GEORGE MARAS CONSTRUCTIONS - DEVELOPERS LTD ν. Λουκιανός κ.α., Αρ. Αγωγής: 1456/15, 26/6/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2018:A281 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Ε. Χατζηευτυχίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1456/15 Μεταξύ: GEORGE MARAS CONSTRUCTIONS - DEVELOPERS LTD Ενάγοντες - και -
- XXXXX Λουκιανός
- XXXXX Γεωργίου Εναγόμενοι - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Αίτηση, ημερ. 9/3/18, για τροποποίηση της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης Ημερομηνία: 26 Ιουνίου, 2018 Εμφανίσεις: Για τους Εναγόμενους 1 και 2 - Αιτητές: κα Α. Αντωνίου για Μιχαλάκη, Πιτσιλλίδου & Σία ΔΕΠΕ Για τους Ενάγοντες - Καθ' ων η αίτηση: κ. Σ. Στυλιανού ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Οι Ενάγοντες, με Ειδικώς Οπισθογραφημένο Κλητήριο Ένταλμα, αξιώνουν €24.616 ως «υπόλοιπο οφειλόμενο από πώληση κατοικίας και/ή ακινήτου και/ή δυνάμει της συμφωνίας ημερομηνίας 18/01/2008». Οι Εναγόμενοι καταχώρησαν Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση. Ισχυρίζονται ότι το υπόλοιπο του συμφωνημένου τιμήματος πώλησης θα εξοφλείτο με την παράδοση του ακίνητου και αφού η επίδικη κατοικία πληρούσε τις συμφωνημένες προδιαγραφές. Ανταπαιτούν αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας και ζημιές και Διάταγμα ότι οι Ενάγοντες δεν δικαιούνται το αξιωθέν ποσό. Αφού έγιναν οι Ένορκες Δηλώσεις Αποκάλυψης Εγγράφων και από τις δύο πλευρές και πριν ακόμη η αγωγή να οριστεί για Ακρόαση, οι Εναγόμενοι καταχώρησαν την παρούσα αίτηση. Με την υπό εξέταση αίτηση, οι Εναγόμενοι αιτούνται την προσθήκη στο δικόγραφο της Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης, μεταξύ άλλων, λεπτομερειών «κακοτεχνιών και/ή παραλείψεων της οικίας» και ισχυρισμών για τις διαπιστώσεις εμπειρογνώμονα. Αιτούνται επίσης ειδικές ζημιές που έχουν υποστεί λόγω της συμπεριφοράς των Ενάγοντων (αιτητικά Α(I) - (VI)). Η αίτηση υποστηρίζεται από την Ένορκη Δήλωση της Εναγόμενης
- Οι Εναγόμενοι επιθυμούν να προσθέσουν ισχυρισμούς γεγονότων που είτε προέκυψαν μετά την καταχώρηση της Υπεράσπισης, είτε δεν συμπεριλήφθηκαν από το δικηγορικό γραφείο που χειριζόταν μέχρι πρόσφατα την υπόθεση εκ μέρους τους. Είναι η θέση των Εναγόμενων ότι η αιτούμενη τροποποίηση είναι αναγκαία για να έχει το Δικαστήριο ενώπιόν του όλα τα γεγονότα. Στην υπό εξέταση αίτηση, οι Ενάγοντες καταχώρησαν Ειδοποίηση Πρόθεσης Ένστασης. Οι έντεκα λόγοι ένστασης μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως: (α) η αίτηση καταχωρήθηκε εκπρόθεσμα, (β) δεν δίδεται ικανοποιητικός λόγος για τη μη συμπερίληψη των ισχυρισμών στην αρχική Υπεράσπιση, (γ) η αίτηση καταχωρήθηκε δόλια, (δ) η αιτούμενη τροποποίηση συνεπάγεται επαναπροσδιορισμό των επίδικων θεμάτων, (ε) τυχόν έγκρισή της θα επηρεάσει δυσμενώς τους Ενάγοντες και (στ) η μη παραχώρηση της αιτούμενης τροποποίησης δεν θα επηρεάσει τους Εναγόμενους. Η Ειδοποίηση Πρόθεσης Ένστασης συνοδεύεται από την Ένορκη Δήλωση του XXXXX Μάρα, διευθυντή των Ενάγοντων. Σε αυτή επαναλαμβάνονται και επεξηγούνται οι λόγοι ένστασης. Είναι η θέση των Ενάγοντων ότι οι Εναγόμενοι γνώριζαν για τις κατ' ισχυρισμό κακοτεχνίες από το
- Ζητούν την απόρριψη της αίτησης. Κατά την ακρόαση της αίτησης, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι επέλεξαν να περιοριστούν σε γραπτές αγορεύσεις. Υποστήριξαν τις θέσεις τους, με παραπομπή σε σχετική νομολογία. Έλαβα υπόψη κάθε τι στο οποίο αναφέρθηκαν. Η αίτηση στηρίζεται στη Δ.25 θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Οι αρχές που διέπουν το ζήτημα τροποποίησης δικογράφων είναι γνωστές από την πλούσια νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου. Ενδεικτικά παραπέμπω στις πολύ πρόσφατες αποφάσεις Kyriakos Andreou Arsiotis Developments & Constructions Limited v. Highway Gardens City Ltd, Πολιτική Έφεση Αρ. 106/2012, ημερ. 18.4.2018 και Μάκης Σαββίδης v. Αυγή Π. Μαθηκολώνη - Πουργουρίδου, ECLI:CY:DOD:2018:1, Πολιτική Έφεση Αρ. 5/2016, ημερ. 15.2.
- Σύμφωνα με τον πιο πάνω θεσμό και τις αρχές που έχει καθιερώσει η νομολογία, ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να επιτρέψει την τροποποίηση δικογράφων και μάλιστα σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, όταν κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτιμάται ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραγόντων της κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων που ενδεχομένως θα προκληθούν στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντίδικου (Kayat Trading Ltd v. Genzyme Corporation
(2013)1 (Α) Α.ΑΔ. 543). Τροποποίηση δικογράφου επιτρέπεται, ακόμη και όταν η τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήματα. Ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο θεωρείται ότι η ζημιά που δεν μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα (Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Ν. Σιακόλα
(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 44). Λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων παραγόντων, οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα του αντίδικου, εκ των οποίων είναι και το δικαίωμα της διεξαγωγής της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο (Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation
(1989)1 (E) A.A.Δ. 33). Ο παράγοντας χρόνος είναι επίσης σχετικός στην υποβολή αίτησης τροποποίησης, χωρίς να είναι εκ προοιμίου και απαραίτητα αποφασιστικής σημασίας (Astor Manu-facturing & Exporting Co κ.α. v. A&G Leventis &Company (Nigeria) Ltd κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726). Όμως, όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα μεγαλύτερο είναι το βάρος το οποίο πρέπει να αποσεισθεί για να γίνει δεκτή η αίτηση για παροχή θεραπείας. Επιπρόσθετα, κάθε καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται (Φοινιώτης (ανωτέρω)). Άλλοι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη είναι η γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και η αναγκαιότητα ή ο βαθμός της χρησιμότητας της τροποποίησης (Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ 704, SABA & Co. (T.M.B) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426). Λαμβάνοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές, σημειώνονται τα ακόλουθα: Οι Εναγόμενοι εισηγούνται ότι η τροποποίηση είναι απαραίτητη για να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου όλοι οι απαραίτητοι ισχυρισμοί που αφορούν την επίδικη διαφορά. Αναφέρουν επίσης ότι μετά την καταχώρηση της Υπεράσπισης, ετοιμάστηκε Έκθεση Πραγματογνωμοσύνης, τα συμπεράσματα της οποίας επιθυμούν να προσθέσουν στο δικόγραφό τους. Οι Ενάγοντες ισχυρίζονται ότι η μη έγκριση της αίτησης δεν θα επηρεάσει τους Εναγόμενους. Το ουσιαστικό κριτήριο που εφαρμόζεται σε σχέση με αιτήσεις τροποποίησης δικογράφων είναι το συμφέρον της δικαιοσύνης. Ενδεικτικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Ikos Cif Ltd v. Martin Coward κ.α., Πολιτικές Εφέσεις Αρ. 137//2013 και 138/2013, ημερ. 20.3.14: «Σταθερή γραμμή της Νομολογίας επιβεβαιώνει ως θεμελιακή αρχή πως τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που αυτό κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για την αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών... Το συμφέρον της δικαιοσύνης συνιστά, σε κάθε περίπτωση, κυρίαρχο παράγοντα, κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, να επιτρέπει τροποποίηση.» Η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου. Στην προκειμένη περίπτωση, κρίνεται ότι οι αιτούμενες τροποποιήσεις είναι ουσιαστικής σημασίας ως προς τον προσδιορισμό της ουσίας της επίδικης διαφοράς. Με την προσθήκη των τροποποιήσεων, το Δικαστήριο θα μπορέσει να έχει ενώπιόν του όλες τις διαφορές μεταξύ των διάδικων, με σκοπό την επίλυσή τους στην ίδια διαδικασία. Με τον τρόπο αυτό θα αποφευχθεί σπατάλη εξόδων και εξοικονόμηση πολύτιμου δικαστικού χρόνου, όπως απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης. Προβάλλεται ως λόγος ένστασης ότι η αιτούμενη τροποποίηση συνεπάγεται επαναπροσδιορισμό των επίδικων θεμάτων. Εξετάζοντας τους δικογραφημένους ισχυρισμούς και των δύο πλευρών, στον περιορισμένο βαθμό που επιτρέπεται στο στάδιο αυτό, καθώς και τις αιτούμενες τροποποιήσεις δεν διαπιστώνεται κάτι τέτοιο. Αντίθετα, οι αιτούμενες τροποποιήσεις φαίνεται να αποτελούν εξειδίκευση και πιο λεπτομερή περιγραφή των υφιστάμενων ισχυρισμών των Εναγόμενων. Σε κάθε περίπτωση, η εισαγωγή ενός νέου θέματος με την τροποποίηση δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη και την απόρριψη της αίτησης, ακόμα και μετά την έναρξη της δίκης, νοουμένου ότι δεν έχει καταλυτικές συνέπειες για την αντίδικη πλευρά (Παπαχρυσοστόμου ν. Κώστας Γρηγοριάδης & Συνέταιροι κ.α.
(2012)1 Α.Α.Δ. 817). Όπως άλλωστε έχει αναφερθεί στην απόφαση Κώστας Παφίτης & Υιοί Λτδ v. Γενικού Εισαγγελέα
(2012)1 Α.Α.Δ. 745: «Οι Εφεσείοντες προβάλλουν επίσης στα πλαίσια του τρίτου λόγου έφεσης, ότι το πρωτόδικο δικαστήριο δεν έπρεπε να επιτρέψει την τροποποίηση, εφόσον με αυτή προστίθεντο νέες βάσεις υπεράσπισης. Συνήθως η συγκεκριμένη ένσταση εγείρεται σε περιπτώσεις που γίνεται προσπάθεια να προστεθούν νέες βάσεις αγωγής εντελώς διαφορετικές από τις αρχικές, κάτι το οποίο θεωρείται ότι τείνει να περιπλέξει τα επίδικα θέματα. Ορισμένες φορές μάλιστα, οι νέες αιτίες αγωγής ενδέχεται να έχουν παραγραφεί. Όμως η προσθήκη νέων υπερασπίσεων, δεν έχει την ίδια δυναμική, εφόσον ο ενάγων έχει πάντοτε τη δυνατότητα να αντικρούσει τους όποιους ισχυρισμούς, με την Απάντησή του στην Υπεράσπιση (βλ. Σύγγραμμα Annual Practice 1958, σελ. 627).» Η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου. Οι Ενάγοντες προβάλλουν επίσης ως λόγο ένστασης ότι η αίτηση καταχωρήθηκε εκπρόθεσμα και καθυστερημένα. Σύμφωνα με τη Δ.25 θ.1, η τροποποίηση επιτρέπεται σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας ("at any stage of the proceedings"). Επομένως δεν τίθεται ζήτημα εκπρόθεσμης ή μη καταχώρησης. Επίσης, η τροποποίηση, σύμφωνα με τη νομολογία, μπορεί να εγκριθεί «ακόμα και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης, νοουμένου βέβαια ότι δεν προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα» (Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου
(1991)1 Α.Α.Δ. 934, Παπαχρυσοστόμου (ανωτέρω)). Σε ό,τι αφορά τους ισχυρισμούς των Ενάγοντων για κακοπιστία και δόλο στην καταχώρηση της αίτησης, διαπιστώνεται ότι δεν έχει τεθεί οποιαδήποτε μαρτυρία με την οποία να τεκμηριώνονται οι ισχυρισμοί αυτοί. Και αυτό παρά το ότι η νομολογία επιτάσσει την προσκόμιση επαρκούς και θετικής μαρτυρίας προς απόδειξη τέτοιων ισχυρισμών. Όπως λέχθηκε στην απόφαση Κώστας Παφίτης & Υιοί Λτδ (ανωτέρω): «Για να αποδειχθεί κακοπιστία, χρειάζεται επαρκής μαρτυρία από την οποία να εξάγεται αβίαστα το σχετικό συμπέρασμα. Όμως, ακόμη και αν η καθυστέρηση οφειλόταν σε λάθος ή αμέλεια, με κανένα τρόπο δεν θα μπορούσε να εξισωθεί με κακοπιστία. Δεν έχουν τεθεί ενώπιον μας στοιχεία που να δείχνουν ή από τα οποία εμείς να συμπεράνουμε ότι σκόπιμα καθυστέρησε η καταχώρηση της αίτησης με απώτερο στόχο την καθυστέρηση εκδίκασης της αγωγής.» Τέλος, οι Ενάγοντες δεν θα υποστούν οποιαδήποτε ανεπανόρθωτη ζημιά με την έγκριση της αιτούμενης τροποποίησης, ειδικά σε σχέση με την παρουσίαση της υπόθεσής τους αφού η ακροαματική διαδικασία δεν έχει ακόμη αρχίσει. Ούτε διαπιστώνεται ότι θα προκληθεί καθυστέρηση, ή έστω αδικαιολόγητη, στην εκδίκαση της αγωγής αν εγκριθεί η αίτηση. Το συμφέρον της δικαιοσύνης, αλλά και των διάδικων, εξυπηρετείται με το να τεθούν όλα τα στοιχεία ενώπιον του Δικαστηρίου προς συνολική επίλυση της επίδικης διαφοράς. Ούτε διαπιστώνεται κάποιο εμπόδιο ή ανεπανόρθωτη ζημιά στους Ενάγοντες που να μην μπορεί να αποκατασταθεί με την κατάλληλη διαταγή ως προς τα έξοδα. Για τους πιο πάνω λόγους, η αίτηση εγκρίνεται. Εκδίδεται Διάταγμα ως η παράγραφος (Α) της αίτησης. Τροποποιημένη Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση να καταχωρηθεί εντός 10 ημερών από σήμερα. Κατά τα λοιπά να ακολουθηθούν οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας. Όσον αφορά τα έξοδα, ο διάδικος που ζητά την τροποποίηση επωμίζεται τόσο τα έξοδα της αίτησης όσο και τα έξοδα που δημιουργούνται λόγω της τροποποίησης (thrown away). Συνεπώς τα έξοδα της αίτησης, και όσα θα δημιουργηθούν ως αποτέλεσμα της τροποποίησης, επιδικάζονται υπέρ των Ενάγοντων και εναντίον των Εναγόμενων, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή, μετά το τέλος της αγωγής, και εγκριθούν από το Δικαστήριο, οπόταν και θα είναι πληρωτέα. (Υπ.) .......... Χρ. Ε. Χατζηευτυχίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Interim Αναφορά: Πολιτική Δικονομία - Αίτηση τροποποίησης Υπεράσπισης και Ανταπαίτησης cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο