ΑΔΕΛΦΟΙ Χ.Β.Α ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΝΤΙΒΕΛΟΠΠΕΡΣ ΛΙΜΙΤΕΔ ν. Χωραΐτη, Συνενωμένες Αγωγές: 18/09 και 3833/10, 31/8/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2018:A353 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Π. Παπαπέτρου Φούρναρη, Ε.Δ. Συνενωμένες Αγωγές: 18/09 και 3833/10 Μεταξύ: (και στις δύο συνενωμένες Αγωγές) ΑΔΕΛΦΟΙ Χ.Β.Α ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΝΤΙΒΕΛΟΠΠΕΡΣ ΛΙΜΙΤΕΔ, από τη Λεμεσό Ενάγοντες κ α ι XXXXX Χωραΐτη, από την Ακρούντα Εναγόμενος ------------------------------------------------------------------------------------------------------- Ημερομηνία: 31 Αυγούστου, 2018 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγοντες: κ. Σάββας Βασιλείου για Αργεντούλα Ιωάννου ΔΕΠΕ Για Εναγόμενο: κ. Στέλιος Στυλιανού Α Π Ο Φ Α Σ Η Επικαλούμενοι, ως αιτία αγωγής, αφ' ενός τις εκτελεσθείσες εργασίες και τις παρασχεσθείσες υπηρεσίες δυνάμει σύμβασης και αφ' ετέρου από την εκτέλεση πρόσθετων εργασιών, οι ενάγοντες διεκδικούν από τον εναγόμενο το ποσόν των €5.368,38 και ο εναγόμενος με την καταχώρηση της υπεράσπισης του ανταπαιτεί το ποσό των €31.900 ως αποζημιώσεις για την εκ μέρους τους παράβαση της συμφωνίας πώλησης στον ίδιο της επίδικης κατοικίας ημ. 25.04.
- Ο εναγόμενος αρνείται τις αξιώσεις των ενάγοντων. Ισχυρίζεται πως ουδέν ποσόν οφείλει και πως, εν πάση περιπτώσει, οι επίδικες εκτελεσθείσες εργασίες εκτός από το γεγονός ότι ήταν συμφωνημένες με βάση τις προφορικές και τις γραπτές συμφωνίες που είχε με τους ενάγοντες κατά την συμφωνία αυτές παρουσίασαν κακοτεχνίες σε τέτοιο βαθμό που προκάλεσαν στον ίδιο αρκετές ζημιές αποτιμητέες σε χρήμα και οι οποίες ανέρχονται στο ποσό των €31,
- Δικογραφείται η ακόλουθη βάση αγωγής: Κατά η περί την 25.04.2007 η ενάγουσα εταιρία συνήψε αγοραπωλητήριο έγγραφο με τον ενάγοντα δυνάμει του οποίου πώλησε στον εναγόμενο μια υπό ανέγερση κατοικία σε γη της εταιρίας η οποία βρίσκεται στην τοποθεσία Κοννάρκα στο χωριό Ακρούντα στην Λεμεσό. Οι ενάγοντες εκτέλεσαν και παρέδωσαν στον εναγόμενο την κατοχή της κατοικίας περί τον Ιούλιο του 2007 την οποία και χρησιμοποιούσε χωρίς να προβαίνει σε οποιοδήποτε παράπονο ή διαμαρτυρία περί κακοτεχνιών. Σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς ο εναγόμενος ανέλαβε με βάση το αρθ.2.1 του αγοραπωλητηρίου να καταβάλει σε διάφορες περιόδους χρηματικά ποσά για την πλήρη αποπληρωμή του τιμήματος. Ήταν δε η θέση των εναγόντων ότι ο εναγόμενος, παρά το γεγονός ότι εκδόθηκε η σχετική άδεια οικοδομής για την οποία ο ίδιος είχε δεσμευτεί να καταβάλει το ποσό των ΛΚ10,000, εντός 10 ημερών από την ημερομηνία γνωστοποίησης της στον ίδιο, αυτός αρνήθηκε και μέσω του δικηγόρου του απάντησε ότι το ποσό αυτό θα κατακρατηθεί μέχρι τη λήξη της εκκρεμοδικίας που υπάρχει μεταξύ των διαδίκων. Από την άλλη ο εναγόμενος καταχώρησε την υπεράσπιση του αλλά και την ανταπαίτηση του αφού ο ίδιος ανταπαιτεί από τους ενάγοντες το ποσό που αναφέρεται πιο πάνω γιατί ακριβώς λόγω του γεγονότος ότι η οικοδομή παρουσίαζε σοβαρές κακοτεχνίες για να διορθωθούν αυτές θα έπρεπε να καταβάλει το εν λόγω ποσό. Αρνήθηκε όμως ότι ο ίδιος οφείλει οποιοδήποτε ποσό στους ενάγοντες είτε λόγω της συμφωνίας ημ.25.04.2007 είτε λόγω εκτέλεσης επιπλέον εργασιών στην επίδικη οικοδομή. Διά του δικογράφου του ο εναγόμενος προσδιορίζει αυτά τα λάθη και/ή κακοτεχνίες και/ή παραλείψεις παρουσιάζοντας συνάμα μαρτυρία από ανεξάρτητη μαρτυρία και υπηρεσία οι οποίες και επιβεβαιώνουν ακριβώς την ύπαρξη των εν λόγω κακοτεχνιών και ή λαθών και ή παραλείψεων των εναγόντων. Για να αποδείξουν την υπόθεσή τους κατέθεσαν 3 μάρτυρες για τους ενάγοντες ενώ για να προωθήσουν την υπεράσπιση αλλά και την ανταπαίτηση τους κατέθεσαν 5 μάρτυρες. Επιπλέον της προφορικής ένορκης μαρτυρίας τους, κατατέθηκαν και 37 τεκμήρια τα οποία προωθούσαν την υπόθεση της κάθε πλευράς. Από πλευράς εναγόντων έδωσαν μαρτυρία οι δύο διευθυντές της εταιρίας οι οποίοι ανέφεραν τα όσα είχαν οι ίδιοι διαπιστώσει αλλά και συμφωνήσει με τον εναγόμενο όσο αφορά την κατασκευή και την παράδοση της επίδικης κατοικίας. Όλη η προφορική μαρτυρία των μαρτύρων είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά του Δικαστηρίου και δεν κρίνεται σκόπιμο να παρατεθεί αυτολεξεί στο κείμενο της παρούσας απόφασης. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας πιο κάτω, θ' αναφερθώ σε εκείνα τα στοιχεία της μαρτυρίας, τα οποία επέδρασαν στη δικαστική μου κρίση και κατάληξη. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Παρακολούθησα τους μάρτυρες κατά τη διάρκεια της ζωντανής ατμόσφαιρας της ακροαματικής διαδικασίας και είχα την ευκαιρία να δω την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, καθώς και να συγκρίνω τα λεγόμενά τους με το περιεχόμενο των εγγράφων που κατατέθηκαν ως τεκμήρια ενώπιον μου. Αποτίμησα τη συνολική τους παρουσία στη βάση των εγγενών της μαρτυρίας τους χαρακτηριστικών (πηγή γνώσεων, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος και προκατάληψη - Phipson on Evidence, 14th edition, σελίδα 251). Κατά τη διάρκεια της αποτίμησης της αξιοπιστίας τους, είχα κατά νου ότι αυτό είναι έργο διακριτό και εντελώς αποσυναρτημένο από οποιοδήποτε βάρος απόδειξης (βλ. Αθανασίου κ.α. ν Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Για το θέμα της αξιοπιστίας της μαρτυρίας απολύτως σχετική είναι η εκτεταμένη ανάπτυξη του θέματος στο βιβλίο των Σάντη - Ηλιάδη, Δίκαιο της Απόδειξης, Hippasus, 2014, Κεφάλαιο 3, IB. Η θετική εντύπωση που αφήνει στο Δικαστήριο ο μάρτυς που καταθέτει αποτελεί σε γενικές γραμμές στοιχείο εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας του. Η αξιοπιστία αποτελεί έννοια πολυσήμαντη. Η εμφάνιση και συμπεριφορά του μάρτυρα ενόσω καταθέτει, η μνήμη του, οι αντιδράσεις του (κατά πόσο δηλαδή είναι φυσικές ή αφύσικες), ο τρόπος που απαντά, η νευρικότητα ή η επιφυλακτικότητα του και η ιδιοσυγκρασία που εκδηλώνει, είναι μεταξύ των στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη κατά την αξιολόγηση (Κεντρική Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ ν Ηροδότου, Π.Ε. 332/09, ημερ. 10.6.13, Re N-BCM
(2002)EWCA Civ. 1052, C & A Pelekanos Associates Limited ν Πελεκάνου
(1999)1(B) ΑΑΔ 1273). Η συμπεριφορά μάρτυρα κατά την αντεξέταση δεν φαίνεται να έχει μεγαλύτερη σημασία από ό,τι έχει κατά την κυρίως εξέταση και επανεξέταση (Attorney-General for the Sovereign Base Areas of Akrotiri and Dhekelia ν Steinhoff
(2005)UKPC 31). Πέραν τούτου, η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας κάθε μάρτυρα ξεχωριστά (Rana και Άλλου ν Δημοκρατίας
(2004)2 ΑΑΔ 489), αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές (Φώτσιου ν Ηροδότου
(2010)1(B) ΑΑΔ 1172). Τα ευρήματα αξιοπιστίας είναι αλληλένδετα με τη συνολική εκτίμηση της μαρτυρίας και των προεκτάσεων της και συναρτώνται με την αντικειμενική όψη των πραγμάτων (Βασιλείου ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 159/09, ημ. 4.5.12). Αυτή η προσέγγιση επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου και την πίστη του κοινού στη δικαστική διαδικασία (Στυλιανίδης ν Χατζηπιέρα
(1992)1(B) ΑΑΔ 1056). Τέλος, σημειώνω ότι αποτελεί βασικό κανόνα ότι μια υπόθεση πρέπει να εκδικάζεται στα αυστηρά πλαίσια των δικογράφων (Cheeseline Ltd v Ανθούλης Θωμά & Υιοί Λτδ, ECLI:CY:AD:2014:A319, Πολιτική Έφεση 45/2009, ημερομηνίας 14.5.2014 και Χριστοδούλου ν. Χρ. Μαρνέρος και Σία Λτδ
(1997)1 Α.Α.Δ. 718). Στην παρούσα υπόθεση, προσήλθαν τα δύο μέρη ενώπιον του Δικαστηρίου με δύο αντίθετες και αντιμαχόμενες εκδοχές γεγονότων. Στο Δικαστήριο εναπόκειται να αξιολογήσει τη μαρτυρία που δόθηκε προς υποστήριξη της κάθε εκδοχής, για να αποφανθεί ποιαν από τις δύο αποδέχεται και να καταλήξει στα ευρήματα πραγματικών γεγονότων. Το κεντρικό στοιχείο αντιδικίας σε σχέση με το οποίο θα αξιολογηθεί στη λεπτομέρειά της η μαρτυρία είναι το εξής꞉ αν ευσταθεί ο ισχυρισμός γεγονότων που υποστήριξαν οι ενάγοντες ΜΕ1 και ΜΕ2, ότι ο εναγόμενος όφειλε να καταβάλει το υπόλοιπο ποσό του τιμήματος και ή ακόμα ήταν υπόχρεος να καταβάλει το ποσό το οποίο οι ενάγοντες θεωρούν σαν επιπλέον εργασίες και ότι που εκτελέστηκαν στην οικοδομή δεν ήταν μέσα στις συμφωνημένες εργασίες τότε ο εναγόμενος θα πρέπει να πληρώσει στους ενάγοντες τα ποσά τα οποία διεκδικούν μέσα από την Έκθεση Απαίτηση τους και τα οποία θα καθορίσει στην πορεία το δικαστήριο. Ή αν, αντίθετα, ευσταθεί ο ισχυρισμός γεγονότων που υποστηρίζει ο εναγόμενος ότι οι ενάγοντες είναι αυτοί οι οποίοι παρέβηκαν την συμφωνία και ότι α) προχώρησαν στην ανέγερση της οικοδομής χωρίς άδεια οικοδομής και ότι β) εκτέλεσαν την ανέγερση της οικοδομής χωρίς επίβλεψη ειδικού μηχανικού και ότι γ) όλες οι εργασίες οι οποίες εκτελέστηκαν ήταν συμφωνημένες με βάσει τις προφορικές και γραπτές συμφωνίες που υπέγραψαν τα δύο μέρη τότε η αγωγή θα απορριφθεί και οι ενάγοντες θα καταδικαστούν και στα έξοδα της υπόθεσης. Στην πρόσφατη απόφαση Χρυσάνθη Χρυσάνθου από το Πελένδρι και Σταύρος Φραντζή από τη Λεμεσό υπό την ιδιότητά τους ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Μάριου Χρίστου Φραντζή ν. Ανδρέα Φραντζή από τη Λεμεσό ανήλικου δια της μητρός και πλησιέστερης συγγενούς και φίλης του Δέσπως Χρυσάνθου
(2010)1(Β) Α.Α.Δ. 1295, στη σελ. 1305, καταγράφηκαν τα ακόλουθα: «Το βάρος του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, όπως έχει διαχρονικά αποφασιστεί, το φέρει στην πολιτική δίκη κατά κανόνα ο ενάγων και αποσείεται όταν ικανοποιήσει το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του είναι πιο πιθανή παρά όχι. (δέστε Μπούλος Μαρσέλ κ.ά. ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, Αθανασίου ν. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614, Baloise Insurance Co. Ltd v. Κατωμονιάτη
(2008)1 Α.Α.Δ. 1275 και Κυριάκος Σοφοκλέους ν. Γιώτας Κυριάκου, Έφεση αρ. 7/08, ημερ. 18.5.2010).» Ερχόμενη στην αξίωση, ο διάδικος, σύμφωνα με τη νομολογία, οφείλει να παρουσιάσει σχετική μαρτυρία για να επιβεβαιώσει τους ισχυρισμούς του, βλ. Λουκαΐδης v. Εκδοτικής Εταιρείας Αλήθεια Λτδ
(2003)1 Α.Α.Δ. 22, σελ. 44. Από τη στιγμή που προσάγεται ικανή και θετική μαρτυρία με αποδεικτικά στοιχεία ικανοποιείται το νομικό πρωταρχικό βάρος που έχει ο Ενάγοντας («legal burden of proof») και εναποτίθεται πλέον στους ώμους του Εναγόμενου η αντίκρουσή τους («evidential burden of proof»), βλ. O´Hare & Browne: Civil Litigation, 12η έκδ., σελ. 451 κ.ε.. Έχοντας τα πιο πάνω κατά νου, καθώς και το γεγονός ότι σε αστικές υποθέσεις η απόδειξη της αξίωσης κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων και το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους του Ενάγοντα (βλ. Κυριάκος Σοφοκλέους v. Γιώτα Κυριάκου
(2010)1Α Α.Α.Δ. 665 και Γιαννάκης Πελεκάνος ως Διαχειριστής της περιουσίας του Χριστόφορου Πελεκάνου κ.α. ν. Ανδρέα Πελεκάνου κ.ά.
(2010)1Γ Α.Α.Δ. 1746), και αυτός φέρει το βάρος ν' αποδείξει ότι πράγματι η Εναγόμενη του οφείλει ενοίκια για την περίοδο που η ίδια διαμένει με τα παιδιά τους στην επίδικη κατοικία. Μη αμφισβητούμενα γεγονότα: Προτού ασχοληθώ με την αξιολόγηση της προσαχθείσας μαρτυρίας θεωρώ χρήσιμο να αναφέρω ορισμένα γεγονότα που είτε αποτελούν κοινό έδαφος των διαδίκων είτε δεν αμφισβητήθηκαν μέσα από την εκδίκαση της αγωγής. Συγκεκριμένα: (α) Η ενάγουσα εταιρία συνήψε αγοραπωλητήριο έγγραφο με τον εναγόμενο δυνάμει του οποίου του πώλησαν μια υπό ανέγερση κατοικία σε γη της εταιρίας στο χωριό Ακρούντα στην Λεμεσό στις 25.4.
- (β) Ο εναγόμενος παρέλαβε την κατοχή της επίδικης κατοικίας κατά ή περί τον Ιούλιο του
- (γ) Η άδεια οικοδομής της επίδικης κατοικίας εκδόθηκε στις 6.10.2009 από την Αρμόδια Αρχή. Τα πιο πάνω γεγονότα αποτελούν αυτόματα μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Τελικές Αγορεύσεις: Στις τελικές αγορεύσεις τους αμφότερες οι πλευρές προσπάθησαν με νομική επιχειρηματολογία αλλά και με σχολιασμό μερών της προσκομισθείσας μαρτυρίας καθώς και με παραπομπή σε νομολογία να πείσουν για την ορθότητα των εκατέρωθεν θέσεων και εισηγήσεων τους. Αξιολόγηση μαρτυρίας και ευρήματα Δικαστηρίου: Κατά την ακροαματική διαδικασία το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία και ευχέρεια να παρακολουθήσει με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον του. Με κριτήρια την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα κατά τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης καθώς και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους, σε συνυφασμό με τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί στη δίκη, το Δικαστήριο προχωρεί στην αξιολόγηση τους, πάντοτε με πλήρη επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα του επιπέδου απόδειξης, με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, την πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, την ειλικρίνεια τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων (βλέπε κυπριακό νομικό σύγγραμμα 'Το Δίκαιο της Απόδειξης' του Τάκη Ηλιάδη σελίδες 24 και 215, Bauer v. Ηροδότου & Υιοί Λτδ
(1994)1 Α.Α.Δ. 325, Λάρκου v. Παναγή
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 80, Ζαβρού v. Χαραλάμπους
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 447 και Ζαμπάς v. A & G Tsiarkezos Constructions Ltd
(1998)1 Α.Α.Δ. 820). Στη συνέχεια και κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στα σημεία της μαρτυρίας, που στηρίζεται η κρίση του Δικαστηρίου για την αξιοπιστία ή μη της μαρτυρίας αυτής και κατά λογική συνέχεια για την αποδοχή ή απόρριψη της είτε στην ολότητα της είτε μέρος της (Παύλου v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Σάββα v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 391, Kades v. Nicolaou & Another
(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ. 256). Επομένως το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να αποδεχτεί την μαρτυρία ενός μάρτυρα είτε στην ολότητα της είτε μέρος της, η οποία ασκείται στη βάση των αρχών που το Εφετείο επισήμανε στην υπόθεση Κωνσταντίνου v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 219/2012, ημερ. 29.11.13. Η προσέγγιση που το Δικαστήριο υιοθετεί στο θέμα αποδοχής ή όχι μιας μαρτυρίας υπόκειται στον περιορισμό της αιτιολόγησης (Λαζάρου v. Δημοκρατίας,
(2010)2 Α.Α.Δ. 633). Το ακόλουθο απόσπασμα από την Shahin Haisan Fawzy Mohamed v. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 266 εξηγεί με σαφήνεια τα πιο πάνω: "... ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός ή μη πιστευτός, εν όλω ή εν μέρει, σύμφωνα με την άποψη την οποία έχει σχηματίσει το Δικαστήριο ως προς την αξιοπιστία του. Αυτή όμως η δυνατότητα επιλογής μερών μαρτυρίας προσφέρεται μόνο στις περιπτώσεις μαρτύρων οι οποίοι κρίνονται ως αξιόπιστοι μάρτυρες. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Δικαστήριο μπορεί να επιλέξει το μέρος της μαρτυρίας του μάρτυρα το οποίο, κατά την άποψη του Δικαστηρίου, εκφράζει την πραγματικότητα, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να απορρίψει άλλο μέρος της μαρτυρίας του το οποίο θεωρείται λανθασμένο, είτε λόγω ανεπίγνωστα ανεπαρκούς παρατήρησης, είτε λόγω αδυναμίας μνήμης. (Γεωργιάδης v. Αστυνομίας
(1985)1 Α.Α.Δ. 56). Στις περιπτώσεις όμως όπου ένας μάρτυρας κρίνεται αναξιόπιστος για καλό λόγο, σίγουρα δεν υπάρχει διαθέσιμη μια τέτοια επιλογή μερών μαρτυρίας. (Μιχαήλ v. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 168). " Μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή μικροανακρίβειες σε επουσιώδη θέματα δεν καταστρέφουν την αξιοπιστία των μαρτύρων αλλά αντίθετα ενδυναμώνουν την ειλικρίνειά τους και δείχνουν ότι δεν προσχεδίασαν την εκδοχή που μετέφεραν στο Δικαστήριο (Κουδουνάρης ν. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 320). Είναι καλά γνωστό ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται δεν κρίνεται μικροσκοπικά, υπό την έννοια πως δεν απομονώνονται τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα από το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας στη δίκη. Μπορεί η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα να είναι ατομική, δηλαδή να γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητα της και την πειστικότητά της, όμως θα πρέπει τα όσα αναφέρονται από τον κάθε μάρτυρα να συναρτώνται, να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των λοιπών μαρτύρων και έτσι να διερευνάται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών (Μουσταφά ν. Καυκαρή, Πολιτική Έφεση 10705 ημερ. 08.02.2002, Παύλου ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 68 και Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506). Η δε αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός εμπειρογνώμονα εδράζεται στις ίδιες αρχές με βάση τις οποίες αξιολογούνται οι μαρτυρίες των κοινών μαρτύρων (Ψάλτης v. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 113) και Κίτση v. Γενικού Εισαγγελέα
(2001)!Β Α.Α.Δ. 1077). Το Δικαστήριο μπορεί να δεχτεί μέρος της μαρτυρίας του ενός ή άλλου εμπειρογνώμονα και να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα (Πιττάλης v. Ianira Enterprises Ltd κ.α.
(1997)1 Α.Α.Δ. 814). Βέβαια η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυρα στο εδώλιο δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας του, παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης του (Vassiliko Cement Works Ltd v. Stavrou
(1978)1 C.L.R. 389, Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 746, Star Fiber Glass Ltd v. Elneda Trading Ltd
(1992)1 Α.Α.Δ. 875 και Χαραλάμπους v. Αβραάμ κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441). Ο ρόλος του εμπειρογνώμονα είναι να προμηθεύει το Δικαστή με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για την αξιολόγηση της ορθότητας των συμπερασμάτων του για να μπορέσει έτσι το Δικαστήριο να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη γνώμη εφαρμόζοντας αυτά τα κριτήρια πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (Νομικό Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τάκης Ηλιάδης, 1994, σελίδες 138-146, Καούρης v. Δημητρίου
(2008)1Β Α.Α.Δ. 967 και Davie v. Edinburgh Magistrates
(1953)S.C. 34). Στο βαθμό και την έκταση που ο πραγματογνώμονας βασίζει τη γνώμη του σε γεγονότα που του έχουν γνωστοποιηθεί, τα γεγονότα αυτά πρέπει να αποδεικνύονται σύμφωνα με τους αποδεικτικούς κανόνες (Ττοουλιάς v. Δημοκρατία
(1989)2 Α.Α.Δ. 258, Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1Β Α.Α.Δ. 746, Republic v. Chacholiades
(1980)2 C.L.R. 481 και Χαραλάμπους v. Σάββα
(1996)1Α Α.Α.Δ. 576). Η μαρτυρία ενός εμπειρογνώμονα γίνεται αποδεκτή για να παρέχει το Δικαστήριο με επιστημονική μαρτυρία που μπορεί να μην βρίσκεται μέσα στις γνώσεις και εμπειρίες του Δικαστή (Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1). Με γνώμονα τα πιο πάνω το Δικαστήριο προχωρεί σε αξιολόγηση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του πάντοτε σε σχέση με τα επίδικα θέματα της αγωγής. Ο ΜΕ1 XXXXX Βασιλείου ανέφερε στην μαρτυρία του ότι η οικοδομή παραδόθηκε στον εναγόμενο στις 20.7.2007 και με μόνο 20 ημέρες καθυστέρηση σύμφωνα με το συμβόλαιο το οποίο υπογράφηκε από τις δύο πλευρές. Ο μάρτυρας ερωτήθηκε στην αντεξέταση κατά πόσο είχαν προβεί σε οποιεσδήποτε γεωλογικές μελέτες της περιοχής λόγω του υποστρώματος με τον μάρτυρα να απαντά ότι τέτοιες μελέτες έγιναν από την Επαρχιακή Διοίκηση και την Πολεοδομία και όχι από τους ίδιους. Ήταν δε η θέση του ότι το είδος του εδάφους δεν ήταν αποτρεπτικός παράγοντας για να μην προβούν στην ανέγερση της οικοδομής εφόσον οι ίδιοι ακολουθούσαν όλες τις συστάσεις των αρμοδίων αρχών. Ισχυρίστηκε δε εν τέλει ότι ουδεμία κακοτεχνία δεν υπήρχε στην οικοδομή και ότι ο εναγόμενος παρέλαβε την οικοδομή και ένα χρόνο μετά ισχυρίστηκε ότι υπήρχαν κακοτεχνίες και λάθη στην ανέγερση της κατοικίας. Στην συνέχεια προσήλθε ο ΜΕ2 XXXXX Ανδρέου, και αυτός διευθυντής της εταιρίας αλλά με διοικητικά κυρίως καθήκοντα. Ο μάρτυρας αυτός ήταν το πρόσωπο, σύμφωνα με την μαρτυρία του, που συνήψε όλα τα έγγραφα με τον εναγόμενο. Ο ίδιος είχε υπό την ευθύνη του εκείνο το κομμάτι ενώ ο αδελφός του το κατασκευαστικό κομμάτι αφού ο ίδιος δεν έχει οποιεσδήποτε τεχνικές γνώσεις. Ανέφερε περαιτέρω πως κατέληξαν στον υπολογισμό των επιπλέον εργασιών τις οποίες οφείλει ο εναγόμενος προς την εταιρία τους και έκανε αναφορά στα σχετικά παραρτήματα. Επανέλαβε την θέση που και ο ΜΕ1 ανέφερε ενώπιον του δικαστηρίου ότι τα περί κακοτεχνιών είναι ευρήματα μεταγενέστερα του εναγομένου για να μην πληρώσει τα οφειλόμενα του προς τους ιδίους. Ήταν η θέση και των δύο μαρτύρων ότι ο εναγόμενος ουδέποτε υπέβαλε οιονδήποτε παράπονο, είτε γραπτό είτε προφορικό, ουδέποτε επικαλέστηκε οιανδήποτε κακοτεχνία και ουδέποτε αμφισβήτησε την ορθότητα της αμοιβής που διεκδικούσαν οι ίδιοι πέραν της άρνησης του εναγόμενου να καταβάλει το ποσό των ΛΚ 10,000 και το οποίο ο ίδιος θα έπρεπε να καταβάλει στους ενάγοντες με την έκδοση της άδειας οικοδομής. Οι ΜΕ 1 και 2 δεν μου έκαναν καλή εντύπωση. Ήταν απαθείς και κρίνω ότι ο μοναδικός τους σκοπός ήταν να αποπροσανατολίσουν το δικαστήριο από την αλήθεια. Απαντούσαν με επιφυλακτικότητα και σίγουρα όχι με σαφήνεια για τα θέματα που τους ρωτούσαν. Δεν ήταν φυσικοί στην συμπεριφορά τους αλλά πάντοτε απαντούσαν με υπεκφυγές. Δεν ήταν λίγες οι φορές κατά τις οποίες οι ίδιοι απαντούσαν και οι θέσεις τους ήταν σε πλήρη αντίφαση με τους δικογραφημένους τους ισχυρισμούς. Και εξηγώ: · ενώ οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι οι πρόσθετες εργασίες ανήλθαν συνολικά σε ΛΚ 3,300 πλέον ΦΠΑ ουδέποτε προσκόμισαν στο δικαστήριο οποιαδήποτε μαρτυρία που να το αποδείξουν. Ήταν η θέση του ΜΚ1 ότι μπορεί να εξέδωσε και τιμολόγιο μπορεί και όχι, αλλά από την άλλη ήταν σίγουρος ότι ο εναγόμενος το υπέγραψε. · ενώ ισχυρίστηκαν ότι για το πλακόστρωτο της πισίνας ζητούσαν το ποσό των ΛΚ 2,100 εντούτοις ούτε και γι αυτό το ποσό μπορούσαν οι ίδιοι να το δικαιολογήσουν και να αναφέρουν προς το δικαστήριο πως κατέληξαν και με ποιο υπολογισμό. · Ουδέποτε παρουσιάστηκε ενώπιον του δικαστηρίου το έγγραφο παραλαβής της επίδικης κατοικίας από τον εναγόμενο, παρά μόνο και οι δύο μάρτυρες επέμεναν ότι ο εναγόμενος παρέλαβε επίσημα και κανονικά την κατοικία και δεν ανέφερε οτιδήποτε για κακοτεχνίες. · Δεν μπορούσαν να αναφέρουν στο δικαστήριο με σαφήνεια ποιος ήταν ο επιβλέπων μηχανικός του έργου παρόλο που προσπάθησαν με πολλούς τρόπους και χρησιμοποιώντας διάφορα ονόματα πολιτικών μηχανικών και αρχιτεκτόνων ότι ήταν αυτοί οι οποίοι επέβλεπαν την επίδικη κατοικία. · Ενώ οι ίδιοι ανέφεραν κάλεσαν επανειλημμένες φορές τον εναγόμενο να συναντηθούν για να λύσουν τα προβλήματα και τις ελαττωματικές εργασίες που τυχόν να υπάρχουν στην οικοδομή και προέβαλαν την θέση ότι ο εναγόμενος δεν συνεργαζόταν, εντούτοις φάνηκε από το τεκμ. 10 ότι όχι μόνο ο εναγόμενος δεν συνεργάστηκε μαζί τους αλλά είχε και συνάντηση με τους ίδιους χωρίς βέβαια οποιοδήποτε αποτέλεσμα. Η εντύπωση λοιπόν που αποκόμισα από την μαρτυρία και των δύο αυτών μαρτύρων ήταν πολύ φτωχή και καθόλου βοηθητική για εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Τα ποσά τα οποία οι ίδιοι ισχυρίζονται ότι τους οφείλει ο εναγόμενος όφειλαν να τα αποδείξουν αυστηρά και με τιμολόγια για να μπορεί και το δικαστήριο να τα επιδικάσει. Κρίνω λοιπόν ότι η μαρτυρία τους είναι τέτοια που σίγουρα δεν μου παρέχει τα ασφαλή εχέγγυα για να καταλήξω σε ασφαλή ευρήματα και ως εκ τούτου την απορρίπτω. Από την άλλη πλευρά ο εναγόμενος ΜΥ1 Στέλιος Χωραΐτης μου έκανε εξαιρετική εντύπωση. Ταλαιπωρημένος βεβαίως από τα προβλήματα τα οποία ο ίδιος αντιμετώπιζε από την ημέρα κατά την οποία παρέλαβε την οικοδομή. Ευθύς, άμεσος και ειλικρινής στην μαρτυρία του προσπάθησε να μεταφέρει στο δικαστήριο τα γεγονότα όπως ο ίδιος τα βίωσε . Σε κάποια σημεία μπορεί να ήταν και κάπως υπερβολικός. Όμως η νομολογία επιτρέπει να δεχθούμε μέρος μαρτυρίας μάρτυρα η οποία παρουσιάζεται στο δικαστήριο. Παρουσίασε την υπόθεση του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και παρουσίασε ανεξάρτητη μαρτυρία η οποία και επιβεβαίωσε την θέση του για κακοτεχνίες και ελαττωματικές εργασίες με τον καλύτερο τρόπο αφού οι μάρτυρες οι οποίοι το επιβεβαίωσαν ήταν δημόσιοι λειτουργοί είτε υπάλληλοι του Κοινοτικού Συμβουλίου Ακρούντας. Αυτή βέβαια η μαρτυρία ούτε αμφισβητήθηκε αλλά ούτε και κλονίστηκε από την πλευρά των εναγόντων και γι αυτό αποτελεί και μέρος των ευρημάτων μου. Όπως ανέφερα και προηγουμένως ο εναγόμενος μου έκανε πολύ καλή εντύπωση και αξιολογώντας την μαρτυρία του για να καταλήξω και να εξάξω ασφαλή συμπεράσματα, κρίνω ότι ο μάρτυρας ήρθε στο δικαστήριο για να πει όλη την αλήθεια. Έδινε σαφείς απαντήσεις, χωρίς ίχνος προσπάθειας να αποκρύψει οτιδήποτε αλλά να αναφέρει ευθαρσώς και ευθέως όλη την αλήθεια στο δικαστήριο. Με δεδομένη την πάγια νομολογημένη αρχή την οποία ανέπτυξα πιο πάνω ότι το δικαστήριο μπορεί να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας ενός μάρτυρα και να απορρίψει ένα άλλο, θεωρώ ότι μπορώ να κάνω αποδεκτή υπό αυτές τις προϋποθέσεις την μαρτυρία του εναγόμενου ως ανταποκρινόμενη στην αλήθεια. Αποδέχομαι λοιπόν την μαρτυρία του στο σύνολο της. Διεξήλθα τη μαρτυρία που προσκόμισε η πλευρά του εναγόμενου λοιπόν, την οποίαν κρίνω ως αξιόπιστη, και διαπιστώνω πως αυτή επαρκεί για να τεκμηριώσω των επίδικων αγώγιμων δικαιωμάτων και την απόδειξη των επίδικων αξιώσεων που προβάλλει ο ίδιος διά μέσου της ανταπαίτησης του. Η επάρκεια και η αξιοπιστία της μαρτυρίας αυτής δεν επλήγηκε από την αντεξέταση του εναγόμενου αλλά και ούτε επλήγηκε από την μαρτυρία που προσκόμισε η πλευρά των εναγόντων αλλά τουναντίον μετά από την αξιολόγηση που έτυχε η πλευρά των εναγόντων κρίνω ότι με βάση τις ελλείψεις και τα ελαττώματα της μαρτυρίας που προσκόμισε οι αξιώσεις της υπόκεινται πλέον σε απόρριψη. Για τους πιο πάνω λόγους κρίνω πως ο εναγόμενος απέδειξε, επί τη βάσει του ισοζυγίου των πιθανοτήτων, τις αξιώσεις τις οποίες προβάλλει διά μέσου της ανταπαιτήσεως του. Εν όψει των πιο πάνω οι συνενωμένες αγωγές αποτυγχάνουν και απορρίπτονται, με έξοδα εναντίον των εναγόντων και υπέρ του εναγομένου ως αυτά θα υπολογιστούν και θα εγκριθούν από το δικαστήριο. Όσον αφορά την ανταπαίτηση αυτή επιτυγχάνει και ως εκ τούτου εκδίδεται απόφαση εναντίον των εναγόντων και υπέρ του εναγόμενου για το ποσό των €31,900 πλέον τόκους από την καταχώρηση της αγωγής μέχρι εξοφλήσεως, πλέον έξοδα ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............................................ Π. Παπαπέτρου- Φούρναρη, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other actions/Final Αναφορά: paravasi simfonias cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο