ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ν. GAN DIRECT INSURANCE LIMITED, Αγωγή Αρ.: 4492/12, 11/9/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2018:A362 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Ε. Χατζηευτυχίου, Ε.Δ. Αγωγή Αρ.: 4492/12 Μεταξύ: XXXXX ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ Ενάγουσα - και - GAN DIRECT INSURANCE LIMITED Εναγόμενη ---------------------------------- Ημερομηνία: 11 Σεπτεμβρίου, 2018 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Μ. Αναστασίου για Ευαγόρα Αναστασίου & Συνεργάτες ΔΕΠΕ Για την Εναγόμενη: κ. Ν. Κυριακίδης για Χάρη Κυριακίδη ΔΕΠΕ Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Ενάγουσα αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, συνεπεία ατυχήματος που έγινε στις 28.8.
- Το όχημα που οδηγούσε βρισκόταν σε στάση αναμονής στα φώτα τροχαίας. Την ίδια στιγμή, όχημα που ακολουθούσε, ασφαλισμένο στην Εναγόμενη, παρέλειψε να σταματήσει και κτύπησε στο πίσω μέρος του οχήματος της Ενάγουσας. Η ευθύνη για το ατύχημα είναι πλήρως αποδεκτή από την Εναγόμενη στην Υπεράσπισή της. Η Εναγόμενη αρνείται ότι η Ενάγουσα έχει υποστεί οποιεσδήποτε σωματικές βλάβες και έξοδα. Για την πλευρά της Ενάγουσας έδωσαν μαρτυρία η Ενάγουσα (ΜΕ1) και ο Δρ. Χρ. Σολομωνίδης (ΜΕ2). Για την πλευρά της Εναγόμενης παρουσιάστηκαν ο Ε. Νεοφύτου (ΜΥ1) και ο Δρ. Η. Γεωργίου (ΜΥ2). Η προσαχθείσα μαρτυρία μπορεί να συνοψισθεί ως ακολούθως: Η Ενάγουσα τη στιγμή της σύγκρουσης ένιωσε πόνο στον αυχένα, κτύπησε το δεξί της χέρι και ζαλιζόταν. Την παρέλαβε ο σύζυγός της και μετέβηκαν στον ΜΕ2 για εξέταση. Ο τελευταίος εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό, ημερ. 29.11.12, και σχετική απόδειξη (Τεκμήρια 1 και 2 αντίστοιχα). Συνεπεία του ατυχήματος, έχει υποστεί διάστρεμμα αυχένα και τραυματισμό στο δεξιό καρπό του χεριού της. Έφερε αυχενικό κολάρο για ένα μήνα περίπου. Έγινε επίδεση του δεξιού καρπού της για δεκαπέντε μέρες. Αρχικά είχε έντονους πόνους στον αυχένα, όμως μετά από ένα μήνα οι ενοχλήσεις υποχώρησαν. Επανέρχονται όμως κατά διαστήματα σε ηπιότερη μορφή και αναγκάζεται να φέρει αυχενικό κολάρο και να λαμβάνει φάρμακα. Ο ΜΕ2 είναι ορθοπεδικός χειρουργός. Ετοίμασε ιατρικό πιστοποιητικό, ημερ. 29.11.12 (Τεκμήριο 1). Εξέτασε την Ενάγουσα την ημέρα του ατυχήματος. Διάγνωσε διάστρεμμα αυχένα, κεφαλαλγία, ζάλη και διάστρεμμα δεξιάς πηχεοκαρπικής. Της χορηγήθηκε αυχενικό κολλάρο και φαρμακευτική αγωγή. Έγινε επίδεση της δεξιάς πηχεοκαρπικής. Της συστήθηκε ανάπαυση και αποφυγή σωματικής κόπωσης. Η κάκωση του αυχένα ήταν «ελαφριάς» μορφής. Εξέτασε εκ νέου την Ενάγουσα στις 21.9.
- Η κατάστασή της παρουσίαζε σημαντική βελτίωση. Η ίδια του ανέφερε ότι εξακολουθεί να παραμένει η αυχεναλγία. Στις 26.11.12 εξετάστηκε και πάλι η Ενάγουσα, η οποία ανέφερε ότι η αυχεναλγία παραμένει με σχετική δυσχρησία του αυχένα. Υπάρχει πιθανότητα να εμφανιστούν στο μέλλον οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις στον αυχένα. Δεν γνώριζε την Ενάγουσα ή το σύζυγό της πριν να τον επισκεφθεί. Η αμοιβή του για τις επισκέψεις της Ενάγουσας ήταν €
- Αντεξεταζόμενος ρωτήθηκε αν έχει συμβουλευτεί τις σημειώσεις του πριν να προσέλθει στο Δικαστήριο. Ο ΜΕ2 απάντησε ότι τις έχει μαζί του. Τότε, ο ευπαίδευτος συνήγορος της Εναγόμενης ζήτησε όπως αυτές κατατεθούν για την αλήθεια του περιεχομένου τους. Έτσι, κατατέθηκε το «Ιστορικόν Ασθενούς» της Ενάγουσας ως Τεκμήριο 3 για την αλήθεια του περιεχομένου του (Έλληνας Χρηματοδοτήσεις Λτδ v. Γιάλλουρου
(2006)1 Α.Α.Δ. 120). Σε αυτό αναγράφονται τα ακόλουθα: «28/8/2012: οδηγός - κτύπημα από πίσω, αυχεναλγία, κεφαλαλγία, ζάλη, δεξιός καρπός, αυχενικό κολλάρο 11/9/12: Επιμονή αυχεναλγίας, λοιπά ok [ο ΜΕ2 επεξήγησε ότι αυτό σημαίνει «υπόλοιπα ευρήματα εντάξει»], ασκήσεις διάτασης, αλλαγή αντιφλεγμονώδη 21/9/12: νευρολογικά άνω άκρα κφ - αναμονή [ο ΜΕ2 επεξήγησε ότι η Ενάγουσα εξετάστηκε νευρολογικά στα άνω άκρα και ήταν εντάξει, όπως θα ανέμενε κάποιος, με ασκήσεις και φάρμακα αν τα χρειαζόταν και αναμονή] 26/11/12: Για πιστ/κά - στοιχεία whiplash και οστ.?? [ο ΜΕ2 επεξήγησε ότι κάλεσε την Ενάγουσα για να την εξετάσει για να εκδοθεί σχετικό πιστοποιητικό. Αναγράφεται οστεοαρθρίτιδα με ερωτηματικά, με τα οποία ο ΜΕ2 διερωτάται κατά πόσον η Ενάγουσα θα αναπτύξει στο μέλλον οστεοαρθρίτιδα]». Ο ΜΥ1 εργαζόταν στην ιδιωτική εταιρεία Οδική Υπηρεσία Κύπρου. Ανάμεσα στα καθήκοντα του ήταν η λήψη φωτογραφιών στη σκηνή των ατυχημάτων. Συνέταξε τη χειρόγραφη δήλωση, ημερ. 6.9.12 (Τεκμήριο 4). Σύμφωνα με αυτή, δεν διαπίστωσε να έχει τραυματιστεί η Ενάγουσα, η οποία του ανέφερε ότι βιαζόταν να πάει σε συνέντευξη. Δεν έχει οποιεσδήποτε ιατρικές γνώσεις. Ο ΜΥ2 είναι ορθοπεδικός χειρουργός (Τεκμήριο 5). Εξέτασε την Ενάγουσα στις 11.6.13. Συνέταξε ιατρική έκθεση, ημερ. 10.7.13 (Τεκμήριο 6). Τα κλινικά ευρήματα παρουσιάστηκαν απολύτως φυσιολογικά. Από το ιστορικό και μόνο εκτιμάται ότι αν υπήρξε τραυματισμός αυτός αφορούσε τα μαλακά μόρια στον αυχένα και στον δεξιό καρπό και ήταν πολύ επιφανειακής έντασης και ελαφράς μορφής. Δεν υφίσταται ή δικαιολογείται οποιοδήποτε κατάλοιπο. Ερωτηθείς γιατί αναφέρει ότι «αν υπήρξε τραυματισμός αυτός αφορούσε τα μαλακά μόρια.» και κατά πόσον μπορεί να μην υπήρξε τραυματισμός, απάντησε: «Διότι όταν την εξέτασα, μετά από 10 μήνες, δεν διαπίστωσα οποιοδήποτε εναπομείναντα ιατρικό εύρημα. Κατ' επέκταση το αναφέρω σαν υπόθεση, υποθετικό, αφήνοντας και ένα περιθώριο ότι μπορεί και να μην υπήρξε αλλά δεν είχα στοιχεία να τεκμηριώσω τη γνώμη ότι δεν υπήρξε». Ερωτηθείς σχετικά, ο ΜΥ2 απάντησε ότι ο Δρ. Σολομωνίδης ο οποίος εξέτασε την Ενάγουσα την ημέρα του ατυχήματος ήταν σε καλύτερη θέση να προβεί σε ευρήματα από τον ίδιο, ο οποίος την εξέτασε δέκα μήνες μετά το ατύχημα. Και αυτό διότι υπάρχουν μορφές τραυμάτων που αφορούν μαλακά μόρια που ο πρώτος γιατρός μπορεί να διαπιστώσει, ενώ ο δεύτερος δεν μπορεί επειδή έχουν αποκατασταθεί. Στην προκειμένη περίπτωση, ανέφερε ο ΜΥ2, ο ίδιος κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο τραυματισμός της Ενάγουσας ήταν πολύ ελαφράς και επιφανειακής μορφής για τους λόγους που αναγράφονται στην έκθεσή του. Ο ΜΥ2 κατά την αντεξέταση ρωτήθηκε για πόσο καιρό μπορεί να είναι εμφανές μετά από κλινική εξέταση ένα διάστρεμμα αυχένα. Με παραπομπή σε βιβλιογραφία, απάντησε ότι οι τραυματισμοί ελαφράς μορφής είναι εμφανείς για 10-15 μέρες. Οι σοβαρότερες περιπτώσεις χρειάζονται 4-6 εβδομάδες. Όταν υποβλήθηκε τότε στον ΜΥ2 ότι, οποιασδήποτε μορφής και να ήταν ο τραυματισμός της Ενάγουσας, δεν θα μπορούσε να ήταν εμφανής, αυτός περιορίστηκε να απαντήσει ότι «τα ευρήματα ήταν φυσιολογικά». Τέλος, υποβλήθηκε στον ΜΥ2 ότι τα ευρήματα του ήταν φυσιολογικά ήταν επειδή είχαν περάσει 10 μήνες από τη μέρα που η Ενάγουσα είχε τραυματιστεί. Απάντησε ότι συμφωνεί, με την προϋπόθεση ότι τα μη φυσιολογικά αρχικά ευρήματα θα ήταν καταγραμμένα λεπτομερώς από τον θεράποντα γιατρό. Παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιόν μου, έχοντας πάντοτε υπόψη τις νομολογιακές αρχές που διέπουν την αξιολόγηση της μαρτυρίας (Μάκης Αδαμίδης & Συνεργάτες ν. Δ. Κυθραιώτη & Συνεργάτες κ.α.
(2011)1 Α.Α.Δ. 2106). Έλαβα υπόψη την πειστικότητα, λογική και εσωτερική συνοχή της μαρτυρίας και το βαθμό στον οποίο συνάδει με τη δικογραφία και το περιεχόμενο των εγγράφων που κατατέθηκαν ως τεκμήρια (Πατάτσου ν. Χιλμί κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 300/11, ημερ. 31.5.17, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας
(1992)1 A.A.Δ. 1056, Παπανδρέου ν. Τύλληρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 157). Το Δικαστήριο μπορεί να αποδεχθεί μέρος της μαρτυρίας του μάρτυρα και να απορρίψει άλλο (Βασιλειάδης ν. Δημήτριος Γ. Σπύρου Λτδ, Πολιτική Έφεση αρ. 123/09, ημερ. 14.10.15). Η Ενάγουσα μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Δεν διαπιστώθηκε οποιαδήποτε προσπάθεια παραποίησης των γεγονότων. Ήταν ήρεμη και δεν φάνηκε να διακατέχεται από αμηχανία ή δισταγμό στις απαντήσεις της. Δεν περιέπεσε σε οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Ήταν σταθερή στις θέσεις της και επέμεινε σ' αυτές μέχρι τέλους. Θεωρώ ότι η Ενάγουσα με ειλικρίνεια και γνήσιο αυθορμητισμό, όταν ρωτήθηκε κατά την αντεξέταση αν «πονούσε πολύ» όταν κτύπησε, απάντησε ότι «δεν μπορώ να πω ότι πέθαινα από τον πόνο». Δεν παραγνωρίζεται ότι η Ενάγουσα ανέφερε ότι επισκέφθηκε τον ΜΕ2 δύο φορές. Ο ισχυρισμός αυτός δεν συνάδει με τα Τεκμήρια 2 και 3 στα οποία αναγράφεται ότι οι επισκέψεις ήταν τρεις. Κρίνεται ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να στηριχθεί στη μαρτυρία της Ενάγουσας όσον αφορά τον εν λόγω ισχυρισμό. Το γεγονός αυτό όμως δεν επηρεάζει την αξιοπιστία της, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική εικόνα της μάρτυρος. Συνεπώς, κρίνεται ότι το Δικαστήριο μπορεί να βασιστεί στη μαρτυρία της Ενάγουσας, πλην του εν λόγω ισχυρισμού. Τα όσα ανέφερε στο Δικαστήριο ο ΜΥ1 προέρχονταν από τη δήλωση του ίδιου (Τεκμήριο 4). Όπως επανέλαβε πολλές φορές κατά τη μαρτυρία του, δεν θυμόταν οτιδήποτε σε σχέση με το ατύχημα. Ερωτηθείς με ποιο τρόπο διαπίστωσε ότι η Ενάγουσα δεν τραυματίστηκε, ως αναφέρει στη δήλωσή του, απάντησε ότι η Ενάγουσα φαινόταν να είναι καλά και «φαντάζεται ότι για να του αναφέρει ότι ήθελε να πάει σε συνέντευξη ένιωθε καλά». Δεν θυμόταν αν βασίστηκε στα λεγόμενα της Ενάγουσας ή στην εικόνα της. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι δεν έχει οποιεσδήποτε ιατρικές γνώσεις, ούτε είναι σε θέση να διαπιστώσει τραυματισμούς από ένα ατύχημα, όταν τα τραύματα δεν είναι εμφανή. Στην προκειμένη περίπτωση σημείωσε, «φαντάζεται» ότι η Ενάγουσα δεν πονούσε για να γράψει τη δήλωση αυτή. Όσον αφορά τον ισχυρισμό στο Τεκμήριο 4 ότι η Ενάγουσα του είπε ότι «βιαζόταν να πάει σε συνέντευξη», υποβλήθηκε στον μάρτυρα ότι η Ενάγουσα δεν μιλά ελληνικά ή αγγλικά και άρα δεν μπορούσε να του είχε αναφέρει κάτι τέτοιο. Ο μάρτυρας απάντησε ότι δεν θυμάται αν η Ενάγουσα γνωρίζει ελληνικά ή αγγλικά και ότι για να το γράψει σημαίνει είτε ότι του το ανάφερε είτε κάποιος του το μετάφρασε. Αντεξεταζόμενος, ο μάρτυρας ανέφερε ότι δεν θυμόταν αν οι δύο μάρτυρες στο Τεκμήριο 4 πιστοποιούν την υπογραφή του ή το περιεχόμενο της δήλωσης. Τέλος, όταν υποβλήθηκε στον μάρτυρα ότι ψεύδεται στη δήλωσή του, ο μάρτυρας ανέφερε ότι, αν και δεν θυμάται το επίδικο ατύχημα, δεν θα έγραφε ψέματα, προσθέτοντας ότι μπορεί να κάνει λάθος. Στη βάση των πιο πάνω, και ειδικότερα στην έλλειψη ιατρικών γνώσεων του μάρτυρα και στο γεγονός ότι δεν θυμόταν οτιδήποτε από το ατύχημα, κρίνεται ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να βασιστεί στη μαρτυρία του. Ο ΜΕ2 και ο ΜΥ2 κλήθηκαν υπό την ιδιότητά τους ως ιατροί. Η μαρτυρία τους θα πρέπει να εξεταστεί με βάση τις αρχές που προσεγγίζεται η ιατρική μαρτυρία (Σπύρου v. Παπαδόπουλου, Πολιτική Έφεση αρ. 29/12, ημερ. 2.4.18). Και οι δύο μάρτυρες επιχείρησαν να επεξηγήσουν στο Δικαστήριο τις θέσεις τους που εμπεριέχονται στις ιατρικές τους εκθέσεις. Οι διαφορές των θέσεων τους εντοπίζονται σε τρία κυρίως σημεία: στην «ένταση» των τραυμάτων, στα κατάλοιπα και στην πιθανότητα εμφάνισης οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων στον αυχένα. Αναφορικά με την «ένταση» των τραυμάτων της Ενάγουσας, ο ΜΕ2 αναφέρει ότι διαγνώστηκε με διάστρεμμα αυχένα και δεξιάς πηχεοκαρπικής (Τεκμήριο 1). Σε αντιδιαστολή, ο ΜΥ2 αναφέρει ότι «Από το ιστορικό και μόνον εκτιμάται ότι αν υπήρξε τραυματισμός, αυτός αφορούσε τα μαλακά μόρια στον αυχένα και στον δεξιό καρπό και ήταν πολύ επιφανειακής έντασης και ελαφράς μορφής» (Τεκμήριο 6). Κατά την κυρίως εξέτασή του ο ΜΥ2 ανέφερε ότι δεν έχει οποιοδήποτε στοιχείο να τεκμηριώσει ότι δεν υπήρξε τραυματισμός. Από τις δύο απόψεις, επιλέγω και αποδέχομαι τη μαρτυρία του ΜΕ2, η οποία ήταν πλήρως αιτιολογημένη και τεκμηριωμένη. Σημαντικής σημασίας είναι το γεγονός ότι ο ΜΕ2 εξέτασε την Ενάγουσα την ημέρα του ατυχήματος, δηλαδή στις 28.8.12. Αντίθετα, ο ΜΥ2 εξέτασε την Ενάγουσα στις 11.6.13, δηλαδή εννέα και πλέον μήνες μετά την ημερομηνία του ατυχήματος. Όπως ο ίδιος ο ΜΥ2 ανέφερε αντεξεταζόμενος, το διάστρεμμα αυχένα μπορεί να είναι εμφανές σε περίπτωση ελαφριάς μορφής για 10-15 ημέρες, και σε περίπτωση σοβαρότερης μορφής για 4-6 εβδομάδες. Κρίνεται συνεπώς, ότι ο ΜΕ2 ήταν σε καλύτερη θέση από τον ΜΥ2 να διαπιστώσει τους τραυματισμούς της Ενάγουσας. Αναφορικά με τα κατάλοιπα των τραυματισμών της Ενάγουσας, ο ΜΕ2 ανέφερε ότι εξακολουθεί να υφίσταται πόνος στον αυχένα (Τεκμήριο 1). Αυτή ήταν και η θέση της Ενάγουσας. Αντίθετα, ο ΜΥ2 ανέφερε, παραπέμποντας σε σχετική μελέτη, ότι με την ορθή διάγνωση και θεραπεία, το διάστρεμμα του αυχένα μπορεί να αποκατασταθεί πλήρως σε σύντομο χρονικό διάστημα. Πρόσθεσε ότι ο πόνος δεν αποτελεί κλινικό εύρημα αφού δεν μπορεί να μετρηθεί. Από τις δύο αυτές θέσεις, επιλέγω να αποδεχθώ τη θέση του ΜΕ2, η οποία συνάδει με αυτή της Ενάγουσας. Και αυτό διότι σε κανένα στάδιο της αντεξέτασης δεν υποβλήθηκε στην Ενάγουσα ότι δεν έχει ως κατάλοιπο πόνο στον αυχένα, παρά τη θέση της ότι πονάει τον αυχένα της όταν αλλάζει ο καιρός (Ευσταθίου v. Alpha Bank Ltd
(2012)1 Α.Α.Δ. 1682). Όσον αφορά την πιθανότητα εμφάνισης οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων στον αυχένα, ο ΜΕ2 ανέφερε ότι τέτοια πιθανότητα είναι υπαρκτή λόγω του νεαρού της ηλικίας της και του μηχανισμού κάκωσης (Τεκμήριο 1). Αντίθετα, ήταν η θέση του ΜΥ2 ότι αιτία για ανάπτυξη μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας αποτελούν τα ενδοαρθρικά κατάγματα, και όχι οι τραυματισμοί των μαλακών μορίων (Τεκμήριο 6). Κατά την κυρίως εξέτασή του, επεξήγησε αυτό το «αξίωμα της ιατρικής επιστήμης», όπως το χαρακτήρισε. Στην προκειμένη περίπτωση, επιλέγω να αποδεχθώ τη μαρτυρία του ΜΥ2 ο οποίος με σαφήνεια και θετικότητα τεκμηρίωσε τη θέση του. Κατ' ακολουθία της πιο πάνω αξιολόγησης επί των αμφισβητούμενων σημειών, αποδέχομαι τη μαρτυρία του ΜΕ2, πλην του ισχυρισμού του αναφορικά με την πιθανότητα οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων στον αυχένα. Σημειώνεται ότι η Ενάγουσα ανάφερε ότι ο ΜΕ2 είναι γιατρός του συζύγου της, ενώ ο ΜΕ2 ανέφερε ότι δεν γνωρίζει το σύζυγό της Ενάγουσας. Το ζήτημα αυτό θεωρώ ότι είναι περιφερειακό και δεν σχετίζεται με τα επίδικα θέματα. Δεν έχει ουσιαστική σημασία σε βαθμό που να επηρεάζει την αξιοπιστία της Ενάγουσας ή του ΜΕ2. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται κατά κύριο λόγο στη βάση της μαρτυρίας που σχετίζεται με τα επίδικα θέματα (Hasan v. Ανδρέου, Πολιτική Έφεση αρ. 2/11, ημερ. 2.12.15). Επί του σημείου αυτού αποδέχομαι τη μαρτυρία της Ενάγουσας, και όχι του ΜΕ2. Και αυτό διότι ο τελευταίος ανέφερε στη μαρτυρία του, θεωρώ με ειλικρίνεια και αυθορμητισμό, ότι είναι αδύνατον να θυμάται από μνήμης κάθε εξέταση και ό,τι θυμάται προέρχεται από το ιατρικό πιστοποιητικό, και όχι από μνήμης. Σύμφωνα με πάγια νομολογία, η οποία ερμηνεύει το γενικό βάρος απόδειξης που έχει στους ώμους του ο εκάστοτε Ενάγοντας, αυτός πρέπει να αποδείξει την εκδοχή του με επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία, στο μέτρο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων (Χρύσανθου ν. Φραντζή
(2010)1Β Α.Α.Δ.1295, Μαρσέλ κ.ά ν. Λαϊκή Τράπεζα Λτδ
(2001)1(B) Α.Α.Δ 1858). Αν αποτύχει να αποδείξει την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από εκείνη της άλλης πλευράς (Σοφοκλέους ν. Κυριάκου
(2010)1 Α.Α.Δ. 665). Ήταν η θέση του ευπαίδευτου συνήγορου της Εναγόμενης στην τελική αγόρευσή του ότι η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ψευδώς ότι τραυματίστηκε σε μια προσπάθεια αποκόμισης αθέμιτου οφέλους από την Εναγόμενη. Η θέση αυτή όμως δεν υποβλήθηκε στην Ενάγουσα κατά την αντεξέτασή της ώστε να της δοθεί η ευκαιρία να τοποθετηθεί (Ευσταθίου (ανωτέρω)). Ούτε έχει προσκομιστεί οποιαδήποτε μαρτυρία προς τούτο. Συνεπώς η θέση αυτή δεν μπορεί να γίνει αποδεχτή. Από τις δικογραφημένες θέσεις, τη μαρτυρία και τα μη αμφισβητούμενα γεγονότα, τα ακόλουθα αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου: Στις 28.8.12, το όχημα που οδηγούσε η Ενάγουσα, βρισκόταν σε στάση αναμονής σε φώτα τροχαίας. Όχημα που ακολουθούσε, ασφαλισμένο στην Εναγόμενη, παρέλειψε να σταματήσει με αποτέλεσμα να προσκρούσει στο πίσω μέρος του του οχήματος της Ενάγουσας. Την ευθύνη για το ατύχημα φέρει η Εναγόμενη. Κατά τη σύγκρουση, η Ενάγουσα ένιωσε πόνο στον αυχένα, κτύπησε το δεξί της χέρι και ζαλιζόταν. Μεταφέρθηκε από το σύζυγό της στον ΜΕ2 για εξέταση. Ο τελευταίος εξέδωσε ιατρικό πιστοποιητικό (Τεκμήριο 1). Συνεπεία του ατυχήματος, η Ενάγουσα υπέστη διάστρεμμα αυχένα και διάστρεμμα δεξιάς πηχεοκαρπικής. Έφερε αυχενικό κολάρο για ένα μήνα περίπου. Έγινε επίδεση του δεξιού καρπού της για δεκαπέντε μέρες. Της χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή. Συστήθηκε ανάπαυση και αποφυγή σωματικής κόπωσης. Αρχικά είχε έντονους πόνους στον αυχένα. Μετά από ένα μήνα οι ενοχλήσεις υποχώρησαν. Η Ενάγουσα εξετάστηκε στις 21.9.12 και 26.11.12. Η κατάστασή της παρουσίασε σημαντική βελτίωση. Τα ενοχλήματα επανέρχονται κατά διαστήματα σε ηπιότερη μορφή. Αναγκάζεται να φέρει αυχενικό κολάρο και να λαμβάνει φάρμακα. Δεν υφίσταται πιθανότητα οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων στον αυχένα. Οι γενικές αποζημιώσεις σκοπεύουν στην απόδοση δικαιοσύνης στην απώλεια και στη ζημιά, χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (Κελεσίδου v. Σταυρινού, Πολιτική Έφεση αρ. 221/12, ημερ. 6.12.17). Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο, αλλά παρέχουν καθοδήγηση προς το Δικαστήριο (Ερωτοκρίτου κ.α. ν. Καραολή
(1998)1 Α.Α.Δ. 445). Ενώ αναγνωρίζεται από τη νομολογία η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις σε μια προσπάθεια ικανοποίησης σε χρήμα του ανθρώπινου πόνου και της ταλαιπωρίας (Λαγοποδίδης v. Αναστασίου, Πολιτική Έφεση Αρ. 250/11, ημερ. 18.5.17), η τάση αυτή δεν αποτελεί οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση (Προεστός v. Προδρόμου κ.α., Πολιτική Έφεση Αρ. 326/11, ημερ. 12.4.17). Κάθε υπόθεση έχει τις ιδιαιτερότητές της και είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία (Σπύρου ν. Χαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298). Αποφάσεις στις οποίες επιδικάστηκαν γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες ανάλογες με αυτές που υπέστηκε η Ενάγουσα είναι οι ακόλουθες: Ιωαννίδου v. Αναστασίου, Πολιτική Έφεση αρ. 15/11, ημερ. 11.9.17: ο Ενάγων υπέστη κάκωση θωρακοοσφυϊκής μοίρας σπονδυλικής στήλης, η οποία του προκάλεσε άλγος και περιορισμό των κινήσεων της συγκεκριμένης μοίρας. Έμεινε δύο μέρες στο Νοσοκομείο, εξήλθε φέροντας ειδική ζώνη, υποβλήθηκε σε φυσιοθεραπεία και αξονική τομογραφία και του δόθηκαν αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά. Του χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια για δύο μήνες. Το Εφετείο, παρόλο που δεν επενέβηκε, χαρακτήρισε το ποσό των €5.500 ως γενναιόδωρο και υψηλό. Νεοκλέους v. Worley
(2001)1 A.A.Δ 652: ο Ενάγων υπέστη βαρύ διάστρεμμα του αυχένα, με κακώσεις των μαλακών μορίων. Διαγνώστηκε μυϊκός σπασμός, ελάττωση κινητικότητας του αυχένα κατά 50% και πόνος κατά τις κινήσεις. Τέσσερα χρόνια μετά το ατύχημα, διαπιστώθηκε επιδείνωση των οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων που υπήρχαν πριν το ατύχημα. Οι γενικές αποζημιώσεις των ΛΚ2.000 (€3.417,20) αυξήθηκαν από το Εφετείο στις ΛΚ3.500 (€5.980,10). Χαραλάμπους v. Αβραάμ
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441: ο Ενάγοντας υπέστη διάστρεμμα αυχένα, τραύμα στη κεφαλή, εγκεφαλική διάσειση και ανάπτυξη μετατραυματικού συνδρόμου. Υπήρξε παροδική απώλεια συνειδήσεως. Το ποσό των ΛΚ2.500 (€4.271,50) υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων επικυρώθηκε κατ' έφεση ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση, περιέχοντας ένα στοιχείο γενναιοδωρίας. Δημητρίου v. Ιωάννου κ.ά.
(2003)1 Α.Α.Δ. 274: ο Ενάγων υπέστη διάστρεμμα του αυχένα και της οσφυϊκής μοίρας. Παρουσίαζε περιορισμό των κινήσεων για 10 εβδομάδες. Το ποσό των ΛΚ800 (€1.368) επικυρώθηκε κατ' έφεση. Κωνσταντινίδης v. Παπαμιλτιάδους κ.ά.
(2007)1 Α.Α.Δ. 733: μία από τις Ενάγουσες παρουσίαζε πόνο στον αυχένα, κεφαλαλγία και ζάλη. Το ποσό των ΛΚ1.000 (€1.710) επικυρώθηκε κατ' έφεση. Οι τραυματισμοί στις υποθέσεις Ιωάννου, Νεοκλέους και Χαραλάμπους (ανωτέρω) ήταν σοβαρότερης μορφής αφού εκεί υφίσταντο στοιχεία όπως παραμονή σε νοσοκομείο, ειδική ζώνη, φυσιοθεραπεία, επιδείνωση οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων και απώλεια συνειδήσεως. Οι τραυματισμοί στην υπόθεση Δημητρίου (ανωτέρω) προσομοιάζουν στην έκταση που και η εδώ Ενάγουσα παρουσίασε, εκτός των άλλων, διάστρεμμα αυχένα, πόνο, ζάλη και περιορισμό κινήσεων. Συνεκτιμώντας όλα τα πιο πάνω, τα ευρήματα του Δικαστηρίου και γενικά τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη συνεπεία του τραυματισμού, θεωρώ ότι το ποσό των €3.000 αποτελεί δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να αναφέρονται στα δικόγραφα με λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (Σπύρου v. Παπαδόπουλου, Πολιτική Έφεση αρ. 29/12, ημερ. 2.4.18). Η προσκόμιση της απόδειξης είσπραξης (Τεκμήριο 2), σε συνδυασμό με τη μαρτυρία της Ενάγουσας και του ΜΕ2, είναι ικανοποιητική για τεκμηρίωση του ποσού των €350 για τα ιατρικά έξοδα του ΜΕ2. Δεν προσκομίστηκε άλλη μαρτυρία για τις υπόλοιπες ζημιές που δικογραφούνται στην Έκθεση Απαίτησης. Ο καθορισμός του τόκου εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, τον τρόπο με τον οποίο προωθείται η αγωγή καθώς και τυχόν καθυστέρηση στην καταχώρησή της (Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 475). Το επίδικο ατύχημα επισυνέβη στις 28.8.
- Η αγωγή καταχωρήθηκε στις 8.10.12 και η Έκθεση Απαίτησης στις 8.1.
- Δεν διαπιστώνεται οποιαδήποτε καθυστέρηση στην καταχώρηση της αγωγής ή της Έκθεσης Απαίτησης. Συνεπώς, σε ό,τι αφορά τις γενικές αποζημιώσεις κρίνεται ορθό όπως επιδικαστεί νόμιμος τόκος από 8.1.13, ημερομηνία καταχώρησης της Έκθεσης Απαίτησης. Σε σχέση με τις ειδικές ζημιές κρίνεται ορθό όπως επιδικαστεί νόμιμος τόκος, μειωμένος κατά το ήμισυ, από 28.8.12, ημερομηνία γέννησης του αγώγιμου δικαιώματος. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για όλους τους πιο πάνω λόγους, εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγόμενης: (α) για το ποσό των €3.000 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων, πλέον νόμιμο τόκο από 8.1.13 μέχρι εξόφλησης, και (β) €350 υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων, πλέον νόμιμο τόκο μειωμένο κατά το ήμισυ από 28.8.12 μέχρι σήμερα, πλέον νόμιμο τόκο από σήμερα μέχρι εξόφλησης. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγόμενης, ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .......... Χρ. Ε. Χατζηευτυχίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Final Αναφορά: Τροχαίο ατύχημα cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο