Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ ν. Καρσά κ.α., Αρ. Αγωγής: 2828/14, 10/10/2018

(1)και

(2)του αιτητικού τους. Η αίτηση βασίζεται μεταξύ άλλων στη Δ.25 και συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του υπαλλήλου των Εναγόντων XXXXX Χωραϊτη, ο οποίος αναφέρει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα στις παραγράφους 3 και 4: «3. Όπως με πληροφορεί ο δικηγόρος των Εναγόντων και εξ όσων κάλλιον γνωρίζω και αληθώς πιστεύω πρόσφατα κατά την πρόσφατη ετοιμασία του για την ακρόαση της υπόθεσης η οποία ήταν ορισμένη για την 31.10.17, εντόπισε την ανάγκη για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης κυρίως με την προσθήκη των Αιτητικών - σημείο Α

(2)της Αίτησης Τροποποίησης τα οποία αφορούν την αναγνώριση των δικαιωμάτων των Εναγόντων που απορρέουν από το πιο πάνω αναφερθέν εκχωρημένο αγοραπωλητήριο και την συμφωνία εκχώρησης. Όπως με πληροφορεί ο δικηγόρος των Εναγόντων αν και οι Ενάγοντες είχαν ζητήσει από τους Δικηγόρους τους να ζητήσουν δικαστικό διάταγμα σε σχέση με την άσκηση όλων των δικαιωμάτων τους που απέρρεαν από το πιο πάνω αναφερθέν εκχωρημένο αγοραπωλητήριο και την συμφωνία εκχώρησης, εκ παραδρομής και λόγω καλόπιστου λάθους και αβλεψίας δεν συμπεριλήφθηκε η εν λόγω θεραπεία στο αιτητικό της Έκθεσης Απαίτησης. Για τους Ενάγοντες είναι σημαντικό να συμπεριληφθούν οι εν λόγω θεραπείες/αξιώσεις σχετικά με την άσκηση όλων των δικαιωμάτων τους αφού σε περίπτωση που δεν συμπεριληφθούν στην υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αγωγή τότε πιθανό να μην μπορέσουν να εξασκήσουν στο μέλλον τα δικαιώματα τους που απορρέουν από την πιο πάνω εκχώρηση ή να χρειαστεί να προχωρήσουν με άλλες ξεχωριστές διαδικασίες στο μέλλον ούτως ώστε να αναγνωριστούν τα δικαιώματα τους και να τα εξασκήσουν και/ή θα περιοριστούν οι δυνατότητες είσπραξης του εξ' αποφάσεως χρέους των Εναγόμενων 1 και 2 και του εξ' αποφάσεως χρέους του Εναγόμενου 3 σε περίπτωση που εκδοθεί απόφαση εναντίον της. ............. 4. Όπως με πληροφορεί ο δικηγόρος των Εναγόντων σε σχέση με το σημείο Α

(1)της Αίτησης τροποποίησης και την προσθήκη της φράσης «για την αγορά του διαμερίσματος αρ.105 στον 1ον όροφο κτιρίου το οποίο βρίσκεται επί του ακινήτου αρ. εγγρ. ., τεμάχιο .., Φύλλο/Σχέδιο ..στο Ζακάκι Λεμεσού» καθώς και την προσθήκη της αναφοράς στα συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας εκχώρησης και στους ρητούς όρους της συμφωνίας εκχώρησης, αυτό είναι επιθυμητό και απαραίτητο να γίνει για καλύτερη διευκρίνιση του ποιο ακίνητο αφορούσε η πιο πάνω εκχώρηση δικαιωμάτων, αν και εμμέσως φαίνεται ποιο ακίνητο αφορούσε η εκχώρηση αφού στις παραγράφους 7(ζ) και 8(γ) της Έκθεσης Απαίτησης γίνεται αναφορά στο συγκεκριμένο αγοραπωλητήριο συμβόλαιο για το συγκεκριμένο ακίνητο. Επίσης από την στιγμή που ζητείται όπως εκδοθούν και διάφορα διατάγματα βάσει της συμφωνίας εκχώρησης είναι ορθό όπως γίνεται αναφορά στο ποια είναι τα συμβαλλόμενα μέρη και ποιοι οι όροι της ούτως ώστε να αποφασίσει το σεβαστό Δικαστήριο αν βάσει αυτών των γεγονότων οι Ενάγοντες δικαιούνται τις αιτούμενες θεραπείες. .....». Προς υποστήριξη των θέσεων του, ο ενόρκως δηλών επισυνάπτει το αγοραπωλητήριο του διαμερίσματος ως Τεκμήριο 1 και την επίδικη συμφωνία δανείου ως Τεκμήριο

1. Ένσταση Η Εναγόμενη 3 με την ένσταση της προέβαλε εννέα λόγους προς απόρριψη της αίτησης. Ειδικότερα προέβαλε ότι η αίτηση είναι αβάσιμη, καταχρηστική, παράτυπη, αντικανονική, κακόπιστη και ότι οι Ενάγοντες δεν νομιμοποιούνται στις αιτούμενες θεραπείες, ότι έχουν καθυστερήσει αδικαιολόγητα, ότι επιδιώκουν να εισαγάγουν νέες βάσεις αγωγής ή μαρτυρία, καθώς και ότι η τυχόν τροποποίηση επηρεάζει δυσμενώς την ίδια η οποία δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα. Στη συνοδεύουσα την ένσταση ένορκη δήλωση της η εκ των δικηγόρων της Εναγομένης 3, XXXXX Πινδάρου, προβάλλει ότι η ζητούμενη τροποποίηση μεταβάλλει πλήρως τη βάση της αγωγής και εισαγάγει μία νέα θεώρηση στη βάση ισχυρισμών οι οποίοι ήταν γνωστοί από προηγουμένως. Όσον αφορά ειδικότερα τα γεγονότα, αναφέρει στις παραγράφους 10 Α.1 και 2 τα εξής: «
2. Περαιτέρω αναφέρω και τα κάτωθι: A. Είναι φανερό και από την ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση για τροποποίηση ημερ. 2.11.2017 και γίνεται παραδοχή από τον ενόρκως δηλούντα ότι στην ουσία με τις τροποποιήσεις δημιουργείται μία ή περισσότερες βάσεις αγωγής για τους ακόλουθους λόγους: 1) Αν προσέξετε στην παράγραφο 9 της έκθεσης απαιτήσεως γίνεται απλή αναφορά ότι ο εναγόμενος 1 με συμφωνία ημερ. 30.7.2010 εκχώρησε τα δικαιώματα του επί του πωλητηρίου εγγράφου ημερ. 13.6.
3. Ότι η πιο πάνω αναφορά γίνεται μόνο για τυπικούς λόγους και λόγους ιστορικού γεγονότων φαίνεται ξεκάθαρα και από τις αιτούμενες θεραπείες που υπάρχουν στην αίτηση για τροποποίηση. 2) Αφού έχει διατυπωθεί η πιο πάνω αδιαμφισβήτητη θέση στην έκθεση απαιτήσεως οι ενάγοντες τεχνιέντως (sic) προσπαθούν να την αλλοιώσουν και να την μετατρέψουν. Προσπαθούν χρησιμοποιώντας λέξεις ή φράσεις που ανάφεραν τυπικά στην έκθεση απαιτήσεως (όπως ήταν η αναφερόμενη περί εκχώρησης) και να ζητούν δήθεν ότι όλα αυτά που ζητούν είναι διευκρινίσεις και επεξηγήσεις του θέματος αυτού. Στην ουσία όμως και αυτό είναι ξεκάθαρο επειδή κατάλαβαν ότι δεν καλύπτονται από την έκθεση απαιτήσεως τους επιχειρούν να την αλλάξουν τελείως για να εισαγάγουν όλες αυτές τις θεραπείες που αφορούν την ως άνω εκχώρηση. Σε καμία περίπτωση είναι επεξήγηση ή διευκρίνιση αλλά νέες βάσεις αγωγής και στην σπουδή να τα βάλουν όλα μέσα προχώρησαν και αντέγραψαν το συμβόλαιο εκχώρησης αλλά και άλλα έγγραφα με αποτέλεσμα να προσπαθούν να εισαγάγουν καθαρά μαρτυρία η οποία εν πάση περιπτώσει θα είναι ανεπίτρεπτη διότι δεν περιέχεται στα δικόγραφα. Εν ολίγοις προσπαθούν να δώσουν μία άλλη κατεύθυνση στην αγωγή τους για να οδηγήσουν και κατευθύνουν αυτή στα δικαιώματα των θα προέλθει μόνο από την συμφωνία εκχώρησης αφού με τις θεραπείες που ήδη είχαν στην έκθεση απαιτήσεως πιθανόν να μην επιτύγχαναν τους στόχους τους». Νομική Πτυχή Οι αρχές με βάση τις οποίες εξετάζονται παρόμοιες αιτήσεις είναι πολύ καλά γνωστές και προκύπτουν μέσα από πολλές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου (βλ. ενδεικτικά τις Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ.44, Χρίστου ν. Αζά

(1992)1 Α.Α.Δ.704, Λάμπρου ν. Λάμπρου

(2002)1 Α.Α.Δ.1092). Για τις ανάγκες της παρούσας θεωρώ πως είναι αρκετό να παραπέμψω στην Clive Preece κ.ά. ν. Ρωσσίδου

(2011)1(Γ) Α.Α.Δ.2138 στην οποία, με αναφορά και σε άλλες υποθέσεις, οι βασικές αρχές συνοψίστηκαν ως εξής: «Αίτηση για τροποποίηση δικογράφου μπορεί να εγκριθεί σε κάθε στάδιο της διαδικασίας εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις οι οποίες καθιστούν την τροποποίηση απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης αποτιμάται ύστερα από συνεκτίμηση όλων των παραγόντων της κάθε υπόθεσης, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων που ενδεχομένως θα προκληθούν στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. κ.ά. ν. Βιομ. Χαρ. Αλωνεύτης Λτδ κ.ά.

(2002)1(Α) Α.Α.Δ.237. Στη Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου κ.ά.

(1991)1 Α.Α.Δ.934 έχει ειπωθεί ότι η σύγχρονή τάση είναι να επιτρέπουν τα Δικαστήρια τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμα και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήμα. Στην Astor Manufacturing & Exporting Co κ.ά. ν. A. & G. Leventis & Co (Nigeria) Ltd κ.ά.

(1993)1 Α.Α.Δ.726 αναφορικά με τον παράγοντα του χρόνου ειπώθηκαν τα εξής: "Ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Το ίδιο ισχύει για τον κάθε ένα από τη σειρά παραγόντων που η νομολογία καθιέρωσε ως διαδραματίζοντας ρόλο. Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται αφού συνυπολογισθούν τα σχετικά στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων της κάθε υπόθεσης"». Στην παρούσα περίπτωση με την οπισθογραφηθείσα στο κλητήριο αρχική Έκθεση Απαίτησης τους οι Ενάγοντες αναφέρονται στη χορήγηση στεγαστικού δανείου στους Εναγόμενους 1 και 2 στις 30.7.10 ύψους €160.000 για την αγορά ενός διαμερίσματος από την Εναγόμενη 3, η οποία εγγυήθηκε την ίδια μέρα τις υποχρεώσεις των πρώτων μέχρι την έκδοση τίτλου, τη μεταβίβαση επ' ονόματι του Εναγομένου 1, καθώς και την εγγραφή υποθήκης προς όφελος των Εναγόντων, προς τους οποίους ο Εναγόμενος 1 (αγοραστής) είχε, την ίδια μέρα, εκχωρήσει τα δικαιώματα του από το αγοραπωλητήριο έγγραφο ημερ. 13.6.10. Οι Ενάγοντες προσθέτουν πως με μεταγενέστερη συμφωνία ημερ. 14.6.11 χορήγησαν και δεύτερο δάνειο στους Εναγομένους 1 και 2, ύψους €32.000 και πάλι με την εγγύηση της Εναγομένης 3 και με βάση την υφιστάμενη εκχώρηση του ιδίου αγοραπωλητηρίου εγγράφου ημερ. 13.6.10 (καθώς και ενός ασφαλιστηρίου ζωής). Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης οι Εναγόμενοι 1 και 2 δεν τήρησαν τις υποχρεώσεις τους με αποτέλεσμα οι Ενάγοντες να τερματίσουν τη συμφωνία δανείου με σχετική επιστολή τους ημερ. 8.5.14 καλώντας παράλληλα και την Εναγόμενη 3 να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της βάσει της συμφωνίας εγγύησης, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Στη βάση των πιο πάνω οι Ενάγοντες είχαν αξιώσει με την αρχική Έκθεση Απαίτησης τους από όλους τους Εναγομένους €187.593 και €43.291 συν τόκους δυνάμει των δύο δανείων. Να σημειωθεί ότι συνεπεία της μη εμφάνισης των Εναγομένων 1 και 2 στην αγωγή οι Ενάγοντες εξασφάλισαν εναντίον τους ερήμην απόφαση στις 18.12.14 για τα πιο πάνω αξιούμενα ποσά. Με την υπό κρίση αίτηση τους οι Ενάγοντες ουσιαστικά επιδιώκουν να προσθέσουν στην Έκθεση Απαίτησης τους: A) Στην παράγραφο 9 της Έκθεσης Απαίτησης τους τα αναφερόμενα στην παράγραφο Α

(1)της αίτησης, δηλαδή - Περιγραφή του διαμερίσματος στο οποίο αφορούσε το εκχωρηθέν αγοραπωλητήριο ημερ. 13.6.10 - Ισχυρισμό ότι η αναφερόμενη συμφωνία εκχώρησης υπεγράφη και από την Εναγόμενη 3, η οποία συμφώνησε σχετικά - Παράθεση συγκεκριμένων όρων της συμφωνίας εκχώρησης Β) Στην παράγραφο Ζ των αξιώσεων τους αιτητικά για - Αναγνωριστική απόφαση ότι οι Ενάγοντες είναι οι δικαιούχοι όλων των δικαιωμάτων του Εναγομένου 1 βάσει του αγοραπωλητηρίου εγγράφου - Δήλωση ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται να ακυρώσουν κατά βούληση το πωλητήριο - Δήλωση ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται να αποσύρουν κατά βούληση το πωλητήριο από το Κτηματολόγιο - Δήλωση ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται κατά βούληση να πωλήσουν σε τρίτο ή αγοράσουν οι ίδιοι το διαμέρισμα - Δήλωση ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται μετά την έκδοση τίτλου, να ζητήσουν εγγραφή επ' ονόματι τους ή τρίτου προσώπου, με ταυτόχρονη υποθήκευση προς όφελος τους - Διάταγμα το οποίο να διατάσσει την ανάκτηση ελεύθερης κατοχής του διαμερίσματος - Διάταγμα το οποίο να διατάσσει την Εναγόμενη 3 όπως μετά την έκδοση τίτλου μη εγγράψει το διαμέρισμα επ' ονόματι του Εναγομένου

1. Όπως είναι προφανές από το περιεχόμενο της υφιστάμενης Έκθεσης Απαίτησης ο ισχυρισμός των Εναγόντων περί εκχώρησης υπάρχει ήδη στην παράγραφο
2. Δεν είναι κάτι το οποίο καταλαμβάνει εξ απροόπτου την Εναγόμενη 3, αφού αναφέρεται ρητώς πως: «....ο Εναγόμενος 1 με γραπτή συμφωνία ημερ. 30.7.10 εκχώρησε τα δικαιώματα του επί του πωλητηρίου εγγράφου ημερ. 13.6.10 που υπέγραψε με την Εναγόμενη 3». Αυτό το οποίο επιδιώκουν οι Ενάγοντες είναι (i) την εξειδικευμένη αναφορά στο διαμέρισμα, κάτι το οποίο όντως προκύπτει ούτως ή άλλως από τις προηγούμενες καταγραφές στην Έκθεση Απαίτησης, (ii) την αναφορά ότι η εκχώρηση υπεγράφη και από την Εναγόμενη 3, κάτι το οποίο εννοείται επίσης από το γεγονός ότι πρόκειται για συμφωνία εκχώρησης (όπως αυτή ερμηνεύεται στον Ν.81

(1)/11 και στη Νομολογία) και τέλος (iii) την παράθεση κάποιων όρων της συμφωνίας εκχώρησης. Δεν κρίνεται ότι προκαλείται οποιαδήποτε ζημιά ή δυσμενής επηρεασμός στην Εναγόμενη 3 από την προσθήκη των πιο πάνω, τα οποία συνιστούν απλώς κάποια περαιτέρω εξειδίκευση και λεπτομερέστερη καταγραφή υφιστάμενων θέσεων των Εναγόντων. Βέβαια δεν παραγνωρίζεται πως η επιθυμία για προσθήκη παραγράφων αναφερόμενων στο περιεχόμενο της συμφωνίας εκχώρησης διασυνδέεται με την προσπάθεια συμπερίληψης νέων αξιώσεων στην παράγραφο Ζ της Έκθεσης Απαίτησης. Στην πραγματικότητα οι Ενάγοντες με την αρχική Έκθεση Απαίτησης τους είχαν μόνο χρηματικές αξιώσεις εναντίον της Εναγομένης 3 στη βάση των συμφωνιών εγγύησης (τις οποίες είχε υπογράψει για τα δύο δάνεια) ενώ τώρα επιχειρείται και η προσθήκη αξιώσεων βασιζομένων στη συμφωνία εκχώρησης και δη Δηλώσεων και Διαταγμάτων εν σχέσει με το πωληθέν διαμέρισμα. Υπ' αυτή την έννοια γίνεται κατανοητή και η θέση της Εναγομένης 3 για επιχειρούμενη προσθήκη νέας βάσης αγωγής. Δεν υπάρχει οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς αυτό και είναι όντως γνωστή η γενικότερη αρχή πως «.τροποποίηση η οποία διαφοροποιεί τη βάση αγωγής ή υπεράσπισης εγκρίνεται με πολύ δισταγμό (Τσαγκάρη ν. Γαβριηλίδου κ.α.

(2002)1(Α) Α.Α.Δ.156).» Όμως δεν πρέπει να παραγνωρίζεται πως ούτως ή άλλως το Δικαστήριο διατηρεί εξουσία να αποδώσει θεραπεία η οποία δικαιολογείται από τα γεγονότα τα οποία παραδεκτώς αποδεικνύονται ενώπιον του και επαναλαμβάνεται, ως προς αυτή την εξουσία του Δικαστηρίου, ότι αναφορά στη συμφωνία εκχώρησης υπήρχε και στην παλαιότερη Έκθεση Απαίτησης (Stylianou v. Papacleovoulou

(1982)1 C.L.R. 542). Εν πάση όμως περιπτώσει το θέμα δεν θα απασχολήσει περαιτέρω καθότι γενικά και υπό προϋποθέσεις δεν απαγορεύεται ακόμα και η προσθήκη νέας βάσης αγωγής ή υπεράσπισης, καθώς και ο ανασχηματισμός ή η αναδιαμόρφωση του δικογράφου ενός διαδίκου, ούτως ώστε να αναδείξει την πραγματική αμφισβητούμενη διαφορά μεταξύ των μερών. Η δυνατότητα αυτή επιβεβαιώνεται από τα παρατιθέμενα στο σύγγραμμα των Bullen and Leake and Jacob's PRECEDENTS OF PLEADINGS, 12η έκδοση, σελ. 127 ως εξής: "Thus, before the trial, leave to amend is readily granted on the usual terms that the costs of and occasioned by the amendment, including the costs of the application, are to be paid by the party amending in any event. So, the plaintiff may add a new cause of action and the defendant a new ground of defence or either party may re-frame or re-formulate his case so as to bring out the real question in controversy between them". (Η έμφαση είναι του παρόντος Δικαστηρίου) Κρίνεται ότι από πλευράς περιεχομένου οι επιχειρούμενες αλλαγές εμπίπτουν στην επιτρεπόμενη, με βάση τις ως άνω αρχές, αναδιαμόρφωση και ή ανασχηματισμό δικογράφου, αφού όντως αναδεικνύει και τροχιοδρομεί προς εκδίκαση τα πραγματικά επίδικα ζητήματα μεταξύ των διαδίκων. Ακόμα λοιπόν και αν τα πιο πάνω θεωρηθούν ως προσθήκη νέας βάσης, θεωρώ πως ευρίσκονται εντός των επιτρεπτών ορίων από πλευράς δικογραφικών κανόνων. Καθίσταται περαιτέρω σαφές πως τα ουσιώδη ερωτήματα, όσον αφορά την αίτηση, είναι αφενός κατά πόσον το εγχείρημα των Εναγόντων είναι κακόπιστο ή ότι μέσω αυτού σκοπείται η εξαπάτηση των αντιδίκων ή ότι έχει προωθηθεί με αλλότρια κίνητρα ή ότι είναι αβάσιμο ή άσχετο με τα επίδικα θέματα και αφετέρου κατά πόσον το Δικαστήριο ικανοποιείται ως προς τη βασιμότητα και ουσιαστικότητα της επιδιωκόμενης τροποποίησης. Θα πρέπει εξαρχής να διευκρινιστεί πως παρά τις όποιες πιθανές παρατηρήσεις για την Έκθεση Απαίτησης, όπως προτείνεται, εντούτοις αποδίδει τις θέσεις των Εναγόντων και δεν στοιχειοθετεί κάποιον από τους εγειρόμενους λόγους ένστασης. Αναμφίβολα από τα πιο πάνω δεν προκύπτει κάτι το οποίο να οδηγεί σε συμπέρασμα ότι παρέλειψαν σκόπιμα οι Ενάγοντες είτε να συμπεριλάβουν στο αρχικό δικόγραφο τα όσα προβάλλουν είτε να προωθήσουν νωρίτερα την αίτηση τους. Ούτε έχει καταδειχθεί πως οι Ενάγοντες είχαν οποιοδήποτε λόγο ή κάτι να ωφεληθούν από μια σκόπιμη καθυστέρηση στην καταχώριση της αίτησης τους. Όπως έχει αναφερθεί στην Κώστας Παφίτης & Υιοί Λτδ ν. Γενικού Εισαγγελέα

(2012)1(Α) Α.Α.Δ. 745: «Για να αποδειχθεί κακοπιστία, χρειάζεται επαρκής μαρτυρία από την οποία να εξάγεται αβίαστα το σχετικό συμπέρασμα, εφόσον με τη διαπίστωση κακοπιστίας, η αίτηση συνήθως οδηγείται σε απόρριψη». Η Εναγόμενη 3 προβάλλει πως υπήρξε αδικαιολόγητη καθυστέρηση. Είναι γεγονός πως η αγωγή καταχωρίστηκε στις 19.6.14 και η Εναγόμενη 3 καταχώρισε εμφάνιση στις 15.1.

1. Μετά δε από σχετική αίτηση καταχώρισε και την Υπεράσπιση της στις 3.6.15, οπότε η αγωγή ορίστηκε πρώτη φορά για οδηγίες στις 7.10.
2. Μετά από κάποιες παρατάσεις τις οποίες έλαβε η Εναγόμενη 3 συμμορφώθηκε με διάταγμα αποκάλυψης εγγράφων στις 25.2.16 ενώ στο ενδιάμεσο η αγωγή είχε οριστεί πρώτη φορά για ακρόαση στις 21.6.16, οπότε αναβλήθηκε λόγω έλλειψης δικαστικού χρόνου. Στις 28.3.17 αναβλήθηκε κατόπιν αιτήματος των Εναγόντων και στις 30.10.17 επίσης από το Δικαστήριο, οπότε δυο μέρες αργότερα καταχωρίστηκε η αίτηση τροποποίησης. Υπό τις περιστάσεις αυτές δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπήρξε κάποια καθυστέρηση, για την οποία μάλιστα δεν έχει δοθεί εξήγηση άλλη εκτός από την παράλειψη δικηγόρου να προβάλει τα θέματα όπως στην πραγματικότητα θα επιθυμούσαν οι πελάτες του και όπως επιζητείται σήμερα. Σχετικά με ευθύνη δικηγόρου έχει αναφερθεί στην Ikos Cif Ltd v. Marfin Coward κ.α., Πολ. Έφ. 137/13 κ.α., ημ. 20.3.14 ότι (ακόμα και) η αλλαγή δικηγόρου δεν μπορεί να θεωρηθεί ως δικαιολογία για παρατηρούμενη καθυστέρηση που οδηγεί σε εκτροχιασμό της δίκης και ότι δεν παρέχει, αφ΄ εαυτής, λόγο για την τροποποίηση της δικογραφίας. Τονίστηκε όμως στην ίδια υπόθεση και το ότι τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί, ασχέτως εάν επιδείχθηκε αμέλεια και καθυστέρηση από διάδικο, αν αυτό απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης. Όπως έχει λεχθεί στην Clive Preece (ανωτέρω) παρά τη σχετικότητα του παράγοντα χρόνου εντούτοις αυτός δεν είναι απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας δεδομένου ότι το πλέον ουσιώδες κριτήριο είναι η στάθμιση των παραγόντων οι οποίοι συνιστούν το εχέγγυο για την ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Σημειώνεται ότι στην πιο πάνω υπόθεση εγκρίθηκε κατ' έφεσιν αίτηση εκτενούς τροποποίησης της έκθεσης απαίτησης τέσσερα έτη μετά την καταχώριση της αγωγής και εν τω μέσω της προφορικής μαρτυρίας του ενάγοντος, αφού διαπιστώθηκε μεταξύ άλλων ότι η τροποποίηση αφορούσε ουσιώδη γεγονότα τα οποία είχαν προηγηθεί της υπογραφής της συμφωνίας και τα οποία συνδέοντο στενά με το επίδικο θέμα της παρανομίας της σύμβασης. Σκοπός της τροποποίησης ήταν η δημιουργία του αναγκαίου υποβάθρου επί του οποίου δυνητικά θα μπορούσε να στοιχειοθετηθεί με κατάλληλη μαρτυρία η εκδοχή των εφεσειόντων. Στη Saba & Co (T.M.P.) v. T.M.P. Agents

(1994)1 Α.Α.Δ. 426 το Εφετείο αναφερόμενο στο θέμα της αιτιολόγησης της καθυστέρησης έκρινε πως η σημασία του ποικίλλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης, κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή τον βαθμό χρησιμότητας της τροποποίησης. Προσέθεσε επίσης πως μια καλόπιστη αίτηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης δεν θα πρέπει να απορριφθεί ακόμα και αν, ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση αιτιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή. Είναι αυτή η στάθμιση όλων των παραγόντων που οδήγησε, επίσης κατ' έφεσιν, στην έγκριση τροποποίησης 11 έτη μετά την καταχώριση της έκθεσης απαίτησης και αφού ακούστηκαν 12 μάρτυρες εναγόντων στην Kayat Trading Ltd v. Genzyme

(2013)1(Α) Α.Α.Δ

1. Συγκεκριμένα είχε μεταξύ άλλων συνεκτιμηθεί πως δεν υπήρχε κακοπιστία από πλευράς αιτητών και πως η όποια ταλαιπωρία ήθελε προκληθεί από την επανάκληση μαρτύρων για περαιτέρω αντεξέταση δεν μπορούσε να έκλινε την πλάστιγγα εναντίον της τροποποίησης αφού προείχε το συμφέρον της δικαιοσύνης, η δε ζημιά των καθ΄ ων μπορούσε να αποζημιωθεί σε χρήμα, ενώ αντίθετα οι συνέπειες για την υπόθεση των αιτητών από τη μη τροποποίηση θα ήταν καταστροφικές. Έχω τη γνώμη πως η παρούσα περίπτωση διακρίνεται ουσιωδώς από την Ikos (ανωτέρω) στην οποίαν κρίθηκε πως τυχόν ικανοποίηση του αιτήματος θα είχε ως αποτέλεσμα τη διαφοροποίηση της αγωγής κατά τρόπο που θα μετέβαλλε εξ ολοκλήρου τον χαρακτήρα της αφού υπήρχε παλαιότερη προσθήκη διαδίκων, και με την αίτηση προέκυπτε νέα βάση αγωγής και δημιουργία αγώγιμου δικαιώματος εναντίον των νέων διαδίκων, ενώ παράλληλα παρέμενε ανεπίδοτη η αγωγή σε κάποιους και παρέμεναν σε ισχύ ενδιάμεσα διατάγματα, οπότε υπήρχε κίνδυνος ανεπανόρθωτης ζημιάς στην άλλη πλευρά και εν τέλει ήταν προσφορότερο τα νέα αγώγιμα δικαιώματα να εκδικάζοντο στα πλαίσια άλλων αγωγών. Καθοδηγητικά είναι τα αναφερθέντα στη Γενικός Εισαγγελέας ν. Σάββα, Πολ. Έφ. Ε5/14, ημ. 24.3.14, η οποία οδήγησε σε διαταγή επανεκδίκασης αίτησης τροποποίησης με την οποία ζητείτο η προσθήκη στην υπεράσπιση ισχυρισμού για novus actus interveniens πέντε έτη μετά την καταχώριση της αγωγής και ενώ η ακρόαση της είχε ήδη αρχίσει (και είχε προχωρήσει ακόμα περισσότερο μέχρι την εκδίκαση της έφεσης). Λέχθηκαν τα εξής: «Εξάλλου, η υπεράσπιση, αν και η ίδια καταχωρημένη με καθυστέρηση, επεδιώχθη να τροποποιηθεί αμέσως μόλις ανεκαλύφθη, όπως είναι ο ισχυρισμός, η εκ παραδρομής παράλειψη αναφοράς στη διάσταση αυτή. Δεν υπήρξε λοιπόν υπέρμετρη καθυστέρηση όσον αφορά την ίδια την αίτηση, έστω και αν το πρόβλημα θα μπορούσε να είχε εντοπιστεί προηγουμένως. Εν πάση όμως περιπτώσει, λανθασμένη είναι και η άλλη διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι προέκυπτε ανεπανόρθωτη ζημιά. Είναι γεγονός ότι η ακρόαση είχε αρχίσει και δεν επρόκειτο για αγωγή για την οποία δεν είχε ακόμα αρχίσει η ακρόαση. Αλλά προφανώς βρισκόμαστε στο πρώτο στάδιο της υπόθεσης με μαρτυρία του ίδιου του εφεσιβλήτου και χωρίς καν να είχε εισαχθεί ιατρική μαρτυρία, η οποία ήταν και το ουσιαστικό ζητούμενο στην όλη υπόθεση». Στη βάση των πιο πάνω αρχών αυτό το οποίο προκύπτει είναι πως το βασικό και ουσιώδες κριτήριο είναι άλλο και πως η παρούσα δεν θα πρέπει να απορριφθεί λόγω ανεξήγητης καθυστέρησης, ιδιαίτερα λαμβάνοντας υπόψιν πως η ακρόαση δεν έχει ακόμα αρχίσει, ότι η Εναγόμενη 3 δύναται δεόντως να αποζημιωθεί λαμβάνοντας τα έξοδα που θα προκαλέσει η τροποποίηση, ότι δεν υπήρξε κακοπιστία και ότι με την επιχειρούμενη τροποποίηση τίθεται το αναγκαίο υπόβαθρο για την προώθηση της εκδοχής των Εναγόντων. Δεν μπορώ να συμφωνήσω με τη θέση της Εναγομένης 3 ότι επειδή οι Ενάγοντες παρουσίασαν έγγραφα κατά την έκδοση απόφασης για τους Εναγόμενους 1 και 2 εμποδίζονται να προωθούν την κρινόμενη τροποποίηση. Ούτε συμφωνώ ότι οι προτεινόμενοι ισχυρισμοί και αξιώσεις αφορούν κατά κύριο λόγο τους Εναγομένους 1 και
2. Η θέση των Εναγόντων είναι πως για τους Εναγομένους 1 και 2 είχαν οικονομικές απαιτήσεις οι οποίες έχουν προς ικανοποίηση τους καλυφθεί από την εκδοθείσα απόφαση ενώ για την Εναγόμενη 3 επιθυμούν να προωθήσουν κάποιες αξιώσεις τους στη βάση της συμφωνίας εκχώρησης. Στο παρόν ενδιάμεσο στάδιο δεν εξετάζεται η βασιμότητα τέτοιων αξιώσεων αλλά μόνον το κατά πόσον μπορούν να συμπεριληφθούν στο δικόγραφο των Εναγόντων. Είναι όμως σαφές πώς λόγω της κατ' ισχυρισμόν τους εκχώρησης δικαιωμάτων τα ζητήματα που αφορούν το διαμέρισμα (όπως η κατοχή και η ιδιοκτησία του) σχετίζονται πρωτίστως με τον εκδοχέα της συμφωνίας πώλησης και δη την Εναγόμενη
3. Παρέλκει να σημειωθεί πως αν εν τέλει διαπιστωθεί κατά την ακρόαση ότι κάποια αξίωση έπρεπε να στραφεί εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 ή ότι προϋποτίθεται διάταγμα εναντίον των ιδίων για οποιαδήποτε θεραπεία υπέρ των Εναγόντων, τότε αναμφίβολα δεν θα επιτύχουν οι τελευταίοι. Όμως, επαναλαμβάνεται, πως αυτό είναι κάτι το οποίο δεν εξετάζεται επί του παρόντος. Κατάληξη Στη βάση όλων των πιο πάνω και στα πλαίσια της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου κρίνεται ότι η αίτηση θα πρέπει να εγκριθεί. Ως εκ τούτου, εκδίδεται Διάταγμα ως οι παράγραφοι Α

(1)και

(2)της αίτησης. Το κλητήριο με την τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης να καταχωριστεί εντός 14 ημερών από τη σύνταξη του διατάγματος. Τροποποιημένη Υπεράσπιση της Εναγομένης 3 να καταχωριστεί εντός 21 ημερών από την παράδοση της Τροποποιηθείσας Έκθεσης Απαίτησης. Κατά τα λοιπά να ακολουθηθούν οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας. Τα έξοδα της αίτησης, καθώς και όσα παραμερίζονται λόγω της τροποποίησης επιδικάζονται υπέρ της Εναγομένης 3 και εναντίον των Εναγόντων ως θα υπολογισθούν, συν Φ.Π.Α. και θα είναι πληρωτέα στο τέλος της αγωγής. Η αγωγή παραμένει για οδηγίες στις 30.11.18. (Υπ.) Χ. Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής ../ΙΜ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο