ΠΑΠΑΜΑΡΚΟΥ ν. ΜΑΡΚΙΔΟΥ, Αρ. Αγωγής: 3335/2009, 31/7/2018

ΠΑΠΑΜΑΡΚΟΥ ν. ΜΑΡΚΙΔΟΥ, Αρ. Αγωγής: 3335/2009, 31/7/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2018:A328 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Θ. ΘΩΜΑ, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3335/2009 Μεταξύ: XXXXX ΠΑΠΑΜΑΡΚΟΥ Ενάγοντα -και- XXXXX ΜΑΡΚΙΔΟΥ Εναγόμενης ------ Ημερομηνία: 31 Ιουλίου,

ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για ενάγοντα: Ο κ. Κ. Μ. Χατζηπιέρας. (για ν΄ ακούσει απόφαση ο κ. Κωνσταντίνου) Για εναγόμενη: Η κα Στ. Ερωτοκρίτου, για Ανδρέας Π. Ερωτοκρίτου & Σία ΔΕΠΕ. (για ν΄ ακούσει απόφαση η κα Ν. Δημητρίου) -------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο ενάγοντας, με την υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή του, αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για τις σωματικές βλάβες και άλλες ζημιές τις οποίες υπέστη συνεπεία τροχαίου ατυχήματος το οποίο επεσυνέβη κατά την 11/4/2009 στην οδό Φραγκλίνου Ρούσβελτ, περιοχή Ζακακίου της Λεμεσού. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησής του, όπως αυτή τροποποιήθηκε δυνάμει διατάγματος ημερομηνίας 7/3/2016, κατά την ως άνω αναφερόμενη ημερομηνία, ενώ οδηγούσε το αυτοκίνητό του με αριθμούς εγγραφής XXXXX92 και ήταν σταματημένος και/ή σχεδόν σταματημένος σε φώτα τροχαίας, η εναγομένη, η οποία οδηγούσε το αυτοκίνητό της με αριθμούς εγγραφής XXXXX77 στον ίδιο δρόμο, επέπεσε βίαια στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου του. Η εναγομένη, παρά το ότι στο δικόγραφο της υπεράσπισής της αρνείται οποιαδήποτε ευθύνη εντούτοις, κατά την ακροαματική διαδικασία ανέλαβε την αποκλειστική ευθύνη για την πρόκληση του δυστυχήματος. Αμφισβητεί, όμως, ότι ο ενάγοντας υπέστη οποιοδήποτε τραυματισμό από αυτό. Η μαρτυρία Η πλευρά του ενάγοντα παρουσίασε, εκτός από τη δική του μαρτυρία (Μ.Ε.5), τους οφθαλμίατρους XXXXX Ραζή (Μ.Ε.3), XXXXX Ποταμίτη (Μ.Ε.4) και XXXXX Φιλίππου (Μ.Ε.7), τους ορθοπεδικούς χειρουργούς XXXXX Ιωάννου (Μ.Ε.2) και XXXXX Ζωδιάτη (Μ.Ε.6), τον νευρολόγο-ψυχίατρο XXXXX Χατζηβασίλη (Μ.Ε.1), τον φυσιοθεραπευτή XXXXX Λουκά (Μ.Ε.8), την XXXXX Κωνσταντίνου, γραμματέα του δικηγορικού γραφείου που εκπροσωπεί τον ενάγοντα και το δικηγόρο XXXXX Χατζηνεοφύτου (Μ.Ε.10). Ο ενάγοντας κατέθεσε ότι στις 11/4/2009, προσεγγίζοντας τα φώτα διασταύρωσης της οδού Φραγκλίνου Ρούσβελτ στη Λεμεσό και ενώ είχε σχεδόν σταματήσει πίσω από δύο άλλα σταματημένα αυτοκίνητα, το αυτοκίνητο που ακολουθούσε και οδηγείτο από την εναγομένη, χωρίς να φρενάρει, τον κτύπησε με δύναμη στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου του. Από τη σύγκρουση τραντάχτηκε, το κεφάλι του πήγε μπροστά-πίσω, χτυπώντας στο μαξιλάρι (headrest) του καθίσματός του. Δεν θυμόταν πόση ώρα έμεινε στο κάθισμά του μετά το δυστύχημα, αυτό που θυμόταν ήταν ότι κάποιος άνοιξε την πόρτα του αυτοκινήτου του, τον άγγιξε στον ώμο και τον ρώτησε αν είναι καλά. Όταν βγήκε από το αυτοκίνητό του, η εναγόμενη του είπε «φταίω, συγνώμη». Από τη σύγκρουση τα δύο αυτοκίνητα υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Ακολούθησε η άφιξη στη σκηνή κάποιου προσώπου, ονόματι XXXXX, της Οδικής Βοήθειας, ο οποίος τηλεφώνησε στη δική του ασφαλιστική εταιρεία και στην ασφαλιστική εταιρεία της εναγόμενης. Τους ανέφερε ότι το δυστύχημα ήταν καθαρό και δεν χρειαζόταν να καλέσουν την Αστυνομία, κάτι το οποίο ήθελε και η εναγόμενη. Στη συνέχεια επισκέφθηκε το Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Νοσοκομείου Λεμεσού. Είχε πόνους στον αυχένα και ζάλη, ίλιγγο και μούδιασμα στα χέρια. Αφού υπεβλήθη σε ακτινολογικό έλεγχο, του συνέστησαν να βάλει αυχενικό κολάρο και, ενόψει του ότι ήταν Σάββατο, να επισκεφθεί τη Δευτέρα τα εξωτερικά ιατρεία. Αγόρασε το αυχενικό κολάρο, το οποίο φορούσε για ένα περίπου μήνα. Το πρωί της Δευτέρας, 13/4/2009, επισκέφθηκε τα εξωτερικά ιατρεία του νοσοκομείου όπου τον εξέτασε ο ορθοπεδικός Δρ. Ζωδιάτης (Μ.Ε.6). Την ίδια μέρα, επειδή τα συμπτώματα όχι μόνο δεν υποχωρούσαν αλλά επιδεινώνονταν, επισκέφθηκε τον ιδιώτη ορθοπεδικό XXXXX Ιωάννου (Μ.Ε.2). Εκτός των πιο πάνω αναφερόμενων συμπτωμάτων, είχε και μουδιάσματα στην αριστερή πλευρά του προσώπου του καθώς και πόνο στο αριστερό μέρος του θώρακα, για τα οποία ο Μ.Ε.2 του συνέστησε να απευθυνθεί σε γιατρούς άλλων ειδικοτήτων. Στις 15/4/2009 επισκέφθηκε τον οφθαλμίατρό του XXXXX Ραζή (Μ.Ε.3) επειδή, εκτός από το μούδιασμα, είχε παρατηρήσει και προβλήματα θολούρας στην όραση. Στις 22/4/2009 επισκέφθηκε τον γναθολόγο Δρ. XXXXX Μιχαηλίδη και τον ωτορινολαρυγγολόγο XXXXX Γερμανό, οι οποίοι του συνέστησαν να υποβληθεί σε ακτινολογικές εξετάσεις στον αυχένα και στο πρόσωπο. Στις 22/4/2009 υπεβλήθη στις σχετικές εξετάσεις από την ακτινολόγο XXXXX Πάπουτσου. Επισκέφθηκε ξανά τον Δρ. Γερμανό στις 11/5/2009 και 22/6/
Επισκέφθηκε, επίσης, τον νευροχειρούργο Δρ. XXXXX Κυριακίδη, δύο φορές. Ο Δρ. Ραζής, κατόπιν εξέτασης στην οποία τον υπέβαλε την 12/6/2009, του ανέφερε ότι διαπίστωσε οπίσθια αποκόλληση υαλοειδούς. Συνέχισε να παρακολουθείται από τον Δρ. Ραζή αφού το πρόβλημα με τη θολούρα στο μάτι του όχι μόνο δεν διορθώνετο αλλά όσο περνούσε ο καιρός διαπίστωνε επιδείνωση στην όρασή του. Στις 23/11/2010 ο Δρ. Ραζής του ανέφερε ότι διαπίστωσε αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, για την οποία τον παρέπεμψε στον χειρούργο οφθαλμίατρο Δρ. XXXXX Ποταμίτη (Μ.Ε.4). Επισκέφθηκε τον Δρ. Ποταμίτη στις 24/11/2010 και την επόμενη μέρα χειρουργήθηκε από αυτόν στο αριστερό μάτι. Στις 21/5/2014 ο Δρ. Ραζής, κατόπιν εξέτασης, του ανέφερε ότι η κατάσταση του αριστερού του ματιού επιδεινώθηκε σε καταρράκτη, για τον οποίο υπεβλήθη σε εγχείριση από τον Δρ. Ποταμίτη στις 10/11/
Συνέχισε να παρακολουθείται τόσο από τον Δρ. Ποταμίτη όσο και τον Δρ. Ραζή. Στις 17/8/2011 υπεβλήθη σε εξέταση στο Νοσοκομείο Hadassah του Ισραήλ από τον γνωστό γιατρό XXXXX Hemo για το πρόβλημα στο μάτι του. Τα προβλήματα στην όρασή του τον ταλαιπώρησαν αρκετά. Για αρκετό καιρό μετά το δυστύχημα η όρασή του επιδεινώνετο συνεχώς με αντίκτυπο στην εργασία του μέχρι που έγινε η πρώτη εγχείρηση και ακολούθως η δεύτερη για να σταθεροποιηθεί η όρασή του. Όσον αφορά το πρόβλημα με τον αυχένα του, αρχικά ήταν πολύ έντονο και τον ταλαιπώρησε τους πρώτους 4-5 μήνες. Εξακολουθούν να παρουσιάζονται προβλήματα μετά από παρατεταμένη χρήση του υπολογιστή, μετά από βαριά εργασία καθώς και σε αλλαγές του καιρού. Ο Μ.Ε.6 κατάθεσε ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού. Το πρωί της 13/4/2009 εξέτασε τον ενάγοντα και κατέγραψε τις παρατηρήσεις του από την ως άνω εξέταση σε χειρόγραφο σημείωμα, το οποίο αποτελεί μέρος του φακέλου του ενάγοντα (τεκμήριο 37). Σε κατοπινό στάδιο μετέφερε τις ως άνω χειρόγραφες σημειώσεις του στο ιατρικό πιστοποιητικό που ετοίμασε την 30/10/2015 και αποτελεί επίσης μέρος του τεκμηρίου
Επεξήγησε ότι ο μηχανισμός τραυματισμού whiplash injury, που καταγράφεται στο πιστοποιητικό του, συμβαίνει όταν το κεφάλι πάει μπροστά κατά την πρόσκρουση και μετά εκτινάσσεται, λόγω αδράνειας, προς τα πίσω, όπως το μαστίγιο πάει και έρχεται μπροστά και πίσω. Ο Μ.Ε.2 κατέθεσε ότι στις 13/4/2009 τον επισκέφθηκε στο ιατρείο του ο ενάγοντας παραπονούμενος για πόνο στον αυχένα, ζάλη, κεφαλαλγίες, αιμοδίες στο αριστερό άνω άκρο, πόνο στο άνω μέρος του αριστερού θώρακα και για αιμοδίες στο αριστερό ήμισυ του προσώπου. Κατά την εξέταση διαπίστωσε έντονο μυϊκό σπασμό του αυχένα και δυσκαμψία. Του συνέστησε τη χρήση αυχενικού κολάρου, τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής και όπως ακολουθήσει πρόγραμμα φυσιοθεραπείας. Επειδή το μούδιασμα στο αριστερό ήμισυ του προσώπου και στον αριστερό θώρακα συνέχιζε, συνέστησε στον ενάγοντα όπως εξεταστεί από νευρολόγο, οφθαλμίατρο και ωτορινολαρυγγολόγο. Τα ευρήματά του, όπως περιγράφονται στο ιατρικό πιστοποιητικό το οποίο εξέδωσε την 6/11/2009 (τεκμήριο 4), είναι ότι ο ενάγοντας υπέστη ένα σοβαρότατο διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης καθώς και κάκωση αριστερού μείζονος θωρακικού μυός. Κατά την τελευταία εξέταση, η οποία πραγματοποιήθηκε την 6/11/2009, ο αυχένας εξακολουθούσε να προκαλεί πόνο και δυσκαμψία, με επέκταση του πόνου στο αριστερό άνω άκρο, καθώς και ζαλάδες, κυρίως μετά από οδήγημα, γράψιμο, βαριές δουλειές κ.λπ. Εξακολουθούσε, επίσης, να νιώθει αιμοδίες στο αριστερό άνω άκρο, στην αριστερή παρειά του προσώπου και στο αριστερό μέρος του στήθους. Τα ως άνω συμπτώματα οφείλονται στον τραυματισμό του ενάγοντα καθώς και στην αστάθεια των Α4-Α5 και Α5-Α6 μεσοσπονδύλιων δίσκων. Με την πάροδο του χρόνου τα συμπτώματα αυτά θα βελτιωθούν μερικώς. Όμως, σε περίπτωση εκτέλεσης βαριάς εργασίας στο μέλλον, ενδέχεται να παρουσιαστεί υποτροπή, με επακόλουθο να προσφεύγει σε φαρμακευτική και φυσιοθεραπευτική αγωγή. Ο Μ.Ε.1 κατέθεσε ότι εξέτασε τον ενάγοντα στις 24/4/
Παραπονείτο για πονοκεφάλους, ιδιαίτερα στη μετωπιαία και ινιακή χώρα, ζάλη ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια κινήσεων, πόνο και δυσκαμψία της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, πόνο στην περιοχή του αριστερού θώρακα, αισθητικές διαταραχές στην περιοχή του αριστερού προσώπου καθώς και στο αριστερό άνω άκρο. Κατά την εξέταση παρουσίαζε περιορισμένη και επώδυνη κινητικότητα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης με εκδήλωση αισθητικών διαταραχών και πόνου στο αριστερό άνω άκρο, υπαισθησία και υπαλγησία στην περιοχή της αριστερής μετωπιαίας χώρας και στην περιοχή του αριστερού μάγουλου. Λόγω των επίμονων ενοχλήσεων, υπεβλήθη σε εξέταση μαγνητικής τομογραφίας εγκεφάλου (τεκμήριο 3), η οποία έγινε στις 3/7/2009 και έδειξε μικρό αγγείωμα στον αριστερό μετωπιαίο λοβό. Η μαγνητική τομογραφία της αυχενικής μοίρα της σπονδυλικής στήλης (τεκμήριο 8) που έγινε την ίδια ημερομηνία έδειξε ήπια σκολίωση με την κυρτότητα προς τα αριστερά και μετρίου βαθμού δισκοπάθεια σε πολλαπλά επίπεδα. Τα ευρήματά του, όπως αυτά περιγράφονται στο ιατρικό πιστοποιητικό που ετοίμασε (τεκμήριο 1), είναι τα ακόλουθα: · Εγκεφαλική διάσειση, μεταδιασεισικό σύνδρομο · Διάστρεμμα/θλάση αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης · Αισθητικές διαταραχές στο αριστερό άνω άκρο · Ήπια αστάθεια στο ύψος Α4-Α4 και Α5-Α6 με οπίσθια σπονδυλολίσθεση · Αισθητικές διαταραχές στην περιοχή του αριστερού προσώπου · Τραυματισμός αριστερού θώρακα Κατά την τελευταία εξέταση, στις 4/1/2010, ο ενάγοντας παραπονείτο ακόμα για αισθητικές διαταραχές στην περιοχή του αριστερού μάγουλου και αριστεράς μετωπιαίας χώρας, για εκδηλώσεις ζάλης και πονοκεφάλων, για πόνο και δυσκαμψία στην αυχενική περιοχή, ως επίσης και για πόνο στην αριστερή ωμοπλάτη, αριστερό άνω άκρο και αριστερό γόνατο. Κατά την εξέταση, η κινητικότητα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης ήταν ελαφρώς περιορισμένη και επώδυνη στις ακραίες κινήσεις. Η συνολική του αμοιβή για τις πέντε φορές που εξέτασε τον ενάγοντα καθώς και για την ετοιμασία του ιατρικού του πιστοποιητικού ανέρχεται σε €500,
Κατά την αντεξέτασή του διευκρίνισε ότι προβλήματα στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης έχουν να κάμουν και με τη νευρολογία, που είναι η ειδικότητά του. Κτυπήματα στην κεφαλή ή στον αυχένα δυνατό να προκαλέσουν νευρολογικά συμπτώματα και μόνιμα νευρολογικά προβλήματα. Αναφορικά με τα ευρήματα της μαγνητικής τομογραφίας της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, τα οποία καταγράφονται στο πιστοποιητικό - τεκμήριο 8, η θέση του ήταν ότι το εύρημα για αφυδάτωση (dehydration) των δίσκων, όπως και το protrusion άλλως πρόπτωση των μεσοσπονδύλιων δίσκων του ενάγοντα, δεν είναι τραυματικής φύσεως. Την ίδια θέση εξέφρασε και σε σχέση με το μικρό αγγείωμα στον αριστερό μετωπιαίο λοβό που έδειξε η μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου - τεκμήριο
Ο Μ.Ε.8 κατέθεσε ότι είναι επαγγελματίας φυσιοθεραπευτής. Ο ενάγοντας είχε παραπεμφθεί κοντά του από τον ορθοπεδικό Ιωάννου (Μ.Ε.2), με διάστρεμμα του αυχένα. Με βάση το παραπεμπτικό σημείωμα του Μ.Ε.2 (τεκμήριο 6), υπέβαλε τον ενάγοντα σε tense που, όπως επεξήγησε, είναι ένα είδος ηλεκτροθεραπείας για χαλάρωση του πόνου όταν υπάρχει μυϊκός σπασμός. Η περίοδος φυσιοθεραπείας διήρκεσε από 14/4/2009 μέχρι 14/5/
Για τις 22 συνολικά συνεδρίες φυσιοθεραπείας εισέπραξε από τον ενάγοντα το ποσό των €550,00 και εξέδωσε σχετική απόδειξη (τεκμήριο 24Β). Για την πλευρά της υπεράσπισης παρουσιάστηκε ο ορθοπεδικός χειρουργός XXXXX Γεωργίου. Κατέθεσε ότι εξέτασε τον ενάγοντα στις 16/12/2010 με σκοπό την εκτίμηση της κατάστασης της υγείας του καθώς και την ετοιμασία ιατρικής έκθεσης. Ο ενάγοντας, περιγράφοντας την εξέλιξη της κατάστασης της υγείας του, του ανέφερε ότι η θεραπεία που του χορηγήθηκε δεν είχε θετικό αποτέλεσμα, καθότι συνέχιζαν τα ίδια ενοχλήματα, όπως και μετά το ατύχημα. Ειδικότερον, παραπονείτο για πόνο στον αυχένα, αιμοδία στην αριστερή πλευρά του προσώπου και στο αριστερό άνω άκρο, πόνους στο γόνατο και ζάλη. Από την κλινική εξέταση του ενάγοντα διαπίστωσε (α) φυσιολογικό εύρος κίνησης του αυχένα, (β) φυσιολογική λειτουργικότητα του μυοσκελετικού και νευροαγγειακού συστήματος των κάτω άκρων, (γ) απουσία μυϊκής ατροφίας (δ) απουσία σπασμού ή ευαισθησίας στους παρασπονδυλίους μυς και (ε) φυσιολογική κινητικότητα - λειτουργικότητα των ώμων, αγκώνων, καρπών και δαχτύλων των χεριών. Κατά τη γνώμη του, το ακτινολογικό εύρημα ευθειασμού της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης συνάδει με τη διάγνωση διαστρέμματος, οφείλεται δε σε μετατραυματικό μυϊκό σπασμό των παρασπονδυλίων μυών και αποκαθίσταται από μόνο του με την υποχώρηση του μυϊκού σπασμού. Εάν ο ενάγοντας υπέστη εγκεφαλική διάσειση από το ατύχημα, αυτή ήταν ελαφριάς μορφής χωρίς νευρολογική σημειολογία. Η αμέσως πιο πάνω άποψή του βασίστηκε στο ότι (α) ο ίδιος ο ενάγοντας αναφέρθηκε σε θολερότητα της συνείδησής του για λίγα δευτερόλεπτα μετά το ατύχημα και (β) στο ότι δεν απαιτήθηκε η παραμονή του σε νοσηλευτικό ίδρυμα. Κατά τη γνώμη του, η περιγραφή της κατάστασης του ενάγοντα από τον ίδιο δεν συνάδει με τα κλινικά ευρήματα στα οποία κατέληξε, αλλά ούτε με τη μορφή του τραυματισμού του. Όσον αφορά τα ευρήματα τα οποία καταγράφονται στην έκθεση μαγνητικής τομογραφίας αυχένα - τεκμήριο 8 - για αφυδάτωση (dehydration) των δίσκων, τη μικρού βαθμού σκολίωση της αριστερής αυχενικής μοίρας και την πρόπτωση (protrusion) των μεσοσπονδύλιων αυχενικών δίσκων, η άποψή του ήταν ότι δεν είναι τραυματικής αιτιολογίας αλλά προϋπήρχαν του επίδικου ατυχήματος. Κατά την αντεξέτασή του διευκρίνισε ότι ο τραυματισμός του ενάγοντα στο επίδικο ατύχημα προκάλεσε την αφύπνιση μιας προϋπάρχουσας κατάστασης, όπως περιγράφεται στην έκθεση μαγνητικής τομογραφίας - τεκμήριο 8, που βρισκόταν σε ηρεμία. Η ως άνω αφύπνιση συνέβαλε στην επιμήκυνση της περιόδου αποκατάστασης των τραυμάτων του ενάγοντα, με αποτέλεσμα αυτή να αυξηθεί σε 4-5 εβδομάδες, ενώ σε περίπτωση που δεν υπήρχε η ως άνω περιγραφόμενη κατάσταση, η περίοδος αποκατάστασης θα ήταν 2 - 2½ εβδομάδες. Θα προχωρήσω στη συνέχεια με την παράθεση της μαρτυρίας που αφορά την ισχυριζόμενη βλάβη στο αριστερό μάτι του ενάγοντα. Ο Μ.Ε.3 κατέθεσε ότι εξασκεί την οφθαλμολογία στην Κύπρο από το
Ο ενάγοντας τον επισκέφθηκε στο ιατρείο του στις 15/4/
Το παράπονό του ήταν ότι ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα κατά το οποίο, όπως του ανέφερε, κάποιο αυτοκίνητο κτύπησε με δύναμη στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου του. Του ανέφερε ότι είχε ένα έντονο θάμπωμα στην όρασή του και κάποια μουδιάσματα στην αριστερή πλευρά του προσώπου του. Συνεπώς, θα έπρεπε να διερευνήσει διάφορες επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν σ΄ ένα μάτι μετά από ένα κτύπημα ή από ένα τράνταγμα. Υπέβαλε τον ενάγοντα σε οπτικά πεδία (τεκμήριο 12) τα οποία δεν έδειξαν οτιδήποτε το παθολογικό. Συνέχισε να παραπονείται για θάμπος στην όρασή του και στις 12/6/2009, σε νέα βυθοσκόπηση του εσωτερικού του αριστερού ματιού του, διαπίστωσε αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Όπως επεξήγησε, το υαλώδες σώμα είναι ένα ανατομικό όργανο ασφαλείας το οποίο λειτουργεί ως «αερόσακος» για να προστατέψει το μάτι, ιδιαίτερα κατά την παιδική ηλικία, από κτυπήματα. Το υαλώδες σώμα στηρίζεται στον οπίσθιο πόλο και στον ισημερινό του ματιού, δεδομένου του ότι ο βολβός του ματιού έχει το σχήμα μιας σφαίρας. Σταδιακά, με την πάροδο των δεκαετιών, το υαλώδες σώμα ρευστοποιείται μέσα σε κάποια χρόνια. Αν όμως επισυμβεί μια έντονη πλήξη ή ένα έντονο τράνταγμα του βολβού, το υαλώδες σώμα μπορεί να αποσπαστεί από τα σημεία στήριξής του πριν τη βιολογική πορεία της απόσπασης και ρευστοποίησής του. Έτσι, το υαλώδες σώμα κατά την απόσπασή του μπορεί να τραβήξει τον αμφιβληστροειδή χιτώνα στα σημεία του επί των οποίων στηρίζεται και να τον σκίσει. Όταν η απόσπαση του υαλώδους σώματος δεν γίνει ομαλά μπορεί να παραμείνει αιωρούμενο, να κρέμεται δηλαδή σαν ένα ″τσαμπί από σταφύλι″, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, από το εσωτερικό τοίχωμα του ισημερινού. Σ' αυτή δε την περίπτωση υπάρχει ο κίνδυνος να σκίσει το τοίχωμα και να δημιουργηθεί ρωγμή στο συγκεκριμένο σημείο οπόταν το υαλώδες σώμα, ρευστοποιημένο πλέον μαζί με υδατοειδές υγρό, να εισχωρήσει πίσω από τη ρωγμή και να διαχωρίσει τον αμφιβληστροειδή χιτώνα από τα άλλα τοιχώματα, να εξελιχτεί δηλαδή σε αποκόλληση πλέον του αμφιβληστροειδούς. Όσο πιο βίαια γίνεται η απόσπαση του υαλοειδούς από τα τοιχώματά του, τόσο περισσότερες είναι και οι πιθανότητες για ρήξη του υποκείμενου αμφιβληστροειδούς. Η άποψή του ήταν ότι η αποκόλληση του υαλοειδούς του αριστερού ματιού του ενάγοντα οφείλετο στο τράνταγμά του κατά το επίδικο ατύχημα. Ερωτώμενος για το χρόνο των δύο περίπου μηνών που παρήλθε μέχρι να διαπιστώσει την αποκόλληση του υαλοειδούς σώματος καθώς και για το λόγο που δεν τη διαπίστωσε κατά την πρώτη εξέταση του ενάγοντα στις 15/4/2009, επεξήγησε ότι επειδή το υαλοειδές σώμα στηρίζεται σε πολλά σημεία στον ισημερινό, όταν είναι πολύ μικρή η απόσπαση μπορεί να μη φανεί. Γι' αυτό και είναι πάντοτε σε ετοιμότητα και συμβουλεύει τους ασθενείς του ότι αν δουν «παραπάνω μυγάκια» να εξεταστούν και πάλι. Επειδή ο ενάγοντας συνέχισε να παραπονείται για θάμπος στην όρασή του, τον υπέβαλε σε νέα βυθοσκόπηση στις 4/1/2010 χωρίς να διαπιστώσει άλλο πρόβλημα εκτός από την αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Στις 9/1/2010 ο ενάγοντας υπεβλήθη σε εξέταση OCT η οποία, όπως επεξήγησε, είναι οπτική τομογραφία συνοχής, μέσω της οποίας μπορούν να δουν ανατομικά στοιχεία του ματιού σχετικά με το οπτικό νεύρο, την ωχρά κηλίδα, το οπίσθιο τμήμα του αμφιβληστροειδούς χιτώνα και το υαλώδες σώμα. Το πόρισμα της ως άνω εξέτασης ήταν ότι τόσο η ωχρά κηλίδα όσο και οπτικό νεύρο ήταν εντός φυσιολογικών ορίων, φαινόταν δε η απόσπαση του υαλώδους σώματος. Δυστυχώς, στις 23/11/2010, ο ενάγοντας τον επισκέφθηκε εκτάκτως παραπονούμενος για μεγαλύτερο θάμπος στην όρασή του. Κατά τη βυθοσκόπηση στην οποία τον υπέβαλε διαπίστωσε αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς χιτώνα, γι' αυτό τον παρέπεμψε σε συνάδελφό του (Μ.Ε.4) για χειρουργική επέμβαση. Η άποψή του ως προς την αιτία της αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς χιτώνα ήταν ότι το υαλώδες σώμα κατά την αποκόλλησή του τράβηξε με έλξη τον αμφιβληστροειδή προκαλώντας την απόσπασή του, με ρωγμή στην περιοχή. Στις 15/4/2014 ο ενάγοντας τον επισκέφθηκε και πάλι παραπονούμενος για φωταψίες στον αριστερό οφθαλμό και ημικρανίες-κεφαλαλγίες στον αριστερό του κρόταφο με αίσθημα μουδιάσματος στην αριστερή ζυγωματική περιοχή. Κατά την εξέταση διαπίστωσε την ύπαρξη καταρράκτη σε εξέλιξη στον αριστερό του οφθαλμό και αύξηση της μυωπίας του. Μετά από νέα εξέταση του ενάγοντα με οπτικό τομογράφο συνοχής (OCT), η οποία έγινε στις 3/5/2014 (τεκμήριο 13), διαπιστώθηκε μεγάλη ρευστοποίηση του υαλώδους σώματος του δεξιού οφθαλμού και παρουσία αρκετών κυττάρων στην υαλοειδική κοιλότητα του αριστερού οφθαλμού. Η ωχρά κηλίδα ήταν εντός φυσιολογικών ορίων. Συνέστησε τακτική παρακολούθηση καθώς και επέμβαση στο μέλλον για αφαίρεση του καταρράκτη. Κατά την άποψή του, η αιτία δημιουργίας του καταρράκτη είναι η αποκόλληση του υαλοειδούς και η, εν συνεχεία, αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα του αριστερού ματιού του ενάγοντα. Η αποκόλληση του υαλώδους σώματος στο δεξιό οφθαλμό του ενάγοντα δεν συσχετίζεται με την αποκόλληση του υαλώδους σώματος και την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή στον αριστερό του οφθαλμό. Όπως επεξήγησε, το κάθε μάτι έχει τη δική του πορεία. Κατά την αντεξέτασή του ανέφερε ότι παρακολουθούσε τον ενάγοντα από το 2002 σε σχέση με την μυωπία που είχε. Διευκρίνισε ότι ο βαθμός μυωπίας του ενάγοντα αρχικά ήταν περί τους 6.5 βαθμούς και τον Ιανουάριο του 2010 ήταν μεταξύ 6.5-6.25 και στα δύο μάτια. Σε ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγόμενης, με ποια φυσική βλάβη συσχέτισε το παράπονο του ενάγοντα για θάμπος στο αριστερό μάτι, απάντησε ότι το συνέδεσε με το τράνταγμα της κεφαλής του και το ταυτόχρονο τράνταγμα των βολβών των ματιών του. Διευκρίνισε ότι η πρώτη βυθοσκόπηση έγινε περί τις 15/4/
Συμφώνησε με τη θέση ότι η ρευστοποίηση ή η αποκόλληση του υαλώδους σώματος παρουσιάζεται στη βιολογική πορεία κάθε ανθρώπου, χωρίς να υπάρξει εμπλοκή σε τροχαίο ατύχημα, επεξήγησε όμως ότι στην υπό εξέταση υπόθεση η εξέλιξη των γεγονότων κατέδειξε ότι η απόσπαση του υαλώδους σώματος ήταν βίαιη, κατά τη γνώμη του. Όπως δε επεξήγησε, τα στηρίγματα του υαλώδους σώματος επί του αμφιβληστροειδή χιτώνα ήταν αρκετά ισχυρά με αποτέλεσμα να προκαλέσουν ρωγμή και αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Κατά την άποψή του, η αποκόλληση του υαλώδους σώματος άρχισε την 12/6/2009 και η ρωγμή στον αμφιβληστροειδή χιτώνα προκλήθηκε στις 23/11/2010 ή κάποιες μέρες νωρίτερα. Σε ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης, κατά πόσο συμφωνεί ότι είναι πολύ πιο απίθανο η συγκεκριμένη ρωγμή να δημιουργήθηκε τον Νοέμβριο του 2010 από την αποκόλληση του υαλώδους σώματος την οποία διαπίστωσε το 2009, απάντησε ότι αυτό είναι σύνηθες φαινόμενο στις ρευστοποιήσεις οπίσθιας αποκόλλησης του υαλώδους σώματος που κατά την εξέλιξή τους σε ορισμένα σημεία έλκουν τον αμφιβληστροειδή χιτώνα με ισχυρές ακόμα συνδέσεις και στο τέλος προκαλούν την αποκόλλησή του και κάποια ρωγμή. Όπως επίσης επεξήγησε, θα μπορούσε να είχε ξεκινήσει η απόσπαση του υαλώδους σώματος από τα περισσότερα στηρίγματα στην περιφέρεια, ένα όμως σημείο να μην είχε ακόμα αποσπασθεί και εκείνο το σημείο να έκαμε την έλξη και να δημιούργησε το πρόβλημα 17 μήνες μετά, συγκεκριμένα, το Νοέμβριο του
Συμφώνησε ότι η ίδια εξέλιξη μπορούσε να παρουσιαστεί και κατά τη βιολογική πορεία της απόσπασης του υαλώδους σώματος, χωρίς να προηγηθεί κάποιο ατύχημα. Σε ερώτηση ότι για να μπορέσει ένας γιατρός να συνδέσει την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα με τη βίαιη αποκόλληση του υαλώδους σώματος αναμένεται να διαπιστωθεί και κάποια ρωγμή ή κάποιο σχίσιμο στον αμφιβληστροειδή, συμφώνησε ότι η βία μπορεί να επιφέρει αποκόλληση ή ρωγμή αλλά όχι μόνο τη μέρα του ατυχήματος, πιθανόν και αργότερα. Προς αιτιολόγηση της ως άνω άποψής του ανέφερε ότι αν από ένα ατύχημα επιταχυνθεί η απόσπαση του υαλώδους σώματος, αφήνοντας έστω και ένα σημείο στήριξης όπου μπορεί το υαλώδες να κρέμεται «σαν ένα τσαμπί σταφύλι», το σημείο εκείνο μπορεί να επιφέρει την επιπλοκή χωρίς να είναι γνωστό πόσος χρόνος θα χρειαστεί για να την επιφέρει. Διαφώνησε με τη θέση ότι η τραυματικής αιτιολογίας αποκόλληση του υαλώδους σώματος διαπιστώνεται κατά το μέγιστο τις πρώτες 4 εβδομάδες. Η άποψή του ήταν ότι είναι συχνό φαινόμενο να μην αποσπάται ολόκληρο το υαλώδες σώμα ώστε να καταστεί εύκολη η διάγνωση της απόσπασης. Μπορεί να αποσπαστεί μόνο από ορισμένα στηρίγματα και τα υπόλοιπα να ακολουθήσουν αργότερα με αποτέλεσμα να μην είναι εύκολη η διάγνωσή της. Συμφώνησε ότι ένας ο οποίος είναι μυωπαθής, στο βαθμό της μυωπίας του ενάγοντα, είναι πιο επιρρεπής στη βιολογική του πορεία για αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Συμφώνησε επίσης ότι μπορεί να υπάρξει αποκόλληση του υαλώδους σώματος καθώς και απόσπαση του αμφιβληστροειδή χιτώνα χωρίς να προηγηθεί τροχαίο ατύχημα, ως μια προϊούσα εξέλιξη εκφυλιστικής φύσης. Υποστήριξε, όμως, ότι το θάμπος οράσεως στον αριστερό οφθαλμό του ενάγοντα μετά το ατύχημα καθώς και η επακολουθήσασα αποκόλληση του υαλώδους σώματος μετά από μερικούς μήνες επηρέασε την άποψή του ότι το ατύχημα ήταν η αιτία της επιτάχυνσης ή της πρόκλησης της αλληλουχίας στων γεγονότων στο μάτι του ενάγοντα με την κατάληξη που ανέφερε πιο πάνω. Συμφώνησε ότι δεν βρήκε αιμορραγικά στοιχεία από την αποκόλληση του υαλώδους σώματος ή την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Όπως επεξήγησε, ανάλογα με την έλξη που κάνει κατά την απόσπασή του το υαλώδες σώμα μπορούν να παρουσιαστούν και αιμορραγικά στοιχεία στην περιφέρεια του αμφιβληστροειδή, στο σημείο που υπάρχει έντονη έλξη, αλλά όχι πάντοτε. Συμφώνησε, επίσης, ότι ο καταρράκτης τον οποίο παρουσίασε ο ενάγοντας εξελίσσεται και σε άτομα τα οποία δεν ενεπλάκησαν σε ατύχημα. Επεξήγησε δε ότι ο καταρράκτης είναι προϊόν εκφύλισης και βιολογικής πορείας του ανθρώπινου ματιού. Συμφώνησε ότι η μυωπία του ενάγοντα είναι άσχετη τόσο με την αποκόλληση του υαλώδους σώματος όσο και την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Τέλος, διαφώνησε με τη θέση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης ότι είναι αδιανόητο να υπήρξε αποκόλληση του υαλώδους σώματος το χρόνο που τη διαπίστωσε και να ακολουθήσει αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα μετά από 17 μήνες, συγκεκριμένα το Νοέμβριο του
Ο Μ.Ε.4 κατέθεσε ότι ασχολείται ιδιαίτερα με παθήσεις του οπτικού ημιμορίου του ματιού, αποκολλήσεις αμφιβληστροειδούς χιτώνα και τραύματα. Καταθέτοντας την εμπειρογνωμοσύνη του επί της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος, επεξήγησε ότι το υαλώδες σώμα βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού, συγκεκριμένα πίσω από την ίριδα και το φακό. Κατά τη νεαρή ηλικία κάθε προσώπου είναι αρκετά στερεό και είναι ενωμένο δυνατά με τον αμφιβληστροειδή χιτώνα, που είναι το επόμενο ″φύλλο″ στα στρώματα του ματιού. Σταδιακά, με την πάροδο του χρόνου, το υαλώδες σώμα υγροποιείται και αρχίζει να κυματίζει μέσα στην κοιλότητα του ματιού. Σε κάποια φάση υγροποιείται, σε σημείο που διαχωρίζει από τον αμφιβληστροειδή χιτώνα, κάτι το οποίο αποκαλείται αποκόλληση οπίσθιου υαλώδους σώματος. Η συγκεκριμένη διεργασία επέρχεται φυσιολογικά σε ολόκληρο τον πληθυσμό. Μετά την ηλικία των 40 χρόνων το ποσοστό αποκόλλησης του υαλώδους σώματος αυξάνεται κατά 20% ανά δεκαετία μέχρι την ηλικία των
Μετά την ηλικία αυτή το 100% του πληθυσμού υφίσταται αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Υπάρχουν όμως και λόγοι που η αποκόλλησή του συμβαίνει συχνά και σε πιο νεαρή ηλικία, όπως η μυωπία, το τραύμα και οι εκ γενετής αλλοιώσεις του υαλώδους. Το τραύμα μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα αποκόλλησης του υαλώδους σε άτομα οποιασδήποτε ηλικίας. Αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα συμβαίνει στις περιπτώσεις που αυτός χωρίσει από το εξωτερικό τοίχωμα του ματιού. Η αιτία που συνήθως την προκαλεί είναι όταν το υαλώδες σώμα ξεκολλήσει παρασύρει μαζί του ένα κομμάτι του αμφιβληστροειδή με αποτέλεσμα να προκαλέσει ρωγμή σε αυτό και εκτίθεται πλέον στο υγρό που κυκλοφορεί μέσα στο μάτι, με αποτέλεσμα να αποκολλάται. Ο μεγαλύτερος αριθμός αποκολλήσεων του αμφιβληστροειδή οφείλεται στην αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Ο ενάγοντας παραπέμφθηκε κοντά του στις 24/11/2010, ως επείγον περιστατικό, με απώλεια όρασης στο αριστερό μάτι. Την επόμενη μέρα προέβηκε σε αποκατάσταση της αποκόλλησης του αμφιβληστροειδή χιτώνα στον αριστερό του οφθαλμό. Κατά την άποψη του, όπως αυτή περιγράφεται στο ιατρικό του πιστοποιητικό ημερομηνίας 23/3/2011 (τεκμήριο 15), η αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα οφείλεται στην αποκόλληση του υαλώδους σώματος συνεπεία του τραύματος που υπέστη ο ενάγοντας από το επίδικο ατύχημα. Τα στοιχεία τα οποία έλαβε υπόψη του για να καταλήξει στην ως άνω άποψή του είναι τα ακόλουθα: (α) Πριν το ατύχημα έτυχε να εξετάσει τον ενάγοντα κατά το 1998 και 2004 χωρίς να του παραπονεθεί για οφθαλμολογικά συμπτώματα, ούτε και διαπίστωσε παθολογικά ευρήματα στον αμφιβληστροειδή χιτώνα ώστε να θεωρείται υψηλού κινδύνου άτομο για αποκόλληση του αμφιβληστροειδή. (β) Η μυωπία του ήταν μέτριου βαθμού, συνεπώς δεν ήταν υψηλού κινδύνου για αποκόλληση άτομο και (γ) Παρουσίασε ή περιέγραψε οφθαλμολογικά συμπτώματα αμέσως μετά το ατύχημα. Κατά την άποψή του, ένα τραύμα του τύπου whiplash μπορεί να προκαλέσει αλλοιώσεις στον αμφιβληστροειδή χιτώνα. Περί τον Ιούλιο του 2012, η όραση στο αριστερό μάτι του ενάγοντα μειώθηκε μέχρι τα 3/10 συνεπεία του καταρράκτη που ανέπτυξε. Στις 10/11/2015 ο ενάγοντας υπεβλήθη σε νέα εγχείρηση για αφαίρεση του καταρράκτη. Μετά την ως άνω επέμβαση η όρασή του επανήλθε 10/
Κατά την τελευταία εξέταση του ενάγοντα, στις 27/5/2016, η όραση του αριστερού ματιού ήταν η ίδια (10/10) ενώ του δεξιού ήταν 5/
Το αριστερό μάτι είχε ψευδοφακία, τεχνητό φακό δηλαδή και το δεξί μάτι ένα μέτριο καταρράκτη. Τα ευρήματα στο δεξί μάτι του ενάγοντα δεν έχουν καμιά σχέση με το τραύμα στο αριστερό. Κατά την άποψή του, παρόλο που η όραση του αριστερού ματιού του ενάγοντα είναι πλήρης (10/10), εντούτοις, ποιοτικά, δεν είναι η ίδια με ένα φυσιολογικό μάτι. Υπάρχει δε κίνδυνος αποκόλλησης του αμφιβληστροειδή χιτώνα συνεπεία της εγχείρησης του καταρράκτη. Ο κίνδυνος δεν είναι αυξημένος, όμως δεν υπάρχει αμφιβολία ότι μελλοντικά αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών σε ένα μάτι που χειρουργήθηκε με καταρράκτη. Κατά την αντεξέτασή του συμφώνησε με τη θέση ότι η αποκόλληση του υαλώδους σώματος του ενάγοντα, που οδήγησε στην αποκόλληση του αμφιβληστροειδή, μπορούσε να προκληθεί χωρίς την εμπλοκή του στο επίδικο ατύχημα. Σε ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης κατά πόσο στην περίπτωση που υπάρξει βίαιη αποκόλληση του υαλώδους σώματος αναμένεται να παρουσιαστεί κάποια ρωγμή ή σχίσιμο στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, απάντησε ότι ο διαχωρισμός του υαλώδους σώματος από τον αμφιβληστροειδή ξεκινά από ένα σημείο και σιγά-σιγά με τις κινήσεις του ματιού χωρίζει σταδιακά, οπόταν, πολύ συχνά, η ρωγμή στον αμφιβληστροειδή παρουσιάζεται στο επόμενο μέρος του διαχωρισμού. Στην αρχή της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος δεν είναι απαραίτητη η πρόκληση ρωγμών στον αμφιβληστροειδή χιτώνα. Αυτές μπορούν να παρουσιαστούν και σε μεταγενέστερο στάδιο. Επιπρόσθετα, σε ερώτηση κατά πόσο θα παρουσιαστεί ρωγμή στον αμφιβληστροειδή αν η μερική αποκόλληση του υαλώδους σώματος οφείλεται σε τραύμα, απάντησε ότι αυτό εξαρτάται από την ηλικία του ασθενή. Σε άτομα ηλικίας 70 και πλέον χρόνων που παθαίνουν αποκόλληση του υαλώδους σώματος ένα μεγάλο ποσοστό τους ούτε καν την αντιλαμβάνονται. Από αυτούς που έχουν συμπτώματα στην όραση τους, όπως φωταψίες ή κηλίδες, οι ρωγμές θα παρουσιαστούν στο 5%. Αν, όμως, παρουσιαστεί αιμορραγία κατά τον διαχωρισμό, το 70% των περιπτώσεων παρουσιάζουν ρωγμές. Σε άτομα με ψηλό βαθμό μυωπίας, πέραν των 6 βαθμών, και με αλλοιώσεις στον αμφιβληστροειδή τους (lattice degeneration) ο κίνδυνος να προκληθούν ρωγμές κατά την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα είναι πάρα πολύ υψηλός. Συμφώνησε ότι στις περιπτώσεις αποκόλληση του υαλώδους σώματος κατόπιν τραύματος αναμένεται η πρόκληση ρωγμής στον αμφιβληστροειδή χιτώνα περισσότερο, παρά σε κάποιο ηλικιωμένο άτομο που απλά αλλοιώθηκε το υαλώδες σώμα. Ερωτώμενος για το χρόνο που αναμένεται να παρουσιαστούν οι ρωγμές αυτές απάντησε ότι συνήθως δημιουργούνται κατά τη στιγμή της αποκόλλησης, όχι όμως πάντοτε, για το λόγο ότι μπορεί να προκληθεί αρχικά μερική αποκόλληση και στη συνέχεια να γίνει έλξη του υπόλοιπου μέρους του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Αναφορικά με την κατάσταση του δεξιού ματιού του ενάγοντα στο οποίο παρουσιάζεται μεγάλη ρευστοποίηση του υαλώδους σώματος, συμφώνησε ότι υπάρχει σε εξέλιξη μια παρόμοια εικόνα όπως αυτή του αριστερού ματιού του ενάγοντα. Συμφώνησε ότι σε περίπτωση τραυματισμού ενός ματιού, η αποκόλληση του υαλώδους σώματος ξεκινά τουλάχιστον άμεσα. Όμως, το πότε θα ολοκληρωθεί και το πότε θα γίνει η διάγνωση της αποκόλλησης είναι δύο διαφορετικά πράγματα, για το λόγο ότι το υαλώδες σώμα αποτελείται από πολλά στρώματα και όταν ξεκινήσουν να ξεκολλούν σε κάποιες περιπτώσεις χωρίζουν ενδιάμεσα του υαλώδους σώματος, οπόταν η διάγνωσή τους δεν είναι εύκολη υπόθεση. Σε ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης, κατά πόσο στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι πιο απίθανο να γίνει συσχετισμός της αποκόλλησης του αμφιβληστροειδή χιτώνα η οποία διαπιστώθηκε 17 μήνες μετά από τον τραυματισμό του ενάγοντα με τραυματικής αιτιολογίας αποκόλληση του υαλώδους σώματος, απάντησε ότι αυτό δεν είναι σύνηθες φαινόμενο. Ερωτώμενος για την προέλευση του θάμπους στην όραση, απάντησε ότι όταν ξεκινήσει η αποκόλληση του υαλώδους σώματος συνήθως συμμαζεύεται, γίνεται πιο πυκνό και δεν είναι τόσο διαφανές, συνεπώς ο ασθενής βλέπει θαμπά. Δεύτερος παράγοντας του θάμπους είναι η πρόκληση μικρών αιμορραγιών κατά την αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Όσον αφορά τη συμβολή του βαθμού μυωπίας του ενάγοντα στην αποκόλληση του υαλώδους σώματος, απάντησε ότι θα υπήρχε πιθανότητα να προκληθεί η αποκόλληση στην ηλικία των 40 χρόνων σε ποσοστό περί το 25%, στην ηλικία των 60 χρόνων το ποσοστό θα αυξάνετο στο 50% και στην ηλικία των 80 σε ποσοστό 100%. Συμφώνησε, επίσης, με τη θέση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης ότι, βάσει των στατιστικών μελετών, είναι πολύ πιο σπάνιο να προκληθεί αποκόλληση του υαλώδους σώματος λόγω τραυματισμού του τύπου whiplash. Τέλος, σε ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης, κατά πόσο υπήρχε πιθανότητα η αποκόλληση του υαλώδους σώματος η οποία οδήγησε στην αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα να προκληθεί χωρίς την εμπλοκή του ενάγοντα στο ατύχημα, απάντησε ότι ένας ασθενής με μυωπία έχει αυξημένες πιθανότητες να υποστεί αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Ένας τραυματισμός αυξάνει περαιτέρω τις πιθανότητες αποκόλλησης σε ένα άτομο με μυωπία. Ο Μ.Ε.7 κατέθεσε ότι εξέτασε τον ενάγοντα στις 10/5/2012, μετά από παράκληση της ασφαλιστικής εταιρείας της εναγομένης. Σύμφωνα με τα ευρήματά του, όπως καταγράφονται στην ιατρική του γνωμάτευση (τεκμήριο 41), διαπίστωσε ότι η όραση του δεξιού του οφθαλμού ήταν στα 10/10 με διόρθωση 6.50 sph και του αριστερού οφθαλμού στα 5/10 με διόρθωση 6.50 sph. Στον δεξιό οφθαλμό, το πρόσθιο και οπίσθιο ημιμόριο ήταν φυσιολογικά ενώ στον αριστερό οφθαλμό, στο οπίσθιο ημιμόριο στην 12 ώρα του αμφιβληστροειδή υπήρχαν ουλές από την επέμβαση της αποκόλλησης και στην 6 ώρα έλξεις αμφιβληστροειδούς από το υαλώδες σώμα. Κατά την άποψή του, η μειωμένη όραση του αριστερού οφθαλμού του ενάγοντα οφείλεται στην αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα η οποία οφείλεται στο τροχαίο ατύχημα στο οποίο ενεπλάκη ο ενάγοντας, το οποίο αρχικά προκάλεσε την αποκόλληση του υαλώδους σώματος και ακολούθως την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Κατά την αντεξέτασή του, σε ερώτηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης κατά πόσο άτομα με μυωπία του βαθμού του ενάγοντα έχουν αυξημένη πιθανότητα να υποστούν αποκόλληση του υαλώδους σώματος σε σχέση με τον υπόλοιπο μη μυωπικό πληθυσμό, απάντησε ότι τα άτομα αυτά έχουν κάποια αυξημένη πιθανότητα σε περίπτωση που τραυματιστούν σε ένα τροχαίο ατύχημα. Ερωτώμενος για την αιτία της κατάστασης του δεξιού ματιού του ενάγοντα, απάντησε ότι δεν μπορούσε να εκφέρει άποψη για το λόγο ότι ξεφεύγει της γνωμάτευσης την οποία έκαμε. Υποστήριξε ότι μπορεί να υπάρξει αποκόλληση του υαλώδους σώματος, εκτός από κατευθείαν κτύπημα μέσα στο μάτι ή πάνω στο κεφάλι, μετά από ένα έντονο τράνταγμα το οποίο δημιουργεί διαφορετικές ταχύτητες και στο μάτι. Κατά την αποκόλλησή του το υαλώδες σώμα κάνει έλξεις πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα με αποτέλεσμα οι έλξεις αυτές να προκαλέσουν ρωγμή ή σχίσιμο στον αμφιβληστροειδή που θα έχει ως συνέπεια να εισχωρήσει υγρό το οποίο θα επιφέρει την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή και θα προκαλέσει θάμπος στην όραση του ασθενούς. Δεν είχε πάρει το ιστορικό του τραυματισμού του ενάγοντα. Αυτό το οποίο γνώριζε και τον ενδιέφερε ήταν ότι τραυματίστηκε σε τροχαίο ατύχημα. Συμφώνησε ότι, σε περίπτωση που παρουσιαστεί σχίσιμο στον αμφιβληστροειδή χιτώνα, εφαρμόζεται η προληπτική παρέμβαση με laser ώστε να αποφευχθεί η αποκόλληση του αμφιβληστροειδή. Όμως, η συγκεκριμένη μέθοδος δεν είναι βέβαιο 100% ότι θα αποτρέψει την αποκόλληση παρά το ότι μειώνει στο ελάχιστο τη συγκεκριμένη επιπλοκή. Σε ερώτηση κατά πόσο η αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα είναι εκείνη που δημιουργεί τις φωταψίες (flashes) στην όραση, απάντησε ότι αυτές παρατηρούνται όταν γίνονται έλξεις του υαλώδους σώματος πάνω στον αμφιβληστροειδή χιτώνα. Η πλευρά της εναγομένης, για την ισχυριζόμενη βλάβη στο αριστερό μάτι του ενάγοντα, παρουσίασε τον οφθαλμίατρο Ιωάννη Κυπριανού (Μ.Υ.1). Κατέθεσε ότι εξέτασε τον ενάγοντα στις 17/9/
Κατά την εξέταση διαπίστωσε ότι η οπτική οξύτητα στο δεξιό μάτι ήταν 6/9 και στο αριστερό 6/36 με μυωπική διόρθωση γύρω στις -6.00 D. Περαιτέρω εξέταση έδειξε σημαντικό καταρράκτη στο αριστερό μάτι, για το οποίο ήταν σε αναμονή για χειρουργική επέμβαση. Η βυθοσκόπηση είχε σημεία Weiss ring στο οπίσθιο υαλοειδές σώμα και στο αριστερό μάτι υπήρχε ουλή στις 12 ώρα του αμφιβληστροειδή από την προηγηθείσα επέμβαση. Δεν έδειξε κάτι άλλο παθολογικό. Ερωτώμενος για τη σχετικότητα του θάμπους όρασης, για το οποίο παραπονείτο ο ενάγοντας, με την αποκόλληση του υαλώδους σώματος, απάντησε ότι η ως άνω αποκόλληση δεν προκαλεί θάμπος όρασης για το λόγο ότι το υαλώδες σώμα είναι ένα διαφανές «τζιέλι» μπροστά από τον αμφιβληστροειδή. Για να προκαλέσει θάμπος όρασης θα πρέπει να υπάρχει μια έντονη φλεγμονή, αιμορραγία στο υαλοειδές υγρό, κάτι που να σταματά το φως και να είναι σκοτεινό. Κατά την άποψή του, η οπτική τομογραφία συνοχής (O.C.T.) δεν είναι μέσο διάγνωσης της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος. Η διαπίστωση της αποκόλλησης γίνεται στη βάση των συμπτωμάτων που παρουσιάζει ο ασθενής και της κλινικής εξέτασης. Η μυωπία του ενάγοντα κατατάσσεται, κατά την άποψη του, σε ψηλού βαθμού. Ερωτώμενος για το ρόλο της ψηλής μυωπίας στην αποκόλληση του υαλώδους σώματος, απάντησε ότι σε μια ψηλή μυωπία το μήκος του βολβού του ματιού είναι πιο μεγάλο από ένα φυσιολογικό. Το υαλώδες σώμα είναι επίσης πιο μεγάλο και ξεκολλά πιο νωρίς και πιο εύκολα γι' αυτό σε ασθενείς με ψηλή μυωπία υπάρχουν περιπτώσεις αποκόλλησης του υαλώδους σώματος σε πιο νεαρή ηλικία απ' ό,τι επέρχεται φυσιολογικά. Ερωτώμενος για τη σχετικότητα της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος με την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα, απάντησε ότι το υαλώδες σώμα είναι προσκολλημένο στερεά επί του αμφιβληστροειδή χιτώνα σε 4 - 5 σημεία. Όπως αποκολλάται το υαλώδες σώμα σε ασθενείς με ψηλή μυωπία, υπάρχει πιθανότητα στα ως άνω σημεία που είναι στερεά συνδεδεμένο με τον αμφιβληστροειδή να προκληθεί ρήξη ή ρωγμή, χωρίς όμως να προκληθεί και αποκόλληση του αμφιβληστροειδή. Σε περιπτώσεις, όμως, ασθενών με ψηλή μυωπία υπάρχει μεγάλος κίνδυνος με τη ρήξη να προκληθεί και αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Κατά την εξέταση του ενάγοντα δεν είδε πουθενά καταγεγραμμένο ότι υπήρχε αποκόλληση του υαλώδους σώματος στον αριστερό οφθαλμό. Αναφορικά δε με την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα, δεν είδε πουθενά ότι ήταν ρηγματογενούς φύσεως. Δεν είδε αν είχε προκληθεί κάπου μια ρωγμή. Αν επρόκειτο για ρηγματογενή αποκόλληση του αμφιβληστροειδή θα ανέμενε ότι αυτή θα προκαλείτο στους δύο μήνες από την αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Λαμβάνοντας δε υπόψη τα ενώπιόν του δεδομένα καθώς και τον τύπο του τραυματισμού του ενάγοντα, που δεν ήταν άμεσος αλλά τύπου Whiplash, θα ήταν απίθανο, κατά την άποψή του, ένα τραύμα αυτής της φύσης να οδηγήσει στην αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα του αριστερού ματιού του ενάγοντα. Κατά την άποψή του, για να προκαλείτο αποκόλληση του υαλώδους σώματος κατόπιν τραυματισμού του τύπου Whiplash, θα ανέμενε ένα σοβαρό τράνταγμα. Ήταν επίσης η θέση του ότι, σε περίπτωση που δεχόταν ότι ένα τραύμα του τύπου Whiplash θα μπορούσε να προκαλέσει αποκόλληση του υαλώδους σώματος, θα ανέμενε να τη δει και στα δύο μάτια ταυτόχρονα. Κατά την αντεξέτασή του συμφώνησε ότι η αποκόλληση του υαλώδους σώματος είναι σπάνιο φαινόμενο σε ηλικίες κάτω των 40, σε αντίθεση με την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα που πολλές φορές παρουσιάζεται και σε νεαρές ηλικίες. Όμως, σε περιπτώσεις ασθενών με ψηλή μυωπία η αποκόλληση του υαλώδους σώματος μπορεί να προκληθεί πιο συχνά και σε πιο νεαρή ηλικία. Δέχθηκε ότι τα πιστοποιητικά που του παρουσιάστηκαν έκαμναν αναφορά σε αποκόλληση υαλώδους σώματος. Ο ίδιος όμως δεν το θεώρησε σημαντικό να το αναφέρει στο δικό του πιστοποιητικό - τεκμήριο
Συμφώνησε, επίσης, ότι στην έκθεσή του δεν αποφαίνεται για την αιτία της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος. Οι τελευταίοι μάρτυρες για τον ενάγοντα ήταν οι Μ.Ε.9 και Μ.Ε.
Η Μ.Ε.9 κατέθεσε ότι στις 23/5/2012, μετά από οδηγίες του κ. Χατζηπιέρα, τηλεφώνησε στο δικηγορικό γραφείο Α. Π. Ερωτοκρίτου και παρακάλεσε να της αποστείλουν με τηλεομοιότυπο την ιατρική έκθεση του Δρ. XXXXX Φιλίππου (Μ.Ε.7) ο οποίος εξέτασε τον ενάγοντα μετά από αίτημα των ως άνω δικηγόρων. Το συγκεκριμένο γραφείο της απέστειλε μέσω τηλεομοιότυπου την ιατρική έκθεση του Μ.Ε.7 μαζί με συνοδευτικό "With Compliments" (Τεκμήριο 44). Στο άνω μέρος των ως άνω εγγράφων αναγράφεται ο αριθμός τηλεομοιότυπου του ως άνω δικηγορικού γραφείου, η ημερομηνία και η ώρα αποστολής, όπως αυτά τυπώθηκαν αυτόματα από τη συσκευή τηλεομοιότυπου. Προηγήθηκε η αποστολή επιστολής, επίσης με τηλεομοιότυπο, ημερομηνίας 27/4/2012 του ιδίου δικηγορικού γραφείου για την εξέταση του ενάγοντα από τον Μ.Ε.7 (Τεκμήριο 45). Ο Μ.Ε.10 κατάθεσε ότι ασκεί το επάγγελμα του δικηγόρου στην Πάφο και είναι μέτοχος και ένας εκ των διευθυντών της δικηγορικής εταιρείας Γ. Χ″Νεοφύτου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Με το δικηγορικό γραφείο Ανδρέας Ερωτοκρίτου & Σία Δ.Ε.Π.Ε. κατά καιρούς είχαν αντιδικίες. Από έρευνα που έκαμε στο γραφείο του εντόπισε την αγωγή υπ΄ αριθμό 1201/
Στο φάκελό της βρήκε μία επιστολή από το ως άνω δικηγορικό γραφείο ημερομηνίας 30/10/2013, η οποία στάληκε με τηλεομοιότυπο, με την οποία ενημερώνονταν ότι θα καταχωρείτο εμφάνιση στην αγωγή από το ως άνω δικηγορικό γραφείο (Τεκμήριο 47). Στο φάκελο της ίδιας αγωγής εντόπισε δύο ακόμα επιστολές του ιδίου δικηγορικού γραφείου ημερομηνίας 26/11/2013 και 29/11/2013 οι οποίες επίσης στάληκαν με τηλεομοιότυπο (Τεκμήριο 48). Ο αριθμός τηλεομοιότυπου από το οποίο στάληκαν όλες οι ως άνω επιστολές είναι XXXXX
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ Παρακολούθησα με την επιβαλλόμενη προσοχή όλους τους μάρτυρες να καταθέτουν ενόρκως στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης. Θα πρέπει να τονίσω ότι η αξιολόγησή τους δεν περιορίστηκε στην εντύπωση που άφησαν από το εδώλιο του μάρτυρα, αλλά επεκτάθηκε στην ουσία της εκδοχής τους, την οποία αντιπαρέβαλα με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό που υπάρχει ενώπιόν μου (Αντωνίου ν. Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 766 και Βούτουνος ν. Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 71). Ο σχολιασμός της μαρτυρίας θα γίνει σε τρεις ενότητες. Στην πρώτη ενότητα θα αξιολογηθεί η μαρτυρία η οποία αφορά την ισχυριζόμενη βλάβη στον αριστερό οφθαλμό του ενάγοντα, στα πλαίσια δε της ενότητας αυτής θα αξιολογηθεί η μαρτυρία όλων των οφθαλμίατρων. Στη δεύτερη ενότητα θα αξιολογηθεί η μαρτυρία που έχει ως επίκεντρο το ισχυριζόμενο τραύμα στον αυχένα, σ΄ αυτή δε περιλαμβάνεται η μαρτυρία των υπόλοιπων μαρτύρων, εκτός των Μ.Ε.9 και Μ.Ε.10 που θα σχολιαστεί ξεχωριστά. Πριν προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας, θα ήθελα να αναφέρω ότι τόσο η εμπειρογνωμοσύνη όσο και η ειδικότητα όλων των γιατρών που παρουσιάστηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, περιλαμβανομένου και του φυσιοθεραπευτή (Μ.Ε.8), υπήρξαν αδιαμφισβήτητες. Θα πρέπει να υπενθυμίσω ότι, σύμφωνα με τη νομολογία μας, η ιατρική μαρτυρία θεωρείται μαρτυρία εμπειρογνώμονα γι' αυτό και η εξέτασή της διέπεται από τις ίδιες αρχές με βάση τις οποίες τα Δικαστήρια εξετάζουν τη μαρτυρία εμπειρογνωμόνων (Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298). Στην υπόθεση Novichkova v. Βλαβή

(2012)1 Α.Α.Δ. 1111, αναφέρθηκαν τα ακόλουθα, σε σχέση με την αξιολόγηση της ιατρικής μαρτυρίας: «Επί διιστάμενης ιατρικής μαρτυρίας, το Δικαστήριο οφείλει, όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση αξιολόγησης μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων, να κρίνει την μαρτυρία αυτή στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων μη δίνοντας προβάδισμα σε οποιαδήποτε ιατρικώς εκφρασθείσα γνώμη από εκάτερο των διαδίκων. Η κρίση του Δικαστηρίου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα επιστημονικά δεδομένα που παρουσιάζονται ενώπιον του, σχηματίζοντας ιδίαν άποψη επί του θέματος, αιτιολογώντας επαρκώς την κατάληξη του, ως προς την προτίμηση του με αναφορά σ' αυτά τα δεδομένα.» Η ισχυριζόμενη βλάβη στον αριστερό οφθαλμό του ενάγοντα Από μια αντιπαραβολή των διϊστάμενων απόψεων, έχω διαπιστώσει ότι αποτέλεσε κοινό τόπο ότι ο ενάγοντας υπέστη αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα του αριστερού του οφθαλμού, η οποία διαπιστώθηκε από τον γιατρό Ραζή (Μ.Ε.3) την 23/11/2010 και αποκαταστάθηκε χειρουργικά από το γιατρό Ποταμίτη (Μ.Ε.4) την 25/11/

Αποτελεί, επίσης, κοινό τόπο ότι η αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα ήταν η αιτία της ανάπτυξης καταρράκτη στον αριστερό οφθαλμό του ενάγοντα ο οποίος, επίσης, αφαιρέθηκε χειρουργικά από τον Μ.Ε.4 κατά την 10/11/
Οι μάρτυρες της πλευράς του ενάγοντα, ειδικά οι Μ.Ε.3 και Μ.Ε.4, αποδίδουν την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα και την επακολουθήσασα ανάπτυξη καταρράκτη στην κατ΄ ισχυρισμό αποκόλληση του υαλώδους σώματος του αριστερού οφθαλμού του ενάγοντα. Συνδέουν δε την αποκόλληση του υαλώδους με τον ισχυριζόμενο τραυματισμό του κατά το επίδικο ατύχημα. Η πλευρά της εναγόμενης, όπως διαφάνηκε από τη γραμμή της αντεξέτασης των Μ.Ε.3 και Μ.Ε.4, δεν αμφισβητεί την αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Αμφισβητεί, όμως, τον χρόνο κατά τον οποίο αυτή παρουσιάστηκε και, κατ΄ επέκταση, τον χρόνο που διαπιστώθηκε από τον Μ.Ε.3 καθώς και την αιτία που την προκάλεσε. Στη βάση της αναφερθείσας γραμμής αντεξέτασης, υπεβλήθη στον Μ.Ε.3 από την ευπαίδευτη συνήγορο της εναγόμενης ότι είναι αδιανόητο να υπάρξει αποκόλληση του υαλώδους σώματος κατά το χρόνο που την είχε διαπιστώσει και να προκληθεί αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα μετά από 17 μήνες, συγκεκριμένα, κατά τον Νοέμβριο του
Αξίζει δε να επισημανθεί ότι η υπεράσπιση, πέραν των ιατρικών ευρημάτων του Μ.Ε.3, αμφισβητεί ειδικά και την αξιοπιστία του. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, ο Μ.Ε.3 ήταν ο πρώτος οφθαλμίατρος τον οποίο επισκέφθηκε ο ενάγοντας μετά την ημερομηνία του επίδικου ατυχήματος, παραπονούμενος για θάμπος στην όρασή του. Ήταν δε αυτός που, κατά τη μαρτυρία του, διαπίστωσε την αποκόλληση του υαλώδους σώματος στον αριστερό οφθαλμό του ενάγοντα την 12/6/
Το υπό αναφορά εύρημά του καταγράφεται στην ιατρική του βεβαίωση ημερομηνίας 16/2/2011 - τεκμήριο
Όπως ειδικότερον καταγράφεται «έγινε επανέλεγχος στον ασθενή στις 12/6/2009 και νέα βυθοσκόπηση στην οποία παρουσίαζε οπίσθια αποκόλληση υαλοειδούς». Η ευπαίδευτη συνήγορος της εναγόμενης, στη γραπτή της αγόρευση, υποστηρίζει ότι το ως άνω εύρημα του Μ.Ε.3 είναι αυθαίρετο για το λόγο ότι δεν υποστηρίζεται και ούτε έχει οποιαδήποτε σχέση με τις καταγραφές του ιατρικού φακέλου του ενάγοντα - τεκμήριο
Υποστηρίζει, ακόμα, ότι εισήχθη από τον Μ.Ε.3 στην ιατρική του βεβαίωση - τεκμήριο 9 - ψευδώς και με πρόθεση εξαπάτησης. Εν πρώτοις, έχω να αναφέρω ότι ο Μ.Ε.3 κρίνεται ως ανεξάρτητος, αμερόληπτος και χωρίς προσωπικό συμφέρον στην έκβαση της υπόθεσης. Δεν έχω διαπιστώσει οποιαδήποτε από μέρους του προσπάθεια για παραποίηση των αληθών γεγονότων, παρακινούμενος από αλλότρια κίνητρα, όπως προσπαθεί να του αποδώσει η υπεράσπιση. Δεν με βρίσκει σύμφωνο η θέση ότι η καταγεγραμμένη στο τεκμήριο 9 διαπίστωσή του για αποκόλληση του υαλώδους σώματος στο αριστερό του μάτι δεν συνάδει με τις καταγραφές στον ιατρικό φάκελο του ενάγοντα - τεκμήριο
Κατ΄ αρχήν, έχω παρατηρήσει ότι το τεκμήριο 14 έχει τη μορφή φακέλου αλληλογραφίας. Στη μπροστινή όψη του καταγράφονται, στο πάνω μέρος, τα προσωπικά στοιχεία του ενάγοντα και ακολούθως υπάρχουν κάποιες χειρόγραφες καταχωρίσεις που αφορούν ημερομηνίες παρακολούθησής του πριν την ημερομηνία του επίδικου ατυχήματος. Η πιο πρόσφατη ημερομηνία είναι με σφραγίδα, βρίσκεται στο μέσο περίπου της σελίδας στο δεξιό μέρος και είναι η 30/1/
Οι καταχωρίσεις που αφορούν την παρούσα υπόθεση καταλαμβάνουν ολόκληρη την πίσω όψη του τεκμηρίου
Αναμφίβολα, αυτές δεν είναι καταγεγραμμένες επιμελώς και κατά επαγγελματικό τρόπο. Δεν θα μπορούσα να τις χαρακτηρίσω ως καταχωρίσεις προερχόμενες από ένα επαγγελματία οφθαλμίατρο. Πρόκειται για σκόρπιες σημειώσεις χωρίς μια χρονολογική σειρά και χωρίς συνοχή μεταξύ τους. Η δικαιολογία που προέβαλε ο μάρτυρας, ότι είναι λίγο ακατάστατος, δεν θα μπορούσε να δικαιολογήσει τον μη επαγγελματικό τρόπο τήρησης του συγκεκριμένου φακέλου. Από την άλλη, όμως, ο πολύ πρόχειρος τρόπος της καταγραφής τους δεν υποδηλώνει και επιτηδευμένη προσπάθεια παραποίησης της πίσω όψης του τεκμηρίου 14, όπως υποστηρίζεται στη γραπτή αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγόμενης. Όπως ειδικότερον υποστηρίζεται από την κα Ερωτοκρίτου, δεν υπάρχει καταχώριση ότι στις 12/6/2009 υπήρξε διάγνωση οπίσθιας αποκόλλησης υαλώδους σώματος. Από μια προσεκτική εξέταση της πίσω όψης του τεκμηρίου 14, διαπιστώνω ότι στο πάνω μέρος της και περίπου κάτω από τη σημείωση «15/4/2009 οπτικά πεδία αρ. αποδείξεως 0936» υπάρχει καταγραμμένη η ημερομηνία 12/6/2009 που, σύμφωνα με τον Μ.Ε.3, ήταν η ημερομηνία που διαπίστωσε την οπίσθια αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Ακριβώς δίπλα από την ημερομηνία αυτή δεν υπάρχει οποιαδήποτε καταγραφή. Όμως, ο Μ.Ε.3 έδειξε το σημείο στο οποίο καταγράφεται σε παρένθεση με κεφαλαία (+ΟΑΥ) που, όπως επεξήγησε, είναι τα αρχικά της οπίσθιας αποκόλλησης υαλώδους και αντιστοιχεί στην ημερομηνία 12/6/
Το Δικαστήριο σημείωσε με ένα τόξο την παρένθεση στην οποία παρέπεμψε ο μάρτυρας. Αυτή βρίσκεται στο μέσον περίπου της σελίδας στο δεξιό της άκρο. Είναι γεγονός ότι κάτω από τη συγκεκριμένη ημερομηνία 12/6/2009 παρεμβάλλονται κάποιες άλλες σημειώσεις και στο δεξιό τους μέρος, πάνω και δεξιά της σημειούμενης ημερομηνίας 9/1/2010, βρίσκεται η παρένθεση με τα ως άνω αρχικά. Όπως επεξήγησε ο μάρτυρας, οι καταγραφές του δεν είναι με χρονολογική σειρά, μπορούσε δε να γράφει πιο αραιά, μετά πιο πυκνά, όπου έβρισκε κενό χώρο. Το Δικαστήριο αποδέχεται ως ειλικρινείς και γνήσιες όλες τις επεξηγήσεις που δόθηκαν από τον μάρτυρα ως προς τον λόγο για τον οποίο η παρένθεση (+ΟΑΥ) δεν είναι γραμμένη δίπλα από την ημερομηνία 12/6/
Θα ήθελα να τονίσω ότι αν η πρόθεση του μάρτυρα ήταν να χαλκεύσει ή να παραποιήσει το περιεχόμενο της πίσω όψης του τεκμηρίου 14 προς εξυπηρέτηση των συμφερόντων του ενάγοντα, όπως υποστηρίζεται από την ευπαίδευτη συνήγορο της εναγομένης, θα μπορούσε πολύ εύκολα, δίπλα ακριβώς από την καταγραφή της ημερομηνίας 12/6/2009 όπου υπάρχει κενός χώρος, τόσο στα δεξιά όσο και στα αριστερά της, να προβεί σε οποιαδήποτε προσθήκη για να καταδείξει την αποκόλληση του υαλώδους ώστε να μην αφήνεται οποιαδήποτε υπόνοια ή αμφιβολία ότι κατέληξε στην ανάλογη διαπίστωση την 12/6/
Θα ήθελα, επίσης, να τονίσω ότι ένα ακόμα στοιχείο το οποίο υποστηρίζει τη θέση του Μ.Ε.3 ότι οι καταγραφές του δεν γίνονταν με χρονολογική σειρά είναι και το ότι στο κάτω δεξιό μέρος της ιδίας όψης του τεκμηρίου 14 υπάρχουν κάποιες σημειώσεις με ημερομηνία 3/5/2014 ενώ πιο κάτω στα αριστερά, υπάρχει σημειωμένη η ημερομηνία 23/11/2010 η οποία παραπέμπει με τόξο στο σχεδιάγραμμα ενός ματιού. Επισημαίνεται δε ότι η 23/11/2010 ήταν η ημερομηνία που διαπίστωσε την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα στο αριστερό μάτι του ενάγοντα. Στα αριστερά δε του ως άνω σχεδιαγραφήματος και κάτω από την ημερομηνία 23/11/2010 υπάρχει με σφραγίδα η ημερομηνία 15/4/
Πέραν των όσων αναφέρονται πιο πάνω, κρίνω ως πειστική και την επεξήγηση που έδωσε ο μάρτυρας ως προς το λόγο για τον οποίο μέρος των σημειώσεών του επί του τεκμηρίου 14, που γράφτηκαν την ίδια ημερομηνία στα πλαίσια της ίδιας επίσκεψης του ενάγοντα, είναι γραμμένες με διαφορετικό χρώμα μελανιού. Στη γραπτή αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης υποδεικνύεται ότι στη δέσμη αποδείξεων που εξέδωσε ο μάρτυρας και κατατέθηκαν ως τεκμήρια 33Α - 33Στ δεν περιλαμβάνεται απόδειξη για την ιατρική εξέταση του ενάγοντα της 12/6/2009 κάτι το οποίο, κατά την κα Ερωτοκρίτου, συνιστά ακόμα ένα στοιχείο του ψεύδους και της πρόθεσης εξαπάτησης. Είναι γεγονός ότι στην υπό αναφορά δέσμη αποδείξεων δεν υπάρχει απόδειξη ημερομηνίας 12/6/
Από την άλλη, όμως, έχω παρατηρήσει ότι ελλείπουν αποδείξεις και άλλων ημερομηνιών εξέτασης του ενάγοντα, με σημαντικότερη της ημερομηνίας 23/11/2010 που, όπως υπήρξε αδιαμφισβήτητο, ήταν η ημερομηνία διαπίστωσης της αποκόλλησης του αμφιβληστροειδή χιτώνα του αριστερού ματιού του ενάγοντα. Συνεπώς, δεν θα μπορούσα να αποδεχτώ ότι η μη παρουσίαση της απόδειξης ημερομηνίας 12/6/2009 υποδηλώνει το ισχυριζόμενο ψεύδος ή την πρόθεση εξαπάτησης. Ένα άλλο παράπονο της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης είναι ότι δεν έχει παρουσιαστεί από τον Μ.Ε.3 το αποτέλεσμα της οπτικής τομογραφίας συνοχής (O.C.T.) ημερομηνίας 9/1/2010 το οποίο, όπως ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, έδειξε τη ρευστοποίηση του υαλώδους σώματος. Εν πρώτοις, έχω να αναφέρω ότι το ότι ο ενάγοντας υπεβλήθη στην εν λόγω εξέταση την 9/1/2010 υποστηρίζεται από το αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο της απόδειξης είσπραξης της αντίστοιχης ημερομηνίας - τεκμήριο 30Α - η οποία εξεδόθη επ΄ ονόματί του από το οφθαλμολογικό κέντρο "Ακτίς Λτδ" και στην οποία υπάρχουν καταγεγραμμένα τα αρχικά O.C.T.. Πράγματι, ο Μ.Ε.3 δεν παρουσίασε τα αποτελέσματά της τα οποία, όπως ανέφερε, δεν αποκάλυψαν οτιδήποτε το παθολογικό εκτός από τη ρευστοποίηση του υαλώδους σώματος. Η παράλειψή του όμως να παρουσιάσει τα αποτελέσματα της ως άνω εξέτασης σε καμιά περίπτωση άφησε ατεκμηρίωτο το εύρημά του περί της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος για το λόγο ότι δεν ήταν βασικά με τη συγκεκριμένη εξέταση που διαπίστωσε την ως άνω αποκόλληση αλλά με την εξέταση της βυθοσκόπησης στην οποία υπέβαλε τον ενάγοντα κατά την 12/6/
Αξίζει να επισημανθεί ότι και ο οφθαλμίατρος Ποταμίτης (Μ.Ε.4) δέχθηκε στη μαρτυρία του ότι η αποκόλληση του υαλώδους σώματος διαπιστώνεται με την εξέταση της βυθοσκόπησης, η δε εξέταση οπτικής τομογραφίας συνοχής (Ο.C.T.) δεν είναι εργαλείο καθημερινής χρήσης για διάγνωση αποκόλλησης υαλώδους σώματος. Τονίζω ότι η ως άνω μαρτυρία του ΜΕ.4 παρέμεινε αδιαμφισβήτητη. Υποστηρίζεται, ακόμα, στη γραπτή αγόρευση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης ότι, σύμφωνα με την εξέταση οπτικής τομογραφίας συνοχής (O.C.T.) ημερομηνίας 9/1/2010, όπως την επεξήγησε ο μάρτυρας, δεν υπήρχε, ακόμα και μέχρι τότε, αποκόλληση του υαλώδους σώματος παρά μόνο ρευστοποίησή του. Ούτε η θέση αυτή με βρίσκει σύμφωνο. Εν πρώτοις, ο μάρτυρας επεξήγησε ότι ο ορθός ιατρικός όρος είναι ″οπίσθια αποκόλληση του υαλώδους σώματος″, την αποκαλούν όμως ρευστοποίηση απλά για να γίνει πιο κατανοητή στους ασθενείς. Ως αλληλουχία δε γεγονότων ξεκινά πρώτα η απόσπαση του υαλώδους από τα σημεία στήριξής του, στη συνέχεια συρρικνώνεται και ακολουθεί η πλήρης ρευστοποίησή του οπόταν ο ελεύθερος χώρος του ματιού γεμίζει πλέον με υδατώδες υγρό. Συνεπώς, δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή η θέση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης ότι δεν υπήρχε αποκόλληση του υαλώδους σώματος μέχρι την 9/1/
Σε κάποιο άλλο σημείο της γραπτής αγόρευσης της κας Ερωτοκρίτου γίνεται εισήγηση ότι εάν ένας βασιστεί στη διάγνωση του Μ.Ε.3 περί διαπίστωσης ρευστοποίησης με το O.C.T. της 9/1/2010 η οποία ρευστοποίηση, σύμφωνα με τον Δρ. Ποταμίτη (Μ.Ε.4) και Δρ. Κυπριανού (Μ.Υ.1), προηγείται της αποκόλλησης του υαλώδους, τότε οποιαδήποτε αποκόλληση του υαλώδους, εάν υπήρξε, αυτή θα έπρεπε να παρουσιαστεί μετά την 9/1/
Έχω διεξέλθει με προσοχή τη μαρτυρία του Μ.Ε.4 αλλά σε κανένα σημείο της έχω εντοπίσει να υποστήριξε ότι η ρευστοποίηση προηγείται της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος. Αντίθετα, όπως επεξήγησε κατά την κύρια εξέτασή του, σε κάποια φάση το υαλώδες σώμα υγροποιείται σε βαθμό που να χωρίσει από τον αμφιβληστροειδή χιτώνα και αυτό ονομάζεται οπίσθια αποκόλληση υαλώδους. Έχοντας, πλέον, αποδεχθεί τη θέση του Μ.Ε.3 ότι κατά την 12/6/2009 διαπίστωσε την αποκόλληση του υαλώδους σώματος στον αριστερό οφθαλμό του ενάγοντα, θα προχωρήσω να εξετάσω την ορθότητα της άποψης τόσο του ιδίου όσο και του Μ.Ε.4 ότι αυτή οφείλεται στο επίδικο ατύχημα. Κατόπιν προσεκτικής εξέτασης της μαρτυρίας των ως άνω μαρτύρων και αντιπαραβολής της με την εκ διαμέτρου αντίθετη άποψη του Μ.Υ.1, έχω καταλήξει όπως αποδεχθώ αυτή των Μ.Ε.3 και Μ.Ε.
Σχολιάζοντας τη μαρτυρία του Μ.Ε.3, έχω να αναφέρω ότι αποδέχομαι ανεπιφύλακτα την άποψή του ότι το τράνταγμα της κεφαλής του ενάγοντα από την πρόσκρουση του αυτοκινήτου της εναγομένης στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου του και το πιθανό ταυτόχρονο τράνταγμα των βολβών των ματιών του ήταν η αιτία της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος στο αριστερό του μάτι, η οποία προκάλεσε το θάμπος στην όρασή του. Όπως επεξήγησε με πλήρη πειστικότητα, σε περίπτωση που υπάρξει έντονο τράνταγμα ενός βολβού, το υαλώδες σώμα μπορεί να αποσπαστεί από τα σημεία στήριξής του. Φυσικά, δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι ο ενάγοντας στη μαρτυρία του δεν έκαμε ρητή αναφορά σε έντονο τράνταγμα της κεφαλής του. Όπως ειδικότερον αναφέρει στη γραπτή του δήλωση - τεκμήριο 18 - η οποία αποτέλεσε μέρος της κύριας εξέτασής του, από τη σύγκρουση τραντάχθηκε, το κεφάλι του πήγε μπροστά-πίσω, κτυπώντας στο μαξιλάρι (headrest) του καθίσματός του. Όμως, ο τρόπος με τον οποίο περιέγραψε την κίνηση του κεφαλιού του, ειδικά δε η αναφορά κατά την αντεξέτασή του σε απότομη κίνηση του αυχένα προς τα εμπρός και ακολούθως προς τα πίσω, δεν αφήνει περιθώριο αμφιβολίας ότι επρόκειτο για έντονο τράνταγμα. Αποδέχομαι, επίσης, ανεπιφύλακτα την άποψη του μάρτυρα ότι η ως άνω αποκόλληση δεν οφείλετο ούτε στη μυωπία του ενάγοντα ούτε προκλήθηκε ως εξέλιξη της βιολογικής πορείας των ματιών του αλλά, αντίθετα, το επίδικο ατύχημα επιτάχυνε την αποκόλληση απ΄ ό,τι θα επερχόταν κατά τη βιολογική της πορεία. Επεξήγησε με πλήρη πειστικότητα αλλά και με επιστημονικό τρόπο το λόγο για τον οποίο δεν είχε διαπιστώσει την ως άνω αποκόλληση κατά την πρώτη βυθοσκόπηση στην οποία υπέβαλε τον ενάγοντα λίγες μόνο μέρες μετά το επίδικο ατύχημα. Υπενθυμίζω ότι, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, το πιθανότερο ήταν ότι κατά την πρώτη βυθοσκόπηση δεν υπήρξε πλήρης αποκόλληση αλλά υπήρχαν κάποια σημεία του υαλώδους σώματος που στηρίζονταν ακόμα επί του αμφιβληστροειδή χιτώνα, γι΄ αυτό δεν ήταν εύκολη η διαπίστωσή της. Υπενθυμίζω, ακόμα, ότι για τον ίδιο βασικά λόγο, συγκεκριμένα της μη αποκόλλησης όλων των στηριγμάτων του υαλώδους σώματος κατά τον ίδιο χρόνο, διαφώνησε με τη θέση που του υπεβλήθη από την ευπαίδευτη συνήγορο της εναγομένης ότι στις περιπτώσεις αποκόλλησης του υαλώδους σώματος κατόπιν τραυματισμού, αυτή εμφανίζεται, κατά μέγιστο χρονικό διάστημα, τις πρώτες τέσσερις εβδομάδες. Επεξήγησε, επίσης, πάλι με επιστημονικό τρόπο, το λόγο για τον οποίο η αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα δεν συντελέστηκε άμεσα αλλά αρκετούς μήνες μετά τη διαπίστωση της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος. Όπως ειδικότερον ανέφερε, πιθανόν να είχε ξεκινήσει η απόσπαση του υαλώδους σώματος από τα περισσότερα στηρίγματά του, ένα σημείο να μην είχε αποσπαστεί και αυτό το σημείο να τράβηξε με έλξη τον αμφιβληστροειδή σε κατοπινό στάδιο και να προκάλεσε αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα 17 περίπου μήνες μετά τη διαπίστωση της απόσπασης του υαλώδους σώματος. Πέραν των πιο πάνω, αποδέχομαι ανεπιφύλακτα την άποψή του ότι δεν ήταν απαραίτητο, ενόψει του ότι η αποκόλληση του υαλώδους σώματος ήταν βίαιη, όπως ο ίδιος δέχτηκε, να παρουσιαστούν αιμορραγικά στοιχεία, κάτι το οποίο δεν παρατηρήθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, άποψη την οποία τεκμηρίωσε επιστημονικά. Δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι, παρά το ότι η θέση του ήταν ότι ενόψει της βίαιης αποκόλλησης του υαλώδους σώματος είχε προκληθεί ρωγμή επί του αμφιβληστροειδή χιτώνα, εντούτοις, δεν ήταν σε θέση να καθορίσει με βεβαιότητα σε ποιο από τα έγγραφα που ετοίμασε κάμνει αναφορά σε παρουσίαση ρωγμής. Ερωτώμενος δε σχετικά, παρέπεμψε στο σχεδιαγράφημα του ματιού που ο ίδιος σχεδίασε επί της πίσω όψεως του τεκμηρίου 14, χωρίς όμως να ήταν σε θέση να προσδιορίσει επ΄ ακριβώς το σημείο που βρισκόταν η ρωγμή. Η απάντηση την οποία έδωσε έχει ως ακολούθως: «Είναι γεγονός ότι εδώ δεν την έχω σχεδιάσει αλλά έχω την εντύπωση ότι στη δεύτερη γραμμή έχω ένα λίγο πιο σκούρο σημάδι που νομίζω ότι είναι εκεί. Δηλαδή έχω την υπόνοια ότι είναι εκεί αλλά έχω κάποιες επιφυλάξεις.» Φυσικά, η αδυναμία του να προσδιορίσει επ΄ ακριβώς πού εμφαίνεται η ρωγμή δεν θα μπορούσε να ρίξει οποιαδήποτε σκιά ή αμφιβολία στο εύρημά του ότι υπήρξε ρωγμή. Επί του ιδίου σημείου θα ήθελα, ακόμα, να επισημάνω ότι αυτό το οποίο έχει διαφανεί από τη γραμμή της αντεξέτασης του Μ.Ε.4, τη μαρτυρία του οποίου σχολιάζω αμέσως πιο κάτω, είναι ότι ουδόλως αμφισβητήθηκε η πρόκληση ρωγμής στον αμφιβληστροειδή. Στρέφομαι, τώρα, στη μαρτυρία του Μ.Ε.
Εν πρώτοις, έχω να αναφέρω ότι εντυπωσίασε το Δικαστήριο τόσο με την αρτιότητα των απαντήσεών του όσο και με τον επιστημονικό τρόπο με τον οποίο τεκμηρίωνε την κάθε άποψή του. Αυτό το οποίο έχω παρατηρήσει είναι ότι τα ευρήματά του δεν αμφισβητήθηκαν, κατ΄ ουσίαν, από πλευράς υπεράσπισης. Το Δικαστήριο τα αποδέχεται ανεπιφύλακτα. Επεξήγησε με πλήρη πειστικότητα, απαριθμώντας ένα προς ένα τα δεδομένα τα οποία έλαβε υπόψη του και τον οδήγησαν στο συμπέρασμά του, το οποίο καταγράφεται και στην ιατρική του έκθεση - τεκμήριο 15 - ότι η αιτία της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος και της επακολουθήσασας αποκόλλησης του αμφιβληστροειδή χιτώνα στο αριστερό μάτι του ενάγοντα οφείλονται στο επίδικο ατύχημα. Θεωρώ ορθό, ενόψει της σπουδαιότητάς του, να μεταφέρω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα από τη μαρτυρία του: «.κατ΄ αρχή αυτό τον ασθενή τον είχα εξετάσει και το 1998 και το 2004 σαν ρουτίνα εξέτασης, τότε είχε έλθει στο ιατρείο μου και δεν είχα βρει τότε παθολογικά ευρήματα στον αμφιβληστροειδή του που να τον έκαναν άτομο υψηλού κινδύνου για αποκόλληση αμφιβληστροειδή. Δεύτερο, η μυωπία του ήταν μέτριου βαθμού, οπότε δεν ήταν υψηλού κινδύνου αποκόλλησης άτομο. Τρίτο, ο ασθενής συμπτώματα οφθαλμολογικά παρουσίασε ή περιέγραψε αμέσως μετά από το τροχαίο. Δεν μου παραπονέθηκε για συμπτώματα τις δύο προηγούμενες φορές που τον είχα δει και ούτε μου ανέφερε συμπτώματα οφθαλμολογικά πριν το τροχαίο. Ο ίδιος περιγράφει ότι μετά το τροχαίο κάτι άλλαξε στην όρασή του. Ο συνάδελφος που τον είχε εξετάσει του είχε πει ότι βρήκε αποκόλληση του υαλώδους. Άλλος συνάδελφος που τον είχε εξετάσει τον είχε διαγνώσει με διάστρεμμα αυχένος (whiplash). Το σύνδρομο whiplash αμφιβληστροειδοπάθειας είναι αναγνωρισμένο, δηλαδή ότι ένα τραύμα whiplash μπορεί να προκαλέσει αλλοιώσεις στον αμφιβληστροειδή, είναι γνωστό. Όταν έχω ένα ασθενή που δεν έχει ιστορικό, μου περιγράφει ότι παθαίνει τροχαίο, την επομένη βλέπει θαμπά, αξιόπιστος συνάδελφός μου λέει βρήκε αποκόλληση υαλώδους, αξιόπιστος συνάδελφός μου λέει είχε whiplash και μετά αυτός ο ασθενής, ξέρω ότι το whiplash μπορεί να προκαλέσει αλλοιώσεις στον αμφιβληστροειδή και μετά συμβαίνει μια αποκόλληση, συμπεραίνω ότι τα δύο σχετίζονται.» Ως προς τον μηχανισμό του τραυματισμού του ενάγοντα, που ήταν ένα από τα δεδομένα που έλαβε υπόψη του, δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι κατά την αντεξέτασή του συμφώνησε με τη θέση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης ότι, βάσει των στατιστικών ερευνών, είναι πολύ πιο σπάνιο να παρουσιαστεί αποκόλληση του υαλώδους σώματος συνεπεία whiplash injury. Θα πρέπει να επισημάνω, όμως, ότι δεν ήταν το μοναδικό δεδομένο που έλαβε υπόψη του για να καταλήξει στο ως άνω συμπέρασμά του αλλά μια σειρά δεδομένων τα οποία επεξήγησε με πλήρη πειστικότητα. Το υπόβαθρο επί του οποίου στήριξε το ως άνω συμπέρασμά του δεν κατέστη επισφαλές από την παραδοχή του ότι ο μηχανισμός whiplash, βάσει στατιστικών, σπάνια προκαλεί αποκόλληση του υαλώδους. Θεωρώ ότι ορθά στη συγκεκριμένη περίπτωση έλαβε υπόψη του τον εν λόγω μηχανισμό τραυματισμού ως ένα από τα δεδομένα τα οποία τον οδήγησαν στο ως άνω συμπέρασμά του. Επεξήγησε, επίσης, λεπτομερώς και με επιστημονικό τρόπο τους λόγους για τους οποίους η μυωπία του ενάγοντα δεν ήταν η αιτία της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος. Με τον ίδιο επιστημονικό και πειστικό τρόπο επεξήγησε και τα δεδομένα τα οποία έλαβε υπόψη του για να καταλήξει στο συμπέρασμά του ότι η αποκόλληση του υαλώδους σώματος στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν τραυματικής αιτιολογίας. Επεξήγησε, περαιτέρω, τους λόγους για τους οποίους δεν ήταν αναμενόμενο να παρουσιαστεί κάποια ρωγμή ή σχίσιμο στον αμφιβληστροειδή χιτώνα του αριστερού ματιού κατά την αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι, όπως ανέφερε κατά την αντεξέτασή του, στις περιπτώσεις που η αποκόλληση του υαλώδους σώματος οφείλεται σε τραύμα, όπως στην περίπτωση του ενάγοντα, η ρωγμή στον αμφιβληστροειδή δημιουργείται κατά τη στιγμή της αποκόλλησης. Τόνισε, όμως, ότι αυτό δεν συμβαίνει σε όλες τις περιπτώσεις αλλά συνήθως, επεξηγώντας συνάμα και το λόγο για τον οποίο η ρωγμή μπορεί να παρουσιαστεί σε μεταγενέστερο στάδιο. Όπως συγκεκριμένα επεξήγησε, παρά το ότι η αποκόλληση του υαλώδους σώματος στις περιπτώσεις τραυματισμού συνήθως ξεκινά αμέσως, εντούτοις, το πότε θα ολοκληρωθεί είναι άγνωστο, με αποτέλεσμα να μην καθίσταται εύκολη υπόθεση για τον οφθαλμίατρο η διάγνωση της αποκόλλησης. Τόσο τα ευρήματα όσο και η μαρτυρία του Μ.Ε.4, υποστηρίζουν πλήρως και συμπληρώνουν τα ευρήματα του Μ.Ε.3 με τα οποία βρίσκονται σε πλήρη συμφωνία. Θα πρέπει να επισημανθεί ακόμα, ότι και οι δύο μάρτυρες συμφώνησαν ότι η εξελικτική κατάσταση η οποία παρατηρείται στο δεξί μάτι του ενάγοντα, όπως αυτή παρουσιάζεται στην οπτική τομογραφία συνοχής ημερομηνίας 3/5/2014 - τεκμήριο 13, δεν έχει οποιαδήποτε σχέση με τη βλάβη στο αριστερό του μάτι ούτε η βλάβη αυτή επηρέασε το δεξί μάτι. Όπως δε χαρακτηριστικά αναφέρθηκε από τον Μ.Ε.3, «το κάθε μάτι έχει τη δική του πορεία». Ο Μ.Ε.7, παρά το ότι εξέτασε τον ενάγοντα για λογαριασμό της εναγομένης, εντούτοις, κλητεύθηκε τελικά από τον ενάγοντα. Αυτό το οποίο παρατηρώ είναι ότι το εύρημα το οποίο περιγράφεται στην ιατρική του γνωμάτευση - τεκμήριο 41- ότι η αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα οφείλεται στο τροχαίο ατύχημα στο οποίο ενεπλάκη ο ενάγοντας, το οποίο αρχικά προκάλεσε την αποκόλληση του υαλώδους σώματος, βρίσκεται σε συμφωνία με το ανάλογο εύρημα των Μ.Ε.3 και Μ.Ε.
Όμως, ο μάρτυρας αυτός δεν έδωσε στο Δικαστήριο μια πλήρη εικόνα των δεδομένων τα οποία έλαβε υπόψη του, με αποτέλεσμα να ελλείπει το υπόβαθρο επί του οποίου το εν λόγω εύρημά του βασίστηκε. Θα πρέπει να επισημάνω ότι δεν είχε υπόψη του το ιστορικό του τραυματισμού του ενάγοντα, εκτός φυσικά από το ότι τραυματίστηκε σε τροχαίο ατύχημα. Σε κάποιο δε σημείο της αντεξέτασής του ανέφερε ότι αυτό που τον ενδιέφερε ως οφθαλμίατρο δεν ήταν ο τραυματισμός του ενάγοντα αλλά ποια ήταν η παρούσα (κατά το χρόνο της εξέτασής του) κατάσταση του ματιού του. Όπως νομολογήθηκε επανειλημμένα, το καθήκον ενός εμπειρογνώμονα είναι να εφοδιάσει το Δικαστήριο με όλες τις απαραίτητες επιστημονικές πληροφορίες ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να εξαγάγει τα δικά του συμπεράσματα στα ενώπιόν του υπό κρίση δεδομένα (Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους ν. Άννας Κονναρή

(2011)1 Α.Α.Δ. 2298 και Cybarco Ltd v. Kovascik

(2001)1 Α.Α.Δ. 2013). Πέραν των πιο πάνω, δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή από το Δικαστήριο ούτε και η άποψή του ότι η αποκόλληση του υαλώδους σώματος προκαλεί θάμπος στην όραση μόνο στην περίπτωση που δημιουργούνται μικροαιμορραγίες κατά την αποκόλληση, για το λόγο ότι βρίσκεται σε αντίθεση με την άποψη του Μ.Ε.4, σύμφωνα με την οποία η πρόκληση μικροαιμορραγιών δεν είναι ο μόνος παράγοντας πρόκλησης θάμπους στην όραση. Επισημαίνω ότι, όπως επεξήγησε ο Μ.Ε.4, όταν ένας ασθενής παθαίνει αποκόλληση του υαλώδους σώματος, έχει την αίσθηση θάμπους ή ομίχλης για το λόγο ότι ξαφνικά το φως διαπερνά ένα πιο πυκνό σώμα. Το Δικαστήριο, για τους λόγους που επεξήγησε λεπτομερώς σε προηγούμενο σημείο της απόφασής του, αποδέχθηκε πλήρως τόσο τη μαρτυρία όσο και τα ευρήματα του Μ.Ε.4 τα οποία υπενθυμίζω ότι παρέμειναν αδιαμφισβήτητα. Όσον αφορά την άποψή του ότι τα άτομα με μυωπία έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα από άτομα χωρίς μυωπία να υποστούν αποκόλληση του υαλώδους σώματος, έχω να αναφέρω ότι συνάδει πλήρως με την άποψη του Μ.Ε.

Θα πρέπει να επισημάνω ότι ο Μ.Ε.4 καθόρισε και το ποσοστό πιθανότητας αποκόλλησης υαλώδους σώματος στα άτομα με μυωπία, συγκριτικά με τα άτομα χωρίς μυωπία. Ομοίως, και η άποψή του ότι ένας τραυματισμός σε άτομα με μυωπία αυξάνει τις πιθανότητες για αποκόλληση του υαλώδους σώματος, ταυτίζεται πλήρως με την άποψη του Μ.Ε.4 ότι ένας ασθενής με μυωπία θα μπορούσε, ως ένα επιπλέον ρίσκο, να πάθει αποκόλληση του υαλώδους μόλις τραυματιστεί. Στρέφομαι, τώρα, στη μαρτυρία του Μ.Υ.
Όπως έχει ήδη αναφερθεί, το συμπέρασμά του, όπως καταγράφεται στην ιατρική έκθεσή του - τεκμήριο 49 - ήταν ότι ο τύπος του τραύματος του ενάγοντα, η συμπτωματολογία και το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μέχρι την αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα τείνουν στη μη συσχέτιση της ως άνω αποκόλλησης με το τροχαίο ατύχημα. Όμως, αυτό το οποίο έχω να αναφέρω είναι ότι η άποψή του ότι στην περίπτωση που η αποκόλληση του υαλώδους σώματος στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν ρηγματογενής, άλλως τραυματικής αιτιολογίας, θα ανέμενε ότι η αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα θα επερχόταν σε διάστημα δύο μηνών από την αποκόλληση του υαλώδους, παρέμεινε παντελώς ατεκμηρίωτη. Δεν αποκάλυψε στο Δικαστήριο το υπόβαθρο στο οποίο στήριξε την ως άνω άποψή του. Επιπρόσθετα, το Δικαστήριο έχει αποδεχθεί την αντίθετη άποψη του Μ.Ε.4 ότι δεν υπάρχει καθορισμένο χρονικό διάστημα εντός του οποίου θα επέλθει η αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Η θέση του, ως προς το κατά πόσο τέθηκε ή όχι υπόψη του η διαπιστωθείσα από τον Μ.Ε.3 αποκόλληση του υαλώδους σώματος και κατά πόσο τη συνυπολόγισε για να καταλήξει στο συμπέρασμά του, υπήρξε διϊστάμενη. Αρχικά, ισχυρίστηκε ότι κατά την εξέταση του ενάγοντα δεν υπήρχε καταγεγραμμένο αν υπήρχε αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Κατά την αντεξέτασή του, ερωτώμενος από τον ευπαίδευτο συνήγορο του ενάγοντα γιατί παρέκαμψε τη διαπιστωθείσα από τον Μ.Ε.3 αποκόλληση του υαλώδους σώματος, έδωσε την ακόλουθη απάντηση, την οποία θεωρώ ορθό όπως μεταφέρω αυτούσια: «Αφού δεν μου είπε ο ασθενής ότι είχε αποκόλληση υαλώδους σώματος, δεν το θεώρησα, δεν το θεώρησα κάτι σημαντικό ότι έχει αποκόλληση. Όταν εξετάσεις θα δεις αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Εδώ δεν αναφέρεται. Δεν το αναφέρεις πάντοτε. Αν το δεις ότι υπάρχει αποκόλληση του υαλώδους σώματος θα το γράψεις. Δεν το εξέτασα. Δεν το είδα ότι υπήρχε. Γιατί να το πω;» Όταν δε ο ευπαίδευτος συνήγορος του ενάγοντα τον παρέπεμψε στα ιατρικά πιστοποιητικά των Μ.Ε.3 και Μ.Ε.7 (τεκμήρια 9 και 41), στα οποία γίνεται αναφορά σε αποκόλληση του υαλώδους σώματος, παραδέχθηκε ότι πράγματι στα εν λόγω πιστοποιητικά γίνεται αναφορά σε αποκόλληση του υαλώδους, δίνοντας την ακόλουθη απάντηση: «Ότι είχα τα πιστοποιητικά μπροστά μου τα είχα. Ναι, αναφέρει ότι υπήρξε αποκόλληση υαλώδους σώματος. Το λέει αλλά δεν το θεώρησα σημαντικό να το αναφέρω στο προκείμενο report.» Ένα άλλο μελανό σημείο της μαρτυρίας του, το οποίο θα ήθελα να επισημάνω, ήταν η προσπάθειά του να ″ερμηνεύσει″, ανεπίτρεπτα κατά την άποψή μου, τις χειρόγραφες σημειώσεις του Μ.Ε.3 επί του ιατρικού φακέλου του ενάγοντα - τεκμήριο 14, ώστε να υποστηρίξει τη θέση της υπεράσπισης ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε καταγραφή για αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Είναι, όμως, άξιον απορίας πώς ήταν σε θέση να διαβάσει τις σημειώσεις κάποιου άλλου γιατρού, από τη στιγμή που ο ίδιος ο Μ.Ε.3 που τις κατέγραψε ανέφερε ότι είναι γραμμένες με ένα δικό του τρόπο, τον οποίο αποκάλεσε δική του ″στενογραφία″. Όμως, ούτε και η άποψή του ότι η αποκόλληση του υαλώδους σώματος ξεκινά από τη ρευστοποίηση του ″τζελιού″ και ακολουθεί η αποκόλληση, θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή, για το λόγο ότι αντικρούεται από την αντίθετη άποψη των Μ.Ε.3 και Μ.Ε.4, την οποία το Δικαστήριο αποδέχθηκε για τους λόγους που επεξήγησε λεπτομερώς πιο πάνω. Θα πρέπει δε να γίνει ειδική μνεία στη μαρτυρία του Μ.Ε.3 ο οποίος, όπως επεξήγησε, ως αλληλουχία γεγονότων ξεκινά πρώτα η απόσπαση του υαλώδους, στη συνέχεια γίνεται η συρρίκνωση και ακολουθεί η πλήρης ρευστοποίησή του. Πέραν των πιο πάνω, θα πρέπει να αναφέρω, ακόμα, ότι η άποψή του, σύμφωνα με την οποία, νοουμένου ότι προκαλείτο αποκόλληση του υαλώδους σώματος από ένα δυνατό τράνταγμα, θα ανέμενε ότι αυτή θα υπήρχε και στα δύο μάτια του ενάγοντα και όχι στο αριστερό μόνο κρίνεται ως υστερόβουλη για το λόγο ότι, πέραν του ότι δεν παρατίθεται στην ιατρική έκθεση την οποία ετοίμασε - τεκμήριο 49 - δεν τέθηκε ούτε στους μάρτυρες του ενάγοντα κατά την αντεξέτασή τους, ώστε να τους δοθεί η δυνατότητα να τη σχολιάσουν και να μπορέσουν να πάρουν θέση. Στην απουσία δε οποιασδήποτε επεξήγησης για την παράλειψη της υπεράσπισης να τη θέσει έγκαιρα στους μάρτυρες της πλευράς του ενάγοντα, το Δικαστήριο δεν έχει άλλη επιλογή εκτός από την απόρριψή της (Adidas v. The Jonitexo Ltd.

(1983)1 C.L.R. 383). Το ίδιο υστερόβουλη παρέμεινε και η άποψή του ότι ο βαθμός μυωπίας του ενάγοντα την κατατάσσει σε ψηλή μυωπία. Επισημαίνω ότι η εν λόγω άποψή του αντικρούεται από την αδιαμφισβήτητη άποψη των Μ.Ε.3 και Μ.Ε.4 ότι ο βαθμός μυωπίας του ενάγοντα την κατατάσσει σε μέτριου βαθμού. Όμως, ούτε και η άποψή του ότι το θάμπος στην όραση δεν είναι σύμπτωμα της αποκόλλησης του υαλώδους σώματος θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή για το λόγο ότι αντικρούεται από την αδιαμφισβήτητη άποψη του Μ.Ε.4 ότι σχετίζεται με την ως άνω αποκόλληση. Θεωρώ ορθό να μεταφέρω αυτούσια την απάντηση που έδωσε ο Μ.Ε.4, κατά την αντεξέτασή του, κατόπιν σχετικής ερώτησης της κας Ερωτοκρίτου: «Ε. Δηλαδή το θάμπος προκαλείται σε σχέση με το υαλοειδές; Σχετίζεται; Α. Συνήθως ναι, όταν ένας ασθενής παθαίνει αποκόλληση του υαλοειδούς έχει την αίσθηση θάμβους ή ομίχλης, διότι ξαφνικά το φως διαπερνά ένα πιο πυκνό σώμα ..... Με την πάροδο του χρόνου ο οργανισμός διαλύει το υαλώδες και το θάμβος φεύγει, οπόταν όταν πάθεις αποκόλληση υαλοειδούς δεν βλέπεις θαμπά για την υπόλοιπη ζωή σου....» Όσον αφορά την άποψή του ότι η οπτική τομογραφία συνοχής (O.C.T.) δεν είναι εξέταση για διαπίστωση τυχόν αποκόλλησης του υαλώδους σώματος έχω να παρατηρήσω ότι συνάδει απόλυτα με την άποψη του Μ.Ε.4 ότι η συγκεκριμένη εξέταση δεν είναι εργαλείο καθημερινής χρήσης για διάγνωση αποκόλλησης του υαλώδους αλλά για διάγνωση πάθησης του αμφιβληστροειδή. Όπως επεξηγήθηκε περαιτέρω από τον Μ.Ε.4, το υαλώδες θα φανεί μόνο στην περίπτωση που, παρόλο που έχει χωρίσει από τον αμφιβληστροειδή, βρίσκεται ακόμα κοντά του και εντός του πεδίου που ″σκανάρει″ το O.C.T. Από τη στιγμή, λοιπόν, που υπάρχει σύμπτωση απόψεων θεωρώ ότι το απόσπασμα του συγγράμματος που κατέθεσε ο μάρτυρας για να υποστηρίξει την υπό σχολιασμό άποψή του (τεκμήρια 50 και 51) κατατέθηκε εκ του περισσού, γι΄ αυτό δεν προτίθεμαι να προβώ σε οποιοδήποτε σχολιασμό του. Υπάρχει, επίσης, ταυτότητα απόψεων ότι η εξέταση για διαπίστωση αποκόλλησης του υαλώδους είναι η βυθοσκόπηση. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπενθυμίσω ότι η βυθοσκόπηση ήταν η εξέταση που χρησιμοποίησε και ο Μ.Ε.3 για να διαπιστώσει αρχικά την αποκόλληση του υαλώδους σώματος. Θα ήθελα, ακόμα, να αναφέρω ότι κατά την αντεξέταση του μάρτυρα κατατέθηκε κάποια μελέτη με την επικεφαλίδα ″OCULAR MANIFESTATIONS OF WHIPLASH INJURY″, η οποία δημοσιεύτηκε στο European Journal of Ophthalmology December

Αυτό το οποίο διαφάνηκε, όμως, είναι ότι δεν πρόκειται για απόσπασμα από ιατρικό οφθαλμολογικό σύγγραμμα αναγνωρισμένου κύρους. Δεν έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία ως προς την εγκυρότητα της εν λόγω μελέτης και γενικά της ιστοσελίδας (site) από την οποία λήφθηκε. Συνεπώς, θεωρώ ορθότερο όπως μη λάβω υπόψη μου το περιεχόμενό της υπό αναφορά μελέτης. Τα ευρήματα στα οποία καταλήγω, με βάση την ενώπιόν μου αποδεκτή μαρτυρία, έχουν ως ακολούθως: Ο ενάγοντας την 15/4/2009 εξετάστηκε από τον Μ.Ε.3 σχετικά με παρουσιασθέν θάμπος στην όραση του αριστερού του ματιού. Κατά την εξέταση διαπιστώθηκε ότι η όρασή του ήταν 10/
Κατά την ίδια μέρα υπεβλήθη σε έλεγχο οπτικών πεδίων, ο οποίος δεν έδειξε οτιδήποτε παθολογικό. Περί την ιδίαν ημερομηνία υπεβλήθη σε εξέταση βυθοσκόπησης του αριστερού του ματιού, η οποία δεν έδειξε οτιδήποτε. Στις 12/6/2009, κατόπιν νέας βυθοσκόπησης η οποία έγινε από τον Μ.Ε.3, διαπιστώθηκε οπίσθια αποκόλληση του υαλώδους σώματος του αριστερού οφθαλμού του. Στις 23/4/2010 έγινε τονομετρικό διάγραμμα του ενάγοντα με τρεις μετρήσεις της ενδοφθάλμιας πίεσης για να αποκλειστεί οποιαδήποτε συμμετοχή του σε γλαύκωμα. Στις 23/11/2010 ο ενάγοντας επισκέφθηκε τον Μ.Ε.3 με μεγαλύτερο θάμπος στην όρασή του. Κατά τη βυθοσκόπηση διαπιστώθηκε αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα 10η με 12η ώρα και παραπέμφθηκε από τον Μ.Ε.3 στον Μ.Ε.4 για αποκατάσταση της ως άνω αποκόλλησης. Στις 24/11/2010 εξετάστηκε από τον Μ.Ε.4 και διαπιστώθηκε ότι η ορατότητά του ήταν 6/6 στο δεξιό μάτι και 6/18 στο αριστερό μάτι. Διαπιστώθηκε, επίσης, η αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα στο αριστερό του μάτι και την επόμενη μέρα υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση για αποκατάσταση της αποκόλλησης. Μετά την αποκατάσταση, η όραση στο αριστερό μάτι του ενάγοντα ελαττώθηκε σημαντικά, λόγω του αερίου το οποίο εισήχθη εντός του ματιού για τη διεξαγωγή της χειρουργικής επέμβασης. Ακολούθως, η όραση επανήλθε σε σχεδόν φυσιολογικά επίπεδα. Στις 15/4/2014, κατόπιν εξέτασης στην οποία υπεβλήθη από τον Μ.Ε.3, διαπιστώθηκε καταρράκτης σε εξέλιξη στο αριστερό του μάτι καθώς και αύξηση της μυωπίας του. Στις 10/11/2015 υπεβλήθη σε νέα χειρουργική επέμβαση από τον Μ.Ε.4 για αφαίρεση του καταρράκτη, κατά την οποία τοποθετήθηκε τεχνητός φακός στο αριστερό του μάτι. Μετά την ως άνω χειρουργική επέμβαση, η όραση του αριστερού ματιού του ενάγοντα επανήλθε στο 10/
Κατά την τελευταία εξέταση του ενάγοντα από τον Μ.Ε.4, η οποία έγινε στις 18/4/2016, διαπιστώθηκε ότι η όραση του χειρουργημένου ματιού ήταν 10/10 και διάβαζε νούμερο 1 στον πίνακα, δηλαδή τα πιο μικρά ψηφία. Από άποψη ποιότητας, όμως, δεν είναι η ίδια με την όραση ενός φυσιολογικού ματιού. Επίσης, υπάρχει κίνδυνος για μελλοντική αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Ο ισχυριζόμενος τραυματισμός του αυχένα Αποτέλεσε κοινό τόπο ότι ο ενάγοντας, το ίδιο βράδυ του επίδικου ατυχήματος επισκέφθηκε το Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού όπου, μετά από παραπεμπτικό σημείωμα, υπεβλήθη σε ακτινολογικό έλεγχο της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης - τεκμήριο
Το σχετικό παραπεμπτικό σημείωμα αποτελεί μέρος του τεκμηρίου
Παραπέμφθηκε δε για περαιτέρω εξέταση στα εξωτερικά ιατρεία του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού όπου την 13/4/2009 εξετάστηκε από τον Μ.Ε.
Η πρώτη μου παρατήρηση είναι ότι από την προσαχθείσα μαρτυρία διαφάνηκε ότι δεν έχει εκδοθεί οποιοδήποτε ιατρικό πιστοποιητικό ή σημείωμα από το Τμήμα Πρώτων Βοηθειών. Στο τεκμήριο 37, που αποτελεί αντίγραφο του ιατρικού φακέλου του ενάγοντα που τηρείτο στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού, δεν περιλαμβάνεται οποιοδήποτε σημείωμα σχετικό με την επίσκεψή του στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών το βράδυ του ατυχήματος. Φυσικά, δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι, όπως ο Μ.Ε.2 ανέφερε κατά την αντεξέτασή του, ο ενάγοντας του είπε ότι του είχαν δώσει κάποιο πιστοποιητικό από το Τμήμα Πρώτων Βοηθειών. Τέτοιο πιστοποιητικό, όμως, δεν περιλαμβάνεται στα έγγραφα του τεκμηρίου 37 με αποτέλεσμα το Δικαστήριο να μη γνωρίζει τί ακριβώς έγγραφο ήταν αυτό στο οποίο έκαμε αναφορά ο Μ.Ε.
Η μαρτυρία του Μ.Ε.6 δεν ήταν ιδιαίτερα διαφωτιστική για το Δικαστήριο. Αυτό το οποίο διαφάνηκε ήταν ότι ο ίδιος δεν έχει προβεί σε οποιαδήποτε αντικειμενικά ευρήματα από την εξέταση του ενάγοντα. Στο ιατρικό του πιστοποιητικό που ετοίμασε, ημερομηνίας 30/10/2015, το οποίο αποτελεί την πρώτη σελίδα του τεκμηρίου 37, δεν καταγράφονται οποιεσδήποτε διαπιστώσεις του. Απλά καταγράφονται, πολύ επιγραμματικά, τα παράπονα τα οποία του ανέφερε ο ενάγοντας. Όπως δε εξήγησε, τα όσα καταγράφονται στο εν λόγω πιστοποιητικό αποτελούν απλή μεταφορά των χειρόγραφών του σημειώσεων τις οποίες είχε πάρει από το φάκελο του ενάγοντα και αποτελούν, επίσης, μέρος του τεκμηρίου
Αυτό το οποίο έχω προσέξει, όμως, είναι ότι τα όσα καταγράφονται στο δακτυλογραφημένο ιατρικό του πιστοποιητικό δεν αποτελούν πιστή μεταφορά των χειρόγραφων σημειώσεών του. Ειδικότερον, στο δακτυλογραφημένο κείμενο αναφέρονται επί λέξει τα ακόλουθα: «Ανέφερε τροχαίο ατύχημα που ενεπλάκη στις 11/04/
(διορθώθηκε σε 11/4/2009) Κατά την εξέταση ανέφερε ήπιο άλγος στον αυχένα και μηχανισμό τραυματισμού (όπως ο ίδιος ανέφερε) τύπου whip-lash. Αναφέρθηκε επίσης ίλιγγος και άλγος». Στις δε χειρόγραφες σημειώσεις του, που είναι καταγραμμένες στην πέμπτη κατά σειρά σελίδα του ιδίου τεκμηρίου, καταγράφονται τα ακόλουθα: «13/4/2009 - Αναφερόμενο τροχαίο από Σάββατο (2 ημέρες) Άλγος αυχένος whip-lash-injury Ήπιο άλγος Αναφέρεται ίλιγγος και ... (την τελευταία λέξη δεν μπόρεσε να τη διαβάσει ούτε ο ίδιος)». Η αναφορά στις χειρόγραφες σημειώσεις του σε άλγος αυχένος και αμέσως πιο κάτω σε ήπιο άλγος προκαλεί σύγχυση ως προς το τί του αναφέρθηκε επακριβώς από τον ενάγοντα, ειδικότερον αν του παραπονέθηκε για άλγος ή για ήπιο άλγος στον αυχένα. Ό,τι αξίζει από τη μαρτυρία του, η οποία επισημαίνω ότι παρέμεινε αδιαμφισβήτητη, είναι αυτά που περιέγραψε στο Δικαστήριο ως προς το τι απεικονίζουν οι δύο ακτινογραφίες του τεκμηρίου 5, συγκεκριμένα, ευθειασμό του αυχένα, τον οποίο συσχέτισε με τον τύπο τραυματισμού του ενάγοντα, καθώς και η επεξήγηση που έδωσε για τον τύπο τραυματισμού "whiplash". Όσον αφορά τον Μ.Ε.1 θα πρέπει, εν πρώτοις, να αναφέρω ότι τα ευρήματά του, όπως αυτά περιγράφονται στο πιστοποιητικό του - τεκμήριο 1 - παρέμειναν αδιαμφισβήτητα. Ειδικότερον, δεν αμφισβητήθηκε το εύρημά του για εγκεφαλική διάσειση και μεταδιασεισικό σύνδρομο που ήταν και ο πλέον ειδικός, κατά την άποψή μου, για να προβεί σε τέτοιο εύρημα. Αξίζει, όμως, να επισημανθεί ότι, παρά το ότι το ως άνω εύρημά του δεν αμφισβητήθηκε, η ευπαίδευτη συνήγορος της εναγομένης κατά την αντεξέταση των γιατρών των άλλων ειδικοτήτων έθεσε υπό αμφισβήτηση ότι ο ενάγοντας υπέστη εγκεφαλική διάσειση συνεπεία της επίδικης σύγκρουσης. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημανθεί ότι ούτε ο Μ.Υ.2 απέκλεισε το ενδεχόμενο εγκεφαλικής διάσεισης. Υποστήριξε, όμως, ότι αν υπήρξε εγκεφαλική διάσειση θα πρέπει να ήταν ελαφριάς μορφής. Αναφορικά με το εύρημα εγκεφαλικής διάσεισης, είναι ορθή η παρατήρηση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης ότι δεν υπάρχει οποιοδήποτε σημείωμα του Τμήματος Πρώτων Βοηθειών, που είχε επισκεφθεί ο ενάγοντας το ίδιο βράδυ, το οποίο να κάμνει αναφορά σε εγκεφαλική διάσειση. Ούτε και στο πιστοποιητικό του Μ.Ε.6 αναφέρεται τέτοιο εύρημα. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, κανένα αντικειμενικό εύρημα καταγράφεται σ΄ αυτό. Επιπρόσθετα, δεν θα ανέμενα, λογικά, από τον ενάγοντα ότι θα μπορούσε να γνωρίζει ότι είχε υποστεί διάσειση για να παραπονεθεί γι΄ αυτή στον Μ.Ε.6, ώστε να καταγράφετο στις χειρόγραφες σημειώσεις του. Θα πρέπει, όμως, να επισημάνω ότι επεξηγήθηκε πολύ πειστικά από τον Μ.Ε.2 ότι ο ενάγοντας είχε συμπτώματα ζάλης, ίλιγγου, κεφαλαλγίας, τα οποία πιθανολογούσαν τέτοιο εύρημα γι΄ αυτό και τον παράπεμψε στον Μ.Ε.1, ο οποίος και έχει διαπιστώσει την εγκεφαλική διάσειση. Πέραν των όσων αναφέρονται πιο πάνω, ο μάρτυρας επεξήγησε με πλήρη αντικειμενικότητα ποια από τα ευρήματα τα οποία περιγράφονται στο αποτέλεσμα της μαγνητικής τομογραφίας αυχένα - τεκμήριο 8, δεν είχαν σχέση με τον τραυματισμό του ενάγοντα στο επίδικο ατύχημα. Διαχώρισε, επίσης, τα δικά του αντικειμενικά ευρήματα από τα υποκειμενικά, τα όσα δηλαδή του παραπονέθηκε ο ενάγοντας. Το Δικαστήριο αποδέχεται πλήρως τη μαρτυρία του καθώς και τα ευρήματα στα οποία κατέληξε. Στρέφομαι τώρα στη μαρτυρία των δύο ορθοπεδικών χειρουργών, Μ.Ε.2 και Μ.Υ.
Από μια αντιπαραβολή της μεταξύ τους μαρτυρίας έχω διαπιστώσει ότι συμφωνούν και οι δυο ως προς το είδος του τραύματος του ενάγοντα. Συγκεκριμένα, συμφωνούν ότι ο ενάγοντας υπέστη διάστρεμμα του αυχένα το οποίο του προκάλεσε ευθειασμό της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφέρω ότι το εύρημα για ευθειασμό της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης υποστηρίζεται και από το αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο των ακτινογραφιών - τεκμήριο 5 - με βάση τον ακτινολογικό έλεγχο στον οποίο υπεβλήθη ο ενάγοντας κατά την επίσκεψή του στο Τμήμα Πρώτων βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Συμφωνούν, ακόμα, ότι δημιουργήθηκε μυϊκός σπασμός ο οποίος προκάλεσε δυσκαμψία και, συνακόλουθα, πόνο στον αυχένα. Η διαφωνία τους εστιάζεται στο κατά πόσο ήταν σοβαρής μορφής διάστρεμμα. Η άποψη του Μ.Ε.2 ήταν ότι επρόκειτο για ένα σοβαρότατο, όπως το χαρακτηρίζει στο ιατρικό του πιστοποιητικό, διάστρεμμα. Από την πλευρά του ο Μ.Υ.2 εξέφρασε την άποψη ότι ήταν πρώτου βαθμού, το ελαφρύτερο δηλαδή, από τους τρεις βαθμούς διαστρέμματος που υπάρχουν, όπως τους επεξήγησε. Έχοντας να επιλέξω μεταξύ των διϊστάμενων απόψεων, προτιμώ χωρίς δισταγμό αυτή του Μ.Ε.
Αφενός μεν το γεγονός ότι ο ενάγοντας χρειάστηκε να χρησιμοποιεί αυχενικό κολάρο για ένα μήνα, σύμφωνα με την αδιαμφισβήτητη επί του σημείου αυτού μαρτυρία του, αφετέρου το επίσης αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι υποβαλλόταν σε φυσιοθεραπεία για επίσης ένα μήνα, αντικρούουν την άποψη του Μ.Υ.2 ότι ήταν ελαφριάς μορφής διάστρεμμα. Αντίθετα, είναι στοιχεία τα οποία, κατά την άποψή μου, φανερώνουν τη σοβαρότητα του διαστρέμματος. Ένα επιπρόσθετο στοιχείο το οποίο, κατά την άποψή μου, υποστηρίζει την άποψη περί σοβαρού διαστρέμματος είναι και το ότι, σύμφωνα με το αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο των αποτελεσμάτων του ακτινολογικού ελέγχου στον οποίο υπεβλήθη εκ νέου ο ενάγοντας την 17/7/2009 από την Δρ. XXXXX Φιλίππου-Πάπουτσου - τεκμήριο 19Β - διαπιστώθηκε, τρεις και πλέον μήνες μετά το επίδικο ατύχημα, ευθειασμός της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Θα πρέπει δε να επισημανθεί ότι ο Μ.Υ.2 δεν απέκλεισε την πιθανότητα να επρόκειτο για μια υποτροπή του διαστρέμματος που υπέστη ο ενάγοντας. Η δεύτερη βασική διαφωνία των δύο μαρτύρων εστιάστηκε στο κατά πόσο τα ευρήματα μαγνητικής τομογραφίας της σπονδυλικής στήλης, όπως αυτά περιγράφονται στο σχετικό πιστοποιητικό του Δρ. XXXXX Διαμαντή - τεκμήριο 8 - το περιεχόμενο του οποίου υπήρξε αδιαμφισβήτητο, ήταν τραυματικής αιτιολογίας ή προϋπήρχαν του ατυχήματος. Η άποψη του Μ.Υ.2 ήταν ότι τα ως άνω ευρήματα καθώς επίσης και οι ελαφριές στενώσεις μεσοσπονδύλιων διαστημάτων των αυχενικών σπονδύλων με χειρότερο το διάστημα μεταξύ 5ου και 6ου αυχενικού σπονδύλου, τις οποίες διαπίστωσε και ο ίδιος με βάση τις ακτινογραφίες του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού - τεκμήριο 5 - είναι χρόνια και δεν προκλήθηκαν συνεπεία του τραυματισμού του ενάγοντα στο επίδικο ατύχημα. Τα χαρακτήρισε δε ως νόσο "disease". Κατά τον ίδιο τρόπο διαφώνησε και με την άποψη του Μ.Ε.2 ότι η αστάθεια των Α4-Α5 και Α5-Α6 μεσοσπονδύλιων δίσκων ήταν τραυματικής και όχι εκφυλιστικής αιτιολογίας. Από την πλευρά του ο Μ.Ε.2 υποστήριξε ότι τα ευρήματα τα οποία περιγράφονται στο τεκμήριο 8, όπως η προβολή μεσοσπονδύλιων δίσκων, το γνωστό ″protrusion″ ή το ″bylging″, η αφυδάτωση των δίσκων και η ελαφρά σκολίωση δυνατό να προκλήθηκαν από το επίδικο ατύχημα δεν απέκλεισε, όμως, το ενδεχόμενο να είναι εκφυλιστικής φύσης και να προϋπήρχαν του ατυχήματος. Μεταξύ των ως άνω απόψεων προτιμώ, χωρίς δισταγμό, αυτή του Μ.Υ.
Θα πρέπει να επισημάνω ότι αυτή συμβαδίζει απόλυτα και με την άποψη του Μ.Ε.1 ότι τα ως άνω περιγραφόμενα ευρήματα δεν είναι τραυματικής φύσης, άποψη που παρέμεινε αδιαμφισβήτητη. Επισημαίνω δε ότι ο Μ.Υ.2 αιτιολόγησε επαρκώς και με επιστημονικό τρόπο την άποψη του περί χρονιότητας των ως άνω ευρημάτων. Επιπρόσθετα, αποδέχομαι και την άποψη του Μ.Υ.2 ότι ο τραυματισμός του ενάγοντα στο επίδικο ατύχημα αφύπνισε τις ως άνω περιγραφόμενες αλλοιώσεις, κάτι το οποίο είχε ως αποτέλεσμα να επιμηκυνθεί η περίοδος αποκατάστασης του τραύματος του ενάγοντα απ΄ ό,τι θα απαιτείτο αν δεν υπήρχαν οι ως άνω αλλοιώσεις. Όσον αφορά τον χρόνο αποκατάστασης του τραύματος, προτιμώ τη θέση του Μ.Ε.2 ότι, τουλάχιστον μέχρι την τελευταία ημερομηνία εξέτασης του ενάγοντα, που ήταν η 6/11/2009, εξακολουθούσε να υπάρχει δυσκαμψία αλλά και ο πόνος στον αυχένα με επέκταση του πόνου στο αριστερό άνω άκρο. Αξίζει επίσης να επισημανθεί ότι, σύμφωνα με την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του Μ.Ε.1, κατά την 4/1/2010, που ήταν η τελευταία ημερομηνία εξέτασης του ενάγοντα, η κινητικότητα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης ήταν ελαφρώς περιορισμένη και επώδυνη στις ακραίες κινήσεις, ο δε ενάγοντας παραπονείτο ακόμα για πόνο και δυσκαμψία στην αυχενική περιοχή. Έχοντας δε υπόψη μου και το αδιαμφισβήτητο περιεχόμενο των αποτελεσμάτων του ακτινολογικού ελέγχου της Δρ. Πάπουτσου, όπως αυτά περιγράφονται στο τεκμήριο 19Β, συμφώνως των οποίων κατά την 17/7/2009 που διεξήχθη ο ακτινολογικός της έλεγχος παρατηρείτο ακόμα ευθειασμός της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, δεν θα μπορούσα να αποδεχθώ την άποψη του Μ.Υ.2 ότι ο μέγιστος χρόνος αποκατάστασης ήταν 4½ εβδομάδες μόνο. Πέραν των πιο πάνω, δεν θα μπορούσα να αποδεχθώ ούτε την επεξήγηση που έδωσε ο Μ.Υ.2 ότι κατά τη σύγκρουση τύπου Whiplash το κεφάλι κάμνει πρώτα μια κίνηση προς τα πίσω και ακολούθως κίνηση μπροστά. Πέραν του ότι δεν έχω ικανοποιηθεί ότι έχει τα απαιτούμενα προσόντα για να εκφέρει τέτοια άποψη, αυτή καταρρίπτεται από αδιαμφισβήτητη μαρτυρία που υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου, μεταξύ άλλων, του Μ.Ε.6 σύμφωνα με την οποία το κεφάλι πάει μπροστά κατά την πρόσκρουση και μετά εκτινάσσεται προς τα πίσω. Αξίζει δε να επισημανθεί ότι και ο ίδιος ο ενάγοντας στη μαρτυρία του, περιγράφοντας τον τρόπο του τραυματισμού του, ανέφερε ότι από τη σύγκρουση το κεφάλι του πρώτα πήγε μπροστά και μετά πήγε προς τα πίσω. Είναι κατάλληλο το σημείο αυτό να κάμω αναφορά και στο τεκμήριο 3 στο οποίο καταγράφονται από τον Δρ. XXXXX Διαμαντή τα αποτελέσματα της μαγνητικής τομογραφίας εγκεφάλου στην οποία υπεβλήθη ο ενάγοντας. Όπως υπήρξε αδιαμφισβήτητο, κανένα από τα ευρήματα που καταγράφονται στο τεκμήριο 3 ήταν τραυματικής αιτιολογίας, συνεπώς, θεωρώ αχρείαστο να ασχοληθώ με αυτά. Ούτε και τα αποτελέσματα της εξέτασης στην οποία υπεβλήθη ο ενάγοντας από το χειρούργο ωτορινολαρυγγολόγο XXXXX Γερμανό, όπως περιγράφονται στο πιστοποιητικό του - τεκμήριο 40 - κατέδειξαν οτιδήποτε το παθολογικό. Επισημαίνεται ότι το πιστοποιητικό του Δρ. Γερμανού κατατέθηκε προς απόδειξη της αλήθειας του περιεχομένου του με τη διευκρίνιση ότι η σκολίωση του ρινικού διαφράγματος καθώς και οι εμβοές που αναφέρονται σ΄ αυτό δεν προέρχονται από το επίδικο ατύχημα. Όσον αφορά τον φυσιοθεραπευτή Μ.Ε.8, έχω να αναφέρω ότι, πέραν του ότι κρίνεται ως αντικειμενικός και ανεξάρτητος, η μαρτυρία του παρέμεινε κατ΄ ουσίαν αδιαμφισβήτητη, γι΄ αυτό γίνεται αποδεκτή στην ολότητά της. Αδιαμφισβήτητο παρέμεινε και το περιεχόμενο της κατάστασης χρεώσεων του ενάγοντα - τεκμήριο 42 - στην οποία περιγράφονται αναλυτικά η ημερομηνία της κάθε φυσιοθεραπείας και η χρέωση για την καθεμιά. Ο ενάγοντας (Μ.Ε.5) κρίνεται γενικά ως ειλικρινής και αξιόπιστος. Αποδέχομαι, κατ΄ αρχήν, ότι οι συνθήκες πρόκλησης της επίδικης σύγκρουσης ήταν αυτές που περιέγραψε στη μαρτυρία του. Αποδέχομαι, επίσης, ότι ο τρόπος, άλλως ο μηχανισμός, του τραυματισμού του ήταν αυτός τον οποίο περιέγραψε. Συγκεκριμένα, από τη σύγκρουση τραντάχτηκε και το κεφάλι του έκαμε απότομη κίνηση μπροστά και μετά πήγε προς τα πίσω κτυπώντας πάνω στο μαξιλάρι (headrest) του καθίσματός του. Δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι στο ιατρικό πιστοποιητικό του Νοσοκομείου Hadassah του Ισραήλ - τεκμήριο 35 - το οποίο επισκέφθηκε για δεύτερη γνώμη σε σχέση με την όρασή του, αναφέρεται από τον οφθαλμίατρο Hemo "Per his medical history, 25 months ago he received a blow to the head in a traffic accident". Ο ίδιος ισχυρίστηκε, αντεξεταζόμενος, ότι αυτό το οποίο είχε αναφέρει στον γιατρό που τον εξέτασε ήταν ότι το κεφάλι του έκαμε την κίνηση μπρος-πίσω και κτύπησε πάνω στο headrest του καθίσματός του. Είμαι της άποψης ότι, από τη στιγμή που η θέση την οποία προέβαλε εξ αρχής ήταν ότι δεν είχε δεχθεί κτύπημα στο κεφάλι, θεωρώ ότι η επεξήγηση την οποία έδωσε ως προς το τί ήταν αυτό που ακριβώς είπε στο γιατρό Hemo είναι επαρκής αλλά και πειστική με αποτέλεσμα να μην τίθεται ζήτημα κλονισμού της αξιοπιστίας του. Αξίζει ακόμα να αναφερθεί ότι κανένας από τους γιατρούς που παρουσιάστηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, περιλαμβανομένου και του Μ.Ε.6 που ήταν ο πρώτος που επισκέφθηκε, κατέθεσε ότι τους έδωσε διαφορετικό ιστορικό από αυτό που προέβαλε στη μαρτυρία του. Αποδέχομαι, ακόμα, ότι τα όσα επακολούθησαν στη σκηνή, αμέσως μετά τη σύγκρουση ήταν αυτά τα οποία περιέγραψε στη μαρτυρία του, η οποία παρέμεινε αναντίλεκτη. Όσον αφορά τη μαρτυρία του σε σχέση με τους τραυματισμούς του από την επίδικη σύγκρουση καθώς και την εξέλιξη της κατάσταση της υγεία του, έχω να αναφέρω ότι υποστηρίζεται, κατά μεγάλο μέρος, από την ενώπιόν μου αποδεκτή ιατρική μαρτυρία. Φυσικά, δεν παραγνωρίζω ότι κατά ένα μέρος της διαπνέεται από υπερβολή, όπως για παράδειγμα ο ισχυρισμός του ότι είχε παραπονεθεί στον γιατρό Ζωδιάτη (Μ.Ε.6) για έντονο άλγος στον αυχένα του. Ο ισχυρισμός αυτός απορρίπτεται από το πιστοποιητικό του Δρ. Ζωδιάτη - τεκμήριο 37 - στο οποίο δεν γίνεται αναφορά σε παράπονό του για έντονο άλγος. Ούτε και ο ισχυρισμός του ότι ο νευροχειρούργος XXXXX Κυριακίδης, τον οποίο επισκέφθηκε, γνωμάτευσε ότι υποφέρει από σπονδυλόλυση για την οποία δυνατό να χρειαστεί εγχείριση στο μέλλον, θα μπορούσε να γίνει αποδεκτός για το λόγο ότι δεν παρουσιάστηκε οποιοδήποτε πιστοποιητικό του συγκεκριμένου γιατρού για να τεκμηριώσει τον ως άνω ισχυρισμό του. Αποδέχομαι, όμως, τον ισχυρισμό του ότι στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών, του συστήθηκε η χρήση αυχενικού κολάρου. Η θέση αυτή υποστηρίζεται και από την καθ΄ όλα αποδεκτή μαρτυρία του Μ.Ε.2 ο οποίος, επίσης, του είχε συστήσει τη χρήση του. Αποδέχομαι, ακόμα, ότι και ο Μ.Ε.6 του είχε συστήσει τη χρήση κολάρου, παρά το ότι δεν καταγράφεται στο πιστοποιητικό του. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, στο κάθε άλλο παρά λεπτομερές ιατρικό πιστοποιητικό του Μ.Ε.6 - τεκμήριο 37 - καμιά καταγραφή υπάρχει ως προς το τί ακριβώς συνέστησε στον ενάγοντα για αντιμετώπιση του πόνου. Τα ευρήματα στα οποία καταλήγω, με βάση την ενώπιόν μου αποδεκτή μαρτυρία, έχουν ως ακολούθως: Ο ενάγοντας, από το κτύπημα που δέχθηκε στο πίσω μέρος του αυτοκινήτου του τραντάχτηκε, το κεφάλι του έκαμε απότομη κίνηση προς τα εμπρός και ακολούθως προς τα πίσω όπου κτύπησε στο μαξιλάρι (headrest) του καθίσματός του. Υπέστη σοβαρό διάστρεμμα του αυχένα το οποίο του προκάλεσε ευθειασμό της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Δημιουργήθηκε, επίσης, μυϊκός σπασμός ο οποίος προκάλεσε δυσκαμψία και συνακόλουθα πόνο στον αυχένα. Υπέστη, επίσης, εγκεφαλική διάσειση με μεταδιασεισικό σύνδρομο, αισθητικές διαταραχές στο αριστερό άνω άκρο, στην αριστερή περιοχή του προσώπου καθώς και κάκωση στον αριστερό θώρακα. Το ίδιο βράδυ του ατυχήματος ο ενάγοντας επισκέφθηκε το Τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού όπου υπεβλήθη σε ακτινολογικό έλεγχο - τεκμήριο 5 - ο οποίος κατέδειξε τον ευθειασμό της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Στις 13/4/2009 επισκέφθηκε τον ορθοπεδικό χειρουργό XXXXX Ζωδιάτη (Μ.Ε.6) στα εξωτερικά ιατρεία του Γενικού Νοσοκομείου Λεμεσού. Δεν μπορώ να προβώ σε οποιοδήποτε εύρημα όσον αφορά τα αντικειμενικά ευρήματα στα οποία κατέληξε ο Μ.Ε.
Την ιδία μέρα, αργότερα, επισκέφθηκε τον χειρούργο ορθοπεδικό XXXXX Ιωάννου (Μ.Ε.2) ο οποίος του συνέστησε τη χρήση αυχενικού κολάρου, τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής και την υποβολή του σε πρόγραμμα φυσιοθεραπείας. Υπεβλήθη δε σε πρόγραμμα 22 συνολικά φυσιοθεραπειών από τον φυσιοθεραπευτή Λουκά (Μ.Ε.8), οι οποίες διήρκεσαν από 14/4/2009 - 14/5/
Στις 17/7/2018, κατόπιν νέου ακτινολογικού ελέγχου στον οποίο υπεβλήθη, παρατηρήθηκε ότι υπήρχε ακόμα ευθειασμός της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Κατά την τελευταία εξέταση του ενάγοντα από τον Μ.Ε.2, η οποία έγινε στις 6/11/2009, συνέχιζε ο πόνος και η δυσκαμψία στον αυχένα με επέκταση του πόνου στο αριστερό άνω άκρο καθώς και οι ζαλάδες, κυρίως μετά από οδήγημα, γράψιμο και βαριές δουλειές. Επίσης, κατά την τελευταία εξέτασή του από τον Μ.Ε.1, η κινητικότητα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης ήταν ελαφρώς περιορισμένη και επώδυνη στις ακραίες κινήσεις. Αποτελεί εύρημά μου ότι η περίοδος αποκατάστασης του ως άνω τραύματος επιμηκύνθηκε συνεπεία των προϋπαρχόντων προβλημάτων, τα οποία περιγράφονται στην έκθεση μαγνητικής τομογραφίας αυχένα - τεκμήριο
Η μαρτυρία των Μ.Ε.9 και Μ.Ε.10 Εξ όσων έχω αντιληφθεί, ο σκοπός της παρουσίας των μαρτύρων αυτών ήταν για να καταθέσουν ότι η επικοινωνία μέσω τηλεομοιότυπου (fax) με το δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί την εναγόμενη γινόταν, κατά τον ουσιώδη χρόνο, από συγκεκριμένο αριθμό τηλεομοιότυπου του ως άνω δικηγορικού γραφείου, ο οποίος αποτυπώνετο στις επιστολές οι οποίες αποστέλλονταν από αυτό, τόσο προς το δικηγορικό γραφείο του δικηγόρου του ενάγοντα όσο και προς το δικηγορικό γραφείο του Μ.Ε.
Η μαρτυρία τους δε στόχευε στο να αποδείξει ότι το ιατρικό πιστοποιητικό του Μ.Ε.7 αποστάληκε στο δικηγορικό γραφείο του ενάγοντα από το δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί την εναγομένη, ώστε να εξαλειφθεί οποιαδήποτε αμφιβολία ή υπόνοια ότι περιήλθε στην κατοχή το δικηγόρου του ενάγοντα μέσω άλλου, μη θεμιτού τρόπου. Το ζήτημα αυτό ηγέρθη στα πλαίσια ενδιάμεσης διαδικασίας που προώθησε η πλευρά της εναγομένης για αναστολή της διαδικασίας της αγωγής μέχρι να εξεταστεί ο ενάγοντας από τον Μ.Υ.
Όμως, αυτό δεν ηγέρθη στα πλαίσια της ακρόασης της αγωγής ούτε και αφέθηκε οποιαδήποτε υπόνοια από πλευράς της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης ότι το ιατρικό πιστοποιητικό του Μ.Ε.7 περιήλθε εις γνώσιν του δικηγόρου του ενάγοντα κάτω από ύποπτες συνθήκες. Συνεπώς, από τη στιγμή που δεν ηγέρθη τέτοιο ζήτημα, θεωρώ τη μαρτυρία των συγκεκριμένων μαρτύρων άσχετη με τα επίδικα θέματα, γι΄ αυτό δεν θα προβώ σε οποιοδήποτε σχολιασμό της. Οι γενικές αποζημιώσεις Στην υπόθεση Παναγιώτη Παναγή ν. Σάββα Κακόψιτου

(2001)1 Α.Α.Δ. 839, λέχθηκαν τα ακόλουθα: "Πρέπει να λεχθεί ότι η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχει επιδείξει μια σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων. Έχει τονίσει την ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας (Βλ. Ioannou and Paraskevaides (Overseas) Ltd and Another ν. Christofis

(1982)1 C.L.R. 789, Παναγή ν. Θεοδώρου

(1992)1 Α.Α.Δ. 1303, Ηρακλέους ν. Πίτρου

(1994)1 Α.Α.Δ. 239, Παναγιώτου (πιο πάνω). Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος." Στην υπόθεση Jamal Ismail v. Μιχαήλ Αντωνίου κ.ά., ECLI:CY:AD:2014:A107, Πολιτική Έφεση αρ. 333/2009, ημερομηνίας 12/2/2014, αναφέρεται ότι: "Σύμφωνα με τη νομολογία ο «Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγούντα. (Βλ. Fletcher v. Autocar Transporters Ltd

(1968)1 All E.R. 726, Constantinou v. Slahouris

(1969)1 C.L.R. 416). Με άλλες λέξεις, το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας, σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» (Βλ. Fysco Constructing Co. Ltd v. Γεωργίου

(1991)1 Α.Α.Δ. 1014, 1028 και Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λτδ. κ.α.

(2000)1 Α.Α.Δ. 1049). Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (Βλ. Μαυροπετρή ν. Λουκά

(1995)1 Α.Α.Δ. 66, 74). Στην υπόθεση Αντωνίου ν. Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Δημοσίων Υπαλλήλων Λευκωσίας Λτδ

(2004)1(Α) Α.Α.Δ. 37 ο εφεσείων, ηλικίας 63 χρόνων κατά το χρόνο του ατυχήματος, χτύπησε σε γυάλινο τοίχο και υπέστη αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς στον αριστερό του οφθαλμό. Η επέμβαση διόρθωσης της αποκόλλησης υπήρξε επιτυχής αλλά ο αριστερός του οφθαλμός έχει πολύ μικρή όραση. Είναι σε θέση να προβαίνει σε μέτρηση δακτύλων χειρός σε απόσταση περίπου 40 εκατοστών, επίπεδο το οποίο είναι το τρίτο πριν από την τύφλωση. Είχε ήδη πλήρη απώλεια όρασης του δεξιού οφθαλμού από το 1982. Θεωρείται πρακτικά τυφλός. Το Ανώτατο Δικαστήριο θεώρησε ανεπαρκές το ποσό των Λ.Κ.60.000 που επιδικάστηκε πρωτόδικα και το αύξησε σε Λ.Κ.80.000. Στην Παναγή ν. Θεοδώρου κ.ά.

(1992)1 Α.Α.Δ. 1303 ο εφεσείων, μεταξύ άλλων τραυμάτων, απώλεσε και τον αριστερό του οφθαλμό. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ως ανεπαρκές το ποσό των Λ.Κ. 16.000 που επιδικάστηκε πρωτόδικα και το αύξησε σε Λ.Κ.30.000. Στην Τρύφωνος ν. Σωτηρίου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1305 ο εφεσίβλητος, ηλικίας 22 χρόνων κατά το χρόνο του ατυχήματος, υπέστη ολική τύφλωση στον δεξιό οφθαλμό και είχε μόνο μερική ασθενή αντίληψη φωτός στον αριστερό. Το Ανώτατο Δικαστήριο αύξησε το ποσό των Λ.Κ.100.000 που επιδικάστηκε πρωτόδικα στις Λ.Κ.150.000. Στη Βαριάνου ν. Βορκά

(2010)1(Γ) Α.Α.Δ. 1541 η εφεσείουσα, κατά το 1999, είχε υποβληθεί από τον εφεσίβλητο/οφθαλμίατρο σε επέμβαση με λέιζερ στους κερατοειδείς χιτώνες και των δύο οφθαλμών για διόρθωση της μυωπίας της. Αμέσως μετά την επέμβαση άρχισε να βλέπει θολά και τα μάτια της ήταν κόκκινα. Δεν μπορούσε να κινηθεί μόνη της και επισκέφθηκε άλλο γιατρό ο οποίος της χορήγησε φαρμακευτική αγωγή. Επειδή η κατάστασή της συνέχιζε να είναι η ίδια, υπεβλήθη, κατά το 2001, σε μεταμόσχευση του κερατοειδούς και στα δύο μάτια. Λόγω κινδύνων απόρριψης του μοσχεύματος συνέχισε φαρμακευτική αγωγή για κάποιο χρονικό διάστημα. Κάποια από τα φάρμακα θα πρέπει να συνεχίσει να τα παίρνει για όλη της τη ζωή. Η ελαττωμένη όρασή της συνέχισε μέχρι τον Αύγουστο του 2003 που έβαλε για πρώτη φορά γυαλιά και βελτιώθηκε. Επανήλθε στις προ της επέμβασης του 1999 δραστηριότητές της, όχι όμως πλήρως. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε το ποσό των Λ.Κ.12.000 (€20.503) το οποίο επιδικάστηκε πρωτόδικα. Στην υπό εξέταση υπόθεση, της βλάβης στο αριστερό μάτι του ενάγοντα, έχοντας κατά νου τη σοβαρότητα, τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη, τις εγχειρήσεις στις οποίες υπεβλήθη, το χρόνο που χρειάστηκε για αποθεραπεία, το ότι η όρασή του μετά την αφαίρεση του καταρράκτη επανήλθε πλήρως, χωρίς να παραγνωρίζω όμως ότι η ποιότητά της δεν είναι η ίδια με ενός φυσιολογικού ματιού καθώς και τον κίνδυνο για μελλοντική αποκόλληση του αμφιβληστροειδή χιτώνα, επιπλέον δε τη σύγχρονη τάση της νομολογίας μας όπως ο ανθρώπινος πόνος αντιμετωπίζεται με περισσότερη ευαισθησία από τα Δικαστήρια, έχω καταλήξει ότι το ποσό των €40.000,00 είναι δίκαιο και εύλογο να επιδικαστεί προς όφελός του, ως γενικές αποζημιώσεις. Αναφορικά με το τραύμα στον αυχένα του ενάγοντα, έχω λάβει καθοδήγηση από την υπόθεση Κεζαρίδης ν. Κωνσταντίνου

(2007)1(Β) Α.Α.Δ. 1373 στην οποία ο εφεσίβλητος είχε υποστεί σοβαρό διάστρεμμα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, κακώσεις στην κεφαλή και εγκεφαλική διάσειση. Του χορηγήθηκαν αυχενικό κολάρο, αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Οι ακτινογραφίες της αυχενικής μοίρας έδειξαν ευθειασμό της σπονδυλικής στήλης και σπονδυλοαρθριτικές αλλοιώσεις στους Α5 και Α6 σπονδύλους. Επειδή η κατάστασή του δεν παρουσίαζε βελτίωση με τα φάρμακα και τον κολάρο, συνεστήθη αγωγή φυσιοθεραπείας, την οποία ακολούθησε. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε ποσό Λ.Κ.6.000 που επιδικάστηκε πρωτόδικα ως γενικές αποζημιώσεις παρά το ότι θεώρησε ότι το ποσό αυτό είναι πολύ κοντά στο ανώτατο όριο της αποζημίωσης που θα μπορούσε να επιδικαστεί υπέρ του εφεσίβλητου. Στη Νεοκλέους ν. Worley

(2001)1 Α.Α.Δ. 652 ο εφεσείων, 53 χρόνων κατά το χρόνο του ατυχήματος, υπέστη βαρύ διάστρεμμα του αυχένα με κακώσεις των μαλακών μορίων. Διαγνώστηκε μυϊκός σπασμός, ελάττωση κινητικότητας του αυχένα κατά 50% και πόνος κατά τις κινήσεις. Τέσσερα χρόνια μετά το ατύχημα διαπιστώθηκε επιδείνωση των οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων που υπήρχαν πριν το ατύχημα. Οι γενικές αποζημιώσεις των Λ.Κ.2.000,00 που επιδικάστηκαν πρωτόδικα, αυξήθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο στις Λ.Κ.3.500,00. Στην πρόσφατη υπόθεση Χριστίνα Ιωαννίδου ν. Τάσου Αναστασίου, ECLI:CY:AD:2017:A288, Πολιτική Έφεση 15/2011 ημερομηνίας 11/9/2017 ο εφεσίβλητος, 47 χρόνων κατά το χρόνο του ατυχήματος, υπέστη κάκωση θωρακοοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Κλινικά, παρουσίασε άλγος και περιορισμό στις κινήσεις. Εξήλθε του νοσοκομείου, μετά από διήμερη νοσηλεία του, φέροντας ειδική ζώνη. Κατά την επανεξέτασή του, είκοσι μέρες μετά την έξοδό του από το νοσοκομείο, παραπονείτο για άλγος μετά από ορθοστασία. Η κλινική του εξέταση ήταν φυσιολογική, παρουσίαζε μόνο ελαφρύ περιορισμό των κινήσεων της θωρακοοσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε το ποσό των €5.500,00 που επιδικάστηκε πρωτόδικα υπό τύπο γενικών αποζημιώσεων παρατηρώντας, όμως, ότι ήταν ψηλό αλλά όχι έκδηλα υπερβολικό ώστε να δικαιολογείτο η επέμβασή του. Αφού έλαβα υπόψη μου τη σοβαρότητα του διαστρέμματος που υπέστη ο ενάγοντας, τον πόνο και την ταλαιπωρία του, το χρόνο που χρειάστηκε για αποθεραπεία αλλά και το ότι δεν έχουν παραμείνει οποιαδήποτε κατάλοιπα οφειλόμενα στο διάστρεμμα, έχω αποφασίσει όπως το ποσό των €5.000,00 είναι εύλογο και δίκαιο υπό τις περιστάσεις. Όσον αφορά τον τόκο επί του συνολικού ποσού των γενικών αποζημιώσεων, όπως είναι νομολογημένο, βάσει του άρθρου 58Α του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ο χρόνος από τον οποίο θα αρχίζει ο τόκος. Ευχέρεια που όμως αιτιολογείται δικαστικά και με αναφορά στα γεγονότα της υπόθεσης. Εκτός ιδιαιτέρων συνθηκών, δεν είναι ορθό ο υποστείς τραυματισμούς από την αδικοπραξία του αντιδίκου του να μην λαμβάνει και το ευεργέτημα του νόμιμου τόκου από τη γένεση του αγώγιμου δικαιώματος (Χρυσάνθου κ.ά. ν. Φραντζή

(2010)1(Β) Α.Α.Δ. 1295). Στην υπό εξέταση υπόθεση δεν βλέπω λόγο γιατί ο τόκος να μην επιδικαστεί από την ημερομηνία του δυστυχήματος. Επισημαίνω ότι η παρούσα αγωγή καταχωρίστηκε σε χρόνο 3½ περίπου μηνών από την πρόκλησή του. Ως εκ τούτου, επιδικάζεται νόμιμος τόκος επί του ως άνω ποσού, από τις 11/4/2009, με τις ανάλογες τροποποιήσεις που επήλθαν στο ποσοστό του. Ειδικές αποζημιώσεις Τα ποσά τα οποία αξιώνονται από τον ενάγοντα στην έκθεση απαίτησής του είναι τα ακόλουθα: Α. Ιατρικά έξοδα €16.500,00 Β. Φυσιοθεραπεία € 600,00 Γ. Φάρμακα € 108,45 Δ. Ζημιά αυτοκινήτου € 2.116,00 Ε. Μεταφορικά € 200,00 Στ. Γυαλιά από Optical House Ioannou € 370,00 ---------------- ΣΥΝΟΛΟ €19.894,00 Από τα ως άνω κονδύλια, υπενθυμίζω ότι έχει συμφωνηθεί ότι η ζημιά του αυτοκινήτου του ενάγοντα ανέρχεται σε €1.500,

Συνεπώς, δεν θεωρώ ότι οι αποδείξεις και τα τιμολόγια που κατατέθηκαν προς τεκμηρίωσή του (τεκμήρια 20Α, 20Β και 20Γ) χρήζουν οποιουδήποτε σχολιασμού. Όσον αφορά τα έξοδα φυσιοθεραπείας, σύμφωνα με την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του Μ.Ε.8 καθώς και το περιεχόμενο των τεκμηρίων 24Β και 42, ανέρχονται σε €550,
Κατατέθηκε δε και τρίτη απόδειξη - τεκμήριο 24Α - για το ποσό των €50,00 για δύο φυσιοθεραπείες αυχένα, η οποία φαίνεται ότι δεν εκδόθηκε από τον Μ.Ε.
Δεν υπάρχει, όμως, μαρτυρία ενώπιόν μου ότι ο ενάγοντας, εκτός από τον Μ.Ε.8, επισκέφθηκε και άλλο φυσιοθεραπευτή. Συνεπώς, δεν προτίθεμαι να επιδικάσω προς όφελός του και αυτό το ποσό. Αναφορικά με τα μεταφορικά έξοδα, δεν έχει τεθεί οποιαδήποτε μαρτυρία προς τεκμηρίωση του συγκεκριμένου κονδυλίου ούτε και ο ενάγοντας στη μαρτυρία του έκαμε αναφορά σε μεταφορικά έξοδα, συνεπώς, δεν μπορεί να επιδικαστεί οποιοδήποτε ποσό προς όφελός του. Αναφορικά με το αξιούμενο για φάρμακα ποσό, προς τεκμηρίωσή του έχουν κατατεθεί από τον ενάγοντα επτά συνολικά αποδείξεις και ένα τιμολόγιο - τεκμήριο 25 - συμποσούμενες σε €142,
Το περιεχόμενο των υπό αναφορά τεκμηρίων παρέμεινε αδιαμφισβήτητο, συνεπώς, γίνεται αποδεκτό από το Δικαστήριο. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι μία εκ των αποδείξεων του τεκμηρίου 25 είναι πανομοιότυπη με το τεκμήριο 7, αφορά δε την αγορά του αυχενικού κολάρου για το ποσό των €13.
Αναφέρω, όμως, ότι το ποσό αυτό μία φορά έχει υπολογιστεί στο ως άνω συνολικό ποσό. Όσον αφορά το κονδύλι των ιατρικών εξόδων, αυτό το οποίο παρατηρώ είναι ότι ο ενάγοντας δεν παραθέτει οποιεσδήποτε λεπτομέρειες του ποσού των €16.500,
Η παράλειψή του, όμως, να παραθέσει λεπτομέρειες του συγκεκριμένου ποσού δεν του αποστερεί το δικαίωμα να παρουσιάσει τα απαιτούμενα στοιχεία κατά τη μαρτυρία του προς τεκμηρίωσή τους (Panayiotou v. Solomou

(1979)1 C.L.R. 776). Έχοντας κατά νου την ως άνω νομολογιακή αρχή, θα προχωρήσω στον υπολογισμό των επί μέρους ιατρικών εξόδων, όπως αυτά παρουσιάστηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Η αμοιβή του Μ.Ε.1, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, ανέρχεται σε €500,

Φυσικά, οι τέσσερις αποδείξεις τις οποίες κατέθεσε (τεκμήρια 2 - 2Α) συμποσούνται σε €170,
Όπως, όμως, έχει διαφανεί από τη μαρτυρία του, υπάρχει η επιπλέον χρέωση του ιατρικού του πιστοποιητικού την οποία καθόρισε μεταξύ €250,00 - €350,
Από τη στιγμή δε που η συνολική του χρέωση δεν έχει αμφισβητηθεί από πλευράς ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγομένης, το Δικαστήριο θα την επιδικάσει προς όφελος του ενάγοντα. Όσον αφορά την αμοιβή του Μ.Ε.2, αυτή καθορίζεται στο ιατρικό του πιστοποιητικό - τεκμήριο 4 - σε €320,00 στην οποία περιλαμβάνονται τα έξοδα παρακολούθησης και τα έξοδα σύνταξης του ιατρικού του πιστοποιητικού. Ούτε αυτή η αμοιβή αμφισβητήθηκε, γι΄ αυτό επιδικάζεται και αυτή προς όφελος του ενάγοντα. Αδιαμφισβήτητες παρέμειναν και οι πληρωμές που έκανε ο ενάγοντας στην πολυκλινική ″Υγεία″. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της δέσμης τιμολογίων και αποδείξεων - τεκμήρια 23Α - 23Κ, ανέρχονται συνολικά σε €900,00 ποσό το οποίο δικαιούται να εισπράξει ο ενάγοντας. Όσον αφορά τον Μ.Ε.3, έχω παρατηρήσει ότι στο ιατρικό του πιστοποιητικό - τεκμήριο 9 - καθορίζει την αμοιβή του σε €800,
Στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία του υπολόγισε τα συνολικά έξοδά του περί τα €500,
Το συνολικό ποσό δε των αποδείξεων τις οποίες κατέθεσε στο Δικαστήριο (τεκμήρια 33Α - 33Στ) ανέρχεται σε €600,
Έχοντας υπόψη μου τη διάσταση μεταξύ του περιγραφομένου στο ιατρικό του πιστοποιητικό ποσού και του αναφερομένου στη μαρτυρία του, έχω αποφασίσει όπως επιδικάσω το συνολικό ποσό των κατατεθεισών αποδείξεων, που ανέρχεται σε €600,
Αναφορικά με τον Μ.Ε.4, στην ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία του διευκρίνισε ότι έχει χρεώσει τον ενάγοντα με €2.800,00 για την κάθε χειρουργική επέμβαση στην οποία τον υπέβαλε, πλέον το ποσό των €350,00 για το σύνολο των επισκέψεων του ενάγοντα. Προς τεκμηρίωση δε του ως άνω ποσού κατατέθηκαν οι αποδείξεις - τεκμήρια 26Α, 26Β, 33Α - 34Ζ. Η συνολική του αμοιβή, βάσει των κατατεθέντων τεκμηρίων, ανέρχεται σε €5.950,00, ποσό το οποίο επίσης παρέμεινε αδιαμφισβήτητο. Συνεπώς, ο ενάγοντας δικαιούται στην είσπραξη και αυτού του ποσού. Από τα υπόλοιπα επί μέρους κονδύλια των ιατρικών εξόδων ο ενάγοντας δικαιούται τα έξοδα των δύο εξετάσεων οπτικής τομογραφίας συνοχής (O.C.T.) στις οποίες υπεβλήθη κατ΄ εντολή του Μ.Ε.
Κατατέθηκαν δε δύο αποδείξεις του οφθαλμολογικού κέντρου διαθλαστικής χειρουργικής «Ακτίς Λτδ» για το συνολικό ποσό των €440,00, το περιεχόμενο των οποίων παρέμεινε αδιαμφισβήτητο. Κατατέθηκαν, επίσης, δύο αποδείξεις είσπραξης του ειδικού νευροχειρούργου XXXXX Κυριακίδη για το συνολικό ποσό των €100,00 (τεκμήρια 29Α και 29Β), μία απόδειξη του στοματο-γναθοπροσωποχειρούργου για το ποσό των €40,00 (τεκμήριο 27) και τρεις αποδείξεις προερχόμενες από τον ωτορινολαρυγγολόγο Α. Γερμανό για το συνολικό ποσό των €150,00 (τεκμήρια 28Α, 28Β και 28Γ). Ας σημειωθεί ότι το περιεχόμενο των ως άνω αποδείξεων παρέμεινε αδιαμφισβήτητο γι΄ αυτό το Δικαστήριο θα επιδικάσει και αυτά τα ποσά προς όφελος του ενάγοντα. Κατατέθηκε, επίσης, από τον ενάγοντα μία απόδειξη - τεκμήριο 36 - προς απόδειξη των εξόδων τα οποία πλήρωσε προς το σκοπό της διευθέτησης της μετάβασης και εξέτασής του από οφθαλμίατρο του Νοσοκομείου Hadassah στο Ισραήλ. Παρά το ότι το ποσό αυτό παρέμεινε αδιαμφισβήτητο, εντούτοις, είμαι της άποψης ότι δεν μπορεί να επιδικαστεί από το Δικαστήριο για το λόγο ότι, όπως ο ίδιος ο ενάγοντας ανέφερε στη μαρτυρία του, επεδίωξε την ως άνω εξέταση με δική του πρωτοβουλία ώστε να έχει μια δεύτερη ιατρική άποψη για το αριστερό του μάτι. Αξιώνεται, επίσης, το ποσό των €370,00 για την αγορά γυαλιών του ενάγοντα. Προς τεκμηρίωσή του κατατέθηκε η απόδειξη ημερομηνίας 10/2/2011 - τεκμήριο 21 - η οποία παρέμεινε αδιαμφισβήτητη. Συνεπώς, επιδικάζεται και αυτό το ποσό προς όφελός του. Πέραν του τεκμηρίου 21, κατατέθηκαν ακόμα κάποιες άλλες αποδείξεις οι οποίες έχουν τον ίδιο εκδότη με το τεκμήριο 21, συγκεκριμένα, τους P & A Ioannou Optical House. Πρόκειται για τα τεκμήρια 31, 32Α - 32Γ οι οποίες, σύμφωνα με τη γραπτή δήλωση του ενάγοντα - τεκμήριο 18, αφορούν αλλαγές φακών. Δεν έχει διευκρινιστεί, όμως, από τον ενάγοντα πώς προέκυψε η ανάγκη για αλλαγή των φακών του. Συνεπώς, δεν μπορεί να επιδικαστεί προς όφελός του το ποσό των ως άνω αποδείξεων που ανέρχεται συνολικά σε €310,
Τα ίδια θα πρέπει να λεχθούν και σε σχέση με την απόδειξη - τεκμήριο 22 ημερομηνίας 1/8/2011 η οποία εξεδόθη από τον οπτικό XXXXX Κούννα για το ποσό των €200,00 για άλλη αγορά γυαλιών. Συνεπώς, ούτε αυτό το ποσό μπορεί να επιδικαστεί. Βάσει των ως άνω περιγραφόμενων υπολογισμών μου, το συνολικό ποσό των ειδικών ζημιών του ενάγοντα ανέρχεται σε €10.662,
Το ποσό αυτό θα φέρει νόμιμο τόκο. Όσον αφορά τα έξοδα, δεν βλέπω λόγο για απόκλιση από το γενικό κανόνα ότι ακολουθούν το αποτέλεσμα. Συνεπώς, θα επιδικαστούν προς όφελος του ενάγοντα. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για όλους τους λόγους που λεπτομερώς προσπάθησα να επεξηγήσω πιο πάνω, καταλήγω ότι ο ενάγοντας δικαιούται σε απόφαση εναντίον της εναγομένης ως ακολούθως: Α. Για ποσό € 45.000,00, ως γενικές αποζημιώσεις, με νόμιμο τόκο από την 11/4/2009, με τις ανάλογες τροποποιήσεις όσον αφορά το ποσοστό του τόκου. Β. €10.662,95 ως ειδικές αποζημιώσεις, πλέον νόμιμο τόκο με τις ανάλογες τροποποιήσεις όσον αφορά το ποσοστό του τόκου. Γ. Έξοδα ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Τα έξοδα θα υπολογιστούν στην κλίμακα του ποσού της απόφασης. (Υπ.) ............... Θ. Θωμά, Α.Ε.Δ. /ΜΧΚ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Αναφορά: Αποζημιώσεις σε τροχαίο ατύχημα cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.