← Κύπρος

ΛΟΪΖΟΥ ν. ΜΥΛΩΝΑ, Αρ. Αγωγής: 5101/2011, 21/12/2018

ΛΟΪΖΟΥ ν. ΜΥΛΩΝΑ, Αρ. Αγωγής: 5101/2011, 21/12/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2018:A541 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Λ. Πασχαλίδη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5101/2011 ΜΕΤΑΞΥ: xxxxxx ΛΟΪΖΟΥ Ενάγοντας και xxxxxx ΜΥΛΩΝΑ Εναγόμενος Ημερομηνία: 21 Δεκεμβρίου,

  1. Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κ. Πέτρος Χατζηλοϊζου για Χρήστο Χατζηλοϊζου Δ.Ε.Π.Ε Για τον Εναγόμενο: κ. Α. Χαρτσιώτης για Μ. Χαρτσιώτη ΑΠΟΦΑΣΗ Με την παρούσα αγωγή ο ενάγοντας αξιώνει ειδικές και γενικές αποζημιώσεις σε σχέση με ζημιές που υπέστη συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος που επεσυνέβη την 23/07/2011 στην οδό Τζων Κέννεντυ στη Λεμεσό. Ειδικότερα, με την Ε/Α του ο ενάγοντας αξίωνε συνολικά €15.998 ως ειδικές αποζημιώσεις οι οποίες αφορούν στα διάφορα ιατρικά και συναφή έξοδα που κατά τον ισχυρισμό του υπέστη λόγω του ατυχήματος, στην απώλεια εισοδήματος του για την περίοδο 23/7/2011 - 03/12/2011 και 21/02/2012 - 31/03/2012 και στα έξοδα επιδιόρθωσης της μοτοσικλέτας που οδηγούσε κατά τον επίδικο χρόνο. Ως προς τις γενικές αποζημιώσεις που αξιώνει, ο ενάγοντας δικογραφεί ότι από το επίδικο ατύχημα υπέστη τις εξής σωματικές βλάβες: «(α) Reverse Bankart (β) Χόνδρινο και οστέινο κάταγμα (γ) Reverse Hills Sachs lesion (δ) Θλάσεις μαλακών μορίων στην περιοχή του ακρωμίου (ε) Βαριά θλάση / διάστρεμμα αριστερού ώμου (στ) Κάκωση 2ου βαθμού έσω πλαγίου συνδέσμου δεξιού γόνατος (ζ) Εκδορές και αιμάτωμα έξω σφυρού αριστερής ποδοκνημικής (η) Θλάση αυχένα και οσφύος (θ) Χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια από 27/7/11 μέχρι 3/12/11 και από 21/2/12 μέχρι 31/3/12 (ι) Ο Ενάγοντας παραπονείτο για πόνο με ελαττωμένη κίνηση στον αριστερό ώμο. (κ) Έγινε μαγνητική Τομογραφία η οποία έδειξε αρχόμενη θυλακίτιδα συμφυτική μετατραυματικής αιτιολογίας. (λ) Ο Ενάγοντας έχει ενοχλήσεις από τον αριστερό ώμο και ελαττωμένη κίνηση κυρίως έξω στροφής - απαγωγής και έσω στροφής - απαγωγής. (μ) Την 21/12/12 έγινε εγχείρηση όπου και κάτω από γενική αναισθησία έγινε αρθροσκόπηση ώμου και έγινε « Capsular Release » (χαλάρωση του πρόσθιου θυλάκου) λόγω της συμφυτικής θυλακίτιδας. (ν) Στο αριστερό ώμο η κάκωση που υπεστη προκάλεσε στον ενάγοντα μετατραυματική συμφυτική θυλακίτιδα για την οποία χειρουργήθηκε στην Πολυκλινική Υγεία. Όλα τα ανωτέρω επηρέασαν την προσωπική του ζωή και την εργασία του. (είναι εστιάτορας). (ξ) Για τα ενοχλήματα για τα οποία εξακολουθεί να παραπονιέται τόσο από τον αυχένα, οσφύ όσο και από τον αριστερό ώμο να παραμείνουν μόνιμα.. .Λόγω των ως άνω τραυμάτων που υπέστη ο Ενάγοντας υποφέρει και θα υποφέρει μονίμως, υπέστη και θα υφίσταται απώλειες ανέσεων και απολαύσεων και θα χρήζει συνεχώς ιατρικής και φαρμακευτικής αγωγής.» Αρχικά η υπεράσπιση, με το δικόγραφο της, αμφισβήτησε όλους τους ισχυρισμούς του ενάγοντα περιλαμβανομένης και της ευθύνης για το ατύχημα. Αναφορικά με τις αποζημιώσεις που αξιώνει ο ενάγοντας, η υπεράσπιση πρόβαλε τη θέση ότι οι κατ' ισχυρισμό σωματικές βλάβες του τελευταίου δεν προκλήθηκαν από το επίδικο δυστύχημα αλλά από άλλα αίτια, ότι προϋπήρχαν του ατυχήματος καθώς επίσης και ότι τα ποσά που αξιώνει ο ενάγοντας σε σχέση με τις εν λόγω βλάβες, όπως και με τις κατ' ισχυρισμό υλικές του ζημιές, είναι υπερβολικά και διογκωμένα. Παρά τους πιο πάνω δικογραφημένους ισχυρισμούς της, την ημέρα που η υπόθεση ήχθη για ακρόαση, η υπεράσπιση δήλωσε ότι είναι παραδεκτή η πλήρης ευθύνη για το επίδικο ατύχημα οπόταν η υπόθεση προχώρησε για το μόνο θέμα το οποίο παρέμεινε για εκδίκαση, ήτοι αυτό των αποζημιώσεων. Σημειώνω κατ' αρχή τα πιο κάτω γεγονότα τα οποία προκύπτουν να συνιστούν κοινό και μη αμφισβητούμενο έδαφος μεταξύ των μερών. Κατά τον επίδικο χρόνο ο ενάγοντας ήταν ηλικίας 26 ετών και εργαζόταν ως σερβιτόρος στο εστιατόριο του πατέρα του. Συνεπεία του ατυχήματος υπέστη τραυματισμούς και η μοτοσυκλέτα του υλικές ζημιές. Μέρος της θεραπείας του αποτέλεσαν η χειρουργική επέμβαση στην οποία υπεβλήθη στις 21/02/12, ήτοι αρθροσκόπηση ώμου για χαλάρωση του πρόσθιου θυλάκου (Capsular Release) και αριθμός φυσιοθεραπειών. Πρόσθετα των πιο πάνω, τα πιο κάτω κατέστησαν επίσης παραδεκτά γεγονότα κατά τη διάρκεια της ακρόασης: Α) Η απώλεια απολαβών του ενάγοντα κατά τη διάρκεια της αναρρωτικής του άδειας ανήλθε στις €
  2. Β) Το κόστος επιδιόρθωσης της μοτοσικλέτας του ενάγοντα ανήλθε στο ποσό των €2650 (η μοτοσυκλέτα δεν έχει μέχρι σήμερα επιδιορθωθεί). Γ) Ποσό €1692 έχει ήδη καταβληθεί σε σχέση με τα ιατρικά έξοδα του ΜΕ
  3. Για όλα τα πιο πάνω κάμνω ανάλογα ευρήματα. Ενόψει των πιο πάνω κοινώς αποδεκτών γεγονότων, αμφισβητούμενα θέματα στην υπόθεση παρέμειναν να συνιστούν τα εξής: Α) Η σοβαρότητα των τραυματισμών του ενάγοντα περιλαμβανομένης και της κατ' ισχυρισμό θεραπείας του Β) Οι συνέπειες των τραυματισμών του ενάγοντα Γ) Ειδικές Ζημιές σε σχέση με: i. Αριθμό και έξοδα Φυσιοθεραπειών (70 συνεδρίες - €2250) ii. Υπόλοιπο ιατρικών εξόδων ορθοπεδικού ενάγοντα (€1558) iii. Φάρμακα (€400) iv. Μεταφορικά (€400) Δ) Έξοδα μελλοντικής εγχείρισης (€3000 - €3500) Προς απόδειξη της υπόθεσης του ενάγοντα κατέθεσαν ο ειδικός ορθοπεδικός χειρούργος, Δρ. xxx Σιμιλλίδης ως ΜΕ1, ο ενάγοντας ως ΜΕ2 και ο φυσιοθεραπευτής xxx Ξενοφώντος ως ΜΕ
  4. Από πλευράς υπεράσπισης κατέθεσε μόνο ένας μάρτυρας, ο ειδικός ορθοπεδικός χειρούργος Δρ. xxxx Γεωργίου ως ΜΥ
  5. Προτού προχωρήσω με την παράθεση της μαρτυρίας των πιο πάνω, σημειώνω ότι τα προσόντα και οι ιδιότητες των ΜΕ1, ΜΕ3 και ΜΥ1 δεν αμφισβητούνται. ΜΕ1 - Ορθοπεδικός ενάγοντα Ο μάρτυρας κατέθεσε ως ο θεράπων ιατρός του ενάγοντα και υιοθέτησε για σκοπούς της μαρτυρίας του τα δύο σχετικά ιατρικά πιστοποιητικά που εξέδωσε στις 09/04/2012 και 22/03/2016 (Τεκ. 1 και 5 αντίστοιχα). Ανέφερε επίσης ότι η τελευταία φορά που επανεξέτασε τον ενάγοντα ήταν στις 04/10/2017 για σκοπούς της παρούσας υπόθεσης. Σύμφωνα με τα πιστοποιητικά του μάρτυρα, αυτός εξέτασε τον ενάγοντα για πρώτη φορά στις 26/07/2011, ήτοι τρείς μέρες μετά το ατύχημα όταν και ο τελευταίος παραπονείτο για έντονο πόνο, αδυναμία και ελάττωση κινητικότητας στον αριστερό ώμο, διόγκωση και πόνο στο δεξί γόνατο με δυσκολία στη βάδιση, πόνο στην αριστερή ποδοκνημική και πόνο στην οσφυϊκή μοίρα και αυχένα. Από την κλινική εξέταση που διενήργησε στον ενάγοντα, ο μάρτυρας έκρινε ορθό όπως στείλει τον τελευταίο για μαγνητική τομογραφία αριστερού ώμου μόνο. Η εν λόγω εξέταση έγινε στην Πολυκλινική Υγεία στις 26/07/2011 και σύμφωνα με το σχετικό πιστοποιητικό του ακτινοδιαγνώστη (Τεκ.2), ο ενάγοντας είχε υποστεί τραυματισμό τύπου Reverse Hill - Sachs, τραυματισμό τύπου «Reverse bankart (χόνδρινο και οστέινο)» και θλάσεις μαλακών μορίων και του ακρωμίου. Στη βάση των πιο πάνω εξετάσεων ο ΜΕ1 διέγνωσε: «βαριά θλάση/διάστρεμμα αριστερού ώμου. Κάκωση 2ου βαθμού έσω πλαγίου συνδέσμου δεξιού γόνατος. Εκδορές και αιμάτωμα έξω σφυρού αριστερής ποδοκνημικής. Θλάση αυχένα και θλάση οσφύος». Συνέστησε στον ενάγοντα φυσιοθεραπεία του αριστερού ώμου, του δεξιού γόνατος και της αυχενικής οσφυϊκής μοίρας. Του χορήγησε επίσης αναρρωτική άδεια μέχρι 03/12/
  6. Κατά την μαρτυρία του ανέφερε επίσης ότι ακινητοποίησε τον ώμο του ενάγοντα με ειδικό περιλαίμιο (sling), του συνέστησε παυσίπονα και ανακουφιστική θεραπεία και μετά πάροδο ενός μηνός, την κινητοποίηση του ώμου ώστε να ελαττωθούν οι μελλοντικές εξαρθρώσεις εφόσον ο ώμος «έβγαινε συνέχεια». Σύμφωνα με το μάρτυρα, ο ενάγοντας εξακολούθησε να τον επισκέπτεται στο ιατρείο του παραπονούμενος για πόνο με ελαττωμένη κίνηση στον αριστερό ώμο και όταν παρήλθε ο μήνας και διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρξε βελτίωση της κατάστασης και ότι συνέχισε να πονά, τον παρέπεμψε για δεύτερο MRI το οποίο έγινε στις 16/11/12 (Τεκ.3). Σύμφωνα πάντα με το μάρτυρα, το 2ο MRI έδειξε «αρχόμενη θυλακίτιδα συμφυτική μετατραυματικής αιτιολογίας» και λόγω τούτου και της μη ανταπόκρισης στη θεραπεία που ακολουθείτο ως τότε, χορήγησε στον ενάγοντα ένεση με στεροειδή και πάλι όμως χωρίς να παρατηρηθεί βελτίωση. Συνεπεία τούτων, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, κρίθηκε πλέον αναγκαίο όπως ο ενάγοντας υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση στις 21/02/12, ήτοι αρθροσκόπηση ώμου για χαλάρωση του πρόσθιου θυλάκου (Capsular Release) και με την έξοδο του από την κλινική στις 22/01/12, του συνέστησε να συνεχίσει τις φυσιοθεραπείες. Του χορήγησε εκ νέου αναρρωτική άδεια από 21/02/12 - 31/03/
  7. Κατά την επανεξέταση του ενάγοντα στις 09/04/12, ο μάρτυρας διαπίστωσε ότι «.ο αριστερός ώμος παρουσιάζει μεγάλη βελτίωση της κίνησης συγκριτικά με την εξέταση προ της εγχείρισης, όμως δεν έχει επανέλθει πλήρως. Αναμένεται σιγά σιγά βελτίωση εντός των επόμενων εβδομάδων» (Τεκ.1). Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι είδε τον ενάγοντα ως ασθενή εφτά φορές πριν την εγχείριση και τρεις φορές μετά και ότι για τις δέκα αυτές εξετάσεις, τα έξοδα του ανήλθαν στο ποσό των €500, ενώ τα έξοδα έκδοσης του πιστοποιητικού του ημερ. 09/04/12 και τα έξοδα της εγχείρισης ανήλθαν στα ποσά των €250 και €2500 αντίστοιχα, ήτοι σύνολο €3250 εκ των οποίων ποσό €1692 του έχει ήδη καταβληθεί. Ζητήθηκε από το μάρτυρα κατά την αντεξέταση του να παρουσιάσει είτε την ιατρική κάρτα του ενάγοντα είτε κάποιο αποδεικτικό στοιχείο ως προς τις δέκα κατ' ισχυρισμό επισκέψεις του τελευταίου, την αναρρωτική άδεια που του χορήγησε καθώς επίσης και τη φαρμακευτική αγωγή που του συνέστησε εφόσον αυτή δεν καταγράφεται στα πιστοποιητικά του. Υποδεικνύοντας ο μάρτυρας ότι η υπόθεση έπρεπε να αποπερατωθεί ενωρίτερα εφόσον κάθε πέντε χρόνια καταστρέφει τα αρχεία του, ανέφερε ότι ο ίδιος δεν είχε πλέον οτιδήποτε σχετικό να παρουσιάσει πλην των πιστοποιητικών που εξέδωσε και παρέπεμψε στα αρχεία που τηρούνται στην Πολυκλινική Υγεία και στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Ισχυρίστηκε παρά ταύτα ότι τον ενάγοντα τον παρακολουθούσε επισταμένα από την ημέρα που χτύπησε και πάρα πολλές φορές μετά το
  8. Αντικείμενο αντεξέτασης του μάρτυρα αποτέλεσε και ο αριθμός των φυσιοθεραπειών που συνέστησε στον ενάγοντα αλλά και που ο τελευταίος όντως έκαμε, ως στοιχείο που δεν καταγράφηκε στα σχετικά πιστοποιητικά. Ο μάρτυρας αν και δεν ανέφερε να σύστησε συγκεκριμένο αριθμό φυσιοθεραπειών, ανέφερε ότι συνήθως συστήνονται δώδεκα sessions και στη συνέχεια άλλα δώδεκα αν χρειαστεί, με την κάθε περίπτωση να είναι διαφορετική. Δεν γνωρίζει πόσες φυσιοθεραπείες όντως έκαμε ο ενάγοντας. Του ζητήθηκε να προσκομίσει τα σχετικά παραπεμπτικά που εξέδωσε για τις φυσιοθεραπείες του ενάγοντα πλην όμως ανέφερε ότι αυτά τα έδωσε στον τελευταίο για να τα προωθήσει στην ασφάλεια. Του ζητήθηκε επίσης να σχολιάσει την αξίωση του ενάγοντα για εβδομήντα

(70)φυσιοθεραπείες οπόταν και επανέλαβε τη θέση του ότι δεν γνωρίζει για τον ακριβή αριθμό όμως επειδή η κάθε περίπτωση είναι διαφορετική, με βάση τις κακώσεις του ενάγοντα ο εν λόγω αριθμός μπορεί να κριθεί και ως κανονικός. Ο μάρτυρας αντεξετάστηκε εκτενώς και επί της διάγνωσης του για «αρχόμενη θυλακίτιδα συμφυτική μετατραυματικής αιτιολογίας» και ιδιαίτερα ως προς την απουσία καταγραφής στο πιστοποιητικό του επακριβώς του τι αναφέρετο στο σχετικό MRI, ήτοι ότι η εικόνα του ενάγοντα έδειχνε «πιθανότατα ήπια αρχόμενη συμφυτική θυλακίτιδα». Του υπεβλήθη ότι εσκεμμένα δεν καταγράφηκαν οι χαρακτηρισμοί «πιθανότατα» και «ήπια» ώστε να παρουσιαστεί η όλη κατάσταση ως πιο σοβαρή απ' ότι πραγματικά ήταν. Ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι απλά παρέλειψε να καταγράψει το «ήπια» ενώ σε σχέση με το «πιθανότατα» ανέφερε ότι σε αντίθεση με τον ακτινολόγο, ο θεράπων ιατρός έχει ενώπιον του την ολοκληρωμένη εικόνα του ασθενή και είναι συνεπώς σε καλύτερη θέση να προβεί σε ακριβή διάγνωση της κατάστασης απ' ότι ο πρώτος. Ως εκ τούτου, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, παρά το ότι η συμφυτική θυλακίτιδα μπορεί να προκληθεί από διάφορες αιτίες και όταν δεν υπάρχει ιστορικό τραυματισμού, θα χαρακτηριστεί ως «αγνώστου αιτίας», εντούτοις στην περίπτωση του ενάγοντα υπήρχε τραυματισμός, ήτοι κάκωση και μάλιστα μεγάλη. Αυτό, σε συνδυασμό με το ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε συμφυτική θυλακίτιδα στον άλλο ώμο που δεν τραυματίστηκε, οδήγησε το μάρτυρα, ως ισχυρίστηκε, στο συμπέρασμα ότι έστω και αν η θυλακίτιδα προέκυψε πέντε μήνες μετά το ατύχημα, αυτή οφείλετο στους τραυματισμούς που ο ενάγοντας υπέστη κατά το ατύχημα. Τον ενάγοντα ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι τον εξέτασε και περί το Μάρτιο 2016 όταν ο τελευταίος τον επισκέφθηκε παραπονούμενος για έντονες ενοχλήσεις, «δηλαδή πόνο σε κινήσεις και ιδιαίτερα νυκτερινό πόνο», οι οποίες εκδηλώθηκαν περί το 2015 («κατά τον τελευταίο ενάμιση χρόνο») και παρά το ότι μετά την επέμβαση της 21/02/12, αυτός «παρουσίαζε αρχικά βελτίωση». Κατά την εξέταση του 2016, ο μάρτυρας ανέφερε ότι διαπίστωσε ότι αντίθετα με την φυσιολογική έκταση της κίνησης του ώμου, στην περίπτωση του ενάγοντα «η πρόσθια έκταση του αριστερού ώμου ήταν 0-90 μοίρες, η απαγωγή από 0-80 μοίρες και παρουσίαζε σημαντική επίσης ελάττωση έσω στροφής, προσαγωγής και έξω στροφής απαγωγής». Παρέπεμψε τον ενάγοντα για τρίτο MRI το οποίο έγινε στις 03/03/16 (Τεκ. 4). Σύμφωνα με το μάρτυρα, από το εν λόγω MRI διαφάνηκε ότι ο ενάγοντας έπασχε από «μέτριου βαθμού τενοντίτιδα του υπερακανθίου και υπακανθίου τένοντα χωρίς ρήξη όμως» και «σημαντική στένωση του υπακρωμιακού χώρου το οποίο του προκαλεί σύνδρομο πρόσκρουσης». Ως ισχυρίστηκε κατά τη μαρτυρία του, το σύνδρομο πρόσκρουσης το οποίο οφείλεται σε τριβή του τένοντα με το κόκαλο, παρατηρείται συνήθως σε άτομα πέραν των 45 ετών και σπάνια σε άτομα της ηλικίας του ενάγοντα εκτός αν πρόκειται για αρσιβαρίστες ή αθλητές που υποβάλλουν τα άνω άκρα τους σε συνεχόμενη άθληση ή τα οποία έχουν τραυματιστεί οπόταν και είναι φυσιολογικό, έστω πέντε χρόνια μετά, να αναπτυχθεί στο σημείο του τραυματισμού οστεοαρθρίτιδα, η οποία με τη σειρά της συμβάλλει στη στένωση του χώρου μεταξύ του ακρωμίου και των τενόντων και δημιουργεί την τριβή που προκαλεί το σύνδρομο πρόσκρουσης. Τη διάγνωση του ο μάρτυρας την κατέγραψε σε δεύτερο πιστοποιητικό που εξέδωσε στις 22/03/16 (Τεκ.5) και στη βάση της εν λόγω διάγνωσης του, συνέστησε στον ενάγοντα όπως υποστεί νέα επέμβαση, ήτοι αρθροσκοπική ακρομιοπλαστική «για αποσυμπίεση του χώρου και τερματισμό των ενοχλημάτων του». Το κόστος για μια τέτοια μελλοντική εγχείρηση ανέρχεται, σύμφωνα με το πιστοποιητικό του μάρτυρα, γύρω στις €3000 - 3500, με το εν λόγω ποσό να περιλαμβάνει την αμοιβή των ιατρών, των αναισθησιολόγων, τα έξοδα του χειρουργείου, τα αναλώσιμα και νοσηλεία μιας μέρας στην κλινική. Αντεξεταζόμενος ως προς την αναγκαιότητα και αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας μελλοντικής εγχείρισης, ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο συγκεκριμένος χώρος του ώμου είθισται να είναι περί τα 8 - 10 χιλιοστά και το 3ο MRI έδειξε ότι στην περίπτωση του ενάγοντα η απόσταση ήταν 5 χιλιοστά εξ' ου και η διάγνωση συνδρόμου πρόσκρουσης. Ήταν δε η θέση του ότι συντηρητική αγωγή για να «ανοίξει» ο χώρος δεν υπάρχει και παρά το ότι μπορεί να χορηγηθεί ανακουφιστική θεραπεία για να «καλμάρουν» οι ενοχλήσεις, εντούτοις μόνο με την επέμβαση θ' «ανοίξει» ο χώρος. Απέρριψε δε θέση που του υπεβλήθη ότι μπορεί να ακολουθηθεί αρχικά μια πιο συντηρητική μέθοδος με πιο κλειστούς χειρισμούς ήτοι manipulation. Ισχυρίστηκε τέλος ο μάρτυρας ότι τον ενάγοντα τον είδε άλλες πέντε με εφτά φορές έκτοτε ως ασθενή και μία φορά που πήγε για φαγητό στο εστιατόριο του πατέρα του. Θέση του, μετά και την πρόσφατη εξέταση στις 04/10/17, είναι ότι ο ενάγοντας σήμερα εξακολουθεί να υποφέρει από νυκτερινό πόνο ή αλλιώς πόνο ανάπαυσης (night or rest pain), από ενοχλήσεις κατά την προσπάθεια ανύψωσης βαριών αντικειμένων ή αντικειμένων πάνω από τον ώμο και πρόβλημα αστάθειας του ώμου. Ισχυρίστηκε δε ότι με την προτεινόμενη μελλοντική εγχείριση, έστω και αν θα βελτιωθεί η κίνηση του ώμου, εντούτοις δεν πρόκειται ποτέ να υπάρξει πλήρης αποκατάσταση ή εξάλειψη της αστάθειας και ούτε θα μπορεί να τύχει χειρισμού η επιδείνωση της μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας που άρχισε να εμφανίζεται, ζημιές οι οποίες κατά το μάρτυρα οφείλονται στον αρχικό τραυματισμό και οι οποίες είναι ανεπανόρθωτες και μόνιμες. ΜΕ2 - Ενάγοντας Η ουσία της κυρίως εξέτασης του ενάγοντα έλαβε τη μορφή γραπτής δήλωσης (Έγγραφο Α) το σχετικό απόσπασμα από την οποία παραθέτω αυτούσιο. «Ως αποτέλεσμα της αμέλειας και της παράβασης του Νόμου από τον Εναγόμενο εγώ τραυματίστηκα και η μοτοσικλέτα μου έπαθε ζημιές. Αμέσως μετά το δυστύχημα μεταφέρθηκα στο Νοσοκομείο Λεμεσού με ασθενοφόρο στο τμήμα επειγόντων περιστατικών και εξετάστηκα από τον Δρ. xxxx Τρύφωνος και αφού μου παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες απελύθηκα. Μετά από 3 μέρες λόγω του ότι συνέχιζα να έχω πόνους στον αριστερό ώμο, δεξιό γόνατο, αριστερή ποδοκνημική, αυχένα και στην μέση επισκέφθηκα στο ιατρείο του τον Δρ.xxxxx Συμιλλίδη. Ο Δρ.Συμιλλίδης με εξέτασε και με οδηγίες του έκανα μαγνητική τομογραφία στην Πολυκλινική Υγεία στις 26/7/2011 και με οδηγίες του έκανα φυσιοθεραπείες του αριστερού ώμου, δεξιού γόνατος και αυχενικής και οσφυϊκής μοίρας. Εγώ από το δυστύχημα αυτό υπέστηκα τα ακόλουθα τραύματα (καταγράφεται αυτολεξεί η διάγνωση που ο ΜΕ1 κατέγραψε στο Τεκ. 1). Ο Δρ. Συμιλλίδης μου χορήγησε αναρρωτική άδεια από 30/7/2011 μέχρι τις 3/12/2011 και την περίοδο αυτή δεν εργάστηκα. Ξαναεπισκέφθηκα τον Δρ. Συμιλλίδη και με οδηγίες του έκανα ξανά μαγνητική τομογραφία και μετά μου έκανε ένεση στον αριστερό ώμο. Λόγω του ότι δεν είχα βελτίωση και συνέχιζα να πονώ στις 21/2/12 με έκανε ο Δρ. Συμιλλίδης εγχείρηση αρθροσκόπηση ώμου στην Πολυκλινική Υγεία και μου έδωσε οδηγίες για φυσιοθεραπείες για ακινητοποίηση και μου χορηγήθηκε εκ νέου αναρρωτική άδεια από 21/2/12 μέχρι 31/3/
  1. Συνολικά έκανα 70 φυσιοθεραπείες στον Μιχάλη Ξενοφώντος και πλήρωσα για αυτές €
  2. Τον Δρ.Συμιλλίδη τον επισκέφθηκα περίπου 10 φορές το διάστημα αυτό και πλήρωσα μόνο 2 επισκέψεις, δεν τον πλήρωσα για τα ιατρικά του έξοδα. Ο δρ. Συμιλλίδης με εξέτασε τον Μάρτιο του 2016 γιατί συνέχιζα να έχω πόνους στον αριστερό ώμο, με έστειλε να κάνω τρίτη μαγνητική τομογραφία στο ιατρικό κέντρο Άγιος Εφραίμ που έδειξε πως υπάρχει ακόμα πρόβλημα και μου συνέστησε να κάνω αρθροσκοπική ακρομιοπλαστική στον ώμο που θα κοστίσει €
  3. Τελευταία φορά που επισκέφθηκα τον Δρ. Συμιλλίδη ήταν στις 4/10/
  4. Μέχρι στιγμής δεν έκανα την αρθροσκοπική ακρομιοπλαστική εγχείρηση διότι δεν έχω τα αναγκαία χρήματα. Μέχρι σήμερα δεν επιδιόρθωσα τη μοτοσικλέτα μου.» Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι δεν έχει πλέον στην κατοχή του το πιστοποιητικό του Νοσοκομείου όπου εξετάστηκε αμέσως μετά το ατύχημα και δεν γνωρίζει που είναι σήμερα. Απέρριψε υποβολή ότι οι όποιοι τραυματισμοί του ήταν ελαφριάς μορφής εξ' ου και του δόθηκε εξιτήριο την ίδια μέρα και ισχυρίστηκε ότι αν και έμεινε στο σπίτι για να αναρρώσει ως του συνεστήθη, εντούτοις, μετά πάροδο τριών ημερών, επειδή ένιωθε δυνατούς πόνους επισκέφτηκε το ΜΕ1 τον οποίο του είχαν συστήσει κάποιοι φίλοι του, τους οποίους όμως δεν ήθελε να κατονομάσει. Του υπεδείχθη και αυτός αναγνώρισε ως μία εκ των αποδείξεων που του εξέδωσε ο ΜΕ1 σε σχέση με τις εξετάσεις που ισχυρίστηκε ότι του έκαμε και που τον πλήρωσε, απόδειξη είσπραξης ημερ. 25/07/11 για το ποσό των €50 αναφορικά με «ιατρική επίσκεψη» (Τεκ. 7). Του υπεβλήθη ακολούθως ότι η ημερομηνία της απόδειξης, ήτοι 25/07/11, δεν συνάδει με τα όσα αυτός και ο ΜΕ1 ισχυρίστηκαν περί πρώτης εξέτασης στις 26/07/17, ήτοι μια μέρα αργότερα και ότι είναι εμφανές ότι επιχειρείται η «κατασκευή» και η διόγκωση των εξόδων. Την εν λόγω υποβολή ο μάρτυρας την απέρριψε όπως απέρριψε και υποβολή ότι εφόσον στο πιστοποιητικό του ΜΕ1 δεν αναφέρεται οποιοδήποτε εξάρθρωμα, ο ώμος του δεν εξαρθρώθηκε. Αντεξεταζόμενος ως προς τη θεραπεία που του συνέστησε αρχικά ο ΜΕ1, ο ενάγοντας ανέφερε ότι του συνεστήθη ξεκούραση, ακινητοποίηση του ώμου φυσιοθεραπείες και παυσίπονα. Ανέφερε επίσης ο ενάγοντας ότι «ο γιατρός από την πρώτη μέρα» του είπε ότι θα χρειαζόταν επέμβαση για να διορθωθεί το πρόβλημα όμως αυτός δεν ήθελε να προχωρήσει με τέτοια επέμβαση προτού προσπαθήσει πρώτα να ξεπεράσει τον πόνο με ξεκούραση και φυσιοθεραπεία. Ήταν δε η θέση του ότι όταν συνομίλησε με τον ΜΕ1 για σκοπούς της επέμβασης, ο τελευταίος του ανέφερε ότι η εν λόγω επέμβαση θα βελτιώσει την κατάσταση, δεν θα υπήρχε όμως πλήρης αποθεραπεία. Όταν πλέον έγινε αντιληπτό ότι δεν υπήρχε άλλη επιλογή, αναγκάστηκε να δεχτεί να προβεί στην επέμβαση της 21/02/12 όπως και έγινε. Ως προς τα έξοδα της όλης ιατρικής διαδικασίας, ο ενάγοντας ανέφερε ότι ο ΜΕ1 τον είχε πληροφορήσει ότι θα κόστιζαν περί τις €5000, από τα οποία, στη βάση του πιστοποιητικού του ΜΕ1, οι €2500 αφορούσαν την αμοιβή του ΜΕ1 ενώ οι υπόλοιπες €2500 τα έξοδα της κλινικής. Θυμάται, ανέφερε ο ενάγοντας, ότι μετά από υποβολή σχετικής απαίτησης στην ασφάλεια του, ο ΜΕ1 πληρώθηκε το ποσό των €1692 και ότι εξοφλήθηκαν επίσης η διαμονή του στην κλινική, τα φάρμακα και «ό,τι χρειάζεται για να με αφήσουν να φύγω». Συνολικά, ανέφερε ο ενάγοντας, η ασφάλεια του πρέπει να κατέβαλε κάτι περισσότερο από €4000, παρέμεινε όμως οφειλόμενο κάποιο υπόλοιπο σε σχέση με την αμοιβή του ΜΕ
  5. Ως προς τις φυσιοθεραπείες που ισχυρίζεται ότι έκανε, ο ενάγοντας ανέφερε ότι εξ' όσων θυμάται αυτές διήρκησαν 4 μήνες πριν την επέμβαση και 3 μήνες μετά. Ήταν στο σύνολο 70 συνεδρίες, για τις οποίες ισχυρίστηκε ότι κατέβαλε στον ΜΕ3, τον φυσιοθεραπευτή του δηλαδή, ποσό €2.250 και προς επίρρωση τούτου κατέθεσε δέσμη αποδείξεων ως Τεκ.
  6. Αν και δεν έχει στην κατοχή του το σχετικό παραπεμπτικό του ΜΕ1, ισχυρίστηκε ότι ο τελευταίος δεν του σύστησε συγκεκριμένο αριθμό φυσιοθεραπειών είτε πριν είτε μετά την επέμβαση, αλλά τον παρέπεμψε απλά σε φυσιοθεραπεία απροσδιορίστου διάρκειας. Η συχνότητα και ο αριθμός των φυσιοθεραπειών που τελικά έγιναν, ήταν, σύμφωνα με το μάρτυρα, κάτι που αποφάσισε ο ίδιος με τον φυσιοθεραπευτή του στη βάση της εξέλιξης της υγείας του - «όταν δεν μπορούσα να κινηθώ έκαμνα περισσότερες». Ρωτήθηκε κατά την αντεξέταση κατά πόσο ο ΜΕ1 ενεπλάκηκε με οποιοδήποτε τρόπο στις φυσιοθεραπείες και ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο ΜΕ1 δεν είχε καμία σχέση με αυτές, επαναλαμβάνοντας ότι η απόφαση για το πόσες φυσιοθεραπείες θα έπρεπε να γίνουν ήταν αποκλειστικά δική του και του φυσιοθεραπευτή, ο οποίος φυσιοθεραπευτής, σύμφωνα πάντα με τον μάρτυρα, δεν χρειαζόταν να επικοινωνήσει και ούτε επικοινώνησε με τον ΜΕ
  7. Κατά τη διάρκεια των φυσιοθεραπειών, ανέφερε ο ενάγοντας, αυτός είδε αισθητή βελτίωση στους τραυματισμούς του και λόγω τούτου αλλά και λόγω οικονομικών προβλημάτων, αποφάσισε να σταματήσει τις φυσιοθεραπείες και κατόπιν συμβουλής του φυσιοθεραπευτή του ξεκίνησε γυμναστήριο. Και αυτό όμως το σταμάτησε μετά πάροδο ενός με δύο μηνών, παρά το ότι εξακολουθούσε να νιώθει ενοχλήσεις και πόνο, λόγω του ότι «ένιωσα την ανάγκη να σταματήσω γιατί εν είμαι του γυμναστηρίου». Συνέχισε δε, ως ισχυρίστηκε για λίγο καιρό να ασκείται μόνος στο σπίτι οπόταν και είδε σταθεροποίηση της βελτίωσης του όμως δεν είδε να μειώνεται ο πόνος. Ρωτήθηκε πότε ξαναεπισκέφθηκε το ΜΕ1 και ισχυρίστηκε ότι μετά την εγχείρηση στις 21/02/2012 και μέχρι τον Μάρτη του 2016, επισκέφθηκε το ΜΕ1 μία φορά. Ρωτήθηκε ακολούθως πώς είναι αυτό λογικό ενόψει του ισχυρισμού του ότι για όλο αυτό το διάστημα των τεσσάρων χρόνων εξακολουθούσε να υποφέρει από πόνο και ενοχλήσεις παρά τις φυσιοθεραπείες που έκανε. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι ο ΜΕ1 του είχε ζητήσει να τον ξαναδεί μετά την επέμβαση και τις φυσιοθεραπείες πλην όμως, κατ' επιλογή δική του, ως υποστήριξε κατηγορηματικά, αποφάσισε να συνεχίσει τις φυσιοθεραπείες και να μην πάει στον ΜΕ1 παρά μόνο όταν ένιωσε ότι δεν μπορούσε να αντέξει τον πόνο. Του υπεβλήθη ακολούθως ότι δεν έκανε και τις εβδομήντα
(70)φυσιοθεραπείες που ισχυρίστηκε ότι έκανε και ότι η επιλογή του να σταματήσει τις φυσιοθεραπείες και τη γυμναστική καθώς και να μην επισκεφθεί τον ιατρό του για 4 χρόνια, συνέβαλαν στη μη ικανοποιητική αποθεραπεία του, θέσεις τις οποίες ο μάρτυρας απέρριψε. Του υπεβλήθη επίσης ότι αν ένιωθε ότι οι φυσιοθεραπείες δεν τον βοηθούσαν, έπρεπε να απευθυνθεί άμεσα στον ιατρό του για να επανεξεταστεί και όχι να συνεχίσει ώστε να δημιουργηθούν αχρείαστα έξοδα, θέση την οποία ο ενάγοντας επίσης απέρριψε. Ισχυρίστηκε τέλος ο μάρτυρας ότι κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης του αναγκαζόταν να μένει σπίτι, αφού ακόμη και τα ρούχα του δεν μπορούσε να φορέσει χωρίς βοήθεια. Δεν πήγαινε δουλειά, ούτε είχε κοινωνική ζωή ενώ για τη σίτιση και μεταφορά του τον βοηθούσαν οικογενειακά και φιλικά του πρόσωπα. Σε κάθε περίπτωση όμως, ως ανέφερε κατά την αντεξέταση του, ένα μήνα μετά την εγχείρηση, λόγω του ότι δεν ήθελε να επιβαρύνονται πλέον τα οικογενειακά και φιλικά του πρόσωπα, ξεκίνησε να οδηγεί αυτοκίνητο. Ο λόγος που μπόρεσε και μπορεί να οδηγά παρά τον τραυματισμό του είναι, σύμφωνα με το μάρτυρα, διότι το αυτοκίνητο του είναι αριστεροτίμονο και αυτόματο. Παρά ταύτα, καθ' όλο αυτό το διάστημα υπέστη μεγάλη ταλαιπωρία και πόνο συνεπεία των τραυματισμών του και μέχρι σήμερα εξακολουθεί να αισθάνεται το ίδιο. Ως προς τα προβλήματα που παρουσιάζει σήμερα, ο ενάγοντας ανέφερε ότι: «νιώθω καλύτερα.το μόνο πρόβλημα που έχω είναι πόνο πολύ στον ώμο . δεν μπορώ να κοιμηθώ στον αριστερό ώμο, με την αλλαγή του καιρού, ο πόνος είναι όχι αφόρητος αλλά δυνατός . αυτά είναι τα μόνα προβλήματα. Τα άλλα ευτυχώς γιατρεύτηκαν.» ΜΕ3 (Φυσιοθεραπευτής ενάγοντα) Και αυτού του μάρτυρα η ουσία της κυρίως εξέτασης του έλαβε τη μορφή γραπτής δήλωσης (Έγγραφο Β). Την παραθέτω αυτούσια: «Ο εν λόγο ασθενής με επισκέφτηκε στο κέντρο φυσικοθεραπείας στις 28/07/2011,έπειτα από παραπομπή του, από τον θεράποντα ιατρό .Δρ. Σιμιλλίδη xxxxxx. Ο xxxxxx Λοΐζου. εισήρθε στο φυσιοθεραπεύτριο μου σαν πολυτραυματίας. Αφού τον αξιολόγησα ήρθα σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον ιατρό του, ωστέ να καταλήξουμε στο πλάνο της φυσιοθεραπείας και αποκατάστασης. Ακολουθώντας, μετά από οδηγίες του Δρ. Σιμιλλιδη προεβηκα σε 20 συνδυασμένες συνεδρίες στον αυχένα, οσφυϊκή μοίρα, στο γόνατο και αριστερό ώμο ,καταφέραμε να μειώσουμε αισθητά τον πόνο στον αυχένα, οσφυϊκή μοίρα και στο γόνατο, όχι όμως τις έντονες ενοχλήσεις στον ώμο. Ακολούθησαν 10 επιπλέον συνεδρίες φυσιοθεραπείας στον ώμο ,έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία όπως πάντα με το γιατρό, μιας και ο ασθενής ήθελε να εξαντλήσει όλες τις πιθανότητες ,για να αποφύγει το χειρουργείο. Από τις 27/02/2012,έχουμε ξεκινήσει το νέο κύκλο φυσιοθεραπειών, μετεγχειρητικά πλέον. Ο εν λόγο ασθενής ακλούθησε άλλες 25 συνεδρίες φυσιοθεραπείας με μέσα όπως ηλεκτροθεραπεία, υπέρηχοι ,μαγνητοθεραπεία laser και παγοθεραπεια και επιπλέον 15 συνεδρίες αποκαταστήσεις και ενδυναμώσης. Τα έξοδα των φυσιοθεραπειών ανέρχονται στο ποσό των 2250€,ποσο που μου έχει καταβάλει ο ασθενής.» Ο μάρτυρας αναγνώρισε στο Τεκμήριο 6 τις αποδείξεις που εξέδωσε για τις φυσιοθεραπείες που έκανε στον ενάγοντα και τις οποίες πληρώθηκε, αναφέροντας ότι η τελευταία φυσιοθεραπεία έγινε στις 09/05/2012. Κατέθεσε επίσης ως Τεκ. 9 χειρόγραφη αναλυτική κατάσταση όλων των φυσιοθεραπειών σύμφωνα με την οποία ο ενάγοντας προέβη σε 20 φυσιοθεραπείες την περίοδο 28/07/11 - 13/09/11 (3 φορές τη βδομάδα), 10 φυσιοθεραπείες την περίοδο 19/09/11 - 06/10/11 (3 φορές τη βδομάδα) και 40 φυσιοθεραπείες την περίοδο 27/02/12 - 09/05/12 (25 φυσιοθεραπείες και 15 συνεδρίες αποκατάστασης και ενδυνάμωσης - 5 φορές την εβδομάδα κατά το Μάρτιο και 4 φορές κατά τον Απρίλιο). Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανέφερε ότι την πρώτη φορά που τον επισκέφθηκε ο ενάγοντας είχε μαζί του σχετικό παραπεμπτικό από τον ΜΕ1, στο οποίο ο τελευταίος κατάγραφε ότι ο ενάγοντας «παραπέμπετο για 20 φυσιοθεραπείες» και το οποίο τελικά κράτησε ο ενάγοντας ώστε να το προωθήσει στην ασφάλεια για κάλυψη των εξόδων του. Σχολιάζοντας τον αριθμό των φυσιοθεραπειών που ανέφερε ότι είχε συστήσει ο ΜΕ1 στον ενάγοντα, ο μάρτυρας ανέφερε ότι αυτές μπορεί να θεωρηθούν και λίγες ενόψει του ότι ο ενάγοντας είχε υποστεί 4 τραυματισμούς. Ρωτήθηκε ο μάρτυρας ως προς την εμπλοκή που είχε ο ΜΕ1 ως θεράπων ιατρός του ενάγοντα στις φυσιοθεραπείες και κατά πόσο αυτή περιορίστηκε μόνο στον καθορισμό του αριθμού των αρχικών φυσιοθεραπειών. Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι για τις φυσιοθεραπείες ενός ασθενή πάντοτε ακολουθείται πλάνο σε συνεννόηση και με τον ασθενή αλλά και με τον ιατρό του και ότι στην παρούσα περίπτωση, πέραν του αριθμού των φυσιοθεραπειών που σύστησε ο ΜΕ1
(20), ο τελευταίος προέβη και σε συγκεκριμένες συστάσεις για το είδος της φυσιοθεραπείας που θα γινόταν, ήτοι ηλεκτροθεραπεία, θεραπεία με λέιζερ, υπερήχοι, μαγνητοθεραπεία, παγοθεραπεία και κινησιοθεραπεία. Ερωτούμενος κατά πόσο ως φυσιοθεραπευτής ενήργησε αποκλειστικά στη βάση του τι του ζήτησε ο ενάγοντας, ο μάρτυρας ήταν κατηγορηματικός στο ότι δεν είναι ο ασθενής που καθορίζει τη θεραπεία αλλά αυτός ως φυσιοθεραπευτής σε συμφωνία με το θεράποντα ιατρό και ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση είχε επανειλημμένα τηλεφωνική επικοινωνία με τον ΜΕ1 και πριν και μετά την αξιολόγηση του ενάγοντα. Σύμφωνα πάντα με τον μάρτυρα, ο ΜΕ1 του ανέφερε ότι θα έπρεπε να γίνουν περίπου 20 συνδυασμένες φυσιοθεραπείες για τα τραύματα του ενάγοντα και αναλόγως της εξέλιξης της κατάστασης να δουν πώς θα προχωρήσουν. Ήταν δε η θέση του μάρτυρα ότι θα μπορούσαν κάλλιστα να γίνουν 10 φυσιοθεραπείες για κάθε τραύμα, οπόταν και σε τέτοια περίπτωση οι συνεδρίες θα έφθαναν τις 40, όμως τελικά αποφασίστηκε να προχωρήσουν με 20 συνδυασμένες φυσιοθεραπείες, οι οποίες διήρκησαν από 28/07/2011 έως και 13/09/
  1. Μετά τις εν λόγω φυσιοθεραπείες, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, ξανατηλεφώνησε στον ΜΕ1 και του ανέφερε «.αυχένα, οσφυϊκή μοίρα, γόνατο είμαστε εντάξει, ώμο έχουμε πρόβλημα, τι να κάμουμε, ο ασθενής δεν θέλει χειρουργείο.». Ήταν η θέση του ότι σε συνεννόηση με τον ΜΕ1 και τον ενάγοντα αποφασίστηκε να γίνουν ακόμη δέκα φυσιοθεραπείες όπως και έγιναν μέχρι 06/10/11 - «.είπαμε να το παλέψουμε ακόμα λλίο, δεν μπορούμε να κάμουμε πολλές φυσιοθεραπείες.κάναμε ακόμα 10, ήθελε να εξαντλήσει (ο ενάγοντας) τις πιθανότητες για να αποφύγει το χειρουργείο.». Τελικά, ανέφερε ο μάρτυρας, μετά τις 10 φυσιοθεραπείες οι οποίες έγιναν μεταξύ 19/09/2011 και 06/10/2011 ο ενάγοντας ξαναμίλησε με τον ΜΕ1 και συμφώνησε να χειρουργηθεί. Από τότε και μέχρι την εγχείριση της 21/02/12, ανέφερε ο μάρτυρας, ο ενάγοντας δεν έκανε οποιαδήποτε φυσιοθεραπεία εφόσον του χορηγήθηκε ένεση στεροειδών οπόταν και θα ήταν «άδικος κόπος» να γίνουν φυσιοθεραπείες εφόσον η ένεση χρειάζεται περί τους δύο με τρεις μήνες για να δείξει αποτελέσματα. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, η επόμενη φορά που ξαναείδε τον ενάγοντα ήταν στις 27/02/2012 αφού ο τελευταίος τον είχε ενημερώσει ότι είχε χειρουργηθεί οπόταν και θα έπρεπε να ξεκινήσουν εκ νέου φυσιοθεραπείες. Μετεγχειρητικά, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, έγιναν στο σύνολο 40 φυσιοθεραπείες μεταξύ 27/02/2012 και 09/05/
  2. Ο λόγος που χρειάστηκαν να γίνουν τόσες φυσιοθεραπείες, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, ήταν διότι κατά την πρώτη περίοδο φυσιοθεραπειών (28/07/2011 - 06/10/2011), αυτές επικεντρώθηκαν στο να μειωθεί ο πόνος και να αυξηθεί το εύρος κίνησης ώστε να αποφευχθεί το χειρουργείο οπόταν και δεν έγιναν οι απαραίτητες ασκήσεις ενδυνάμωσης με αποτέλεσμα ο ώμος του ενάγοντα να αδυνατίσει. Σύμφωνα πάντα με το μάρτυρα, λόγω αυτής της εφτάμηνης αδράνειας του ώμου, κρίθηκε ορθό σε συνεννόηση με το ΜΕ1, όπως γίνουν πρώτα 25 συνδυασμένες φυσιοθεραπείες και όταν η κατάσταση του ώμου του ενάγοντα φτάσει σε επιθυμητό επίπεδο, να προχωρήσουν με 15 συνεδρίες αποκατάστασης και ενδυνάμωσης. Αποτέλεσμα ήταν η άρθρωση του ώμου να φτάσει σε ένα επιθυμητό αν και όχι τέλειο αποτέλεσμα. Τέθηκε στο μάρτυρα η θέση του ενάγοντα ότι ο αριθμός και η συχνότητα των φυσιοθεραπειών του ενάγοντα ήταν κάτι που αποφασίστηκε μεταξύ του ιδίου και του ενάγοντα και ότι ο ΜΕ1 δεν είχε οποιαδήποτε εμπλοκή στην εν λόγω απόφαση. Ο μάρτυρας απέρριψε τη θέση αυτή και επανέλαβε κατηγορηματικά ότι για τις φυσιοθεραπείες του ενάγοντα είχε συνεννοηθεί με το ΜΕ1 - «ήμουν ξεκάθαρος, εγώ και ο γιατρός. εγώ είχα πάντα επικοινωνία με το γιατρό. Η εξέλιξη της θεραπεία φαίνεται. Εν έχει κάτι που να αναιρεί οτιδήποτε. Ο γιατρός είναι μέσα στο πακέτο της θεραπείας, ο άμεσος συνεργάτης». Ο μάρτυρας απέρριψε επίσης και τη θέση ότι σύμφωνα με τον ενάγοντα «δεν χρειάζετουν» να επικοινωνήσει με το ΜΕ1 για τις μετεγχειρητικές φυσιοθεραπείες - «σαν επαγγελματίας που είμαι,100% πρέπει να πάρω (τηλέφωνο), ο ασθενής μπορεί να μην ξέρει. Εγώ το πρώτο πράμα που κάμνω μετά που χειρουργείο πρέπει να πάρω το γιατρό τηλέφωνο «όλα ok; Μπορώ να προχωρήσω;. Πώς;»». Αντεξεταζόμενος ως προς τα αποτελέσματα των φυσιοθεραπειών, ο μάρτυρας ανέφερε ότι μέχρι τις 09/05/12 που έγινε η τελευταία φυσιοθεραπεία, ο ενάγοντας είχε παρουσιάσει αισθητή βελτίωση και ήταν πλέον ανακουφισμένος. Μπορούσε δε «να κάμει και την πισίνα του και τη θάλασσα του». Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι ως φυσιοθεραπευτής, «μέχρι εκεί που μπορούσε να τον πάρει (τον ενάγοντα) τον πήρε» αν και κάποιοι πόνοι μπορεί να παρέμειναν καθώς επίσης και ενοχλήσεις σε μια υπερβολική ανύψωση ή έκταση του χεριού. Νιώθει ακόμη ο ενάγοντας, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, τα «τσακρίσματα, τα cracks», όμως από πλευράς φυσιοθεραπευτή, το μόνο που μπορούσε να γίνει πλέον ήταν ασκήσεις ενδυνάμωσης. Του υπεβλήθη ότι δεν εκτέλεσε όσες φυσιοθεραπείες ισχυρίζεται και ότι σε κάθε περίπτωση εκτέλεσε περισσότερες φυσιοθεραπείες απ' ότι ήταν αναγκαίο με σκοπό να διογκωθούν τα αξιούμενα έξοδα, θέσεις τις οποίες ο μάρτυρας απέρριψε. Ο μάρτυρας τέλος απέρριψε υποβολές που του έγιναν και σε σχέση με το κατ' ισχυρισμό αυθαίρετο και παράλογο των χρεώσεων του, ιδιαίτερα λαμβανομένου υπόψη ότι το κόστος των μετεγχειρητικών φυσιοθεραπειών ήταν διαφορετικό από αυτό των αρχικών φυσιοθεραπειών (€30 ανά φυσιοθεραπεία αντί €35). Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι αυτός αποφάσιζε για τις χρεώσεις του και συνεπώς κατά τις τελευταίες 40 φυσιοθεραπείες αποφάσισε να παραχωρήσει έκπτωση στον ενάγοντα. ΜΥ1 (Ορθοπεδικός Υπεράσπισης) Ο μάρτυρας ανέφερε ότι εξέτασε τον ενάγοντα δύο φορές, μία στις 14/11/12 και μία στις 21/10/16 οπόταν και ετοίμασε δύο εκθέσεις, μία ημερ. 06/12/12 (τεκ. 10) και μία συμπληρωματική ημερ. 31/10/16 (Τεκ.11). Σύμφωνα με το μάρτυρα, κατά την πρώτη εξέταση του ενάγοντα στις 14/11/12, ο τελευταίος, αν και του ζητήθηκε, δεν προσκόμισε την ακτινολογική έκθεση της 16/12/11 (Τεκ.3), οπόταν και στο σχετικό πιστοποιητικό του ο μάρτυρας επιφυλάχθηκε να προβεί σε συμπληρωματική έκθεση αν και εφόσον ήθελε κριθεί αναγκαίο. Η ιατρική εικόνα που διαπίστωσε ο μάρτυρας κατά την πρώτη εξέταση του ενάγοντα ήταν η εξής: «Η κλινική εξέταση έδειξε τα πιο κάτω ευρήματα: Δύο μικρές αρθροσκοπικές ουλές στην πρόσθια και οπίσθια επιφάνεια του αριστερού ώμου. Πλήρης κινητικότητα του ώμου. Απουσία μυϊκής ατροφίας των μυών του αριστερού άνω άκρου σε σύγκριση με την μυϊκή μάζα του δεξιού. Φυσιολογικό εύρος κίνησης ολόκληρης της σπονδυλικής στήλης. Δεν υφίσταται μυϊκός σπασμός ή ευαισθησία στους παρασπονδύλιους μύες. Η κινητικότητα της σπονδυλικής στήλης παρουσιάζεται ανώδυνη. Φυσιολογική λειτουργικότητα των αρθρώσεων και του μυοσκελετικού συστήματος των άνω και κάτω άκρων. Απουσία αντανακλαστικής σκολίωσης. Η λειτουργικότητα του νευροαγγειακού συστήματος ευρίσκεται σε φυσιολογικά πλαίσια τόσο στα άνω όσο και στα κάτω άκρα. Βαδίζει φυσιολογικά χωρίς χωλότητα. Απουσία αστάθειας του δεξιού γόνατος. Φυσιολογική κινητικότητα - λειτουργικότητα του μυοσκελετικού και νευροαγγειακού συστήματος των μελών. Η λειτουργικότητα του νευροαγγειακού συστήματος ευρίσκεται σε φυσιολογικά πλαίσια τόσο στα άνω όσο και στα κάτω άκρα. Βαδίζει φυσιολογικά χωρίς χωλότητα. Απουσία αστάθειας του δεξιού γόνατος. Φυσιολογική κινητικότητα - λειτουργικότητα του μυοσκελετικού και νευροαγγειακού συστήματος των μελών.» Στη βάση της πιο πάνω εικόνας και με τα στοιχεία που του προσκόμισε ο ενάγοντας, ο μάρτυρας διαφώνησε με τη διάγνωση ύπαρξης τραυματισμών τύπου Reverse Bankart (χόνδρινο και οστέινο) και Reverse Hill Sachs, κυρίως λόγω του ότι τέτοιας μορφής τραυματισμοί, προϋποθέτουν, σύμφωνα με το μάρτυρα, «.την ύπαρξη εξαρθρήματος του ώμου και μάλιστα στην παρούσα περίπτωση της σπάνιας μορφής του οπίσθιου εξαρθρήματος πράγμα που δεν αφορά την παρούσα περίπτωση». Κατ' επέκταση, υποστήριξε ο μάρτυρας, τα ακτινολογικά ευρήματα δεν σύναδαν τότε με τα συμπεράσματα του MRI της 26/07/11 (Τεκ.2) και της διάγνωσης του ΜΕ
  3. Προς επίρρωση των πιο πάνω ισχυρισμών του, ο μάρτυρας παρέπεμψε σε σχετική ιατρική βιβλιογραφία (Τεκ. 12). Ως προς την τότε κατάσταση του ενάγοντα, ο μάρτυρας υποστήριξε ότι «Τα κλινικά ευρήματα κατά την εξέταση του αριστερού ώμου στηρίζουν την γνώμη για την ανάκτηση πλήρους κινητικότητας της άρθρωσης και την απουσία οποιοσδήποτε μορφής λειτουργικού κατάλοιπου. Υπάρχει αναφορά στο ιστορικό του για τραυματισμό μαλακών μορίων στον αυχένα, στην οσφύ και στο δεξιό γόνατο. Όμως ο ίδιος στο ιστορικό του και μετά από επανειλημμένες ερωτήσεις μου δεν αναφέρει ενόχληση στην οσφύ.» Ως προς τη διάγνωση του ΜΕ1 περί κάκωσης 2ου βαθμού στο γόνατο του ενάγοντα, ο μάρτυρας υποστήριξε ότι δεν μπορεί να συμφωνήσει με μια τέτοια διάγνωση, ιδιαίτερα σε σχέση με την κατηγοριοποίηση της, εφόσον δεν έγινε σχετική ακτινολογική εξέταση και «μία ρήξη πλαγίου συνδέσμου του γόνατος, διαγιγνώσκεται μέσω επιβεβαιωτικής εξέτασης μαγνητικής τομογραφίας και όχι ως απλό κλινικό εύρημα τοπικής ευαισθησίας». Τη συμπληρωματική έκθεση του ημερ. 31/10/16 ο μάρτυρας ανέφερε ότι την ετοίμασε μετά από επανεξέταση του ενάγοντα λόγω του ότι είχε ετοιμαστεί το δεύτερο πιστοποιητικό του ΜΕ1 και επειδή είχαν παρέλθει πέραν των πέντε χρόνων από την πρώτη φορά που εξέτασε τον ενάγοντα. Ενόψει όμως του ότι αυτή την φορά ο ενάγοντας, πέραν του MRI του 2016, του προσκόμισε και το MRI του Δεκ.11 που δεν του είχε δώσει την πρώτη φορά, ο μάρτυρας αποφάσισε όπως ζητήσει και την άποψη ειδικού ακτινολόγου, στον οποίο απέστειλε όλα τα MRI ζητώντας του να ετοιμάσει σχετικές εκθέσεις τις οποίες και επεσύναψε στο πιστοποιητικό του (βλ. επισυν. Στο Τεκ. 11). Στο εν λόγω 2ο πιστοποιητικό, ο μάρτυρας σημειώνει κατ' αρχή ότι κατά τα χρόνια που παρήλθαν από την πρώτη εξέταση, ο ενάγοντας δεν φαίνεται να χρειάστηκε οποιαδήποτε επιπρόσθετη ιατρική εξέταση ή θεραπεία και από τα όσα ο ίδιος του ανέφερε, παρουσίασε σημαντική πρόοδο και αισθάνεται πάρα πολύ καλύτερα. Του παραπονέθηκε όμως ο ενάγοντας, ανέφερε ο μάρτυρας, για παρουσία κριγμού (clicking) σε περίπτωση έξω στροφής της άρθρωσης του αριστερού ώμου και ότι αισθάνεται άβολα το βράδυ και αποφεύγει να ξαπλώνει στο αριστερό πλαϊνό μέρος του σώματος του. Σύμφωνα με το μάρτυρα, η νέα κλινική εξέταση του ενάγοντα έδειξε φυσιολογικό εύρος κίνησης του αριστερού ώμου σε όλες τις κινήσεις του (απαγωγή, προσαγωγή, κάμψη, έκταση, έξω στροφή και έσω στροφή), ότι δεν υφίσταται μυϊκή ατροφία των μυών του αριστερού άνω άκρου και ότι υπάρχει φυσιολογική λειτουργικότητα του νευροαγγειακού συστήματος του μέλους. Στη βάση των πιο πάνω νέων δεδομένων που τέθηκαν υπόψη του και ιδιαίτερα του MRI του Δεκ. 2011 που δεν του είχε αρχικά προσκομιστεί, ο μάρτυρας έκρινε ότι η αρχική του εκτίμηση έχριζε αναθεώρησης. Σημείωσε ακολούθως ότι τα ευρήματα μαγνητικής τομογραφίας «συνάδουν με στιγμιαίο εξάρθρημα ή υπεξαρθρημα του ώμου αυτόματα αναταχθέντος κατά την στιγμή του ατυχήματος.» και διαφοροποίησε ανάλογα το αρχικό του πιστοποιητικό του
  4. Σύμφωνα με το μάρτυρα, ο εν λόγω τραυματισμός που αυτός διαπίστωσε και ο οποίος δεν είχε εντοπιστεί από το ΜΕ1 κατά τη διάγνωση του 2011, είναι «σε κάποιο βαθμό πιο σοβαρός από αυτόν που διέγνωσε ο θεράπων ιατρός (ο ΜΕ1)» και αν και οδήγησε σε τραυματισμούς μαλακών μορίων της άρθρωσης του αριστερού ώμου χωρίς οποιοδήποτε κάταγμα, συνάδει με τους διαγνωσθέντες τραυματισμούς τύπου Reverse Bankart και Reverse Hill Sachs, οι οποίοι στην ελληνική ορολογία, ονομάζονται χόνδρινο και οστέινο κάταγμα αντίστοιχα, έστω και αν δεν αφορούν σε κατάγματα εν τη αυστηρή σημασία της λέξης. Η καταγραφή συνεπώς στο MRI της 26/07/11 και στο πιστοποιητικό του ΜΕ1 των εν λόγω τραυματισμών, μία φορά με την αγγλική τους ορολογία και μία με την ελληνική, ως ξεχωριστοί όμως τραυματισμοί, είναι κατά το μάρτυρα πλεονασμός. Σε κάθε περίπτωση όμως, υποστήριξε ο μάρτυρας, εν τη απουσία ιστορικού περί συνεχούς εξάρθρωσης του ώμου για όλα αυτά τα χρόνια, οι εν λόγω τραυματισμοί δεν μπορούν να καταταγούν στην κατηγορία των σοβαρών τραυματισμών και οι κριγμοί που αναφέρει ο ενάγοντας ότι νιώθει, δεν μπορούν να αναχθούν σε εξαρθρώσεις του ώμου ούτε και να συνδεθούν μετά βεβαιότητας με τον αρχικό τραυματισμό, πολύ απλά γιατί μπορεί να οφείλονται σε φυσιολογικά αίτια ή ακόμη και σε διάτρηση της μεμβράνης που περιβάλλει την άρθρωση κατά την αρθροσκοπική επέμβαση. Σημείωσε ο μάρτυρας ότι από το MRI του Δεκ. 11, διαπιστώνεται από τότε πλήρης υποχώρηση των παρατηρηθέντων στην πρώτη μαγνητική τομογραφία ευρημάτων, εκτός από κάποιο ήπιο υπολειμματικό οστικό οίδημα (πρήξιμο) στην οπίσθια επιφάνεια του ακρωμίου το οποίο είναι επουσιώδες. Όσον αφορά τη διάγνωση του ΜΕ1 περί «αρχόμενης θυλακίτιδας συμφυτικής μετατραυματικής αιτιολογίας» καθώς επίσης και για την αναγκαιότητα της επέμβασης στην οποία υπέβαλε τον ενάγοντα στις 21/02/12, ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι το σχετικό MRI του 2012 δεν προέβαινε στο εύρημα που κατέγραψε με βεβαιότητα ο ΜΕ1, αλλά αναφέρετο απλά σε κάποιο εύρημα που «πιθανότατα οφείλεται σε ήπια αρχόμενη συμφυτική θυλακίτιδα», η οποία όμως μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες. Δέχτηκε όμως ο μάρτυρας τόσο κατά την κυρίως εξέταση όσο και κατά την αντεξέταση του, ότι η εν λόγω θυλακίτιδα μπορεί να οφείλεται και σε τραυματισμό του επίμαχου σημείου, ήταν όμως η θέση του ότι ενόψει του ήπιου και πρώιμου της σταδίου, ο ίδιος ως γιατρός δεν θα έσπευδε να υποβάλει τον ασθενή σε εγχείριση όπως έπραξε ο ΜΕ1 αλλά θα ακολουθούσε την προσέγγιση του «wait and see». Θα σύστηνε δηλαδή ως πρώτο στάδιο «ευγενικές» ασκήσεις του ώμου και αν αυτές δεν τελεσφορούσαν θα σύστηνε σε δεύτερο στάδιο την κλειστή μέθοδο χειρισμών κάτω από γενική αναισθησία - «manipulation». Εάν ούτε αυτό έφερνε το επιθυμητό αποτέλεσμα, τότε θα σύστηνε σαν τελικό στάδιο την επέμβαση που υπεβλήθη ο ενάγοντας. Δεν θεωρεί ότι ο ΜΕ1 ενήργησε με λανθασμένο τρόπο επειδή προχώρησε άμεσα με την εν λόγω επέμβαση, προσέγγιση η οποία είναι ιατρικώς αναγνωρισμένη ως μία ενδεδειγμένη θεραπεία, απλά ο ίδιος θα ακολουθούσε μια πιο «συντηρητική» προσέγγιση. Ως προς τον αριθμό των φυσιοθεραπειών που ισχυρίζεται ο ενάγοντας ότι έκανε, ο μάρτυρας ανέφερε ότι ο ίδιος θα σύστηνε τον συνήθη αριθμό φυσιοθεραπειών γι' αυτή την περίπτωση, ήτοι δώδεκα
(12)φυσιοθεραπείες και στη συνέχεια θα σύστηνε ασκήσεις στο σπίτι ακολουθούμενες από επανεξέταση για αξιολόγηση της προόδου του ασθενή. Δεν θεωρεί ότι οι αξιούμενες 70 φυσιοθεραπείες ήταν αναγκαίες, αν όντως έγιναν τόσες. Αναφορικά με τη διάγνωση του ΜΕ1 το 2016 περί διαπίστωσης σημαντικής στένωσης του υπακρωμιακού χώρου, ο μάρτυρας υποστήριξε κατ' αρχή ότι η αναφορά στο MRI 2016 περί «Τύπου 2 ακρώμιο», δεν αποτελεί τραυματική παραμόρφωση αλλά εκ φύσεως ανατομική κατασκευή και διαμόρφωση του καναλιού που κινούνται οι τένοντες. Ήταν δε η θέση του ότι αφ' ης στιγμής ο ενάγοντας δεν υπέστη οποιοδήποτε κάταγμα της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης και έχουν παρέλθει εφτά χρόνια από το ατύχημα, η όποια στένωση του υπακρωμιακού χώρου, η οποία αντίθετα με το τι αναφέρει ο ΜΕ1 στο πιστοποιητικό του 2016, δεν διαπιστώθηκε στο MRI να είναι σημαντική, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως τραυματικής αιτιολογίας και ούτε η αρχικά εντοπισθείσα συμφυτική θυλακίτιδα μπορεί να προκαλέσει τέτοια στένωση. Κατ' επέκταση, υποστήριξε ο μάρτυρας παραπέμποντας σε σχετική βιβλιογραφία (Τεκ. 13), δεν συμφωνεί με τη διάγνωση συνδρόμου πρόσκρουσης αλλά ακόμα και να υφίσταται τέτοιο σύνδρομο, αυτό δεν μπορεί να οφείλεται στον συγκεκριμένο τραυματισμό που υπέστη ο ενάγοντας πριν από τόσα χρόνια. Ενόψει τούτου καθώς επίσης και ενόψει του ότι τα νέα κλινικά ευρήματα χαρακτηρίζονται από φυσιολογική κινητικότητα της άρθρωσης του ώμου και υποχώρηση του πόνου, ο μάρτυρας υποστήριξε ότι δεν υφίσταται λόγος για περαιτέρω αρθροσκοπική επέμβαση. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας, οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των μερών προχώρησαν σε εμπεριστατωμένες αγορεύσεις τόσο προφορικά όσο και γραπτώς. Ασχολήθηκαν δε τόσο με την ποιότητα της προσκομισθείσας μαρτυρίας, υποστηρίζοντας την αξιοπιστία της εκδοχής των μαρτύρων της πλευράς τους σε αντίθεση με την εκδοχή της άλλης πλευράς, όσο και με τη νομική πτυχή των όσων διέπουν την επιδίκαση αποζημιώσεων σε υποθέσεις αυτής της φύσης. Ο κ. Χ''Λοίζου υποστήριξε ότι η αξιόπιστη μαρτυρία που προσκόμισε ο ενάγοντας και οι μάρτυρες του δικαιολογούν την επιδίκαση όλων των αποζημιώσεων που αξιώνει ο πρώτος και όσον αφορά τις γενικές του αποζημιώσεις ποσό ύψους €40.000, είναι υπό τις περιστάσεις ικανοποιητικό. Στην αντίπερα όχθη, ο κ. Χαρτσιώτης υποστήριξε ότι ο ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει τις κατ' ισχυρισμό ζημιές του και το μέγιστο ποσό που θα μπορούσε να επιδικασθεί υπέρ του ως γενικές αποζημιώσεις, λαμβάνοντας υπόψη την αξιόπιστη μαρτυρία και τα δικόγραφα, είναι το ποσό των €5.000. Εξέτασα με προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου, παρακολουθώντας παράλληλα τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν, έχοντας κατά νου τις νομολογιακές αρχές που διέπουν την αξιολόγηση της μαρτυρίας ως επίσης και την δυνατότητα του Δικαστηρίου να αποδεχτεί ή να απορρίψει είτε όλη είτε μέρος της προσκομισθείσας μαρτυρίας (βλέπε Παύλου v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Σάββα v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 391, Kades v. Nicolaou & Another
(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ. 256). ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Όπως διαφαίνεται από την ανωτέρω μαρτυρία, οι ΜΕ1, ΜΕ3 και ΜΥ1 κατέθεσαν ως εμπειρογνώμονες του αντίστοιχου τομέα τους και αυτό χωρίς βέβαια να παραγνωρίζεται ότι η μαρτυρία τους επεκτάθηκε και στα όσα γεγονότα οι ίδιοι βίωσαν στα πλαίσια της άσκησης της εμπειρογνωμοσύνης τους. Τους εν λόγω μάρτυρες, εφόσον η εμπειρογνωμοσύνη τους δεν αμφισβητείται, τους αποδέχομαι ως τέτοιους ειδικούς. Υπενθυμίζω ότι επίδικα θέματα στην υπόθεση παρέμειναν οι τραυματισμοί του ενάγοντα και οι συνέπειες τους, η κατ' ισχυρισμό θεραπεία που ακολουθήθηκε και οι αξιούμενες ειδικές ζημιές σε σχέση με τον αριθμό και τα έξοδα των φυσιοθεραπειών του ενάγοντα (70 συνεδρίες - €2250), το υπόλοιπο των ιατρικών εξόδων του ΜΕ1 (€1558), το κόστος των φαρμάκων του ενάγοντα (€400), το κόστος των μεταφορικών του (€400) και τα έξοδα μελλοντικής εγχείρισης (€3000 - €3500). Σημειώνω εξ' αρχής ότι αναφορικά με τα κατ' ισχυρισμό κονδύλια για φάρμακα και μεταφορικά του ενάγοντα, καμία μαρτυρία προσκομίστηκε προς απόδειξη τούτων και ούτε αυτά προωθήθηκαν από τον ενάγοντα κατά την μαρτυρία του (βλ. έγγραφο Α). Μάλιστα δε, όσον αφορά τις οποιεσδήποτε ανάγκες του για μετακίνηση κατά τον χρόνο της θεραπείας του, ο ενάγοντας ανέφερε ότι αρχικά τον βοηθούσαν φιλικά και οικογενειακά του πρόσωπα, άνευ αμοιβής ενώ ένα μήνα μετά την εγχείρηση του άρχισε να οδηγά ο ίδιος το αυτοκίνητο του. Αυτή η πτυχή επομένως της αγωγής του ενάγοντα παρέμεινε ατεκμηρίωτη και συνεπώς θα πρέπει να απορριφθεί. Όσον αφορά τους τραυματισμούς του ενάγοντα, τη σοβαρότητα και τις συνέπειες τους, η άμεσα σχετική μαρτυρία προέρχεται κυρίως από τους ορθοπεδικούς ΜΕ1 και ΜΥ1. Υπενθυμίζω εδώ την πάγια αρχή ότι ως τέτοιοι εμπειρογνώμονες μάρτυρες, οι ΜΕ1 και ΜΥ1 υπέχουν υποχρέωση να δώσουν στο δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (βλ. Σπύρου ν Παπαδόπουλου, διαχειριστή της περιουσίας της αποβιωσάσης Μαρίας Βασιλείου, ECLI:CY:AD:2018:A144, Πολιτική Έφεση Αρ. 29/12, 2/4/2018, Cybarco Ltd ν. Silvias Kovascik
(2001)1 ΑΑΔ 2013, Χαραλάμπους ν. Αβραάμ κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441, Anastassiades v. Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Kouppis v. Republic
(1977)2 C.L.R. 361, Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1, 5 και Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, 308). Αν και αμφότεροι οι εν λόγω μάρτυρες φάνηκε να έχουν διαφορετική άποψη για τους τραυματισμούς και τη θεραπεία του ενάγοντα, εντούτοις, επί των ουσιαστικών θεμάτων αυτοί φαίνεται να συμφωνούν. Εξηγώ. Ο ΜΕ1 διέγνωσε κατά τις πρώτες εξετάσεις του ενάγοντα, μεταξύ άλλων ότι ο τελευταίος υπέστη βαριά θλάση/διάστρεμμα αριστερού ώμου. Την εν λόγω διάγνωση του ο μάρτυρας την βάσισε στα όσα καταγράφηκαν στα MRI της 26/07/2011 και 16/12/2011 και ειδικότερα στα ευρήματα που εκεί γίνονταν περί τραυματισμών τύπου Reverse Bankart και Reverse Hill Sachs. Ο ΜΥ1 από την άλλη, αν και αρχικά διαφώνησε με την ύπαρξη του συγκεκριμένου τύπου τραυματισμών, κατέστησε ξεκάθαρο μέσω του πιστοποιητικού που είχε τότε εκδώσει, ότι η εν λόγω διαφωνία του έγκειτο στο ότι από τα δεδομένα που του είχε παρουσιάσει ο ενάγοντας κατά την εξέταση του το 2012, δεν μπορούσε να διαπιστωθεί εξάρθρημα ώμου που συνιστά προϋπόθεση κατά το μάρτυρα, ευρήματος τραυματισμών τύπου Reverse Bankart και Reverse Hill Sachs. Επιφυλάχθηκε όμως ο μάρτυρας να συμπληρώσει την αρχική του διάγνωση εάν και εφόσον του προσκομίζετο το MRI του Δεκ. 2011 επί του οποίου ο ΜΕ1 βασίστηκε για να προβεί στην σχετική διάγνωση του. Το ότι το συγκεκριμένο MRI δεν προσκομίστηκε στον ΜΥ1 κατά την πρώτη εξέταση του ενάγοντα το 2012 δεν αμφισβητήθηκε όπως και δεν αμφισβητήθηκε ότι το εν λόγω MRI δόθηκε τελικά στο μάρτυρα κατά την επανεξέταση του ενάγοντα το 2016, μαζί με τα υπόλοιπα ιατρικά πιστοποιητικά που είχαν ως τότε εκδοθεί. Υπό το φως αυτών των νέων δεδομένων, ο ΜΥ1, ενεργώντας ακριβώς όπως ανέφερε στο αρχικό του πιστοποιητικό και όπως θα αναμένετο από ένα σωστό και αμερόληπτο εμπειρογνώμονα, επανεξέτασε το όλο θέμα και αναθεώρησε την αρχική του άποψη. Κατέληξε ακολούθως να συμφωνήσει με τον ΜΕ1 ότι ο ενάγοντας είχε όντως υποστεί τραυματισμούς τύπου Reverse Bankart και Reverse Hill Sachs και κατ' επέκταση διάστρεμμα του αριστερού ώμου. Στο εν λόγω συμπέρασμα βέβαια, ο ΜΥ1 κατέληξε ακολουθώντας διαφορετική διαγνωστική προσέγγιση από τον ΜΕ1, εφόσον διέγνωσε εξάρθρημα που δεν είχε διαγνώσει ο τελευταίος. Ποιου εκ των δύο μαρτύρων η προσέγγιση είναι ορθότερη όμως είναι άνευ σημασίας εφόσον στο τέλος της ημέρας, αμφότεροι οι μάρτυρες φαίνεται να συμφωνούν ως προς την καταληκτική διάγνωση περί διαστρέμματος αριστερού ώμου. Σημειώνω εδώ ότι ενόψει της θέσης του ΜΥ1 ότι το εξάρθρημα που αυτός διέγνωσε, συνιστούσε τραυματισμό ««σε κάποιο βαθμό πιο σοβαρό(ς) από αυτόν που διέγνωσε ο θεράπων ιατρός», το ότι ο ενάγοντας υπέστη βαριά θλάση/διάστρεμμα αριστερού ώμου συνιστά γεγονός για το οποίο και οι δύο ιατροί, έστω για τους δικούς τους λόγους, συμφωνούν και συνεπώς το αποδέχομαι. Ούτε όμως οι δύο γιατροί φαίνεται να έχουν ουσιαστική διαφωνία ως προς τη θεραπεία που συστήθηκε στον ενάγοντα από το ΜΕ
  1. Ο ΜΥ1, δεν διαφώνησε με την περίδεση του ώμου και τη σύσταση για ακινητοποίηση του, ούτε διαφώνησε με τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής και την παραπομπή σε φυσιοθεραπείες και ούτε διαφώνησε με τη χορήγηση ένεσης με στεροειδή όταν αυτό κρίθηκε αναγκαίο. Εκεί όπου ο ΜΥ1 ουσιαστικά εξέφρασε τη δική του διαφορετική άποψη ήταν ως προς το χρονικό στάδιο που αποφασίστηκε να γίνει η αρθροσκοπική επέμβαση στον ώμο του ενάγοντα για χαλάρωση. Διευκρίνισε όμως ο μάρτυρας την ίδια στιγμή ότι δεν θεωρεί την προσέγγιση του ΜΕ1 ως ιατρικά λανθασμένη αλλά απλά ως διαφορετική από αυτή που θα ακολουθούσε ο ίδιος. Θέση του ΜΥ1 ήταν ότι με βάση την εικόνα που παρουσίαζε ο ενάγοντας μετά και το MRI του Δεκ. 2011, ο ίδιος δεν θα έσπευδε να υποβάλει τον ενάγοντα στην προαναφερόμενη επέμβαση αλλά θα προτιμούσε να ακολουθήσει μια πιο συντηρητική προσέγγιση, τουλάχιστο μέχρι μια τέτοια επέμβαση να καταστεί αναπόφευκτη και απολύτως αναγκαία. Έρεισμα για την άποψη του αυτή αποτέλεσε το γεγονός ότι στο MRI του Δεκ. 2011 καταγράφεται σημαντική βελτίωση της κατάστασης του ώμου του ενάγοντα, ενώ η αναφορά σε συμφυτική θυλακίτιδα που γίνεται εκεί, χαρακτηρίζεται από τον ακτινοδιαγνώστη ως «ήπια» και «αρχόμενη» και παρουσιάζεται να συνιστά καθαρή πιθανολόγηση. Σημειώνω εδώ ότι όντως στο MRI του Δεκ. 2011 η κατάσταση του ενάγοντα χαρακτηρίζεται ως σημαντικά βελτιωμένη, στοιχείο που αμφότεροι οι ΜΕ1 και ΜΥ2 κατέγραψαν στα πιστοποιητικά τους και όντως, ως επεσήμανε ο ΜΥ1, σε σχέση με τη φερόμενη θυλακίτιδα, η πλήρης αναφορά στο MRI είναι «πιθανότατα ήπια αρχόμενη συμφυτική θυλακίτιδα» (έμφαση δική μου). Κοντολογίς, θέση του ΜΥ1 ήταν ότι το ήπιο και πρώιμο στάδιο της φερόμενης θυλακίτιδας, σε συνδυασμό με το αυτή, αν όντως υφίστατο, μπορούσε να οφείλεται και σε φυσιολογικά αίτια, μη συνδεδεμένα με τον τραυματισμό, χωρίς βέβαια να αποκλείεται τέτοια μετατραυματική σύνδεση, δεν θα τον οδηγούσε να συστήσει χειρουργική επέμβαση άμεσα αλλά θα προτιμούσε να περιμένει να δει πώς θα εξελισσόταν η κατάσταση. Ενδεχομένως να σύστηνε και αυτός την χειρουργική επέμβαση σε μεταγενέστερο στάδιο, ως ύστατη όμως λύση. Στη βάση των πιο πάνω, η παράλειψη του ΜΕ1 να καταγράψει επακριβώς το τι αναφέρετο στο MRI σε σχέση με τη θυλακίτιδα, κρίνεται επουσιώδης, εφόσον το ενδεχόμενο να υπήρξε όντως θυλακίτιδα και μάλιστα τραυματικής αιτιολογίας δεν αποκλείεται και ούτε ο ΜΥ1 το απέρριψε. Κατ' επέκταση, ο τρόπος με τον οποίο ο ΜΕ1 έκρινε ορθό να προχωρήσει ως ο θεράπων ιατρός στη βάση της εντύπωσης που αυτός αποκόμισε από την εικόνα που παρουσίαζε ο ενάγοντας κατά το MRI του Δεκ. 2011, ήτοι με χειρουργική επέμβαση στις 21/02/12, δεν συνιστά, όπως άλλωστε ανέφερε και ο ΜΥ1, λανθασμένη ιατρική πρακτική, αλλά απλά μία διαφορετική ιατρική προσέγγιση, εξ' ίσου όμως έγκυρη και αναγνωρισμένη και ως τέτοια την αποδέχομαι. Όσον αφορά τη διάγνωση του ΜΕ1 περί κάκωσης 2ου βαθμού στο δεξιό γόνατο, η υπεράσπιση ουσιαστικά αμφισβητεί μόνο το βαθμό της κάκωσης ως αυθαίρετο και αβάσιμο. Ενόψει της κοινώς αποδεκτής μαρτυρίας όμως, κρίνω ότι το θέμα είναι πλέον ακαδημαϊκής σημασίας. Εξηγώ. Το ότι υπήρξε κάποια κάκωση στο γόνατο του ενάγοντα δεν αμφισβητείται. Ούτε αμφισβητείται επίσης ότι για την εν λόγω κάκωση, ο ΜΕ1 ως θεράποντας ιατρός έκρινε, έστω για τους δικούς του λόγους, ότι δεν ενδεικνυόταν να γίνει οποιαδήποτε ακτινογραφία για να εξακριβωθεί περαιτέρω η σοβαρότητα της, ενώ η θεραπεία που ακολουθήθηκε, η οποία και αντικατοπτρίζει τη σοβαρότητα του τραύματος, συνίστατο σύμφωνα με το ΜΕ1 απλά σε παγοθεραπεία και φαρμακευτική αγωγή. Δεν αμφισβητείται τέλος ότι σε διάστημα λιγότερο των δύο μηνών, ο ενάγοντας αποθεραπεύτηκε πλήρως από το συγκεκριμένο τραυματισμό. Όποιου επομένως βαθμού και να ήταν η εν λόγω κάκωση, προφανώς δεν επρόκειτο για σοβαρό αλλά για ελαφρύ τραυματισμό. Προχωρώντας στο θέμα του υπολοίπου των ιατρικών εξόδων του ΜΕ1 παρατηρώ τα εξής. Ο ΜΕ1 ισχυρίστηκε μέσω του πιστοποιητικού του ότι από τις 26/07/11 ως και τις 09/04/12 εξέτασε τον ενάγοντα δέκα φορές και κατά τη μαρτυρία του διευκρίνισε ότι οι εφτά φορές ήταν πριν την εγχείριση της 21/02/12 και οι άλλες τρεις μετά. Γι' αυτές τις δέκα επισκέψεις, ο ΜΕ1 ισχυρίστηκε, σύμφωνα με το πιστοποιητικό του, ότι χρέωσε τον ενάγοντα €500, ήτοι €50 ανά επίσκεψη ενώ για το σχετικό πιστοποιητικό χρέωσε άλλα €
  2. Όσον αφορά τα έξοδα του ΜΕ1 για την επέμβαση της 21/02/12, αυτά, σύμφωνα με το πιστοποιητικό του τελευταίου ανέρχονται στο ποσό των €
  3. Μετά την επέμβαση της 21/02/12 και συγκεκριμένα στις 21/02/13, σύμφωνα με τα όσα ο ενάγοντας και ο ΜΕ1 ανέφεραν, κατόπιν απαίτησης του ενάγοντα, η ασφάλεια του κατέβαλε στο ΜΕ1 ποσό €1698 έναντι του συνόλου των εξόδων του και εξόφλησε περαιτέρω όλα τα έξοδα της κλινικής στην οποία έγινε η επέμβαση. Αντεξεταζόμενοι όμως ως προς τα πιο πάνω έξοδα και χωρίς βεβαίως να παραγνωρίζεται ότι το ίδιο το πιστοποιητικό του ΜΕ1 συνιστά μορφή απόδειξης των εν λόγω χρεώσεων, η επί του προκειμένου εικόνα της μαρτυρίας του ενάγοντα και του ΜΕ1 δεν ήταν τόσο ξεκάθαρη σε σχέση με το αν όντως έγιναν οι κατ' ισχυρισμό δέκα επισκέψεις καθώς επίσης και σε σχέση με τις υπόλοιπες χρεώσεις που αναφέρονται στο πιστοποιητικό. Κατά πρώτο, ο ΜΕ1 ήταν ρητός στο πιστοποιητικό του και αυτό το ισχυρίστηκε και ο ενάγοντας, ότι τον τελευταίο τον εξέτασε για πρώτη φορά σε σχέση με τους τραυματισμούς του στις 26/07/
  4. Η εν λόγω επίσκεψη μάλιστα, συνιστά, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της πλευράς του ενάγοντα, την πρώτη από τις δέκα επισκέψεις που αμφότεροι ενάγοντας και ΜΕ1 ισχυρίστηκαν ότι έγιναν μέχρι και τις 09/04/12 που εκδόθηκε το πιστοποιητικό του ΜΕ1, μέσω του οποίου αξιώνεται το σχετικό κονδύλι των €
  5. Για τις εν λόγω δέκα επισκέψεις όμως και παρά το ότι σύμφωνα με τον ενάγοντα, «Τον Δρ.Συμιλλίδη τον επισκέφθηκα περίπου 10 φορές το διάστημα αυτό και πλήρωσα μόνο 2 επισκέψεις», για άγνωστο λόγο, ούτε ο ενάγοντας ούτε ο ΜΕ1 είχαν να παρουσιάσουν οποιαδήποτε σχετική απόδειξη πληρωμής. Αν μη τι άλλο, θα αναμένετο ότι γι' αυτές τις δύο κατ' ισχυρισμό πληρωθείσες εξετάσεις θα υπήρχε κάποια σχετική απόδειξη πληρωμής που να τις επιβεβαιώνει. Τίποτα τέτοιο όμως παρουσιάστηκε από πλευράς ενάγοντα. Τουναντίον, η μόνη απόδειξη που παρουσιάστηκε και αυτή από την υπεράσπιση κατά την αντεξέταση του ενάγοντα, ήταν το Τεκ.7, για το οποίο ο ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι αφορούσε σε μία εκ των ιατρικών εξετάσεων του ΜΕ1 που πληρώθηκαν. Η εν λόγω απόδειξη όμως, παραδόξως φέρει ημερομηνία 25/07/11, ήτοι προγενέστερη ημερομηνία από την ημερομηνία που ο ΜΕ1 ισχυρίστηκε ότι εξέτασε τον ενάγοντα για πρώτη φορά σε σχέση με τους τραυματισμούς του (26/07/11) δημιουργώντας έτσι ερωτηματικά ως προς το πότε τελικά έγιναν, αν όντως έγιναν οι δέκα επισκέψεις που ενάγοντας και ΜΕ1 ισχυρίζονται. Υπενθυμίζω ότι ενάγοντας και ΜΕ1 ισχυρίστηκαν ρητά ότι μόνο δέκα ήταν οι εξετάσεις που έγιναν από 26/07/11 έως τις 09/04/12 που εκδοθηκε το πιστοποιητικό Τεκ.
  6. Κατά δεύτερο, ενώ ο ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι «Τον Δρ.Συμιλλίδη τον επισκέφθηκα περίπου 10 φορές το διάστημα αυτό και πλήρωσα μόνο 2 επισκέψεις», εντούτοις ο τελευταίος δεν φαίνεται πουθενά να επιβεβαιώνει ή να αφαιρεί από το πιστοποιητικό του τις εν λόγω πληρωμές και αυτό παρά το ότι αυτές τοποθετούνται χρονικά από τον ενάγοντα να έγιναν κατά τη διάρκεια των δέκα αξιούμενων εξετάσεων και πριν την έκδοση του πιστοποιητικού της 09/04/
  7. Κατά τρίτο, κατά την αντεξέταση του ΜΕ1, του ζητήθηκε επανειλημμένα να αναφέρει πόσες ακριβώς φορές εξέτασε τον ενάγοντα. Πέραν όμως των δέκα επισκέψεων που καταγράφονταν στο πιστοποιητικό του, ο μάρτυρας δεν μπορούσε να δώσει συγκεκριμένη απάντηση. Ισχυρίστηκε ότι τον ενάγοντα τον παρακολουθούσε επισταμένα από την ημέρα του κτύπησε και ότι πέραν των προαναφερόμενων δέκα εξετάσεων, τον εξέτασε και «πολλές φορές μετά» το
  8. Του ζητήθηκε να διευκρινίσει τι εννοεί με το γενικό όρο «πολλές φορές» και ισχυρίστηκε και πάλι γενικά και αόριστα, ότι «πολλές φορές, μπορεί και δέκα και είκοσι.». Σε κατοπινό στάδιο της αντεξέτασης, του ζητήθηκε να αναφέρει συγκεκριμένα πόσες εξετάσεις έγιναν από τις 22/03/16 που εξέδωσε το τελευταίο του πιστοποιητικό μέχρι και τις 04/10/17 που εξέτασε τον ενάγοντα για τελευταία φορά. Και πάλι όμως ο μάρτυρας δεν μπορούσε να δώσει συγκεκριμένη απάντηση, επικαλούμενος τις προσωπικές σχέσεις που αναπτύσσει με τους πελάτες του - «σας είπα αναπτύσσω σχέσεις ανθρώπινες με τους ασθενείς μου. Είδα τον 5, 6, 7 φορές, επήγα και πέρσι στο εστιατόριο του και έφαγα». Του ζητήθηκε ακολούθως να παρουσιάσει την κάρτα ασθενούς που τηρούσε σε σχέση με τον ενάγοντα εφόσον αυτή θα ξεκαθάριζε πλήρως το όλο θέμα με τις επισκέψεις. Ισχυρίστηκε τότε ο μάρτυρας ότι την εν λόγω κάρτα τη διέγραψε από το αρχείο του, εφόσον η πρακτική του είναι «κάθε πέντε χρόνια τα πετάσσω και κρατώ καινούρια». Προχώρησε δε να υποδείξει ότι η υπόθεση έπρεπε να εκδικαστεί ενωρίτερα ώστε να προλαμβανόταν η διαγραφή της κάρτας. Επισημαίνοντας ότι η επί του προκειμένου αξίωση του ενάγοντα αφορά μόνο στις αρχικές δέκα ιατρικές επισκέψεις και αυτό παρά τον ισχυρισμό ότι κατά την περίοδο 26/07/11 - 04/10/17, ο ενάγοντας εξετάστηκε από το ΜΕ1 περί τις τριάντα περίπου, παρατηρώ τα εξής σχετικά. Κατά πρώτο, η εξήγηση του ΜΕ1 ότι «έφτασε» και κατέστρεψε την κάρτα ασθενή του ενάγοντα πριν τη μαρτυρία του, ούτε πείθει αλλά ούτε και συνάδει με το επαγγελματικό επίπεδο που θα αναμένετο από ένα θεράποντα ιατρό που παρακολουθεί ασθενείς και μάλιστα «επισταμένα» ως αυτός ισχυρίστηκε. Αν όντως ευσταθεί η θέση του μάρτυρα ότι τον ενάγοντα τον εξέταζε συνεχώς από τις 26/07/11 και ειδικότερα δέκα με είκοσι φορές από το 2012 και εντεύθεν, εκ των οποίων οι περισσότερες από τις μισές φορές να ήταν μεταξύ 2012 - 2016 και οι πέντε με οχτώ φορές να ήταν μεταξύ Μάρτη 2016 - Οκτώβρη 2017, σίγουρα δεν υπήρχε κανένας λόγος για να καταστραφεί το σχετικό αρχείο. Άλλωστε, η ιατρική παρακολούθηση του ενάγοντα ουδέποτε σταμάτησε μετά τις 26/07/11 ως ισχυρίστηκε ο ΜΕ
  9. Ούτε όμως μπορεί να γίνει αντιληπτό το πότε είναι που έφτασαν να παρέλθουν πέντε χρόνια ώστε να διαγραφεί η κάρτα ασθενή και συμπτωματικά πριν την μαρτυρία του ΜΕ1 στις 05/10/
  10. Κατά δεύτερο, το τελευταίο που θα αναμένετο από κάποιο λογικό άνθρωπο που παρέχει υπηρεσίες έναντι αμοιβής ως είναι ο ΜΕ1 και ο οποίος παραμένει απλήρωτος, είναι να καταστρέψει αυτό ακριβώς το αρχείο που επιβεβαιώνει αλλά και αποδεικνύει επακριβώς τις υπηρεσίες για τις οποίες αξιώνεται η πληρωμή. Αν μη τι άλλο, ενάγοντας και ΜΕ1 δεν είχαν καμία σχέση πριν το ατύχημα ως αμφότεροι ισχυρίστηκαν. Για ποιο λόγο επομένως ο ΜΕ1 να δείξει τέτοια εμπιστοσύνη στον άγνωστο του τότε ενάγοντα, ώστε να δεχτεί πρώτα να τον εξετάζει χωρίς να πληρώνεται για έξι και πλέον χρόνια, χωρίς μάλιστα να εκδίδει οποιαδήποτε αποδεικτική χρεωστική σημείωση σε σχέση με την αμοιβή του και στη συνέχεια, ενώ εξακολουθεί να είναι απλήρωτος, να καταστρέψει το πιο δυνατό στοιχείο που είχε και το οποίο επιβεβαίωνε τις εν λόγω υπηρεσίες και αμοιβή του. Η απάντηση που επιχείρησε ο ενάγοντας να δώσει στο ερώτημα αυτό όταν του τέθηκε ρητά κατά την αντεξέταση του, ήτοι ότι ο ΜΕ1 δεν εξέδιδε οποιασδήποτε αποδείξεις ή έστω χρεωστικές σημειώσεις διότι ανέμενε ότι θα πληρωθεί από την ασφάλεια του εναγόμενου όταν θα τελείωνε η υπόθεση, ούτε πείθει αλλά ούτε και βοηθά την εκδοχή οποιουδήποτε εκ των ενάγοντα και ΜΕ
  11. Τέλος, δεν μπορεί παρά να δημιουργήσει ερωτηματικά ως προς το αξιόπιστο της επί του προκειμένου εκδοχής του ΜΕ1 και του ενάγοντα και το ότι για άγνωστο λόγο, ο ΜΕ1 δεν χρέωσε ούτε και διεκδικεί τις ιατρικές εξετάσεις που έκανε μετά το 2012 και οι οποίες μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, ήταν ουσιαστικά περισσότερες από τις αρχικές δέκα. Καμία λογική εξήγηση δόθηκε ως προς το γιατί να παρασχεθούν δωρεάν εξετάσεις καθ' όλο αυτό το διάστημα οι οποίες μάλιστα μπορεί να ήταν «.και δέκα και είκοσι.». Εδώ βεβαίως θα πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τον ενάγοντα, «οι πολλές φορές» που ισχυρίστηκε ο ΜΕ1, στην πραγματικότητα δεν ήταν περισσότερες από δύο, στοιχείο που ενισχύει τα ερωτηματικά που προκύπτουν σε σχέση με το αξιόπιστο της επί του προκειμένου εκδοχής. Κοντολογίς, απ' όλα τα πιο πάνω προκύπτει ξεκάθαρα ερώτημα ως προς το ποια ακριβώς είναι η πραγματικότητα σε σχέση με τις κατ' ισχυρισμό αξιούμενες εξετάσεις του ΜΕ
  12. Τελικά έγιναν δέκα μόνο επισκέψεις εκ των οποίων πληρώθηκαν μόνο οι δύο ως ισχυρίστηκε ο ενάγοντας; Σε τέτοια περίπτωση όμως, ο ΜΕ1 θα έπρεπε να αναφέρει στο πιστοποιητικό του ότι του οφείλονται €400 και όχι €
  13. Μήπως όμως τελικά έγιναν περισσότερες από δέκα επισκέψεις κατά την περίοδο 26/07/11 - 09/04/12; Γιατί όμως τότε ο ΜΕ1 και ο ενάγοντας να μην τις θυμούνται και να μην τις αξιώνουν; Σίγουρα ο ΜΕ1 δεν θα είχε κανένα λόγο να μην αναφέρει ότι εξέτασε και χρέωσε τον ενάγοντα δώδεκα τουλάχιστον φορές και ο ότι τελευταίος του πλήρωσε μόνο τις δύο εξ' ου και διεκδικεί €
  14. Θα προέκυπτε βεβαίως τότε περαιτέρω απορία ως προς το γιατί ο ενάγοντας να επιμένει να ισχυρίζεται ότι δέκα είναι οι επισκέψεις που χρεώθηκε; Μήπως όμως τελικά είναι η θέση της υπεράσπισης που ευσταθεί, ήτοι ότι οι μόνες φορές που ο ΜΕ1 εξέτασε τον ενάγοντα είναι οι φορές που το πιστοποιητικό καταγράφει να έγινε κάποια εξέταση, ήτοι στις 26/07/11, 16/12/11, 23/01/12, 17/02/12 και 09/04/12 οπόταν και η επί του προκειμένου αξίωση του ενάγοντα συνιστά απλά ένα κατασκεύασμα και προσπάθεια διόγκωσης των αξιούμενων αποζημιώσεων και αυτό σε συνεννόηση με το ΜΕ1;Οι προαναφερόμενες συγκεκριμένες περιστάσεις της υπόθεσης τείνουν θεωρώ, να συγκλίνουν στο ότι είναι η θέση της υπεράσπισης που φαίνεται να ευσταθεί και συνεπώς δεν αποδέχομαι την επί του προκειμένου μαρτυρία του ενάγοντα και του ΜΕ
  15. Η πιο πάνω κατάληξη μου ως προς την επί του προκειμένου εικόνα της μαρτυρίας ενάγοντα και ΜΕ1, εκτείνεται και στο μέρος της αξίωσης που αφορά στο κατ' ισχυρισμό υπόλοιπο της αμοιβής του ΜΕ1 αναφορικά με την επέμβαση της 21/02/
  16. Ούτε και γι' αυτή την αμοιβή παρουσιάστηκε οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο πλην της γενικής αναφοράς που γίνεται στο ιατρικό πιστοποιητικό του ΜΕ
  17. Σίγουρα, για να προχωρήσει η ασφάλεια του ενάγοντα να ικανοποιήσει την απαίτηση του και να καλύψει πλήρως τα έξοδα της κλινικής και για άγνωστο λόγο, μόνο μέρος των σχετικών εξόδων του ΜΕ1, κάποια επιβεβαιωτική απόδειξη θα πρέπει να είχε εκδοθεί από τον τελευταίο πέραν της απλής αναφοράς στο πιστοποιητικό του σε «Αμοιβή χειρούργου δια εγχείριση αρ. ώμου €2500». Τέτοια απόδειξη όμως δεν παρουσιάστηκε. Ακόμη όμως και να μην εκδόθηκε τέτοια απόδειξη, σίγουρα η ασφάλεια θα απαίτησε και ο ΜΕ1 θα εξέδωσε, απόδειξη είσπραξης του ποσού των €1698, η απλή παρουσίαση της οποίας θα επιβεβαίωνε την ύπαρξη ή μη του αξιούμενου υπολοίπου. Ούτε όμως τέτοια απόδειξη παρουσιάστηκε είτε από τον ενάγοντα είτε από το ΜΕ1, οι ισχυρισμοί των οποίων παρέμειναν και γι' αυτό το θέμα άνευ αξιόπιστου ερείσματος. Η θέση συνεπώς της υπεράσπισης ότι μετά την καταβολή του ποσού των €1698 στο ΜΕ1 από την ασφάλεια του ενάγοντα, κανένα ποσό έμεινε να οφείλεται στον πρώτο σε σχέση με την εγχείριση της 21/02/18, προβάλλει να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και γι' αυτό την αποδέχομαι. Τέλος, όσον αφορά τα έξοδα έκδοσης του πιστοποιητικού του ΜΕ1, ήτοι €250, αυτά δεν αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση και συνεπώς τα αποδέχομαι. Προχωρώντας στο θέμα των φυσιοθεραπειών του ενάγοντα, αμφότεροι οι ΜΕ1 και ΜΥ2 συμφώνησαν ότι σε περιπτώσεις όπως του ενάγοντα, τόσο πριν όσο και μετά την επέμβαση της 21/02/12, θα του συστήνονταν φυσιοθεραπείες. Συμφώνησαν επίσης ότι ο συνήθης αριθμός των φυσιοθεραπειών που συστήνονται είναι δώδεκα
(12)και ακολούθως, αν κατά την επανεξέταση κριθεί αναγκαίο να γίνουν περαιτέρω φυσιοθεραπείες, τότε γίνεται ανάλογη σύσταση, πιθανόν για άλλες δώδεκα. Επί του θέματος αυτού των φυσιοθεραπειών, η επί του προκειμένου εκδοχή που παρουσίασε η πλευρά του ενάγοντα μέσω των μαρτύρων της ήταν ότι έγιναν εβδομήντα στο σύνολο αναγκαίες φυσιοθεραπείες, για το συνολικό ποσό των €
  1. Η υπεράσπιση ουσιαστικά αμφισβητεί ότι έγιναν οι περισσότερες φυσιοθεραπείες από το μέγιστο συνηθισμένο αριθμό των εικοσιτεσσάρων, καθώς επίσης και την αναγκαιότητα τους αν ήθελε φανεί ότι όντως έγιναν περισσότερες φυσιοθεραπείες. Σχετική με το εν λόγω θέμα είναι βέβαια η μαρτυρία των δύο γιατρών, ήτοι του ΜΕ1 και του ΜΥ1, ιδιαίτερα όμως σχετική είναι η μαρτυρία των άμεσα εμπλεκόμενων, ήτοι του ίδιου του ενάγοντα και του ΜΕ
  2. Αρχίζοντας από το ΜΕ1, αυτός, σε κανένα σημείο της μαρτυρίας δεν ισχυρίστηκε ότι σύστησε συγκεκριμένο αριθμό φυσιοθεραπειών στον ενάγοντα αλλά αντίθετα περιορίστηκε να αναφέρει απλά ότι σύστησε γενικά φυσιοθεραπείες. Αυτό το επιβεβαίωσε κατηγορηματικά ο ενάγοντας κατά τη δική του μαρτυρία, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι ο ΜΕ1 τον παρέπεμψε σε φυσιοθεραπείες απροσδιορίστου διάρκειας. Μάλιστα δε, ο ενάγοντας ισχυρίστηκε ότι την απόφαση για το πόσες και τι είδους φυσιοθεραπείες θα έκανε, ήταν αποκλειστικά δική του και του ΜΕ3, χωρίς να εμπλακεί με οποιοδήποτε τρόπο ο ΜΕ1 αφού «δεν χρειάζετουν» να εμπλακεί. Τις επί του προκειμένου θέσεις του ενάγοντα και του ΜΕ1 όμως, ο ΜΕ3 τις αναίρεσε ρητά, όταν αυτός ισχυρίστηκε ότι όχι μόνο ο ΜΕ1 σύστησε και μάλιστα γραπτώς, συγκεκριμένο αριθμό φυσιοθεραπειών, ήτοι είκοσι αλλά και ότι ο εν λόγω γιατρός είχε συνεχή και ενεργό εμπλοκή και στο είδος αλλά και στη συχνότητα των φυσιοθεραπειών που υποβάλλετο ο ενάγοντας - «εγώ θα συμφωνήσω με το γιατρό και όχι ο ασθενής.ήμουν ξεκάθαρος, εγώ και ο γιατρός». Είναι μάλιστα στη βάση των επανειλημμένων συστάσεων του ΜΕ1, ισχυρίστηκε ο ΜΕ3, που στην αρχή έγιναν είκοσι συνδυασμένες φυσιοθεραπείες, αργότερα άλλες δέκα και μετεγχειρητικά άλλες σαράντα. Αυτό βέβαια δεν υποστηρίχθηκε από το ΜΕ1, ο οποίος, όταν του ζητήθηκε ρητά κατά την αντεξέταση του να αναφερθεί στον αριθμό φυσιοθεραπειών που έκανε ο ενάγοντας, αυτός ανέφερε ότι δεν τον γνωρίζει ενώ όταν του ζητήθηκε να σχολιάσει την αξίωση του ενάγοντα για εβδομήντα φυσιοθεραπείες, περιορίστηκε να πιθανολογήσει ότι «.βάση των κακώσεων που υπέστη (ο ενάγοντας) ο αριθμός (εβδομήντα φυσιοθεραπείες) μπορεί να είναι και κανονικός». Εδώ όμως δεν θα μπορούσε να αγνοηθεί και μία άλλη διάσταση επί του συγκεκριμένου θέματος. Θέση του ενάγοντα ήταν ότι αυτός, για να αποφύγει το χειρουργείο, έκαμε όσες πιο πολλές φυσιοθεραπείες μπορούσε μέχρι τις 21/02/12 που εν τέλει χειρουργήθηκε, ήτοι τριάντα φυσιοθεραπείες. Αυτή ήταν ουσιαστικά και η θέση του ΜΕ3, ο οποίος ισχυρίστηκε, παραπέμποντας στην χειρόγραφη κατάσταση του, Τεκ. 9, ότι οι εν λόγω φυσιοθεραπείες έγιναν μεταξύ 28/7/11 - 06/10/
  3. Ρωτήθηκε όμως ο ΜΕ3 γιατί ο ενάγοντας δεν συνέχισε τις φυσιοθεραπείες μέχρι και το Φεβρουάριο 2012 που έγινε η εγχείριση εφόσον εξακολουθούσε να νιώθει έντονους πόνους και ενοχλήσεις ως ο ίδιος αλλά και ο ΜΕ3 ισχυρίστηκαν. Ο ΜΕ3 ισχυρίστηκε ότι ο λόγος που σταμάτησαν οι φυσιοθεραπείες στις 06/10/11, ήταν διότι στον ενάγοντα χορηγήθηκε ένεση με στεροειδή και επειδή η εν λόγω ένεση «ήθελε δύο με τρεις μήνες να δείξει αποτέλεσμα.εν εχρειάζετουν να έρθει. Θα ήταν άδικος κόπος. Ήθελε χειρουργείο». Ανατρέχοντας όμως στο πιστοποιητικό του ΜΕ1 (Τεκ.1), διαπιστώνεται ότι σύμφωνα με το ΜΕ1, η ένεση με στεροειδή χορηγήθηκε στον ενάγοντα στις 23/01/12, ήτοι τέσσερεις σχεδόν μήνες μετά που αυτός σταμάτησε τις φυσιοθεραπείες ως ο ίδιος και ο ΜΕ3 ισχυρίστηκαν. Το ερώτημα επομένως της υπεράσπισης και το οποίο δεν απαντήθηκε από πλευράς ενάγοντα, ήτοι γιατί αυτός να μην συνεχίσει τις φυσιοθεραπείες μέχρι την υστάτη, εφόσον εξακολουθούσε να νιώθει έντονους πόνους και ενοχλήσεις ως ισχυρίστηκε και εφόσον αποφασίστηκε, ως ισχυρίστηκε ο ΜΕ3, «.να το παλέψουμε ακόμα λλίο.», καθίσταται πέραν από εύλογο. Τα πιο πάνω δεν μπορούν παρά να δημιουργήσουν έντονο προβληματισμό ως προς το κατά πόσο όντως έγιναν και οι εβδομήντα φυσιοθεραπείες που αξιώνονται καθώς επίσης και κατά πόσο ήταν όλες ιατρικά αναγκαίες. Υπενθυμίζω ότι τόσο οι ΜΕ1 και ΜΕ3 όσο και ο ΜΥ1, δέχονται ότι ο σύνηθες αριθμός φυσιοθεραπειών που συστήνει ένας θεράποντας ιατρός σε περιπτώσεις όπως του ενάγοντα είναι αρχικά γύρω στις δώδεκα και στη συνέχεια, ενδεχομένως κατόπιν επαναξιολόγησης από το θεράποντα ιατρό, να συστηθούν άλλες δώδεκα. Στην περίπτωση του ενάγοντα όμως, ενώ ο αριθμός των αξιούμενων φυσιοθεραπειών παρουσιάζεται να είναι προεγχειρητικά σχεδόν τριπλάσιος του συνηθισμένου
(30)και μετεγχειρητικά σχεδόν τετραπλάσιος
(40), ο ΜΕ1, ο θεράποντας ιατρός δηλαδή, παρουσιάζεται τόσο από τον ενάγοντα όσο και από τον ίδιο, να μην έχει συστήσει οποιοδήποτε συγκεκριμένο αριθμό φυσιοθεραπειών, να μην γνωρίζει οτιδήποτε περί αυτού και να μην εμπλέκεται καθόλου στο όλο έργο του φυσιοθεραπευτή ΜΕ
  1. Από την άλλη βέβαια, σύμφωνα με το φυσιοθεραπευτή ΜΕ3, ο ίδιος γιατρός παρουσιάζεται όχι μόνο να έχει συστήσει ρητά τις αρχικές είκοσι φυσιοθεραπείες αλλά στη συνέχεια να συστήνει και περαιτέρω δέκα, κατόπιν μάλιστα συνεννόησης των δύο τους. Η όλη όμως εκδοχή του ενάγοντα και του ΜΕ3 ως προς την αναγκαιότητα και το εύλογο των αξιούμενων φυσιοθεραπειών, πλήττεται και από το εξής . Σύμφωνα με τον ενάγοντα, αυτός γνώριζε από την αρχή ότι η συμβουλή του ΜΕ1, του θεράποντα ιατρού του δηλαδή, ήταν όπως υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Παρά ταύτα, η εν λόγω επέμβαση δεν έγινε παρά μόνο μετά πάροδο εφτά μηνών και ο λόγος ήταν διότι ο ενάγοντας ήθελε να αποφύγει το χειρουργείο όσο το δυνατό περισσότερο - «Εγώ δεν ήθελα να κάνω επέμβαση από την πρώτη στιγμή. Αν ξεπερνούσα τον πόνο δεν ήθελα να κάμω..ο γιατρός από την πρώτη μέρα μου είπε. Εγώ δεν ήθελα να κάμω (εγχείριση)». Κατανοητή μεν η απροθυμία του ενάγοντα να αποφύγει το χειρουργείο ενόψει και όλων των δυσάρεστων συνεπειών που κάτι τέτοιο συνεπάγεται. Ήταν άλλωστε δικαίωμα του. Στην προκειμένη όμως περίπτωση, ο ενάγοντας είχε λάβει, ως ο ίδιος ισχυρίστηκε, αντίθετη ιατρική συμβουλή από το γιατρό του. Ο τελευταίος βέβαια ισχυρίζεται ότι την επέμβαση τη συνέστησε όταν εξάντλησε όλα τα εναλλακτικά μέσα θεραπείας χωρίς όμως να επέλθει το επιθυμητό αποτέλεσμα, όμως η ουσία του πράγματος είναι μία. Ο ενάγοντας προτίμησε να ελπίζει στις φυσιοθεραπείες και ακόμα και μετά που διαπιστώθηκε ότι αυτές δεν απέδιδαν ως αναμένετο, εξακολούθησε να επιμένει σε αυτές, σε σημείο μάλιστα που ο φυσιοθεραπευτής του αναγκάστηκε να αποταθεί, απεγνωσμένος ως παρουσιάστηκε, στο ΜΕ1 για συμβουλή - «.τι να κάμουμε, ο ασθενής δεν θέλει χειρουργείο.». Την ίδια στιγμή, τόσο ο ενάγοντας όσο και ο ΜΕ3 παρουσιάζουν το ΜΕ1 να «συγκατατέθηκε» στην επιλογή αυτή του ενάγοντα έναντι της δικής του ιατρικής άποψης και σύμφωνα με το ΜΕ3 μάλιστα, σύστησε ως ενδεικνυόμενες, τριάντα στο σύνολο τους φυσιοθεραπείες. Αυτή την εικόνα όμως του ΜΕ1 που ενάγοντας και ΜΕ3 παρουσιάζουν για να δικαιολογήσουν και τον αριθμό αλλά και την αναγκαιότητα των τριάντα προεγχειρητικών φυσιοθεραπειών που ισχυρίζονται ότι έγιναν, δε συνάδει με την εικόνα που ο ίδιος ο ΜΕ1 παρουσίασε. Η πιο πάνω διάσταση της επί του προκειμένου εκδοχής της πλευράς του ενάγοντα όμως, παρατηρείται και σε σχέση με τις κατ' ισχυρισμό σαράντα μετεγχειρητικές φυσιοθεραπείες. Σύμφωνα με τον ενάγοντα, μετά την εγχείριση του 2012, τον ΜΕ1 τον επισκέφθηκε ακόμα μία φορά το Μάρτη 2016, ήτοι μετά πάροδο τεσσάρων χρόνων από την εγχείριση και από την τελευταία φορά που κατ' ισχυρισμό του ιδίου και του ΜΕ3 υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία (06/05/10). Καθ' όλο όμως αυτό το διάστημα, ενάγοντας και ΜΕ3 παρουσιάζονται να αποφασίζουν από μόνοι τους να προβούν σε σαράντα φυσιοθεραπείες και αυτό τη στιγμή που ισχυρίζονται ότι ο ΜΕ1 δεν συνέστησε συγκεκριμένο αριθμό μετεγχειρητικών φυσιοθεραπειών αλλά συνέστησε, σύμφωνα με τον ενάγοντα, επανεξέταση σε κάποιο σύντομο, προφανώς, στάδιο. Με τον ίδιο ανορθόδοξο τρόπο όμως, αμφότεροι ενάγοντας και ΜΕ3 παρουσιάζονται να αποφασίζουν εντελώς ξαφνικά μετά από σαράντα φυσιοθεραπείες, και πάλι από μόνοι τους και χωρίς να συμβουλευτούν το ΜΕ1, να τις διακόψουν, απλά επειδή ο μεν ενάγοντας άρχισε να νιώθει καλύτερα, ο δε ΜΕ3 επειδή ήταν πλέον «καλυμμένος», ως ανέφερε. Με λίγα λόγια, οι αντιφάσεις που διαπιστώνονται στη μαρτυρία των μαρτύρων του ενάγοντα ως προς τις αξιούμενες εβδομήντα φυσιοθεραπείες δεν μπορούν να δικαιολογηθούν και η επί του προκειμένου εκδοχή τους δεν μπορεί να σταθεί στη βάσανο της λογικής. Ότι ο ενάγοντας έκανε κάποιες φυσιοθεραπείες τόσο πριν όσο και μετά την επέμβαση του, αυτό είναι κοινώς αποδεκτό. Από τις υποβολές του ευπαίδευτου συνηγόρου της υπεράσπισης δε αλλά και την συμφωνία των ΜΕ1 και ΜΥ1 ως προς το συνήθη ενδεδειγμένο αριθμό φυσιοθεραπειών, προκύπτει να μην αμφισβητείται ότι ο ενάγοντας προέβη τουλάχιστον στο συνήθη αριθμό φυσιοθεραπειών ήτοι δώδεκα φυσιοθεραπείες πριν την εγχείρηση και δώδεκα μετά. Ο εν λόγω αριθμός φυσιοθεραπειών μάλιστα, κρίνεται και από τον ΜΥ1 να είναι εύλογα αναγκαίος. Το κόστος αυτών, σύμφωνα με τη μαρτυρία του ΜΕ3 και το Τεκ. 6, η οποία δεν αντικρούστηκε με αντίστοιχα σχετική μαρτυρία, ανέρχετο στα €35 για κάθε προεγχειρητική φυσιοθεραπεία και €30 για κάθε μετεγχειρητική, ποσά τα οποία αποδέχομαι. Η εκδοχή της πλευράς του ενάγοντα επομένως, η οποία προωθήθηκε προς υποστήριξη μεγαλύτερου αριθμού αναγκαίων φυσιοθεραπειών, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Προχωρώ τέλος στο επίδικο θέμα της κατάστασης της υγείας του ενάγοντα κατά τις Μάρτιο 2016 και μέχρι σήμερα, όπως αυτή καταγράφηκε από το ΜΕ1 στο δεύτερο πιστοποιητικό του ημερ. 22/03/16 (Τεκ. 5). Η θέση της πλευράς του ενάγοντα δια του πιστοποιητικού και της μαρτυρίας του ΜΕ1 είναι ότι αν και ο ενάγοντας παρουσίαζε βελτίωση μετά την επέμβαση της 21/02/12, εντούτοις, από το 2015 « άρχισε πάλι να έχει έντονες ενοχλήσεις δηλαδή πόνο σε κινήσεις και ιδιαίτερα νυκτερινό πόνο». Διαπιστώθηκε, σύμφωνα με το ΜΕ1, ότι παρουσίαζε σημαντικό περιορισμό της όλης κίνησης του ώμου μέχρι και κατά το ήμισυ. Από ένα 3ο MRI στο οποίο υπεβλήθη στις 03/03/16 (Τεκ.5), διαπιστώθηκε σύμφωνα με τον ΜΕ1, ότι στο σημείο του τραυματισμού είχε παρουσιαστεί «μέτριου βαθμού τενοντίτιδα του υπερακανθίου και υπακανθίου τένοντα χωρίς ρήξη όμως» και «σημαντική στένωση του υπακρωμιακού χώρου το οποίο του προκαλεί σύνδρομο πρόσκρουσης». Αυτή η νέα εξέλιξη της κατάστασης του ώμου του ενάγοντα οφείλεται, σύμφωνα με τον ΜΕ1, στον αρχικό τραυματισμό, εφόσον το νεαρό της ηλικίας του αφ' ενός, καθιστά τη φυσιολογική στένωση του υπακρωμιακού χώρου σπάνιο φαινόμενο και αφ' ετέρου διότι η ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας, έστω έξι χρόνια μετά τον αρχικό τραυματισμό, η οποία συμβάλλει στη στένωση του χώρου και οδηγεί στην ανάπτυξη του συνδρόμου πρόσκρουσης, είναι λογική απόρροια ενός οιδήματος του ακρωμίου, ως ο ενάγοντας είχε διαγνωσθεί να υπέστη με το MRI της 26/07/11 (Τεκ.2). Αυτή η νέα κατάσταση πραγμάτων είναι, σύμφωνα με το ΜΕ1, μόνιμης φύσης και το μόνο που μπορεί και πρέπει να γίνει για σκοπούς τουλάχιστο «ανοίγματος» του χώρου και απάμβλυνσης του πόνου, είναι χειρουργική επέμβαση τύπου αρθροσκοπικής ακρομιοπλαστικής, το κόστος της οποίας αναμένεται να ανέλθει γύρω στις €3000 -
  2. Ο ενάγοντας Μέσω του ΜΥ1 η υπεράσπιση, αν και δεν αμφισβητεί τα ευρήματα του 3ου MRI, αμφισβητεί τη σύνδεση που κάμνει ο ΜΕ1 της νέας αυτής εικόνας του ώμου του ενάγοντα με τον αρχικό τραυματισμό. Βάση για την αμφισβήτηση συνιστούν κυρίως τα ευρήματα του MRI του Δεκ.11, ήτοι ότι οι αρχικοί τραυματισμοί είχαν από τότε σχεδόν υποχωρήσει, ότι δεν αναφέρθηκε να μην ήταν επιτυχής η επέμβαση της 21/02/12, ότι κατά τα τέσσερα χρόνια που παρήλθαν από τότε, ο ενάγοντας, ως ο ίδιος και ο ΜΕ1 δέχονται, παρουσίαζε σημαντική βελτίωση και ότι κατά την εν λόγω περίοδο δεν κρίθηκε αναγκαία η οποιαδήποτε επιπρόσθετη ιατρική θεραπεία. Τίποτα επομένως δεν δικαιολογεί κατά την υπεράσπιση, τα παράπονα που προβάλλει εναντίον της ο ενάγοντας για τη σημερινή του κατάσταση. Πρόσθετα τούτου δε, θέση της υπεράσπισης είναι ότι και πάλι ο ΜΕ1 επιλέγει αχρείαστα και αδικαιολόγητα την ύστατη λύση, ήτοι τη χειρουργική επέμβαση, εφόσον τα όποια προβλήματα τυχόν έχει σήμερα ο ενάγοντας, αυτά μπορούν να επιλυθούν με πιο συντηρητικές αλλά και πιο οικονομικά συμφέρουσες μεθόδους. Επί του εν λόγω θέματος παρατηρώ τα εξής. Κατ' αρχή, ο σημαντικός περιορισμός της κίνησης του ώμου του ενάγοντα και η παρουσία τενοντίτιδας και συνδρόμου πρόσκρουσης στην περιοχή, συνιστούν μια νέα κατάσταση πραγμάτων, η οποία, σύμφωνα με το πιστοποιητικό του ΜΕ1 είχε εμφανιστεί περί το 2015 και αποκρυσταλλωθεί τουλάχιστο από τις 22/03/16, ήτοι πριν από την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Μάλιστα δε, ήταν σε τέτοιο βαθμό αποκρυσταλλωμένη η όλη κατάσταση, που ο ΜΕ1 μπόρεσε να τη συνδέσει, εκ των υστέρων βέβαια, με τον αρχικό τραυματισμό και να υπολογίσει και τα σχετικά ιατρικά έξοδα προς θεραπεία της, ήτοι €3000 - €3500 για «.αποσυμπίεση του χώρου και τερματισμό των ενοχλημάτων του» (έμφαση δική μου). Παρά ταύτα, ουδέποτε η εν λόγω νέα κατάσταση πραγμάτων ή το κονδύλι για τη συστηθείσα μελλοντική εγχείριση κατέστη μέρος της δικογραφίας της πλευράς του ενάγοντα, είτε ως μέρος των ειδικών ή των γενικών αποζημιώσεων και η έκθεση απαίτησης έμεινε μέχρι και το τέλος της δίκης να παρουσιάζει την ίδια εικόνα με αυτή που είχε στις 25/10/12 που καταχωρήθηκε. Αποφάσεις όπως η ΑΛΕΚΟΣ ΑΛΕΚΟΥ ν. ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ECLI:CY:AD:2018:A168, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 98/2014, 4/4/2018 και JAMAL ISMAIL ν. ΜΙΧΑΗΛ ΑΝΤΩΝΙΟΥ κ.α., ECLI:CY:AD:2014:A107, ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 333/2009, 12/2/2014, στις οποίες επίσης αξιώνονταν αποζημιώσεις για μελλοντική απώλεια και δαπάνες συνεπεία μετατραυματικών εξελίξεων και καταλοίπων, καταδεικνύουν τη καταλυτική σημασία που έχει στην αξίωση αποζημιώσεων η πλήρης και λεπτομερής δικογράφηση των ζημιών, ιδιαίτερα αυτών που έχουν αποκρυσταλλωθεί μέχρι την ημέρα της δίκης, είτε αυτές αφορούν σε νέες ή μελλοντικές εξελίξεις. - «.υπενθυμίζουμε ότι ζημιές που έχουν αποκρυσταλλωθεί μέχρι τη δίκη και ο αριθμητικός υπολογισμός τους είναι δυνατός, επιδικάζονται ως ειδικές αποζημιώσεις. Οι μελλοντικές απώλειες, δαπάνες και οι αποζημιώσεις για πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια της προσωπικής άνεσης συναποτελούν και επιδικάζονται υπό τη μορφή γενικών αποζημιώσεων» (Ismail). Στις εν λόγω υποθέσεις, η εκεί εξέλιξη της κατάστασης της υγείας του ενάγοντα είχε, αντίθετα με την παρούσα υπόθεση, εισαχθεί στην δικογραφία είτε ως αποκρυσταλλωμένο γεγονός (Ismail) είτε ως ιατρική εκτίμηση (Αλέκου), εξ' ου και αποτέλεσε μέρος της δικαστικής κρίσης. Συνεπεία δε της προσκομισθείσας μαρτυρίας σε εκείνες τις υποθέσεις, η τελική κρίση ως προς τις σχετικές αξιώσεις ήταν, στη μεν Ismail απορριπτική αφού ο εκεί ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τη συγκεκριμένη ζημιά του η οποία ήταν αποκρυσταλλωμένη, στη δε Αλέκου, ότι αυτή απεδείχθη μερικώς. Ο λόγος για την αναγκαιότητα δικογράφησης της αποκρυσταλλωμένης ζημιάς, όταν αυτή είναι αποκρυσταλλωμένη ή της γενικότερης φύσης της ζημιάς όταν αυτή είναι μελλοντική, είτε τέτοιες ζημιές είναι υπολογίσιμες είτε όχι, είναι ευνόητος. Είναι για να μπορεί η υπεράσπιση αλλά και το Δικαστήριο να γνωρίζει επακριβώς ποια είναι η υπόθεση που επιχειρεί και θα πρέπει να αποδείξει ο ενάγοντας. Ο τελευταίος βέβαια μπορεί και οφείλει, εκεί όπου γνωρίζει, να δικογραφήσει τις κατ' εκείνον μελλοντικές ζημιές που εκτιμά ότι θα πάθει, έστω ως θέμα πιθανολόγησης ή εκτίμησης, ούτως ώστε αυτές να μπορούν να θεωρηθούν ως μέρος της υπόθεσης του και να συνεκτιμηθούν κατά τον υπολογισμό αποζημιώσεων. Στη DEMETRIOS EMMANUEL AND ANOTHER ν. ANDRONICOS NICOLAOU AND ANOTHER
(1977)1 CLR 15, το Ανώτατο Δικαστήριο προέβη σε μια ανάλυση των διάφορων φύσεων ζημιάς που δύναται να αξιωθούν σε υποθέσεις αστικών αδικημάτων καθώς και στον αναγκαίο βαθμό που θα πρέπει αυτές να δικογραφούνται. Το πιο κάτω απόσπασμα από την εν λόγω απόφαση, το οποίο παρατίθεται σε ελεύθερη μετάφραση, είναι άκρως κατατοπιστικό: «Η αξίωση που επιχειρεί τώρα να αποδείξει ο ενάγοντας αφορά σε μη ξεκαθαρισμένες ζημιές και δεν εγείρεται θέμα ειδικής ζημιάς, υπό την έννοια της υπολογισμένης απώλειας που προκύπτει πριν τη δίκη (σ.σ η οποία επιβάλλεται να δικογραφείται και να αποδεικνύεται αυστηρά). Ωστόσο, αν η αξίωση είναι τέτοια που δεν θα ήταν δίκαιο να προβληθεί ξαφνικά (sprung) στους εναγόμενους κατά τη δίκη, απαιτείται όπως δικογραφηθεί έτσι ώστε η φύση της αξίωσης να είναι αποκαλυμμένη. Όπως είπε ο Lord Dunedin στην The Susquehanna [1926] A.C. 655 στη σελ. 661: « Αν η ζημιά είναι γενική τότε πρέπει να προβληθεί ότι τέτοια ζημιά έχει προκύψει, αλλά ο υπολογισμός τέτοιας ζημιάς, είναι θέμα των ενόρκων». Το τι συνιστά ικανοποιητική προβολή (της ζημιάς) για το σκοπό αυτό εξαρτάται από τα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης, αλλά η απλή αναφορά ότι ο ενάγοντας αξιώνει «αποζημιώσεις» δεν είναι αρκετή για να καταστήσει αποδεχτή μαρτυρία για συγκεκριμένου είδους απώλεια που δεν συνιστά φυσιολογική συνέπεια της αδικοπραξίας και για την οποία ο εναγόμενος δικαιούται σε δίκαια προειδοποίηση. Όχι μόνο δεν υπήρχε καμία αναφορά σε απώλεια κερδών στην έκθεση απαίτησης στην παρούσα υπόθεση, αλλά, ως έχει υποδειχτεί, η υπόθεση που δικογραφήθηκε δεν σύναδε με τέτοια αξίωση. Συμφωνούμε με την άποψη του εκδικάσαντος δικαστή ότι οι εναγόμενοι δεν δικαιούνταν χωρίς τροποποίηση να παρουσιάσουν μαρτυρία για αυτή την απώλεια». Συνεπώς, όπως και να ήθελε ειδωθεί η επί του προκειμένου αξίωση του ενάγοντα, είτε δηλαδή ως ειδική είτε ως γενική ζημιά, έπρεπε με κάποιο τρόπο να δικογραφηθεί πριν από τη δίκη, ιδιαίτερα εφόσον αυτή είχε αποκρυσταλλωθεί και ήταν σε κάποιο βαθμό και υπολογίσιμη. Άλλωστε, είναι με τον ίδιο τρόπο που ο ενάγοντας δικογράφησε την τότε παρουσία μετατραυματικής συμφυτικής θυλακίτιδας, επί της οποίας βάσισε και τις τότε εκτιμήσεις και αξιώσεις του για μονιμότητα των τραυμάτων του και μελλοντική ταλαιπωρία. Αυτή όμως μόνο ήταν η υπόθεση που καθόρισε με το δικόγραφο του ότι θα προωθούσε και μέχρι το τέλος της ακρόασης, σε κανένα σημείο του δικογράφου του αναφέρθηκε είτε σε ανάπτυξη είτε σε ενδεχόμενο ανάπτυξης της συγκεκριμένης εικόνας που ισχυρίζεται τώρα ότι παρουσιάζει από το 2015, ήτοι περιορισμένη κίνηση του ώμου, τενοντίτιδα και σύνδρομο πρόσκρουσης. Ούτε όμως δικογραφεί οτιδήποτε ο ενάγοντας σε σχέση με την αναγκαιότητα οποιασδήποτε μελλοντικής ιατρικής επέμβασης και τα έξοδα αυτής. Υπενθυμίζω ότι το υφιστάμενο δικόγραφο κάνει αναφορά μόνο στην ανάπτυξη μετατραυματικής θυλακίτιδας ενώ για την κατ' ισχυρισμό μονιμότητα και μελλοντική εξέλιξη της κατάστασης της υγείας του ενάγοντα γίνεται μόνο μια γενική αναφορά ότι «.Λόγω των ως άνω τραυμάτων που υπέστη ο Ενάγοντας υποφέρει και θα υποφέρει μονίμως, υπέστη και θα υφίσταται απώλειες ανέσεων και απολαύσεων και θα χρήζει συνεχώς ιατρικής και φαρμακευτικής αγωγής». Αφ' ης στιγμής ο ενάγοντας γνώριζε από τις 22/03/16 που εκδόθηκε το 2ο πιστοποιητικό του ΜΕ1, ότι ο ώμος του παρουσίαζε πλέον μια νέα, συγκεκριμένη και αποκρυσταλλωμένη εικόνα, διαφορετική από αυτή που υφίστατο κατά το χρόνο καταχώρησης της αγωγής και προτίθετο να ισχυριστεί κατά την ακρόαση ότι η εν λόγω εικόνα οφείλεται στους αρχικούς τραυματισμούς και κατ' επέκταση προτίθετο να αξιώσει περαιτέρω αποζημιώσεις, όφειλε να προβεί σε σχετική τροποποίηση του δικογράφου του πριν την ακρόαση ή έστω να το επιχειρήσει εκκρεμούσης της ακρόασης (βλ. π.χ. IOANNOU PARASKEVAIDES LTD ν. CHRISTOS NEOCLEOUS
(1973)1 CLR 141). Θα μπορούσε βέβαια κάποιος να επιχειρηματολογήσει ότι η επί του προκειμένου αξίωση εμπίπτει στο γενικότερο δικογραφημένο ισχυρισμό ότι ο ενάγοντας «θα χρήζει συνεχώς ιατρικής και φαρμακευτικής αγωγής». Η μαρτυρία όμως που προσκομίστηκε κάθε άλλο παρά κάτι τέτοιο καταδεικνύει. Το 2ο MRI του ενάγοντα του Δεκ.2011, αναφέρει ότι η κατάσταση του ώμου του τελευταίου παρουσίαζε τότε «σημαντική βελτίωση» και το μόνο που παρέμενε είναι «μικρές εστίες διάμεσης έντασης σήματος εντός του οπίσθιου τμήματος του επιχείλιου χόνδρου». Παρατηρήθηκε επίσης ήπιο οίδημα και πάχυνση στο «κάτω τμήμα του αρθρικού θύλακου», τα οποία αποδόθηκαν «πιθανότατα σε ήπια αρχόμενη συμφυτική θυλακίτιδα». Για την αντιμετώπιση της θυλακίτιδας όμως έγινε η επέμβαση της 21/02/12, η οποία αναφέρθηκε να ήταν επιτυχής. Αυτό άλλωστε επιβεβαιώνεται και από το 3ο MRI του 2016, το οποίο καμία αναφορά κάμνει σε ύπαρξη θυλακίτιδας. Το εν λόγω MRI όμως, με εξαίρεση την αναφορά σε τενοντίτιδα και στένωση του ακρωμιακού χώρου, για την οποία γίνεται εισήγηση (suggestion) ύπαρξης συνδρόμου πρόσκρουσης, αναφέρει ότι η υπόλοιπη εικόνα του ώμου του ενάγοντα είναι φυσιολογική (normal) και ειδικότερα ότι δεν εντοπίζεται πλέον οποιοσδήποτε εκ των αρχικών τραυματισμών - «No Hill-Sach's lesion». Πρόσθετα τούτων όμως, ο ίδιος ο ΜΕ1 στο 2ο πιστοποιητικό του καταγράφει βελτίωση της όλης κατάστασης για τουλάχιστο 3 χρόνια μετά την επέμβαση της 21/02/12 και δεν αναφέρει να μεσολάβησε οποιαδήποτε περαιτέρω θεραπεία ή μεταβολή της βελτίωσης που παρατηρείτο καθ' όλο αυτό το διάστημα. Λαμβανομένων υπόψη των πιο πάνω, καθώς επίσης και ότι η εκτίμηση του ΜΕ1 στις 09/04/12 όταν συνέταξε το πρώτο του πιστοποιητικό, ήταν ότι «αναμένεται σιγά σιγά βελτίωση εντός των επόμενων εβδομάδων», καθίσταται προφανές, όπως άλλωστε άφησε να νοηθεί και ο ίδιος ο ΜΕ1 κατά τη μαρτυρία του, ότι η τενοντίτιδα και το πιθανό σύνδρομο πρόσκρουσης που διαπιστώθηκε στις 22/3/16 και στα οποία οφείλεται ο περιορισμός της κίνησης, συνδέθηκαν εκ των υστέρων με τους αρχικούς τραυματισμούς και ότι κατά την καταχώρηση της έκθεσης απαίτησης, ήτοι το 2012, τα εν λόγω δεδομένα δεν ήταν και ούτε μπορούσε να θεωρηθεί ότι ήταν, μέρος της δικογραφημένης εκτίμησης για «συνεχή ιατρική και φαρμακευτική αγωγή». Παρά ταύτα, δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι η υπεράσπιση δεν έφερε ένσταση στην προσκόμιση της ανωτέρω μαρτυρίας προς προώθηση της συγκεκριμένης αξίωσης, ενώ μέσω του ΜΥ1, η ίδια προώθησε τη δική της εκδοχή επί της ουσίας της αξίωσης. Λαμβανομένου αυτού υπόψη αλλά και του ότι το Δικαστήριο σε υποθέσεις αυτής της φύσης, εφόσον «damages are always in issue» έχει εξουσία να διατάξει την εκ των υστέρων τροποποίηση της δικογραφίας αν ήθελε φανεί ότι ευσταθούν οι αξιώσεις του ενάγοντα, θα προχωρήσω να εξετάσω και την ουσία των εκατέρωθεν προβαλλόμενων ισχυρισμών. Ο ΜΕ1 συνέδεσε τη νέα εικόνα του ενάγοντα με τους αρχικούς τραυματισμούς ισχυριζόμενος ότι στο 1ο MRI του 2011 διαπιστώθηκε οίδημα του ακρωμίου και τον μαλακών μορίων, το οποίο οίδημα ισχυρίστηκε, μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας η οποία να συμβάλει στη στένωση του χώρου μεταξύ ακρωμίου και τενόντων που οδηγεί στο σύνδρομο πρόσκρουσης. Πρόκειται ουσιαστικά για μια εκφυλιστική (degenerative) πάθηση, η οποία, σύμφωνα με το ΜΕ1, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, συνιστά λογική επιδείνωση της αρχικής κατάστασης του 2011, έστω έξι χρόνια μετά. Την διάγνωση του αυτή ο ΜΕ1 τη βασίζει στα όσα αναφέρονται στο 3ο MRI του 2016, στο ιστορικό του ενάγοντα και στη νεαρή του ηλικία, η οποία καθιστά την οποιαδήποτε άλλη, μη τραυματική αιτιολογία, σπάνιο φαινόμενο. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ο ΜΕ1 ότι η διάγνωση του περί τραυματικής αιτιολογίας ενισχύεται από ότι ο ενάγοντας είναι δεξιόχειρας, εξηγώντας ότι επειδή δεν καταπονεί τον αριστερό του ώμο κατά την καθημερινή του ζωή, δεν τίθεται θέμα ανάπτυξης φυσιολογικής οστεοαρθρίτιδας και τενοντίτιδας. Τη πιο πάνω θέση ο ΜΥ1 την απέρριψε επικαλούμενος κυρίως το ότι στο 1ο MRI του 2011 αναφέρεται ότι δεν διαπιστώνεται να υπάρχει οποιοδήποτε κάταγμα εντός της ακρωμιοκλειδικής άρθρωσης ή διάσταση της, προαπαιτούμενα κατά το μάρτυρα για την ανάπτυξη συνδρόμου πρόσκρουσης, ότι στο 2ο MRI του 2011 καταγράφεται αποδρομή του οιδήματος του ακρωμίου και των μαλακών μορίων καθώς και σημαντική βελτίωση της όλης κατάστασης του ώμου, ότι ο ίδιος ο ΜΕ1 εκτίμησε στις 09/04/12 ότι «αναμένεται σιγά σιγά βελτίωση εντός των επόμενων εβδομάδων», ότι για τα επόμενα τέσσερα χρόνια τουλάχιστο ο ενάγοντας δεν κρίθηκε να χρίζει περαιτέρω θεραπείας, ότι στο 3ο MRI του 2016 αφενός επιβεβαιώνεται η πλήρης θεραπεία των αρχικών τραυματισμών και αφετέρου ότι παρατηρείται μεν στένωση του χώρου, όχι όμως σημαντική όπως καταγράφει ο ΜΕ1 και τέλος ότι η δική του κλινική εξέταση δεν κατέδειξε τα όσα προβλήματα ισχυρίζεται ο ΜΕ1 ότι υπάρχουν. Έχοντας κατά νου τη σχετική νομολογία που αναφέρω ανωτέρω σε σχέση με την αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνώμονα, περιλαμβανομένης και της δυνατότητας του Δικαστηρίου να επιλέξει, κατόπιν αξιολόγησης, ποια εκ των αντικρουόμενων επιστημονικών εκδοχών θα αποδεχτεί (Parris David ν. Δημοκρατίας,
(1999)2 Α.Α.Δ. 186) χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι υποχρεούται να επιλέξει μία εξ' αυτών (Παπαχριστοφόρου Ευριπίδης Φίλιππου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2000)1 ΑΑΔ 488), συγκλίνω, για τους λόγους που εξηγώ πιο κάτω, υπέρ της αποδοχής της επί του προκειμένου μαρτυρίας του ΜΥ1 αντί αυτής του ΜΕ1 την οποία και απορρίπτω. Όντως, στο 1ο MRI του 2011 καταγράφεται η ύπαρξη οιδήματος του ακρωμίου και στο 3ο MRI του 2016, η ύπαρξη «εκφυλιστικής αλλαγής στην ακρωμιοκλειδική άρθρωση με απώλεια χώρου και ανάπτυξη κατώτερων οστεόφυτων» - «early degenerative change is seen at the acromioclavicular joint with loss of space and formation of inferior osteophytes», ως ισχυρίστηκε ο ΜΕ1. Βεβαίως, η αξιοσημείωτη αναφορά του ΜΕ1 σε «σημαντική στένωση» του χώρου δεν καταγράφεται στο 3ο MRI το οποίο περιορίζεται απλά σε αναφορά περί «απώλειας χώρου» - «loss of space». Εξήγησε όμως ο ΜΕ1 ότι η αναφορά του σε «σημαντική στένωση» προέκυψε λόγω του ευρήματος του MRI ότι η συγκεκριμένη απόσταση στην άρθρωση μετρήθηκε να είναι πέντε
(5)χιλιοστά ενώ το φυσιολογικό είναι οχτώ με δέκα (8 - 10 ) χιλιοστά, ήτοι σχεδόν το διπλάσιο. Ισχυρίστηκε δε ο ΜΕ1, ότι η όλη εικόνα του εν λόγω MRI και ιδιαίτερα η εμφάνιση του συνδρόμου πρόσκρουσης, επιβεβαίωνε την κλινική εικόνα που αυτός διαπίστωσε, ήτοι περιορισμό της κίνησης του ώμου σχεδόν κατά το ήμιση και ήταν μάλιστα η εκτίμηση του ότι χωρίς την νέα επέμβαση, η κατάσταση δεν πρόκειται να βελτιωθεί. Θα πρέπει κατά πρώτο να σημειώσω ότι στο πιστοποιητικό του ο ΜΕ1 ισχυρίστηκε ότι η νέα επέμβαση θα κατέληγε σε «τερματισμό των ενοχλημάτων του (ενάγοντα)» ενώ στη μαρτυρία του ισχυρίστηκε ότι έχει προκληθεί «ανεπανόρθωτη ζημιά» και ότι παρά την επέμβαση, «ουδέποτε θα υπάρξει πλήρη αποκατάσταση». Κατά δεύτερο, η εκτίμηση του ΜΕ1 περί «ανεπανόρθωτης ζημιάς», βασίστηκε, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, στην ύπαρξη του τραυματισμού του τύπου Hill Sachs, τραυματισμός ο οποίος όμως, σύμφωνα με το MRI του 2016 έχει πλεόν θεραπευτεί πλήρως - - «No Hill-Sach's lesion». Κατά τρίτο, η διαπίστωση του ΜΕ1 περί σημαντικής ελάττωσης της κίνησης του ώμου, μόνιμης μάλιστα φύσης, δεν επιβεβαιώνεται από τον ίδιο τον ενάγοντα, ο οποίος ήταν κατηγορηματικός ως προς τα μόνα προβλήματα που αντιμετωπίζει πλέον και τα οποία δεν αφορούν σε κανένα περιορισμό κίνησης - «νιώθω καλύτερα.το μόνο πρόβλημα που έχω είναι πόνο πολύ στον ώμο . δεν μπορώ να κοιμηθώ στον αριστερό ώμο, με την αλλαγή του καιρού, ο πόνος είναι όχι αφόρητος αλλά δυνατός . αυτά είναι τα μόνα προβλήματα. Τα άλλα ευτυχώς γιατρεύτηκαν.» Η απουσία οποιουδήποτε περιορισμού της κίνησης όμως ήταν και το σχετικό εύρημα του ΜΥ1 μετά τη δική του επανεξέταση στις 21/10/16, ήτοι εφτά μήνες μετά την επανεξέταση του ΜΕ
  1. Προκύπτει επομένως το εύλογο ερώτημα του πώς τα όσα διαπίστωσε ο ΜΕ1 στις 22/03/16 παρουσιάζονται να αποκαταστάθηκαν μέσα σε εφτά μήνες, χωρίς να γίνει οποιαδήποτε περαιτέρω θεραπεία και δη της δραστικής μορφής που ο ΜΕ1 σύστησε ως μόνη λύση υπό τις περιστάσεις. Ή υπήρχαν προβλήματα κίνησης ως ισχυρίστηκε ο ΜΕ1 ή δεν υπήρχαν και από τη στιγμή που δεν έγινε οποιαδήποτε περαιτέρω θεραπεία, ο ισχυρισμός του ΜΕ1 δεν μπορεί να ευσταθεί. Κατά τέταρτο, ο ΜΕ1 δεν μπόρεσε να δώσει οποιαδήποτε πειστική εξήγηση ως προς το πώς δικαιολογείται η όλη ανατροπή της κατάστασης του ώμου του ενάγοντα, διότι περί ανατροπής και όχι επιδείνωσης πρόκειται αν αναλογιστεί κανείς τα όσα ιατρικά ευρήματα καταγράφονται να προηγήθηκαν της διάγνωσης του 2016 και εξηγώ. Στις 26/07/11 ο ΜΕ1 διαγιγνώσκει «αδυναμία και ελάττωση κινητικότητας στον αριστερό ώμο». Το επιβεβαιώνει μέσω του 1ου MRI του
  2. Στο 2ο MRI του 2011 όμως, πέντε περίπου μήνες αργότερα, καταγράφεται σημαντική βελτίωση της κατάστασης συγκριτικά με το 1ο MRI του 2011 και διαπιστώνεται αποδρομή του οιδήματος του ακρωμίου και των μαλακών μορίων. Στη συνέχεια γίνεται η επέμβαση της 21/02/12 και ο ίδιος ο ΜΕ1 διαγιγνώσκει στις 09/04/12 ότι, «ο αριστερός ώμος παρουσιάζει μεγάλη βελτίωση της κίνησης συγκριτικά με την εξέταση προ της εγχείρισης (της 21/02/12)» και ότι αναμένεται περαιτέρω βελτίωση «εντός των επόμενων εβδομάδων». Για τα επόμενα τρία και πλέον χρόνια δεν κρίνεται αναγκαία η οποιαδήποτε περαιτέρω θεραπεία και παρατηρείται, όπως ο ίδιος αναφέρει, μόνο βελτίωση της κατάστασης. Ξαφνικά όμως και άνευ αιτίας, παρουσιάζεται το 2015 να έχει ήδη αναπτυχθεί οστεοαρθρίτιδα, η οποία μέσα σε ενάμιση χρόνο έχει οδηγήσει σε στένωση του χώρου και δημιουργία συνδρόμου πρόσκρουσης, με αποτέλεσμα να υπάρχει και πάλι ελαττωμένη κίνηση του ώμου, σε όμοιο μάλιστα βαθμό με το 2011 και όλα αυτά ενόσω υποτίθεται ότι η κατάσταση βελτιώνετο. Η άνευ πολλής σκέψης ετοιμότητα του ΜΕ1 να αποδώσει αυτή την εξέλιξη αποκλειστικά στους αρχικούς τραυματισμούς, δεν πείθει υπό τις περιστάσεις. Θα πρέπει βεβαίως εδώ να σημειωθεί και μία άλλη παράμετρος που ο ΜΕ1 φαίνεται να μην λαμβάνει ή να μη θέλει να λάβει υπόψη του. Σύμφωνα με την εκδοχή του ίδιου του ενάγοντα, αυτός, τουλάχιστο από τις 09/05/12 κα εντεύθεν, δεν προέβη σε οποιαδήποτε φυσιοθεραπεία γιατί έτσι αποφάσισε ο ίδιος να πράξει. Δεν ζήτησε τη συμβουλή του ΜΕ1 για τούτο και ούτε τον επισκέφθηκε για επανεξέταση ως ο ίδιος του σύστησε. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε κατά τη μαρτυρία του ο ενάγοντας, αυτή ήταν η «αποκλειστικά δική του επιλογή» παρά την περί του αντιθέτου σύσταση του ΜΕ
  3. Από τις 09/05/12 εώς και το Μάρτιο 2016 που ο ΜΕ1 αναφέρει ότι ο ενάγοντας τον επισκέφθηκε παραπονούμενος και πάλι για προβλήματα στον ώμο, μεσολάβησαν τέσσερα περίπου χρόνια, κατά τα οποία ο ενάγοντας και εργαζόταν και οδηγούσε κανονικά, ενώ τη γυμναστική που αναφέρει ότι του σύστησε ο ΜΕ3 να κάνει, δεν τη συνέχισε. Ένιωθε δε, ως ανέφερε στο ΜΕ1 το Μάρτιο του 2016, ενοχλήσεις και πόνο «τον τελευταίο ενάμιση χρόνο» πλην όμως καθ' όλο αυτό το διάστημα δεν τον επισκέφθηκε ούτε και ζήτησε τη βοήθεια του για τις εν λόγω ενοχλήσεις. Κοντολογίς, η όλη συμπεριφορά του ενάγοντα μετά την επέμβαση της 21/02/12 προβάλλει να είναι ο κύριος λόγος για την όποια μετέπειτα εξέλιξη της κατάστασης του ώμου του, είτε η εν λόγω εξέλιξη αφορά σε ανατροπή είτε σ επιδείνωση. Αυτό το δεδομένο ο ΜΕ1, για ευνόητους λόγους απέφυγε να το σχολιάσει ή να το λάβει υπόψη, έστω και αν αυτό πρόβαλλε ως επαρκής εξήγηση για το λόγο που τα πράγματα εξελίχθηκαν αντίθετα με τις αρχικές προγνώσεις και εκτιμήσεις. Στη βάση όλων των πιο πάνω συνεπώς, είτε το θέμα ήθελε ιδωθεί από τη σκοπιά της μη δικογράφησης είτε από τη σκοπιά της αξιολόγησης της ουσίας των ισχυρισμών του ΜΕ1 και του ενάγοντα, η εκδοχή τους περί μετατραυματικής ελάττωσης της κίνησης του ώμου, εκδήλωσης τενοντίτιδας και συνδρόμου πρόσκρουσης περί το 2016 καθώς και περί της ανάγκης για νέα επέμβαση με κόστος €3000-3500, απορρίπτεται. Επίσης και για τους ίδιους λόγους απορρίπτεται και η θέση τους ότι είναι συνεπεία των αρχικών τραυματισμών που παρουσιάστηκαν ενοχλήσεις και πόνος το 2015 και τα οποία εξακολουθούν να υφίστανται μέχρι σήμερα. Τα όποια συνεπώς μετατραυματικά κατάλοιπα των αρχικών τραυματισμών, δεν μπορούν παρά να θεωρηθούν ότι έπαψαν να ισχύουν περί το τέλος του 2014 και ότι από εκεί και πέρα, αποκλειστικά υπεύθυνος για την όποια κατάσταση του είναι ο ίδιος ο ενάγοντας. Στη βάση της πιο πάνω αξιολόγησης της μαρτυρίας προβαίνω στα εξής περαιτέρω ευρήματα. Συνεπεία του ατυχήματος ο ενάγοντας υπέστη βαριά θλάση/διάστρεμμα αριστερού ώμου, κάκωση έσω πλαγίου συνδέσμου δεξιού γόνατος, εκδορές και αιμάτωμα έξω σφυρού αριστερής ποδοκνημικής, θλάση αυχένα και θλάση οσφύος. Υπέφερε από έντονο πόνο, αδυναμία και ελάττωση κινητικότητας στον αριστερό ώμο, διόγκωση και πόνο στο δεξί γόνατο με δυσκολία στη βάδιση, πόνο στην αριστερή ποδοκνημική και πόνο στην οσφυϊκή μοίρα και αυχένα. Η θεραπεία του συνίστατο σε ακινητοποίηση του ώμου με ειδικό περιλαίμιο (sling) για περίοδο ενός μηνός, παυσίπονα και ανακουφιστική θεραπεία. Μετά την πάροδο του μήνα του συνεστήθη κινητοποίηση του ώμου και φυσιοθεραπείες. Του χορηγήθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι 03/12/
  4. Μέχρι και τις 21/02/12 υπεβλήθη σε δώδεκα φυσιοθεραπείες, συνολικού κόστους €420 (12 χ €35). Όλοι οι τραυματισμοί του πλην του ώμου είχαν αποθεραπευτεί πλήρως εντός δύο μηνών. Αν και πέντε μήνες αργότερα αναπτύχθηκε συμφυτική θυλακίτιδα στην τραυματισμένη περιοχή, σε γενικές γραμμές η κατάσταση του ώμου του είχε παρουσιάσει σημαντική βελτίωση. Του χορηγήθηκε ένεση με στεροειδή χωρίς όμως αξιοσημείωτο αποτέλεσμα οπόταν και αναγκάστηκε να υποβληθεί σε αρθροσκόπηση ώμου συνεπεία της οποίας νοσηλεύτηκε για μία μέρα σε κλινική. Όλα τα έξοδα της επέμβασης, η οποία ήταν επιτυχής, περιλαμβανομένης και της αμοιβής του γιατρού του (ΜΕ1), καλύφθηκαν από την ασφάλεια του ενάγοντα. Του χορηγήθηκε περαιτέρω αναρρωτική άδεια μέχρι 31/03/12 και προέβη σε περαιτέρω δώδεκα φυσιοθεραπείες, συνολικού κόστους €360 (12 x €30) οπόταν και παρουσίασε περαιτέρω βελτίωση. Εκτιμήθηκε δε στις 09/04/12 ότι τις επόμενες εβδομάδες θα παρουσίαζε περαιτέρω βελτίωση και μέχρι και το τέλος του 2014, δεν υπήρχαν οποιαδήποτε προβλήματα που να έχριζαν περαιτέρω θεραπείας. Στην εργασία του είχε ήδη επανέλθει και ήδη από τον πρώτο μήνα μετά τον τραυματισμό του μπορούσε να οδηγά ο ίδιος το όχημα του. Πριν το Μάρτιο του 2016, το θεράποντα ιατρό του τον επισκέφθηκε πέντε φορές στο σύνολο, ήτοι στις 26/07/11, 16/12/11, 23/01/12, 17/02/12 και 09/04/12 και για την κάθε επίσκεψη χρεώθηκε €50, ήτοι €250 συνολικά. Για την ετοιμασία του σχετικού πιστοποιητικού, ο θεράποντας ιατρός τον χρέωσε ακόμη €
  5. Υπενθυμίζω εδώ για σκοπούς πληρότητας ότι η απώλεια απολαβών του ενάγοντα κατά τη διάρκεια της αναρρωτικής του άδειας ανήλθε στις €2100 ενώ το κόστος επιδιόρθωσης της μοτοσικλέτας του η οποία δεν έχει μέχρι σήμερα επιδιορθωθεί, ανήλθε στο ποσό των €
  6. Στη βάση των πιο πάνω ευρημάτων μου καταλήγω ότι ο ενάγοντας δικαιούται στις εξής αποζημιώσεις. Ειδικές Ζημιές Το συνολικό ποσό που ο ενάγοντας έχει αποδείξει ότι δικαιούται ανέρχεται στο ποσό των €
  7. Γενικές Αποζημιώσεις Αναφορικά με τις γενικές αποζημιώσεις που δικαιούται ο ενάγοντας σε σχέση με τα τραύματα, πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη, ως αυτά καταγράφονται στα σχετικά ευρήματα μου ανωτέρω, έλαβα υπόψη μου τις σχετικές αρχές ως προς το σκοπό των γενικών αποζημιώσεων, το μέτρο υπολογισμού τους και το βοηθητικό αλλά όχι δεσμευτικό των ποσών που διαχρονικά επιδικάσθηκαν από τη νομολογία, ως οι εν λόγω αρχές διατυπώθηκαν μεταξύ άλλων στις Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, Ταμπούρας ν. Κολάνη
(2008)1(Α) Α.Α.Δ. 384, Σπύρου v. Χαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298 και Daria Novichkova ν. Θέμη Βλάβη,
(2012)1 Α.Α.Δ. 1111. Σε κάθε υπόθεση βέβαια, είναι ανάγκη να γίνονται οι αναγκαίες προσαρμογές έχοντας υπόψη τα ιδιαίτερα περιστατικά της υπόθεσης και να συνυπολογίζεται η μείωση, με την πάροδο του χρόνου, της αξίας του χρήματος (βλ. Φοινικαρίδης άλλη ν. Γεωργίου άλλων
(1991)1 ΑΑΔ 475) Αμφότεροι οι συνήγοροι με παρέπεμψαν για καθοδήγηση σε διάφορες υποθέσεις, ο καθένας βέβαια για να υποστηρίξει τη δική του θέση ως προς ο ποιο ποσό δύναται να θεωρηθεί ως εύλογο και δίκαιο υπό τις περιστάσεις. Στην υπόθεση Ευριπίδη Συκοπετρίτη Λτδ ν. Λάμπρου Αθηνάκη
(2005)1 Α.Α.Δ. 844, ο εκεί ενάγοντας υπέστη συντριπτικό κάταγμα μεσότητας δεξιάς κλείδας και αιμάτωμα, διάστρεμμα αριστερού ώμου. Είχε υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση κατά την οποία χρησιμοποιήθηκε πλάκα και βίδες και οστικό μόσχευμα από τη λεκάνη. Παρέμεινε στην κλινική για μια εβδομάδα και ακολούθως παρακολουθείτο σαν εξωτερικός ασθενής. Το κάταγμα της δεξιάς κλείδας επουλώθηκε μετά πάροδο 4 περίπου μηνών, όμως λόγω των έντονων ενοχλημάτων, της αδυναμίας και του πόνου κατά τις κινήσεις του αριστερού ώμου, υπεβλήθη σε αποσυμπίεση η οποία έγινε κάτω από γενική νάρκωση. Κατά την επέμβαση διαπιστώθηκε τραυματική ρήξη του υπερακάνθιου τένοντα ο οποίος και συρράφηκε. Επίσης έγινε και μερική αφαίρεση του ακρωμίου που σκοπό είχε την αποσυμπίεση του αριστερού ώμου. Η μετεγχειρητική πορεία ήταν καλή και στις δυο εγχειρήσεις όμως υπήρχε πιθανότητα ανάπτυξης μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας στον αριστερό ώμο. Ως εκ των εν λόγω τραυμάτων ο εκεί ενάγοντας υπέφερε και θα υποφέρει περιοδικά από πόνο στην περιοχή τόσο του δεξιού όσο και του αριστερού ώμου ο οποίος πόνος επιτείνεται με διάφορες κινήσεις ή μετά από χειρωνακτική εργασία καθώς επίσης και σε αλλαγές καιρού. Τα ενοχλήματα αυτά παρόλο που είχαν βελτιωθεί θα παρέμεναν μόνιμα και δεν θα του επέτρεπαν να ασχοληθεί με βαριά χειρωνακτική εργασία. Στη βάση όλων αυτών, επιδικάστηκε πρωτοδίκως το 2003 προς όφελος του εκεί ενάγοντα, ποσό €25.629,00 (ΛΚ15.000,00) το οποίο κρίθηκε από το Εφετείο εντός των πλαισίων της εύλογης αποζημίωσης. Θεωρώ την πιο πάνω υπόθεση να συνιστά ασφαλές βάθρο επί του οποίου να μπορεί να αντληθεί καθοδήγηση για σκοπούς υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων στην παρούσα περίπτωση. Στην Συκοπετρίτης βέβαια, το σύνολο των τραυματισμών του εκεί ενάγοντα ήταν πολύ πιο σοβαρό από τους τραυματισμούς του εδώ ενάγοντα όμως την ίδια στιγμή, το ποσό που εκεί επιδικάσθηκε ήταν ποσό που κρίθηκε δίκαιο και εύλογο για το 2003, με ρητή αναφορά από το Ανώτατο Δικαστήριο στον εκάστοτε επηρεασμό της αξίας του χρήματος. Στην εδώ περίπτωση ο ενάγοντας δεν υπέστη οποιοδήποτε κάταγμα. Η θεραπεία του περιορίστηκε σε ακινητοποίηση του ώμου, ανάπαυση, φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπεία. Όλοι οι τραυματισμοί του πλην του ώμου αποθεραπεύτηκαν πλήρως μετά πάροδο δύο μηνών. Για τον τραυματισμό του ώμου όμως, στην πορεία χρειάστηκε να του χορηγηθεί ένεση με στεροειδή και να υποβληθεί, όπως και στην Συκοπετρίτη, σε επέμβαση κάτω από γενική αναισθησία για αποσυμπίεση, χωρίς όμως να διαπιστωθούν οποιαδήποτε περαιτέρω προβλήματα. Νοσηλεύτηκε για μία μέρα στην κλινική και η μετεγχειρητική του πορεία ήταν καλή. Μετά από περαιτέρω φυσιοθεραπεία έδειξε σημαντική βελτίωση τόσο σε σχέση με την ανάρρωση του όσο και με τις κινήσεις του ώμου του και περί τις 09/04/12, ήτοι εννιά μήνες μετά το ατύχημα εκτιμήθηκε ότι εντός κάποιων εβδομάδων θα παρουσίαζε περαιτέρω βελτίωση. Έκτοτε και μέχρι και το τέλος του 2014 δεν παρουσίασε οποιαδήποτε προβλήματα ή ενοχλήσεις για τις οποίες να χρειάστηκε οποιαδήποτε περαιτέρω θεραπεία. Σύντομα μετά το ατύχημα μπόρεσε να οδηγήσει και μετά την αναρρωτική του άδεια επανήλθε κανονικά στην εργασία του. Για τις καθημερινές του δραστηριότητες κατά την ανάρρωση του, βοηθείτο από οικογενειακά και φιλικά του πρόσωπα. Κρίνω επομένως ότι η περίπτωση του ενάγοντα θα πρέπει να προσεγγισθεί ως μιας πιο «ελαφράς μορφής περίπτωση Συκοπετρίτη». Λαμβάνοντας υπόψη και τον επηρεασμό της αξίας του χρήματος από το 2003 που αποφασίστηκε η Συκοπετρίτης μέχρι σήμερα, κρίνω ως κατάλληλο ποσό γενικών αποζημιώσεων για την παρούσα τις €10.000. Στη βάση των πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγόμενου για το ποσό των €10.000 ως γενικές αποζημιώσεις και €6030 ως ειδικές αποζημιώσεις. Όσον αφορά το θέμα του τόκου που θα φέρουν τα πιο πάνω ποσά, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόνοιες του αρ. 58Α του Κεφ. 148 και τη σχετική νομολογία (βλ. Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475 και Λεριός ν. Αλεξίου κ.α.
(2000)1 ΑΑΔ 1195), σε σχέση με τα ποσό των ειδικών ζημιών, €6030 επιδικάζεται νόμιμος τόκος από την 23/07/2011 που ήταν η ημέρα του δυστυχήματος μέχρι σήμερα που εκδίδεται η απόφαση, μειωμένος κατά το ήμισυ και νόμιμος τόκος από σήμερα μέχρι εξόφλησης. Το ποσό των €10.000 που επιδικάζεται ως γενικές αποζημιώσεις θα φέρει νόμιμο τόκο από 26/10/2011 μέχρι εξόφλησης. Ως προς τα έξοδα της υπόθεσης, εκτός αν υπάρχει οποιαδήποτε πληρωμή στο Δικαστήριο, θέμα για το οποίο θα προχωρήσω να ακούσω τους συνηγόρους, αυτά επιδικάζονται προς όφελος του ενάγοντα και εναντίον του εναγόμενου όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ). ........... Λ. Πασχαλίδης, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.