Κωνσταντίνος Γ. Λόρδος ν. Ξένια Προδρόμου, Αρ. Αγωγής? 694/16, 29/3/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2018:A57 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιονː Α. Πανταζή - Λάμπρου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγήςː 694/16 Μεταξύː Κωνσταντίνος Γ. Λόρδος Ενάγοντα και Ξένια Προδρόμου Εναγομένης 29 Μαρτίου, 2018 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα - Αιτητή: κ. Χ. Τσέλιγκας Για Ενάγουσα - Καθ' ης η αίτηση: κα Γ. Δημητρίου για κ. Σπύρου, για Σπύρο Α. Σπύρου & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Αναφορικά με αίτηση της Εναγομένης - Αιτήτριας, ημερομηνίας 10.10.2017 για περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαιτήσεως Στην υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή, η οποία καταχωρήθηκε με γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα, ο Ενάγων αξιώνει εναντίον της Εναγομένης γενικές και/ή ειδικές αποζημιώσεις, καθώς και τιμωρητικές και/ή παραδειγματικές και/ή επαυξημένες αποζημιώσεις για ισχυριζόμενη διάπραξη λιβέλου και/ή συκοφαντικής δυσφήμησης και/ή επιζήμιας ψευδολογίας. Όπως φάινεται από το φάκελο του Δικαστηρίου, ο Ενάγων καταχώρησε την Έκθεση Απαίτησής του στις 18.10.2016. Η Εναγόμενη αποτάθηκε στο Δικαστήριο αρχικά για διαγραφή μέρους της Έκθεσης Απαίτησης με αίτηση ημερ. 21.10.2016 και ζήτησε παράλληλα παράταση του χρόνου για καταχώριση της Έκθεσης Υπεράσπισής της μέχρις ότου εκδικασθεί η αίτηση διαγραφής. Η απόφαση του Δικαστηρίου (υπό άλλη σύνθεση) εκδόθηκε στις 13.7.2017 και μ' αυτήν απερρίφθη η αίτηση διαγραφής. Εν συνεχεία στις 20.7.2017 η Εναγόμενη υπέβαλε αίτηση στο Δικαστήριο για να διαταχθεί ο Ενάγων να της δώσει περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες προτού καταχωρίσει την Έκθεση Υπεράσπισής της. Εκκρεμούσης της αίτησης αυτής, η οποία ήταν πρώτη φορά ορισμένη στο Δικαστήριο στις 2.10.2017, ο Ενάγων καταχώρισε την ίδια μέρα (2.10.2017) τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης χωρίς άδεια του Δικαστηρίου επικαλούμενος τη νέα Δ.25. Συνεπεία τούτου, στις 2.10.2017 η Εναγόμενη απέσυρε άνευ βλάβης την αίτηση ημερ. 20.7.2017 και προτού λήξει η προθεσμία για την καταχώριση της Έκθεσης Υπεράσπισής της στην τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης, η Εναγόμενη επανήλθε στις 10.10.2017 με την καταχώριση της υπό κρίση αίτησης, με την οποία η Εναγόμενη εξαιτείται: «(Α) Διάταγμα με το οποίο να διατάσσεται ο Ενάγων όπως παραδώσει στο δικηγόρο της Εναγόμενης περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες της τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης ως ο επισυνημμένος κατάλογος μέσα σε 20 ημέρες από την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. (Β) Διάταγμα για αναστολή της διαδικασίας στην παρούσα αγωγή μέχρι να δοθούν πλήρως οι αιτούμενες περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες. (Γ) Οποιοδήποτε άλλο διάταγμα το Δικαστήριο ήθελε κρίνει ορθό και δίκαιο κάτω από τις περιστάσεις της παρούσας υπόθεσης. (Δ) Έξοδα της παρούσας αίτησης πλέον έξοδα επίδοσης.» Η αίτηση βασίζεται στους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς Δ.19, θ.4, θ.6 - θ.9 και Δ.48 θ.1, 2, 3, 6, 7 και 9(
- i)και στις γενικές εξουσίες του Δικαστηρίου. Στην αίτηση αναφέρεται ότι τα γεγονότα, στα οποία αυτή βασίζεται, φαίνονται στο φάκελο της υπόθεσης και έχουν ως εξής: i. «Ο Ενάγων καταχώρησε τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης στις 18/10/2016.[1] ii. Η Εναγόμενη, με επιστολή του δικηγόρου της ημερομηνίας 2/10/2017 -η οποία επιδόθηκε την ίδια μέρα στους δικηγόρους του Ενάγοντα, ζήτησε όπως της παραχωρηθούν περισσότερες και καλύτερες λεπτομέρειες της τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης ως ο επισυνημμένος κατάλογος μέσα σε 7 ημέρες. iii. Οι ζητούμενες λεπτομέρειες είναι απαραίτητες για την ετοιμασία της Υπεράσπισης εκ μέρους της Εναγόμενης καθότι οι ισχυρισμοί που περιέχονται στην Έκθεση Απαίτησης είναι διατυπωμένοι κατά τρόπο γενικό και αόριστο χωρίς να συγκεκριμενοποιούνται οι λεπτομέρειες των γεγονότων στα οποία βασίζονται οι αξιώσεις της Ενάγουσας σε βαθμό που προκαλούν σύγχυση και που καθίσταται αδύνατο για την Εναγόμενη να απαντήσει στους ισχυρισμούς αυτούς και να προβάλει αποτελεσματικά την Υπεράσπιση της. iv. Ο Ενάγοντας παρέλειψε, μέχρι σήμερα, να εφοδιάσει την Εναγόμενη με τις ζητούμενες λεπτομέρειες με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η σύνταξη Υπεράσπισης εκ μέρους της τελευταίας.» Η Ενάγουσα - Καθ' ης η Αίτηση καταχώρησε ένσταση στην ως άνω αίτηση της Εναγόμενης. Η ένσταση στηρίζεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.19 θ.θ.4, 6 - 9, Δ.48 θ.θ. 1 - 4, 8 και 9, Δ.64, στο Άρθρο 30
(2)του Συντάγματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, στις αρχές της επιείκειας και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Οι συγκεκριμένοι λόγοι ένστασης είναι οι ακόλουθοι: «
- Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο Νόμος και οι Κανονισμοί για την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων.
- Οι αιτούμενες λεπτομέρειες αποτελούν θέματα μαρτυρίας και αφορούν γεγονότα τα οποία είναι σε γνώση του Αιτητή. Η Αιτήτρια αποσκοπεί στο ψάρεμα μαρτυρίας και/ή στην εκμαίευση μαρτυρίας που θα προσφέρουν η Καθ' ης η Αίτηση και όχι στην διευκρίνηση ουσιωδών λεπτομερειών.
- Η αίτηση είναι κακόβουλη και κακόπιστη.
- Η Έκθεση Απαίτησης περιέχει επαρκείς και/ή αναγκαίες λεπτομέρειες και/ή είναι συνταγμένη κατά τρόπο τέτοιο, ώστε να μην υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω λεπτομερειών και/ή καθορίζει με περισσή σαφήνεια τα επίδικα θέματα.
- Η Αιτήτρια δεν θα καταληφθεί εξ' απήνης κατά την δίκη, καθότι η Έκθεση Απαίτησης δείχνει τις θέσεις και εκδοχή πραγμάτων της Ενάγουσας, και έτσι δίδεται η ευκαιρία εις τον Αιτητή - Εναγόμενο για να προβάλει την υπεράσπιση του επί των ισχυρισμών της Ενάγουσας.
- Οι αιτούμενες λεπτομέρειες είναι περιττές, αχρείαστες και μη αναγκαίες.
- Η αίτηση είναι καταπιεστική και η ουσία αβάσιμη.
- Η Αιτήτρια επιδιώκει να εξασφαλίσει μαρτυρία μέσω των αιτούμενων, δήθεν περαιτέρω και καλύτερων λεπτομερειών.
- Η αίτηση επιδιώκει την αποκάλυψη διαφόρων θεμάτων, πέραν των αρχών που διέπουν το θέμα για παροχή περαιτέρω και καλύτερων πληροφοριών.
- Η Αιτήτρια δε νομιμοποιείται να προωθεί την παρούσα Αίτηση.
- Η προώθηση της Αίτησης της Αιτήτριας καθυστερεί και/ή δημιουργεί περαιτέρω ταλαιπωρία και αχρείαστα δικονομικά μέτρα και ενέργειες.
- Η Αίτηση είναι παράτυπη και αντικανονική.
- Η Αίτηση καταχωρήθηκε με ασαφή και/ή χωρίς επαρκή δικαιολογία.
- Η Αίτηση καταχωρήθηκε για αλλότριους σκοπούς.
- Το αιτούμενο διάταγμα επιδιώκει την πρόκληση καθυστέρησης.
- Δεν παρατίθενται οποιαδήποτε στοιχεία που να δικαιολογούν την έκδοση του αιτούμενου διατάγματος.
- Η Αίτηση δεν συνοδεύεται με οποιαδήποτε ένορκη δήλωση, που να επεξηγεί τους λόγους του επιδιώκεται το αιτούμενο διάταγμα.» Τα γεγονότα στα οποία στηρίζεται η ένσταση της Ενάγουσας φαίνονται στην ένορκη δήλωση, ημερομηνίας 14.12.2017, της κας Ευτυχίας Ευαγγέλου, από τη Λάρνακα, την οποία παραθέτω πιο κάτω:
- «Είμαι ασκούμενη δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο των κ.κ. Ανδρέας Β. Ζαχαρίου & Σία ΔΕΠΕ και συνεργαζόμαστε με το δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί την Ενάγουσα, γνωρίζω τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης από συμβουλή που έλαβα από τους δικηγόρους του γραφείου μας καθώς και από τους δικηγόρους που χειρίζονται προσωπικά την υπόθεση, και είμαι δεόντως εξουσιοδοτημένη από την Ενάγουσα να προβώ στην παρούσα ένορκη δήλωση.
- Η Εναγόμενη περί την 10/10/2017 καταχώρησε αίτηση εις το Σεβαστό Δικαστήριο με την οποία επιδιώκει την έκδοση διατάγματος με το οποίο να διατάσσεται ο Ενάγοντας να παρέχει εντός 20 ημερών από την έκδοση του διατάγματος, περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες, αναφορικά με σημεία και ισχυρισμούς που περιέχονται στην Τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης του Ενάγοντα.
- Περαιτέρω, η Αίτηση της Εναγόμενης επιδιώκει την αναστολή της διαδικασίας μέχρι να δοθούν οι αιτούμενες περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες.
- Είναι η θέση του Ενάγοντα ότι η υπό κρίση αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί από το Σεβαστό Δικαστήριο, καθότι η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος αποτελεί εξαιρετικό δικονομικό μέτρο, σύμφωνα με τις αρχές της Νομολογίας. Περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες μπορούν να δοθούν μόνο αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα στα οποία στηρίζεται το δικόγραφο, και όχι σε σχέση με την μαρτυρία που θα προσκομισθεί προς απόδειξή τους. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, οι αιτούμενες λεπτομέρειες από την πλευρά της Αιτήτριας δεν αποτελούν λεπτομέρειες και/ή διευκρινίσεις σχετικά με τα επίδικα θέματα και/ή τα ουσιώδη γεγονότα καθότι τα θέματα που περιγράφονται στην Έκθεση Απαίτησης του Ενάγοντα είναι διατυπωμένα με σαφήνεια και δεν χρήζουν περαιτέρω διευκρίνισης. Ενόψει τούτου, είναι η ταπεινή άποψη του Καθ' ου η Αίτηση ότι το κριτήριο είναι κατά πόσο είναι πρόσφορο για την διαδικασία να ενεργοποιηθεί ένα τόσο εξαιρετικό μέτρο για να παράσχει ο Ενάγοντας περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες, οι οποίες είναι βασισμένες σε ένα δικόγραφο που είναι ήδη ξεκάθαρο, σε σχέση με την διατύπωση και έκθεση των ισχυρισμών και εκδοχή πραγμάτων του Ενάγοντα, δηλαδή φαίνεται ξεκάθαρα η βάση της αγωγής.
- Για τον λόγο αυτό και επειδή η Έκθεση Απαίτησης παραθέτει τα γεγονότα με επαρκή συνάφεια και σαφήνεια, είναι η θέση του Ενάγοντα ότι η Εναγόμενη γνωρίζει πολύ καλά ποια υπόθεση πρέπει να αναμένει κατά την ακροαματική διαδικασία και δεν πρόκειται να καταληφθεί εξ' απήνης.
- Επίσης, είναι η θέση του Ενάγοντα ότι η υπό κρίση αίτηση πρέπει να αποτύχει, καθότι καταχωρείται από της Εναγόμενη πονηρά και δόλια στο παρόν στάδιο, εφόσον δεν έχει ακόμα καταχωρηθεί η Έκθεση Υπεράσπισης από την πλευρά του. Συνεπώς, ο σκοπός του Αιτητή με την παρούσα αίτηση είναι να ψαρέψει και/ή να εκμαιεύσει μαρτυρία, κάτι που είναι ανεπίτρεπτο κατά το στάδιο της δικογραφίας, όπως έχει πάγια νομολογηθεί και εξηγηθεί.
- Περαιτέρω, σύμφωνα με την Διάταξη 19, Θεσμός 8 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας η οποία διέπει το θέμα, αναφέρεται ρητά ότι η παροχή περαιτέρω και καλύτερων λεπτομερειών πριν την καταχώρηση της Έκθεσης Υπεράσπισης δεν επιτρέπεται, εκτός και αν συντρέχουν ειδικοί λόγοι για να ενεργοποιήσει το Δικαστήριο την διακριτική του ευχέρεια και εκδώσει το αιτούμενο διάταγμα. Η παρούσα περίπτωση βασίζεται στον εν λόγω θεσμό και συνεπώς, αφού η Εναγόμενη στην αίτησή της δεν πρόβαλε κανένα ειδικό λόγο που να κρίνεται αναγκαία η έκδοση του αιτούμενου διατάγματος, η υπό κρίση αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί.
- Η αίτηση της Εναγόμενης δεν συνοδεύεται από οποιαδήποτε ένορκη δήλωση κατά την οποία εξηγείται ο ειδικός λόγος που αιτείται την ενεργοποίηση αυτού του εξαιρετικού μέτρου και νοουμένου ότι το βάρος απόδειξης σε τέτοιου είδους αιτήσεις, το φέρει η Αιτήτρια ή ο Αιτητής, η Εναγόμενη δεν το έχει αποσείσει με την παρούσα Αίτηση. Είναι η θέση του Ενάγοντα ότι η Αίτηση καθίσταται γενική και αόριστη και δεν προσκομίζει κανένα ικανοποιητικό λόγο και/ή στοιχείο για να μπορέσει να αποφασίσει το Δικαστήριο επί του αιτήματος της άλλης πλευράς.
- Συνεπώς, στην περίπτωση που εγκριθεί το αιτούμενο διάταγμα, οι απαιτούμενες λεπτομέρειες που θα αναγκαστεί να παρέχει ο Ενάγοντας, θα προκαλέσουν αδικία εις βάρος του καθότι θα προβάλει ένα μεγάλο κομμάτι της υπόθεσης της ενώ η Εναγόμενη δεν θα έχει καν καταχωρήσει την δική της εκδοχή πραγμάτων. Ως εκ τούτου, τυχόν έκδοση του αιτούμενου διατάγματος θα λειτουργήσει μόνο υπέρ της πλευράς της Εναγόμενης καθώς το μέτρο των λεπτομερειών υπό τις περιστάσεις κρίνεται υπερβολικό.
- Είναι η θέση του Ενάγοντα ότι έχει καταχωρηθεί σωρεία αιτήσεων από την πλευρά του Εναγόμενου και πιθανόν ο σκοπός των διαδοχικών αιτήσεων να είναι η πρόκληση καθυστέρησης της διαδικασίας, κάτι που μερικώς επιτυγχάνεται, καθώς, αν και έχει παρέλθει πέραν του ενός έτους από την ημερομηνία καταχώρησης της αρχικής Έκθεσης Απαίτησης, και περαιτέρω 2 μηνών από την καταχώρηση της Τροποποιημένης Έκθεσης Απαίτησης, η Εναγόμενη δεν έχει ακόμα προβεί στην καταχώρηση της Υπεράσπισής της.
- Είναι επίσης η θέση του Καθ' ου η Αίτηση ότι η νομική βάση της αίτησης δε δίδει το δικαίωμα για τις αιτούμενες θεραπείες.
- Ως εκ των ανωτέρω ο Καθ' ου η Αίτηση, μέσω εμού, αρνείται το σύνολο της αίτησης ττης Εναγόμενης, και αξιώνει απόρριψη της με έξοδα.» ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ. Κατ' αρχάς, είναι αναγκαίο να σημειωθεί ότι η Έκθεση Απαίτησης αποτελεί το δικόγραφο με το οποίο η Ενάγουσα εισάγει την υπόθεσή της. Ο τρόπος σύνταξης των δικογράφων, περιλαμβανομένης της Έκθεσης Απαίτησης υπόκειται στις προδιαγραφές δικογράφησης που θεσμοθετούνται με τη Δ.19, θ.4 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, την οποία και παραθέτω꞉ «Κάθε δικόγραφο θα πρέπει να περιέχει και να περιέχει μόνο, σύντομη έκθεση των ουσιωδών γεγονότων επί των οποίων ο διάδικος που καταχωρεί το δικόγραφο στηρίζει την απαίτηση του ή την υπεράσπιση του αναλόγως της υπόθεσης, αλλά όχι μαρτυρία με την οποία θα αποδειχθούν τα γεγονότα και πρέπει όπου είναι αναγκαίο να διαιρείται σε παραγράφους αριθμημένες κατά σειρά. Οι ημερομηνίες, τα ποσά και οι αριθμοί πρέπει να αναγράφονται με αριθμούς και όχι λέξεις. Τα δικόγραφα θα πρέπει να υπογράφονται από τον δικηγόρο ή τον διάδικο αν μηνύει ή αν υπερασπίζεται προσωπικά.» Τηρουμένων των ως άνω προδιαγραφών της Δ.19, θ.4, κάθε διάδικος είναι ελεύθερος να διαμορφώσει το δικόγραφο του. Η ρήση του δικαστή Bowen στη Knowles v. Roberts 38 Ch. D. 263, 270, η οποία υιοθετήθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην Vector Onega A.G. ν. Του πλοίου Μ/V Girvas κ.α.
(2000)1 Α.Α.Δ. 16 είναι ενδεικτική των ορίων της ελευθερίας αυτής: "....... the rule that the Court is not to dictate to parties how they should frame their case, is one that ought always to be preserved sacred. But that rule is, of course, subject to this modification and limitation, that the parties must not offend against the rules of pleading which have been laid down by the law;...." Είναι ξεκάθαρο από το λεκτικό της Δ.19, θ.4 ότι δεν απαιτείται, ούτε επιτρέπεται, να εισαχθεί μαρτυρία μέσα στα δικόγραφα, παρά μόνον απαιτείται να εκτίθενται σε αυτά οι ουσιώδεις ισχυρισμοί γεγονότων. Την εμβέλεια της Δ.19, θ.4 ερμηνεύει και επιβεβαιώνει κατά τον πιο πάνω τρόπο, μεταξύ άλλων, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Νίκου Κ. Σιακόλα
(2011)1 Α.Α.Δ.
- Διάδικος, ο οποίος αισθάνεται ότι χρήζουν περισσότερων και καλύτερων λεπτομερειών οι ισχυρισμοί γεγονότων που δικογράφησε ο αντίδικός του, δύναται να απευθυνθεί προς αυτόν με επιστολή και να ζητήσει τέτοιες λεπτομέρειες, βάσει της Δ.19, θ.7.[2] Κατόπιν τούτου, εάν δεν ικανοποιηθεί, διατηρεί την ευχέρεια να απευθυνθεί στο Δικαστήριο, για να αιτηθεί να διαταχθεί ο αντίδικός του όπως παράσχει τέτοιες περισσότερες ή καλύτερες λεπτομέρειες για οποιοδήποτε ζήτημα που αναφέρεται στο δικόγραφο του αντιδίκου του. Την εξουσία για την έκδοση τέτοιου διατάγματος δίδει στο Δικαστήριο η Δ.19, θ.6, όπου προβλέπεται ότι꞉ «
- Περαιτέρω και καλύτερη έκθεση της φύσης της απαίτησης ή υπεράσπισης ή περισσότερες και καλύτερες λεπτομέρειες οποιουδήποτε ζητήματος που αναφέρεται σε οποιοδήποτε δικόγραφο, ειδοποίηση ή γραπτή διαδικασία που απαιτεί λεπτομέρειες, μπορεί σε όλες τις περιπτώσεις να διαταχθεί, με τέτοιους όρους ως προς τα έξοδα ή άλλως πως όπως θα ήθελε φανεί δίκαιο.». Η εξουσία του Δικαστηρίου να εκδώσει Διάταγμα για περισσότερες ή καλύτερες λεπτομέρειες δεν είναι ανεξέλεγκτη. Λαμβάνοντας υπόψη τους κανόνες περί δικογράφησης των ουσιωδών ισχυρισμών γεγονότων, όπως προσδιορίζονται στην προπαρατεθείσα Δ.19, θ.4, αξιολογείται δικαστικά εάν οι ζητούμενες λεπτομέρειες αφορούν στα ουσιώδη γεγονότα της υπόθεσης, έτσι ώστε να είναι αναγκαίες και σχετικές με την υπόθεση που θα έχει να αντιμετωπίσει ο αιτών διάδικος. Εάν οι ζητούμενες λεπτομέρειες αποσκοπούν στην αλίευση μαρτυρίας, τότε είναι ανεπίτρεπτη η έκδοση διατάγματος για την παροχή τους. Στην Ευδόκιος Σάββα ν. Κυπριακών Αερογραμμών Λτδ (αρ.2)
(1992)1 Α.Α.Δ. 1146 επισημάνθηκαν, συναφώς, τα εξής꞉ «Η παροχή περαιτέρω λεπτομερειών σκοπεί στον εντοπισμό και όπου επιβάλλεται την διευκρίνιση των επίδικων θεμάτων, όπως αυτά στοιχειοθετούνται από τα ουσιώδη γεγονότα που στοιχειοθετούν το αγώγιμο δικαίωμα. Θα συνιστούσε εκτροπή, όπως αναγνωρίζει η νομολογία, η παροχή λεπτομερειών για επουσιώδη θέματα στα οποία γίνεται αναφορά σε δικόγραφα (Re Wells (Deceased)
(1962)1 AII.E.R. 812). Η μαρτυρία δεν αποτελεί αντικείμενο των εγγράφων προτάσεων, ούτε μπορεί να διαταχθούν λεπτομέρειες του περιεχομένου της εφόσον αποκαλύπτεται (Temperton ν Russell
(1983)9 T.L.R. 318).». Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο βαθμός λεπτομέρειας με τον οποίο θα πρέπει να δικογραφούνται οι ουσιώδεις ισχυρισμοί γεγονότων συσχετίζεται με την αναγκαιότητα να διασφαλισθεί δίκαιη δίκη, ειδικότερα με το δικαίωμα ενός διάδικου να γνωρίζει την υπόθεση που έχει να αντιμετωπίσει, για να προετοιμάσει επαρκώς και κατάλληλα την άμυνά του σε αυτή. Να μην καταληφθεί εξ απίνης. Όπως αναφέρεται στο Annual Practice
(1958), Τόμος 1, σελ 450: «In every pleading a certain amount of detaiI is necessary to ensure cIearness, and to prevent 'surprise' at the triaI. Each party must state his case with precision; otherwise his opponent will not know for certain what is the reaI point in dispute, and therefore will not be abIe to properly prepare his evidence for trial [...]. On the other hand, the issue may be obscured by too much detaίl. Α party who pIeas with unnecessary particularity may thereby fetter his hand at the trial [...Ι or lay in himself an increased burden of proof [. . .].» Μετάφραση: Σε κάθε δικόγραφο επιβάλλεται ορισμένος αριθμός λεπτομερειών, προκειμένου να διασφαλιστεί διαύγεια, και να αποφευχθεί «έκπληξη» κατά την ακροαματική διαδικασία. Ο κάθε διάδικος πρέπει να προβάλει τη θέση του με ακρίβεια, αλλιώς ο αντίπαλός του δεν θα γνωρίζει με βεβαιότητα ποιο είναι το πραγματικό επίδικο θέμα, και ως εκ τούτου δεν θα είναι σε θέση να προετοιμάσει κατάλληλα τη μαρτυρία του για τη δίκη [. . .]. Από την άλλη, το ζήτημα μπορεί να επισκιαστεί από πάρα πολλές λεπτομέρειες. Ένας διάδικος που δικογραφεί με περιττές λεπτομέρειες, μπορεί έτσι να περιορίσει τη θέση του στη δίκη [...] ή να εναποθέσει στον εαυτό του ένα αυξημένο βάρος απόδειξης [...].» Πέραν των πιο πάνω, όταν η αίτηση για περισσότερες ή καλύτερες λεπτομέρειες υποβάλλεται πριν την καταχώρηση της Έκθεσης Υπεράσπισης, τότε το Δικαστήριο εξετάζει το ενδεχόμενο να καταχωρείται καταχρηστικά ή/και παρελκυστικά, με σκοπό να παρεκταθεί ο χρόνος για την καταχώρηση έκθεσης υπεράσπισης. Όπως αναφέρεται στο Annual Practice
(1958), Τόμος 1, σελ 351: «Particulars before defence (O.19, r.7B). 7B. Particulars of a claim shall not be ordered under Rule 7 to be delivered before defence unless the Court or Judge shall be of the opinion that they are necessary or desirable to enable the defendant to plead or ought for any other reason to be so delivered." This rule was added to prevent applications for particulars being employed to gain time for defence." Στην απόφαση Cyprus Airways Ltd v. Savva (Αρ.1)
(1992)1(Α) Α.Α.Δ. 1 λέχθηκε ότι: «In order to prevent a request for particulars of the statement of claim being used as an instrument of delay, an order for particulars will not be made before the service of the defence, unless in the opinion of the court, the order is necessary or desirable to enable the defendant to plead or for some other special reason. Particulars before defence are necessary or desirable where otherwise the defendant would be prejudiced or embarrassed in his pleading, or to enable the defendant to decide how to plead. Thus, where the defendant genuinely desires to consider making a payment into court, particulars of special damage will ordinarily be ordered before defence, as, for example, in actions for wrongful dismissal. On the other hand, although the defendant may be entitled to the particulars requested, they will not be ordered before the defence if they are not necessary or desirable at that stage, as for example, where the defendant intends to contest the issue of whether he is an accounting party, particulars of the sums alleged to have been paid to him will not be ordered before the defence». (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι του Δικαστηρίου.) Όπως προκύπτει από τα πιο πάνω, πριν την καταχώρηση της Υπεράσπισης, το Δικαστήριο θα εγκρίνει αίτηση για καλύτερες και περαιτέρω λεπτομέρειες μόνο αν: (α) συντρέχουν ιδιαίτεροι ή ειδικοί λόγοι, ή (β) όταν οι λεπτομέρειες αυτές είναι αναγκαίες για να μπορέσει ο εναγόμενος να ετοιμάσει την Έκθεση Υπεράσπισης του. Όπως επεξηγήθηκε στην απόφαση Vector Onega A.G. ν. Του πλοίου Μ/V Girvas κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 986: «Ο όρος 'ιδιαίτερος λόγος' (special reason) εξετάστηκε από τον Πική, Π.Ε.Δ., (όπως ήταν τότε) στην Alte Maritime Compania Naviera S.A. v. Toubia Kmeid
(1982)2 J.S.C. 226, όπου στη σελ. 228 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «However there is nothing restricting the discretion of the Court to direct particulars at this early stage in the light of special reasons. Special reasons may be found in the face of uncommon or extraordinary circumstances making it necessary, in the interests of justice, to order particulars before defence. (On the meaning of special circumstances see Clarks of Hove Ltd v. Bakers' Union [1979] 1 All E.R. 152)». Ιδιαίτεροι λόγοι, υπάρχουν όταν συντρέχουν περιστατικά τόσο ασυνήθιστα ή ιδιάζοντα ώστε η χορήγηση λεπτομερειών στο στάδιο αυτό να είναι αναγκαία για σκοπούς ορθής απονομής της δικαιοσύνης. Επίσης, η χορήγηση λεπτομερειών πριν την καταχώρηση της Έκθεσης Υπεράσπισης είναι αναγκαία ή επιθυμητή αν αυτές θα υποβοηθήσουν τον εναγόμενο να αποφασίσει πώς θα συντάξει την Έκθεση Υπεράσπισης του, ή στην περίπτωση που αυτές δεν δοθούν, θα προκληθεί στον εναγόμενο αμηχανία ή θα τον επηρεάσουν δυσμενώς στην ετοιμασία της Υπεράσπισης του. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ. Κατά πόσον η αίτηση είναι παράτυπη. Προτού εξετάσω επί της ουσίας την αίτηση, κρίνω σκόπιμο να αποφανθώ επί του λόγου ένστασης που αφορά στο κατ' ισχυρισμόν παράτυπο της αίτησης λόγω του ότι αυτή δεν συνοδεύεται με ένορκη δήλωση. Απορρίπτω αυτόν τον λόγο ένστασης για τους εξής λόγους꞉ Κατά γενικό κανόνα, κάθε αίτηση, εξαιρουμένων εκείνων που προσδιορίζονται ρητά στη Δ.18, θ.8 ότι επιτρέπεται να υποβάλλεται μονομερώς, θα πρέπει να υποβάλλεται δια κλήσεως και να συνοδεύεται με ένορκη δήλωση, εκτός αν εμπίπτει σε εκείνες τις περιπτώσεις αιτήσεων δια κλήσεως όπου η Δ.48, θ.9 επιτρέπει να μην συνοδεύονται από ένορκη δήλωση. Τέτοια είναι η περίπτωση (i), η οποία παραπέμπει στη Δ.19, θ.
- Παραθέτω τη σχετική πρόνοια της Δ.48, θ.9(i)꞉ «
- Saving the powers conferred on the Courts and Judges by section 3 of the Courts of Justice (Supplementary Provisions) Law, Cap. 12, and section 8 of the Civil Procedure Law, Cap. 7, to make temporary orders without notice under the circumstances and in the manner mentioned and provided in the said sections, all applications other than those mentioned in Rule 8 of this Order shall be made by summons supported by affidavits of the facts relied upon with this qualification that, unless required by the Court or Judge, the undermentioned applications (and any others in which an affidavit is expressly dispensed with) need not be accompanied by affidavit- (i) under Order 19, Rule 6, for further and better statement of claim or defence, or further and better particulars;». Επομένως, αίτηση η οποία υποβάλλεται στο Δικαστήριο δυνάμει της Δ.19, θ.6 για περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης δεν απαιτείται να συνοδεύεται από ένορκη δήλωση. Η εξουσία του Δικαστηρίου να εκδώσει Διάταγμα για περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης εδράζεται στο θεσμό 6 της Δ.
- Όταν η αίτηση για περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης υποβληθεί πριν την καταχώριση της Έκθεσης Υπεράσπισης, το Δικαστήριο την εξετάζει εφαρμόζοντας τα κριτήρια που καθορίζονται στη Δ.19, θ.
- Ωστόσο, το Δικαστήριο εξακολουθεί να αντλεί την εξουσία του για την έκδοση του αιτούμενου Διατάγματος από την πρόνοια της Δ.19, θ.
- Τούτο καθίσταται φανερό από τη διατύπωση της Δ.19, θ.
- Γι' αυτό και, κατά την κρίση μου, δεν αλλάζει η κατηγοριοποίηση της αίτησης, από απόψεως τύπου, για τους σκοπούς της Δ.48, θ.
- Για ευκολία αναφοράς επαναλαμβάνω τις πρόνοιες της Δ.19, θ.θ. 6 έως 8꞉ «
- A further and better statement of the nature of the claim or defence, or further and better particulars of any matter stated in any pleading, notice, or written proceeding requiring particulars, may in all cases be ordered, upon such terms, as to costs and otherwise, as may be just.
- Before applying for an order for particulars a party may apply for them by letter. The costs of the letter and of any particulars delivered pursuant thereto shall be allowed on taxation. In dealing with the costs of any application for an order for particulars, the provisions of this Rule shall be taken into consideration by the Court or Judge.
- Particulars of a claim shall not be ordered under Rule 6 of this Order to be delivered before defence unless the Court or Judge shall he of opinion that they are necessary or desirable to enable the defendant to plead or ought for any other special reason to be so delivered.» Είναι φανερό ότι η Δ.19, θ.8 δεν θεσμοθετεί άλλο τύπο αίτησης ή άλλο βάθρο για ανάληψη εξουσίας έκδοσης Διατάγματος, παρά μόνο εξειδικεύει τα κριτήρια για την άσκηση της διακριτικής εξουσίας χορήγησης διατάγματος δυνάμει της Δ.19, θ.6, υπό τις συγκεκριμένες χρονικές συνθήκες που υποβάλλεται η αίτηση. Ενόψει των ανωτέρω, δεν θεωρώ παράτυπη μια αίτηση που υποβάλλεται δυνάμει της Δ.19, θ.θ. 6 και 8, αν δεν συνοδεύεται από ένορκη δήλωση. Στον Αιτητή εναπόκειτο να αξιολογήσει αν τα στοιχεία του φακέλου θα ήταν επαρκή για να αναδείξουν ότι πληρούνται τα κριτήρια της Δ.19, θ.8 υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις, ώστε να μην χρειάζεται να συνοδεύσει την αίτηση ένορκη δήλωση γεγονότων. Για παράδειγμα, αν ο Αιτητής επικαλείται την αναγκαιότητα ή το επιθυμητό των ζητούμενων λεπτομερειών επί τω ότι η απουσία τους από το δικόγραφο της Έκθεσης Απαίτησης καθιστά αδύνατη ή δυσχερή την ετοιμασία της έκθεσης υπεράσπισής του (ως είναι το πρώτο κριτήριο της Δ.19, θ.8), τούτο είναι ζήτημα που μπορεί να κριθεί από το Δικαστήριο στην όψη του δικογράφου της Έκθεσης Απαίτησης, η οποία αποτελεί στοιχείο του φακέλου, και επομένως δεν φαίνεται να είναι αναγκαία η ένορκη δήλωση γεγονότων. Αν όμως ο Αιτητής επικαλείται ότι υπάρχει ειδικός λόγος για τον οποίο θα πρέπει να του παραδοθούν οι περαιτέρω λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης, τότε ένας τέτοιος ειδικός λόγος θα πρέπει να εξειδικευθεί σε ποια γεγονότα στηρίζεται και εφόσον τούτα δεν αναδύονται από τα στοιχεία του φακέλου, τότε θα πρέπει να αναφερθούν από τον Αιτητή με ένορκη δήλωση η οποία να συνοδεύει την αίτησή του. Ως εκ τούτου, αν και δεν θα είναι παράτυπη η αίτησή του, εντούτοις θα κινδυνεύει να μην αποδειχθεί ο ειδικός λόγος που επικαλείται. Στην υπό κρίση αίτηση, ο Αιτητής δεν επικαλέσθηκε οποιοδήποτε ειδικό λόγο (special reason), προκειμένου να στηρίξει το αίτημά του για περαιτέρω λεπτομέρειες, παρά μόνο επικαλέσθηκε την αναγκαιότητα των λεπτομέρειων για να καταστεί δυνατή η ετοιμασία της Έκθεσης Υπεράσπισής του. Συνεπώς, γεγονότα που καταγράφει στην αίτηση ότι αναδύονται από τα στοιχεία του φακέλου, είναι όντως επαρκή για να αξιολογήσει το Δικαστήριο την αίτηση. Η ίδια η Έκθεση Απαίτησης, η οποία θα κριθεί υπό το φως των κανόνων δικογράφισης σε υποθέσεις δυσφήμισης και επιζήμιας ψευδολογίας, καθώς επίσης ο χρόνος καταχώρισης της αίτησης εν σχέση προς την πορεία της υπόθεσης από τότε που καταχωρήθηκε η αγωγή είναι τα δύο στοιχεία που χρειάζεται να έχει ενώπιον του το Δικαστήριο για να κρίνει αφενός την αναγκαιότητα των λεπτομερειών και αφετέρου την ύπαρξη τυχόν παρελκυστικής τακτικής για καθυστέρηση της πορείας της υπόθεσης από μέρους του διαδίκου - αιτητή. Επί της ουσίας της αίτησης Με τις πιο πάνω σκέψεις προχωρώ σε εξέταση της αίτησης επί της ουσίας της. Βάσει του άρθρου 17
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, το αστικό αδίκημα της «δυσφήμησης» συvίσταται στη δημoσίευση από oπoιoδήπoτε πρόσωπo με έvτυπo, γραπτό, ζωγραφιά, oμoίωμα, χειρovoμίες, λόγια ή άλλoυς ήχoυς, ή με κάθε άλλo μέσo oπoιασδήπoτε φύσης, περιλαμβαvόμεvης και της εκπoμπής με ασύρματη τηλεγραφία, δημoσιεύματoς τo oπoίo- «(α) απoδίδει σε άλλo πρόσωπo έγκλημα͘ ή (β) απoδίδει σε άλλo πρόσωπo αvάρμoστη συμπεριφoρά σε δημόσια θέση͘ ή (γ) εκ φύσεως τείvει στo vα βλάψει ή vα επηρεάσει με δυσμέvεια τηv υπόληψη άλλoυ πρoσώπoυ στo επάγγελμα, επιτήδευμα, τηv εργασία, απασχόληση, ή τη θέση τoυ͘ ή (δ) εvδέχεται vα εκθέσει άλλo πρόσωπo σε γεvικό μίσoς, περιφρόvηση ή χλεύη͘ ή (ε) εvδέχεται vα πρoκαλέσει τηv απoστρoφή ή απoφυγή oπoιoυδήπoτε πρoσώπoυ από άλλoυς.» Βάσει του άρθρου 17
(3)του ίδιου Νόμου, χωρίς απόδειξη ειδικής ζημιάς δεv είvαι δυvατή η έγερση αγωγής για δυσφήμηση η oπoία εvεργήθηκε με χειρovoμίες, με λόγια ή άλλoυς ήχoυς, με εξαίρεση τηv εκπoμπή με ασύρματη τηλεγραφία, εκτός όταv oι χειρovoμίες, τα λόγια ή άλλoι ήχoι- «(α) Απoδίδoυv έγκλημα πoυ δύvαται vα επισύρει στov εvάγovτα σωματική πoιvή ή φυλάκιση σε πρώτη καταδίκη͘ (β) σκoπεύoυv στo vα βλάψoυv ή vα επηρεάσoυv με δυσμέvεια τηv υπόληψη τoυ εvάγovτα στo επάγγελμα, επιτήδευμα, εργασία, απασχόληση ή τη θέση τoυ͘ (γ) απoδίδoυv στov εvάγovτα μεταδoτική ή μoλυσματική vόσo͘ (δ) απoδίδoυv σε γυvαίκα ή κoρασίδα μoιχεία ή ασέλγεια.» Από την άλλη, το αστικό αδίκημα της επιζήμιας ψευδολογίας προβλέπεται στο άρθρο 25 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ.148, το οποίο προβλέπει τα εξής: «25.-
(1)Επιζήμια ψευδoλoγία συvίσταται στηv κακόβoυλη δημoσίευση ψευδoύς δήλωσης, πρoφoρικά ή άλλως πως πoυ αφoρά- (α) Τo επάγγελμα, τo επιτήδευμα, τηv εργασία, εvασχόληση ή τη θέση άλλoυ ή (β) τα αγαθά άλλoυ ή(γ) τov τίτλo κυριότητας άλλoυ: Νoείται ότι, τηρoυμέvωv τωv διατάξεωv τoυ εδαφίoυ
(2), καvέvας δεv τυγχάvει απoζημίωσης για επιζήμια ψευδoλoγία, εκτός αv εξαιτίας αυτής υπέστη ειδική ζημιά». Οι βασικές αρχές δικογράφησης που αφορούν υποθέσεις δυσφήμησης καταγράφονται στο σύγγραμμα Bullen & Leake & Jacob's, Precedents of Pleadings, Sixteenth Edition, Volume I, Thomson, Sweet & Maxwell, Section 29: Libel and Slander, σελίδες 547 - 581, και οι αρχές δικογράφησης σε ό,τι αφορά υποθέσεις επιζήμιας ψευδολογίας παρατίθενται στο ίδιο Σύγραμμα στο Section 30꞉ Malicious Falsehood, σελίδες 583 -
- Επίσης, με το θέμα της δικογράφησης για τα προαναφερόμενα αστικά αδικήματα ασχολείται με ειδικό τρόπο το Σύγραμμα Gatley on Libel and Slander, Sweet & Maxwell, Eleventh Edition, 2008, 959 -
- Αυτό που ενδιαφέρει για τους σκοπούς της υπό κρίση αίτησης είναι οι αρχές δικογράφησης της Έκθεσης Απαίτησης. Σε αυτές θα επικεντρωθώ. Αντλώντας καθοδήγηση από τα ανωτέρω Συγγράμματα και ιδίως από το Σύγγραμμα Bullen & Leake, τις παρουσιάζω συνοπτικά σε ελεύθερη μετάφραση στα ελληνικά꞉ ΟΙ ΔΥΣΦΗΜΗΣΤΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ. Σε υπόθεση δυσφήμησης που έχει αποτυπωθεί με μόνιμο χαρακτήρα (libel), oι ισχυριζόμενες δυσφημιστικές «λέξεις» πρέπει να αναφέρονται αυτολεξεί (verbatim) στην Έκθεση Απαίτησης. Δεν αρκεί να εκτεθεί η ουσία των λέξεων ή το αποτέλεσμα των λέξεων. Όπου οι λέξεις αυτές περιέχονται σε κάποιο μακροσκελές άρθρο ή πρόγραμμα, τότε αρκεί να δικογραφηθεί το απόσπασμα που περιέχει τις επίδικες λέξεις ή μπορεί να επισυναφθεί ως παράρτημα ολόκληρο το άρθρο ή πρόγραμμα. Εκεί όπου η δυσφήμιση εντοπίζεται σε ερωτοαπαντήσεις, τότε τόσο η ερώτηση όσο και η απάντηση πρέπει να δικογραφούνται. Σε δυσφήμηση που δεν έχει αποτυπωθεί με μόνιμο χαρακτήρα (slander), οι ακριβείς δυσφημιστικές λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν πρέπει να δικογραφούνται σε ευθύ λόγο (direct speech) και όπου δεν είναι εφικτό να καταγραφούν αυτολεξεί και επακριβώς, τότε θα πρέπει να δικογραφούνται με εύλογη ακρίβεια (reasonable precision). Κατά τη δίκη είναι αρκετό να αποδειχθεί ότι οι λέξεις που δικογραφήθηκαν ήταν ουσιωδώς οι ίδιες με εκείνες που ειπώθηκαν (that the words spoken were substantially the same as those pleaded in the particulars of claim). Η ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ. Σε υπόθεση δυσφήμησης που έχει αποτυπωθεί με μόνιμο χαρακτήρα (libel), πρέπει να δικογραφείται το όνομα του βιβλίου, της εφημερίδας ή του εγγράφου όπου αποτυπώθηκαν οι λέξεις, καθώς επίσης η ημερομηνία της δημοσίευσης και η σχετική σελίδα όπου εντοπίζεται το επίδικο δημοσίευμα. Σε περίπτωση που οι επίδικες λέξεις εντοπίζονται σε επιστολή ή άλλη ιδιωτική επικοινωνία, τότε πρέπει να δικογραφείται το όνομα κάθε αποδέκτη (publishee) της επιστολής ή της επικοινωνίας μέσω της οποίας δημοσιεύθηκαν οι επίδικες λέξεις, για να μπορεί κατά τη δίκη να αποδειχθεί ο ισχυρισμός ότι υπήρξε δημοσίευση. Αν όμως οι επίδικες λέξεις δημοσιεύθηκαν / δημοσιοποιήθηκαν προς το ευρύ κοινό (to the public at large) είτε δια τηλεοράσεως είτε μέσω εφημερίδος, τότε δεν απαιτείται να δικογραφούνται οι αποδέκτες της δημοσίευσης ((publishees). Σε υπόθεση δυσφήμησης που δεν έχει αποτυπωθεί με μόνιμο χαρακτήρα (slander), τα ονόματα των προσώπων προς τα οποία απευθύνθηκαν / δημοσιοποιήθηκαν οι επίδικες δυσφημηστικές λέξεις πρέπει να δικογραφούνται. Δεν θα επιτραπεί στον Ενάγοντα να αποδείξει κατά τη δίκη ότι υπήρξε δημοσίευση των λέξεων προς πρόσωπα των οποίων τα ονόματα δεν είχαν δικογραφηθεί, εκτός σε εξαιρετικές περιστάσεις και τούτο αν κατά τη δικογράφηση της Έκθεσης Απαίτησης γινόταν αναφορά ότι υπήρξε δημοσίευση σε πρόσωπα που στο παρόν στάδιο είναι άγνωστα (at present unkown). ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ (INNUENDO). Όπου οι επίδικες λέξεις έχουν ένα μόνο νόημα στην κυριολεξία το οποίο είναι σαφές (π.χ. ότι ο Α έκλεψε το αυτοκίνητό μου»), δεν χρειάζεται να δικογραφηθεί ξεχωριστά το νόημα των λέξεων. Όπου υπάρχει οποιοδήποτε άλλο νόημα που μπορεί έμμεσα να εξαχθεί από τις επίδικες λέξεις ως δυσφημηστικό, τότε πρέπει να δικογραφείται το φυσικό κατά κυριολεξία νόημα των λέξεων και ξεχωριστά το έμμεσο νόημα που αποδίδει το δυσφημηστικό χαρακτήρα στις λέξεις. Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΑ. Η Έκθεση Απαίτησης θα πρέπει να δικογραφεί την αναφορά στο πρόσωπο του Ενάγοντα. Όπου χρειάζεται να στηριχθεί σε ειδικά γεγονότα (special facts), για να αποδείξει ότι οι επίδικες λέξεις αφορούσαν στο άτομο του Ενάγοντος, τότε εκείνα τα γεγονότα πρέπει να δικογραφούνται ειδικά και σε τέτοια περίπτωση πρέπει να δίδονται λεπτομέρειες σε ό,τι αφορά εκείνα τα άτομα ή τις τάξεις προσώπων που διάβασαν τις επίδικες λέξεις και γνώριζαν τα ειδικά γεγονότα της υπόθεσης, ώστε να αντιληφθούν την αναφορά στο άτομο του Ενάγοντος. Όπου τα ειδικά γεγονότα είναι ευρέως γνωστά, και η δημοσιοποίηση των επίδικων λέξεων έγινε σε εξίσου ευρεία κλίμακα, τότε είναι συνήθως αρκετό να δικογραφηθεί ότι ότι ένας σημαντικός αριθμός προσώπων, χωρίς ονομαστική αναφορά σε αυτούς, γνώριζε τα γεγονότα και κατάλαβε ότι οι επίδικες λέξεις αναφέρονταν στον Ενάγοντα. ΖΗΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ. Σε υπόθεση δυσφήμησης που δεν έχει αποτυπωθεί με μόνιμο χαρακτήρα (slander), θα πρέπει να δικογραφείται ο ισχυρισμός ότι οι επίδικες λέξεις προορίζονταν (were calculated) να πλήξουν τον Ενάγοντα στο επάγγελμα του ή στην ιδιότητα ή τη θέση ή τον τίτλο που κατέχει ή στο εμπόριο ή στην απασχόληση ή επιχείρηση που ασκούσε ή διατηρούσε κατά τον επίδικο χρόνο της δημοσίευσης. Στις περιπτώσεις δυσφήμησης που δεν έχει αποτυπωθεί με μόνιμο χαρακτήρα (slander), στις οποίες για να υπάρχει αγώγιμο δικαίωμα, πρέπει να αποδειχθεί ειδική ζημιά, τότε η ζημιά πρέπει να δικογραφηθεί με πλήρεις λεπτομέρειες. Αν ο Ενάγων ισχυρίζεται ότι υπέστη οικονομική απώλεια (financial loss) ή απώλεια πελατείας (loss of custom), αυτό πρέπει να δικογραφείται. Δικαιούται να αξιώσει και τόκο επί της ειδικής ζημιάς. Απεναντίας σε υποθέσεις όπου η μόνη αξίωση του Ενάγοντος αφορά σε γενικές αποζημιώσεις, δεν δύναται να αξιώνει τόκο. Οι γενικές αποζημιώσεις αφορούν μόνο στη ζημιά στην υπόληψη, τη φήμη και τα αισθήματα του Ενάγοντος, η οποία ζημιά θα πρέπει να δικογραφείται με περιεκτικό και συνοπτικό τρόπο, ανάλογο προς τα γεγονότα της υπόθεσης. Στις περιπτώσεις όπου ο Ενάγων επιθυμεί να στηριχθεί σε κάποια συμπεριφορά του Εναγομένου που έλαβε χώρα μετά την επίδικη δημοσίευση, για να αξιώσει επαυξημένες αποζημιώσεις (aggravated damages), η συμπεριφορά αυτή θα πρέπει να δικογραφείται ειδικά. Ωστόσο, οι εταιρείες δεν έχουν αισθήματα, γι' αυτό και δεν μπορούν να πληγωθούν τα αισθήματά τους και συνεπώς ούτε δικαιούνται να αξιώσουν επαυξημένες αποζημιώσεις. Στις περιπτώσεις που ο Ενάγων επιθυμεί να αξιώσει παραδειγματικές αποζημιώσεις (exemplary damages) πρέπει να δικογραφεί τα ειδικά γεγονότα στα οποία στηρίζει την αξίωσή του. Γενικά χρειάζεται να αποδειχθεί ότι ο Εναγόμενος δημοσίευσε τις δυσφημηστικές λέξεις γνωρίζοντας ότι αυτές ήταν ψευδείς ή ότι ήταν απερίσκεπτος στο να εξακριβώσει το αληθές ή ψευδές του νοήματός τους, βασιζόμενος απλώς και μόνο στο όφελος που θα είχε ο ίδιος από τη δημοσίευση, π.χ. όπου ο εναγόμενος είναι εφημερίδα το όφελός της μπορεί να συνίσταται στην προοπτική για αυξημένη κυκλοφορία. Στις περιπτώσεις που ο Ενάγων επιθυμεί να εκδοθεί κάποιο τελικό απαγορευτικό διάταγμα ως θεραπεία για τον ενδεχόμενο κίνδυνο αναδημοσίευσης, αυτή η αξίωση πρέπει να δικογραφείται ειδικά. Για υποθέσεις όπου η δημοσίευση έγινε εκτός Κύπρου ή σε ξένη γλώσσα, ισχύουν εξειδικευμένοι κανόνες δικογράφησης που δεν χρήζουν αναφοράς στο πλαίσιο της παρούσας υπόθεσης, γι' αυτό και παραλείπω την όποια αναφορά. Επίσης, αντλώντας καθοδήγηση από το Σύγραμμα Gatley, ανωτέρω, σελ. 965-966, σχετικά με το θέμα της αναδημοσίευσης, σημειώνω ότι πρέπει να δικογραφείται με σαφήνεια αν ο Ενάγων αποδίδει ευθύνη στον Εναγόμενο για την πράξη της αναδημοσίευσης του επίδικου δημοσιεύματος ή αν απλώς το θέτει για να αξιολογηθεί η έκταση της δημοσιότητας που έλαβε το αρχικό δημοσίευμα για σκοπούς επιμέτρησης των αποζημιώσεων. Οι πιο πάνω αρχές αντανακλώνται στην Κυπριακή νομολογία. Ενδεικτικά αναφέρω ότι στην απόφαση Γαληνιώτης Eλευθέριος ν. Eκδοτικός Oίκος Δίας Λτδ και Άλλης
(2011)1 Α.Α.Δ. 474, αναφέρθηκε ότι: «Το δημοσίευμα θα πρέπει να παρατίθεται αυτούσιο και διαδοχικά να καταγράφεται η δυσφημιστική έννοιά του είτε στη συνήθη σημασία των λέξεων που χρησιμοποιούνται, ή, όπου υπάρχει ισχυρισμός για υπαινιγμό, να παρατίθενται σε ξεχωριστή παράγραφο με λεπτομέρειες, οι έννοιες κατά τις οποίες το κείμενο θεωρείται δυσφημιστικό για τον ενάγοντα. Ακόμη να καταγράφονται εκείνα τα εξωγενή γεγονότα που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το δημοσίευμα αναφέρεται στον ενάγοντα». Στην υπόθεση Χατζηλαμπρή Ανδρέας ν. Μάριου Πετεινού
(2010)1 Α.Α.Δ. 1022, λέχθηκε ότι: «Λόγω της φύσης του αγώγιμου δικαιώματος, κατά τη δικογράφηση της κατ' ισχυρισμόν δυσφήμισης, είναι όντως επάναγκες όπως χρησιμοποιούνται οι ακριβείς λέξεις που συνιστούν τη δυσφήμιση καθώς και το όνομα ή τουλάχιστον η περιγραφή του κάθε ατόμου στο οποίο δημοσιεύτηκε ο λίβελος. Επίσης θα πρέπει να αναφέρεται η ημερομηνία της δημοσίευσης. Σχετικά επί του θέματος είναι τα όσα αναφέρονται στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 4η έκδοση, Τόμος 28, παρά. 175 και Bullen and Leake and Jacob' s, Precedents of Pleadings, 12η έκδοση, στη σελίδα 626 όπου τονίζεται ότι το δυσφημιστικό υλικό θα πρέπει να παρατίθεται στην έκθεση απαίτησης κατά λέξη («verbatim»), καθώς επίσης και η ημερομηνία της κάθε δημοσίευσης στην οποία στηρίζεται το κάθε αγώγιμο δικαίωμα. Θα πρέπει επίσης να αναφέρεται το όνομα κάθε ατόμου στο οποίο έγινε η δημοσίευση και αν το όνομα του δεν είναι γνωστό, θα πρέπει να δοθεί κάποια άλλη περιγραφή ώστε να μπορεί να αναγνωριστεί. Σε διαφορετική περίπτωση, εκτός αν υπάρχουν εξαιρετικές περιστάσεις, πιθανώς να μην επιτραπεί στον Ενάγοντα κατά την ακρόαση της υπόθεσης, να αποδείξει τη δημοσίευση σε οποιοδήποτε πρόσωπο που δεν είχε προηγουμένως περιγραφεί στο δικόγραφο, αφού κάτι τέτοιο θα θεωρείτο εκτός δικογράφου (βλ. Barham v. Lord Huntingfield (CA) [1913] [1911-13] All E.R. Rep. 663 και Russell and Another v. Stubbs Ltd. (HL) [1908] [1913] 2 KB 200)». Όπου η βάση της αγωγής είναι διττή, ήτοι όπου το αγώγιμο δικαίωμα απορρέει αφενός από το αστικό αδίκημα της δυσφήμισης και αφετέρου από το αστικό αδίκημα της επιζήμιας ψευδολογίας, τότε απαιτείται ξεχωριστή και εύκολα διακριτή δικογράφηση των ουσιωδών ισχυρισμών γεγονότων εκάστου αδικήματος. Όσον αφορά τη δικογράφηση της επιζήμιας ψευδολογίας, χρειάζεται να αναφέρονται στην Έκθεση Απαίτησης οι επίδικες λέξεις και από ποια άποψη αυτές είναι ψευδείς. Τούτο διότι δεν υπάρχει τεκμήριο ότι οι λέξεις είναι ψευδείς, σε αντίθεση με την περίπτωση του αστικού αδικήματος της δυσφήμισης που στον Εναγόμενο εναπόκειται να αποδείξει ότι οι επίδικες λέξεις απέδιδαν την αλήθεια. Ο Ενάγων πρέπει επίσης να δικογραφεί την κακή πίστη του Εναγομένου και τους ισχυρισμούς γεγονότων που την φανερώνουν. Επίσης πρέπει να δικογραφείται η ειδική ζημιά που προκλήθηκε στον Ενάγοντα. Έχοντας κατά νου όλες τις πιο πάνω αρχές ορθής δικογράφισης των αστικών αδικημάτων επί των οποίων εδράζεται και η παρούσα αγωγή, προχωρώ να εξετάσω το βάσιμο ή μη του αιτήματος του Εναγομένου όπως του δοθούν περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες της Έκθεσης Απαίτησης. Παραθέτω την Έκθεση Απαίτησης, πιο κάτω τον Κατάλογο των ζητούμενων περαιτέρω και καλύτερων Λεπτομερειών και απαντώ παράγραφο προς παράγραφο αν ο Αιτητής έχει δίκαιο να ζητεί περαιτέρω λεπτομέρειες. Έκθεση Απαίτησης «
- Κατά πάντα ουσιώδη χρόνο ο Ενάγων ήταν πολίτης της Κυπριακής Δηµοκρατίας, άτοµο µε πολύ µεγάλη επιχειρηµατική δραστηριότητα, τόσο στην Κύπρο και εις το εξωτερικό, µε πολύ ενεργή συµµετοχή εκ; τα κοινά, κοινωφελείς εργασίες, προσφορά, οικονοµική και µη σε τρίτους µε προβλήµατα, άπορες οικογένειες, καρκινοπαθείς και γενικά ευάλωτες οµάδες πληθυσµού. Επίσης, ασχολείτο µε δραστηριότητες αγοράς και ανάπτυξης γης, οικοδόµησης και διαχείρισης ξενοδοχείων, του τουρισµού, της βιοµηχανίας και της βιοµηχανίας τροφίµων, είτε µέσω διαφόρων οργανισµών είτε απευθείας µε προσωπική εµπλοκή.
- Επίσης, ο Ενάγων είναι αρχιτέκτονας και έχει επίσης πραγµατοποιήσει σπουδές στα οικονοµικά, λογιστικά, πολιτικές επιστήµες και νοµικά, Υπηρέτησε το δηµόσιο από διάφορες θέσεις όπως για παράδειγµα από τη θέση του Προέδρου του ΚΕΒΕ και του βουλευτή, διακρίνεται για την σύνεση, την ακεραιότητα χαρακτήρα, την ενσυνειδησία, την ταπεινοφροσύνη, την ειλικρίνεια, την αγάπη του προς το συνάνθρωπο του και είχε τον σεβασµό και εκτίµηση του επαγγελµατικού και κοινωνικού του κύκλου και τυγχάνει µεγάλης εκτίµησης και αναγνώρισης για το ήθος και χαρακτήρα του από σηµαντικές προσωπικότητες, συµπεριλαµβανοµένης και της Βασίλισσας Ελισσάβετ, η οποία τον τίµησε µε τον τίτλο του ΟΒΕ το
- Κατά τα τελευταία χρόνια και επιπρόσθετα µε τις επιχειρηµατικές του δραστηριότητες έλαβε και λαµβάνει ενεργό µέρος στη δηµιουργία δικοινοτικών επαφών µεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων συµβάλλοντας στη δηµιουργία κλίµατος κατανόησης και συµφιλίωσης µεταξύ των δύο κοινοτήτων. Έχει δε, προβεί σε πολύ µεγάλο αριθµό δηµοσιεύσεων άρθρων και µελετών αναφορικά µε κοινωνικοοικονοµικά, νοµικά και πολιτικά ζητήµατα, το περιβάλλον, τις διεθνείς σχέσεις και το Κυπριακό πρόβληµα.
- Κατά τον ίδιο ουσιώδη χρόνο η Εναγόµενη ήτο υπάλληλος καιΙή υπεύθυνη λογιστηρίου καιΙή εργοδοτείτο από την εταιρεία Agromarkets (Larnaca) Ltd, ΗΕ 150984, η οποία ανήκει στον ίδιο όµιλο εταιρείων, στον οποίο ανήκει και η εταιρεία Πρίνος Λαχαναγορά Λιµιτεδ, µε αρ. εγγραφής ΗΕ61970, της οποίας µέρος του µετοχικού κεφαλαίου κατείχε ο Ενάγων, καθώς επίσης ήτο και εκ των διευθυντών αυτής.
- Κατά διάφορες περιόδους του έτους 2015, διαπιστώθηκε κατ' επανάληψη ότι η συµπεριφορά και επαγγελµατική προσέγγιση της Εναγόµενης προς τα καθήκοντα καιΙή ευθύνη που είχε έναντι της θέσης που κατείχε, ήταν λανθασµένη κσι/ή επιζήµια προς τον εργοδότη της και/ή ότι η ίδια και/ή µαζί µε τρίτους, ενεργούσε κατά τρόπο που έπληπε τα συµφέροντα της εταιρείας στην οποία εργαζόταν, δηλαδή ηρνείτο καιΙή αµελούσε να εκτελέσει τα καθήκοντα που της ανατέθηκαν καιΙή συµπεριφερόταν απρεπώς προς τον Γενικό Εµπορικό Διευθυντή της Ενάγουσας, καθώς και επανειληµµένα παρατηρήθηκε να δίνει µετρητά σε µέλη των Συµβούλων Β, όπως αυτοί έχουν διαχωριστεί εντός του Διοικητικού Συµβουλίου, χωρίς να τηρεί τις νενοµισµένες λογιστικές διαδικασίες, πχ αποφεύγοντας την έκδοση αποδείξεων, Αυτή η συµπεριφορά συνεχίστηκε µέχρι η Εναγόµενη έλαβε επιστολή τερµατισµού απασχόλησης από τον εργοδότη της η οποία της επιδόθηκε κατά ή περί το Σεπτέµβριο του 2015 και διευθετήθηκε και η καταβολή ωφεληµάτων και/ή δικαιωµάτων της.
- Η εµπλοκή και ενέργειες του Ενάγοντα ως πρόεδρου του διοικητικού συµβουλiου της εταιρεiας που εργοδοτούσε την Εναγόµενη, ήτοι να την προστατέψει και/ή να διασφαλiσει την οµαλή και ορθή λειτουργiα των δραστηριοτήτων της, και κυρiως να ζητηθεi πληροφόρηση καιΙή λεπτοµέρειες και /ή εξηγήσεις από την Εναγόµενη για την στάση και συµπεριφορά της, η oποία δηµιουργούσε προβλήµατα και/ή ζηµιές, αποτέλεσε στόχο κακόπιστης κριτικής και προκάλεσε, αδικαιολόγητα, έντονες αντιδράσεις µε συνεργάτη την Εναγόµενη, η οποία εiτε από µόνη της, είτε σε συνεργασία και/ή καθοδηγούµενη και µη από τρiτους καιΙή αξιωµατούχους της εταιρεiας - εργοδότριας της Εναγόµενης, που στόχο είχαν να βλάψουν τον Ενάγοντα, άρχισαν συστηµατικό και οργανωµένο πόλεµο ενοντίον του, µε δυσφηµιστικές δηλώσεις και/ή παραστάσεις σε διάφορα µέσα µαζικής επικοινωνiας, όσο και µέσω εντύπων, και αποκορύφωµα της στάσης τους αποτέλεσε η συµµετοχή της Εναγόµενης σε ανοiκειες ταραχώδεις εκδηλώσεις έξω από τα Καταστήµατα και/ ή εντός των χώρων στάθµευσης και/ή πλησiον των εισόδων των υποστατικών που λειτουργούσε η εταιρεiα - εργοδότης της Εναγόµενης, ιδιαiτερα την περiοδο των εορτών των Χριστουγέννων - Πρωτοχρονιάς του 2015-
- Σε αυτές τις δυσφηµιστικές και/ή κακόβουλες εκδηλώσεις η Εναγόµενη, µαζi µε άλλους, χρησιµοποiησε µεταξύ άλλων, γραπτά συνθήµατα που έγγραφαν φράσεις όπως «µε τους µισθούς µας κάµνετε παναύρκα» και/ή «Χρήµατα δεν έχετε τα παναήρκα τι τα θέλετε» και/ή «Κ. Λόρδο εiµαι απλήρωτος» και/ή «Κ. Λόρδο πως θα κάµουµε Χριστούγεννα» και/ή «ο κ. Λόρδος µε απέλυσε µε δικαστικό επιδότη ενώ ήµουν µε άδεια ασθενεiας» και/ή άλλα, τα οποία δεν ανταποκρίνονται στην πραγµατικότητα ούτε στην αλήθεια. Πέραν από τις προαναφερόµενες εκδηλώσεις, σε µια προσπάθεια αύξησης της ένστασης και προβληµάτων που προκαλούσε αυτή η συνεχιζόµενη κακόβουλη, και/ή συκοφαντική και/ή δυσφηµιστική συµπεριφορά, κατά ή ιιερί τον Μάρτιο του 2016, η Εναγόµενη προέβη σε παρόµοιες εκδηλώσεις εντός του σχολεiου και/ή του δρόµου και/ή πλησiον της αυλής του σχολεiου που φοιτούν τα εγγόνια του Ενάγοντα, ώστε να δυσφηµήσουν και/ή να προσβάλουν και/ή να σπιλώσουν και/ή να λασπολογήσουν τον Ενάγοντα, προσπαθώντας να δηµιουργήσουν αρνητικές εντυπώσεις καιΙή εικόνες εις τα αγαπηµένα του πρόσωπα και ειδικά στα εγγόνια του. Ιδιαiτερα η ώρα και/ή ο τρόπος και/ή ο χώρος που έγιναν αυτές οι εκδηλώσεις, καµιά σχέση είχαν µε τον Ενάγοντα ή την εργοδότρια της Εναγόµενης ετοιρείο, αλλά ήταν τέτοια που λόγω της αυξηµένης τροχαiας κiνησης και/ή συµφόρησης ένεκα της προσέλευσης των γονιών και/ή κηδεµόνων για παραλαβή των µαθητών από το σχολείο, δεν υπήρχε τρόπος να αποφευχθεi και/ή, να µην έρθουν αντιµέτωπα τα εγγόνια του Ενάγοντα µε την Εναγόµενη και/ή τους συνεργάτες της, αφού έπρεπε να χρησιµοποιήσουν την συγκεκριµένη διαδροµή. Αποτέλεσµα αυτών των ενεργειών ήταν να σπιλώσουν την εικόνα και/ή άποψη του Ενάγοντα εις τα εγγόνια του και/ή το κοινό, δηµιουργώντας έτσι πολύ σοβαρό πλήγµα στην ψυχική υγεiα του ιδiου, καθώς και ταλαιπωρiα, και άλλα προβλήµατα. Εκτός από το κοινό που περνούσε από εκεί τυχαία καιΙή διάφορους πελάτες των επιχειρήσεων που εiχε συµφέροντα ο Ενάγοντας, παρόντες και µάρτυρες της προαναφερόµενης δραστηριότητας εντός και/ή πλησiον του σχολεiου των εγγονιών του Ενάγοντα, ήταν επiσης οι γονεiς και συµµαθητές των εγγονιών του Ενάγοντα, οι οποίοι είχαν, όχι µόνο κοινωνικές σχέσεις εiτε µε τον Ενάγοντα εiτε µε τα παιδιά και εγγόνια αυτού, αλλά και πελατειακές σχέσεις µε εταιρεiες συµφερόντων του Ενάγοντα, δηµιουργώντας έτσι µεγαλύτερη ζηµιά εκ τον iδιο και/ή την οικογένεια του και/ή εταιρεiες συµφερόντων του. Ο Ενάγοντας αναγκάστηκε να αποστείλει διάφορες επιστολές και Ιή να λάβει νοµικά µέτρα εναντίον της Εναγόµενης και/ή άλλων, ένεκα της συνεχιζόµενης κακόβουλης και δψσφηµισηκή κατάστασης πραγµάτων, πράγµα που του δηµιούργησε περαιτέρω ταλαιπωρία, ψυχική οδύνη και/ή ζηµιά. Επιπρόσθετα των ενεργειών της Εναγόµενης κσ/ή άλλων συναδέλφων της και/ή ατόµων που συνεργάστηκαν και/ή είχαν συµβολή στην δηµιουργία και/ή τέλεση των προαναφερόµενων εκδηλώσεων, εξ' αιτίας αυτών των εκδηλώσεων και/ή συµπεριφορών, έγιναν διάφορες δηµοσιεύσεις σε πλατφόρµες κοινωνικής δικτύωσης και/ή µέσα ήτοι, η διαδικτυακή εφηµερίδα και/ή ιστοσελίδα µε ηλεκτρονική διεύθυνση «www.e-shocknews.ww» και/ή η διαδικτυακή εφηµερίδα και/ή ιστοσελίδα µε ηλεκτρονική διεύθυνση «www.i-idisi.com» και/ή η διαδικτυακή εφηµερίδα και/ή ιστοσελίδα «www.tνonenews.com». που αναπαρήγαγαν διάφορες αρνητικές και/ή παρόµοιες δυσφημιστικές δηλώσεις και/ή φράσεις προς το πρόσωπο του Ενάγοντος µε αποτέλεσµα να γίνεται µεγαλύτερη ζηµιά εκ τον ίδιο, λεπτοµέρειες και µαρτυρία επί τούτων θα δοθεί κατά την δικάσιµο. Η θέση και/ή συµπεριφορά της Εναγόµενης και/ή οποιωνδήποτε αρθρογράφων οι οποίοι συνέβαλαν και/ή ενήργησαν στην δηµοσίευση των επίδικων δηµοσιευµάτων, καθώς επίσης και των προσβλητικών καlΙή αρνητικών και/ή ψευδών δηλώσεων και/ή συνθηµάτων που η Εναγόµενη µαζί µε άλλους παρουσίαζε και/ή αναρτούσε και/ή φώναζε και/ή επαναλάµβανε και/ή αναπαρήγαγε και/ή κοινοποιούσε σε γνωστούς και/ή φίλους και/ή οικογένεια και/ή ευρύ κοινό, αποκαλύπτει, την υστεροβουλία και κακοπιστία και/ή οργή και/ή ζήλεια και/ή δόλια πρόθεση από την οποία διακατέχεται, η Εναγόµενη που ήταν υπεύθυνη καlΙή εκ των υπευθύνων για την κατάσταση που δηµιουργήθηκε στα µέσα αυτά. Επίσης φαίνεται η εµφανής πρόθεση να βλάψουν τον ενάγοντα και/ή να τον πλήξουν, στιγµατίζοντας τον µεταξύ άλλων, ως «άδικο» και/ή «κακό» και/ή «άψυχο» και/ή «απατεώνα» και/ή «αδίστακτο» και/ή «εκµεταλλευτή», και/ή «κακό εργοδότη» και/ή άλλως. Η δε πρόθεσή τους να βλάψουν τον Ενάγοντα όσο µπορούν περισσότερο και η ακραία στάση τους φαίνεται από την ενέργεια τους να προβούν σε τέτοιες εκδηλώσεις και/ή συµπεριφορές ενώπιον των εγγονιών του Ενάγοντα, µε τον τρόπο που περιγράφεται ανωτέρω. Ο Ενάγων ισχυρίζεται ότι η Εναγόµενη και/ή συνεργάτες της επιδόθηκαν σε µαζική, ενορχηστρωµένη και/ή ανηλεή επίθεση εναντίον του, το δε ύφος, οι χώροι που διαδραµατίστηκαν οι εκδηλώσεις και το περιεχόµενο των επίδικων δηµοσιευµάτων και συµπεριφορών και των επαναλήψεων αυτών, είναι ιδιαίτερα έντονο και διακατέχεται από υπέρµετρη κακοπιστία, προκατάληψη και εµπάθεια. Είναι ο ισχυρισµός του Ενάγοντα ότι η ανωτέρω περιγραφόµενη στάση της Εναγόµενης καlΙή των συνεργατών της, καθώς και τα δυσφηµιστικά δηµοσιεύµατα και συµπεριφορές, τα οποία συνιστούν λίβελο και/ή δυσφήµιση, αποτέλεσαν καθοριστικό παράγοντα, σε συνδυασµό µε άλλα γεγονότα για συνεχόµενη και/ή διαρκή επανάληψη αυτών εις τον τύπο, µε αποτέλεσµα να πληγεί η αξιοπιστία του και/ή το κύρος του και/ή η επαγγελµατική του κρίση και/ή προσέγγιση καθώς και η διασάλευση σχέσεων µε αρκετούς από τους συνεργάτες του, είτε σε προσωπικό επίπεδο, είτε ως αξιωµατούχος και/ή ως έχων συµφέροντα επί εταιρειών κσι/ή οργανισµών που είχε εµπλοκή. Ο Ενάγοντας επιφυλάσσεται να αναφερθεί λεπτοµερώς κατά την δικάσιµο στα ανωτέρω και να προσκοµίσει λεπτοµέρειες. ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ Ο ΕΝΑΓΟΝΤΑΣ ΑΞΙΩΝΕΙ ENANΤΙON ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΜΕΝΗΣ: Α. Γενικές και/ή ειδικές αποζηµιώσεις για λiβελλο και/ή συκοφαντική δυσφήµιση και/ή για επιζήµια ψευδολογiα και/ή για δηµόσια βλάβη και/ή για ηθική βλάβη και/ή για ζηµιά που προκλήθηκε στα συµφέροντα του ενάγοντα υπό την ιδιότητα του ως αξιωµατούχος και/ή µέτοχος νοµικών προσώπων και/ή για ζηµιά που προκλήθηκε στα συµφέροντα του ενάγοντα ως φυσικό πρόσωπο και/ή ως οικογενειάρχης καιΙή ως παππούς καιΙή ως άνθρωπος κσι/ή ως επιχειρηµατiας καιΙή λόγω οχληρiας και/ή για παραβiαση των συνταγµατικών και βασικών ανθρωπiνων δικαιωµάτων του ενάγοντα ως αυτά διασφαλiζονται από το Σύνταγµα της Κυπριακής Δηµοκρατiας και/ή την Ευρωπαϊκή Σύµβαση Ανθρωπiνων Δικαιωµάτων, περιλαµβανοµένου και του δικαιώµατος της προσωπικής ζωής και/ή της ιδιωτικότητας καιΙή συνεπεiα ταραχής καιΙή επεισοδiων, οι οποiες ζηµιές προκλήθηκαν συνεπεiα της στάσης και/ή συµπεριφοράς κοι/ή ενεργειών της εναγοµένης, οι οποiες έλαβαν χώρα εις την επαρχία Λάρνακας και/ή Λευκωσiας σε διάφορες ηµεροµηνiες µεταξύ αυτών και του Δεκεµβρiου του 2015 µέχρι και σήµερα. Β. Διάταγµα που να απαγορεύει στην Εναγόµενη από το να δυσφηµεi και/ή προκαλεi δηµόσια βλάβη και/ή ηθική βλάβη και/ή οχληρiα καιΙή από το να παραβιάζει τα συνταγµατικά και βασικά ανθρώπινα δικαιώµατα του ενάγοντα ως αυτά διασφαλiζονται από το Σύνταγµα της Κυπριακής Δηµοκρατiας και/ή την Ευρωπαϊκή Σύµβαση Ανθρωπiνων Δικαιωµάτων, περιλαµβανοµένου και του δικαιώµατος της προσωπικής ζωής καιΙή της ιδιωτικότητας. Γ. Τιµωρητικές καιΙή παραδειγµατικές κσι/ή επαυξηµένες αποζηµιώσεις συναιείο των πράξεων και ενεργειών της εναγοµένης ως περιγράφονται εκ παράγραφο Α ανωτέρω. Δ. Οποιαδήποτε περαιτέρω και/ή καλύτερη θεραπεiα το Δικαστήριο κρiνει ορθή και δiκαιη. Ε. Νόµιµο τόκο. Στ. Έξοδα και Φ.Π.Α.» (Η έμφαση με έντονα γράμματα είναι στα σημεία που ζητούνται λεπτομέρειες. Η έμφαση με υπογράμμιση τίθεται από το Δικαστήριο.) Παρατίθεται πιο κάτω αυτούσιος ο κατάλογος λεπτομερειών που ζητεί ο Εναγόμενος και η συναφής κρίση του Δικαστηρίου꞉ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΩΝ Αγωγή Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας με αριθμό 694/2016 (Κωνσταντίνος Γ. Λόρδος και Ξένια Προδρόμου)
- «(ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 5) 1.
- Σε τι συνίστανται οι 'δυσφημιστικές δηλώσεις' (πότε έλαβαν χώρα και που, ποιος προέβη σε αυτές και ποιο το ακριβές περιεχόμενο τους) για τις οποίες κάνετε λόγο στην ένατη γραμμή. 1.
- Σε τι συνίστανται οι 'δυσφημιστικές . παραστάσεις' (πότε έλαβαν χώρα και που, ποιος προέβη σε αυτές, ποια μορφή είχαν και ποιο το ακριβές περιεχόμενο τους) για τις οποίες κάνετε λόγο στην ένατη γραμμή. 1.
- Ποια είναι, συγκεκριμένα, τα 'διάφορα μέσα μαζικής επικοινωνίας' που αναφέρετε στην ένατη και δέκατη γραμμή. 1.
- Ποια είναι, συγκεκριμένα, τα έντυπα που αναφέρετε στη δέκατη γραμμή. 1.
- Πόσες ήταν οι 'εκδηλώσεις' που αναφέρετε στην ενδέκατη γραμμή, πότε και που έλαβε χώρα η κάθε μια από αυτές. Δικαστήριο꞉ Σε σχέση με τις παραγράφους 1.2 έως 1.5 ανωτέρω, παρατηρώ ότι πράγματι απουσιάζουν αυτές οι λεπτομέρειες που θα καθιστούσαν σαφές το παράπονο του Ενάγοντος. Δεν είναι ξεκάθαρο ότι ο Ενάγων αποποιείται οποιουδήποτε δικαιώματος θα είχε αναφορικά με εκείνες τις δυσφημιστικές δηλώσεις και παραστάσεις και δημοσιεύσεις, για τις οποίες γίνεται λόγος στην παράγραφο 6, και ότι τούτος είναι ο λόγος που δεν έδωσε περαιτέρω λεπτομέρειες στην παρα.
- Άλλωστε στην παρα. 19Α της Έκθεσης Απαίτησης η Ενάγουσα αξιώνει αποζημιώσεις για ενέργειες του Εναγόμενου που έλαβαν χώρα «σε διάφορες ημερομηνίες», χωρίς να εξειδικεύεται σε ποια παράγραφο της Έκθεσης Απαίτησης αναφέρονταν οι ενέργειες αυτές, άρα δεν αποκλείεται να επιδιώξει στη δίκη να ισχυριστεί ότι προωθεί την αξίωση και για όσα αναφέρονται στην παράγραφο
- Είναι συνεπώς αναγκαίο να δικογραφηθεί με περισσότερη σαφήνεια κάθε δυσφημιστική πράξη που αναφέρεται στην παρα.
- Η εισαγωγική φράση της παραγράφου 6 που ακολουθεί, «Σε αυτές τις δυσφημιστικές και/ή κακόβουλες εκδηλώσεις», φαίνεται να αναφέρεται σε εκδηλώσεις αντί σε δηλώσεις ή σε παραστάσεις που δημοσιεύθηκαν στον τύπο και, ως εκ τούτου δεν ρίχνει φως στις προαναφερθείσες δυσφημιστικές δηλώσεις ή παραστάσεις που αναφέρεται πιο πάνω ότι έγιναν στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Εγκρίνεται το αιτητικό υπό τις παρα.
- 2 έως 1.
- (ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 6) 2.
- Ποιοι είναι οι άλλοι στους οποίους αναφέρεστε στην πρώτη γραμμή. Δικαστήριο꞉ Είναι θέμα μαρτυρίας. Απορρίπτεται το αιτητικό αυτό. 2.
- Σε τι συνίστανται τα άλλα (εκτός των γραπτών συνθημάτων) στα οποία αναφέρεστε στη δεύτερη γραμμή και από ποιον, συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκαν. Δικαστήριο꞉ Οποιαδήποτε λόγια ή συνθήματα που δεν δικογραφούνται ειδικά, δεν δύνανται να στηρίξουν αγώγιμο δικαίωμα για δυσφήμιση ή επιζήμια ψευδολογία. Συνεπώς, η φράση «μεταξύ άλλων» δεν χρήζει εξειδίκευσης με λεπτομέρειες, παρά μόνον δεικνύει την πρόθεση της Ενάγουσας να περιορίσει την αξίωσή της για τις φράσεις που έχει συγκεκριμενοποιήσει. Απορρίπτεται. 2.
- Ποια από τα γραπτά συνθήματα που καταγράφονται στην παράγραφο 6 ισχυρίζεσθε ότι χρησιμοποιήθηκαν από την ίδια την Εναγόμενη και με ποιο τρόπο έλαβε χώρα αυτή η χρησιμοποίηση. Να δοθούν λεπτομέρειες.
- (ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 7) 3.
- Πόσες ήταν οι 'παρόμοιες εκδηλώσεις' που αναφέρετε στην τρίτη και τέταρτη γραμμή, πότε και που έλαβε χώρα η κάθε μια από αυτές. Δικαστήριο꞉ Να δοθούν λεπτομέρειες, στο βαθμό που ο Ενάγων προωθεί αγώγιμο δικαίωμα στηριζόμενο τις εκδηλώσεις αυτές υπό την αξίωση ως η παρα. 19Α.
- (ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 8) 4.
- Σε τι συνίσταται 'ο τρόπος' που έγιναν αυτές οι εκδηλώσεις ως αναφέρεστε στην πρώτη γραμμή. Δικαστήριο꞉ Να δοθούν λεπτομέρειες,
- (ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 12) 5.
- Σε τι συνίστανται οι ενέργειες που αναφέρετε στην πρώτη γραμμή. 5.
- Ποιοι είναι οι άλλοι που αναφέρετε στην ίδια γραμμή και σε τι συνίστανται οι δικές τους ενέργειες. 5.
- Σε τι συνίστανται οι 'διάφορες αρνητικές και/ή παρόμοιες δυσφημιστικές δηλώσεις και/ή φράσεις' (πότε έλαβαν χώρα και που, ποιος προέβη σε αυτές και ποιο το ακριβές περιεχόμενο τους) για τις οποίες κάνετε λόγο στην έβδομη και όγδοη γραμμή.
- (ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 13) 6.
- Σε τι συνίσταται '[η] θέση και συμπεριφορά της Εναγόμενης' ως αναφέρεστε στην πρώτη γραμμή. 6.
- Ποιοι είναι οι οποιοιδήποτε αρθρογράφοι στους οποίους αναφέρεστε στην ίδια γραμμή. 6.
- Σε τι συνίστανται τα επίδικα δημοσιεύματα (πότε έλαβαν χώρα και που, ποιος προέβη σε αυτά και ποιο το ακριβές περιεχόμενο τους) για τα οποία κάνετε λόγο στη δεύτερη γραμμή. 6.
- Πότε, που από ποιον και με ποιο τρόπο έγινε η 'δημοσίευση' των επίδικων δημοσιευμάτων στην οποία αναφέρεστε στην ίδια γραμμή. 6.
- Σε τι συνίστανται οι προσβλητικές και/ή αρνητικές και ή ψευδείς δηλώσεις και/ή συνθήματα (πότε έλαβαν χώρα και που, ποιος προέβη σε αυτά και ποιο το ακριβές περιεχόμενο τους) στα οποία αναφέρεστε στην τρίτη γραμμή. 6.
- Πότε, που, με ποιο τρόπο, από ποιους, προς ποιους και σε ποια μέσα έγινε η παρουσίαση και/ή ανάρτηση και/ή φώναγμα και/ή επανάληψη και/ή αναπαραγωγή και/ή κοινοποίηση στην οποία αναφέρεστε στην τέταρτη και πέμπτη γραμμή. 6.
- Ποιοι είναι οι άλλοι που αναφέρετε στην τέταρτη γραμμή. Δικαστήριο꞉ Στην παρα. 12 της Έ/Α, δίδεται η εντύπωση ότι ο Ενάγων δεν θέτει την Εναγόμενη υπόλογη για την αναπαραγωγή ή αναδημοσίευση, παρά μόνον θέτει το θέμα για να αξιολογηθεί η έκταση της δημοσιότητας που έλαβαν οι επίδικες δυσφημιστικές δηλώσεις μέσω της αναπαραγωγής τους κατά την επιμέτρηση της ζημιάς. Δεν θα θεωρούσα υπό τις συνθήκες αυτές αναγκαίο να δικογραφηθούν περαιτέρω λεπτομέρειες. Θα ήταν ζήτημα μαρτυρίας. Ωστόσο, η εικόνα αυτή αλλάζει όταν διαβάσει κανείς την παρα. 13 της Έκθεσης Απαίτησης, αφού εκεί η Εναγόμενη, μαζί με άλλους, καθίσταται υπόλογη ως συνυπεύθυνη για την αναπαραγωγή και κοινοποίηση δυσφημιστικών και ψευδών δηλώσεων, καθώς επίσης του αποδίδεται ότι προέβηκε υστερόβουλα και κακόπιστα στις ενέργειες αυτές. Επομένως, είναι επάναγκες να δοθεί κάθε δυνατή λεπτομέρεια για να είναι σαφής η υπόθεση που έχει να αντιμετωπίσει.Καταλήγω να εγκρίνω όλα τα αιτητικά ως οι παρα. 5.1 έως 5.3 και 6.1 έως 6.
- (ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 15) 7.
- Σε τι συνίστανται οι 'τέτοιες εκδηλώσεις' στις οποίες αναφέρεστε στη δεύτερη γραμμή (πότε έλαβαν χώρα, που, ποια μορφή είχαν και ποιοι συμμετείχαν σε αυτές). 7.
- Σε τι συνίστανται οι 'συμπεριφορές' στις οποίες αναφέρεστε στην ίδια γραμμή (πότε έλαβαν χώρα και που, πως εκδηλώθηκαν και από ποιους). και
- (ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 16) 8.
- Ποιο είναι το 'ύφος και το περιεχόμενο των επίδικων δημοσιευμάτων και συμπεριφορών και των επαναλήψεων αυτών' στο οποίο αναφέρεστε στη δεύτερη και τρίτη γραμμή. Δικαστήριο꞉ Δεν χρήζουν περαιτέρω λεπτομερειών οι παρα. 15 και 16 της Ε/Α, διότι όσα ζητούνται αναφέρονται σε προηγηθείσες παραγράφους της Έκθεσης Απαίτησης.
- (ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 18) 9.
- Σε τι συνίσταται 'η ανωτέρω περιγραφόμενη στάση της Εναγόμενης' ως αναφέρεστε στην πρώτη γραμμή. 9.
- Ποιοι είναι οι συνεργάτες της Εναγομένης στους οποίους αναφέρεστε στη δεύτερη και τρίτη γραμμή. 9.
- Σε τι συνίστανται 'τα δυσφημιστικά δημοσιεύματα' (πότε έλαβαν χώρα και που, ποιος προέβη σε αυτά και ποιο το ακριβές περιεχόμενο τους) στα οποία αναφέρεστε στη δεύτερη γραμμή. 9.
- Σε τι συνίστανται οι 'συμπεριφορές' στις οποίες αναφέρεστε στην ίδια γραμμή (πότε έλαβαν χώρα και που, πως εκδηλώθηκαν και από ποιους). 9.
- Ποια είναι τα 'άλλα γεγονότα' για τα οποία κάνετε αναφορά στην τρίτη και τέταρτη γραμμή. 9.
- Δώστε λεπτομέρειες της συνεχόμενης και/ή διαρκούς επανάληψης για την οποία κάνετε λόγο στην τέταρτη γραμμή. 9.
- Ποιος είναι, συγκεκριμένα, ο 'τύπος' που αναφέρετε στην ίδια γραμμή. Δεν υφίστανται τέτοιοι ισχυρισμοί στην παρα. 18 της Έκθεσης Απαίτησης. Προφανώς εκ παραδρομής ζητούνται λεπτομέρειες σε σχέση με την εν λόγω παράγραφο, γι'αυτό και απορρίπτονται τα αιτητικά ως οι παρα. 9.1 έως 9.7 ανωτέρω. Όπως διαφάνηκε πιο πάνω, υπήρχαν σημεία στα οποία η Έκθεση Απαίτησης περιείχε ασάφεια η οποία δημιουργούσε σύγχυση για την υπόθεση που ο Εναγόμενος έχει να αντιμετωπίσει. Με γνώμονα το κριτήριο να μην αφεθεί ένας διάδικος να καταληφθεί εξ απήνης ή να βρεθεί σε αμηχανία εξαιτίας της ακατάλληλης δικογράφισης, έχω προσδιορίσει ποιο πάνω σε ποια σημεία έκρινα δίκαιο, ασκώντας τη διακριτική ευχέρεια και εξουσία που μου παρέχει η Δ.19, θ.6, να διατάξω την παροχή περαιτέρω και καλύτερων λεπτομερειών. Δεν θεωρώ υπό τις συνθήκες αυτές ότι η αίτηση του Εναγομένου υποβλήθηκε στο πλαίσιο οποιασδήποτε παρελκυστικής τακτικής για πρόκληση καθυστέρησης στη διαδικασία, αντί ως γνήσιο διάβημα προς το συμφέρον της δικαιοσύνης. Ο συνήγορος του Εναγομένου φαίνεται να έδρασε αμέσως σε κάθε στάδιο που καταχωρήτο η Έκθεση Απαίτησης, τόσο η αρχική όσο και η τροποποιημένη, ακολουθώντας πιστά τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας κατά την προώθηση του ένδικου διαβήματος που προσφέρουν στη φαρέτρα του οι Θεσμοί. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Η αίτηση επιτυγχάνει. Εκδίδεται διάταγμα ως ειδικώς προσδιόρισα στον κατάλογο ανωτέρω, ως η παράγραφος Α της αίτησης. Συγκεκριμένα, η καθ'ης η αίτηση διατάσσεται όπως εντός 20 εργάσιμων ημερών από σήμερα, παραδώσει στον συνήγορο του Αιτητή περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες ως τα αιτητικά 2.3, 3.1, 4.1, 5.3 και 6.1 έως 6.7 του προαπαρατεθέντος καταλόγου. Περαιτέρω εκδίδεται διάταγμα ως η παράγραφος Β, για αναστολή της διαδικασίας στην παρούσα αγωγή μέχρι να δοθούν οι πιο πάνω περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες, δυνάμει της Δ.19, Θ.
- Δεν υπάρχει λόγος γιατί να μην εφαρμοσθεί ο γενικός κανόνας ότα τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεμσα της δίκης. Επομένως, τα έξοδα της αίτησης, επιδικάζονται υπέρ του Αιτητή και εναντίον της καθ'ης η αίτηση, ως αυτά υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Θα είναι όμως πληρωτέα μετά την αποπεράτωση της αγωγής. (υπ.) .............. Α. Πανταζή-Λάμπρου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] Πρόκειται για πρόδηλο σφάλμα, αφού η μόνη τροποποιημένη Έκθεση Απαίτησης που καταχώρισε ο Ενάγων είναι ημερ. 2.10.
- [2]
- Προτού ένας διάδικος αποταθεί για διάταγμα για λεπτομέρειες μπορεί να τις ζητήσει με επιστολή. Τα έξοδα της επιστολής και οιονδήποτε λεπτομερειών που θα παραδοθούν σύμφωνα με την επιστολή θα επιτρέπονται κατά την ψήφιση. Όταν το Δικαστήριο ή ο Δικαστής ασχολείται με τα έξοδα οιασδήποτε Αίτησης για διάταγμα για λεπτομέρειες οι πρόνοιες αυτού του κανονισμού θα λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο ή δικαστή. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο