ΚΤΗΜΑΤΟΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΜΗΣ ΛΙΜΙΤΕΔ ως έχει μετονομασθεί σε ΤHEMISTOCLEOUS PROPERTIES LIMITED ν. PEERS TRADING CO. LIMITED κ.α., Αίτηση Αρ. Ε10/2017, 11/9/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:DEELAR:2018:19 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΝΟΙΚΙΑΣΕΩΝ ΛΑΡΝΑΚΑΣ - ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΤΜΗΜΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Γ. Χρ. Παγιάση, Προέδρου και Μάρως Γεωργιάδου και Γιώργου Παναγιώτου, Παρέδρων Αίτηση Αρ. Ε10/2017 Μεταξύ׃ ΚΤΗΜΑΤΟΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΜΗΣ ΛΙΜΙΤΕΔ ως έχει μετονομασθεί σε ΤHEMISTOCLEOUS PROPERTIES LIMITED, από Λάρνακα Αιτητές -και-
- PEERS TRADING CO. LIMITED, από Λάρνακα
- LUINTELO LIMITED, από Λάρνακα Καθ' ων η Αίτηση Ημερομηνία: 11/09/2018 Για τους Αιτητές: κα Χαρίκλεια Θεοδούλου για Χάρης Κυριακίδης & Σία ΔΕΠΕ Για τους Καθ' ων η Αίτηση 1 και 2: κος Λουκάς Π. Λουκάς Α Π Ο Φ Α Σ Η I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ - ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ Με την παρούσα Αίτηση ημερομηνίας 01/03/2017, οι Αιτητές ουσιαστικά αξιώνουν, εις βάρος των Καθ' ων 1, διάταγμα ανάκτησης κατοχής λόγω συστηματικής μη καταβολής του νομίμως οφειλόμενου ενοικίου, δυνάμει της 2ης επιφύλαξης του άρθρου 11
(1)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου του 1983, (Ν. 23/83) (στο εξής: «ο Νόμος»). Με βάση τον 3ο όρο του επίδικου ενοικιαστήριου εγγράφου, το καταβαλλόμενο ενοίκιο είναι πληρωτέο την πρώτη μέρα έκαστου ημερολογιακού μήνα, με 7 μέρες χάριν. Ισχυρίζονται συναφώς ότι οι Καθ' ων 1 είναι υπόλογοι «για συστηματική και επαναλαμβανόμενη μη καταβολή οφειλόμενων ενοικίων». Όσον αφορά τους Καθ' ων αρ. 2, η ανάκτηση της κατοχής εναντίον τους βασίζεται στο αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης. Στην κοινή Απάντησή τους ημερομηνίας 14/03/2017, οι Καθ' ων 1 και 2 αρνούνται και απορρίπτουν τους ισχυρισμούς των Αιτητών και εγείρουν δύο προδικαστικά ζητήματα. Με το πρώτο προδικαστικό ζήτημα ισχυρίζονται ότι το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων δεν έχει δικαιοδοσία να εξετάσει την παρούσα Αίτηση, ενώ με τη δεύτερη προδικαστική ένσταση εισηγούνται ότι το παρόν Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας να εξετάσει την απαίτηση των Αιτητών εναντίον των Καθ' ων αρ.
- Περαιτέρω, αναφέρονται στην επιστολή ημερομηνίας 02/11/2016 με την οποία οι Αιτητές αξίωσαν από τους Καθ' ων 1 αύξηση του ενοικίου και υπογραφή νέας συμφωνίας, απαίτηση που απορρίφθηκε από τους τελευταίους. Ισχυρίζονται ακόμα ότι ενοικιαστές ήταν και εξακολουθούν να είναι οι Καθ' ων
- Οι Καθ' ων 2 δήλωσαν για πρακτικούς και μόνο λόγους το επίδικο υποστατικό ως εγγεγραμμένο γραφείο και δεν ασκούν οποιανδήποτε εμπορική δραστηριότητα. Προσθέτουν, ακόμα, ότι οι Καθ' ων 1 δεν οφείλουν οποιοδήποτε ποσό στους Αιτητές, τονίζοντας πως «πάντοτε ήταν τυπικοί και κατέβαλλαν συστηματικά και εντός των καθορισμένων και συμφωνηθέντων χρονικών πλαισίων τα οφειλόμενα ενοίκια». Κατηγορούνται συναφώς οι Αιτητές ότι με την καταχώρηση της παρούσας Αίτησης, έχουν στην πραγματικότητα αλλότρια κίνητρα που αποσκοπούν στην αύξηση του ενοικίου. Στην Απάντηση στην Απάντηση ημερομηνίας 20/03/2017, οι Αιτητές εμμένουν στις δικές τους θέσεις σημειώνοντας ότι οι Καθ' ων παραδέχονται στην Απάντησή τους την ύπαρξη θέσμιας ενοικίασης και κατ' επέκταση τη δικαιοδοσία του παρόντος Δικαστηρίου. ΙΙ. Η ΑΚΡΟΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Η Ακροαματική διαδικασία έγινε με τη μορφή της ταχείας εκδίκασης, οι δε ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκαν. Για την πλευρά των Αιτητών έδωσε μαρτυρία ο κ. XXXXX Θεμιστοκλέους διευθυντής των Αιτητών. Για τους Καθ' ων 1 και 2 μαρτύρησαν οι XXXXX και η XXXXX Παρασκευά διευθύντριες των Καθ' ω ν 1 και 2 αντίστοιχα. (α) Η μαρτυρία του κ. XXXXX Θεμιστοκλέους (Μ. Ε. 1) Αναφέρει ότι είναι ο μοναδικός διευθυντής των Αιτητών οι οποίοι είναι οι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες των επίδικων υποστατικών. Η ενοικίαση συνάφθηκε με τους Καθ' ων 1 στις 30/06/1999 και έληγε στις 30/06/
- Ανανεώθηκε κατά καιρούς και μετά τη λήξη οι Καθ' ων 1 συνέχισαν να κατέχουν τα επίδικα καταστήματα. Κατά τον ουσιώδη χρόνο το ενοίκιο ήταν €1.570,00 μηνιαίως με 7 μέρες χάριν. Από το ποσό αυτό αποκόπτεται, κατόπιν συμφωνίας των συμβαλλομένων, η μηνιαία εισφορά για την άμυνα ως επίσης το κόστος κατανάλωσης νερού. Οι Καθ' ων 1 παρέλειπαν συχνά και συστηματικά να καταβάλλουν τα οφειλόμενα ενοίκια όταν αυτά καθίσταντο πληρωτέα και απαιτητά, γεγονός που επιβεβαιώνεται με την επιστολή ημερομηνίας 02/11/2016 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4). Επισυνάπτει επιπρόσθετη ανταλλαχθείσα αλληλογραφία. Την 01/12/2016 στάλθηκε ειδοποίηση απαίτησης δεδουλευμένων ενοικίων με την οποία τερματίστηκε η ενοικίαση και ζητήθηκε η επιστροφή της κατοχής (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 6). Όσον αφορά τους Καθ' ων 2, ισχυρίζεται ότι παράνομα διεξάγουν εργασίες εντός του υποστατικού και σχετική είναι η επιστολή ημερομηνίας 14/12/2016 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7) ως επίσης και οι αποδείξεις που επισυνάπτει ως ΤΕΚΜΗΡΙΑ 10 έως και
- Στη παρ. 25 της ένορκης του μαρτυρίας παραθέτει με λεπτομέρεια τις ισχυριζόμενες καθυστερήσεις στην πληρωμή του μηνιαίου ενοικίου που έλαβαν χώρα από τον Δεκέμβριο του 2015 μέχρι και τον Αύγουστο του
- Καταληκτικά, απορρίπτει τους ισχυρισμούς των Καθ' ων και αξιώνει απόφαση σύμφωνα με τις αιτούμενες θεραπείες. (β) Η μαρτυρία της XXXXX Παρασκευά (Μ. Υ. 1) Προσδιορίζεται ως η διευθύντρια των Καθ' ων
- Από την έναρξη της ενοικίασης, τα καταστήματα λειτουργούν ως μπουτίκ ειδών ένδυσης υπό την επωνυμία Andy' s Boutique. Η ενοικιαστική σχέση μεταξύ των διαδίκων χρονολογείται πέραν των 30 ετών, όταν ακόμα διευθυντές των εμπλεκόμενων εταιρειών ήταν οι γονείς των νυν διευθυντών. Αρχικά είχε ενοικιαστεί ένα κατάστημα, ενώ με βάση το ενοικιαστήριο έγγραφο ημερομηνίας 30/06/1999, η ενοικίαση επεκτάθηκε και περιλαμβάνει τρία καταστήματα. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2016 η σχέση των διαδίκων ήταν αρμονική. Οι Καθ' ων καταβάλλουν το συμφωνηθέν ενοίκιο, στη βάση σχετικής προφορικής συμφωνίας με τους Αιτητές, τέλος έκαστου μηνός. Η συνήθης πρακτική ήταν να επισκέπτεται ο διευθυντής ή κάποιος αντιπρόσωπος των Αιτητών τα καταστήματα και να παραλαμβάνει το ενοίκιο, κατόπιν προηγούμενης συνεννόησης μεταξύ των διαδίκων. Τούτη η πρακτική σταμάτησε τον Σεπτέμβριο του 2016 οπόταν ο διευθυντής των Αιτητών ξαφνικά σταμάτησε κάθε επικοινωνία με τους Καθ' ων
- Οι Αιτητές επανήλθαν στις 02/11/2016, μέσω επιστολής των δικηγόρων των Αιτητών (η οποία επισυνάπτεται ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 στη γραπτή δήλωση του Μ.Ε. 1 και την οποία επισυνάπτει και η ίδια ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3) με την οποία αξίωσαν την υπογραφή νέου ενοικιαστήριου εγγράφου και την αύξηση του μηνιαίου ενοικίου από την 01/01/2017 σε €1.700,00 μηνιαίως. Χαρακτηρίζει την υπό αναφορά επιστολή ως την εναρκτήρια πράξη ενός «ενορχηστρωμένου σχεδίου για να οδηγήσουν τους Καθ' ων 1 στην έξωση». Αναφέρεται στην απαντητική επιστολή των δικηγόρων της ενώ υποστηρίζει πως από τον Σεπτέμβριο του 2016 και έκτοτε, ο διευθυντής των Αιτητών αρνείτο να παραλάβει τα ενοίκια και δεν υποδείκνυε άλλο τρόπο καταβολής, με αποτέλεσμα, οι Καθ' ων 1, ακολουθώντας τη συμβουλή του δικηγόρου τους, να καταβάλουν τον Δεκέμβριο του 2016 όλα τα οφειλόμενα ενοίκια στον τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών που τους κοινοποιήθηκε με την επιστολή ημερομηνίας 02/11/2016 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5). Ισχυρίζεται ότι εδώ και 30 χρόνια ήταν η πρώτη φορά που δημιουργήθηκε αυτή η κατάσταση, εξ υπαιτιότητας των Αιτητών. Η Καθ' ης 2 είναι εταιρεία που ανήκει στην οικογένεια της. Ως εγγεγραμμένο γραφείο δηλώθηκε η διεύθυνση των επίδικων καταστημάτων για πρακτικούς λόγους. Οι Καθ' ων καταβάλλουν ανελλιπώς και συστηματικά το οφειλόμενο ενοίκιο και επισυνάπτει σχετικές αποδείξεις (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8). (γ) Η μαρτυρία της XXXXX Παρασκευά (Μ. Υ. 2) Η κα XXXXX Παρασκευά είναι η διευθύντρια των Καθ' ων αρ.
- Στη λιτή δήλωσή της αναφέρει ότι τα καταστήματα ενοικιάζονται από τους Καθ' ων 1 και λειτουργούν ως μπουτίκ ένδυσης. Η δική της εταιρεία δήλωσε την εν λόγω διεύθυνση για πρακτικούς λόγους «αφού άτομα που έλκονται συμφέρον στην εν λόγω εταιρεία εργάζονται στα υποστατικά ως υπάλληλοι των Καθ' ων 1.». Εισηγείται τέλος ότι η παρούσα αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί ως νόμο και ουσία αβάσιμη. (δ) Οι Αγορεύσεις Κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων που έλαβε χώρα στις 01/02/2018, οι δικηγόροι των διαδίκων παρουσίασαν και υιοθέτησαν γραπτά κείμενα και η απόφαση του Δικαστηρίου ορίστηκε για διευκρινίσεις στις 22/02/
- Κατά το στάδιο των διευκρινίσεων, στις 22/02/2018, αμφότεροι συνήγοροι ζήτησαν χρόνο για να τοποθετηθούν επί των ζητηθέντων διευκρινίσεων και η υπόθεση ορίστηκε για το σκοπό αυτό στις 13/03/2018, οπόταν οι δικηγόροι των Αιτητών παρουσίασαν συμπληρωματική αγόρευση, ενώ ο δικηγόρος των Καθ' ων αρκέστηκε σε προφορικές τοποθετήσεις. Σημειώνω συναφώς ότι ο δικηγόρος των Καθ' ων κατά το στάδιο των διευκρινίσεων απέσυρε την πρώτη προδικαστική ένσταση η οποία σχετίζεται με την κατ' ισχυρισμό έλλειψη δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου. Οι συμπληρωματικές αποκαλύψεις εγγράφων. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί ότι κατά το στάδιο των διευκρινίσεων ζητήθηκε από τους συνήγορους να τοποθετηθούν αναφορικά με το κατά πόσο ο τρόπος με τον οποίο προχώρησαν σε συμπληρωματικές ένορκες δηλώσεις αποκάλυψης ήταν ο ενδεδειγμένος, καθότι, οι αναφερόμενες συμπληρωματικές αποκαλύψεις δεν έχουν καταχωρηθεί μέσω συμπληρωματικών ένορκων δηλώσεων, αλλά με δικηγορικές επιστολές στις οποίες επισυνάπτονται τα εν λόγω συμπληρωματικώς αποκαλυφθέντα έγγραφα. Υπήρξε κοινή τοποθέτηση των συνηγόρων ότι αποδέχονται τον τρόπο με τον οποίο έλαβαν χώρα οι εν λόγω συμπληρωματικές αποκαλύψεις και, ως εκ τούτου, αφού δεν προκύπτει αρνητικός επηρεασμός των δικαιωμάτων οποιουδήποτε διαδίκου, θεωρώ το όλο ζήτημα επουσιώδες και λήξαν. [1] ΙΙΙ. ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ / ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΠΙΔΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ Έχοντας διεξέλθει το περιεχόμενο των δικογράφων και έχοντας υπόψιν την έγγραφη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου, προχωρώ ακολούθως σε σύνοψη, περιορισμό και προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων. Δεν αμφισβητείται ότι υπάρχει ενοικιαστική σχέση μεταξύ ιδιοκτήτη (Αιτητών) και ενοικιαστή (Καθ' ων 1) στη βάση γραπτής συμφωνίας, η οποία έχει λήξει και καταστεί θέσμια. Αδιαμφισβήτητο είναι επίσης ότι το ακίνητο συμπληρώθηκε πριν το 2000 και βρίσκεται σε ελεγχόμενη περιοχή. Τα ζητήματα λοιπόν που κρίνω ότι θα πρέπει να αποφασισθούν από το Δικαστήριο είναι: (α) Δεδομένου ότι η πρώτη προδικαστική ένσταση έχει αποσυρθεί, αυτό που απομένει να εξεταστεί είναι το ζήτημα το οποίο εγείρεται με την 2η προδικαστική ένσταση, ήτοι το κατά πόσο οι Αιτητές νομιμοποιούνται να εγείρουν την παρούσα Αίτηση εναντίον των Καθ' ων αρ. 2 και κατά πόσο το παρόν Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να εξετάσει το επίδικο θέμα που αφορά τους Καθ' ων, ήτοι το ζήτημα της παράνομης επέμβασης αυτών επί του επίδικου υποστατικού. (β) Δεύτερον, δεδομένου ότι τα οφειλόμενα ενοίκια έχουν πληρωθεί, κατά πόσο έχει στοιχειοθετηθεί, στη βάση της προσκομισθείσας μαρτυρίας, ο ισχυρισμός των Αιτητών ότι οι Καθ' ων 1 καθυστερούν συστηματικά την πληρωμή των οφειλόμενων ενοικίων. ΙV. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Έχοντας υπόψιν τις σχετικές επί του θέματος νομικές αρχές[2] και τα ουσιαστικά επίδικα θέματα όπως έχουν ήδη προσδιορισθεί ανωτέρω, προχωρώ στην αξιολόγηση της ενώπιον μου μαρτυρίας. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η παρούσα υπόθεση, ως εμπίπτουσα εντός της διαδικασίας της «ταχείας εκδίκασης» με βάση τη νέα Διαταγή 30, η ακροαματική της εκδίκαση έλαβε χώρα μόνο με την εκατέρωθεν καταχώρηση έγγραφης μαρτυρίας. Ούτε υπήρξε οποιοδήποτε αίτημα για αντεξέταση των ενόρκως δηλούντων. Συνεπώς, οι μάρτυρες δεν αξιολογήθηκαν δια ζώσης, ούτε έχουν υποστεί το βάσανο της αντεξέτασης. Συνακόλουθα, στην παρούσα περίπτωση όπως και σε κάθε υπόθεση που εκδικάζεται με βάση τη διαδικασία «ταχείας εκδίκασης», δεν μπορούν να προκύψουν συμπεράσματα αξιοπιστίας με βάση την κατά την ακροαματική διαδικασία γενική συμπεριφορά των μαρτύρων,[3] και πρωταγωνιστικό ρόλο κατά την αξιολόγηση δεν μπορεί παρά να διαδραματίζει το περιεχόμενο των σχετικών τεκμηρίων σε συνδυασμό βεβαίως με την αντιπαραβολή των εκατέρων θέσεων. (α) Αξιολόγηση της μαρτυρίας του του κ. Γιώργου Θεμιστοκλέους (Μ. Ε. 1) Από τη μαρτυρία του εν λόγω προσώπου, αποδέχομαι όσα ανέφερε για το ιδιοκτησιακό καθεστώς του επίδικου υποστατικού (μέρος Β της έγγραφης μαρτυρίας του) ως επίσης και τις αναφορές που σχετίζονται με τη συνομολόγηση της γραπτής συμφωνίας ενοικίασης (μέρος Γ της έγγραφης μαρτυρίας του). Δέχομαι επίσης ότι η σχετική αλληλογραφία στην οποίαν αναφέρεται έχει επιδοθεί δεόντως και ανταλλαχθεί μεταξύ των διαδίκων και των δικηγόρων τους. Αποδέχομαι επίσης ότι τα ενοίκια καταβάλλονταν / πληρώνονταν κατά τους χρόνους που αναφέρονται στην παράγραφο 25 της δήλωσής του, ήτοι στο τέλος κάθε μήνα ή περί τις αρχές του επόμενου μήνα. Από την άλλη, απορρίπτω τους ισχυρισμούς του ενόρκως δηλούντα στις παρ. 12 και 13 ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο υφίστατο συστηματική μη καταβολή των οφειλόμενων ενοικίων και ότι η πλευρά των Αιτητών είχε προβεί κατά καιρούς σε προφορικές οχλήσεις. Η μαρτυρία αυτή αξιολογείται ως γενική και αόριστη και συγκρουόμενη με το περιεχόμενο του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 4 που επισυνάπτει ο εν λόγω μάρτυρας, ήτοι την επιστολή ημερομηνίας 02/11/
- Αποδέχομαι επίσης ότι έχει εξασφαλίσει ο ίδιος τις αποδείξεις ΤΕΚΜΗΡΙΑ 10 και 11 από τις οποίες δέχομαι περαιτέρω ότι οι Καθ' ων 2 δραστηριοποιούνται στο υπόδικο υποστατικό, δίχως να έχουν λάβει τη συγκατάθεση των Αιτητών. Εντούτοις, δεν αποδέχομαι τα όσα αναφέρει ο εν λόγω μάρτυρας υπό τη μορφή νομικής επιχειρηματολογίας και ιδίως τους ισχυρισμούς του εν λόγω μάρτυρα που σχετίζονται με τους Καθ' ων 2 και τις νομικές εισηγήσεις περί «παράνομης» εμπορίας, «παράβασης αρχικής συμφωνίας ενοικίασης» και «παράνομης επέμβασης» των Καθ' ων στο εν λόγω υποστατικό. Οι μάρτυρες οφείλουν να αναφέρονται μόνο σε γεγονότα. * Η εισήγηση ότι η μαρτυρία των Καθ' ων κινείται εκτός της δικογραφίας τους. Πριν προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας των Καθ' ων, οφείλω να σημειώσω ότι δεν αποδέχομαι την εισήγηση των Αιτητών στην αγόρευσή τους ότι η μαρτυρία των Καθ' ων (στις παρ. 8, 9, 14, 16 και 21) κινείται εκτός των δικογραφημένων τους ισχυρισμών. Η αναφορά στην παράγραφο 15.2 της Απάντησης των Καθ' ων ότι «κατέβαλλαν συστηματικά και εντός των καθορισμένων και συμφωνηθέντων χρονικών πλαισίων τα οφειλόμενα ενοίκια» αν και συνιστά γενικό ισχυρισμό, παρέχει επαρκή κάλυψη σε αυτούς να προωθούν την υπό εξέταση μαρτυρία. Οι Αιτητές μπορούσαν να αναζητήσουν περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες, τόσο επί τούτου του ισχυρισμού, όσο και για τις εναντίον τους κατηγορίες ότι διακατέχονται από αλλότρια κίνητρα, αλλά δεν το έπραξαν, και ως εκ τούτου, κρίνω ότι έχουν παραιτηθεί[4] του δικαιώματος να αξιώνουν, κατά το στάδιο μάλιστα των αγορεύσεων, τον αποκλεισμό της εν λόγω μαρτυρίας. (β) Αξιολόγηση της μαρτυρίας της της XXXXX Παρασκευά (Μ. Υ. 1) Από τη μαρτυρία της αναφερόμενης μάρτυρος δέχομαι ότι η σχέση των διαδίκων μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2016 ήταν αρμονική, αφού δεν υπάρχει ενώπιον μου αντίθετος ισχυρισμός. Δέχομαι επίσης ότι, ανεξαρτήτως των διαλαμβανόμενων στο ενοικιαστήριο έγγραφο, η συμφωνηθείσα πρακτική μεταξύ των διαδίκων ήταν όπως το ενοίκιο καταβάλλεται στο τέλος έκαστου μηνός ή περί τις αρχές του επόμενου, κατόπιν συνεννόησης μεταξύ των διαδίκων, δηλαδή κάποιος εκπρόσωπος των Αιτητών να επισκέπτεται τα υποστατικά για να παραλαμβάνει το ενοίκιο, μαρτυρία που εμμέσως επιβεβαιώνεται μέσω της επιστολής ημερομηνίας 02/11/2016 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 στη δήλωση του Μ.Ε.1). Δέχομαι επίσης ότι, πλέον, όλα τα ενοίκια καταβάλλονται σε τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών, στο τέλος έκαστου μηνός, δίχως να υφίστανται επί του παρόντος οποιεσδήποτε καθυστερήσεις. Επίσης αποδεκτή γίνεται η αναφορά της ότι οι Καθ' ων 1 δεν είχαν υποχρέωση να καταβάλλουν κοινόχρηστα. Δέχομαι, τέλος, ότι για σκοπούς πρακτικότητας δηλώθηκε το επίδικο υποστατικό ως εγγεγραμμένο γραφείο της Καθ' ης 2, η οποία αποτελεί οικογενειακή εταιρεία των φυσικών προσώπων που διαχειρίζονται τους Καθ' ων 1, αλλά απορρίπτω τον ισχυρισμό της εν λόγω μάρτυρος στην παρ. 29 της μαρτυρίας της, ότι δηλαδή οι Καθ' ων 2 δεν διεξάγουν εργασίες εντός του επίδικου υποστατικού, για τους λόγους που επεξηγώ πιο κάτω. (γ) Αξιολόγηση της μαρτυρίας της XXXXX Παρασκευά (Μ. Υ. 2) Από τη μαρτυρία της Μ. Υ. 2 δέχομαι όσα αναφέρει αναφορικά με το καθεστώς ιδιοκτησίας των Καθ' ων 2 και των πραγματικών δικαιούχων, εντούτοις, όσα αναφέρει δεν διαφοροποιούν την ουσία του πράγματος, ότι δηλαδή εντός των υποστατικών δραστηριοποιούνται οι Καθ' ων
- Συνεπώς, αν και δέχομαι ότι οι Καθ' ων 2 έθεσαν για πρακτικούς λόγους ως διεύθυνση του εγγεγραμμένου τους γραφείου τη διεύθυνση του επίδικου υποστατικού, απορρίπτω τους ισχυρισμούς της εν λόγω μάρτυρος ότι οι Καθ' ων 2 δεν δραστηριοποιούνται στο εν λόγω υποστατικό. Οι αποδείξεις ΤΕΚΜΗΡΙΑ 10 και 11 που επισύναψε ο Μ. Ε. 1 έχουν αυτόδηλο περιεχόμενο, δεν έχει αντικρουστεί το περιεχόμενό τους και ανατρέπουν τον δικογραφημένο ισχυρισμό στην παρ. 13 της Απάντησης ότι «η Καθ' ης η αίτηση 2 καμία εμπορική εργασία δεν εξασκεί στα επίδικα καταστήματα». V. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ (Α) Τα πραγματικά γεγονότα / ευρήματα μεταξύ Αιτητών και Καθ' ων
- Στη βάση όσων έχουν τεθεί ενώπιον μου, είναι δεδομένο ότι υφίσταται θέσμια ενοικίαση στο επίδικο υποστατικό μεταξύ των Αιτητών (ιδιοκτητών) και των Καθ' ων αρ. 1 (ενοικιαστών) στη βάση ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 30/06/
- Το σημερινό καταβαλλόμενο ενοίκιο, συμπεριλαμβανομένων των συμφωνηθέντων αφαιρέσεων, ανέρχεται στο ποσό των €1.534,
- Έχουν σταλεί οι αναγκαίες προαπαιτούμενες επιστολές από τους Αιτητές με βάση το άρθρο 11
(1)(α) του Νόμου. Παρεμβάλλω ότι οι ισχυρισμοί των Καθ' ων περί ακυρότητας του επίδικου ενοικιαστηρίου εγγράφου δεν έχουν οποιανδήποτε αξία, αφού όχι μόνο έχει προ πολλού λήξει η περίοδος της πρώτης ενοικίασης αλλά, επιπροσθέτως, ακόμα και εάν θεωρείτο άκυρο το ενοικιαστήριο και η ενοικίαση περιοδική, αυτή έχει σε κάθε περίπτωση δεόντως τερματισθεί με βάση το άρθρο 11
(4)του Νόμου και τη σχετική νομολογία.[5] Όσον αφορά τον βασικό ισχυρισμό των Αιτητών, ότι δηλαδή υφίσταται συστηματική μη καταβολή του οφειλόμενου ενοικίου από τους Καθ' ων 1, για να αποφασισθεί αυτό θα πρέπει προηγουμένως να προσδιορισθεί, στη βάση των ενώπιον μου αντίθετων ισχυρισμών και των σχετικών νομικών παραμέτρων, ποιά ακριβώς ήταν η πραγματική κατάσταση που ίσχυε κατά τον ουσιώδη χρόνο αναφορικά με τον τόπο, τον τρόπο και τον χρόνο πληρωμής του ενοικίου. Εάν τα δικά μου ευρήματα συμφωνούν με τους ισχυρισμούς των Αιτητών ότι δηλαδή από τον Δεκέμβριο του 2015 μέχρι και τον Αύγουστο του 2017 υπήρχε καθυστέρηση στην πληρωμή του οφειλόμενου ενοικίου, τότε θα εξεταστεί κατά πόσον τούτη η καθυστέρηση μπορεί να θεωρεί συστηματική με βάση τη 2η επιφύλαξη του άρθρου 11
(1)(α). Εάν από την άλλη συμφωνήσω με τους Καθ' ων 1 ως προς τα πραγματικά γεγονότα που σχετίζονται με τον τόπο, τρόπο και τον χρόνο πληρωμής του ενοικίου, το θεμέλιο της επιχειρηματολογίας των Αιτητών εκπίπτει, αφού δεν θα προκύπτει καν καθυστέρηση στη πληρωμή του ενοικίου. Η κατάσταση που ίσχυε μέχρι και το 2016
(1)Ο τόπος και ο τρόπος πληρωμής του ενοικίου. Το ενοικιαστήριο δεν προσδιορίζει εάν το ενοίκιο είναι άρσιμο ή κομίσιμο.[6] Όπως εν πρώτοις αναφέρεται στο Chitty on Contracts 32η Έκδοση, Τόμος Ι, Κεφ. 21 - Performance - Place of Payment, σελ. 1620 όταν υπάρχει τέτοια ασάφεια, ο γενικός κανόνας είναι ότι ο οφειλέτης οφείλει να αναζητήσει τον δανειστή για να τον πληρώσει. Το σχετικό απόσπασμα έχει ως εξής: « Where no place of payment is expressly or impliedly specified by the contract, the general rule it is that the debtor' s duty to seek the creditor in order to pay the creditor at the creditor's place of business or residence. » Συναφώς, στην παλαιά υπόθεση Haldane v. Johnson
(1853)8 Exch. 689 η οποία αφορούσε την ανάκτηση οφειλόμενων ενοικίων επί ενοικιαστηρίου που δεν καθόριζε τον τόπο πληρωμής του ενοικίου, λέχθηκε ότι δεν αποτελεί υπεράσπιση για τον ενοικιαστή ότι για συγκεκριμένο χρόνο βρισκόταν εντός του υποστατικού και ότι ήταν πρόθυμος να πληρώσει το ενοίκιο και ότι το ενοίκιο δεν πληρώθηκε εξ' υπαιτιότητας του ιδιοκτήτη ο οποίος δεν προσήλθε να το παραλάβει κατά τον υπό αναφορά χρόνο. Τα πιο πάνω όμως δεν αποτελούν απόλυτο κανόνα. Κατ' αρχάς, στο σύγγραμμα Woodfall' s Law on Landlord and Tenant: Payment of Rent: (e) Where rent is payable, παρ. 7.094: διασαφηνίζεται, ότι όταν η αξίωση αφορά την ειδικά την ανάκτηση της κατοχής (και όχι μόνο την είσπραξη ενοικίων), ως τόπος πληρωμής θεωρείται η ίδια η γη (land): « Rent is to be paid on the land, because the land is the debtor, and that is the place of demand appointed by law: even though the lessee binds himself in a sum to perform the covenants, this does not alter the place of payment of the rent, for it may be tendered on the land without seeking the obligee [.] » Περαιτέρω, στο σύγγραμμα Halsbury's Laws of England - Landlord and Tenant Τόμος 62
(2016), παρ. 1-560 -
- Payment of Rent - Nature and Reservation of Rent -
- Reservation of rent επεξηγείται ότι: « If the landlord has been in the custom of calling at the demised premises to collect the rent, the place for payment may by implication become those premises: see Browne v White [1947] 2 DLR 309, BC SC. » Όπως επιπροσθέτως αναφέρεται και στο σύγγραμμα M. J. Aslams Law of Contract 2η Έκδοση του 2017, Κεφ. IV, Place of Payment: Application of Rule in India: παρ. 4.49.3 - 4.49.4, σελ. 1107 όπου αναλύονται τα αντίστοιχα και ταυτόσημα με τα άρθρα 47, 48 και 49 του περί Συμβάσεων Νόμου, άρθρα του ινδικού κώδικα, ο κανόνας ότι ο οφειλέτης οφείλει να αναζητήσει τον πιστωτή, δεν έχει υιοθετηθεί πλήρως στην Ινδία, έχει διάφορες διαβαθμίσεις και εξαιρέσεις, και κυρίως, εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις που το Δικαστήριο, στη βάση της ενώπιον του μαρτυρίας, δεν μπορεί να προσδιορίσει τον τόπο πληρωμής. Η σχετική αναφορά έχει ως ακολούθως: « It is not correct to consider this rule to be nothing more than a presumption, rebuttable by contrary evidence, but if there is evidence to indicate the place where the parties intended the debt to be payable, then the court will hold such place of payment as having been indicated in the contract itself, though not expressly but by implication. » Για τούτους τους λόγους η παρούσα υπόθεση διαφοροποιείται από τα λεχθέντα στη Haldane v. Johnson. Εν προκειμένω, από τη μαρτυρία των Καθ' ων αρ. 1 επί της οποίας δεν υπάρχει αντίλογος και την οποία αποδέχομαι, προκύπτει ότι οι Αιτητές προσέρχονταν, κατόπιν συνεννόησης, με τους Καθ' ων αρ. 1 στο υποστατικό για να εισπράξουν το ενοίκιο. Κατά συνέπεια, ο τόπος πληρωμής του ενοικίου ήταν, ή έστω κατέστη συν τω χρόνω και μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2016 το επίδικο υποστατικό. Οι δε Αιτητές προσέρχονταν κατόπιν συνεννόησης με τους Καθ' ων
- Συνεπώς δεν θα μπορούσε να αποδοθεί ευθύνη στους Καθ' ων επειδή δεν αναζήτησαν τους Αιτητές για να τους καταβάλουν τα οφειλόμενα ενοίκια, όταν οι τελευταία σταμάτησαν να προσέρχονται για να παραλαμβάνουν το ενοίκιο.
(2)Ο χρόνος πληρωμής του ενοικίου. Η συμφωνία ενοικίασης μεταξύ των Αιτητών και των Καθ' ων 1 προβλέπει ρητά ότι το ενοίκιο είναι «προπληρωτέο, προκαταβολικώς την πρώτην μέραν έκαστου μηνός». Επί τούτου του όρου εδράζει προφανώς η πλευρά των Αιτητών την αξίωσή της για έξωση συνεπεία συστηματικής μη πληρωμής του οφειλόμενου ενοικίου. Είναι γεγονός ότι οι Καθ' ων αρ. 1, σε αντίθεση με τους όρους της γραπτής συμφωνίας, κατέβαλλαν το μηνιαίο ενοίκιο, περί το τέλος κάθε μήνα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρχε καθυστέρηση 45 περίπου ημερών. Εντούτοις, τούτο το ζήτημα όπως επιτάσσει η σχετική νομολογία,[7] δεν πρέπει να ιδωθεί μονοδιάστατα ή μικροσκοπικά, αλλά μέσα στο συνολικό της πλαίσιο της προσφερθείσας μαρτυρίας, σφαιρική εξέταση της οποίας αποκαλύπτει μια διαφορετική μακρά και εμπεδωμένη πρακτική μεταξύ των διαδίκων. Διευκρινίζω. Παρόλο που στο άρθρο 27 του Νόμου προσδιορίζεται ότι οι όροι της συμβατικής ενοικίασης συνεχίζουν να ισχύουν και όταν η ενοικίαση καταστεί θέσμια, τούτη η προϋπόθεση τελεί υπό την αίρεση ύπαρξης μεταγενέστερης τροποποιητικής συμφωνίας, ή συμπεριφοράς που καταδεικνύει ανοχή και κώλυμα λόγω συμπεριφοράς. Στη Μ. Σ. Σχίζα ν. Μ. Θεοφίλου Θεοφίλου κ.α. Πολιτική Έφεση Αρ. 7/2011, ημερομηνίας 03/11/2016, στην οποία παραπέμπει και ο κ. Λουκά, λέχθηκαν τα εξής: « Είναι, επίσης, ευκαιρία να επαναλάβουμε ότι, κατά την αγγλική προσέγγιση που υιοθετήθηκε στην Κύπρο, η μεταγενέστερη συμπεριφορά των διαδίκων, εκτός εάν δημιουργεί κώλυμα (estoppel) ή επιμαρτυρεί την κατάρτιση μιας νέας συμφωνίας, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί με σκοπό την επίλυση αοριστίας ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο προς ερμηνεία της συμφωνίας (Wickman Machine Tools Sales Ltd v. L. Schuler A.G. [1972] 2 AllE.R. 39 (H.L.), Kyriakides v. Kyriakides
(1976)1 C.L.R. 76, Πουγιούκα ν. Θρασυβούλου
(1998)1 Α.Α.Δ. 2014). Έτσι, εν προκειμένω, η μακρά πρακτική για καταβολή του ενοικίου την 24η εκάστου μηνός, ενώ δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει ερμηνευτικά για την πρόθεση των μερών κατά το χρόνο της σύμβασης, θα ήταν ικανή να εμποδίσει τους εφεσίβλητους να επικαλούνται πληρωμή ενοικίου σε άλλο χρόνο, νοουμένου ότι θα στοιχειοθετούνταν περιστάσεις τέτοιες ώστε να βρίσκει εφαρμογή το κώλυμα λόγω συμπεριφοράς (estoppel by contact). » Από την ενώπιον μου μαρτυρία προκύπτει ευκρινώς ότι με βάση μεταγενέστερη συμφωνία των διαδίκων ο εν λόγω όρος του ενοικιαστηρίου εγγράφου, ατόνησε και επήλθε διαφοροποίησή του με τη δημιουργία νέας ρύθμισης η οποία διαλαμβάνει ότι το ενοίκιο καταβάλλεται περί το τέλος έκαστου μηνός. Αυτή η πρακτική φαίνεται ότι συνεχίστηκε για αρκετά μεγάλο διάστημα αφού η πρώτη γραπτή ειδοποίηση με την οποία να εγείρεται θέμα συστηματικής καθυστέρησης εκ μέρους των Αιτητών εντοπίζεται μόλις στις 21/11/2016 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5 που καταχώρησε ο Μ. Ε. 1.) και επήλθε ως αποτέλεσμα της απόρριψης εκ μέρους των Καθ' ων 1 αιτήματος για αύξηση ενοικίου. Στο μεσοδιάστημα, από το 1999 μέχρι και τον Σεπτέμβριο του 2016, οι Αιτητές προσέρχονταν στο επίδικο υποστατικό, εισέπρατταν και αποδέχονταν την πληρωμή του ενοικίου περί το τέλος έκαστου μηνός, δίχως να προβάλλουν οποιανδήποτε διαμαρτυρία. Η πρώτη αμφισβήτηση επί απόδειξης είσπραξης ενοικίου με την αναφορά ότι αυτό παραλαμβάνεται ως «αποζημίωση και με πλήρη επιφύλαξη δικαιωμάτων» εμφανίζεται μόλις στις 23/12/2016 στην απόδειξη με αριθμό 2191, στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13 (Δέσμη) που καταχώρησε ο Μ. Ε.
- Η δε επιστολή ημερομηνίας 02/11/2016 των δικηγόρων των Αιτητών έχει εντελώς διαφορετική στόχευση αφού με αυτήν ουσιαστικά αξιώνεται η αύξηση του ενοικίου, με ταυτόχρονη υπογραφή νέας συμφωνίας. Είναι προδήλως αντιφατικό, κατά τον ίδιο χρόνο που κατ' ισχυρισμό συντελείται λόγος έξωσης λόγω μη συστηματικής καταβολής του οφειλόμενου ενοικίου, να επιδιώκεται η συνέχιση της ενοικιαστικής σχέσης με τη σύναψη νέου ενοικιαστηρίου. Πέραν όμως αυτού, στην εν λόγω επιστολή κρίνω ιδιαιτέρως αποκαλυπτική τη διαζευκτική πρόταση των Αιτητών προς τους Καθ' ων αρ.
- Συγκεκριμένα, οι Αιτητές, στα πλαίσια της συνέχισης της υφιστάμενης συμβατικής σχέσης, αξιώνουν εναλλακτικά, αναπροσαρμογή του τότε ισχύοντος καθεστώτος, αναφέροντας τα εξής: « οι εντολείς μας ζητούν όπως η συνέχιση της ενοικίασης των καταστημάτων [..] να περιλάβουν και τα πιο κάτω: (α) Ότι από την 01/01/2017 το καταβαλλόμενο ενοίκιο θα αυξηθεί από €1.534,67 σε €1.700 μηνιαίως για την περίοδο μέχρι την 31/12/
- (β) Ότι το ενοίκιο θα καταβάλλετ[αι] προκαταβολικά την 1ην ημέρα έκαστου ημερολογιακού μήνα με επτά μέρες χάριν ως η αρχική συμφωνία ενοικίασης προβλέπει. (γ) Ότι θα υπογράψετε πάγια τραπεζική εντολή για την καταβολή του μηνιαίου ενοικίου [.] (δ) Οι εντολείς μας υπενθυμίζουν ότι η τακτική καταβολή του ενοικίου αποτελεί ουσιώδη όρο της σύμβασης ενοικίασης και σε περίπτωση που εκκρεμεί οποιοδήποτε ενοίκιο θα πρέπει να καταβληθεί άμεσα [..] » (ο τονισμός των λέξεων είναι δικός μου) Ιδιαιτέρως, σημειώνω τη φράση «να περιλάβουν» η οποία, όπως εξηγεί ο Γ. Μπαμπινιώτης στο Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Δ Έκδοση, σελ. 1529, συνιστά δήλωση περιεχομένου και έχει την έννοια της ενσωμάτωσης (κάτι/κάποιου) σε ένα σύνολο ή στα ήδη υπάρχοντα. Συνεπακόλουθα, από τη στιγμή που οι Αιτητές στις 02/11/2016 ζήτησαν όπως τεθεί σε εφαρμογή η πρόνοια του ενοικιαστηρίου που διαλαμβάνει ότι το ενοίκιο προκαταβάλλεται την 1η ημέρα έκαστου μηνός, σημαίνει ότι η εν λόγω πρόνοια τη δεδομένη στιγμή δεν εφαρμοζόταν. Συμπερασματικά και υπό το σύνολο της ενώπιον μου μαρτυρίας, η εκδοχή των Καθ' ων 1 ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο, κατόπιν συμφωνίας των διαδίκων, το ενοίκιο καταβαλλόταν περί το τέλος έκαστου μηνός, κρίνεται, στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων πολύ πιο πιθανή παρά η αντίθετη εκδοχή των Αιτητών και συνεπώς οι Καθ' ων 1 δεν μπορούν να κριθούν υπόλογοι για τις παρουσιαζόμενες καθυστερήσεις στην πληρωμή του ενοικίου. Οι δε Αιτητές, λόγω της συμπεριφοράς, ή έστω της ανοχής τους, εμποδίζονται[8] πλέον να επικαλούνται τον όρο του ενοικιαστηρίου εγγράφου αναφορικά με τον χρόνο εκπλήρωσης της οφειλής. Η ισχύουσα κατάσταση
(1)Ο τόπος και τρόπος καταβολής του ενοικίου. Οι Αιτητές στις 02/11/2016 αξίωσαν από τότε και στο εξής το ενοίκιο να καταβάλλεται μέσω τραπεζικής εντολής, ρύθμιση την οποία και αποδέχθηκαν οι Καθ' ων 1 και όπως φαίνεται από τα ενώπιον μου τεκμήρια, έκτοτε ενεργούν σχετικά. Σχετική είναι η δέσμη αποδείξεων που καταχώρησε ως ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8 η Μ. Υ. 1. Ως εκ τούτου, σήμερα, η συμφωνία μεταξύ των διαδίκων αναφορικά με τον τρόπο καταβολής του ενοικίου, διαλαμβάνει ότι οι Καθ' ων οφείλουν να καταβάλλουν σε τραπεζικό λογαριασμό των Αιτητών, το μηνιαίο ενοίκιο.
(2)Ο χρόνος καταβολής του ενοικίου. Όσον αφορά τον χρόνο καταβολής του μηνιαίου ενοικίου, αυτό συνεχίζει να είναι καταβλητέο στο τέλος έκαστου μηνός ή περί τις αρχές του επόμενου μηνός, καθότι οι Καθ' ων δεν συμφώνησαν στην επαναφορά του συμβατικού όρου του ενοικιαστήριου εγγράφου που αναφέρεται σε προπληρωμή. * Θα πρέπει βεβαίως να σημειωθεί ότι ο τρόπος με τον οποίο ενήργησαν οι διάδικοι, ή έστω ανέχθηκαν οι Αιτητές, ως τον χρόνο πληρωμής του ενοικίου, δημιουργεί ένα ετεροβαρές πέπλο ασάφειας υπέρ των Καθ' ων 1 και εναντίον των Αιτητών, αναφορικά με τον ακριβή χρόνο που πρέπει να καταβάλλεται το ενοίκιο. Το παρόν Δικαστήριο σκοπό έχει να επιλύει διαφορές επί της ουσίας, ως επίσης και δυνατότητα, με βάση το άρθρο 16 του Νόμου να επιβάλλει όρους τους οποίους κρίνει δίκαιους υπό τις περιστάσεις, έτσι ώστε αμφότεροι διάδικοι να γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. Ως εκ των ανωτέρω, από τούδε και στο εξής θα προσδιορισθεί από το Δικαστήριο η επακριβής ημερομηνία καταβολής του μηνιαίου ενοικίου και αυτή καθορίζεται ως η τελευταία εργάσιμη ημέρα έκαστου μηνός, με 3 εργάσιμες ημέρες χάριν. (Β) Τα πραγματικά γεγονότα / ευρήματα αναφορικά με τους Καθ' ων
- Είναι καλά γνωστό ότι μια εταιρεία συνιστά ανεξάρτητη οντότητα με εντελώς ξεχωριστή νομική προσωπικότητα[9] από τα φυσικά πρόσωπα που την αποτελούν. Παρόλα αυτά, δεν παραγνωρίζεται από το Δικαστήριο, και ούτε αμφισβητείται από τους Αιτητές, πως πίσω από τους Καθ' ων 1 και 2 βρίσκονται κατ' ουσία τα ίδια φυσικά πρόσωπα. Σε αυτά τα δεδομένα εδράζει ο κ. Λουκά την εισήγηση του ότι δηλαδή για πρακτικούς και μόνο λόγους δηλώθηκε ως έδρα του εγγεγραμμένου γραφείου των Καθ' ων 2 η διεύθυνση του επίδικου υποστατικού. Λογικοφανής η εισήγηση, παρά ταύτα, ελλιπής και μη πειστική. Ουδεμία σαφής εξήγηση δόθηκε για το τι ακριβώς σημαίνουν οι «πρακτικοί λόγοι» που επικαλούνται οι Καθ' ων, όπως και ουδεμία απάντηση δίδεται ως προς τις αποδείξεις αγοράς ημερομηνίας 09/12/2016 και 04/04/2017 αντίστοιχα (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 10 και 11 στην ένορκη δήλωση του Μ. Ε. 1), οι οποίες αντί να έχουν εκδοθεί από τους Καθ' ων 1, παρουσιάζουν ως εκδότρια εταιρεία τους Καθ' ων 2 που συνεπάγεται ότι οι τελευταίοι δραστηριοποιούνται στο εν λόγω υποστατικό. Συνεπώς, αποτελεί εύρημά μου ότι σε κάποιο μη προσδιορισμένο χρόνο άρχισαν με κάποιο τρόπο να δραστηριοποιούνται εντός του υποστατικού και οι Καθ' ων
- Οι λόγοι όμως για τους οποίους εμφανίστηκαν στο προσκήνιο οι Καθ' ων 2, όπως και ποια ακριβώς είναι η σχέση τους με τους Καθ' ων 1, αποτελούν ζητήματα που δεν μπορούν να με απασχολήσουν περαιτέρω, διότι αφορούν θέματα που βρίσκονται εντελώς εκτός της δικής μου δικαιοδοσίας. Επεξηγώ. (Γ) Το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων δεν έχει δικαιοδοσία να εξετάσει τις αξιώσεις εναντίον των Καθ' ων 2 (αιτητικά υπ' αριθμό 1.7 και 1.8 στην Αίτηση). Η δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων Το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων είναι ένα εξειδικευμένο Δικαστήριο με ανακριτικό χαρακτήρα, συνοπτική φύση και ευελιξία ως προς τους κανόνες απόδειξης. Τούτα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά υποστυλώνουν το βασικό αντικείμενο τούτης της δικαιοδοσίας η οποία αποσκοπεί να βοηθήσει τους διαδίκους να εξεύρουν λύσεις στις μεταξύ τους διαφορές. Πρόκειται όμως για συγκεκριμένη δικαιοδοσία που υπόκειται αυστηρά στις πρόνοιες του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, ως αυτή εκπηγάζει από το άρθρο 4
(1), προσδιορίζεται στο άρθρο 2 και εκτείνεται σε κάθε θέμα που αφορά θέσμιες ενοικιάσεις[10] καθώς και σε κάθε θέμα παρεμπίπτον ή συναφές προς τούτες τις προστατευόμενες σχέσεις μεταξύ ιδιοκτήτη και ενοικιαστή.[11] Το υπό αναφορά άρθρο 4
(1)του Νόμου έχει ως εξής: « Καθιδρύονται Δικαστήρια Ελέγχου Ενοικιάσεων ο αριθμός των οποίων δεν θα υπερβαίνη τα τρία επί σκοπώ επιλύσεως, μεθ' όλης της λογικής ταχύτητος, των εις αυτά αναφερομένων διαφορών των αναφυομένων επί οιουδήποτε θέματος εγειρομένου κατά την εφαρμογήν του παρόντος Νόμου συμπεριλαμβανομένου παντός παρεμπίπτοντος ή συμπληρωματικού θέματος. » Σημειώνεται ακόμα ότι η θέσμια ενοικίαση αποτελεί προσωπικό δικαίωμα και πλάσμα νόμου. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση αναφορικά με τις Αιτήσεις του Αβραάμ Δίσπυρου
(1990)1 Α.Α.Δ. 365: « Η θέσμια ενοικίαση δεν είναι σύμβαση, είναι το δικαίωμα του αμετακίνητου με τις επιφυλάξεις του περί Ενοικιοστασίου Νόμου και είναι προσωπικό δικαίωμα (Dudley and District Benefit Building Society v. Emerson [1949] Ch.707, Marcrοft Wagons v. Smith [1951] 2 All E.R. 271) » Το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων αναλαμβάνει δικαιοδοσία εφόσον το υπό εξέταση ζήτημα σχετίζεται με τους όρους της θέσμιας ενοικίασης. Στη Κυθραιώτης κ.ά. v. Άθου Μιχαηλίδη Milington-Ward
(2001)1Β Α.Α.Δ 1480 αναφέρθηκαν τα εξής: « Νωρίτερα, στην Papageorghiou v. Karayiannis
(1988)1 C.L.R. 571, διευκρινίστηκε ότι, το κατά πόσο το επίδικο θέμα συνάπτεται προς ελεγχόμενη ενοικίαση, εξαρτάται από τη φύση της απαίτησης, σε συνάρτηση προς τη θεραπεία η οποία επιζητείται. Σ' εκείνη την υπόθεση, κρίθηκε ότι η αγωγή εναντίον θέσμιου ενοικιαστή για επέμβαση σε ακίνητη ιδιοκτησία και οχληρία είχε βάση ανεξάρτητη από διαφορά αναγόμενη στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων και, ως εκ τούτου, η επίλυση της διαφοράς υπαγόταν στην πολιτική δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου. Στην προκείμενη περίπτωση, θεμέλιο της αγωγής αποτέλεσε η παράνομη κατοχή του κτήματος και, συν αυτή, η αποζημίωση του ιδιοκτήτη για την απώλεια της χρήσης του. Και οι δύο θεραπείες που επιζητούνται ανάγονται αποκλειστικά στη δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου. Ο καθορισμός των αποζημιώσεων, λόγου χάριν, για την παράνομη κατοχή ακινήτου εκφεύγει ολοσχερώς της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων. Βέβαιο είναι ότι, εφόσον δεν αποδειχθεί το παράνομο της κατοχής, η αγωγή καταπίπτει. Στην περίπτωση δε, που ήθελε καταδειχθεί ότι υφίστατο εν ισχύι ελεγχόμενη ενοικίαση, το Επαρχιακό Δικαστήριο στερείται δικαιοδοσίας. Σύμφωνα με τη νομολογία, η δικογραφία στοιχειοθετεί τις προϋποθέσεις για την ανάληψη και άσκηση δικαιοδοσίας - (βλ. Sevegep Ltd. v. United Sea Transport
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 729, 732· Safarino v. Σταυρινού
(1991)1 Α.Α.Δ. 1059, 1063· Takis P. Markides Ltd v. Γεν. Εισαγγελέα
(1997)1 Α.Α.Δ. 1424, 1431· Παναγιώτης Παναγή ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(1999)1 Α.Α.Δ. 1107). Η αγωγή βασίζεται στην παράνομη κατοχή του καταστήματος, στοιχειοθετώντας τη δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου να επιληφθεί του επιδίκου θέματος. Εάν η θεμελίωση της αγωγής αποκαλυφθεί ως ακροσφαλής, εξαφανίζεται και το δικαιοδοτικό της βάθρο. Ο πρώτος λόγος έφεσης απορρίπτεται ως ανεδαφικός. » Στη βάση των όσων παρατίθενται ανωτέρω και ιδιαίτερα τις υποθέσεις Κυθραιώτης κ.ά. v. Άθου Μιχαηλίδη Milington-Ward και Papageorghiou v. Karayiannis, προκύπτει κατά αναντίλεκτο τρόπο ότι το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων στερείται δικαιοδοσίας να εξετάσει θέματα που σχετίζονται με παράνομη επέμβαση. Κάτι τέτοιο εναπόκειται αποκλειστικά στη δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου. Ο σκοπός του περί Ενοικιοστασίου Νόμου είναι ο περιορισμός τόσο των αυξήσεων των ενοικίων (άρθρο 8), όσο και των εξώσεων των θέσμιων ενοικιαστών (άρθρο 11). Στα εν λόγω άρθρα ρητά διαλαμβάνεται ότι ουδεμία αύξηση και ουδεμία έξωση εις βάρος θέσμιου ενοικιαστή επιτρέπεται πλην των ρητά καθοριζομένων λόγων που ο σχετικός Νόμος προσδιορίζει. Ούτε η παράβαση όρου της συμβατικής ενοικίασης, ούτε η αλλαγή χρήσης, θεωρούνται με βάση το άρθρο 11 του Νόμου, λόγοι για έκδοση διατάγματος ανάκτησης κατοχής και οι περί αντιθέτου εισηγήσεις των Αιτητών δεν γίνονται αποδεκτές. Όσον αφορά ειδικά τους Καθ' ων αρ. 2, αυτοί αποτελούν μια 3η ξεχωριστή νομική οντότητα, άσχετη προς τη συμβατική και θέσμια ενοικιαστική σχέση μεταξύ των ιδιοκτητών - Αιτητών και των ενοικιαστών - Καθ' ων 1. Το παρόν Δικαστήριο ενδεχομένως να είχε δικαιοδοσία αναφορικά με τους Καθ' ων 2 στην περίπτωση που είτε υπήρχε αντικατάσταση ενοικιαστή,[12] είτε, εφόσον η Αίτηση στρεφόταν κατά των Καθ' ων αρ. 2 ως κατέχοντες δυνάμει παράνομης υπενοικίασης δυνάμει του άρθρου 11
(1)(δ) και (ε) του Νόμου, ή και ακόμα στην περίπτωση που αξιωνόταν προσωρινή προστασία[13] με την έκδοση απαγορευτικών διαταγμάτων που σχετίζονται είτε με την αποτροπή αθέτησης αρνητικής συμβατικής συμπεριφοράς, είτε για τέτοια υποχρέωση θετικού περιεχομένου στις περιπτώσεις που εξυπακούεται η ανάληψη υποχρέωσης αρνητικού χαρακτήρα.[14] Δεν υφίστανται όμως ενώπιον μου τέτοια επίδικα θέματα, παρά μόνο ένα εντελώς διαφορετικό ζήτημα, ήτοι αξίωση που θεμελιώνεται και εξαντλείται αποκλειστικά το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης. Συνεπώς, η διαδικασία εναντίον της Καθ' ης αρ. 2 θα διακοπεί και θα παραπεμφθεί για τα περαιτέρω ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, δυνάμει του άρθρου 64Α του περί Δικαστηρίων Νόμου. (Δ) Κατά πόσο έχει στοιχειοθετηθεί, στη βάση της προσκομισθείσας μαρτυρίας, ο λόγος έξωσης για «συστηματική μη καταβολή του οφειλόμενου ενοικίου». Η συστηματική μη καταβολή του οφειλόμενου ενοικίου. Σχετική είναι η δεύτερη επιφύλαξη του άρθρου 11
(1)(α) του περί Ενοικιοστασίου Νόμου («ο Νόμος»), το οποίο, υπό τον παράτιτλο «περιορισμός εξώσεων», έχει ως εξής: « Ουδεμία απόφασις και ουδέν διάταγμα εκδίδεται διά την ανάκτησιν της κατοχής οιασδήποτε κατοικίας ή καταστήματος, διά το οποίον ισχύει ο παρών Νόμος, ή διά την εκ τούτου έξωσιν θεσμίου ενοικιαστού, πλην των ακολούθων περιπτώσεων: (α) Εις περίπτωσιν καθ' ην οιονδήποτε νομίμως οφειλόμενον ενοίκιον καθυστερείται επί είκοσι μίαν ή περισσοτέρας ημέρας μετά την επίδοσιν εγγράφου ειδοποιήσεως απαιτήσεως εις τον ενοικιαστήν και δεν υπάρξει οιαδήποτε προσφορά τούτου προ της καταχωρίσεως αιτήσεως δι' ανάκτησιν κατοχής: Νοείται ότι ενοίκιον θα θεωρήται προσφερθέν δυνάμει της παραγράφου αυτής, εάν τούτο εστάλη διά συστημένης επιστολής εις το πρόσωπον το δικαιούμενον να εισπράξη τούτο: Νοείται περαιτέρω ότι το Δικαστήριο δε διατάζει την ανάκτηση από τον ιδιοκτήτη της κατοχής, όταν ο ενοικιαστής πληρώσει μέσα σε περίοδο δεκατεσσάρων ημερών από την επίδοση σ' αυτόν της αίτησης παν ποσό το οποίο οφείλεται ή δυνατό να καταστεί οφειλόμενο από αυτόν εκτός αν ο ενοικιαστής διαρκούσης της μισθώσεως δεν καταβάλλει συστηματικά το νομίμως οφειλόμενον. » (ο τονισμός των λέξεων είναι δικός μου) Η δυνατότητα έκδοσης διατάγματος ανάκτησης κατοχής συνεπεία συστηματικής άρνησης καταβολής νομίμως οφειλόμενου ενοικίου στη βάση ηθελημένης παράλειψης επιβεβαιώθηκε στη Δ. Γιάγκου κ.α. ν. Δ. Γεωργίου
(1995)1 Α.Α.Δ. 506, στην οποία το Ανώτατο Δικαστήριο ανατρέποντας την πρωτόδικη κατάληξη, σημείωσε ότι η εν λόγω αξίωση είχε εγερθεί στην αίτηση της εφεσείουσας και πως η εν λόγω θεραπεία εντάσσεται κάτω από τον ενιαίο λόγο της καθυστέρησης πληρωμής ενοικίων. Όπως συναφώς σημειώθηκε στη Maximos Court Ltd ν 1. Χρ. Πιερή κ.α.
(2001)1Β Α.Α.Δ 875 όπου ερμηνεύθηκαν οι πρόνοιες του άρθρου 11
(1)(α) του Νόμου, αναγκαία προϋπόθεση για την έκδοση διατάγματος ανάκτησης κατοχής με βάση το υπό εξέταση άρθρο, συμπεριλαμβανομένης αξίωσης βασισμένης στη συστηματική μη καταβολή ενοικίων, είναι η επίδοση της προβλεπόμενης στο εν λόγω άρθρο έγγραφης ειδοποίησης στον ενοικιαστή. Στη Μ. Σ. Σχίζα ν. Μ. Θεοφίλου (ανωτέρω) διατάχθηκε επανεκδίκαση της υπόθεσης καθότι το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε παραλείψει να αποφανθεί για το κατά ποσό υφίστατο ζήτημα συστηματικής ή μη καταβολής των νομίμως οφειλομένων ενοικίων διαρκούσης της μίσθωσης. Σήμερα δεν υπάρχουν καθυστερημένα ενοίκια. Συνεπώς, ούτε το Αιτητικό υπ' αριθμό 1.4 στην Αίτηση μπορεί να πετύχει, ούτε σχετική αξίωση με βάση είτε το άρθρο 11
(1)(α) ή την 1η επιφύλαξή του, παρά μόνο με βάση τη 2η επιφύλαξη αυτού και την προβαλλόμενη συστηματική μη καταβολή του ενοικίου. Η λέξη «συστηματικός» σύμφωνα ξανά με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Δ Έκδοση, του Γ. Μπαμπινιώτη, σελ. 1889, σημαίνει, μεταξύ άλλων, «αυτός του οποίου οι ενέργειες γίνονται με καθορισμένο και οργανωμένο τρόπο» και «αυτός που γίνεται με σταθερό και επαναλαμβανόμενο τρόπο». Με βάση τα ευρήματά μου, όπως αυτά εκτίθενται πιο πάνω, και κυρίως του συμπεράσματός μου ότι υπήρξε συμφωνία μεταξύ των συμβαλλομένων για πληρωμή του μηνιαίου ενοικίου στο τέλος έκαστου μηνός ή περί τις αρχές του επόμενου μήνα, καταλήγω ότι οι Αιτητές δεν έχουν αποδείξει την εν λόγω αξίωσή τους. * Επιπροσθέτως, το γεγονός ότι οι Καθ' ων αρ. 1 δεν έχουν καθυστερημένα ενοίκια και ότι έχουν αποδεχθεί να καταβάλλουν μέσω τραπεζικής εντολής μηνιαίως το ενοίκιο στους Αιτητές, αποτελούν στοιχεία που δεικνύουν οι Καθ' ων δεν διακατέχονται από κακοπιστία, ενώ ούτε από την ενώπιον μου μαρτυρία προκύπτουν οποιαδήποτε στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι οι Καθ' ων αρ. 1 οργανωμένα ή ηθελημένα καθυστερούν στην καταβολή του οφειλόμενου ενοικίου. Εξάλλου, και παρά το αναντίλεκτο γεγονός ότι η κάθε περίπτωση εξετάζεται υπό τις δικές τις ιδιαίτερες περιστάσεις, θεωρώ ότι η «συστηματικότητα» στη μη καταβολή του οφειλόμενου ενοικίου δεν μπορεί παρά να βρίσκεται σε άρρηκτη σχέση με τη διάρκεια της κατά περίπτωση ενοικίασης. Λόγου χάριν, εύκολα θα μπορούσε κάποιος να επιχειρηματολογήσει ότι υφίστανται επαναλαμβανόμενες και συστηματικές καθυστερήσεις για ένα έτος όταν η ενοικίαση άρχισε προ διετίας, και πολύ δυσκολότερα θα μπορούσε να υποστηριχθεί η ίδια εισήγηση όταν καθυστερήσεις τέτοιας διάρκειας είτε εντοπίζονται διάσπαρτα σε μια ενοικιαστική σχέση που υφίσταται για 3 δεκαετίες, είτε αφορούν μια μικρή και συγκεκριμένη περίοδο τέτοιου είδους μακροχρόνιας θέσμιας ενοικίασης και έχουν ήδη αρθεί, όπως εν προκειμένω συμβαίνει με την επίδικη ενοικιαστική σχέση. Αξίζει να σημειωθεί ότι η εν λόγω 2η επιφύλαξη του άρθρου 11
(1)(α) προσομοιάζει με την έννοια του «wilful default» που εντοπίζεται στο αντίστοιχο άρθρο 10 («eviction of tenants») του ινδικού Andhra Pradesh Buldings (lease, Rent and Eviction) Control Act,
- Σχετικά με τούτη την έννοια, στο σύγγραμμα Law of Rent Control, Eviction and Leases in India, 3η Έκδοση, σελ. 507 κάτω υπό τον τίτλο«wilful default in payment of rent» και τον υπότιτλο «Illustrative cases in which wilful default held not to have occurred» αναφέρονται τα εξής: « (ii) where the tenant proved that, by long practice, the house owner did not insist on regular monthly payment of rent. » Συνεπώς, ακόμα και αν είχα καταλήξει ότι ο συμβατικός όρος του ενοικιαστηρίου εγγράφου για τον χρόνο πληρωμής του μηνιαίου ενοικίου εξακολουθούσε να ισχύει, λαμβάνοντας υπόψιν όλες τις περιστάσεις, δεν θα εξέδιδα διάταγμα ανάκτησης κατοχής εναντίον των Καθ' ων αρ.
- VΙ. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Ως εκ των προαναφερομένων, και με τη σύμφωνη γνώμη των παρέδρων, αποτελεί τελικό συμπέρασμα του Δικαστηρίου ότι οι Αιτητές δεν έχουν αποδείξει την υπόθεσή τους εναντίον των Καθ' ων αρ.
- Όσον αφορά τις θεραπείες που αξιώνονται εναντίον των Καθ' ων αρ. 2, η σχετική προδικαστική ένσταση που τίθεται στην παράγραφο 2 της Απάντησης επιτυγχάνει. Το παρόν Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία και καθ' ύλην αρμοδιότητα να εκδικάσει την παρούσα Αίτηση, εναντίον των Καθ' ων
- Συνεπώς, η Κυρίως Αίτηση απορρίπτεται εκτός του μέρους που αφορά τις αξιώσεις εναντίον των Καθ' ων 2, ήτοι τις παραγράφους 7 και 8 του Μέρους Β της Κυρίως Αίτησης, που για το μέρος αυτό η υπόθεση διακόπτεται και παραπέμπεται προς εκδίκαση στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας, με βάση το άρθρο 64Α του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν. 14/1960). Επιπροσθέτως, και με βάση το άρθρο 16 του περί Ενοικιοστασίου Νόμου, το Δικαστήριο προχωρεί στον επακριβή προσδιορισμό της ημερομηνίας πληρωμής του οφειλόμενου ενοικίου. Η ημερομηνία αυτή καθορίζεται από σήμερα και μέχρι την ολοκλήρωση της επίδικης ενοικιαστικής σχέσης ή μέχρι την έκδοση νεότερης διαταγής από το Δικαστήριο, ως η τελευταία εργάσιμη ημέρα έκαστου μηνός, με 3 εργάσιμες ημέρες χάριν. Όσον αφορά τα έξοδα, και με βάση τη σχετική επί του θέματος νομολογία,[15] ακολουθούν το αποτέλεσμα της Αίτησης και επιδικάζονται υπέρ των Καθ' ων 1 και 2 και εναντίον των Αιτητών, όπως θα υπολογιστούν από τη Γραμματέα του Δικαστηρίου και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)................. Γ. Χρ. Παγιάσης Πρόεδρος (Υπ.)................. (Υπ.)................. Μάρω Γεωργιάδου Γιώργος Παναγιώτου Πάρεδρος Πάρεδρος Πιστό Αντίγραφο Γραμματέας [1] Παρενθετικά σημειώνω ότι ο ορθός τρόπος, με βάση τη Δ.28 θ. 2 και το «Form 22» στο οποίο παραπέμπει, αλλά και υπό το φως των διαλαμβανομένων στους θεσμούς 12 έως και 15 της Δ.28, διενεργείται μέσω συμπληρωματικών ένορκων δηλώσεων, όπως σαφώς υποστηρίζεται και από τη Vernon v Bosley (No 2) [1997] 1 All ER
- Συναφώς, στο Practice Direction 31A των υφιστάμενων αντίστοιχων αγγλικών θεσμών επεξηγείται ότι η ετοιμασία τέτοιων συμπληρωματικών ένορκων δηλώσεων γίνεται και αυτή με βάση το λεγόμενο «Disclosure Statement» και το έντυπο «Form N265» το οποίο συμπληρώνεται, περιοριστικά, είτε από τον ενάγοντα, είτε από τον εναγόμενο, είτε τέλος από διάδικο (party). Στη δε τελευταία τούτη περίπτωση, αν η αποκάλυψη γίνεται από νομική οντότητα (company, firm or other organization) το πρόσωπο το οποίο τη διενεργεί οφείλει ταυτόχρονα να προσδιορισθεί και να επεξηγηθεί γιατί θεωρείται το κατάλληλο πρόσωπο να ενεργήσει σχετικά. [2] Μεταξύ άλλων: Χρίστου v. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, Σάντης v. Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ. 288, Χρίστου ν. Ηροδότου κ.α.
(2008)1Α Α.Α.Δ 676, Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 ΑΑΔ 1056, Χατζηπαύλου v. Κυριάκου κ.ά.
(2006)1(Α) Α.Α.Δ. 236, Τσιαττές v. Kokis Solomonides (Cartridges Industries) Ltd.
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 974), Wynne v. Mavronicola, ως διαχειριστή της περιουσίας του Κωστάκη Δαυίδ Μαυρονικόλα (ανίκανου προσώπου) κ.ά.
(2009)1(Β) Α.Α.Δ. 1138, Κάτσου ν. Global Capital Ltd, ECLI:CY:AD:2016:A546, Πολ. Έφ. αρ. 119/2011, ημερ. 12.12.2016, Αργυρίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Πολ. Έφ. αρ. 56/2012, ημερ. 06/02/2018. [3] Νίνος Β. Μιχαηλίδης ΛΤΔ ν. Κυριάκου Γ. Δρουσιώτη κ.α.
(1995)1 Α.Α.Δ 877 και Θεοδόση X"Γεωργίου ν. της Δημοκρατίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 174. [4] Μεταξύ άλλων: Κουρσουμά ν. Κοσμά
(1991)1 Α.Α.Δ. 973 και Λοΐζου κ.α. ν. Πατσαλίδη
(2012)1Β Α.Α.Δ
- [5] Δείτε Εταιρεία Ακινήτων Ονασαγόρας ν. Κύπρος Σπανούδης, ECLI:CY:AD:2014:A500, Πολιτική Έφεση Αρ. 255/2009 ημερ. 09/07/
- [6]Δείτε: Παπακόκκινου v. Landbroke Group P.L.C. κ.α.
(1999)1 (Β) Α.Α.Δ.838 και C & Κ Κυριάκου & Αδελφοί Λτδ ν. Αντώνη Ιωάννου
(1990)1 Α.Α.Δ. 479 καθώς και τα άρθρα 47, 48 και 49 του περί Συμβάσεων Νόμου. [7] Γ. Λόης κ.α. ν. Χρ. Παύλου κλπ
(1998)1Γ Α.Α.Δ 1662. [8] Το λεγόμενο κώλυμα λόγω συμπεριφοράς (estoppel by conduct) και η έκφανση αυτού, το κώλυμα εξ' υποσχέσεως (promissory estoppel) εκπηγάζουν από τις αγγλικές αποφάσεις Hughes v. Metropolitan Rly Co
(1877)2 App Cas 439 και Central London Property Trust v. High Trees House Ltd
(1956)1 ALL ER 256 και έχουν κατ' επανάληψη υιοθετηθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο πχ στη Ελληνική Τράπεζα ν. Πολυδωρίδης
(1993)1 Α.Α.Δ. 68. [9]Μεταξύ άλλων: Salomon v. Salomon & Co Ltd
(1897)AC 22. [10] Όσον αφορά την έννοια της «ενοικίασης» αυτή ορίζεται στο άρθρο 2 του Νόμου, όπου αναφέρονται τα εξής: ««ενοικίασις» σημαίνει ενοικίασιν, είτε έγγραφον ή άλλως, ή κατοχήν ακινήτου, δυνάμει της οποίας δημιουργείται η σχέσις ιδιοκτήτου και ενοικιαστού αλλά δεν περιλαμβάνει ενοικίασιν γης χρησιμοποιουμένην διά γεωργικούς σκοπούς ή ενοικίασιν σταθμών διά την πώλησιν πετρελαιοειδών ή ενοικίασιν χώρου σταθμεύσεως μηχανοκινήτων οχημάτων, ή ενοικίασιν επιπλωμένων κατοικιών ή διαμερισμάτων βραχυτέραν των εξ μηνών ή ενοικίασιν ξενοδοχείων, ξενοδοχειακών μονάδων ή τουριστικών καταλυμάτων·» [11] Efthymiadou v. Zoudros and Others
(1986)1 C.L.R. 341, Papageorghiou v. Karayiannis
(1988)1 C.L.R. 571, Cedrus Estates Ltd v. Πισσαρίδη
(1994)1 Α.Α.Δ. 590, Έλλη G. Mayes κ.α. ν. Θ. Παπαδοπούλου
(1995)1 Α.Α.Δ 652. Επιπροσθέτως, με βάση τους σχετικούς ορισμούς στο άρθρο 2 του Νόμου, για να εμπίπτει ένα ακίνητο εντός της παρούσης δικαιοδοσίας, θα πρέπει αυτό έχει συμπληρωθεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1999 και να εμπίπτει εντός των ορίων των «ελεγχόμενων περιοχών». [12] A.M.C. HOTELS LTD ν. Α. Κάτση
(2011)1Α Α.Α.Δ
- [13] Σύγγραμμα των Γ. Ερωτοκρίτου & Π. Αρτέμη, «Διατάγματα, Εκδ. 2016, Κεφ. 10: Διατάγματα σε διάφορους τομείς δικαίου, Β. Ενοικιοστάσιο», σελ.
- [14] Ακίνητα Ν. & Κ. Αγρότης Λτδ ν. Δημητρίου
(1997)1Β Α.Α.Δ. 863. [15] Στη MIB MARIAKO LTD κ.α. v. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΟΥΡΟΥ
(2013)1Α Α.Α.Δ 508, λέχθηκαν τα εξής: «Τα έξοδα δεν είναι θέμα δικαιοδοσίας με την έννοια που γίνεται αντιληπτή ως προς τη δυνατότητα του δικαστηρίου να επιληφθεί της ουσίας της Αιτήσεως, αλλά προωθούνται με αναφορά στην οποιαδήποτε έκβαση της Αιτήσεως ως διαδικασίας ενώπιον του δικαστηρίου. [.] Η δική μας θεώρηση είναι ότι όντως, και εφόσον υπήρχε πρόθεση απόσυρσης της Αιτήσεως η οποία στην ουσία απερρίφθη με άδεια του δικαστηρίου, θα έπρεπε, αν δεν υπήρχε καλός λόγος περί του αντιθέτου, να επιδικαστούν έξοδα στους Εφεσείοντες.» cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο