Xρίστου ν. GORANOV, Αρ. Αγωγής: 585/2010, 14/12/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2018:A236 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Γ. Φιλίππου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 585/2010 ΜΕΤΑΞΥ: XXX Xρίστου Ενάγοντος και XXX GORANOV Εναγομένου Ημερομηνία:14 Δεκεμβρίου, 2018 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: Ο κ. Κ. Μουτσουρής και η κα Π. Μουτσουρή για Κωστάκης Μουτσουρής και Συνεργάτες Δ.Ε.Π.E. Για τον Εναγόμενο: Ο κ. Θ. Ιωαννίδης για Θεόδωρος Μ. Ιωαννίδης & Σία Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η ΠΡΟΟΙΜΙΟ: Ο ενάγων αξιώνει από τον εναγόμενο γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες και ζημιές όπως και ζημιές στο όχημα του, τις οποίες υπέστη κατά ή περί την 15.02.2010 ενώ οδηγούσε νομίμως τη μοτοσικλέτα του υπ' αριθμό εγγραφής XXX X99 και συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο εναγόμενος με αριθμό εγγραφής XXX X18, το οποίο του απέκοψε την πορεία στην Λεωφόρο Καρύων στην Πλατεία Αυγόρου ή και πλησίον αυτής στο χωριό Αυγόρου. Ο εναγόμενος αρνείται τις αξιώσεις του ενάγοντος και ισχυρίζεται ότι για το δυστύχημα την ευθύνη φέρει ο ενάγοντας ο οποίος οδηγούσε τη μοτοσικλέτα του αμελώς. Η δίκη διεξήχθη με όλα τα επίδικα ζητήματα ανοιχτά και υπό αμφισβήτηση γι' αυτό και χρειάστηκε να παρελάσουν αρκετοί μάρτυρες και να κατατεθεί πληθώρα τεκμηρίων. ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ: Ανατρέχοντας στο φάκελο της υπόθεσης διαπιστώνεται ότι η αγωγή είχε καταχωριστεί αρχικά στην Κλίμακα €2.000 - €10.000 σε Γενικά Οπισθογραφημένο Κλητήριο Ένταλμα στις 5.03.
- Η Έκθεση Απαιτήσεως καταχωρίστηκε ενάμιση και πλέον χρόνο αργότερα ήτοι την 3.11.
- Την 11.01.2012 υπήρξε αύξηση της κλίμακας της αγωγής στην κλίμακα των €100.000 - €500.
- Ο εναγόμενος καταχώρησε Υπεράσπιση την 16.01.
- Με αίτηση στη συνέχεια εκ μέρους του ενάγοντος η υπόθεση ορίστηκε για πρώτη φορά για οδηγίες την 26.02.2012 και ακολούθως στις 26.03.
- Στις 26.03.2012 ορίστηκε για πρώτη φορά για ακρόαση στις 9.10.
- Στις 9.10.2012 η ακρόαση αναβλήθηκε για την 21.01.2013 και ακολούθως στις 25.02.2013, 2.04.2013, 15.11.2013, 9.01.2014, 20.02.2014, 10.09.2014, 17.12.2014, 21.01.15, 31.03.2015, 4.06.2015, 19.10.2015 και 12.11.
- Στις 11.11.2015 καταχωρίστηκε από τον ενάγοντα αίτηση τροποποίησης της Έκθεσης Απαιτήσεως η οποία ορίστηκε στις 12.11.2015, ημερομηνία κατά την οποία αναβλήθηκε η ακρόαση της υπόθεσης και ορίστηκαν για οδηγίες τόσο η αγωγή όσο και η αίτηση στις 30.11.
- Στις 30.11.2015 εκδόθηκε εκ συμφώνου διάταγμα τροποποίησης της Έκθεσης Απαιτήσεως και η αγωγή ορίστηκε για οδηγίες στις 18.02.2016 για να συμπληρωθούν τα τροποποιημένα δικόγραφα, ημερομηνία κατά την οποία ορίστηκε ξανά για ακρόαση την 21.04.2016 οπότε και ξεκίνησε η ακρόαση της η οποία ολοκληρώθηκε στις 22.06.2018 με τις τελικές αγορεύσεις των συνηγόρων των διαδίκων. ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ ΣΤΑ ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ: Θα επιχειρήσω στη συνέχεια σύνοψη των δικογραφημένων ισχυρισμών. Σύμφωνα με την Έκθεση Απαιτήσεως ο ενάγων κατά πάντα ουσιώδη χρόνο προς την παρούσα αγωγή ήταν ηλικίας 32 ετών και εργαζόταν ως ηλεκτρολόγος σε εταιρεία κατασκευών με απολαβές €694,00 εβδομαδιαίως ή €3.123,00 μηνιαίως περιλαμβανομένων υπερωριών, ταμείου προνοίας και αναλογίας 13ου μισθού ή και άλλων απολαβών. Ήταν ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης ή και ο δικαιούμενος να εγγραφεί ως ιδιοκτήτης του μοτοποδηλάτου υπ' αρ. εγγραφής XXX X
- Κατά ή περί την 15.02.2010 και ενώ ο ενάγων οδηγούσε το ως άνω μοτοποδήλατό του στη Λεωφόρο Καρύων στο χωριό Αυγόρου της Επαρχίας Αμμοχώστου, ο εναγόμενος αμελώς ή και κατά παράβαση των εκ του Νόμου ή και των Κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων του οδηγούσε ή και έλεγχε το αυτοκίνητο υπ' αρ. εγγραφής XXX X18 ώστε εκκινώντας το από τη θέση που ήταν αυτό αρχικά σταθμευμένο στη δεξιά πλευρά του εν λόγω δρόμου και στην προσπάθεια του να το οδηγήσει στην αριστερή πλευρά της Λεωφόρου Καρύων διασταυρώνοντας την με σκοπό να οδηγήσει στην αριστερή λωρίδα του δρόμου για να ακολουθήσει βόρεια πορεία, απέκοψε την πορεία του ως άνω μοτοποδηλάτου του ενάγοντος που ερχόταν από την αντίθετη κατεύθυνση και συγκρούστηκε με αυτό. Καταγράφονται στο δικόγραφο του σειρά από λεπτομέρειες της αμέλειας ή και παραβάσεως των εκ του Νόμου ή Κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων τις οποίες καταλογίζει στον εναγόμενο. Καταγράφει επίσης τις λεπτομέρειες των σωματικών βλαβών και ζημιών του. Αναφερόμενος στο τραύμα που υπέστη, ισχυρίζεται ότι διεγνώσθη μετατοπισμένο κάταγμα της δεξιάς κνήμης και περόνης και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση σε ιδιωτική κλινική υπό γενική νάρκωση. Υπεβλήθη σε οστεοσύνθεση περόνης, ήλωση κνήμης και τοποθέτηση οστικών μοσχευμάτων. Παρέμεινε κλινήρης υπό φαρμακευτική αγωγή και ιατρική παρακολούθηση μέχρι την 20.02.2010 οπότε και εξήλθε της κλινικής. Το κάταγμα κνήμης πορώθηκε μερικώς και έτσι θα χρειαστεί να υποβληθεί εκ νέου σε χειρουργική επέμβαση για την τοποθέτηση οστικών μοσχευμάτων προς επίτευξη πλήρους πόρωσης του. Καταγράφονται στο δικόγραφο του ισχυρισμοί περί των συνεπειών που είχε ο εν λόγω τραυματισμός στη ζωή του οι οποίες συνεχίζονται και θα συνεχιστούν στο μέλλον και στις δαπάνες που υποβλήθηκε όπως και στην απώλεια εισοδημάτων και λεπτομέρειες των ειδικών ζημιών που υπέστη τις οποίες και υπολογίζει συνολικά στο ποσό των €183.659,64σ. Ο εναγόμενος στην Υπεράσπισή του αρνείται όλους μαζί και καθένα ξεχωριστά τους ισχυρισμούς του ενάγοντος πλην του ότι κατά ή περί την 15.02.2010 επισυνέβη το δυστύχημα. Ισχυρίζεται ότι ο ίδιος οδηγούσε νόμιμα και κανονικά το όχημά του υπ' αρ. εγγραφής XXX X18 κατά μήκος της Λεωφόρου Καρύων στο χωριό Αυγόρου της Επαρχίας Αμμοχώστου. Στο όχημα του επέπεσε η μοτοσικλέτα υπ' αρ. εγγραφής XXX X99 την οποία οδηγούσε ο ενάγων ο οποίος οδηγούσε από την αντίθετη κατεύθυνση. Ισχυρίζεται ότι αποκλειστική και/ ή συντρέχουσα αμέλεια για το δυστύχημα έχει ο ενάγων. Αρνείται επί πλέον τις λεπτομέρειες της αμέλειας που του καταλογίζει ο ενάγων παραθέτοντας ο ίδιος σειρά τέτοιων λεπτομερειών της κατ' ισχυρισμόν του οδικής αμέλειας του ενάγοντος και αρνείται συλλήβδην όλες τις αξιώσεις του. Σε σχέση ειδικότερα με τις αξιώσεις του για απώλεια εισοδήματος ισχυρίζεται ότι ο ενάγων απολύθηκε από τη δουλειά του συνεπεία πλεονασμού και ως εκ τούτου δεν δικαιούται τέτοιες αποζημιώσεις. Αξιώνει τέλος την απόρριψη της αγωγής με έξοδα σε βάρος του ενάγοντος. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Η πλευρά του ενάγοντος κάλεσε εννέα μάρτυρες, ήτοι τον Α/Αστ. XXX XXX Βασιλείου (Μ.Ε.1) ο οποίος ήταν ο εξεταστής που διερεύνησε το δυστύχημα, τον Ειδικό Αστυφύλακα XXX XXX Καραμαλλή (Μ.Ε.2) εκ μέρους του Εφόρου Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Μ.Ε.2) του οποίου η παρουσία αποσκοπούσε στο να καταθέσει στοιχεία για την ιδιοκτησία των επίδικων οχημάτων, την κα XXX Γερολέμου (Μ.Ε.3), Ασφαλιστικό Λειτουργό στο Επαρχιακό Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων Λάρνακας η οποία κατάθεσε για τα εργασιακά δεδομένα του ενάγοντος, ο ίδιος ο ενάγων κ. XXX Χρίστου κατάθεσε ως (Μ.Ε.4), την κα XXX Μούζουρου (Μ.Ε.5) η οποία φαινόταν ως ιδιοκτήτρια του οχήματος που οδηγούσε ο εναγόμενος παρά την από μέρους της πώληση του σε μάντρα μεταχειρισμένων οχημάτων, τον κ. XXX Νίκου (Μ.Ε.6), Διευθυντή της Εταιρείας XXX Motors Ltd, ο οποίος είχε πωλήσει το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος στον τελευταίο δίδοντας του ταυτόχρονα υπογεγραμμένα τα έγγραφα μεταβίβασης του οχήματος, φαίνεται ότι αυτός μέχρι και το επίδικο δυστύχημα δεν είχε προβεί στη μεταβίβαση του, τον Δρ. XXX Παναγιώτου (Μ.Ε.7), χειρουργό - τραυματολόγο, θεράποντα ιατρό του ενάγοντος, τον κ. XXX Ευαγγέλου (Μ.Ε.8) του Γραφείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων ο οποίος κλήθηκε για να επιβεβαιώσει τα σχετικά με νέα αίτηση και παροχή σύνταξης ανικανότητας στον ενάγοντα και τέλος τον κ. XXX Κυριάκου (Μ.Ε.9), αυτόπτη μάρτυρα του δυστυχήματος. Για την πλευρά του εναγομένου κατέθεσε ο ίδιος ο εναγόμενος κ. XXX Goranov (M.Y.1) και ο Δρ XXX Γεωργίου, ειδικός ορθοπεδικός χειρουργός (Μ.Υ. 2), ο οποίος είχε εξετάσει σε δύο περιπτώσεις τον ενάγοντα ενεργώντας εκ μέρους της ασφαλιστικής εταιρείας του εναγομένου. Κατά τη διάρκεια της παράθεσης της μαρτυρίας κατατέθηκαν είτε από κοινού και για την αλήθεια του περιεχομένου τους είτε και χωρίς αποδοχή τους οπότε και δηλώθηκε επιφύλαξη αντεξέτασης αυτών που τα ετοίμασαν ή συνέταξαν συνολικά όπως αριθμήθηκαν 55 τεκμήρια, κάποια από αυτά πολυσέλιδα ή ομαδοποιημένα καθώς σχετίζονταν μεταξύ τους, λαμβάνοντας ανάλογη υποαρίθμηση. Αναφορά σε αυτά θα γίνει στη συνέχεια τόσο κατά την καταγραφή της μαρτυρίας όσο και κατά την αξιολόγηση της. Ο Α/Α Βασιλείου (Μ.Ε.1) στις 15.02.2010, όταν δηλαδή συνέβη το επίδικο δυστύχημα, ήταν υπεύθυνος του Αστυνομικού Σταθμού Αυγόρου και μετέβη στη σκηνή του δυστυχήματος αναλαμβάνοντας τη διερεύνηση του. Ανέφερε ότι διενήργησε τις απαραίτητες μετρήσεις και έκανε τις ανάλογες παρατηρήσεις της σκηνής και ετοίμασε πρόχειρο σχεδιαγράφημα της σκηνής το οποίο στη συνέχεια μετέφερε σε συμμετρικό. Έλαβε επίσης αριθμό καταθέσεων από τους εμπλεκόμενους στο δυστύχημα οδηγούς και τους αυτόπτες μάρτυρες του. Η κατάθεση του σημειώθηκε ως Τεκμ. 1, την υιοθέτησε και διάβασε ενώπιον του Δικαστηρίου. Το συμμετρικό σχεδιαγράφημα της σκηνής στο οποίο είχε αποτυπώσει όσα είχε καταγράψει στο πρόχειρο σχέδιο που ετοίμασε στη σκηνή κατατέθηκε ως Τεκμ. 2 και το επεξήγησε σε συνάρτηση με τα Ευρετήριο του. Η κατάθεση που έλαβε από αυτόπτη μάρτυρα του δυστυχήματος όπως του παρουσιάστηκε, τον κ. Κυριάκου, σημειώθηκε ως Τεκμ.
- Το καλυπτικό σημείωμα από ασφαλιστική εταιρεία του αυτοκινήτου με αριθμό εγγραφής XXX X87 που οδηγούσε ο εναγόμενος κατατέθηκε ως Τεκμ. 4, στοιχεία από το μηχανογραφικό σύστημα της Αστυνομίας για την ιδιοκτησία της μοτοσικλέτας που οδηγούσε ο ενάγων με αριθμό εγγραφής XXX X99 κατατέθηκε ως Τεκμ. 5 και το ασφαλιστήριο έγγραφο της ως Τεκμ.
- Ανέφερε περαιτέρω ότι ο εναγόμενος κατηγορήθηκε για το αδίκημα της αμελούς οδήγησης, κατηγορία που δεν παραδέχθηκε και για το αδίκημα της παράνομης στάθμευσης το οποίο είχε παραδεχθεί, το σχετικό κατηγορητήριο κατατέθηκε και σημειώθηκε ως Τεκμ.
- Λόγω του ότι όμως ο εναγόμενος είχε φύγει τότε από την Κύπρο η υπόθεση δεν εκδικάστηκε. Γραπτή κατηγορία στη μητρική του γλώσσα κατατέθηκε ως Τεκμ. 8(α) και η μετάφραση της ως Τεκμ. 8(β). Η Αστυνομική Έκθεση που ετοιμάστηκε σύμφωνα με τη δική του έκθεση κατατέθηκε ως Τεκμ.
- Σημειώνεται ότι η αποδοχή κατάθεσης των ως άνω εγγράφων ως τεκμηρίων έγινε μετά τη δήλωση του συνηγόρου του εναγομένου ότι γινόταν με επιφύλαξη αντεξέτασης ως προς το περιεχόμενο τους. Ο μάρτυς κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε διάφορα ζητήματα που προέκυπταν από τη διερεύνηση του δυστυχήματος και τα έγγραφα που κατάθεσε ως τεκμήρια. Η αντεξέταση του, όπως αντιλήφθηκα, δεν αποσκοπούσε στο να πληγεί η αξιοπιστία του παρόλο ότι αμφισβητήθηκε το συμπέρασμα του ότι για το δυστύχημα ευθυνόταν μόνον ο εναγόμενος και αυτά αφού του υποδείχθηκαν αναφορές από τις καταθέσεις τόσο του εναγομένου όσο και των ομοεθνών του γυναικών που επέβαιναν στο όχημα του. Οι καταθέσεις των τελευταίων σημειώθηκαν ως Τεκμ. 10 και 11 μετά τη δήλωση περί επιφύλαξης για αντεξέταση τους ως προς την αλήθεια του περιεχομένου τους από την ευπαίδευτo συνήγορο του ενάγοντος κάτι όμως που δεν ζητήθηκε με την ολοκλήρωση της μαρτυρίας της Υπεράσπισης σύμφωνα με το Άρθρο 26 του περί Αποδείξεως Νόμου (Κεφ. 9). Τα ως άνω τεκμήρια, όπως φυσικά και τα υπόλοιπα, θα τύχουν σχολιασμού και ανάλογα θα αξιολογηθούν στο κατάλληλο στάδιο. Ο κ. Καραμαλλής (Μ.Ε.2), του Τμήματος Οδικών Μεταφορών, κλήθηκε για να επιβεβαιώσει τους ιδιοκτήτες των ενεχομένων στο δυστύχημα οχημάτων. Προς τούτο κατάθεσε τα Τεκμ. 12, 13 (α) και (β). Η κα Γερολέμου (Μ.Ε.3), είναι Ασφαλιστικός Λειτουργός και εκτελεί και χρέη Επιθεωρήτριας. Κατάθεσε ως Τεκμ. 14 τις καταστάσεις όπου εμφαίνονται οι Ασφαλιστέες αποδοχές του ενάγοντος για τα έτη από 1992 - 2014 επίσης αναλυτική κατάσταση των αποδοχών του για τα έτη 2010 -
- Τη βεβαίωση για λήψη εκ μέρους του ενάγοντος επιδόματος ασθένειας από 18.02.2010 - 17.08.2010, επιδόματος ανεργίας από 14.02.2013 - 27.08.2013 και επιδόματος ασθενείας από 1.10.2013 - 31.12.2013 και από 1.01.2014 - 31.03.
- Η μάρτυς εξήγησε το Τεκμ. 14 και τι αφορούσε η κάθε κατάσταση όπως και τα Τεκμ. 15 (α) και (β) που αφορούσαν επιδόματα ασθενείας και το Τεκμ. 20 που αφορούσε την τελευταία κατάσταση των αποδοχών του, τα Τεκμ. 16,17,18, 19(α) και (β) που αφορούσαν τον τερματισμό της απασχόλησης του ως πλεονάζοντος και ως Τεκμ. 21 (α) και (β) βεβαιώσεις των εργοδοτών του. Στη μάρτυρα υποβλήθηκαν διάφορες διευκρινιστικές ερωτήσεις ως προς το περιεχόμενο των τεκμηρίων που κατάθεσε αναφέροντας ότι ο ενάγων έκανε και αίτηση για σύνταξη ανικανότητας της οποίας όμως δεν γνώριζε το αποτέλεσμα. Κατατέθηκαν χωρίς ένσταση τα ακόλουθα έγγραφα ως τεκμήρια στα οποία κάμνει αναφορά ο ενάγοντας στη Γραπτή του Δήλωση και τα οποία θα τύχουν της ανάλογης αξιολόγησης εντασσόμενα στο σύνολο της μαρτυρίας όπου δε χρειαστεί θα γίνει ειδικότερη αναφορά σε αυτά. Ως Τεκμ. 22 (Α - Στ) Αντίγραφο της πολιτικής ταυτότητος του ενάγοντος και έγγραφα - βεβαιώσεις - καταστάσεις αποδοχών προερχόμενα από τους εργοδότες του ενάγοντος. Ως Τεκμ. 23 πρωτότυπο του πιστοποιητικού εγγραφής της μοτοσικλέτας που οδηγούσε ο ενάγων με αριθμό εγγραφής UH
- Ως Τεκμ. 24 ιατρικό πιστοποιητικό του κυβερνητικού ιατρού Δρος Κοκκινόφτα όπου επιβεβαιώνεται ότι ο ενάγων μεταφέρθηκε στο Τμήμα Α' Βοηθειών του Γενικού Νοσοκομείου Αμμοχώστου και ακολούθως στο Γ.Ν. Λάρνακας και ότι όταν εισήχθη στο Ορθοπεδικό Τμήμα και προγραμματίστηκε επέμβαση καθώς είχε διαπιστωθεί από ακτινολογικό έλεγχο ότι είχε υποστεί κάταγμα στο κάτω τριτημόριο της δεξιάς κνήμης και περόνης, αυτός οικιοθελώς υπέγραψε και αποχώρησε από το Νοσοκομείο. Ως Τεκμ. 25 (Α - Ζ) κατατέθηκαν τα ιατρικά πιστοποιητικά του Δρος Παναγιώτου Ως Τεκμ. 26 πιστοποιητικά ασθενείας για διάφορες χρονικές περιόδους Ως Τεκμ. 27 κατάσταση κοινού τραπεζικού λογαριασμού του ενάγοντος και της συζύγου του για δάνειο στην Τράπεζα Κύπρου. Ως Τεκμ. 28 (α) και (β) επιστολή του δικηγόρου του ενάγοντος προς τη ΣΠΕ Κοκκινοχωρίων και Κατάσταση Λογαριασμού του ενάγοντος και της συζύγου του. Ως Τεκμ. 29
(1)-
(27)Τιμολόγια για τα ιατρικά έξοδα του ενάγοντος στο ιδιωτικό νοσοκομείο όπου έτυχε ιατρικής περίθαλψης. Ο ενάγων κ. Χρίστου (Μ.Ε.4), κατάθεσε πολυσέλιδη Γραπτή Δήλωση η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο Α και διευκρινιστικά αναφέρθηκε τόσο για τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος όσο και για τις συνέπειες που είχε ο τραυματισμός του στη ζωή του, στην οικογένεια του και στην εργασία του. Η γραπτή του δήλωση ουσιαστικά αντικατοπτρίζει όσα ισχυρίζεται και στην τροποποιημένη Έκθεση Απαιτήσεως του. Κάνει αναφορά στην εργασία του κατά το χρόνο που είχε συμβεί το δυστύχημα, τις απολαβές του και τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος επιρρίπτοντας αποκλειστική ευθύνη γι' αυτό στον εναγόμενο. Αναφέρεται με λεπτομέρεια στον τραυματισμό του και στις θεραπείες στις οποίες υποβλήθηκε όπως και στις ζημιές που υπέστη, τα κατάλοιπα τους, όπως δύσμορφες χειρουργικές ουλές στην περιοχή της δεξιάς περόνης, στην περιοχή της δεξιάς κνήμης, μεγάλη μετατραυματική δύσμορφη ουλή στη μεσότητα της δεξιάς κνήμης η οποία έγινε μόνιμη και άλγος και κνησμός στην περιοχή των ουλών τα οποία επιτείνονται με την αλλαγή της θερμοκρασίας. Θα υποστεί δε παρόμοια ταλαιπωρία όταν θα κάνει και δεύτερη χειρουργική επέμβαση όπως του συστήνει ο θεράπων ιατρός του και όταν θα υποβληθεί σε πλαστικές επεμβάσεις προς διόρθωση των ουλών. Ενώ προ του δυστυχήματος ήταν απόλυτα υγιής, μετά από αυτό και μέχρι που κατάθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου την 1.09.2016 αντιμετωπίζει διάφορα προβλήματα όπως άλγος στον τραυματισθέντα μηρό και κνήμη, μυϊκή ατροφία του δεξιού μηρού και κνήμης, χωλότητα στη βάδιση συμπτώματα που θα τον ταλαιπωρούν σε όλη του τη ζωή. Πέραν αυτών ισχυρίζεται ότι δεν μπορεί να βαδίζει σε ανώμαλο έδαφος και σε μεγάλες αποστάσεις και ότι κουράζεται εύκολα και νοιώθει πόνους. Δεν μπορεί να στέκεται όρθιος για πολλή ώρα, δεν μπορεί να τρέχει, να σηκώνει βάρη, να κάνει βαθύ κάθισμα και δυσκολεύεται στο ανεβοκατέβασμα σκαλών. Ήταν ανίκανος για εργασία από 15.02.2010 - 17.08.2010 και βρισκόταν με αναρρωτική άδεια με απώλεια εσόδων από την εργασία του ύψους €18.738,00, ποσό που αξιώνει ως ειδικές αποζημιώσεις. Ανέφερε στη συνέχεια για την επάνοδο του στην εργασία του και ακολούθως στην απόλυση του λόγω πλεονασμού στις 22.02.
- Ισχυρίστηκε ότι οι εργοδότες του τον δέχθηκαν στην εργασία του και τον ανέχθηκαν για ανθρωπιστικούς λόγους παρόλο ότι δεν μπορούσε να αποδώσει στην εργασία του όπως και προηγουμένως. Έκτοτε δεν μπόρεσε να βρει εργασία παρόλο ότι εγγράφηκε ως άνεργος για το χρονικό διάστημα από 14.02.2013 μέχρι 27.08.2013 λαμβάνοντας μάλιστα ως επίδομα ανεργίας το ποσό των €7.145,06σ. Στη συνέχεια είχε λάβει διάφορα ποσά ως επιδόματα ασθενείας. Διεκδικεί το ποσό των €88.659,66σ. απώλεια εσόδων από 22.02.2013 μέχρι 10.11.
- Είχε δοκιμάσει να εργαστεί σε κάποιο ξενοδοχείο αλλά δεν μπορούσε λόγω των προβλημάτων συνεπεία του τραυματισμού του να ανταπεξέλθει. Φοίτησε μέχρι την 1η Γυμνασίου και ως εκ τούτου δεν μπορεί να βρει δουλειά γραφείου. Η τέχνη που έμαθε ήταν αυτή του ηλεκτρολόγου την οποία και ασκεί από την ηλικία των 14 χρόνων. Τέλος, αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στις αποζημιώσεις για ειδικές ζημιές που υπέστη τις οποίες υπολόγισε στο συνολικό ποσό των €209.043,77σ. Η κατάθεση που είχε δώσει σε σχέση με το δυστύχημα στην αστυνομία σημειώθηκε ως Τεκμ.
- Σε αυτή εκθέτει τη δική του εκδοχή για το πώς συνέβη το δυστύχημα, τον τραυματισμό του συνεπεία αυτού, τη μεταφορά του αρχικά στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου στο Παραλίμνι και ακολούθως σε αυτό της Λάρνακας όπου του είπαν ότι δεν θα τον εγχείριζαν αμέσως λόγω του ότι ήταν φουσκωμένο το πόδι του και για τούτο ζήτησε εξιτήριο και μετέβη στην ιδιωτική κλινική Αχίλλειο στην Λεμεσό όπου υποβλήθηκε σε εγχείρηση από τον Δρα Παναγιώτου παραμένοντας στην κλινική μέχρι την 20.02.
- Αναφέρει ακόμα ότι οδηγούσε χωρίς κράνος και χωρίς άδεια οδηγήσεως μοτοσικλέτας σε ισχύ. Ρωτήθηκε σε σχέση με την απόλυση του τον Φεβρουάριο του 2013 ως πλεονάζων και ανέφερε ότι τότε εργάζονταν 17 άτομα της εταιρείας στο αεροδρόμιο Λάρνακας και ήταν ο πιο παλιός από αυτούς που απολύθηκαν. Ο λόγος όμως που τον απέλυσαν, όπως ανέφερε, ήταν και λόγω του τραύματος του στο πόδι «ο λόγος που με απέλυσαν ήταν ότι έχω ένα σίδερο στο πόδι» ανέφερε χαρακτηριστικά. Η επιστροφή του στη δουλειά του μετά το δυστύχημα οφειλόταν, όπως ισχυρίστηκε, στην προσπάθεια του να αρχίσει δουλειά καθώς ήταν βιοπαλαιστής και είχε οικογένεια να θρέψει. Ανέφερε περαιτέρω ότι ο Δρ Παναγιώτου του είχε πει ότι από τις 15.000 εγχειρήσεις που είχε κάνει μέχρι τότε τέτοιο κάταγμα δεν είχε ξαναδεί καθώς το πόδι του έγινε θρύψαλα, έγινε κιμάς. Σε σχέση με τις πληρωμές που έκανε ανέφερε ότι είχε πληρώσει €7.000,00 και χρωστάει €2.959,00 στον Δρα Παναγιώτου (Τεκμ. 29.3). Οδηγούσε μοτοσικλέτα από τα 17 του χρόνια δηλαδή για 16 χρόνια. Το 2014 είχε κάνει αίτηση για σύνταξη ανικανότητας αλλά όταν εξετάστηκε από τους γιατρούς του είχαν πει ότι θα έπρεπε να υποβαλλόταν ξανά σε χειρουργείο και μετά εξέταζαν ξανά ένα τέτοιο αίτημα. Όμως δεν είχε τα λεφτά για να υποβληθεί σε μια τέτοια εγχείρηση και ότι ανέμενε να τελειώσει η παρούσα υπόθεση για να πάει να ξαναχειρουργηθεί. Παρά τα πιο πάνω ο λόγος όμως που απέρριψαν το αίτημα του ήταν ότι είχε επιστρέψει στην εργασία του και ότι μετά βγήκε με πλεονασμό. Την επιστολή που έλαβε με ημερομηνία 10.11.2014 από το Διευθυντή των Κοινωνικών Ασφαλίσεων σχετικά με την απόφαση του ιατροσυμβουλίου την κατάθεσε ως Τεκμ.
- Υπέβαλε εκ νέου αίτηση (Τεκμ. 32) δύο μήνες πριν καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου. Κατάθεσε ως Τεκμ. 33 έκθεση της ιατρού ακτινοδιαγνώστη της αξονικής τομογραφίας της δεξιάς κνήμης που διενεργήθηκε στις 13.01.2016 και τη σχετική απόδειξη πληρωμής της για το ποσό των €140,00 ως Τεκμ. 33(α) και το CD ως Τεκμ. 33(β). Τέλος κατάθεσε πιστοποιητικό για άδεια ασθενείας για την περίοδο από 1.05.2016 - 31.07.2016 ως Τεκμ.
- Κατά την αντεξέταση του ο ενάγων παραδέχτηκε ότι δεν ήταν μοτοποδήλατο που οδηγούσε κατά τον επίδικο χρόνο, όπως αναφέρει στην Έκθεση Απαιτήσεως του και στη Γραπτή του Δήλωση, αλλά μοτοσικλέτα μεγάλου κυβισμού κατασκευής του 1993 η οποία είχε διαγραφεί για κάποιο χρονικό διάστημα και την επανέγραψε το
- Παρόλο ότι της είχε αλλάξει χρώμα αρνήθηκε ότι την μετέτρεψε κάνοντας την πιο δυνατή και πιο ισχυρή. Παρόλο ότι δεν είχε άδεια οδήγησης μοτοσικλέτας εντούτοις επέμεινε ότι είχε δικαίωμα να την οδηγεί καθώς είχε μαθητική άδεια έστω και αν αυτή ήταν κατά τον επίδικο χρόνο ληγμένη για αυτό και ήταν ασφαλισμένος. Συμφώνησε με το σχεδιαγράφημα της σκηνής (Τεκμ. 2). Ανέφερε ότι είχε δει το όχημα του εναγομένου που ήταν σταθμευμένο και εκεί υπήρχαν ακόμα δύο αυτοκίνητα σταθμευμένα. Ο εναγόμενος βγήκε απότομα και του απέκοψε την πορεία ενώ αυτός οδηγούσε τη μοτοσικλέτα του με ταχύτητα 10 - 15 ΧΑΩ. Στη συνέχεια παραδέχτηκε ότι για πρώτη φορά ανέφερε ότι υπήρχαν ακόμα δύο αυτοκίνητα σταθμευμένα και επέμεινε ότι είχε αντιληφθεί το όχημα του εναγομένου μόλις αυτό βγήκε απότομα και του απέκοψε την πορεία. Δεν μπορούσε να εξηγήσει τον λόγο που δεν το είχε αναφέρει ούτε στην κατάθεση του στην αστυνομία ούτε και στη Γραπτή του Δήλωση (Έγγραφο Α), ότι υπήρχαν ακόμα δύο αυτοκίνητα σταθμευμένα. Αρνήθηκε υποβολή ότι δεν έλεγε την αλήθεια ως προς αυτόν τον ισχυρισμό του και επέμεινε ότι οδηγούσε με 10ΧΑΩ όταν του απέκοψε την πορεία ο εναγόμενος με το αυτοκίνητο που οδηγούσε. Ισχυρίστηκε ότι ο εναγόμενος προσπάθησε να διαφύγει από τη σκηνή και γι' αυτό του φώναξε τη φράση «που πάεις;» και σταμάτησε επειδή τον είδαν κάποιοι άλλοι στη σκηνή. Αρνήθηκε υποβολή ότι δεν έβλεπε μπροστά του και γι' αυτό ευθύνεται αυτός για το δυστύχημα. Σε σχέση με τις μηνιαίες απολαβές του ύψους €1.957,00 όπως φαίνονται στο Τεκμ. 14 αμέσως πριν από το δυστύχημα δηλαδή τον Ιανουάριο του 2010, ανέφερε ότι λάμβανε και περισσότερα εφόσον εργαζόταν και υπερωρίες. Παραδέχθηκε ότι σύμφωνα με τα Τεκμ. 16 και 17 του είχε δοθεί προειδοποίηση τερματισμού της απασχόλησης του λόγω πλεονασμού και ότι έλαβε το ποσό των €5.596,99σ. ως αποζημίωση με συμφωνημένο μισθό €458,23σ. εβδομαδιαίως. Παραδέχθηκε ότι μετά που βγήκε ως πλεονάζων γράφτηκε και ως άνεργος και έπαιρνε σχετικό επίδομα για 6 μήνες σύμφωνα με το Τεκμ.
- Ο λόγος που δεν έκανε την εγχείρηση ήταν διότι δεν είχε τα χρήματα. Δεν επιθυμούσε να πάει σε άλλο γιατρό ή σε κρατικό νοσοκομείο γιατί είχε απόλυτη εμπιστοσύνη στον θεράποντα ιατρό του. Δεν μπόρεσε να δώσει ικανοποιητική εξήγηση όταν ρωτήθηκε για τις χρεώσεις του Τεκμ. 29 και ειδικότερα αυτές που αφορούσαν για τη χρονική περίοδο πέραν του
- Του υποβλήθηκε ότι οι αποδείξεις του τεκμ. 29
(15),
(19)και
(20)όπως και η απόδειξη 33(α) δεν μπορούν να υπολογιστούν ως ειδικές αποζημιώσεις καθώς δεν δικογραφούνται χωρίς να μπορεί να δώσει κάποια ικανοποιητική εξήγηση. Επέμεινε ότι είχε πληρώσει στον ιατρό €7.000,00 και €10.000,00 στην κλινική όταν στο σχετικό τιμολόγιο της κλινικής [Τεκμ. 29
(2)] αναγράφεται το ποσό των €6.782,98σ. Παρέμενε υπόλοιπο για την πληρωμή του ιατρού το ποσό των €2.259,00. Υποβλήθηκε στον ενάγοντα ότι δεν μπορούσε ο ίδιος να διεκδικεί μισθούς για τη σύζυγο του υποβολή στην οποία και πάλιν δεν απάντησε. Αρνήθηκε τέλος υποβολή ότι οδηγούσε αφηρημένα γι' αυτό έχει συντρέχουσα ευθύνη για το δυστύχημα. Η κα Μούζουρου (Μ.Ε.5), φαινόταν κατά τον επίδικο χρόνο ως η ιδιοκτήτρια του οχήματος με αριθμό εγγραφής XXX X18 που οδηγούσε ο ενάγων όταν προκλήθηκε το επίδικο δυστύχημα καθώς ενώ είχε υπογράψει τα σχετικά έντυπα όταν το πώλησε στην εταιρεία μεταπώλησης μεταχειρισμένων οχημάτων XXX Motors Ltd φαίνεται ότι δεν είχε γίνει η μεταβίβαση του στο πρόσωπο που το οδηγούσε. Ο κ. Νίκου (Μ.Ε.6), είναι ο ιδιοκτήτης και διευθυντής της εταιρείας XXX Motor Ltd. Ήταν αυτή που είχε αγοράσει το όχημα XXX X18 από την κα Μούζουρου (Μ.Ε.5) και όταν το πώλησε στον εναγόμενο ο οποίος πλήρωσε το τίμημα του είχε δώσει σε αυτόν υπογεγραμμένα όλα τα έγγραφα για να το μεταβιβάσει στο όνομα του κάτι που φαίνεται δεν έκανε μέχρι που επισυνέβη το δυστύχημα. Στις 3.02.2017 δηλώθηκε ότι το περιεχόμενο των ακτινογραφιών Τεκμ. 25 Α και Β γινόταν παραδεκτό. Το σημείωμα της ακτινογραφίας ημερομηνίας 6.05.2010 σημειώθηκε ως Τεκμ. 36 και για την αλήθεια του περιεχομένου του. Ο Δρ Παναγιώτου (Μ.Ε.7), χειρουργός - τραυματιολόγος, με σχετικές σπουδές, ειδίκευση και εμπειρία σε νοσοκομεία στην τότε Δυτική Γερμανία, ήταν ο θεράπων ιατρός του ενάγοντος. Ασκεί το επάγγελμα του από το 1993 στη Γερμανία και από το 2004 στην Κύπρο. Ισχυρίστηκε ότι διενήργησε πάνω από 16 με 17 χιλιάδες εγχειρίσεις. Στις 15.02.2010 είχε χειρουργήσει τον ενάγοντα στην κλινική Αχίλλειο στην Λεμεσό. Ζητήθηκε από τον μάρτυρα να αναγνωρίσει και εξηγήσει τις ακτινογραφίες που του υποδείχθηκαν οι οποίες απεικόνιζαν το τραυματισμένο πόδι του ενάγοντος τις οποίες και κατάθεσε και σημειώθηκαν ως Τεκμ. 37
(1)-
(7), 38
(1)-
(4), 39
(1)και
(2), 40 και 41
(1)και
(2)οι οποίες είχαν ληφθεί σε διάφορες ημερομηνίες από της ημερομηνίας του τραυματισμού του μέχρι και την 11.05.
- Ανέφερε ότι ο ενάγων εγχειρίστηκε στις 15.02.2010 και του έγινε οστεοσύνθεση της περόνης, ήλωση της κνήμης και λόγω του συντριπτικού κατάγματος τοποθετήθηκαν και οστικά μοσχεύματα τα οποία υποβοηθούν στην επούλωση. Ο μάρτυς ρωτήθηκε τι εννοούσε με τη φράση «συντριπτικό κάταγμα» και ανέφερε χαρακτηριστικά «Λουβίθκια στα Κυπριακά». Το Τεκμ. 25 (γ) είναι το χειρουργικό σημείωμα που τηρεί ο ιατρός στο χειρουργείο. Εξήγησε ότι μετεγχειρητικά ο ενάγων δεν παρουσίασε οποιοδήποτε πρόβλημα, παρέμεινε στην κλινική μέχρι την 20.02.2010 όπου είχε μείνει ακίνητος και απολύθηκε με πατερίτσες και με οδηγίες για φυσιοθεραπεία και στην ποδοκνημική και στο γόνατο. Είχε δε από όσο γνώριζε υποβληθεί σε πάρα πολλές φυσιοθεραπείες και για πολύ καιρό. Η επέμβαση ήταν επιτυχής χωρίς επιπλοκές, όμως το κάταγμα δεν είχε πορωθεί και κατά συνέπεια η επέμβαση δεν έφερε το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Παρακολουθούσε τον ενάγοντα τις πρώτες 4 βδομάδες σχεδόν καθημερινά και τον είχε υποβάλει σε αξονικές τομογραφίες και ακτινολογικούς ελέγχους. Του υποδείχθηκαν το Τεκμ. 25 (β) και εξήγησε με λεπτομέρειες τη σταθεροποίηση του κατάγματος που έγινε με βίδες και μια πλάκα. Η απεικόνιση με CD σημειώθηκε ως Τεκμ. 33 και 33(β) την οποία επίσης επεξήγησε. Εξήγησε ότι το Τεκμ. 33 (α) είναι τιμολόγιο του Mediterranean για τομογραφική ακτινογραφία, δεν μπορούσε όμως να πει αν αυτό το ποσό είχε πληρωθεί καθώς δεν ασχολείται με αυτά τα θέματα. Το Τεκμ. 25(δ) είναι η ιατρική του έκθεση το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε καταθέτοντας το πρωτότυπο του ως Τεκμ. 25(ε). Οι ουλές, όπως εξήγησε, είναι μόνιμες χωρίς τρόπο βελτίωσης τους. Σε περίπτωση που υποβληθεί σε άλλη εγχείριση θα υπάρξει και άλλη μόνιμη ουλή. Υιοθέτησε επίσης το περιεχόμενο του πιστοποιητικού του [Τεκμ. 25(στ)]. Κατάθεσε το Τεκμ. 42 όπου αναφέρεται αναλυτικά η αμοιβή που ήταν €5.000,00 και τα υλικά οστεοσύνθεσης €4.259,85σ. Τα Τεκμ. 43 και 44 έγιναν αποδεκτά παρά την ένσταση ότι ξέφευγαν της δικογράφησης καθώς αφορούσαν έξοδα μελλοντικών θεραπειών στα οποία υποβλήθηκε ο ενάγων μετά την καταχώρηση της Έκθεσης Απαιτήσεως του και τα πιστοποιητικά ασθένειας που εξέδωσε για τον ενάγοντα σημειώθηκαν ως Τεκμ. 45, 46 και
- Εξήγησε ότι μη πορωθέν κάταγμα είναι το κάταγμα το οποίο μέσα σε 6 μήνες δεν έχει πορωθεί. Υπάρχουν, εξήγησε, τρεις λόγοι οι οποίοι δεν αφήνουν ένα οστό να θρέψει. Το ένα είναι η μόλυνση, το δεύτερο είναι η μη καλή σταθεροποίηση και το τρίτο η μη καλή αιμάτωση στην οποία αποδίδει την μη πόρωση του κατάγματος και έτσι ο ενάγων έχριζε επανεγχείρησης. Σε αναφορά στο Τεκμ. 29
(3)εξήγησε ότι είχε καταβληθεί το ποσό των €7.000,00 και παρέμεινε απλήρωτο το ποσό των €2.259,85σ. που αφορούσε τη δική του αμοιβή και υλικά. Το Τεκμ. 29
(2)εξήγησε ότι είναι το τιμολόγιο της κλινικής. Ο μάρτυς ανέφερε ότι ο ενάγων δεν μπορούσε να εκτελέσει την εργασία την οποία εκτελούσε προ του τραυματισμού του χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ήταν ανίκανος για οποιανδήποτε εργασία και αυτό οφείλεται στη μη πόρωση του τραύματος του στην κνήμη. Παρόλο ότι από τις ακτινογραφίες έβλεπε ότι υπήρχε βελτίωση της κατάστασης του ενάγοντος, εντούτοις η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να βελτιωθεί άλλο γι' αυτό και χρειάζεται να εγχειριστεί ξανά με ποσοστό επιτυχίας 90%. Ανέφερε ότι σε μια δεύτερη επέμβαση θα αφαιρέσει τον υπάρχοντα ενδομυελικό ήλο, θα γίνει γλυφανισμός του ήλου του οστού του εσωτερικού και θα σταθεροποιηθεί με πιο χονδρό ήλο. Ο γλυφανισμός υποβοηθεί στην τοποθέτηση των οστικών μοσχευμάτων στην περιοχή που δεν έχει θρέψει, θα γίνει επιπλέον τομή στην περιοχή του κατάγματος και από έξω ξανά θα τοποθετηθούν οστικά μοσχεύματα. Μια τέτοια επέμβαση θα απαιτήσει την παραμονή του στο νοσοκομείο για 5 με 7 ημέρες και η αποθεραπεία του θα απαιτήσει το λιγότερο 6 μήνες αν όλα πάνε καλά. Θα χρειαστεί επίσης 6 μήνες φυσιοθεραπεία. Εξήγησε ότι όταν αναφέρθηκε σε ποσοστό επιτυχίας 90% έλαβε υπόψη ότι δεν επρόκειτο για ενδοαρθρικό κάταγμα το οποίο θα οδηγούσε σε μετατραυματική αρθρίτιδα. Το κόστος μιας τέτοιας επέμβασης το υπολόγισε στις €15.000,00 αν όλα πάνε καλά. Αν όμως υπάρξουν επιπλοκές, τότε το κόστος θα ανέβη. Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυς ανέφερε και πάλι ότι η επέμβαση ήταν επιτυχής και ότι η περόνη αποκαταστάθηκε πλήρως. Το πρόβλημα είναι ότι η κνήμη δεν πορώθηκε πλήρως. Παρόλο ότι είχε διαπιστωθεί αυτό το πρόβλημα κατά τους πρώτους 6 μήνες από την πρώτη εγχείρηση εντούτοις ο ενάγων δεν προέβη στη δεύτερη εγχείριση καθώς δεν είχε τα χρήματα. Παραδέχθηκε ότι αν έκανε την εγχείρηση ο ενάγων που του σύστησε στους έξι μήνες ή στους 12 μήνες με το ποσοστό επιτυχίας που χαρακτηρίζει αυτές τις επεμβάσεις δεν θα είχε στη συνέχεια και για χρόνια προβλήματα ανικανότητας. Σε σχετική ερώτηση παραδέχθηκε ότι θα μπορούσε να υποβαλλόταν σε μια τέτοια εγχείρηση και σε κρατικό νοσηλευτήριο. Υποδείχθηκε στον Δρα Παναγιώτου το πιστοποιητικό του Δρος Γεωργίου ιατρού που εξέτασε τον ενάγοντα εκ μέρους της ασφαλιστικής εταιρείας του εναγομένου ημερ. 10.07.2012 η οποία σημειώθηκε ως Τεκμ. 48 και ανέφερε ότι συμφωνούσε με το περιεχόμενο του όχι όμως με τη φράση «η επέμβαση θα συνιστά μια απλή τοποθέτηση οστικών μοσχευμάτων» και συμφώνησε επίσης και με την Έκθεση του ίδιου ως άνω ιατρού με ημερομηνία 9.03.2016 η οποία σημειώθηκε ως Τεκμ. 49. Τέλος, σε σχέση με το ποσό των €2.259,85σ. που φαίνεται στην απόδειξη (Τεκμ. 29
(3). επανέλαβε ότι ο ενάγων χρωστούσε αυτό το ποσό από τον λογαριασμό του. Ο κ. Ευαγγέλου (Μ.Ε.8), εργάζεται στο Επαρχιακό Γραφείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων στην Λάρνακα. Είχε μαζί του το φάκελο της αίτησης για σύνταξη ανικανότητας του ενάγοντος με ημερομηνία 19.05.2016 (Τεκμ. 50). Εγκρίθηκε στις 16.11.2016 με ποσοστό ανικανότητας 75% και σημειώθηκε ως Τεκμ.
- Η ιατρική έκθεση με την οποία υποστηρίχθηκε το αίτημα του ενάγοντος κατατέθηκε ως Τεκμ.
- Ο κ. Κυριάκου (Μ.Ε.9), ανέφερε ότι εργάζεται στην Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου και αναγνώρισε την κατάθεση του (Τεκμ. 3), το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε αφού διευκρινίστηκε η ημερομηνία που είχε δώσει την κατάθεση του και τι εννοούσε με με τη φράση «χτές 16.02.» με την οποία εννοούσε την 15.
- Ισχυρίστηκε ότι ήταν αυτόπτης μάρτυρας του δυστυχήματος καθότι ακολουθούσε για περίπου 200 μ. από απόσταση 10 μέτρων τον ενάγοντα. Ισχυρίστηκε ότι ο ενάγων οδηγούσε με χαμηλή ταχύτητα. Είχε αντιληφθεί το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος να εκκινεί από τη θέση που ήταν σταθμευμένο να προχωρά για λίγο και να εισέρχεται μέσα στη Λεωφόρο με βόρεια κατεύθυνση με αποτέλεσμα να ανακόψει την ελεύθερη πορεία του ενάγοντος και να συγκρουστούν. Ισχυρίστηκε ακόμα ότι το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος μετά τη σύγκρουση προχώρησε ακόμα λίγο και σταμάτησε. Στη σκηνή μαζεύτηκε αρκετός κόσμος και είχε προσέξει ότι ο ενάγων είχε κτυπήσει στο δεξί του πόδι ενώ ο εναγόμενος δεν τραυματίστηκε. Παρέμεινε στη σκηνή μέχρι που ο ενάγων παραλήφθηκε από ασθενοφόρο και έφτασε εκεί η αστυνομία. Κατά την ανετξέταση του επανέλαβε ότι ενώ οδηγούσε, ο ενάγων βρισκόταν μπροστά του στα 10 μέτρα οδηγώντας τη μοτοσικλέτα του. Αρνήθηκε ότι ο ενάγων είχε γυρίσει πίσω του το κεφάλι του και συνομιλούσαν. Η μοτοσικλέτα του ενάγοντος ήταν μεγάλου κυβισμού και δεν φορούσε κράνος. Είχε προσέξει το όχημα του εναγομένου να βγαίνει απότομα από το χώρο στάθμευσης. Ανέφερε ότι έγινε το δυστύχημα και το όχημα του εναγομένου προχώρησε λίγο και σταμάτησε. Αρνήθηκε υποβολή ότι το δυστύχημα έγινε στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας ως προς την πορεία του ίδιου. Ο εναγόμενος κ. Goranov (Μ.Υ.1), από τη Βουλγαρία, οικονομικός μετανάστης στην Κύπρο, αναγνώρισε την κατάθεση του στην Αστυνομία την οποία και υιοθέτησε. Κατατέθηκε ως Τεκμ. 53 και η πιστή μετάφραση της στα Ελληνικά όπως δηλώθηκε σημειώθηκε ως Τεκμ. 53 Α. Σε αυτή είχε δηλώσει ότι περί τις 15:20 της 15.02.2010 είχε οδηγήσει το όχημα του με χαμηλή ταχύτητα από εκεί που ήταν σταθμευμένο αφού προηγουμένως ήλεγξε τον δρόμο και διαπίστωσε ότι ήταν καθαρός, δεν είχε προχωρήσει μπροστά αλλά έστριψε ολόκληρο το τιμόνι του αριστερά. Είχε δει μόνο μια μοτοσικλέτα σταθμευμένη στην άκρη του δρόμου από την αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας. Μόλις ξεκίνησε το αυτοκίνητο του για να μπει στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας με βόρεια κατεύθυνση είδε τον μοτοσικλετιστή χωρίς κράνος να ξεκινά από την άκρη του δρόμου και να κατευθύνεται προς το μέρος του. Ενώ ο μοτοσικλετιστής μπήκε στο δρόμο και κρατούσε την αντίθετη λωρίδα, το κεφάλι του έβλεπε προς τα πίσω μέχρι που συγκρούστηκαν. Δεν υπήρχε άλλο όχημα μπροστά του εκείνη τη στιγμή ενώ δεν ξέρει εάν ερχόταν κάποιο από πίσω του. Το αυτοκίνητο του παρέμεινε στην τελική του θέση μέχρι που πήγε στη σκηνή ο αστυνομικός ενώ τη μοτοσικλέτα κάποιος τη μετακίνησε από την τελική της θέση. Ανέφερε ότι η σύγκρουση είχε γίνει στη δική του λωρίδα κυκλοφορίας και όλα είχαν γίνει τόσο γρήγορα που ο ίδιος δεν μπορούσε να την αποφύγει. Ο ίδιος και οι δύο συνεπιβάτιδες του στο αυτοκίνητο που οδηγούσε δεν είχαν κτυπήσει, ο οδηγός όμως της μοτοσικλέτας κτύπησε στο πόδι του και παραλήφθηκε από ασθενοφόρο. Επέμενε ότι το σημείο συγκρούσεως ήταν εκεί όπου το υπέδειξε ο ίδιος και σημειώθηκε ως σημείο Χ1 επί του σχεδιαγραφήματος. Περαιτέρω, ο ενάγων σε διευκρινιστικές ερωτήσεις όταν του υποδείχθηκε το σχεδιαγράφημα (Τεκμ. 2), ανέφερε ότι δεν είχε σταθμευμένα οχήματα μπροστά του. Διέψευσε τον ισχυρισμό του ενάγοντος κατά τη μαρτυρία του ότι είχε διαφύγει από τη σκηνή, λέγοντας ότι παρέμεινε στη σκηνή και το αυτοκίνητο του παρέμεινε στην τελική θέση όπου το στάθμευσε αμέσως μετά τη σύγκρουση όπως φαίνεται στο σχεδιαγράφημα. Ανέφερε ότι όταν τον κατηγόρησε η αστυνομία δεν είχε παραδεχτεί ότι οδηγούσε αμελώς και ότι είχε παραδεχτεί το αδίκημα της παράνομης στάθμευσης όπως και έκανε και αργότερα στο Δικαστήριο. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι όταν είδε το όχημα του ενάγοντος ήταν σταματημένο στο σημείο Stop το οποίο υπέδειξε στο σχεδιαγράφημα τοποθετώντας εκεί το γράμμα Χ. Υποστήριξε ότι υπήρχαν δύο μοτοσικλέτες στο σημείο. Το αυτοκίνητο του ήταν σταθμευμένο στα 35 - 40μ. Περιγράφοντας πως έγινε το δυστύχημα ανέφερε ότι ήταν σταθμευμένος στην αντίθετη πλευρά του δρόμου και είχε μπει στη δική του λωρίδα κυκλοφορίας όταν είδε τις δύο μοτοσικλέτες και τους οδηγούς να μιλούν μεταξύ τους. Ο ένας συνέχισε την πορεία του ενώ ο άλλος ακολουθώντας μια καμπύλη πορεία πήγε και συγκρούστηκε με το όχημα του. Ο ίδιος οδηγούσε με τη 2η ταχύτητα αργά 20 - 25 ΧΑΩ. Την ύπαρξη στο σημείο δύο μοτοσικλετών το είχε πει και στην κατάθεση του αλλά δεν ξέρει γιατί δεν γράφτηκε. Υπέθεσε ότι δεν το έγραψε ο αστυνομικός διότι όταν έφτασε στο σημείο δεν ήταν εκεί η δεύτερη μοτοσικλέτα. Ο ενάγων επέμεινε στη πιο πάνω θέση του και επέμεινε και ως προς το σημείο συγκρούσεως ότι ήταν στο σημείο Χ1 εκεί που δείχνει ότι ήταν σταθμευμένο και το όχημα του στο σχεδιαγράφημα καθώς δεν είχε μετακινηθεί μετά τη σύγκρουση. Σε σχέση με την παρουσία του κ. Κυριάκου στη σκηνή, ανέφερε ότι όταν έγινε η σύγκρουση δεν βρισκόταν στη σκηνή αλλά παραδέχθηκε ότι κάποιο αυτοκίνητο πράγματι έφτασε στη σκηνή αργότερα. Αρνήθηκε υποβολή ότι είχε βγει απότομα στο δρόμο χωρίς να κοιτάξει δεξιά και αριστερά και γι' αυτό απέκοψε την πορεία του ενάγοντος. Απέδωσε την οδική συμπεριφορά του ενάγοντος στο γεγονός ότι ανέπτυξε ταχύτητα και έχασε τον έλεγχο της μοτοσικλέτας του και γι' αυτό ακολούθησε την πορεία που ακολούθησε και συγκρούστηκε με το όχημα του. Σε σχέση με την ποινική υπόθεση που αντιμετώπισε ενώπιον του Δικαστηρίου ανέφερε ότι παρουσιάστηκε τρεις φορές στο Δικαστήριο και η δίκη του αναβαλλόταν κάθε φορά και ότι όταν δεν είχε πλέον χρήματα να πληρώνει το ενοίκιο του έφυγε για την πατρίδα του τη Βουλγαρία. Ο Δρ Γεωργίου (Μ.Υ.2), κατάθεσε το βιογραφικό του σημείωμα ως Τεκμ.
- Είναι ορθοπεδικός χειρουργός με σπουδές στην ιατρική σχολή του Καποδιαστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και είχε κάμει την ειδίκευση του τα έτη 1969 - 1977 σε νοσοκομείο στο Manchester της Αγγλίας όπου και εργάστηκε. Στη συνέχεια μετά το 1977 εργάστηκε στην Κύπρο γα 1 ½ χρόνο σε κρατικό νοσοκομείο και στη συνέχεια μέχρι και σήμερα ιδιωτεύει. Τα προσόντα του δεν αμφισβητήθηκαν. Τα Τεκμ. 48 και 49 είναι οι ιατρικές του εκθέσεις τις οποίες αναγνώρισε και υιοθέτησε. Σημαντικό εύρημα του ήταν ότι δεν υπήρξε πλήρης επούλωση του τραύματος και εξήγησε ότι μέρος του κατάγματος της κνήμης επουλώθηκε και μέρος της έσω επιφανείας δεν παρουσιάζει ικανοποιητική επούλωση. Εξήγησε, ότι το κάταγμα επουλώνεται με τη δημιουργία ασβεστίου. Στην περίπτωση αυτή κόλλησε το μισό και το άλλο μισό δεν έχει ικανοποιητική επούλωση. Αυτό το είχε διαπιστώσει από την πρώτη εξέταση που έκανε στον ενάγοντα. Ένα κάταγμα ανέφερε, επουλώνεται σε χρονική περίοδο 4 με 5 μηνών. Στους 6 μήνες πρέπει να αποφασίζεται να χειρουργηθεί εκ νέου για να γίνει η επούλωση. Η επέμβαση αυτή ονομάζεται μεταμόσχευση οστού που με απλά λόγια σημαίνει ότι ο χειρουργός τοποθετεί ξέσματα λεπτά οστού στην περιοχή που δεν παρουσιάζεται ικανοποιητική επούλωση. Αυτά τα ξέσματα μπορεί να είναι δύο ειδών, ετερομοσχεύματα που είναι ξέσματα οστού που αγοράζει ένας και δεν ανήκουν στον ίδιο τραυματία ή αυτομοσχεύματα που σημαίνει ότι ο χειρουργός παίρνει ξέσματα από ένα οστό του ίδιου του τραυματία και τα τοποθετεί στο σημείο της μη επούλωσης. Το ποσοστό επιτυχίας ανάγεται στο 96%. Ο ίδιος έχει κάνει εκατοντάδες τέτοιες επεμβάσεις καθώς τέτοια επιπλοκή μη ικανοποιητικής επούλωσης παρουσιάζεται συχνά. Προς τούτο παρέπεμψε σε σχετικό απόσπασμα από ιατρικό σύγγραμμα με τίτλο Fractures in Adults και κατάθεσε τη σελ. 276 με τη σχετική αναφορά ως Τεκμ.
- Ήταν η γνώμη του ότι ο ενάγων θα έπρεπε να είχε κάνει αυτή την επέμβαση κάτι που του έλεγε και ο θεράπων ιατρός του. Μετά από μια τέτοια εγχείρηση η περίοδος επούλωσης είναι 3 - 4 μήνες. Εξέφρασε την άποψη ότι το γεγονός ότι ο ενάγων δεν προέβη σε τέτοια επέμβαση επιδείνωσε την κατάσταση του και δικαιολογούνται τα ενοχλήματα τα οποία του περιέγραψε. Ο ίδιος θα χρέωνε για μια τέτοια επέμβαση €3.000,00 - €3.500,
- Εάν είχε κάνει αυτή την εγχείρηση και εφόσον η περόνη είχε αποκατασταθεί στους 4 μήνες όπως λέγει και ο γιατρός του και η κνήμη θα επανερχόταν πλήρως. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι ο ενάγων στη δουλειά που έκαμνε στο αεροδρόμιο σίγουρα θα είχε ενοχλήσεις και αυτό το είχε καταγράψει στην έκθεση του και αυτό ήταν υπό μορφή δυσκολίας όχι όμως ανικανότητας εκτέλεσης του επαγγέλματος του. Συμφώνησε με την αντιμετώπιση που έτυχε ο ενάγων και με τη θεραπεία που του είχε προτείνει ο Δρ Παναγιώτου σε σχέση με τη μεταμόσχευση οστικών ξεσμάτων όχι όμως στην αφαίρεση του ήλου, καθώς δεν βλέπει τον λόγο γιατί κάποιος να αφαιρέσει τον ήλο και να τον ξανατοποθετήσει εκ νέου και αυτόν καθώς δεν διαπιστώνεται εύρημα περί ελαττωματικότητας του ήλου στα ιατρικά πιστοποιητικά του Δρος Παναγιώτου. Ο μάρτυς ανέφερε ότι για μια τέτοια επέμβαση με παραμονή στο νοσοκομείο 1 - 2 βράδια, όπως είναι αναγκαίο, θεωρεί εξαιρετικά υπερβολική τη χρέωση των €15.000,
- Σύμφωνα με την πείρα του σε τέτοιου είδους επεμβάσεις είναι αρκετές δύο ημέρες στο νοσοκομείο και ακολούθως ο ασθενής πηγαίνει σπίτι του και δεν χρειάζονται 6 ημέρες παραμονής στο νοσοκομείο όπως ισχυρίστηκε ο Δρ Παναγιώτου. Σχολιάζοντας τα αναλώσιμα που χρέωσε για την πρώτη εγχείρηση η ιδιωτική κλινική στην οποία υποβλήθηκε σε εγχείρηση την πρώτη φορά ο ενάγων ότι τις θεωρεί υπερβολικές και ανέφερε ότι θεωρεί ως λογική χρέωση για μια δεύτερη εγχείριση το ποσό των €3.000,00 μέχρι και €4.000,
- ΟΙ ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Μελέτησα με προσοχή και λαμβάνω πολύ σοβαρά το περιεχόμενο των εμπεριστατωμένων τελικών αγορεύσεων των ευπαιδεύτων συνηγόρων των διαδίκων. Σε αυτές έκαναν αναφορά στη μαρτυρία παραθέτοντας εκτεταμένα αποσπάσματα από αυτή, προς υποστήριξη των θέσεων τους - διαμετρικά αντίθετων - στις πλείστες πτυχές που απασχολούν την παρούσα υπόθεση, με τους συνηγόρους του ενάγοντος να εισηγούνται ότι στη βάσει της αξιολόγησης, στην οποία θα προβεί το Δικαστήριο, θα πρέπει να αποφανθεί ότι αποδείχθηκε η πλήρης ευθύνη του εναγομένου για την πρόκληση του δυστυχήματος όπως και οι αξιώσεις του, τόσο σε σχέση με τις ειδικές ζημιές που υπέστη, όσο και για τις γενικές αποζημιώσεις που θα πρέπει να του επιδικαστούν και της απώλειας μελλοντικών εισοδημάτων και θα πρέπει να γίνουν αποδεκτές και να εκδοθεί απόφαση υπέρ του. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του εναγομένου εισηγήθηκε ότι ο ενάγων απέτυχε να αποδείξει ότι για την πρόκληση του δυστυχήματος φέρει την πλήρη ευθύνη ο εναγόμενος, εισηγούμενος ότι αυτή θα πρέπει να επιμεριστεί εξίσου στους δύο ενεχόμενους οδηγούς. Επισήμανε το γεγονός, σε σχέση με την επιδίκαση των γενικών αποζημιώσεων που αξιώνει ο ενάγων, ότι αυτός δεν εισάκουσε τη γνωμάτευση των ιατρών για να εγχειριστεί εκ νέου με σκοπό να πορωθεί το τραύμα του στη κνήμη του το οποίο δεν είχε πορωθεί πλήρως μετά την πρώτη εγχείρηση. Επομένως εισηγήθηκε γενικές αποζημιώσεις δικαιούται μόνο για τον τραυματισμό του και τα έξοδα μελλοντικής εγχείρησης και να απορρίψει όλες τις άλλες απαιτήσεις του για απώλεια μισθών και μειωμένης ικανότητας για εργασία. Τέλος, εισηγήθηκε ότι σε σχέση με τις ειδικές ζημιές ο ενάγων δικαιούται μόνο την απώλεια μισθών από την 18.02.2010 μέχρι την 17.08.2010 σύμφωνα με τη μαρτυρία της κας Γερολέμου (Μ.Ε.3) (Τεκμ. 14) ότι ο μισθός του ήταν €1.957,
- Επομένως οι αξιώσεις του για μισθούς μετά που απολύθηκε ως πλεονάζων θα πρέπει να απορριφθούν. Εισηγήθηκε ότι δικαιούται στα ιατρικά έξοδα που δεν πλήρωσε [Τεκμ. 29
(3)] ύψους €2.259,
- Τέλος δεν δικαιούται ως μη δικογραφημένες τις αξιώσεις του σύμφωνα με τα Τεκμ. 15,19, 20 και
- Για όλα τα ζητήματα υπήρξε από τους ευπαίδευτους συνηγόρους παραπομπή σε σχετική νομολογία και αυθεντίες. Στη συνέχεια όπου κριθεί αναγκαίο στο κατάλληλο σημείο θα γίνει αναφορά σε ειδικότερα σημεία τους και στις εισηγήσεις τους τόσο ως προς το ζήτημα της ευθύνης πρόκλησης του δυστυχήματος όσο και για τις αποζημιώσεις. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ: Παρακολούθησα με προσοχή τόσο τον ενάγοντα όσο και τον εναγόμενο όπως και τους μάρτυρες τους να καταθέτουν ενώπιον μου και με την ίδια προσοχή μελέτησα και το υπόλοιπο έγγραφο μαρτυρικό υλικό που τέθηκε ενώπιον μου σε συσχετισμό με τις έγγραφες προτάσεις, όπως και τα παραδεκτά γεγονότα τα οποία δηλώθηκαν κατά τη διάρκεια της παράθεσης της μαρτυρίας. Είχα την ευκαιρία να δω τον τρόπο που απαντούσαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, τόσο κατά την κυρίως εξέταση τους όσο και κατά την αντεξέταση τους, το καλό μνημονικό τους και την γενικότερη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρος (βλ. C & A Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου,
(1999)1 ΑΑΔ 1273, 1280 - 1281). Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας,
(2001)2 ΑΑΔ σελ. 506 υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρος πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Με γνώμονα περαιτέρω τις αρχές, όπως διαχρονικά έχουν αναλυθεί από την νομολογία μας, σε σχέση με την αξιολόγηση της μαρτυρίας μεταξύ άλλων (βλ. Γεώργιος & Σπύρος Τσαππή Λτδ v. Πολυβίου
(2009)1 ΑΑΔ 339 και Αντωνίου v. Χρυσάνθου
(2003)1 (B) AAΔ 789), θα προσπαθήσω στη συνέχεια να εξαγάγω τα ανάλογα ευρήματα και συμπεράσματα για κάθε μια από τις πτυχές που απασχόλησαν. Έχω ακόμα υπόψη τις αρχές σε σχέση με τη σύνταξη απόφασης ότι δηλαδή το Δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να επαναλάβει το σύνολο της μαρτυρίας ή να αναφερθεί σε κάθε πτυχή της, όπως αναλύθηκαν μεταξύ άλλων και στην υπόθεση C. Ζ. Constructions Ltd v. Phoenix Constructions Ltd,
(1998)AAΔ 923 και πως εκείνο που απαιτείται είναι ο ορθός προσδιορισμός των επιδίκων θεμάτων, η σύνοψη του ουσιώδους μέρους της μαρτυρίας, ο συσχετισμός της με τις διαπιστώσεις και τα συμπεράσματα, καθώς και η συνάρτηση της απόφασης με τα επίδικα θέματα και τα συμπεράσματα του Δικαστηρίου (βλ. επίσης Καννάουρου κ.ά. v. Σταδιώτη κ.ά.
(1990)1 ΑΑΔ 35,39, Ioannidou v. Charilaos Dikeos
(1969)1 CLR 235 και Pioner Candy Ltd v. Tryfon & Sons
(1981)1 CLR 540). Είμαι σε θέση να αξιολογήσω τη μαρτυρία με δείκτη μεταξύ άλλων, την ύπαρξη εκ μέρους των μαρτύρων προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν οι μάρτυρες να γνωρίζουν ή να παρακολουθήσουν τα ουσιώδη γεγονότα ή να διαπιστώσουν ζητήματα όπως οι συνθήκες του δυστυχήματος ή τα τραύματα και τις συνέπειες τους στον ενάγοντα όπως και τα συμπεράσματα μαρτύρων - ιατρών του θεράποντος ιατρού του ή αυτόν που τον εξέτασε για την πλευρά του εναγομένου αφού μελέτησε το ιατρικό του ιστορικό από το δυστύχημα και μετέπειτα, την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, την ακεραιότητα τους, την ειλικρίνεια τους, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατάθεταν και την αμεσότητα των απαντήσεων τους (βλ. Ζαβρού ν. Χαραλάμπους,
(1996)1 ΑΑΔ 447, Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη,
(1997)1 ΑΑΔ 614 και Καρεκλά ν. Κλεάνθους,
(1997)1 ΑΑΔ 1199). Το σχεδιαγράφημα της σκηνής ενός δυστυχήματος που περιλαμβάνει τις διάφορες μετρήσεις στη σκηνή και όπου καταγράφονται τα ευρήματα στην σκηνή, όπως τα κατέγραψε και επεξήγησε ο Α/Α 419 Βασιλείου (Μ.Ε.1), ενώπιον του Δικαστηρίου, αποτελούν κατά τη νομολογία μας πραγματική μαρτυρία (βλ. Γιαννάκης Σοφοκλέους ν. Αστυνομίας,
(2000)2 ΑΑΔ 218). Εξαίρεση αποτελούν οι υποτιθέμενες πορείες των οδηγών των εμπλεκομένων οχημάτων οι οποίες υποδεικνύονται από τους οδηγούς, όπως συνέβη στην προκείμενη περίπτωση, όπως και το σημείο συγκρούσεως στο οποίο συμφώνησε ο ενάγων με τον εναγόμενο να υποδεικνύει κάποιο άλλο σημείο (βλ. Κυριακίδου κ.ά. ν. Νικολάου,
(1993)1 ΑΑΔ 45). Πραγματική μαρτυρία είναι η μαρτυρία που προβάλλει από τα ίδια τα πράγματα και μόνο αντικειμενικό εύρημα ενέχει αποδεικτική δυναμική όταν κατά την αντιπαραβολή προς αυτό των αντικρουόμενων εκδοχών είναι εγγενές αποκαλυπτικό της εξέλιξης των πραγμάτων (Σιάτης ν. Δημοκρατίας,
(1991)2 ΑΑΔ 551, Κακόψητος ν. Αστυνομίας,
(1991)2 ΑΑΔ 200, Knell v. Αστυνομίας,
(1994)2 ΑΑΔ 51) στην προκείμενη περίπτωση πλην του σχεδιαγραφήματος ως τέτοια μαρτυρία εκλαμβάνονται οι ακτινογραφίες και το MRI. Η πραγματική μαρτυρία αποτελεί γνώμονα τόσο για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων όσο και για τον έλεγχο των λεπτομερειών της μαρτυρίας. Συνιστά δε σταθερό οδηγό για τον καθορισμό γεγονότων που προκάλεσαν το δυστύχημα (Θεοφάνους ν. Αστυνομίας,
(1990)2 ΑΑΔ 160, Κονναρή ν. Κυριάκου,
(1996)1ΑΑΔ 267, Κυριάκου ν. Δημητρίου,
(1997)1 ΑΑΔ 1362, Α/φοι Παπαλαζάρου ΛΤΔ ν. Σοφοκλή Μιχαήλ,
(1997)1 ΑΑΔ 1388, Ιωαννίδου κ.α. ν. Singh κ.α.,
(2001)1ΑΑΔ 1805). Η προσπάθεια μου θα διαλαμβάνει περαιτέρω τη σύγκριση και αντιπαραβολή της προφορικής μαρτυρίας, τις παραδοχές και αρνήσεις του ενάγοντος των παραδεκτών γεγονότων σε συσχετισμό με την έγγραφη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου, την οποία έχω εξετάσει και μελετήσει με προσοχή, και σε συσχετισμό ασφαλώς με το περιεχόμενο των εγγράφων προτάσεων (βλ. Phipson on Evidence 14η έκδοση
(1990)Παρ. 12 - 20 και Λάρκου κ.α. v. Παναγή,
(1996)1 ΑΑΔ 80, Ζαβρού v. Χαραλάμπους,
(1996)1 ΑΑΔ 447). Στη διεργασία διάπλασης ευρημάτων γεγονότων, έλαβα υπόψη μου την ύπαρξη ή παράλειψη αντεξέτασης σε ουσιώδη μέρη της μαρτυρίας με γνώμονα τον γενικό κανόνα ότι η παράλειψη αντεξέτασης μάρτυρος είτε σε ουσιώδες μέρος της μαρτυρίας του είτε σε σχέση με ισχυρισμούς που εκπηγάζουν από τη δικογραφία, ισοδυναμεί, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, με αποδοχή τους (βλ. Aloupou and another v. Hajigeorgiou and Another and the Attorney General of the Republic,
(1984)CLR 475). Δεν θα πρέπει επίσης να διαφεύγει της προσοχής, ότι η απουσία αντεξέτασης δυνατό να μην αποσείσει, αφ' εαυτής, το όποιο βάρος απόδειξης έχει η κάθε πλευρά να αποσείσε σε σχέση με τα επίδικα γεγονότα (βλ. Πιττάλη κ.ά. v. Ianira Enterprises Ltd κ.α.,
(1997)1 ΑΑΔ 814). Έχοντας όλα τα πιο πάνω κατά νουν αισθάνομαι ότι είμαι έτοιμος για την αξιολόγηση της μαρτυρίας και την κατάληξη μου σε σχετικά ευρήματα. Η ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ: Το αστικό αδίκημα της αμέλειας από τροχαίο ατύχημα εμπεριέχεται στο άρθρο 51 εδάφιο 1 του Κεφ. 148 το οποίο έχει ως ακολούθως: «Αμέλεια συνίσταται- (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια.» Τα συστατικά στοιχεία που πρέπει να αποδειχθούν σε κάθε αγωγή για αμέλεια είναι τα ακόλουθα τρία:
(1)αμελής πράξη ή παράλειψη,
(2)υποχρέωση επιμέλειας προς το ζημιωθέν πρόσωπο και
(3)η πρόκληση ζημιάς. Ο εναγόμενος για να υπέχει ευθύνη πληρωμής αποζημιώσεων για το αστικό αδίκημα της αμέλειας πρέπει να αποδειχθεί ότι: (α) απέτυχε να επιδείξει επιμέλεια, (β) υπείχε υποχρέωση επιμέλειας προς το ζημιωθέν πρόσωπο και (γ) η αποτυχία του να επιδείξει επιμέλεια ήταν η αιτία που προκάλεσε τη ζημιά. Η οδική αμέλεια συντελείται ουσιαστικά από την παράλειψη της εκπλήρωσης του καθήκοντος της μέριμνας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο (βλ. Σωκράτους ν. Αστυνομίας,
(1989)2 Α.Α.Δ. 1). Η αμέλεια είναι η παράλειψη ενός οδηγού να τηρήσει το καθήκον εύλογης επιμέλειας υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις και σε κάθε περίπτωση το ερώτημα που τίθεται κατά πόσο ένα άτομο είναι αμελής, μπορεί να απαντηθεί μόνο με βάση τα πραγματικά γεγονότα της κάθε περίπτωσης (βλ. Panayiotou v. Mavrou,
(1970)1 C.L.R. 215). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και τις υπόλοιπες συνθήκες που οδήγησαν στη σύγκρουση (βλ. Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης,
(1963)2 Α.Α.Δ. 78). Στην υπόθεση Σωκράτους ν. Αστυνομίας,
(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και ιδίως στην σελ. 4 λέχθηκε για την αμελή οδήγηση ότι: «Η αμέλεια σύγκειται στην παράλειψη εκπληρώσεως του καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care), οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, τον γείτονα, όπως επιγραμματικά αναφέρεται στην απόφαση του Λόρδου Atkin στην υπόθεση Donoghue v. Stevenson,
(1932)A.C. 562. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο. Ό,τι διαφέρει είναι το βάρος απόδειξης. Το απρόσωπο προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατόν να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υπόθεσης για να αποφασισθεί (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσον ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για την διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό και μέτρο ο προσεκτικός και όχι τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια.» Στην υπόθεση Charalambous v. Police,
(1982)2 Α.Α.Δ. 134, λέχθηκε ότι το κριτήριο βάσει του οποίου αποφασίζεται αν κάποιος οδηγός υπήρξε αμελής είναι κατά πόσο στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχει παρέκκλιση από το επίπεδο συμπεριφοράς που αναμένεται από ένα λογικό και συνετό οδηγό. Στην υπόθεση Constantinou v. Katsouris and another,
(1975)1 C.L.R. 188, 192 λέχθηκε ότι η υποχρέωση τήρησης δέουσας παρατηρητικότητας βαρύνει τους οδηγούς πάντοτε και υπό όλας τας περιστάσεις. Το καθήκον για επιμέλεια γεννάται αφότου η διακίνηση άλλων προσώπων καθιστά εξ αντικειμένου μέριμνα του προσώπου που χρησιμοποιεί το δρόμο τη λήψη προφυλακτικών μέτρων για την προστασία της ασφάλειας τους (βλ. Αλεξάνδρου ν. Λεβέντη κ.α.,
(1996)1 Α.Α.Δ., σελ. 420). Στην ίδια δε υπόθεση λέχθηκαν και τα πιο κάτω: «Το κριτήριο για τον καθορισμό της αμέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αμέλεια κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού, ο οποίος χρησιμοποιεί το δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιμοποιούν το δρόμο.» Ειπώθηκαν δε περαιτέρω και τα εξής: «Ο επιμερισμός της ευθύνης συναρτάται με δύο παράγοντες: Το μεμπτό της διαγωγής (blameworthiness), κρινόμενο υπό το πρίσμα του καθήκοντος επιμέλειας, και την αιτιώδη σχέση μεταξύ της παραβίασης του καθήκοντος επιμέλειας και της ζημίας η οποία προκύπτει (causative potency). Δυνητικά, η αμέλεια του οδηγού αυτοκινήτου έχει μεγαλύτερες επιπτώσεις από την αμέλεια του πεζού ή του ποδηλατιστή. Ενώ η ευθύνη του οδηγού αυτοκινήτου και του πεζού μπορεί να είναι ίση σε έκταση, η δυνατότητα πρόκλησης ζημιάς είναι πολύ μεγαλύτερη στην περίπτωση του αυτοκινητιστή.» Η έννοια του καθήκοντος για επιμέλεια ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης, δηλαδή ότι η ενεργούμενη πράξη, παρά το καθήκον επιμέλειας, μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα (βλ. Στρατμάρκο Λτδ ν. Μιχαήλ,
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 453). Αν δε η δυνατότητα εμφάνισης του κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η μη λήψη μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Αν όμως η δυνατότητα εμφάνισης κινδύνου είναι απλή δυνατότητα, η οποία δεν θα ερχόταν στο μυαλό ενός λογικού ανθρώπου, τότε δεν υπάρχει αμέλεια επειδή δεν πάρθηκαν έκτακτες προφυλάξεις. «Όταν ένας οδηγός οδηγεί σε κάποιο δρόμο όπου δεν κινούνται άλλα οχήματα μπορεί να κάνει χρήση οιουδήποτε μέρους του δρόμου χωρίς κανένα περιορισμό. Η υποχρέωση επιμέλειας κατά την οδήγηση υφίσταται έναντι άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο.» Στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Γρηγορίου,
(1989)1 Α.Α.Δ. 178 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Ο καταμερισμός της ευθύνης είναι πρωτίστως έργο του πρωτόδικου δικαστηρίου. Οι καθοριστικοί παράγοντες για τον καθορισμό της ευθύνης είναι δύο: α) Η υπαιτιότητα (blameworthiness) που συναρτάται με την εκπλήρωση των καθηκόντων του κάθε οδηγού για την ασφάλεια του άλλου, και β) Η αιτιώδης συνάφεια (causative potency) μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης. Η ευθύνη επιμερίζεται κάτω από το πρίσμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας. Οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά αλλά από την πλατιά γωνιά του μέσου συνετού πολίτη, όπως επεξηγείται στις υποθέσεις Charalambous v. Kassapis,
(1988)1 Α.Α.Δ. 25 και Polycarpou v. Adamou,
(1988)1 Α.Α.Δ. 727).» Τέλος, σύμφωνα με τη νομολογία μας η ευθύνη αποφασίζεται στη βάση του συνόλου της μαρτυρίας που έχει παρουσιασθεί στο Δικαστήριο (βλ. Fabrery and Another v. Demetriou,
(1976)1 C.L.R.1). Επομένως η μαρτυρία ως η άνω νομολογία δεν αντιμετωπίζεται μικροσκοπικά αλλά κρίνεται μέσα στο συνολικό της πλαίσιο. Η αμέλεια συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής, κάτω από τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Η επιμέλεια κρίνεται απρόσωπα και αντικειμενικά (βλ. Φοινικαρίδης κ.α. v. Γεωργίου κ.α.,
(1991)1 ΑΑΔ, 475). Το Δικαστήριο θα πρέπει να αποφασίσει πρώτα αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος του εναγομένου. Εάν η απόφαση είναι καταφατική τότε εξετάζεται με βάση το άρθρο 57 αν ο ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ τους και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντος. Στον καταμερισμό ευθύνης μεταξύ δύο οδηγών οι καθοριστικοί παράγοντες είναι η υπαιτιότητα και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών, της σύγκρουσης και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης (βλ. Χαραλάμπους ν. Στυλιανού,
(1991)1 Α.Α.Δ. 284). Θα επικεντρωθώ αμέσως στη συνέχεια στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης και στη μαρτυρία που αφορά το ζήτημα της ευθύνης από την οποία θα εξαγάγω το σχετικό συμπέρασμα μου. Ο εξεταστής του δυστυχήματος θεωρείται εμπειρογνώμονας και το σχέδιο της σκηνής του δυστυχήματος πραγματική μαρτυρία. Να διευκρινιστεί ότι το σχέδιο από μόνο του δεν αποδεικνύει τον τρόπο που έγινε ένα δυστύχημα αλλά αποτελεί σταθερό οδηγό για την κρίση της αξιοπιστίας της υπόλοιπης μαρτυρίας για την εξαγωγή των ορθών συμπερασμάτων. (βλ. Αντώνη Σωτηρίου ν. Αστυνομίας,
(2002)2 Α.Α.Δ. 307, Θεοφάνους ν. Αστυνομίας,
(1990)2 Α.Α.Δ. 160, Κονναρή ν. Κυριάκου,
(1996)1 Α.Α.Δ. 267, Κυριάκου ν. Δημητρίου,
(1997)1Γ Α.Α.Δ. 1362, Α/φοί Παπαλαζάρου Λτδ ν. Σοφοκλή Μιχαήλ,
(1997)1Γ Α.Α.Δ. 1388). Πέραν τούτου, ο εμπειρογνώμονας μάρτυρας (εξεταστής) θα πρέπει να δώσει στο δικαστήριο όλα τα εχέγγυα για να μπορεί να ελέγξει την ορθότητα του σχεδίου της σκηνής του δυστυχήματος και όλων των σημείων που τοποθετεί σ' αυτό. Είναι σημαντικά τα ακόλουθα που προκύπτουν από τη μαρτυρία του Α/Α Βασιλείου (Μ.Ε.1), τα οποία καθίστανται ταυτόχρονα και ευρήματα μου. Ότι το δυστύχημα συνέβη στη Λεωφόρο Καρύων στο Αυγόρου εντός δηλαδή κατοικημένης περιοχής με όριο ταχύτητας τα 50 ΧΑΩ, κατά τη διάρκεια της ημέρας και περί ώρα 15:20 της 15.02.2010 με αίθριο καιρό, σε ασφάλτινο στεγνό δρόμο δύο λωρίδων κυκλοφορίας. Το αυτοκίνητο του εναγομένου με αριθμό εγγραφής XXX X18 ήταν αμέσως πριν συμβεί το δυστύχημα σταθμευμένο στη δεξιά πλευρά του δρόμου σύμφωνα με τη πορεία του. Ο εναγόμενος όταν προσπάθησε να εκκινήσει το όχημα του για να εισέλθει στην αριστερή πλευρά του δρόμου σύμφωνα με την πορεία του αφού έστριψε το τιμόνι του εντελώς αριστερά, όπως ο ίδιος ανέφερε στην κατάθεση του, στη συνέχεια συγκρούστηκε με τη μοτοσικλέτα με αριθμό εγγραφής XXXXX99 που οδηγούσε από την αντίθετη κατεύθυνση ο ενάγων. Από το δυστύχημα τραυματίστηκε ο ενάγων και μεταφέρθηκε αρχικά στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου και στη συνέχεια σε αυτό της Λάρνακας και κατόπιν επιθυμίας του ίδιου σε ιδιωτική κλινική της Λεμεσού. Το αυτοκίνητο του εναγομένου υπέστη ζημιές στη δεξιά πλευρά (δεξί καθρεφτάκι και πόρτες) και η μοτοσικλέτα του ενάγοντος υπέστη γδαρσίματα στη δεξιά πλευρά και δεξιό πατήδι. Στο σχεδιαγράφημα (Τεκμ.1), όπως αυτό έχει επισυναφθεί και στην Αστυνομική Έκθεση (Τεκμ.9), αποτυπώνεται η Λεωφόρος Καρύων με οδόστρωμα πλάτους 6.10μ. και το σημείο συγκρούσεως Χ τοποθετήθηκε σε απόσταση 3.70μ. δηλαδή κατά 65εκ. εντός της αντίθετης λωρίδας από αυτή της πορείας του ενάγοντος εκεί όπου εντοπίστηκε έναρξη μαυρισμάτων του τροχού της μοτοσικλέτας με πορεία Ε - Ε1 - Ε2 τα οποία καταλήγουν στο σημείο Ζ 0.20εκ από το αριστερό πεζοδρόμιο ως προς τη πορεία της μοτοσικλέτας Β. Ο εναγόμενος ο οποίος οδηγούσε ως η πορεία Α επί του σχεδιαγραφήματος υπέδειξε σημείο συγκρούσεως το Χ1 δηλαδή στη δεξιά πλευρά όπου ήταν σταθμευμένο και βρέθηκε στην τελική του θέση το όχημα του. Η ορατότητα ως προς την πορεία και των δύο οχημάτων ήταν πέραν των 50μ. Δέχομαι ως σημείο συγκρούσεως το Χ καθώς αυτό συνδέεται επιπρόσθετα με τα ευρήματα στη σκηνή (μαυρίσματα και πορεία μοτοσικλέτας σημεία Ε,Ει,Ε2 και Ζ) που συνιστούν πραγματική μαρτυρία και αυτό καθίσταται ταυτόχρονα και εύρημα μου. Τα υπόλοιπα που αναφέρει στην έκθεση του ο Α/Α Βασιλείου (Μ.Ε.1), τα οποία τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι για το δυστύχημα ευθυνόταν ο εναγόμενος αποτελούν συμπεράσματα του τα οποία σύμφωνα με τη νομολογία μας ο εξεταστής ενός δυστυχήματος θα πρέπει να αποφεύγει να καταγράφει αλλά θα πρέπει να περιορίζεται στην αντικειμενική καταγραφή των ευρημάτων του στη σκηνή. Τελικός κριτής για το ποιος έχει την ευθύνη όταν υπάρχει διάσταση επί τούτου και καταλήξουν εκεί τα πράγματα είναι σύμφωνα με τη νομολογία μας το Δικαστήριο αφού ακούσει τους ισχυρισμούς και των δύο πλευρών. Στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475, 483, κρίθηκε ότι η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Γενικά, εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Η συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου και όχι του οδηγού που ενέχεται (βλ. Markantonis v Demakis
(1989)1 CLR 387, 392) και ο προσδιορισμός του καθήκοντος ενός εκάστου ποικίλλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή. Το καθήκον για τη λήψη μέτρων προφύλαξης μορφοποιείται ενόψει κινδύνου ο οποίος διαφαίνεται κατά λογική πρόβλεψη (βλ. Βίκης v Νεοφύτου
(1990)1 ΑΑΔ 345, 350). Παραθέτω ενδεικτικά κάποιες αποφάσεις σε σχέση με δυστυχήματα που έλαβαν χώρα υπό παρόμοιες κατά το δυνατό συνθήκες και τον επιμερισμό της ευθύνης που έγινε σε αυτές. (α) Στην υπόθεση Καρεκλά v. Κλεάνθους,
(1997)1Β Α.Α.Δ 1199, το Εφετείο επικύρωσε την απόφαση του Πρωτόδικου Δικαστηρίου και απέδωσε 70% ευθύνη για την εφεσείουσα και 30% για τον εφεσίβλητο, η οποία εισήλθε από παρακείμενο χωράφι σε κύριο δρόμο ανακόπτοντας την πορεία του εφεσίβλητου. Το Δικαστήριο απέδωσε 30% συντρέχουσα αμέλεια στον εφεσίβλητο για τον λόγο ότι ενώ είδε την εφεσείουσα εκ των προτέρων παρέλειψε να πατήσει τα φρένα του ή να προβεί σε οποιοδήποτε ελιγμό για να αποφύγει τη σύγκρουση. (β) Στην υπόθεση Ρούσου v. Αλεξάνδρου κ.α.
(1999)ΙΒ Α.Α.Δ1060, σε διαγώνια διασταύρωση δρόμου τετραπλής κυκλοφορίας από το όχημα της εφεσίβλητης, αυτό συγκρούστηκε με το όχημα της εφεσείουσας, η οποία κρατούσε τη δεξιά λωρίδα της πορείας της προσπερνώντας αυτοκίνητα τα οποία σταμάτησαν για να αφήσουν την εφεσίβλητη, η οποία έβγαινε από αριστερά για να εισέλθει στην αντίθετη πορεία (περιορισμένη ορατότητα - πυκνή κυκλοφορία). Η ευθύνη επιμερίσθηκε σε ποσοστό 70% για την εφεσίβλητη και σε 30% για την εφεσείουσα. Επικυρώθηκε κατ' έφεση. (γ) Στην υπόθεση Ομήρου v. Παναγίδου
(2002)1Β Α.Α.Δ 986, το Πρωτόδικο Δικαστήριο σε σύγκρουση μοτοποδηλάτου με αυτοκίνητο που διασταύρωνε λεωφόρο, κατά την έξοδό του από πάροδο ελεγχόμενη με σήμα Αλτ, ανακόπτοντας την πορεία του μοτοποδηλάτου το οποίο προσπερνούσε από δεξιά σειρά σταματημένων αυτοκινήτων επί της λεωφόρου απέδωσε αποκλειστική ευθύνη για την πρόκληση του ατυχήματος στον οδηγό του αυτοκινήτου. Κατ' έφεση ευθύνη επιμερίστηκε σε ποσοστό 25% στην οδηγό του μοτοποδηλάτου και σε 75% στον οδηγό του αυτοκινήτου. Όπως προκύπτει από τη πιο πάνω νομολογία αλλά και άλλη, ο κάθε οδηγός, οδηγώντας υπό τις συνθήκες που οδηγούσε και στην προκείμενη περίπτωση ο εναγόμενος, έχει υποχρέωση να ελέγχει και να έχει την εποπτεία του δρόμου. Στην προκείμενη περίπτωση υπήρχε ικανοποιητική ορατότητα μεταξύ των δύο οχημάτων, πέραν των 50μ. Ο εναγόμενος είχε σταθμεύσει παράνομα το όχημα του στην αντίθετη με την πορεία του πλευρά του δρόμου κατά τρόπο που θα μπορούσε να προκαλέσει σύγχυση σε άλλους οδηγούς που χρησιμοποιούσαν εκείνη τη στιγμή τον ίδιο δρόμο. Το γεγονός επίσης ότι είχε ορατότητα τουλάχιστον 50 μέτρων και χωρίς να παρεμποδίζεται από άλλα σταθμευμένα οχήματα μπροστά από το δικό του, όταν αντελήφθη για πρώτη φορά τον ενάγοντα να επιβαίνει στη μοτοσικλέτα του και να κατευθύνεται από την αντίθετη πορεία ως προς αυτή που σκόπευε να ακολουθήσει ο ίδιος, θα έπρεπε να τον αποτρέψει από του να επιχειρήσει είσοδο στο δρόμο με σκοπό να εισέλθει στην λωρίδα κυκλοφορίας για να ακολουθήσει βόρεια πορεία και να άφηνε τον ενάγοντα να περάσει πρώτα αυτός, να καθαρίσει ο δρόμος από διερχόμενα οχήματα και μετά να επιχειρήσει τη διασταύρωση του δρόμου. Στο γεγονός ότι ο εναγόμενος επιχείρησε να διασταυρώσει το δρόμο ενώ σε αυτόν οδηγούσε εκείνη τη στιγμή ο ενάγων τη μοτοσικλέτα του κατά τρόπο που ήταν δυνατό να του προκαλέσει αμηχανία, έγκειται κατά την άποψη μου και η ευθύνη του εναγομένου. Από την άλλη ο ενάγων κρίνω ότι δεν είναι άμοιρος ευθύνης. Δεν επέδειξε ούτε αυτός την απαιτούμενη παρατηρητικότητα για την κίνηση στο δρόμο. Είχε ορατότητα 50 περίπου μέτρων και είχε δει το όχημα του εναγομένου σταθμευμένο και το είδε από κάποια απόσταση όταν αυτό εξήλθε του χώρου όπου το είχε σταθμευμένο και αυτό το εύρημα εξάγεται αβίαστα από την απόσταση που διένυσε το όχημα του εναγομένου μέχρι το σημείο Χ και από το γεγονός ότι η σύγκρουση έγινε στη δεξιά πλευρά και των δύο οχημάτων (βλ. ζημιές στη δεξιά πλευρά τους). Ο ενάγων αναφέρει στην Γραπτή Δήλωση του (Έγγραφο Α) ότι ο εναγόμενος επέπεσε με το αυτοκίνητο του στο όχημα του. Όμως ο μηχανισμός της σύγκρουσης όπως συνάγεται από τα ευρήματα στη σκηνή (σημείο συγκρούσεως Χ, μαυρίσματα και πορεία της μοτοσικλέτας του, τραυματισμός στ δεξί του πόδι και ζημιές στη δεξιά πλευρά των ενεχομένων οχημάτων) δείχνει το αντίθετο ότι ήταν αυτός που επέπεσε στο όχημα του εναγομένου. Το συμπέρασμα μου επιπλέον είναι ότι υπήρχε ο αναγκαίος χρόνος και τέτοια απόσταση μεταξύ τους που επέτρεπε στον ενάγοντα να λάβει αποτρεπτικά μέτρα (εφαρμογή των φρένων του οχήματος του, διόρθωση της πορείας του προς τα αριστερά), για να αποφύγει τη σύγκρουση και αυτά λαμβάνοντας υπόψη τη χαμηλή ταχύτητα που κατ' ισχυρισμό του χρησιμοποιούσε. Η σύγκρουση έγινε, ως αποδέχθηκα πιο πάνω, στο σημείο Χ επί του σχεδιαγραφήματος (Τεκμ. 2), δηλαδή εντός της αντίθετης λωρίδας κυκλοφορίας από αυτή που ο ίδιος έπρεπε να χρησιμοποιεί. Ο εναγόμενος είχε διανύσει με το αυτοκίνητο του απόσταση 14μ. ώστε η δεξιά πλευρά του οχήματος του να βρεθεί σε απόσταση 3.70εκ., εντός δηλαδή της δικής του πορείας εφόσον ο δρόμος στο σημείο δεν ήταν σηματοδοτημένος με συνεχή άσπρη γραμμή φανερώνει ότι η έξοδος του από τον χώρο όπου είχε σταθμευμένο το όχημα του δεν ήταν απότομη ή ξαφνική για τον οδηγό της μοτοσυκλέτας. Σ' αυτό το ζήτημα απορρίπτω τον ισχυρισμό του ενάγοντος. Το γεγονός ότι δεν βρέθηκαν ίχνη τροχοπέδης της μοτοσικλέτας, ο ενάγων το απέδωσε στη χαμηλή ταχύτητα του αλλά και γιατί δεν πρόλαβε να εφαρμόσει τα φρένα του οχήματος του. Προκαλεί απορία με τέτοια χαμηλή ταχύτητα, όπως ισχυρίστηκε ότι χρησιμοποιούσε αμέσως πριν από το δυστύχημα, πως προκλήθηκαν ζημιές σε διάφορα σημεία της δεξιάς πλευράς του οχήματος του εναγομένου αρχίζοντας από το δεξί καθρεφτάκι μέχρι και τις πόρτες της δεξιάς πλευράς του αυτοκινήτου και παράλληλα οι ζημιές στη δεξιά πλευρά της μοτοσικλέτας. Οι ζημιές στα οχήματα αλλά και στο πόδι του ενάγοντος δεν δείχνουν ότι έβαινε με τη χαμηλή ταχύτητα των 10 - 15 ΧΑΩ, επρόκειτο για βίαιη σύγκρουση. Οι ως άνω ζημιές και οι συνέπειες της σύγκρουσης με οδηγούν στο λογικό συμπέρασμα και δεν είναι ζήτημα εμπειρογνωμοσύνης αυτό, ότι δηλαδή η ταχύτητα της μοτοσικλέτας ήταν μεγαλύτερη αυτής την οποία ισχυρίστηκε ο ενάγων, χωρίς βέβαια να αποφαίνομαι ότι αυτή υπερέβαινε τα 50ΧΑΩ που ήταν και το όριο. Ο κ. Κυριάκου (Μ.Ε.9), ως αυτόπτης μάρτυρας του δυστυχήματος, στην κατάθεση του ήταν κατηγορηματικός ότι ο ενάγων δεν έβλεπε πίσω του ενώ οδηγούσε, όπως του υποβλήθηκε κατά την αντεξέταση του. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του μάρτυρος αυτού ως ανεξάρτητη και αντικειμενική ειδικότερα την άρνηση του ισχυρισμού ότι κουβέντιαζε με τον εναγόμενο καθώς οδηγούσαν. Εξάλλου ο εναγόμενος στο σημείο αυτό αναφέρθηκε σε άλλον μοτοσικλετιστή ο οποίος δεν παρέμεινε στη σκηνή. Ισχυρισμό που όταν υποβλήθηκε και στον ενάγοντα κατά την αντεξέταση του τον αρνήθηκε κατηγορηματικά. Βρίσκω ότι δεν υπήρχαν άλλα οχήματα σταθμευμένα μπροστά από το όχημα του εναγομένου. Το συμπέρασμα αυτό το εξάγω από το γεγονός ότι ο Α/Α Βασιλείου (Μ.Ε.1), δεν είχε παρατηρήσει τέτοια όταν έφτασε στη σκηνή και δεν είχε τέτοια μαρτυρία στη σκηνή ή έστω ένα τέτοιο ισχυρισμό από μέρους του ενάγοντος για να τον διερευνούσε, γι' αυτό και δεν σημείωσε επί του σχεδιαγραφήματος σταθμευμένα οχήματα. Ο ίδιος ο ενάγων προέβαλε αυτόν τον κατά τα άλλα σημαντικό ισχυρισμό για πρώτη φορά κατά την ακροαματική διαδικασία, όταν κατάθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου. Είναι γι' αυτόν τον λόγο που δεν τον αποδέχομαι. Τα ως άνω αποδεικνύουν κατά την άποψη μου ότι ούτε ο ενάγων επέδειξε την απαιτούμενη παρατηρητικότητα και αυξημένη προσοχή και είναι γι' αυτό που θα πρέπει να καταλογιστεί και σε αυτόν ευθύνη. Εξάλλου, ο εναγόμενος θα έπρεπε να χρησιμοποιούσε, οδηγώντας μοτοσικλέτα, το αριστερό μέρος της λωρίδας του. Δεν είχε τίποτε να κάνει εκεί που βρέθηκε και συγκρούστηκε με το όχημα του εναγομένου στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας, η εφαρμογή των κανόνων της λογικής δεν είναι έξω από τα όρια της δικαστικής συλλογιστικής, αλλά είναι το κύριο εργαλείο για την εκλογίκευση του μαρτυρικού υλικού για την εφαρμογή συμπερασμάτων (βλ. Κυριάκου v. Γρίβα,
(2002)ΑΑΔ σελ.825). Ο ενάγων ενώπιον του Δικαστηρίου με σκοπό να δημιουργήσει εντυπώσεις σε βάρος του εναγομένου ισχυρίστηκε ότι ο εναγόμενος προσπάθησε να διαφύγει της σκηνής. Δεν δέχομαι τον ισχυρισμό του ενάγοντος τόσο ως προς το σημείο που βρέθηκε το όχημα του στη σκηνή λίγα μόλις μέτρα από το σημείο Χ όσο και γιατί δεν υπήρξε οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία προς τούτο. Ο ίδιος ο αυτόπτης μάρτυρας που κατάθεσε για τον ενάγοντα ο κ. Κυριάκου (Μ.Ε.9) δεν ανέφερε ένα τέτοιο γεγονός. Είναι φανερόν από την πιο πάνω κατάληξη μου ότι αποδέχθηκα μέρος της μαρτυρίας των ενεχόμενων οδηγών και απέρριψα άλλο ως προς το ζήτημα της ευθύνης. Αυτό σύμφωνα με τη νομολογία μας δεν είναι επιλήψιμο, προς τούτο παραπέμπω στις ακόλουθες αποφάσεις Kades v. Nicolaou and Another
(1986)1 C.L.R. 212, 216, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257, 263 και Ιωάννου v. Κουννίδη,
(1998)1 (Γ) ΑΑΔ σελ. 1215. Στην υπόθεση Χριστοφίδου v. Παπαχρυσοστόμου,
(2009)1 (Β) ΑΑΔ σελ. 1360 λέχθηκαν τα εξής στη σελ. 1366: «Είναι επιτρεπτό ένα δικαστήριο να δεχθεί μέρος της μαρτυρίας ενός, κατά τα άλλα αξιόπιστου μάρτυρα, και να απορρίψει το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας του το οποίο έρχεται σε αντίθεση ή δεν συνάδει με άλλη αξιόπιστη μαρτυρία. Αυτό συνέβηκε και στη προκείμενη περίπτωση όπου το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε μεν ότι η αποβιώσασα ήταν αξιόπιστη μάρτυρας και δεν είχε οποιαδήποτε πρόθεση να πει ψέματα στο δικαστήριο όμως, λόγω της ηλικίας και υγείας, δεν θυμόταν πλήρως τα ουσιώδη γεγονότα, όπως τα θυμούνται οι Μ.Ε. 1 και 2.» Στην υπόθεση Λαζάρου κ.ά v. Δημοκρατίας,
(2010)2 ΑΑΔ σελ. 633 λέχθηκαν τα ακόλουθα για το ίδιο ως άνω θέμα στη σελ. 667: «Συνιστά πάγια αρχή της νομολογίας ότι το Δικαστήριο, στην περίπτωση μας το Κακουργιοδικείο, έχει διακριτική ευχέρεια να δεχθεί τη μαρτυρία ενός μάρτυρα, είτε στο σύνολο της είτε εν μέρει. Η ευχέρεια όμως αυτή δεν είναι ανεξέλεγκτη ούτε και είναι απόλυτη. Υπόκειται σε συγκεκριμένο περιορισμό. Υπόκειται στον περιορισμό της αιτιολόγησης της σχετικής από το Δικαστήριο προσέγγισης του. Απουσία τέτοιας αιτιολόγησης αναπόφευκτα οδηγεί σε απόρριψη της αξιολόγησης λόγω εσφαλμένης καθοδήγησης (βλ. Αεροπόρος κ.ά v. Αστυνομίας
(1993)2 ΑΑΔ 362 και Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ σελ. 506).» Έχοντας υπόψη την ως άνω ανάλυση - αξιολόγηση της μαρτυρίας που επιχείρησα και τα ευρήματα στα οποία κατέληξα όπως και τις νομολογιακές αρχές που εφαρμόζονται ως προς το ζήτημα του καταλογισμού ευθύνης, καταλήγω ότι θα ήταν δίκαιο όπως επιμερίσω την ευθύνη σε ποσοστό 50% στον καθένα από τους ενεχόμενους οδηγούς. Η ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣH ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΟΣ, ΤΑ ΚΑΤΑΛΟΙΠΑ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: (Α) ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Αποτελεί αξίωμα του δικαίου των αστικών αδικημάτων, ότι το θύμα του αδικήματος εκλαμβάνεται στην κατάσταση που βρίσκεται και βάσει αυτού του δεδομένου, αποτιμάται η ζημιά την οποία υφίσταται. Δεν είναι ο νοητός μέσος άνθρωπος αλλά το συγκεκριμένο θύμα του αστικού αδικήματος που αποτελεί το υποκείμενο της αποζημίωσης. Προσμετρούν, κατά συνέπεια, οι ιδιαιτερότητες του θύματος στον καθορισμό των επιπτώσεων του τραυματισμού του και κατ' επέκταση της αποζημίωσης την οποία δικαιούται (βλ. Κωμιάτη ν. Πολίτσου κ.α.,
(2001)1 ΑΑΔ 226). Το Δικαστήριο που είναι επιφορτισμένο να επιδικάσει γενικές αποζημιώσεις υπέρ του θύματος πρέπει να έχει κατά νουν ότι αυτές πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Σκοπός είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό (βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi,
(1982)1 CLR 789). Οι γενικές αποζημιώσεις πρέπει να αντανακλούν την ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και τη ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου (βλ. Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475, Παναγή ν. Θεοδώρου,
(1992)1 ΑΑΔ 1303, Κωνσταντίνου ν. Ιωάννου,
(1993)1 ΑΑΔ και Μαυροπετρή ν. Γεώργιου Λουκά,
(1995)1 ΑΑΔ 66 σελ. 74 -75). Σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος, η οποία αφού δεν μπορεί να επέλθει με αντικατάσταση των απολεσθέντων στη θέση την οποία λογικά θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν, διά μέσου της χρηματικής αποτίμησης. Αυτή είναι η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στα αστικά αδικήματα με την προϋπόθεση ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη μεταξύ των διαδίκων (βλ. Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιος Συκοπετρίτης Λτδ κ.α.,
(2000)1 ΑΑΔ 1049 και Ιακώβου ν. Παπαδάκη κ.α.,
(2000)1 ΑΑΔ 2079.) Για τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων οι προηγούμενες αποφάσεις για παρόμοια τραύματα δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό χαρακτήρα αλλά καθοδηγητικό (βλ. G & L. Calibers Ltd v. Λεμεσιανού,
(2003)1 ΑΑΔ 948). Η επί μέρους νομολογία όμως είναι σημαντική ώστε να υπάρχει συνέπεια και βεβαιότητα (βλ. Σπύρος Μελής και Ελένη Λτδ κ.ά. v. Πολίτη,
(2003)1 ΑΑΔ 590). Στην υπόθεση Ιακώβου v. Παπαδάκη (πιο πάνω), αναφέρθηκε ότι η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Δεν πρέπει όμως οι αποζημιώσεις να υπερβαίνουν το μέτρο του κοινωνικά παραδεκτού ή να αφήνεται η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (βλ. Μαυροπετρή v. Γεωργίου πιο πάνω) και A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους,
(2004)1 ΑΑΔ 416). Η απόδοση όμως αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς (βλ. Ταμπούρα v. Κολάνη
(2008)1 Α ΑΑΔ 384 και Lankuttis v. Νικόλα,
(2002)1 ΑΑΔ 1128). Οι αρχές που διέπουν την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων για σωματικές βλάβες, ως ελέχθη, συναρτώνται άμεσα με τη σοβαρότητα των τραυμάτων, τον πόνο, την οδύνη, τη δυσχέρεια που προκαλούν τα τραύματα, τη διάρκεια των τραυμάτων και τα κατάλοιπα από τους τραυματισμούς με την όποια μορφή αυτά παίρνουν. Δεν υπάρχει μέτρο, ούτε ζυγαριά, με τα οποία θα μπορούσαμε να μετρήσουμε και να ζυγίσουμε αυτό τούτο τον τραυματισμό και τα όσα πιθανόν να έπονται απ' αυτό. Τοιουτοτρόπως προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση (βλ. Ανδρέου ν. Junguirth,
(1995)1 AAΔ 431. Η κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τα δικά της στοιχεία (βλ. Σπύρου ν. Χ΄΄ Χαραλάμπους
(1989)1 ΑΑΔ σελ. 298). Με τη μαρτυρία του Α/Α Βασιλείου (Μ.Ε.1), του κ. Κυριάκου (Μ.Ε.9) και του εναγόμενου όπως και με το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρος Κοκκινόφτα του Γενικού Νοσοκομείου Λάρνακας (Τεκμ.24) και τη μαρτυρία του Δρος Παναγιώτου (Μ.Ε.7), θεράποντος ιατρού του ενάγοντος, επιβεβαιώνεται ο τραυματισμός του ενάγοντος κατά το επίδικο δυστύχημα κάτι που δεν αμφισβητήθηκε και μάλιστα επιβεβαιώνεται και στην αγόρευση του ευπαίδευτου συνηγόρου του εναγομένου. Για διάφορους λόγους, τους οποίους θα εξηγήσω στη συνέχεια, ο ενάγων κ. Χρίστου (Μ.Ε.4) δεν μου προκάλεσε εντύπωση ειλικρινούς μάρτυρος. Ακόμα και για τον τύπο του οχήματος που οδηγούσε που στην Έκθεση Απαιτήσεως του αναφέρεται ως μοτοποδήλατο εξακολουθεί να το χαρακτηρίζει ως τέτοιο και στη Γραπτή του Δήλωση αντί ως αγωνιστική μοτοσυκλέτα μεγάλου κυβισμού και μόλις στην αντεξέταση του και μετά από σχετική ερώτηση διόρθωσε αυτή τη λανθασμένη περιγραφή. Ισχυρίστηκε στη Γραπτή του Δήλωση (Έγγραφο Α), ότι ο εναγόμενος αποπειράθηκε να διαφύγει από τη σκηνή, κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια καθώς το σημείο της τελικής θέσης του οχήματος του εναγομένου - σε ελάχιστη απόσταση από το σημείο συγκρούσεως που ο ίδιος ο ενάγων υπέδειξε - δεν δείχνει τέτοια προσπάθεια. Αυτός ο ισχυρισμός του κρίνω ότι προβλήθηκε και πάλι με σκοπό να προκαλέσει εντυπώσεις. Ισχυρίστηκε ότι μέχρι του δυστυχήματος ήταν απόλυτα υγιής όταν είχε ήδη αναφέρει στον Δρα Γεωργίου (Μ.Υ.2), ότι είχε υποβληθεί το 1995 σε αρθοσκοπική επέμβαση στο αριστερό γόνατο (Τεκμ. 48 σελ. 3). Ήδη αναφέρθηκα σε σημεία της μαρτυρίας του στο μέρος της απόφασης μου όπου εξέτασα την ευθύνη και σε ισχυρισμούς του τους οποίους δεν αποδέχθηκα, αν και σε εκείνο το μέρος σε κάποια σημεία αποδέχθηκα τη μαρτυρία του. Η περιγραφή του τραύματος του, επικαλούμενος και τον Δρα Παναγιώτου με χιλιάδες περιστατικά στο ενεργητικό του, ότι τάχα του είχε πει ότι δεν είχε δει ξανά ένα τέτοιο τραυματισμό «ο γιατρός μου είπε τότε ότι δεν ξανάδε τέτοιο πόδι τόσο λιωμένο και ότι ήμουν τυχερός που δεν καθυστέρησα ακόμη λίγο να πάω και να μπω στο χειρουργείο γιατί θα έχανα το πόδι μου.» δεν μπορεί παρά να είναι υπερβολή και προσπάθεια για μεγιστοποίηση του τραυματισμού του και πρόκλησης εντυπώσεων. Δεν παραγνωρίζω ότι ο πόνος είναι υποκειμενικός, όπως και η αντίκριση κάθε τραυματισμού από κάθε άνθρωπο, όμως εδώ έχουμε ακτινογραφίες και εξετάσεις που μιλούν αφ' εαυτών. Το γεγονός ότι επρόκειτο για ένα συντριπτικό κάταγμα γίνεται αποδεκτό και από τους δύο ως άνω ιατρούς, από εκεί και πέρα όμως οι χαρακτηρισμοί «έγινε κιμάς» που αποδόθηκε από τον ενάγοντα στον Δρα Παναγιώτου ή «λουβίθκια στα Κυπριακά» όπως ανέφερε ο ίδιος ο Δρ Παναγιώτου ενώπιον του Δικαστηρίου, θεωρώ ότι είναι υπερβολές ενόψει και της λοιπής μαρτυρίας. Ως προς δε τις συνέπειες που είχε ο τραυματισμός του ήταν φανερή η προσπάθεια του ενάγοντος να τις μεγιστοποιήσει και αυτές επαναλαμβάνοντας τις στη δεκαπεντασέλιδη πυκνογραμμένη Γραπτή του Δήλωση (Έγγραφο Α) και δύο και τρεις φορές κατά φορτικό τρόπο. Η Γραπτή του Δήλωση βρίθει από υπερβολές και σε αυτή είναι φανερή η διεκτραγώδηση της προσωπικής, οικογενειακής και οικονομικής του κατάστασης. Για παράδειγμα απώλεια όλων των απολαύσεων της ζωής (περιορισμός στις δραστηριότητες με το παιδί του, στα χόμπι, δραστηριότητες όπως τροχάδην, ποδόσφαιρο, κυνήγι τα οποία πλέον ανήκουν στο παρελθόν όπως ανέφερε, χωρίς οποιαδήποτε μαρτυρία προς απόδειξη αυτών των δραστηριοτήτων του κρίνω ότι παρέμειναν αναπόδεικτες λόγω και της εν γένει αντίληψης μου περί της μαρτυρίας του ενάγοντος, ανάγονται απλά στην προσπάθεια του να εξασφαλίσει μεγαλύτερες αποζημιώσεις. Ντρέπεται, ισχυρίστηκε, να αντικρίζουν τρίτοι τις δύσμορφες ουλές του, για τις οποίες μάλιστα άκουγε και ψιθύρους στη θάλασσα που είναι αναγκαία κατά τα άλλα για να απαμβλύνει τις συνέπειες του πόνου ως εκ του τραυματισμού του. Για τούτο θέλει να υποβληθεί σε πλαστικές εγχειρήσεις και προς τούτο αξιώνει αποζημιώσεις, χωρίς να προσκομίσει σχετική ιατρική μαρτυρία περί της αναγκαιότητας τους ή του κόστους τους, ισχυρίστηκε ότι «οι ουλές ξηραίνονται, είναι επιρρεπείς σε τραυματισμό και σπάνια μπορεί να αναπτύξουν και καρκίνο δέρματος» χρωματίζοντας έτσι ανάλογα τους ισχυρισμούς του χωρίς προς τούτο να προσφέρει ανάλογη μαρτυρία χρησιμοποιώντας λέξεις και φράσεις όπως «νοιώθω» ακόμα και φοβίες, ανασφάλεια, στεναχώρια που μεταδόθηκε ή και προκλήθηκε και στο παιδί του, στέρηση απολαύσεων της ζωής όπως εκδρομών και ταξιδιών που οδήγησε και σε εξέταση του παιδιού από παιδοψυχολόγο, ο ίδιος νοιώθει ότι θίγεται ο αντρικός εγωισμός του εφόσον αναμένει από τη σύζυγο του να συντηρεί το σπίτι τους, απώλεσε απλές χαρές της ζωής όπως να παίζει μπάλα με τον γιό του, κλονίστηκε ο ψυχικός του κόσμος, φοβάται να μένει στο σπίτι, ξυπνά τα βράδια, δεν προχώρησαν λόγω οικονομικών προβλημάτων με την απόκτηση άλλων παιδιών κ.λπ, κ.λπ. Σε σχέση με το ζήτημα της απόλυσης του από την εργασία του θέλησε να παρουσιάσει τον εαυτό του ως ανίκανο να ανταποκριθεί στα καθήκοντα του όταν πριν παρέλθουν ακόμα 6 μήνες από το δυστύχημα, επανήλθε στη δουλειά του και μάλιστα εργαζόμενος υπερωρίες και με μεγαλύτερες απολαβές για άλλα 2 ½ χρόνια μέχρι και την απόλυση του ως πλεονάζοντος. Η ιατρική μαρτυρία που προσκόμισε του Δρος Παναγιώτου δεν απέκλεισε την επάνοδο του στην εργασία του με κάποια ασφαλώς δυσκολία στην επίπονη εργασία όπως ειλικρινά ανέφερε και ο Δρ Γεωργίου που τον εξέτασε για την πλευρά του εναγομένου. Ανέφερε ότι «ο λόγος που με απέλυσαν ήταν ότι έχω ένα σίδερο στο πόδι» ξεφεύγοντας από το γράμμα της ίδιας της μαρτυρίας που ο ίδιος κατάθεσε περί απόλυσης του ως πλεονάζοντος και ακολούθως εγγραφής του για 6 μήνες ως ανέργου, έτοιμου δηλαδή να αναλάμβανε δουλειά αν έβρισκε. Η μισθολογική κατάσταση του από την άλλη παρουσιάζει την εικόνα ότι ο μισθός του αυξήθηκε μετά που επέστρεψε στην δουλειά του. Οι απαντήσεις του στη συνέχεια όταν διερωτήθηκε αν μπορούσε να εργαστεί με δεδομένο ότι δήλωνε έτοιμος για εργασία μόλις παρήλθε η περίοδος που εξασφάλιζε άδεια ασθενείας, δείχνει την αντιφατικότητα των ισχυρισμών του. Κοντολογίς ο ισχυρισμός του περί ανικανότητας του να εργάζεται δεν συνάδει καν με τη μαρτυρία που ο ίδιος προσκόμισε. Για τους πιο πάνω λόγους οι σχετικές αξιώσεις του για απώλεια εισοδημάτων πέραν των 12 μηνών που κρίνονται ως αναγκαίοι για την πλήρη αποθεραπεία του και την επάνοδο του στην πρότερη του ζωή δεν δικαιολογούνται και απορρίπτονται. Το δυστύχημα και ο τραυματισμός του είχαν προκληθεί στις 15.02.
- Ήδη από τον Μάιο του 2010 με σχετικές ακτινογραφίες, είχε διαφανεί ότι το κάταγμα στη κνήμη του έδειχνε μερική μόνο πόρωση. Τόσο ο θεράπων ιατρός του όσο και αυτός του εναγομένου του σύστησαν μια νέα χειρουργική επέμβαση η οποία θα θεράπευε το τραύμα του. Αυτό κατεγράφη και στο Τεκμ. 25 Δ σε πιστοποιητικό του θεράποντος ιατρού του με ημερομηνία 8.08.
- Ενώ ο ιατρός του Δρ Παναγιώτου αναφέρεται σε μόνιμες ουλές χωρίς να βλέπει τρόπο βελτίωσης τους και χωρίς να συστήνει πλαστική επέμβαση προς αποκατάσταση τους, εντούτοις και χωρίς να παρουσιάσει σχετική μαρτυρία από ειδικό πλαστικό χειρουργό αν ενδείκνυται στην περίπτωση του τέτοια επέμβαση, αξιώνει αποζημιώσεις αόριστα και χωρίς τεκμηρίωση, όπως κρίνω, τόσο για μια τέτοια επέμβαση όσο και για αναρρωτική άδεια που θα χρειαστεί και σχετικές ασφαλώς αποζημιώσεις για πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια εισοδημάτων. Τέτοια αξίωση δεν έχει αποδειχθεί και ως εκ τούτου απορρίπτεται. Δεν κρίνω σκόπιμο να ασχοληθώ με τις αξιώσεις του για οφειλόμενους μισθούς προς τη σύζυγο του για την φροντίδα που του παρέσχε καθώς η ίδια δεν είναι καν διάδικος αλλά ούτε και προσφέρθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία πέραν της δικής του αναφοράς στην Γραπτή του Δήλωση. Από πλευράς Υπεράσπισης αμφισβητήθηκαν οι συνέπειες και τα κατάλοιπα λόγω του τραυματισμού του τα οποία επικαλείται ο ενάγων για χρονική περίοδο πέραν των 4 - 5 μηνών από τη διενέργεια μιας δεύτερης αναγκαίας εγχείρησης η οποία θα μπορούσε να είχε διενεργηθεί με την πάροδο των 6 μηνών από την πρώτη, με ποσοστό επιτυχίας άνω του 90%. Αυτά, σύμφωνα με τη μαρτυρία που αποδέχομαι και προέρχεται και από τους δύο ιατρούς τον Δρα Παναγιώτου και Δρα Γεωργίου είναι συνέπεια της μη πλήρους πόρωσης του τραύματος στην κνήμη του ενάγοντος. Επομένως είναι σημαντικό και καταλυτικό θα έλεγα το ως άνω ζήτημα, ενόψει της μαρτυρίας που προήλθε και από τους δύο ως άνω ιατρούς ότι ο ενάγων με μια δεύτερη εγχείρηση θα μπορούσε να αποκαταστήσει πλήρως το τραύμα του στην κνήμη και έτσι δεν θα ένοιωθε πλέον τις ενοχλήσεις που επικαλέστηκε στη μαρτυρία του διεκδικώντας ανάλογες αποζημιώσεις. Θα επικεντρωθώ σε αυτό το ζήτημα με δεδομένο τον τραυματισμό του ενάγοντος ο οποίος ουσιαστικά δεν έχει αμφισβητηθεί. Υπάρχει ομοφωνία του Δρος Παναγιώτου και του Δρος Γεωργίου ως προς το ότι το τραύμα που είχε υποστεί ο ενάγων και αφορούσε τη δεξιά του κνήμη δεν έχει πορωθεί - επουλωθεί και όπως το έθεσε με επιστημονική ορολογία ο Δρ Γεωργίου: « ο ενάγων παρουσίασε επιπλοκή ψευδάρθρωσης (μη πλήρους και μη ικανοποιητικής επούλωσης) του κατάγματος της διάφυσης της δεξιάς κνήμης.». Οι ως άνω ιατροί έδωσαν σχεδόν ταυτόσημη ερμηνεία σ' αυτό το γεγονός. Σημαντικό στοιχείο από τη μαρτυρία τους είναι η ύπαρξη ανάγκης για μια δεύτερη εγχείρηση προς αποκατάσταση της ως άνω επιπλοκής. Αυτό είχε ήδη διαπιστωθεί πριν ακόμα την πάροδο των 6 μηνών, χρονικό διάστημα που οι ιατροί δίδουν συνήθως ως χρόνο επούλωσης ενός τέτοιου τραύματος, ήδη όπως αναφέρθηκε από το Μάϊο του
- Επομένως μετά την πάροδο αυτών των μηνών ήταν αναγκαία η δεύτερη εγχείρηση με ποσοστό επιτυχίας πέραν του 90% όπως συμφώνησαν και οι δύο ιατροί. Υπάρχει επίσης ομοφωνία στη γνώμη των ιατρών ότι η δεύτερη εγχείρηση θα αποκαθιστούσε το κάταγμα και η πόρωση του θα του παρείχε πλέον τη δυνατότητα για απρόσκοπτη άσκηση της δουλειάς του χωρίς πόνο και κατά συνέπεια της συνέχισης της ζωής του χωρίς όλες εκείνες τις συνέπειες που περιέγραψε με τόσο γλαφυρό τρόπο στη Γραπτή του Δήλωση (Έγγραφο Α) όπως και κατά την αντεξέταση του. Στη βάση των ανωτέρω κρίνω ότι ο ενάγων δεν μπορεί να διεκδικεί αποζημιώσεις πέραν των 12 μηνών ήτοι για 6 μήνες μετά την πρώτη εγχείρηση και στην προκείμενη περίπτωση έχουμε ως δεδομένο ότι επέστρεψε στη δουλειά του με την πάροδο αυτών των 6 μηνών αλλά και επιπρόσθετα για άλλους 6 μήνες που θα απαιτείτο ως περίοδος ανάρρωσης του μετά από τη διενέργεια της δεύτερης εγχείρησης στην οποία θα έπρεπε να υποβαλλόταν με την πάροδο των πρώτων 6 μηνών από την πρώτη εγχείρηση και τον τραυματισμό του. Ακόμα και σήμερα συστήνεται στον ενάγοντα μια τέτοια εγχείρηση και επομένως δικαιούται αποζημίωσης γι' αυτή. Καταλήγω ότι δικαιούται αποζημιώσεις για απώλεια εισοδημάτων μόνο για συνολική περίοδο 12 μηνών. Αποζημιώσεις δικαιούται επίσης και για την αναγκαία φυσιοθεραπεία στην οποία θα υποβληθεί σύμφωνα με τον Δρα Παναγιώτου. Κατά παρόμοιο τρόπο θα αντικρισθούν και οι ειδικές αποζημιώσεις με τη μη αποδοχή όσων από αυτές προέρχονται από τη μη αποκατάσταση του τραύματος με μια δεύτερη εγχείρηση. Στον υπολογισμό των γενικών αποζημιώσεων ασφαλώς και θα ληφθεί υπόψη ο πόνος, η ταλαιπωρία που υπέστη ο ενάγων συνεπεία του τραυματισμού του όπως η αναγκαιότητα υποβολής του σε δύο εγχειρήσεις το κόστος των οποίων και δικαιούται ως ειδικές αποζημιώσεις οι οποίες θα με απασχολήσουν στη συνέχεια.. Από όσα προκύπτουν από τα ιατρικά πιστοποιητικά (Τεκμ. 25Γ, 25 Ε 25Στ και 25Ζ) του θεράποντος ιατρού του ενάγοντος Δρος Παναγιώτου (Μ.Ε.7), και όσα αυτός ανέφερε προφορικά στο Δικαστήριο, ο ενάγων υπέστη συντριπτικό κάταγμα της δεξιάς του κνήμης και περόνης. Εισήχθη αρχικά στο Γενικό Νοσοκομείο Αμμοχώστου και ακολούθως στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας όπου δεν υποβλήθηκε αμέσως σε εγχείρηση λόγω του ότι ήταν φουσκωμένο το πόδι του. Με δική του πρωτοβουλία, ως είχε δικαίωμα να αναλάβει, πήρε εξιτήριο και αναζήτησε θεραπεία στον ιδιωτικό τομέα στο Αχίλλειο Ιδιωτικό Νοσοκομείο στην Λεμεσό όπου αφού έτυχε προεγχειρητικού ελέγχου χειρουργήθηκε. Η διάγνωση είχε γίνει ακτινολογικά από ακτινογραφία με ημερομηνία 16.02.2010 (Τεκμ. 37(1 - 7). Του έγινε οστεοσύνθεση της περόνης, ήλωση της κνήμης και λόγω του συντριπτικού κατάγματος τοποθετήθηκαν και οστικά μοσχεύματα, δηλαδή κόκκαλο, ώστε να υποβοηθηθεί η επούλωση. Δεν υπήρξαν οποιεσδήποτε επιπλοκές αλλά το κάταγμα της κνήμης δεν είχε πορωθεί πλήρως και κατά συνέπεια η επέμβαση δεν έφερε το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Ο ενάγων τύγχανε συνεχούς παρακολούθησης και υποβλήθηκε σε ακτινολογικούς ελέγχους [Τεκμ. 38 (1 - 4 και ακολούθως Τεκμ. 39
(1)και
(2)]. Οι ακτινογραφίες της 6.05.2010 [Τεκμ. 39
(1)και
(2)] κατέδειξαν ότι το πρόβλημα της μη πόρωσης οφειλόταν στην συντριπτηκότητα του κατάγματος και στη μη καλή αιμάτωση του. Σημαντική εν προκειμένω κρίνω ότι είναι η θέση του Δρος Παναγιώτου ότι από αυτή την ημερομηνία διαπιστώθηκε ότι «έχρηζε επανεγχείρησης» (βλ. στη σελ. 46 και στη γραπτή αγόρευση των συνηγόρων του ενάγοντος.) Ως προς τούτο δεν υπάρχει διαφωνία με τον Δρα Γεωργίου (Μ.Υ.2). Μένω δε ως εδώ χρονικά σε σχέση με τις μετέπειτα συνέπειες του τραυματισμού του ενάγοντος, καθώς όπως είναι παραδεκτό ο ενάγων δεν μερίμνησε να υποβληθεί σε δεύτερη εγχείρηση αν και θα μπορούσε να γίνει και σε Κρατικό Νοσοκομείο από εξίσου καλούς ιατρούς που υπάρχουν και στα δημόσια νοσοκομεία με εξίσου καλά αποτελέσματα, όπως παραδέχθηκε και ο Δρ Παναγιώτου. Επομένως, η επιλογή του ενάγοντος να μη προβεί σε αυτή τη δεύτερη εγχείρηση δεν θα πρέπει να επιβαρύνει με το κόστος οποιωνδήποτε περαιτέρω εξετάσεων αυτός υπεβλήθη ή με τις συνέπειες από την επιπλοκή στο τραύμα του ενάγοντος την πλευρά του εναγομένου και αυτό παρά το γεγονός ότι σύμφωνα με αποδεκτή μαρτυρία που προσφέρθηκε και από τις δύο πλευρές ήταν και εξακολουθεί να είναι επιβεβλημένη μια δεύτερη εγχείρηση για την αποκατάσταση της πιο πάνω επιπλοκής. Είναι πάγια η νομολογία ότι το Δικαστήριο δεν είναι επιτρεπτό να ενεργεί ως εμπειρογνώμονας. Εξειδικευμένα επίδικα θέματα, χρήζουν μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων, την οποία δέχεται το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει ύστερα από αξιολόγηση στο δικό του συμπέρασμα. Συχνά, η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων που καταθέτουν για το ίδιο θέμα, παρουσιάζει αντιθέσεις, μικρές μέχρι και μεγάλες αποκλίσεις. Αυτό συμβαίνει και σε υποθέσεις όπως η παρούσα όπου οι μάρτυρες είναι ιατροί και κατά κανόνα η ιατρική μαρτυρία, όπως και κάθε άλλη μαρτυρία εμπειρογνωμόνων θεωρείται ως μαρτυρία ανεξάρτητη (βλ. Andreas Anastassiades v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Kyriacos Nicola Kouppis v. The Republic
(1977)2 C.L.R. 361). Ακολουθεί πως το καθήκον των εμπειρογνωμόνων μαρτύρων είναι να εφοδιάσουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια και στοιχεία τα οποία, αφού εκτιμηθούν, να αποβούν χρήσιμα και βοηθητικά για το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα και διαπιστώσεις. Όπως έχει νομολογηθεί, προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο αλλά παρέχουν καθοδήγηση γιατί είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία (βλ. Σπύρου ν. Χ" Χαραλάμπους,
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 298 και G & L Calibers Ltd ν. Λεμεσιανού,
(2003)1 Α.Α.Δ. 948). Περαιτέρω, στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του τραυματισθέντα χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλ. Ανδρέου ν. Θεμιστοκλέους,
(2004)1 Α.Α.Δ. 355). Επιπροσθέτως, έχει τονιστεί ότι ο υπολογισμός των αποζημιώσεων καθίσταται περισσότερο άσκηση διακριτικής ευχέρειας παρά συνηθισμένη πράξη λήψης απόφασης (Ανδρέου v. Οικονομίδη,
(1997)1 Α.Α.Δ. 1501). Τόσο ο θεράπων ιατρός του ενάγοντος Δρ Παναγιώτου όσο και ο ιατρός για τον εναγόμενο Δρ Γεωργίου, συμφωνούν στο ότι ο ενάγων υπέστη κάταγμα περόνης και κνήμης. Οι ως άνω ιατροί συμφωνούν επίσης και ως προς το ποια ήταν η ενδεδειγμένη θεραπεία που χρειαζόταν ο ενάγων όπως και αυτή την οποία έπρεπε να ακολουθήσει στη συνέχεια και αυτήν την οποία συστήνουν από εδώ και πέρα που συνίσταται σε μια δεύτερη εγχείρηση. Το κάταγμα της περόνης έχει επουλωθεί πλήρως χωρίς προβλήματα και το κάταγμα της κνήμης παρουσίασε ψευδάρθρωση. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του εναγομένου με παρέπεμψε στις ακόλουθες αποφάσεις ως ενδεικτικές του μέτρου των αποζημιώσεων, εισηγούμενος ότι το ποσό των €30.000,00 ως γενικές αποζημιώσεις πλέον τα έξοδα μελλοντικής εγχείρησης θα ήταν δίκαιη αποζημίωση: (α) Στην πρόσφατη απόφαση του Εφετείου στην Πολιτική Έφεση Αρ.183/2011 υπό Θέκλας Κωνσταντίνου v. Στέλλας Τριβιζαδάκη, ημερομηνίας 19.07.2016 για τον τραυματισμό της ενάγουσας, η οποία υπέστηκε κάταγμα κνήμης, περόνης αριστερά, θλαστικό τραύμα μετώπου και κάκωση οδόντων και της έγινε ανάταξη της κνήμης με ενδομυελική ήλωση και βάδιζε με βακτηρίες μασχάλης για 3 μήνες, της αποδόθηκε το ποσό των €25.000,00 για γενικές αποζημιώσεις. (β) Στην υπόθεση Γιαπατός v. Σάββα,
(2010)1 ΑΑΔ 1324 όπου άντρας ηλικίας 33 ετών υπέστη κάταγμα καρπού και συντριπτικό κάταγμα του κάτω τριτημορίου της δεξιάς κνήμης και περόνης με γραμμοειδή επέκταση στην ποδοκνημική άρθρωση με δύο χειρουργικές επεμβάσεις δεδομένης και της πιθανότητας μελλοντικής αρθρίτιδας οι Γενικές Αποζημιώσεις αυξήθηκαν από το Εφετείο σε €40.000,00. Έχω περαιτέρω υπόψη τις σοβαρότερες ως προς τους τραυματισμούς υποθέσεις και τις αποζημιώσεις που επιδικάστηκαν όπως είναι η υπόθεση Αζόφ v. Προδρόμου κ.α.,
(2006)1 Α ΑΑΔ 331 η οποία αφορούσε νεαρό μαθητή 17 ½ ετών ο οποίος σε δυστύχημα που είχε συμβεί στις 7.08.1995 είχε υποστεί συντριπτικό κάταγμα του κάτω τριτημορίου του αριστερού μηριαίου οστού, μεγάλο τραύμα στο αριστερό γόνατο και κάταγμα της γνάθου και του δεξιού οφθαλμικού κόγχου - Υποβλήθηκε σε δύο εγχειρήσεις όσον αφορά το κάταγμα στο μηρό και θα υποβαλλόταν σε νέα εγχείρηση για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης σε σχέση με το δεξιό οφθαλμικό κόγχο. Ο εφεσείων χρησιμοποιούσε κατά τη βάδιση για 5 με 6 μήνες βακτηρίες. Είχε αρνητική επίδραση στο σχολείο και δυσκολία στην λήψη τροφής και ομιλίας και απαλλαγή από τη στρατιωτική του θητεία για ένα χρόνο και όταν κατατάγηκε υπηρέτησε ως βοηθητικός με μόνιμα κατάλοιπα όπως ήταν η δυσκολία στη βάδιση μετά από κοπιώδη προσπάθεια και έντονη φόρτιση του αριστερού σκέλους, ουλές ειδικά αυτές που άφησαν οι εγχειρήσεις, οι επιδικασθείσες γενικές αποζημιώσεις £30.000,00 επικυρώθηκαν, όπως και την υπόθεση Ευαγγέλου v. Δημητρίου,
(2008)1 ΑΑΔ 248 στην οποία αυξήθηκε το ποσό που είχε αποδοθεί ως γενικές αποζημιώσεις από £13.000,00 στο ποσό των €40.000,00 στον ενάγοντα 21 ετών κατά το οδικό δυστύχημα που είχε συμβεί το 2000 για σοβαρότερα τραύματα όπως κάταγμα του αριστερού μηρού, πολλαπλά τραύματα στην κεφαλή και κρανιοεγκεφαλική κάκωση όχι σοβαράς μορφής, υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση με ανάταξη και σταθεροποίηση μέσω πολλών μεταλλικών προσθετικών και σε συρραφή τραυμάτων της κεφαλής, δημιουργία ουλών στα φρύδια, στα χείλη, στο πηγούνι και τον μηρό - βάδιση με χρήση βακτηρίων για 4 μήνες και δημιουργία προβλήματος βάδισης λόγω πόνου για άλλους 2 μήνες και με μόνιμα κατάλοιπα, μόνιμη μυϊκή ατροφία και τα μεταλλικά προσθετικά να δημιουργούν προβλήματα που εκδηλώνονται με πόνο και αδυναμία σε καιρικές αλλαγές, στο ψύχος και στην έντονη δραστηριότητα που προκαλεί φόρτιση, ιδιαίτερα τα αθλήματα και τη βάδιση μεγάλων αποστάσεων και ύπαρξης ανάγκης υποβολής σε άλλη εγχείρηση για αφαίρεση των μεταλλικών προσθετικών. Ο ενάγων ισχυρίζεται στα δικόγραφα του ότι ακολούθησε τη θεραπεία που του υπέδειξε ο θεράπων ιατρός του, η μαρτυρία όμως κατέδειξε ότι με δική του υπαιτιότητα και αντίθετα με τις συμβουλές δύο ιατρών, του θεράποντος του Δρος Παναγιώτου και αυτού του εναγομένου Δρος Γεωργίου, παρέλειψε να υποβληθεί σε εγχείρηση προς επούλωση του κατάγματος στην κνήμη. Το ως άνω ζήτημα θα με απασχολήσει στη συνέχεια εξετάζοντας πως αυτό αντικρίζεται από τη νομολογία μας. Τα όσα αναφέρονται στην υπόθεση Ταμπούρας v. Κοζάνη,
(2008)1 ΑΑΔ 384 στη σελ. 7 είναι απόλυτα σχετικά με το εξεταζόμενο εδώ ζήτημα: «.είναι αναμφίβολα δεκτή η νομολογιακή αρχή ότι ο ενάγων έχει καθήκον να μετριάσει όσο το δυνατό τις ζημιές που υπέστη. Στο σύγγραμμα του Street on Torts 11η έκδ.
(2003), εξηγείται στις σελ. 582-3, ότι η μείωση της ζημιάς καλύπτει δύο χωριστές κατηγορίες στα αστικά αδικήματα. Η πρώτη αφορά συνθήκες ακριβώς αντίθετες από εκείνες κατά τις οποίες οι περιστάσεις είναι τέτοιες ώστε ο ενάγων να δικαιούται σ' επαυξημένες αποζημιώσεις. Η άλλη αφορά την περίπτωση όπου ο ενάγων δεν δικαιούται: «.. to recover to the extent to which he has brought the loss upon himself by his own act .. After damage has occurred and an action in tort is vested in the claimant, he has a duty to take care to mitigate his loss. So an injured claimant should generally seek medical attention. Where a claimant refuses treatment or surgery that could have lessened the consequences of his injuries the onus lies on the defendant to prove that his refusal was unreasonable.» (Geest plc v. Lansiquot [2002] UKPC 48). Τα ίδια αναφέρονται με διαφορετικό τρόπο και στον McGregor on Damages 15η έκδ. σελ. 187 παρ. 308, όπου εξηγείται επίσης ότι η αρχή που επιβάλλει στον ενάγοντα να μετριάσει τη ζημιά του ισχύει με την ίδια δύναμη και στις υποθέσεις συμβατικής διάρρηξης, αλλά και στις υποθέσεις αστικών αδικημάτων. Αναφέρεται περαιτέρω στη σελ. 190 παρ. 311, ότι αν και ο ενάγων πρέπει να ενεργεί έχοντας υπόψη τόσο τα συμφέροντα του εναγομένου, όσο και τα δικά του: «.. he is only required to act reasonably and the standard of reasonableness is not high in view of the fact that the defendant is an admitted wrongdoer.». Σχετική είναι η υπόθεση Banco de Portugal v. Waterlow [1932] AC 452, η οποία σχετιζόταν με υπόθεση του δικαίου των συμβάσεων, αλλά που έχει αναφορά και στην κατηγορία των αστικών αδικημάτων. Σχετική είναι επίσης η αναφορά στον Ogus: The Law of Damages σελ. 88-89. Όπως σ' όλες τις υποθέσεις μετριασμού της ζημιάς, έτσι και στις ιδιαίτερες υποθέσεις στις οποίες ο ενάγων παρέλειψε ή αρνήθηκε να υποβάλει τον εαυτό του σε εγχείρηση, το ζητούμενο φαίνεται πάντοτε να είναι κατά πόσο η παράλειψη ή η άρνηση αυτή είναι υπό τις περιστάσεις λογική. Όπως πρόσθετα αναφέρεται στον Charlesworth & Percy on Negligence 7η Έκδ. σελ. 339-340 παρ. 5-45: «What is reasonable for a plaintiff to do in mitigation of his damage is not a question of law but one of fact in each case, the burden of proof being upon the defendant to show that the plaintiff had acted unreasonably.» Στην ίδια ως άνω υπόθεση γίνεται παραπομπή στην υπόθεση McAuley v. Lloyds List Reports 500 στην οποία αναφέρονται τα εξής τα οποία προσομοιάζουν με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης (παρατίθεται το σχετικό απόσπασμα σε μετάφραση): «Στη McAuley v. London Transport Executive
(1957)2. Lloyds List Reports 500, ο Ενάγων παρόλον που είχε συμβουλή από γιατρό του Εναγόμενου να υποστεί εγχείρηση που κατά το 90% θα του αποκαθιστούσε την κινητικότητα των δακτύλων του χεριού του, αρνήθηκε να το πράξει χωρίς λόγο, αλλάζοντας απλώς τη γνώμη του μετά μάλιστα που είχε δεχθεί να εισαχθεί σε νοσοκομείο και είχαν γίνει προς τούτο και οι αναγκαίες διευθετήσεις. Δεν υπήρχε αμφιβολία στα γεγονότα της υπόθεσης ότι ο Ενάγων είχε αντιληφθεί πλήρως τη συμβουλή που του δόθηκε και έπρεπε, ως λογικό άτομο, να μην την αγνοήσει έστω και αν προερχόταν από τον γιατρό της αντίθετης πλευράς. Στην υπόθεση Marcroft v. Scruttons Ltd
(1954)1 Lloyds List Reports 395, υπήρχε συμβουλή από τους γιατρούς του ίδιου του Ενάγοντα να αναλάβει μια συγκεκριμένη θεραπεία με εύλογες πιθανότητες επιτυχίας. Στην άρνηση του να ακολουθήσει τη συμβουλή αυτή, άρνηση που κρίθηκε αντικειμενικά παράλογη υπό τις περιστάσεις, παρόλο που υποκειμενικά η θέση του ήταν κατανοητή (per Lord Denning L.J. στη σελ.401), αποφασίστηκε ότι οι Εναγόμενοι δεν θα έπρεπε να συνεχίσουν να δαπανούν χρήματα για τις ζημιές του Ενάγοντα από το σημείο από το οποίο ο ίδιος έπρεπε να είχε υποβληθεί στη θεραπεία προς αποκατάσταση του προβλήματος του. Από την άλλη, στην υπόθεση Savage v. T. Wallis Ltd [1966] 1 Lloyds List Reports 357, οι πονοκέφαλοι που είχε ο ενάγων μπορούσαν με μια μικρή εγχείρηση στους αυχενικούς σπονδύλους να θεραπευθούν. Ο ενάγων όμως δεν ήταν πρόθυμος να υποστεί την εγχείρηση αυτή, ιδιαίτερα ενόψει του γεγονότος ότι οι δικοί του γιατροί δεν συνέστηναν την εγχείρηση η οποία, κατά την άποψη τους, θα ήταν αμφιβόλου επιτυχίας, ενώ μια εναλλακτική θεραπεία θα μπορούσε με τον καιρό να επιφέρει την εξάλειψη των πονοκεφάλων. Στα δεδομένα αυτά το Εφετείο έκρινε ότι δεν ήταν παράλογο για τον ενάγοντα να μην δεχθεί να υποβληθεί στην εγχείρηση. Το θέμα επομένως, επαναλαμβάνεται, σχετίζεται με το κατά πόσο ο ενάγων εύλογα ή παράλογα, ανάλογα με τις περιστάσεις, αρνείται ή παραλείπει να υποστεί μια κατά τα άλλα ενδεδειγμένη θεραπεία. Εάν την αρνείται παράλογα τότε, όπως αναφέρεται και στον Salmond on the Law of Torts 16η έκδ. σελ. 570, αυτή η συμπεριφορά του ισοδυναμεί με novus actus interveniens.» Τα ως άνω με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, ο ενάγων δεν δικαιούται να διεκδικεί οποιουδήποτε είδους αποζημίωση πλην των εξόδων μελλοντικής εγχείρησης για χρονικό διάστημα πέραν των 12 μηνών από του δυστυχήματος κατά το οποίο, σύμφωνα με την ιατρική μαρτυρία, θα μπορούσε να είχε αποκατασταθεί πλήρως η υγεία του αν υποβαλλόταν στη δεύτερη εγχείρηση. Επικαλέστηκε την έλλειψη χρημάτων ως τον παράγοντα που τον απέτρεψε να το κάνει. Είχε όμως λάβει διάφορα επιδόματα μέρος των οποίων θα μπορούσε να είχε διαθέσει για την πληρωμή, έστω και προκαταβολής, των ιατρικών εξόδων του εφόσον εμπιστευόταν τον ιδιωτικό τομέα, ως είχε βέβαια δικαίωμα να κάνει σύμφωνα με τη νομολογία μας ή ακόμα είχε τη δυνατότητα να υποβληθεί με εξίσου ικανοποιητικά αποτελέσματα στην ίδια εγχείρηση σε κρατικό νοσοκομείο χωρίς την πίεση εξεύρεσης των χρημάτων που απαιτούνταν. Αλλά και αργότερα όταν έπιασε ξανά δουλειά με ψηλότερα εισοδήματα για τα οποία παινεύτηκε μάλιστα με σκοπό να τα υπολογίσει προς εξασφάλιση μεγαλύτερων αποζημιώσεων για απώλεια εισοδημάτων, δεν το έκανε και γι' αυτό δεν μπορεί να αξιώνει αποζημιώσεις από τον εναγόμενο πέραν του ως άνω χρονικού πλαισίου των 12 μηνών. Έχω καταλογίσει στον ενάγοντα ανειλικρίνεια ως προς τον ισχυρισμό του ότι δεν μπορεί να εργαστεί και ότι απολύθηκε από την εργασία του λόγω του δυστυχήματος καθώς η ίδια η μαρτυρία που προσκόμισε τον διαψεύδει. Απολύθηκε λόγω πλεονασμού 2 ½ και πλέον χρόνια μετά που επανήλθε στη δουλειά του όπου εργαζόταν κανονικά και με υπερωρίες και με αυξημένα εισοδήματα, αποζημιώθηκε πλήρως συνεπεία της απόλυσης του για τον πιο πάνω λόγο και στη συνέχεια έλαβε επίδομα ανεργίας για έξι μήνες μετά την απόλυση του όσο εδικαιούτο, δηλώνοντας την ετοιμότητα του για εργασία που θα του προτεινόταν. Εργάστηκε μεταγενέστερα για πολύ μικρό χρονικό διάστημα ως ηλεκτρολόγος σε ξενοδοχείο της περιοχής του ισχυριζόμενος ότι σταμάτησε λόγω του ότι δεν μπορούσε να εκτελέσει την εργασία αυτή. Εν όψει της πιο πάνω κατάληξης μου σε σχέση με τον χρονικό πλαίσιο που αποδέχομαι ότι ο ενάγων δικαιούται αποζημιώσεις, δεν κρίνω σκόπιμο να με απασχολήσει περαιτέρω το ζήτημα του κατά πόσο ο ενάγων ενήργησε αντίθετα με όσα σχολιάζονται στην υπόθεση Ορφανίδου v. Ορφανίδη,
(2001)1 ΑΑΔ 1889 για μη υποβολή δηλαδή στις αρμόδιες φορολογικές αρχές εισοδημάτων που θα έπρεπε να φορολογούνται στην οποία με παρέπεμψε εύστοχα κατά τα άλλα ο ευπαίδευτος συνήγορος του εναγομένου. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τον τραυματισμό που υπέστη ο ενάγων, την έκταση και τη φύση και τις συνέπειες του, τον πόνο, την ταλαιπωρία που αυτός υπέστη, τις ουλές από τον τραυματισμό του στον μηρό του όπως είναι εμφανείς και περιγράφονται αυτές σε πρόσφατο ιατρικό πιστοποιητικό του 2016 του Δρος Γεωργίου (Τεκμ. 49) και τη αναγκαιότητα δεύτερης εγχείρησης με την οποία θα να αποκατασταθεί το τραύμα της κνήμης του, κρίνω ότι η επιδίκαση του ποσού των €40.000,00 ως γενικές αποζημιώσεις επί πλήρους ευθύνης θα ήταν μια ικανοποιητική αποζημίωση. Β. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Έχει αναφερθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου ότι ο ενάγων έχει υποχρέωση να αποδεικνύει τη ζημιά του με θετική μαρτυρία (βλ. Demetrios Emmanuel & Another v. Andronicos Nicolaou & Another,
(1977)1 CLR 15, Aloupou & Another v. Hadjhigeorghiou & Another,
(1984)1 CLR 475, Λαζούρας ν. Σκυλλουριώτου,
(1992)1 ΑΑΔ 168, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευά,
(1992)1 ΑΑΔ 498 και Παπαδοπούλου ν. Νικολάου,
(1998)1 ΑΑΔ 1147, 1152, 153). Η μαρτυρία του κ. Καραμαλλή (Μ.Ε.2), ήταν εκτός από ανεξάρτητη και τυπική και είναι γι' αυτόν τον λόγο δεν αντεξετάστηκε. Προσφέρθηκε για απόδειξη της ιδιοκτησίας της μοτοσικλέτας που οδηγούσε ο ενάγων και η οποία υπέστη ζημιές τις οποίες αξιώνει. Η μαρτυρία της κας Γερολέμου (Μ.Ε.3) έχει τη σημασία της, όπως θα καταδειχθεί στη συνέχεια, ως προς τις αξιώσεις του ενάγοντος που αφορούν το εισόδημα του κατά τον επίδικο χρόνο και την ισχυριζόμενη απώλεια εισοδημάτων λόγω ανικανότητας του για εργασία. Την αποδέχομαι ως ανεξάρτητη και αντικειμενική. Τα στοιχεία που παρέθεσε προέρχονται από αρχεία κυβερνητικής υπηρεσίας αρμόδιας να τηρεί τα στοιχεία αυτά και προερχόμενα σε ανύποπτο χρόνο από δηλώσεις είτε των ίδιων των εργαζομένων ή των εργοδοτών τους ή και στοιχείων που τηρούνται σε αρμόδιες κυβερνητικές υπηρεσίες που εμπλέκονται με την εξέταση σχετικών αιτημάτων για παροχή επιδομάτων, παροχών, συντάξεων κ.λπ.. Η σημασία της έχει σχέση με τις αποζημιώσεις για απώλεια εισοδημάτων οι οποίες θα με απασχολήσουν στη συνέχεια. Η μαρτυρία της κας Μούζουρου (Μ.Ε.5) και του κ. Νίκου (Μ.Ε.6), αποσκοπούσε στο να καταδειχθεί η σχέση τους με το αυτοκίνητο που κατείχε και χρησιμοποιούσε κατά τον επίδικο χρόνο ο εναγόμενος. Η μαρτυρία τους δεν αμφισβητήθηκε και γίνεται αποδεκτή χωρίς να ενέχει οποιαδήποτε σημασία ως προς τα επίδικα ζητήματα εφόσον ο εναγόμενος κατείχε το όχημα που οδηγούσε νόμιμα και διάθετε ασφαλιστική κάλυψη. Αποδέχομαι επίσης τη μαρτυρία του κ. Ευαγγέλου (Μ.Ε.8), η οποία αφορούσε αίτηση με ημερομηνία 19.05.2016 για παροχή στον ενάγοντα σύνταξης ανικανότητας όπως και του εγκρίθηκε σε ποσοστό 75% στις 16.11.2016, μαρτυρία η οποία όμως αφορά πολύ μεταγενέστερο χρόνο και που δεν σχετίζεται με τα επίδικα γεγονότα υπό την έννοια που έχω ήδη εξηγήσει. Ο ενάγων δικαιούται το σύνολο των ιατρικών εξόδων του για την πρώτη εγχείρηση για τα οποία κατάθεσε ο ίδιος και ρωτήθηκε σχετικά και ο θεράπων ιατρός του Δρ Παναγιώτου και αποδείχθηκαν όπως κρίνω με τις αποδείξεις που συμπεριλαμβάνονται στο Τεκμ. 29. Δικαιούται επίσης τα έξοδα εξασφάλισης του ιατρικού πιστοποιητικού από το Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, της επιδιόρθωσης της μοτοσικλέτας του και της αστυνομικής έκθεσης, ήτοι συνολικά το ποσό των €19.902,91σ. όπως εμφαίνονται στον κατάλογο του Τεκμ. 29 και στις αποδείξεις που επισυνάπτονται σε αυτόν συμπεριλαμβανομένου του ποσού των €2.259,00 ως ιατρικά έξοδα σύμφωνα με το Τεκμ. 29
(3), έξοδα τα οποία εξακολουθεί να οφείλει στον ιατρό του. Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι στο ως άνω ποσό δεν υπολογίζω το ποσό των €420,00 που αφορά τα έξοδα υπό α/α 13,14,15,16 και 20 του Τεκμ. 29 ως προκληθέντα μεταγενέστερα των 12 μηνών όπως έχω καθορίσει πιο πάνω. Επιδικάζεται το ως άνω ποσό των €19.902,91σ. ως ειδικές αποζημιώσεις επί πλήρους ευθύνης. Σε σχέση με τη δεύτερη εγχείρηση που είναι ανάγκη να υποβληθεί ο ενάγων ο Δρ Παναγιώτου ανέφερε ότι χωρίς επιπλοκές αυτή θα έχει κόστος €15.000,00, με επιπλοκές τα κόστη ανεβαίνουν. Ο Δρ Γεωργίου αναφέρθηκε για το ίδιο ζήτημα ότι κοστολογεί το ποσό μιας δεύτερης εγχείρησης στο ποσό των €3.000,00 με €4.000,
- Υπάρχει πράγματι μια σημαντική απόκλιση. Θεωρώ υπερβολικό το κόστος της όπως υπολογίστηκε από τον Δρα Παναγιώτου και αυτό λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχική εγχείριση που αφορούσε πιο πολύπλοκη διαδικασία, εφόσον θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί και το κάταγμα της περόνης και με τέσσερις ημέρες μόνο ως εσωτερικός ασθενής, χρεώθηκε συνολικά όπως αποδέχομαι από το Τεκμ. 29 €17.786,98σ. Θεωρώ ότι για μια δεύτερη εγχείρηση με λιγότερες ημέρες παραμονής ως εσωτερικός ασθενής στο Νοσοκομείο και ασφαλώς μια πιο προβλέψιμη εγχείρηση και αφαιρουμένων αρκετών χρεώσεων (π.χ. χρεώσεις για Φιλίππου XXXXX, Τουππά XXXXX, Ιωάννου XXXXX συνολικά €
- 085,00 ή Ruran Ambulance Services €480,00 ή 30 mins out of hours €855,00 και Out of Hours or Charrge (30 mins) €230,00 που είχαν χρεωθεί για την πρώτη εγχείρηση και οι οποίες δεν κρίνονται πλέον αναγκαίες δαπάνες καταλήγω ότι το ποσό των €10.000,00 θα είναι μια λογική χρέωση. Επομένως θεωρώ ως δίκαιη αποζημίωση για μια τέτοια εγχείρηση το ποσό των €10.000,
- Επί πλέον επιδικάζεται και το ποσό των €1.200,00 ως έξοδα αναγκαίας φυσικοθεραπείας όπως αυτά εξάγονται από την αντίστοιχη σχετική χρέωση που είχε γίνει για ανάλογη θεραπεία κατά την πρώτη εγχείρηση όπως καταγράφεται με α/α 17 και 18 στο Τεκμ. 29 συμπεριλαμβανομένων και των εξόδων μετάβασης του όπως αυτά καταγράφονται επίσης στο ίδιο ως άνω Τεκμ. 29 με α/α 25, 26,
- Εδώ ανοίγω ακόμα μια παρένθεση για να καταδειχθεί η υπερβολή που χαρακτήριζε την όλη μαρτυρία του ενάγοντος. Πρόκειται για την υποβολή του σε φυσιοθεραπεία, όταν ισχυρίστηκε ότι υποβαλλόταν σε αυτή για 6 μήνες καθημερινά και για άλλους δύο για 2 φορές τη βδομάδα. Στις αποδείξεις όμως που προσκόμισε δεν αποδεικνύεται ένας τέτοιος αριθμός φυσιοθεραπειών. Ακόμα για απουσία του από την εργασία του για την δεύτερη εγχείρηση για 8 μήνες όταν ο ίδιος ο ιατρός του αναφέρθηκε σε 6 μήνες και ο Δρ Γεωργίου σε 4 μήνες. Καταλήγω να επιδικάσω ως δίκαιη αποζημίωση για μελλοντική εγχείρηση και φυσιοθεραπεία επί πλήρους ευθύνης το συνολικό ποσό των €11.200,
- Σε σχέση την απώλεια εισοδημάτων όπως αποφάνθηκα πιο πάνω κρίνω ότι ο ενάγων δικαιούται αποζημιώσεις για απώλεια εισοδήματος για 12 μήνες και επί πλέον 13ο μισθό. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της κας Γερολέμου (Τεκμ. 14) ο μηνιαίος μισθός του ενάγοντος για το αμέσως προηγούμενο μήνα του δυστυχήματος τον Ιανουάριο δηλαδή του 2010 ήταν €1.957,00 Χ 13 (συμπεριλαμβανομένου και του 13ου μισθού) = €25.441,00 επί πλήρους ευθύνης. Η ως άνω ανάλυση της μαρτυρίας και η κατάληξη μου σε σχετικά ευρήματα σε σχέση με τα τραύματα και τα κατάλοιπα που αυτά άφησαν στον ενάγοντα όπως και η ενδεδειγμένη θεραπεία που έτυχε ή έπρεπε να τύγχανε όπως και τις σχετικές αποζημιώσεις που δικαιούται ο ενάγων ως ιατρικά έξοδα, φανερώνει ότι δεν υπήρξε ουσιώδης απόκλιση στη μαρτυρία των δύο ιατρών δηλαδή του θεράποντος ιατρού του, του Δρος Παναγιώτου και του Δρος Γεωργίου που ενεργούσε για την ασφαλιστική εταιρεία του εναγομένου. Αξιοσημείωτο είναι ότι ως προς τα ουσιώδη είχαν συμφωνήσει με όσα καταγράφονται στα ιατρικά πιστοποιητικά ο ένας τους άλλου. Όπου επισημάνθηκαν μικροδιαφορές έχουν σημειωθεί πιο πάνω και ανάλογα αντικρίστηκαν από το Δικαστήριο εξάγοντας τα δικά του συμπεράσματα. ΟΙ ΤΟΚΟΙ: Ο χρόνος από τον οποίο πρέπει να αρχίζουν οι τόκοι των ποσών που επιδικάστηκαν ως γενικές και ειδικές αποζημιώσεις κατά τη νομολογία μας ανήκει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, το οποίο λαμβάνει υπόψη ασφαλώς διάφορους παράγοντες όπως τον τρόπο με τον οποίο προωθήθηκε η αγωγή (βλ. Καμπούρης v. Εταιρείας Βιοχρώμ Λτδ
(2005)1 (Β) ΑΑΔ 1246). Στην υπόθεση Φοινικαρίδη v. Γεωργίου,
(1991)1 ΑΑΔ 475, δίδονται οι κατευθυντήριες γραμμές για την επιδίκαση των τόκων που θα φέρουν τα διάφορα ποσά για τα οποία αποδίδονται αποζημιώσεις (βλ. επίσης την Ζαχαρία κ.ά. v. Καραολή,
(2004)1 ΑΑΔ 72). Αντιλαμβάνομαι ότι η καθυστέρηση που υπήρξε στην καταχώρηση της αγωγής και ακολούθως για ένα χρόνο της έκθεσης απαιτήσεως οφειλόταν στην αναμονή της εξέλιξης της υγείας του ενάγοντος, στις διάφορες εξετάσεις στις οποίες υποβαλλόταν όπως και την έκδοση των σχετικών ιατρικών πιστοποιητικών, οι ημερομηνίες των οποίων όπως και οι ημερομηνίες κατά τις οποίες υποβλήθηκε στις διάφορες θεραπείες είναι ενδεικτικές. Κρίνω ότι υπό τις περιστάσεις θα ήταν δίκαιο όπως τόσο το ποσό των γενικών αποζημιώσεων ήτοι €40.000,00 επί πλήρους ευθύνης μειωμένου κατά 50% ήτοι €20.000,00 όσο και αυτό των ειδικών αποζημιώσεων συνολικού ποσού €45.343,91σ. επί πλήρους ευθύνης μειωμένου στο ποσοστό του 50% ήτοι συνολικό ποσό €22.671,96σ. θα φέρουν νόμιμο τόκο από της ημερομηνίας της δυστυχήματος ήτοι την 15.02.
- Το ποσό των €11.200,00 έξοδα μελλοντικής εγχείρησης και φυσιοθεραπείας μειωμένο σε ποσοστό 50% ήτοι €5.600,00 θα φέρει νόμιμο τόκο από σήμερα. ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Συνοψίζοντας, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντος και εναντίον του εναγομένου ως ακολούθως: Επιδικάζονται υπέρ του οι ακόλουθες αποζημιώσεις αφού από τα ποσά που του επιδικάστηκαν επί πλήρους ευθύνης αφαιρείται το 50% ποσοστό της δικής του ευθύνης: (α) Ως γενικές αποζημιώσεις το ποσό των €20.000,00 πλέον νόμιμος τόκος από 15.02.
- (β) Ως ειδικές αποζημιώσεις το ποσό των €22.671,96σ. πλέον νόμιμος τόκος από 15.02.
- (γ) Έξοδα μελλοντικής εγχείρησης και φυσιοθεραπείας €5.600,00 πλέον νόμιμος τόκος από σήμερα 14.12.
- ΤΑ ΕΞΟΔΑ: Επιδικάζονται έξοδα υπέρ του ενάγοντος και εναντίον του εναγομένου όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο στην ανάλογη κλίμακα. (Υπ.) ............ Χρ. Γ. Φιλίππου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Final Αναφορά: Αξιώσεις για γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για ζημιές που προκλήθηκαν συνεπεία αμελούς οδήγησης και πρόκλησης δυστυχήματος. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο