← Κύπρος

EFTHIMIOU ROYAL SEWING CURTAINS LTD κ.α. ν. Ferragamo Trading Ltd κ.α., Συνενωμένες Αγωγές Αρ.: 3412/2011, 3413/2011 & 3414/2011, 28/2/2018

EFTHIMIOU ROYAL SEWING CURTAINS LTD κ.α. ν. Ferragamo Trading Ltd κ.α., Συνενωμένες Αγωγές Αρ.: 3412/2011, 3413/2011 & 3414/2011, 28/2/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2018:A62 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: Γ. Κ. Βλάμη, Ε.Δ. Συνενωμένες Αγωγές Αρ.: 3412/2011, 3413/2011 & 3414/2011 Αρ. Αγωγής: 3412/2011 Μεταξύ: EFTHIMIOU ROYAL SEWING CURTAINS LTD, εκ Λεμεσού Ενάγοντες και

  1. Ferragamo Trading Ltd, εκ Πάφου
  2. Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
  3. Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού Εναγομένων Αρ. Αγωγής: 3413/2011 Μεταξύ: Κώστας Νικολάου, εκ Λεμεσού Ενάγοντας και
  4. Ferragamo Trading Ltd, εκ Πάφου
  5. Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
  6. Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού Εναγομένων Αρ. Αγωγής: 3414/2011 Μεταξύ: Γιώργος Ευθυμίου, εκ Λεμεσού Ενάγοντας και
  7. Ferragamo Trading Ltd, εκ Πάφου
  8. Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
  9. Κυπριακός Οργανισμός Τουρισμού Εναγομένων Ημερομηνία: 28.02.18 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα σε κάθε κος Β. Ερωτοκρίτου για κ.κ. Β. Ερωτοκρίτου Δ.Ε.Π.Ε μία από τις αγωγές: (ο κ. Μυτίδης για ν' ακούσει απόφαση) Για Εναγόμενη 1 σε κος Γ. Αγγελίδης για κ.κ. Π. Αγγελίδη & Σία Δ.Ε.Π.Ε. κάθε μία από τις αγωγές: (η κα Μ. Πιερή για ν' ακούσει απόφαση) Για Εναγόμενη 2 σε κος Στ. Ερωτοκρίτου κάθε μία από τις αγωγές: (η κα Ε. Κυριάκου μαζί με κα Β. Πόποβα για ν' ακούσει απόφαση) Για Εναγόμενη 3 σε κος Δ. Μιχαηλίδης για κ. Χρίστο Μ. Τριανταφυλλίδη κάθε μία από τις αγωγές: (η κα Μ. Πιερή για ν' ακούσει απόφαση) ΑΠΟΦΑΣΗ Δυνάμει δικαστικού διατάγματος ημερομηνίας 31.05.16 οι αγωγές 3412/11, 3413/11 και 3414/11 με οδηγό την αγωγή υπ' αριθμό 3412/11 συνενώθηκαν αναφορικά με όλα τα επίδικα θέματα. Η αποκοπή και πτώση ενός κλώνου από δένδρο που κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν φυτεμένο εντός του κατασκηνωτικού χώρου Πόλεως Χρυσοχούς στην επαρχία Πάφου αποτέλεσε την αιτία καταχώρησης των εν λόγω συνενωμένων αγωγών. Έκαστος Ενάγοντας σε κάθε μία από τις συνενωμένες αγωγές αποδίδει στους Εναγομένους αμελείς πράξεις, παραλείψεις και παράβαση εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων, ως αποτέλεσμα των οποίων η μεν Ενάγουσα στην αγωγή υπ' αριθμό 3412/11 αξιώνει ειδικές αποζημιώσεις συνεπεία υλικών ζημιών που ισχυρίζεται ότι υπέστηκε ιδιοκτησίας της όχημα και οι δε Ενάγοντες στις αγωγές 3413/11 και 3414/11 διεκδικούν ειδικές και γενικές αποζημιώσεις για ζημιές, απώλειες και σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία που ισχυρίζονται ότι υπέστηκαν. Οι δικογραφημένες θέσεις και ισχυρισμοί των διαδίκων: Αποτελεί κοινή δικογραφημένη θέση του Ενάγοντα σε κάθε μία από τις εκθέσεις απαιτήσεων των συνενωμένων αγωγών ότι στις 19.08.10 σε σημείο εντός του κατασκηνωτικού χώρου στην Πόλυ Χρυσοχούς, τη στιγμή που δεν υπήρχαν ακραία καιρικά φαινόμενα και κάτω από συνθήκες που λογικά ένας μέσος συνετός άνθρωπος δεν μπορούσε να προβλέψει, αποκόπηκε κλώνος από δένδρο που ήταν φυτεμένο εντός του εν λόγω κατασκηνωτικού χώρου. Όλοι οι Ενάγοντες επιρρίπτουν κοινή και/ή αλληλέγγυα ευθύνη για την πρόκληση του πιο πάνω περιστατικού στους Εναγομένους καταλογίζοντας τους αμέλεια και παράβαση θεσμοθετημένων καθηκόντων τους στη βάση των πιο κάτω ισχυρισμών, λεπτομέρειες των οποίων περιέχονται σε κάθε μία έκθεση απαίτησης: (α) παρέλειψαν να διατηρούν σε καλή και ασφαλή κατάσταση τα δένδρα του εν λόγω κατασκηνωτικού χώρου, (β) επέτρεψαν και/ή ανέχτηκαν να διατηρούνται δένδρα στον εν λόγω κατασκηνωτικό χώρο χωρίς να λάβουν τα αναγκαία μέτρα έτσι ώστε οι επισκέπτες να έχουν ελεύθερη και ασφαλή πρόσβαση σ' αυτόν, (γ) παρέλειψαν να αφαιρέσουν τα δένδρα και/ή κόψουν και/ή κλαδέψουν τους κλώνους που ήταν επικίνδυνοι προς αποφυγή ατυχημάτων ώστε να προστατεύονται οι χρήστες του εν λόγω κατασκηνωτικού χώρου, (δ) παρέλειψαν να λάβουν και/ή ελέγξουν αν λήφθηκαν όλα τα αναγκαία μέτρα προς αποφυγή ατυχημάτων σε όσους χρησιμοποιούσαν τον εν λόγω κατασκηνωτικό χώρο, (ε) δεν επέδειξαν τη δέουσα προσοχή και φροντίδα προς αποφυγή ατυχημάτων στον εν λόγω κατασκηνωτικό χώρο. Περαιτέρω αποτελεί κοινή δικογραφημένη θέση των Εναγόντων ότι στην προκειμένη περίπτωση ισχύει το δόγμα Res ipsa loquitur. Όπως έκαστος Ενάγοντας δικογραφεί στην έκθεση απαίτησης του, κατά τον ουσιώδη χρόνο η Εναγόμενη 3 ήταν ο ενοικιαστής του επίμαχου κατασκηνωτικού χώρου, τον οποίον είχαν ενοικιάσει από την Εναγόμενη 2 που ήταν υπεύθυνη για τη συντήρηση και επισκευή του χώρου αυτού και στη συνέχεια υπενοικίασαν στην Εναγόμενη 1, η οποία ήταν η διαχειρίστρια του εν λόγω χώρου. Επιπροσθέτως οι Ενάγοντες στις αγωγές υπ' αριθμό 3413/11 και 3414/11 επικαλούνται παράβαση ρητού και/ή εξυπακουόμενου όρου σύμβασης μέσα από την οποίαν οι Εναγόμενοι είχαν συμβατικό καθήκον να λάβουν όλα τα δέοντα και/ή εύλογα μέτρα και/ή προφυλάξεις για την ασφάλεια τους κατά το χρόνο που αυτοί θα βρίσκονταν εντός του εν λόγω κατασκηνωτικού χώρου και να μην τους εκθέσουν σε κίνδυνο τραυματισμού, την ύπαρξη του οποίου κινδύνου οι Εναγόμενοι γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν. Σύμφωνα ακόμη με τους Ενάγοντες, ένεκα του ατυχήματος υπέστηκαν έξοδα, ζημιές και βλάβες. Συγκεκριμένα η Ενάγουσα στην αγωγή υπ' αριθμό 3412/11 ισχυρίζεται ότι από την πτώση του κλώνου του δένδρου το όχημα της με αριθμούς εγγραφής KNQ416 που ήταν νόμιμα σταθμευμένο σε σημείο εντός του εν λόγω κατασκηνωτικού χώρου υπέστη ζημιές ύψους €1.970, ποσό το οποίο αξιώνει εναντίον όλων των Εναγομένων. Παράλληλα ο Ενάγοντας στην αγωγή υπ' αριθμό 3413/11 ισχυρίζεται ότι από την πτώση του κλώνου του δένδρου κατά τη νόμιμη παρουσία του στον εν λόγω κατασκηνωτικό χώρο υπέστη σωματικές βλάβες, τις οποίες περιγράφει στην έκθεση απαίτησης, καθώς επίσης έξοδα ύψους €4.200, ως αποτέλεσμα των οποίων απαιτεί την επιδίκαση γενικών και ειδικών αποζημιώσεων. Κατ' ανάλογο τρόπο, ο Ενάγοντας στην αγωγή υπ' αριθμό 3414/11 επικαλείται ότι από την πτώση του ιδίου κλώνου του δένδρου, επίσης κατά τη νόμιμη παρουσία του στον εν λόγω κατασκηνωτικό χώρο, υπέστη σωματικές βλάβες, τις οποίες και αυτός περιγράφει στην έκθεση απαίτησης του, καθώς επίσης έξοδα ύψους €650, ως αποτέλεσμα των οποίων αξιώνει την επιδίκαση γενικών και ειδικών αποζημιώσεων. Μέσα από τις υπερασπίσεις της η Εναγόμενη 1 αρνείται ότι είχε την κατοχή και/ή έλεγχο του εν λόγω κατασκηνωτικού χώρου και ισχυρίζεται ότι της είχε ανατεθεί από τον κάτοχο και/ή διαχειριστή του χώρου εκείνου να ελέγχει, να επιθεωρεί και να επιτρέπει την είσοδο σε άτομα και οχήματα κατόπιν πληρωμής τελών εισόδου-παραμονής, τα οποία και εισέπραττε, χωρίς έτσι να σχετίζεται με ζητήματα ασφάλειας του εν λόγω κατασκηνωτικού χώρου. Είναι η θέση της Εναγομένης 1 ότι το επικαλούμενο περιστατικό δεν συνέβηκε και ισχυρίζεται ότι το όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416 ουδέποτε εισήλθε ή βρισκόταν εντός του εν λόγω κατασκηνωτικού χώρου. Επίσης η Εναγόμενη 1 αρνείται τα όσα της αποδίδονται και ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται στις ισχυριζόμενες αποζημιώσεις. Είναι ακόμη η θέση της Εναγομένης 1 ότι αποκλειστικός υπαίτιος του περιστατικού που οι Ενάγοντες επικαλούνται είναι ο Ενάγοντας στην αγωγή υπ' αριθμό 3414/11 επειδή κατ' ισχυρισμό οδηγούσε αμελώς το πιο πάνω όχημα ως υπάλληλος της εταιρείας στην οποία ανήκει το όχημα αυτό και είναι η Ενάγουσα στην αγωγή υπ' αριθμό 3412/11, λεπτομέρειες της οποίας αμέλειας παρέχονται, καθιστώντας την εν λόγω ενάγουσα εταιρεία εκ προστήσεως υπεύθυνη για τις πράξεις και παραλείψεις του υπαλλήλου της αλλά και τον Ενάγοντα αυτό προσωπικά υπεύθυνο για ισχυριζόμενη αμέλεια. Επιπλέον η Εναγόμενη 1 εγείρει ανταπαίτηση εναντίον των Εναγόντων στις συνενωμένες αγωγές υπ' αριθμό 3412/11 και 3414/11 αξιώνοντας ποσό ως αποζημιώσεις που ισχυρίζεται ότι δικαιούται σε συνεισφορά στην περίπτωση που της καταλογιστεί ευθύνη, την οποίαν οι εν λόγω Ενάγοντες απορρίπτουν και συνεπώς ζητούν την απόρριψη της. Η Εναγόμενη 2 μέσα από τις δικές της υπερασπίσεις αρνείται ότι ευθύνεται για την πρόκληση του ατυχήματος καθώς επίσης ότι οι Ενάγοντες έχουν υποστεί τις ζημιές και βλάβες που επικαλούνται και ισχυρίζεται ότι τα πραγματικά γεγονότα είναι τα εξής: (α) Ο εν λόγω κατασκηνωτικός χώρος αποτελεί μέρος του κρατικού δάσους λίμνης και την 01.02.80 εκμισθώθηκε στον Εναγόμενο
  10. (β) Ακολούθως ο εν λόγω κατασκηνωτικός χώρος υπεκμισθώθηκε στον Εναγόμενο 1 και όταν η άδεια χρήσης έληξε στις 28.02.10 ο Εναγόμενος 1 αρνήθηκε να παραδώσει τον χώρο αυτό στον Εναγόμενο 3, ο οποίος με τη σειρά του θα έπρεπε να τον είχε παραδώσει στο Τμήμα Δασών. (γ) Στις 19.08.10 η Εναγόμενη 3 συνέχιζε να έχει την ευθύνη του εν λόγω χώρου, τον οποίον το Τμήμα Δασών επισκεπτόταν σε τακτά χρονικά διαστήματα και εκτελούσε διάφορες δασοκομικές εργασίες όπως κλαδεύματα, υλοτομίες επικίνδυνων έργων κ.λ.π. Σύμφωνα με την Εναγόμενη 2, ο εν λόγω κατασκηνωτικός χώρος παραδόθηκε στο Τμήμα Δασών στις 28.04.11 και συνεπώς κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είχε την ευθύνη του χώρου αυτού. Επίσης η Εναγόμενη 2 ισχυρίζεται ότι το επίδικο περιστατικό αποτελεί υπό τις περιστάσεις αναπόφευκτο ατύχημα (inevitable accident) χωρίς έτσι η ίδια να ευθύνεται για την πρόκληση του. Ο Εναγόμενος 3 μέσα από τις υπερασπίσεις του αρνείται ότι ευθύνεται για την πρόκληση του ατυχήματος καθώς επίσης ότι οι Ενάγοντες έχουν υποστεί τις ζημιές και βλάβες που επικαλούνται και ισχυρίζεται ότι τα πραγματικά γεγονότα είναι τα εξής: (α) Περί την 01.03.80 δυνάμει σύμβασης μίσθωσης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Διευθυντή Τμήματος Δασών και του Εναγομένου 3, ο πρώτος εκμίσθωσε τον εν λόγω κατασκηνωτικό χώρο στον δεύτερο. (β) Περί την 01.03.2000 δυνάμει σύμβασης η άδεια χρήσης του εν λόγω κατασκηνωτικού χώρου παραχωρήθηκε σε κάποιον Νίκο Ματθαίου, η οποία όμως έληξε περί τις 28.02.
  11. (γ) Ο Ματθαίου παρέλειψε να παραδώσει την κατοχή του επίμαχου χώρου, τον οποίος και εξακολουθούσε να κατέχει χωρίς τη συγκατάθεση του Εναγομένου
  12. (δ) Ένεκα της πιο πάνω συμπεριφοράς του Ματθαίου, ο Εναγόμενος 3 καταχώρησε εναντίον του εν λόγω προσώπου την αγωγή υπ' αρ. 2628/10 καθώς και οι ιδιωτικές ποινικές υποθέσεις 6364/10, 11246/10 και 11655/10, όλες στο Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου. (ε) Το Τμήμα Δασών με επιστολή του ημερομηνίας 10.07.09 γνωστοποίησε στον Εναγόμενο 3 την πρόθεση του να μην ανανεώσει την πιο πάνω σύμβαση μίσθωσης της κρατικής γης στην οποίαν περιλαμβάνεται ο εν λόγω κατασκηνωτικός χώρος. Είναι ακόμη η δικογραφημένη θέση του Εναγομένου 3 ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν είχε την κατοχή και/ή έλεγχο του εν λόγω κατασκηνωτικού χώρου. Περαιτέρω ο Εναγόμενος 3 ισχυρίζεται ότι σε περίπτωση που το επίδικο περιστατικό αποδειχτεί ότι συνέβηκε αυτό αποτελεί αναπόφευκτο ατύχημα που δεν μπορούσε να προβλεφθεί και/ή αποτραπεί με την επίδειξη εύλογης επιμέλειας. Επιπλέον ο Εναγόμενος 3 επικαλείται ότι στην προκειμένη περίπτωση εφαρμόζεται το νομικό αξίωμα του Res ipsa loquitur. Προσαχθείσα μαρτυρία: Για την απόδειξη των απαιτήσεων τους οι Ενάγοντες παρουσίασαν έξι μάρτυρες. Προς υπεράσπιση τους η Εναγόμενη 2 κάλεσε δύο μάρτυρες και ο Εναγόμενος 3 ένα μάρτυρα. Αντίθετα η Εναγόμενη 1 επέλεξε να μην παρουσιάσει μάρτυρα υπεράσπισης. Παράλληλα κατά την εκδίκαση της υπόθεσης κατατέθηκαν δεκαεπτά τεκμήρια. Επιπροσθέτως, τα μέρη κατέθεσαν από κοινού τα εξής παραδεχτά γεγονότα:

(1)Η ζημιά του οχήματος με αριθμούς εγγραφής KNQ416 που αναφέρεται στη συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3412/11 ανέρχεται στα €840 επί πλήρους ευθύνης (Τεκμήριο 10).
(2)Τα ιατρικά έξοδα του Δρ. Κωστάκη Χατζηβασίλη σε σχέση με τη συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3413/11 ανέρχεται στα €400 επί πλήρους ευθύνης.
(3)Τα ιατρικά έξοδα του Δρ. Κωστάκη Χατζηβασίλη και του Δρ. Νίκου Σωτηρίου σε σχέση με τη συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3414/11 ανέρχονται συνολικά στα €650 επί πλήρους ευθύνης. Τα πιο πάνω παραδεκτά γεγονότα εγκρίθηκαν από το Δικαστήριο και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ευρημάτων του. Ακολούθως με την έναρξη της εκδίκασης των συνενωμένων αγωγών η ανταπαίτηση των Εναγόντων στις συνενωμένες αγωγές υπ' αριθμό 3412/11 και 3414/11 αποσύρθηκε και απορρίφθηκε ανεπιφύλακτα χωρίς οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. ΜΕ1 ήταν ο Κώστας Νικολάου, Ενάγοντας στη συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3413/
  1. Μέρος της κυρίως εξέτασης του αποτέλεσε γραπτή δήλωση στην οποίαν αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι στις 19.08.10 μετέβηκε στον κατασκηνωτικό χώρο Πόλυς Χρυσοχούς για διακοπές μαζί με την οικογένεια του και την οικογένεια του Ενάγοντα στην συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3414/
  2. Ξαφνικά σε κάποια στιγμή μετά που είχαν σταθμεύσει τα οχήματα τους και έστησαν τα αντίσκηνα τους, βρισκόμενοι εντός του κατασκηνωτικού χώρου, ένας ευκάλυπτος έγειρε και χτύπησε τους Ενάγοντες και το όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416 προκαλώντας τους τις σωματικές βλάβες που περιγράφουν στις εκθέσεις απαιτήσεις τους καθώς επίσης και ζημιές στο εν λόγω όχημα. Αμέσως μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο Πόλυς Χρυσοχούς Ο ίδιος είχε κτυπηθεί στην περιοχή του μετώπου και στον αριστερό βραχίονα. Ήταν σοκαρισμένος. Τα παιδιά τους έκλαιγαν πανικοβλημένα. Έβαλε το χέρι του στο πρόσωπο και ήταν γεμάτος αίματα. Δίπλα του ήταν ο φίλος του επίσης λουσμένος στα αίματα. Η σύζυγος του Ενάγοντα στην συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3414/11 τους μετέφερε στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών και Επειγόντων Περιστατικών του νοσοκομείου Πόλυς Χρυσοχούς όπου αφού έγιναν 5 ραφές στο μέτωπο του ΜΕ1 αμφότεροι μεταφέρθηκαν με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου όπου αφού τους έγιναν όλες οι απαραίτητες εξετάσεις οι ιατροί τους ανακοίνωσαν ότι πρέπει να γίνει εισαγωγή τους για περαιτέρω παρακολούθηση. Αυτοί όμως υπέγραψαν υπεύθυνη δήλωση και απεχώρησαν επειδή οι οικογένειες τους ήταν σε άσχημη ψυχολογική κατάσταση και δίχως συγκεκριμένο τόπο διανυκτέρευσης. Επιστρέφοντας στον κατασκηνωτικό χώρο παρατήρησαν ότι μέρος του ευκαλύπτου δεν ήταν εκεί επειδή άνθρωποι του κατασκηνωτικού χώρου αφού τον τεμάχισαν με δεδροκοπτικές μηχανές τον μετέφεραν εκτός του χώρου. Στη συνέχεια οι δύο Ενάγοντες μαζί με τις οικογένειες τους εντόπισαν με τη βοήθεια άλλου ατόμου με το όνομα Σάββας ένα διαμέρισμα στην Πόλυ Χρυσοχούς όπου παρέμειναν μέχρι τις 22.08.10, ημερομηνία που ο ιατρός του νοσοκομείου Πόλυς Χρυσοχούς, τον οποίον επισκέπτονταν καθημερινά για αλλαγή των πληγών και για εξετάσεις, τους επέτρεψε να επιστρέψουν στη Λεμεσό. Στις 21.08.10 ο ΜΕ1 έδωσε κατάθεση για το επίδικο περιστατικό στην αστυνομία. Στις 23.08.10 ο ΜΕ1 επισκέφθηκε τον νευρολόγο-ψυχίατρο Δρ Κωστάκη Χατζηβασίλη επειδή είχε πονοκέφαλο, ζάλη, τάση για εμετό, δυσκολία στο βάδισμα, υπνηλία, έλλειψη ισορροπίας, γενική αδυναμία και σκοτοδίνη, για τις υπηρεσίες του οποίου πλήρωσε το ποσό των €
  3. Επίσης επισκέφτηκε τον πλαστικό χειρούργο Δρ. Γιώργο Ψαρά σχετικά με την ουλή που είχε στο πρόσωπο του. Στα πλαίσια της δια ζώσης μαρτυρίας της κυρίως εξέτασης του ο ΜΕ1 κατέθεσε τα πιο κάτω έγγραφα ως τεκμήρια: Τεκμήριο 1 - Ιατρικό πιστοποιητικό Δρ Κωστάκη Χατζηβασίλη ημερ. 28.10.10 Τεκμήριο 2 - Ιατρικό πιστοποιητικό Δρ Γιώργου Ψαρά ημερ. 06.09.10 Τεκμήριο 3 - Πιστοποιητικό άδειας ασθενείας από 20.08.10-22.08.10 Τεκμήριο 4 - Τιμολόγιο υπ' αρ.29091 μαζί με απόδειξη πληρωμής υπ' αρ. 27520 Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1 δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, πως ο επίμαχος ευκάλυπτος βρισκόταν στη νότια πλευρά του κατασκηνωτικού χώρου και ο ίδιος έστησε το αντίσκηνο του μπροστά και δυτικά του δένδρου ενώ είχε σταθμεύσει το όχημα στην ανατολική πλευρά του χώρου που εγκαταστάθηκε. Η απόσταση του αντίσκηνου του από τον επίμαχο ευκάλυπτο ήταν περίπου 10 μέτρα. Ερχόμενος στη στιγμή του επιδίκου περιστατικού, ο εν λόγω μάρτυρας δήλωσε πως είχε 'γείρει', όπως χαρακτηριστικά είπε, ολόκληρο το δένδρο και ένα κλωνί από αυτό στην άκρια τους χτύπησε. Στη συνέχεια ο εν λόγω μάρτυρας εξήγησε ότι ξεριζώθηκε ο ευκάλυπτος (από τη ρίζα του) και έπεσε κάτω. Πέφτοντας το δένδρο κάτω στο έδαφος, μέρος του και συγκεκριμένα ένα κλωνί χτύπησε τον ίδιο και το φίλο του. Επ' αυτού ο εν λόγω μάρτυρας υπέδειξε περίπου στο κέντρο του μετώπου του ως το σημείο που χτυπήθηκε. Ακολούθως διευκρίνισε ότι η χρέωση που έγινε και πλήρωσε για την είσοδο του στον κατασκηνωτικό χώρο (Τεκμήριο 4) αφορά και τις δύο οικογένειες με αποτέλεσμα να του αναλογεί το ήμισυ της χρέωσης και κατ' επέκταση του ποσού που πλήρωσε. Στα πλαίσια ακόμη της αντεξέτασης του προσκομίστηκε ως Τεκμήριο 5 γραπτή κατάθεση που έδωσε στην αστυνομία στις 21.08.10 στην οποία σημειώνεται, μεταξύ άλλων, ότι όταν έγινε αντιληπτό ότι ο ευκάλυπτος ξεριζώθηκε και έπεφτε εκεί όπου βρίσκονταν, έτρεξαν όλοι να γλυτώσουν αλλά δυστυχώς ο ίδιος και ο Ενάγοντας στη συνενωμένη αγωγή υπ' αρ. 3414/11 δεν τα κατάφεραν με αποτέλεσμα να τους κτυπήσει στο κεφάλι. Επίσης σημειώνεται ότι αμφότεροι Ενάγοντες μετέβηκαν στο νοσοκομείο Πάφου όπου στον ΜΕ1 έγιναν 5 ραφές στο μέτωπο. Ακολούθως μεταφέρθηκαν στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου όπου υπεβλήθηκαν σε ακτινολογικό έλεγχο και αφού δεν είχαν κάτι το σοβαρό και μετά που υπέγραψαν υπεύθυνη δήλωση ότι εξέρχονται με δική τους ευθύνη έφυγαν από το νοσοκομείο. ΜΕ2 ήταν ο Γιώργος Ευθυμίου, Ενάγοντας στη συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3414/11 και διευθυντής και μέτοχος της εταιρείας Efthimiou Royal Sewing Curtains Ltd που είναι η Ενάγουσα στη συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3412/
  4. Μέρος της κυρίως εξέτασης του αποτέλεσε γραπτή δήλωση, το περιεχόμενο της οποίας στο κομμάτι που αφορά τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβηκε το επίδικο περιστατικό και τα γεγονότα που ακολούθησαν στο νοσοκομείο Πόλυς Χρυσοχούς και Γενικό Νοσοκομείο Πάφου μέχρι τις 22.08.10 είναι πανομοιότυπο με αντίστοιχο στη γραπτή δήλωση του ΜΕ
  5. Για το λόγο αυτό δεν χρειάζεται να κάνω οποιαδήποτε αναφορά. Συμπληρωματικά μπορεί να σημειωθεί η δήλωση του ΜΕ2 ότι από την πτώση του ευκαλύπτου ο ίδιος τραυματίστηκε στο κεφάλι. Αισθανόταν έντονο κάψιμο και αίματα έτρεχαν από το κεφάλι του. Πρόσεξε ότι ο ΜΕ1 ήταν και αυτός χτυπημένος και έσπευσε να τον βοηθήσει. Τα υπόλοιπα μέλη των οικογενειών τους δεν είχαν τραυματιστεί αλλά έκλαιγαν και ήταν πανικοβλημένα. Σε σχέση με το επίδικο περιστατικό ο μάρτυρας έδωσε κατάθεση στην αστυνομία στις 21.08.
  6. Ακολούθως στις 23.08.10 ο ΜΕ2 επειδή δεν αισθανόταν καλά επισκέφθηκε τον Δρ. Κωστάκη Χατζηβασίλη, για τις υπηρεσίες του οποίου ο εν λόγω μάρτυρας πλήρωσε το ποσό των €
  7. Επίσης στις 25.08.10 ο ΜΕ2 επισκέφθηκε τον δερματολόγο-αφροδιδιολόγο Δρ. Νίκο Σωτηρίου, για τις υπηρεσίες του οποίου πλήρωσε το ποσό των €
  8. Περαιτέρω στις 27.08.10 δόθηκαν οδηγίες στον εκτιμητή Νίκο Μαρκουλή να προβεί σε εκτίμηση των ζημιών στο όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416, το ύψος της οποίας καθόρισε στα €840 πλέον €120 που αφορά απώλεια χρήσης του οχήματος για περίοδο 4 ημερών προκειμένου να επιδιορθωθούν οι εν λόγω ζημιές. Για τις υπηρεσίες του εκτιμητή ο ΜΕ2 πλήρωσε το ποσό των €
  9. Στα πλαίσια της δια ζώσης μαρτυρίας της κυρίως εξέτασης του ο ΜΕ2 κατέθεσε τα πιο κάτω έγγραφα ως τεκμήρια: Τεκμήριο 6 - Ιατρικό πιστοποιητικό Δρ Κωστάκη Χατζηβασίλη ημερ. 28.10.10 Τεκμήριο 7 - Ιατρικό πιστοποιητικό Δρ Νίκου Σωτηρίου ημερ. 25.08.10 Τεκμήριο 8 - Απόδειξη είσπραξης υπ' αρ. 3635 ημερ. 02.09.10 από Δρ. Νίκο Σωτηρίου Τεκμήριο 9 - Πιστοποιητικό εγγραφής υπ' αρ. 1275304 μηχανοκινήτου οχήματος με αριθμούς εγγραφής KNQ416 Τεκμήριο 10 - Εκτίμηση Νίκου Μαρκουλή ημερ. 30.08.10 με 6 επισυνημμένες έγχρωμες φωτογραφίες οχήματος με αριθμούς εγγραφής KNQ416 Τεκμήριο 11 - Απόδειξη είσπραξης υπ' αρ. 1439 ημερ. 30.08.10 από Νίκο Μαρκουλή Τεκμήριο 12 - Έντυπο έρευνας στον Έφορο Εταιρειών αναφορικά με την Efthimiou Royal Sewing Curtains Ltd Τεκμήριο 13 - Γραπτή κατάθεση ΜΕ2 ημερ. 21.08.10 στην αστυνομία Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ2 δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, πως το δένδρο έπεσε ολόκληρο από τη ρίζα του και τους κτύπησε κλώνος στην άκρια του. Σύμφωνα με τον εν λόγω μάρτυρα, το γεγονός της πτώσης δεικνύει ότι το επίμαχο δένδρο ήταν επικίνδυνο. Σε ότι αφορά το όχημα που οδηγούσε το είχε σταθμεύσει απέναντι από τον ευκάλυπτο στην αριστερή πλευρά ανατολικά σε απόσταση περίπου 1-2 μέτρα. Όπως ο μάρτυρας εξήγησε, κατά την πτώση του δένδρου οι σύζυγοι των Εναγόντων έπεσαν στο έδαφος κάτω από το όχημα και έτσι δεν τραυματίστηκαν. Ωστόσο προκλήθηκε ζημιά στο όχημα, την οποίαν ο ΜΕ2 υπέδειξε στην έγχρωμη φωτογραφίας αρ. 3 του Τεκμηρίου
  10. Η ζημιά δεν επιδιορθώθηκε μέχρι σήμερα επειδή ο ΜΕ2 δεν είχε τα χρήματα. Αναφορικά με τις θυγατέρες τους αυτές τη στιγμή της πτώσης βρίσκονταν στην τουαλέτα και γι' αυτό ούτε αυτές τραυματίστηκαν. Τα δε αντίσκηνα είχαν εγκατασταθεί σε απόσταση περίπου 10 μέτρων από τον ευκάλυπτο στη δυτική πλευρά του και απέναντι από το σταθμευμένο όχημα. Αναφερόμενος στον ισχυρισμό του ότι του έγιναν δύο ραφές στο ηνιακό μέρος, ο εν λόγω μάρτυρας υπέδειξε ως τέτοιο σημείο στο μέσο του πάνω μέρους της κεφαλής του. ΜΕ3 ήταν ο Σάββας Νεοφύτου, φίλος του ΜΕ
  11. Μέρος της κυρίως εξέτασης του αποτέλεσε γραπτή δήλωση, στην οποίαν αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι στις 19.08.10 ενημερώθηκε από τον ΜΕ2 ότι μαζί με τον ΜΕ1 και τις οικογένειες τους ήλθαν στον κατασκηνωτικό χώρο. Όταν όμως ήλθε με τη σύζυγο του στο χώρο για να τους επισκεφθεί πληροφορήθηκε ότι είχαν τραυματιστεί από το επίδικο περιστατικό και θα μεταφέρνονταν στο Ξενικό Νοσοκομείο Πάφου για περαιτέρω εξετάσεις. Εκεί στο χώρο πρόσεξε άτομα να τεμαχίζουν κλώνους του επίμαχου δένδρου με τη χρήση δενδροκοπτικών μηχανών. Εκεί ακόμη ήταν κάποιος Λάκης που είτε ήταν ο διαχειριστής του χώρου είτε τον εκπροσωπούσε. Κατόπιν συνεννόησης μεταξύ του ΜΕ3 και του Λάκη παραχωρήθηκε άδειο διαμέρισμα που ανήκε σε συγγενικό πρόσωπο του Λάκη για να παραμείνουν οι ΜΕ1 και ΜΕ2 μαζί με τις οικογένειες τους μέχρι να αναχωρούσαν από την Πόλυ Χρυσοχούς. Στη συνέχεια ο ΜΕ3 ήταν αυτός που μαζί με τη σύζυγο του ταξίδεψαν στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου και μετέφεραν τους ΜΕ1 και ΜΕ2 στο πιο πάνω διαμέρισμα. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ3 δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, πως θεωρεί ότι ο Λάκης είναι ο διαχειριστής από την παρουσία του στο χώρο, τη συμπεριφορά που επέδειξε και τις ενέργειες στις οποίες προέβηκε. Το διαμέρισμα που παραχώρησε βρίσκεται στο Προδρόμι και συγκεκριμένα στο δρόμο προς τη Δρούσεια. Δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο το όνομα 'Λάκης' να είναι υποκοριστικό και το πραγματικό ονοματεπώνυμο του να είναι 'Νίκος Μηνά'. Επίσης ο εν λόγω μάρτυρας ανάφερε ότι όταν μετέβηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου πρόσεξε ότι οι ΜΕ1 και ΜΕ2 ήταν γυμνοί από τη μέση και πάνω και είχαν αίματα στο κεφάλι τους. Ακόμη ενώ ήταν στον κατασκηνωτικό χώρο πρόσεξε τον ευκάλυπτο να είναι πεσμένος στο όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ
  12. ΜΕ4 ήταν η Πετρούλλα Ιωάννου, η οποία κατά τον ουσιώδη χρόνο βρισκόταν εντός του κατασκηνωτικού χώρου. Η γραπτή δήλωση της αποτέλεσε την κυρίως εξέταση της. Σύμφωνα με το περιεχόμενο της, ενώ βρισκόταν στον κατασκηνωτικό χώρο ξαφνικά σε κάποια στιγμή ένας ευκάλυπτος που ήταν στο χώρο που είχαν κατασκηνώσει οι ΜΕ1 και ΜΕ2 με τις οικογένειες τους, έγειρε προς το μέρος τους τραυματίζοντας τους ΜΕ1 και ΜΕ2 καθώς επίσης προκαλώντας ζημιά στο όχημα χρώματος άσπρου τύπου Van. Από ότι παρατήρησε ο ΜΕ1 είχε ματωμένο κεφάλι κυρίως στο μέτωπο. Ματωμένο ήταν και το κεφάλι του ΜΕ
  13. Περαιτέρω σημειώνεται ότι όλοι οι εκεί ήταν πανικοβλημένοι ενώ τα παιδιά ήταν σοκαρισμένα και έκλαιγαν. Σε κάποια φάση κάποια άτομα ήλθαν στον κατασκηνωτικό χώρο και άρχιζαν να τεμαχίζουν τα κλωνιά του επίμαχου δένδρου με τη χρήση δενδροκοπτικών μηχανών καταφέρνοντας μέρος του έργου τους επειδή παρενέβησαν οι σύζυγοι των ΜΕ! και ΜΕ2 διαμαρτυρόμενοι. Αντεξεταζόμενη η ΜΕ4 δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, πως αυτό που είδε ήταν το δένδρο να πέφτει και όχι να ξεριζώνεται (να βγαίνει από τη ρίζα του) υπό την έννοια τα κλαδιά του να είναι αυτά που έπεσαν και τραυμάτισαν τους ΜΕ1 και ΜΕ2 και παράλληλα να προκαλέσουν ζημιά στο όχημα. ΜΕ5 ήταν ο ιδιώτης ιατρός Δρ. Νίκος Σωτηρίου με ειδικότητα στη δερματολογία. Στην κυρίως εξέταση του ανάφερε, μεταξύ άλλων, ότι ο ΜΕ2 ήταν ασθενής του από το έτος 2008 όταν ξεκίνησε η θεραπεία της ηλεκτροτριχογένεσης που αποσκοπούσε στη διατήρηση των υφιστάμενων τριχών και επανέκφυση νέων τριχών που είχαν χαθεί. Επίσης ο εν λόγω μάρτυρας ανάφερε ότι στις 25.08.10 τον επισκέφθηκε ο ΜΕ2 όπου και παρατήρησε ένα τραυματισμό στο τριχωτό της κεφαλής του και ειδικότερα 3 ραφές και συρραφές μεγέθους 4 εκατοστών. Σε μεταγενέστερο στάδιο ο ΜΕ2 τον επισκέφθηκε εκ νέου και τότε παρατήρησε ότι οι συρραφές είχαν αφαιρεθεί και το τραύμα είχε επουλωθεί αλλά παρέμεινε ουλώδης ιστός. Σε σχέση με τα πιο πάνω ο μάρτυρας αυτός ετοίμασε ιατρικό πιστοποιητικό, το οποίο αφού αναγνώρισε ως το Τεκμήριο 7 υιοθέτησε το περιεχόμενο του. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ5 δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, πως στο σημείο που ο ΜΕ2 έχει κτυπήσει δεν πρόκειται να παρουσιαστούν τρίχες και συνεπώς ο ΜΕ2 έχει χάσει τις τρίχες στη συγκεκριμένη περιοχή. Δεν έχει όμως επηρεαστεί η θεραπεία για τις υπόλοιπες τρίχες στα άλλα επίμαχα σημεία. Όπως ο εν λόγω ιατρός είπε, η ουλή είναι νεοσχηματισθής ιστός που στερείται αγγείων και εξαρτημάτων του δέρματος, όπως είναι η τρίχα. Επομένως στις ουλές δεν γεννιούνται και/ή δεν παρουσιάζονται τρίχες. ΜΕ6 ήταν ο ιδιώτης νευρολόγος-ψυχίατρος Δρ. Κωστάκης Χατζηβασίλης. Στην κυρίως εξέταση του αφού αναγνώρισε τα Τεκμήρια 1 και 6 ως τα ιατρικά πιστοποιητικά που ετοίμασε και υπέγραψε για τους ΜΕ1 και ΜΕ2, υιοθέτησε το περιεχόμενο τους. Σχετικά με την εμφάνιση του στο Δικαστήριο ανάφερε ότι η χρέωση του ανέρχεται στα €150 που είναι συνολικά για αμφότερους ΜΕ1 και ΜΕ
  14. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ6 δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, πως οι ιατρικές του διαπιστώσεις καταγράφονται στα εν λόγω ιατρικά πιστοποιητικά, τα οποία επίσης περιέχουν υποκειμενικές αναφορές των ΜΕ1 και ΜΕ
  15. Όπως ήδη λέχθηκε εκ μέρους και για λογαριασμό της Εναγομένης 1 δεν παρουσιάστηκε μάρτυρας υπεράσπισης. Την ίδια στιγμή η Εναγόμενη 2 παρουσίασε δύο μάρτυρες υπεράσπισης και ο Εναγόμενος 3 ένα μάρτυρα υπεράσπισης. Πρώτος μάρτυρας υπεράσπισης της Εναγομένης 2 ήταν ο Ανδρέας Λαζάρου (Μ1Υ2), ο οποίος εργάζεται ως δασικός λειτουργός στο δασικό σταθμό Γυαλιάς. Όπως ο μάρτυρας ανάφερε στην κυρίως εξέταση του, κατά τον ουσιώδη χρόνο υπηρετούσε στο δασικό σταθμό Γυαλιάς. Στις 19.08.10 ενημερώθηκε για ένα ατύχημα που συνέβηκε στον κατασκηνωτικό χώρο της Πόλυς Χρυσοχούς και όταν μετέβηκε εκεί με τον προϊστάμενο του διαπίστωσε ότι είχε εκριζωθεί από περιφραγμένο χώρο ένας ευκάλυπτος νεαρής ηλικίας στηθιαίας διαμέτρου 38 εκατοστών. Επειδή όμως πριν από την επίσκεψη του στη σκηνή άτομο του δημοτικού συμβουλίου Πόλυς Χρυσοχούς τεμάχισε το συγκεκριμένο δένδρο, αυτό που ο μάρτυρας αυτός μπόρεσε να δει επί τόπου ήταν ένα ξεριζωμένο κομμάτι δένδρου μήκους γύρω στο 1,30-1,50 μέτρα. Οι καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν ήταν πολύ καλές. Ειδικότερα δεν φυσούσε άνεμος που θα μπορούσε να δημιουργήσει θέμα εκρίζωσης αλλά υπήρχε καύσωνας. Σύμφωνα με τον εν λόγω μάρτυρα, ο συγκεκριμένος ευκάλυπτος ήταν απόλυτα υγιές και δεν εντόπισε οτιδήποτε που θα του έδιδε την εντύπωση ότι υπήρχε κάποιο πρόβλημα. Όπως ακόμη ο εν λόγω μάρτυρας είπε, είναι η πρώτη φορά στην εικοσάχρονη επαγγελματική του σταδιοδρομία που είδε να εκριζώνεται ένα δένδρο τέτοιου είδους, σε τέτοια υγιή κατάσταση και σε τέτοια νεαρή ηλικία. Επίσης από ότι ο μάρτυρας γνωρίζει, συνεργεία της δασικής περιφέρειας Γυαλιάς προβαίνουν σε τακτικές επιθεωρήσεις του χώρου, ήτοι 1-2 φορές το χρόνο ή αναλόγως όποτε χρειάζεται, κλαδεύοντας τα επικίνδυνα δένδρα. Αντεξεταζόμενος ο Μ1Υ2 δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, πως ο επίδικος ευκάλυπτος βρισκόταν σε περιφραγμένο μέρος εντός του κατασκηνωτικού χώρου επειδή εκεί υπήρχε αυλάκι που μετέφερνε όμβρια ύδατα από τον κατασκηνωτικό χώρο στη θάλασσα. Περαιτέρω ο εν λόγω μάρτυρας επέμεινε ότι οι κλαδεύσεις των δένδρων στον κατασκηνωτικό χώρο γίνονταν όποτε ήταν αναγκαίο. Ωστόσο ο μάρτυρας αυτός δεν γνωρίζει πότε ήταν η τελευταία φορά πριν από το ατύχημα που η υπηρεσία του προέβηκε σε αφαίρεση δένδρου ή κλάδεμα δένδρων στο χώρο εκείνο. Επίσης ο Μ1Υ2 δήλωσε πως δεν είναι ειδικός για να μπορεί να εκφέρει άποψη αν το ρίζωμα του δένδρου ήταν προβληματικό. Ο εν λόγω μάρτυρας δεν μπορεί να πει που αποδίδει το ξερίζωμα του δένδρου. Κατά τον μάρτυρα αυτό ένας απλός άνθρωπος δεν θα μπορούσε να προβλέψει το επίδικο ατύχημα. Δεύτερος μάρτυρας υπεράσπισης της Εναγομένης 2 ήταν ο Μιχάλης Μακρής (Μ2Υ2), ο οποίος εργάζεται ως περιφερειακός δασικός λειτουργός Πάφου. Κατά τον ουσιώδη χρόνο ο εν λόγω μάρτυρας κατείχε την ίδια θέση. Στην κυρίως εξέταση του ο μάρτυρας ανάφερε μεταξύ άλλων, ότι τα καθήκοντα του ήταν η διαχείριση και η προστασία των κρατικών δασών στην επαρχία Πάφου. Καταθέτοντας ως Τεκμήριο 14 σύμβαση μίσθωσης ημερομηνίας 01.03.80 του επίμαχου κατασκηνωτικού χώρου από το Τμήμα Δασών στον ΚΟΤ, ο εν λόγω μάρτυρας επικαλούμενος τον όρο 5θ του εγγράφου είπε ότι την ευθύνη διαχείρισης του χώρου είχε ο ΚΟΤ ενώ το Τμήμα Δασών είχε υποχρέωση περιποίησης της εκεί βλάστησης και των δένδρων. Προς εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής υπάλληλοι του Τμήματος Δασών επισκέπτονταν τον επίμαχο κατασκηνωτικό χώρο κάθε Οκτώβριο με Νοέμβριο όπου κλάδευε 5-7 ευκαλύπτους, εκτός εάν υπήρχε καταγγελία/πληροφορορία από ιδιώτη ή από τον εκμισθωτή του χώρου για την ύπαρξη επικίνδυνων δένδρων οπότε επισκέπτονταν το χώρο ενωρίτερα. Αναφερόμενος στον εκμισθωτή ο εν λόγω μάρτυρας κατονόμασε κάποιο Νίκο Ματθαίου που την 01.03.2000 είχε εκμισθώσει τη διαχείριση του επίμαχου χώρου από τον ΚΟΤ με τη σύμφωνη γνώμη του Τμήματος Δασών. Σύμφωνα με τον μάρτυρα αυτό, ουδέποτε το Τμήμα Δασών ειδοποιήθηκε ότι στον επίμαχο υπήρχε επικίνδυνο δένδρο που έχρηζε άμεσης αποκοπής. Όπως ο εν λόγω μάρτυρας επίσης είπε, μετά το ατύχημα ο ίδιος δεν επισκέφθηκε το χώρο αλλά γνωρίζει ότι αυτό συνέβηκε σε χώρο πλησίον οχετού όπου απαγορευόταν η κατασκήνωση και δεν επιτρεπόταν η παρουσία ατόμων. Επ' αυτού ο εν λόγω μάρτυρας ανάφερε ότι είχαν επανειλημμένως επισημάνει στον Ματθαίου να τοποθετήσει προειδοποιητικές πινακίδες. Αντεξεταζόμενος ο Μ2Υ2 δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, πως η υπηρεσία του δεν έλεγξε αν ο εκμισθωτής συμμορφώθηκε με τις υποδείξεις της για τοποθέτηση προειδοποιητικών πινακίδων. Η υπηρεσία του δεν έκανε οποιεσδήποτε περιποιήσεις της βλάστησης και των δένδρων στην περιοχή όπου έγινε το ατύχημα επειδή τοποθέτησαν περίφραξη για να αποφεύγεται η διακίνηση πεζών και η τοποθέτηση οχημάτων. Η προτεραιότητα περιποίησης δένδρων και βλάστησης δινόταν σε άλλους χώρους της κατασκήνωσης. Σύμφωνα με τον μάρτυρα η πιθανότερη εκδοχή για την πτώση του επίμαχου ευκαλύπτου και κατ' επέκταση πρόκλησης του ατυχήματος είναι η υπέρμετρη υγροποίηση των ριζών του εν λόγω δένδρου από τα νερά του οχετού, πράγμα που καταγράφεται στην έκθεση του ανώτερου δασικού λειτουργού Γυαλιάς. Σύμφωνα ακόμη με τον μάρτυρα, ο κίνδυνος ο οχετός να προκαλέσει πτώσης δένδρου ήταν παρατηρητέος από το Τμήμα Δασών. Επίσης είναι η θέση του μάρτυρα ότι οποιοσδήποτε θα μπορούσε να αντιληφθεί ότι το μέρος δίπλα από τον περιφραγμένο χώρο ήταν ακατάλληλος για κατασκήνωση λόγω της ύπαρξης του οχετού. Περαιτέρω ο μάρτυρας ανάφερε ότι για την περίοδο 28.02.10 που έπρεπε να είχε παραδοθεί ο κατασκηνωτικός χώρος μέχρι τον Απρίλιο 2011 ο ΚΟΤ πλήρωσε στο Τμήμα Δασών μισθώματα συνολικού ποσού €21.907,
  16. Επιπλέον ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι με επιστολή του ημερομηνίας 10.07.09 το Τμήμα Δασών πληροφόρησε τον ΚΟΤ ότι δεν θα ανανεωνόταν η σύμβαση μίσθωσης και γι' αυτό κάλεσε να του παραδοθεί ο κατασκηνωτικός χώρος όπως προνοούσαν οι όροι της μεταξύ τους σύμβαση. Επ' αυτού κατατέθηκε η εν λόγω επιστολή ως Τεκμήριο
  17. Επικαλούμενος το Τεκμήριο 15, ο εν λόγω μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι ο ΚΟΤ είχε τη διαχείριση και εκμετάλλευση του επίμαχου κατασκηνωτικού χώρου μέσα από τη χρήση των υποστατικών που ο ΚΟΤ είχε ανεγείρει για εξυπηρέτηση των κατασκηνωτών. Επιπλέον ο εν λόγω μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι το Τμήμα Δασών δεν είχε ευθύνη παρακολούθησης των δένδρων στον κατασκηνωτικό χώρο αλλά υποχρέωση κάθε τέλος του έτους να τα περιποιούνται για να αποφεύγονται ατυχήματα αναλόγως των πιστωτικών αποθεμάτων. Μοναδικός μάρτυρας υπεράσπισης του Εναγομένου 3 ήταν ο Ολύμπιος Ιωαννίδης (Μ1Υ3), ο οποίος εκτελεί καθήκοντα λειτουργού επιθεώρησης στον Κυπριακό Οργανισμό Τουρισμού. Η γραπτή του δήλωση βασικά αποτέλεσε την κυρίως εξέταση του. Μέσα από το έγγραφο αυτό, κατόπιν επίκλησης του όρου 5(θ) του Τεκμηρίου 14, καταγράφεται αναφορά ότι η επιθεώρηση των δένδρων στον κατασκηνωτικό χώρο δεν περιλαμβανόταν στα καθήκοντα του αλλά πως την ευθύνη της περιποίησης και των κλαδεμάτων των δένδρων είχε το Τμήμα Δασών. Επίσης σημειώνεται ότι κατά το χρόνο που συνέβηκε το περιστατικό ο ΚΟΤ δεν είχε κατοχή του χώρου αλλά ο Νίκος Ματθαίου δυνάμει άδειας χρήσης. Επίσης δηλώνεται πως το Τεκμήριο 14 είχε τερματιστεί από το Τμήμα Δασών στις 28.02.10 δυνάμει επιστολής ημερομηνίας 10.07.09, την οποίαν ο εν λόγω μάρτυρας στην δια ζώσης μαρτυρία της κυρίως εξέτασης του αναγνώρισε ως το Τεκμήριο
  18. Ακόμη στη δια ζώσης μαρτυρία της κυρίως εξέτασης του έκανε αναφορά σε δύο επιστολές του ΚΟΤ ημερομηνίας 02.02.11 και 15.04.11 που αποστάληκαν στο δικηγόρο των Εναγόντων εις απάντηση δικών του επιστολών. Οι επιστολές του ΚΟΤ κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 16 και 17 αντίστοιχα. Αντεξεταζόμενος ο Μ1Υ3 δήλωσε, ανάμεσα σ' άλλα, πως μετά τον τερματισμό της άδειας χρήσης μεταξύ του ΚΟΤ και του Νίκου Ματθαίου ο ΚΟΤ παρέδωσε στο Τμήμα Δασών τη χρήση του κατασκηνωτικού χώρου, χωρίς όμως να θυμάται πότε έγινε αυτό. Ερχόμενος στο επίδικο περιστατικό ο εν λόγω μάρτυρας ανάφερε ότι ενημερώθηκε από τον Ματθαίου αλλά δεν μετέβηκε στο χώρο και ούτε προέβηκε σε οποιαδήποτε ενέργεια επειδή εκκρεμούσε δικαστική διαδικασία. Σύμφωνα με τον μάρτυρα αυτό, ουδέποτε οποιοσδήποτε από τον κατασκηνωτικό χώρο τους ειδοποίησε ότι κάποιο δένδρο είναι επικίνδυνο και έχρηζε αποκοπής. Επίσης ο μάρτυρας δήλωσε πως ουδέποτε ο ΚΟΤ είχε την ευθύνη λειτουργίας του κατασκηνωτικού χώρου αφού δυνάμει εγγράφου άδειας χρήσης υπεύθυνος του χώρου καθώς και κάτοχος αλλά και διαχειριστής αυτούς είναι ο Νίκος Ματθαίου. Ωστόσο ο μάρτυρας αυτός δεν θυμόταν αν ο ΚΟΤ πλήρωσε στο Τμήμα Δασών το ποσό των €21.907,55 ως ενοίκιο για την περίοδο από 28.02.10 μέχρι 20.04.
  19. Τελικές Αγορεύσεις: Στις τελικές αγορεύσεις τους όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές προσπάθησαν με νομική επιχειρηματολογία αλλά και με σχολιασμό μερών της προσκομισθείσας μαρτυρίας καθώς και με παραπομπή σε νομολογία να πείσουν για την ορθότητα των θέσεων και εισηγήσεων τους. Μη αμφισβητούμενα γεγονότα: Προτού ασχοληθώ με την αξιολόγηση της προσαχθείσας μαρτυρίας θεωρώ χρήσιμο να αναφέρω ορισμένα γεγονότα που είτε αποτελούν κοινό έδαφος των διαδίκων είτε δεν αμφισβητήθηκαν μέσα από την εκδίκαση της αγωγής. Συγκεκριμένα τέτοια γεγονότα είναι τα εξής:
(1)Στις 19.08.10 οι Ενάγοντες στις συνενωμένες αγωγές 3413/11 και 3414/11 (ΜΕ1 και ΜΕ2) μετέβησαν μαζί με τις οικογένειες τους στον κατασκηνωτικό χώρο Πόλυς Χρυσοχούς για σκοπούς αναψυχής.
(2)Ο ΜΕ2 μετέβηκε στον πιο πάνω κατασκηνωτικό χώρο χρησιμοποιώντας το όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416, του οποίου εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης είναι η εταιρεία Efthimiou Royal Sewing Curtains Ltd που είναι η Ενάγουσα στη συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3412/11 (Τεκμήριο 9), της οποίας διευθυντής και μέτοχος είναι ο ΜΕ2.
(3)Ο επίμαχος κατασκηνωτικός χώρος βρίσκεται εντός του δάσους Λίμνης παρά την Πόλυ Χρυσοχούς και αποτελεί μέρος του Κρατικού Δάσους Λίμνης.
(4)Δυνάμει σύμβασης μίσθωσης ημερομηνίας 01.03.80 που υπεγράφη μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας δια του Τμήματος Δασών και του ΚΟΤ ο επίμαχος κατασκηνωτικός χώρος ενοικιάστηκε από τον πρώτο στο δεύτερο έναντι ετήσιου μισθώματος (Τεκμήριο 14).
(5)Με βάση γραπτή συμφωνία άδειας χρήσης ο επίμαχος κατασκηνωτικός χώρος υπενοικιάστηκε από τον ΚΟΤ στον Νίκο Ματθαίου με τη συναίνεση του Τμήματος Δασών.
(6)Στις 19.08.10 σημειώθηκε πτώση δένδρου που βρισκόταν στον επίμαχο κατασκηνωτικό χώρο. Τα πιο πάνω γεγονότα αποτελούν μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Αξιολόγηση μαρτυρίας και ευρήματα Δικαστηρίου: Κατά την ακροαματική διαδικασία το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία και ευχέρεια να παρακολουθήσει με κάθε δυνατή προσοχή όλους τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιον του. Με κριτήρια την όλη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα κατά τη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης καθώς και το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους, σε συνυφασμό με τα τεκμήρια που έχουν κατατεθεί στη δίκη το Δικαστήριο προχωρεί στην αξιολόγηση τους, πάντοτε με πλήρη επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα του επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, την πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, την ειλικρίνεια τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων (βλέπε κυπριακό νομικό σύγγραμμα 'Το Δίκαιο της Απόδειξης' του Τάκη Ηλιάδη σελίδες 24 και 215, Bauer v. Ηροδότου & Υιοί Λτδ
(1994)1 Α.Α.Δ. 325, Λάρκου v. Παναγή
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 80, Ζαβρού v. Χαραλάμπους
(1996)1(Α) Α.Α.Δ. 447 και Ζαμπάς v. A & G Tsiarkezos Constructions Ltd
(1998)1 Α.Α.Δ. 820). Στη συνέχεια και κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στα σημεία της μαρτυρίας, που στηρίζεται η κρίση του Δικαστηρίου για την αξιοπιστία ή μη της μαρτυρίας αυτής και κατά λογική συνέχεια για την αποδοχή ή απόρριψη της είτε στην ολότητα της είτε μέρος της (Παύλου v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Σάββα v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 391, Kades v. Nicolaou & Another
(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ. 256). Επομένως το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να αποδεχτεί την μαρτυρία ενός μάρτυρα είτε στην ολότητα της είτε μέρος της, η οποία ασκείται στη βάση των αρχών που το Εφετείο επισήμανε στην υπόθεση Κωνσταντίνου v. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 219/2012, ημερ. 29.11.13. Η προσέγγιση που το Δικαστήριο υιοθετεί στο θέμα αποδοχής ή όχι μιας μαρτυρίας υπόκειται στον περιορισμό της αιτιολόγησης (Λαζάρου v. Δημοκρατίας,
(2010)2 Α.Α.Δ. 633). Το ακόλουθο απόσπασμα από την Shahin Haisan Fawzy Mohamed v. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 266 εξηγεί με σαφήνεια τα πιο πάνω: "... ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός ή μη πιστευτός, εν όλω ή εν μέρει, σύμφωνα με την άποψη την οποία έχει σχηματίσει το Δικαστήριο ως προς την αξιοπιστία του. Αυτή όμως η δυνατότητα επιλογής μερών μαρτυρίας προσφέρεται μόνο στις περιπτώσεις μαρτύρων οι οποίοι κρίνονται ως αξιόπιστοι μάρτυρες. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Δικαστήριο μπορεί να επιλέξει το μέρος της μαρτυρίας του μάρτυρα το οποίο, κατά την άποψη του Δικαστηρίου, εκφράζει την πραγματικότητα, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να απορρίψει άλλο μέρος της μαρτυρίας του το οποίο θεωρείται λανθασμένο, είτε λόγω ανεπίγνωστα ανεπαρκούς παρατήρησης, είτε λόγω αδυναμίας μνήμης. (Γεωργιάδης v. Αστυνομίας
(1985)1 Α.Α.Δ. 56). Στις περιπτώσεις όμως όπου ένας μάρτυρας κρίνεται αναξιόπιστος για καλό λόγο, σίγουρα δεν υπάρχει διαθέσιμη μια τέτοια επιλογή μερών μαρτυρίας. (Μιχαήλ v. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 168). " Μικρές αντιφάσεις σε ασήμαντες λεπτομέρειες ή μικροανακρίβειες σε επουσιώδη θέματα δεν καταστρέφουν την αξιοπιστία των μαρτύρων αλλά αντίθετα ενδυναμώνουν την ειλικρίνειά τους και δείχνουν ότι δεν προσχεδίασαν την εκδοχή που μετέφεραν στο Δικαστήριο (Κουδουνάρης ν. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 320). Είναι καλά γνωστό ότι η μαρτυρία που παρουσιάζεται δεν κρίνεται μικροσκοπικά, υπό την έννοια πως δεν απομονώνονται τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα από το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας στη δίκη. Μπορεί η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα να είναι ατομική, δηλαδή να γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητα της και την πειστικότητά της, όμως θα πρέπει τα όσα αναφέρονται από τον κάθε μάρτυρα να συναρτώνται, να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των λοιπών μαρτύρων και έτσι να διερευνάται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών (Μουσταφά ν. Καυκαρή, Πολιτική Έφεση 10705 ημερ. 08.02.2002, Παύλου ν. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 68 και Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506). Η δε αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός εμπειρογνώμονα εδράζεται στις ίδιες αρχές με βάση τις οποίες αξιολογούνται οι μαρτυρίες των κοινών μαρτύρων (Ψάλτης v. Αστυνομίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 113) και Κίτση v. Γενικού Εισαγγελέα
(2001)!Β Α.Α.Δ. 1077). Το Δικαστήριο μπορεί να δεχτεί μέρος της μαρτυρίας του ενός ή άλλου εμπειρογνώμονα και να εξάγει τα δικά του συμπεράσματα (Πιττάλης v. Ianira Enterprises Ltd κ.α.
(1997)1 Α.Α.Δ. 814). Βέβαια η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυρα στο εδώλιο δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας του, παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης του (Vassiliko Cement Works Ltd v. Stavrou
(1978)1 C.L.R. 389, Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1(Β) Α.Α.Δ. 746, Star Fiber Glass Ltd v. Elneda Trading Ltd
(1992)1 Α.Α.Δ. 875 και Χαραλάμπους v. Αβραάμ κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441). Ο ρόλος του εμπειρογνώμονα είναι να προμηθεύει το Δικαστή με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για την αξιολόγηση της ορθότητας των συμπερασμάτων του για να μπορέσει έτσι το Δικαστήριο να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη γνώμη εφαρμόζοντας αυτά τα κριτήρια πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (Νομικό Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τάκης Ηλιάδης, 1994, σελίδες 138-146, Καούρης v. Δημητρίου
(2008)1Β Α.Α.Δ. 967 και Davie v. Edinburgh Magistrates
(1953)S.C. 34). Στο βαθμό και την έκταση που ο πραγματογνώμονας βασίζει τη γνώμη του σε γεγονότα που του έχουν γνωστοποιηθεί, τα γεγονότα αυτά πρέπει να αποδεικνύονται σύμφωνα με τους αποδεικτικούς κανόνες (Ττοουλιάς v. Δημοκρατία
(1989)2 Α.Α.Δ. 258, Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1Β Α.Α.Δ. 746, Republic v. Chacholiades
(1980)2 C.L.R. 481 και Χαραλάμπους v. Σάββα
(1996)1Α Α.Α.Δ. 576). Η μαρτυρία ενός εμπειρογνώμονα γίνεται αποδεκτή για να παρέχει το Δικαστήριο με επιστημονική μαρτυρία που μπορεί να μην βρίσκεται μέσα στις γνώσεις και εμπειρίες του Δικαστή (Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1). Με γνώμονα τα πιο πάνω το Δικαστήριο προχωρεί σε αξιολόγηση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του πάντοτε σε σχέση με τα επίδικα θέματα της αγωγής. Ο ΜΕ1 γενικά δημιούργησε καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Με απλότητα και ευθύτητα ο εν λόγω μάρτυρας ήλθε και εξιστόρησε τα γεγονότα που περιήλθαν στη σφαίρα της προσωπικής του αντίληψης και πραγματικά διαδραματίστηκαν. Η μαρτυρία του διαχωρίζεται σε δύο ουσιαστικά μέρη. Το πρώτο κομμάτι αφορά μαρτυρία για το επίδικο περιστατικό ως ισχυριζόμενο γεγονός. Η μαρτυρία αυτή του ΜΕ1 παρέμεινε αναντίλεκτη. Πέραν αυτού όμως επιβεβαιώνεται από μαρτυρίες ατόμων που κλήθηκαν και κατέθεσαν είτε από την πλευρά των Εναγόντων είτε από τη μεριά των Εναγομένων, οι οποίοι δεν είχαν κανένα προσωπικό συμφέρον ή όφελος από το αποτέλεσμα των συνενωμένων αγωγών. Επ' αυτού παραπέμπω στις μαρτυρίες της ΜΕ4 (Πετρούλλα Ιωάννου), η οποία ήταν κατασκηνώτρια στον ίδιο χώρο και παρούσα όταν συνέβηκε το συμβάν χωρίς να γνωρίζεται με τον ΜΕ1, καθώς και του Μ1Υ2 (Ανδρέας Λαζάρου), ο οποίος επίσης δεν σχετίζεται με τον ΜΕ1 και υπό την ιδιότητα του δασικού λειτουργού μετέβηκε στη σκηνή του περιστατικού μετά που αυτό συνέβηκε. Χωρίς δεύτερη σκέψη αποδέχομαι το κομμάτι αυτό της μαρτυρίας του ΜΕ1 ως αληθές και αξιόπιστο. Συγκεκριμένα αποδέχομαι και τούτα αποτελούν μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου ότι στις 19.08.10 ο ΜΕ1 με την οικογένεια του μετέβηκε στον κατασκηνωτικό χώρο Πόλυς Χρυσοχούς για σκοπούς αναψυχής. Εκεί για τους ίδιους λόγους μετέβηκε ο ΜΕ2 με την οικογένεια του με τους οποίους ο ΜΕ1 διατηρούσε φιλικές σχέσεις. Ο ΜΕ2 έφθασε στον κατασκηνωτικό χώρο οδηγώντας το όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416 τύπου Van μάρκας Renault χρώματος άσπρου. Μετά που τους επιτράπηκε η είσοδος στον κατασκηνωτικό χώρο από το διαχειριστή, οι ΜΕ1 και ΜΕ2 στάθμευσαν τα οχήματα τους και επέλεξαν την περιοχή εντός του χώρου εκείνου όπου θα τοποθετούσαν τα αντίσκηνα τους. Ο ΜΕ1 έστησε το αντίσκηνο του μπροστά και λίγο δυτικά από ένα ευκάλυπτο και σε απόσταση 10 μέτρων περίπου από το σημείο που το εν λόγω δένδρο ήταν φυτεμένο. Το δε όχημα του ήταν σταθμευμένο στην ανατολική πλευρά του χώρου. Στον κατασκηνωτικό χώρο υπήρχαν και άλλοι κατασκηνωτές. Εκτός του κατασκηνωτικού χώρου στη νότια πλευρά αυτού υπήρχε περιφραγμένη περιοχή που χώριζε δρόμο που υπήρχε από τον κατασκηνωτικό χώρο. Περί ώρα 19:00 της ίδιας ημέρας ενώ οι ΜΕ1 και ΜΕ2 κάθονταν έξω από τα αντίσκηνα τους χωρίς να υπάρχουν ακραίες καιρικές συνθήκες και δίχως οποιοσδήποτε να προβεί σε κίνηση προς δένδρο, ξαφνικά σημειώθηκε πτώση του προαναφερόμενου ευκαλύπτου με αποτέλεσμα κλωνί ή κλωνιά να κτυπήσουν τους ΜΕ1, ΜΕ2 και το όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ
  1. Το δεύτερο σκέλος της μαρτυρίας του ΜΕ1 ασχολείται με τα όσα συνέβησαν μετά την πτώση του δένδρου. Εδώ μπορεί να λεχθεί ότι η πτυχή αυτής της μαρτυρίας του ΜΕ1 ελέγχεται υπό την έννοια ότι παρουσιάστηκαν υπερβολικές τοποθετήσεις με αποτέλεσμα να παρουσιαστεί μία διογκωμένη κατάσταση. Αυτό ασφαλώς δεν σημαίνει ότι από την πτώση του δένδρου δεν υπήρχαν αρνητικές συνέπειες. Το αποτέλεσμα κάθε άλλο παρά ευχάριστο ήταν. Είναι αντιληπτό ότι οι ΜΕ1, ΜΕ2 και οι οικογένειες τους διέτρεξαν κίνδυνο από την πτώση του δένδρου αλλά ευτυχώς τα χειρότερα αποφεύχθηκαν. Ωστόσο το περιεχόμενο του κομματιού αυτού της μαρτυρίας δημιουργεί μία εικόνα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Σαφώς τέτοιες αναφορές δεν γίνονται αποδεκτές. Σύμφωνα με τον ΜΕ1 στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου οι ιατροί τους εισηγήθηκαν να γίνουν εισαγωγή για να τύχουν ιατρικής παρακολούθησης, πλην όμως αυτοί με δική τους συγκατάθεση απεχώρησαν. Αν οι ιατροί εντόπιζαν κάτι το σοβαρό μέσα από όλες τις απαραίτητες εξετάσεις που τους έκαναν, όπως ο ΜΕ1 είπε, θα εξηγούσαν τη σοβαρότητα των τραυμάτων στους ΜΕ! και ΜΕ2 και θα επέμεναν στην εισαγωγή τους. Κατά λογική προέκταση αν γίνονταν τέτοιες ιατρικές επισημάνσεις θα αποτελούσαν μέρος της μαρτυρίας του ΜΕ1 και θα υποστηρίζονταν από σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό. Τίποτα συγκεκριμένο όμως τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου ως προς το ζήτημα αυτό μέσα από την μαρτυρία του ΜΕ1 και κανένα ιατρικό πιστοποιητικό τόσο από το νοσοκομείο Πόλυς Χρυσοχούς όσο και από το Γενικό Νοσοκομείο Πάφου προσκομίστηκε. Είναι προφανές ότι αν όντως υπήρξε τέτοια ιατρική εισήγηση, έγινε για προληπτικούς λόγους συνεπεία διάγνωσης κάκωσης της κεφαλής του ΜΕ1, όπως καταγράφεται στο Τεκμήριο 3 (πιστοποιητικό ασθενείας), το περιεχόμενο του οποίου αποδέχομαι ως ορθό και αληθές αφού δεν αμφισβητήθηκε από οποιονδήποτε Εναγόμενο. Η χορήγηση στον ΜΕ1 πιστοποιητικού για απουσία από την εργασία του για περίοδο δύο ημερών διά του Τεκμηρίου 3, ήτοι από 20.08.10 μέχρι 22.08.10, ακριβώς καταρρίπτει την εικόνα της τραγικότητας που επιχείρησε ο ΜΕ1 μέσα από την ένορκη μαρτυρία του να δημιουργήσει ως προς την κατάσταση της υγείας του. Αν υπήρχε πιθανότητα η ζωή του ΜΕ1 να διατρέξει κίνδυνο, τότε λογικά ο εν λόγω μάρτυρας θα επέλεγε να τύχει ιατρικής φροντίδας στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου και η οικογένεια του να μεταφερόταν στην Πάφο για διαμονή και όχι αυτός να επιστρέψει στην Πόλυ Χρυσοχούς τα χαράματα, να μαζέψει τα πράγματα του και να μεταφερθεί σε διαμέρισμα στην περιοχή εκείνη. Ακόμη μέσα από την ένορκη μαρτυρία του ο ΜΕ1 επικαλέστηκε την άσχημη ψυχολογική κατάσταση της οικογένειας του ως λόγο που υπέγραψε σχετική δήλωση για να μην εισαχθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου. Ωστόσο για το ίδιο ζήτημα ο εν λόγω μάρτυρας όταν έδωσε γραπτή κατάθεση στην αστυνομία στις 21.08.10 που τα γεγονότα ήταν νωπά στη μνήμη του (Τεκμήριο 5) επικαλέστηκε διαφορετικό λόγο αναφέροντας συγκεκριμένα ότι μετά που υπεβλήθηκαν σε ακτινολογικό έλεγχο και διαπιστώθηκε ότι δεν είχαν κάτι το σοβαρό τότε υπέγραψαν την πιο πάνω υπεύθυνη δήλωση. Η εξήγηση που ο ΜΕ1 έδωσε ως προς το τι εννοούσε στο Τεκμήριο 5 όταν καταγραφόταν ότι δεν είχαν κάτι το σοβαρό, το περιεχόμενο του οποίου εγγράφου παρεμπιπτόντως αποδέχομαι ως ορθό και αληθές καθ' ότι δεν αμφισβητήθηκε από οποιονδήποτε διάδικο, αποτελεί καθ' όλα διαφορετική εκδοχή από αυτή που με λεπτομέρεια και χωρίς ανάγκη για περαιτέρω εξήγηση παρέχεται στη γραπτή δήλωση του εν λόγω μάρτυρα που αποτελεί μέρος της κυρίως εξέτασης του, έκδηλα δείχνει ότι αυτό που σημειώνεται στην εν λόγω γραπτή δήλωση του ΜΕ1 και επαναδιατυπώθηκε στη δια ζώσης μαρτυρία του σε συνδυασμό με την εξήγηση που δόθηκε αποτελούν εκ των υστέρων προσπάθειες του μάρτυρα να παρεκκλίνει από την αρχική τοποθέτηση του περί μη διαπίστωσης στοιχείου σοβαρότητας στην κατάσταση της υγείας του. Περαιτέρω ο ΜΕ1 ισχυρίζεται ότι αμέσως μετά το συμβάν αισθάνθηκε πονοκεφάλους, ζάλη, τάση για εμετό, δυσκολία στο βάδισμα, υπνηλία, έλλειψη ισορροπίας, γενική αδυναμία και σκοτοδίνη, συμπτώματα που ισχυρίζεται ότι συνέχιζε να αντιμετωπίζει και για τα οποία παραπονέθηκε στο Δρ. Κωστάκη Χατζηβασίλη, ιδιώτη νευρολόγο-ψυχίατρο, όταν τον επισκέφθηκε στις 23.08.
  2. Ωστόσο θα πρέπει να λεχθεί ότι αν τότε υπήρχαν όλα αυτά που ο ΜΕ1 επικαλέστηκε, το ταξίδι του από το Γενικό Νοσοκομείο Πάφου στον κατασκηνωτικό χώρο Πόλυς Χρυσοχούς, το μάζεμα των αντικειμένων και των αντίσκηνων του και η μετάβαση του σε διαμέρισμα στην Πόλυς Χρυσοχούς λίγες ώρες μετά το ατύχημα, δεν θα μπορούσαν να είχαν γίνει. Επιπλέον εφόσον, όπως ο ΜΕ1 ισχυρίστηκε, λόγω των χτυπημάτων που είχε αλλά και κατόπιν οδηγιών που είχε από τους ιατρούς μέχρι τις 22.08.10 που τους επέτρεψαν να ταξιδέψει στην Λεμεσό, παρέμενε στο κρεβάτι, πως γίνεται, μάλιστα αισθανόμενος όλα τα πιο πάνω, να ήταν σε θέση στις 21.08.10 να μεταβεί στον αστυνομικό σταθμό Πόλυς Χρυσοχούς και να δώσει γραπτή κατάθεση. Επίσης πως γίνεται αφού αισθανόταν όλα τα πιο πάνω οι ιατροί να του επιτρέψουν να ταξιδέψει από την Πόλυ Χρυσοχούς στην Λεμεσό στις 22.08.10, εκτός βέβαια αν δεν είχαν υπόψη τους αυτά που ο ΜΕ1 ισχυρίστηκε ότι αισθανόταν. Είναι ακόμη άξιο απορίας πως γίνεται να μην είχαν διαγνωστεί οποιοδήποτε από αυτά που ο ΜΕ1 παραπονιέται αφού υπεβλήθηκε σε όλες τις απαραίτητες εξετάσεις στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου. Ο εμετός, η δυσκολία στο βάδισμα, η υπνηλία, η έλλειψη ισορροπίας, η γενική αδυναμία και η σκοτοδίνη είναι συμπτώματα που θα μπορούσαν να γίνουν αντιληπτά από τους ιατρούς που εξέτασαν τον ΜΕ1 τόσο στο νοσοκομείο Πόλυς Χρυσοχούς όσο και στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου, πολύ δε περισσότερο αν τους ενημέρωνε ο εν λόγω μάρτυρας. Θα πρέπει ακόμη να λεχθεί ότι ούτε ο ιδιώτης ιατρός του ΜΕ1, Δρ. Κωστάκης Χατζηβασίλης (ΜΕ6), διέγνωσε οτιδήποτε από αυτά, εκτός από ένα ελαφρό νυσταγμό, παρά το σχετικό παράπονο του ΜΕ1 ότι αισθανόταν τέτοια συμπτώματα. Περαιτέρω ο Ενάγοντας κατέθεσε ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 06.09.10 του Δρ. Γεώργιου Ψαρά (Τεκμήριο 2) που αναφέρει για την ανάγκη πληρωμής ποσού €3.800 ως μελλοντικές ιατρικές υπηρεσίες. Ωστόσο ο εν λόγω ιατρός δεν παρουσιάστηκε προκειμένου να εξηγήσει το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2 και να δικαιολογήσει το κόστος αυτών των επικαλούμενων ιατρικών υπηρεσιών. Με γνώμονα αυτά, το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2 δεν λαμβάνεται υπόψη. Η πιο πάνω υπερβολική τοποθέτηση στο θέμα της σοβαρότητας των τραυματισμών δεν είναι ικανή από μόνη της για να καταστήσει τον ΜΕ1 μη φιλαλήθη, ανειλικρινή και κατ' επέκταση αναξιόπιστο. Σφαιρική αξιολόγηση του εν λόγω μάρτυρα επί του συνόλου της μαρτυρίας του σε συνδυασμό με τη στάση του από το εδώλιο δεν προκρίνουν και κατ' επέκταση δεν δικαιολογούν απορριπτική προσέγγιση. Σε ότι αφορά τα υπόλοιπα γεγονότα που αναφέρθηκαν στο δεύτερο σκέλος της μαρτυρίας του ΜΕ1 δεν έχω λόγο να μην τα αποδεχτώ επειδή ορισμένα από αυτά επιβεβαιώνονται από άλλη μαρτυρία και άλλα δεν έχουν αμφισβητηθεί από οποιονδήποτε Εναγόμενο. Ειδικότερα αποδέχομαι τα εξής, τα οποία αποτελούν μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου: Από την πτώση του δένδρου ο ΜΕ1 τραυματίστηκε στην περιοχή του μετώπου και στον αριστερό βραχίονα. Στο μέτωπο αιμορραγούσε. Ο ίδιος ήταν σοκαρισμένος ενώ τα παιδιά του έκλαιγαν πανικοβλημένα. Η σύζυγος του ΜΕ2 μετέφερε τους ΜΕ1 και ΜΕ2 στο Τμήμα Πρώτων Βοηθειών και Επειγόντων Περιστατικών του νοσοκομείου Πόλυς Χρυσοχούς. Όλα αυτά επιβεβαιώνονται από την αυτόπτη μάρτυρα ΜΕ
  3. Επίσης τα πιο κάτω δεν έχουν αμφισβητηθεί μέσα από την εκδίκαση της υπόθεσης και ως εκ τούτου αποτελούν μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου: Στο νοσοκομείο Πόλυς Χρυσοχούς έγιναν 5 ραφές στο μέτωπο του ΜΕ
  4. Ακολούθως οι ΜΕ1 και ΜΕ2 μεταφέρθηκαν με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου όπου αφού τους έγιναν όλες οι απαραίτητες εξετάσεις δεν διαπιστώθηκε οτιδήποτε το σοβαρό. Παρόλο ότι οι ιατροί εισηγήθηκαν την εισαγωγή τους για περαιτέρω παρακολούθηση, εντούτοις οι ΜΕ1 και ΜΕ2 υπέγραψαν υπεύθυνη δήλωση και απεχώρησαν. Ένας φίλος του ΜΕ2, ο Σάββας Νεοφύτου (ΜΕ3), τους μετέφερε στον κατασκηνωτικό χώρο και στη συνέχεια σε διαμέρισμα στην Πόλυ Χρυσοχούς όπου παρέμειναν μέχρι τις 22.08.10, ημερομηνία που ο ιατρός του νοσοκομείου Πόλυς Χρυσοχούς, τον οποίον επισκέπτονταν καθημερινά για αλλαγή των πληγών και για εξετάσεις, τους επέτρεψε να επιστρέψουν στη Λεμεσό. Εις το όνομα του ΜΕ1 εκδόθηκε πιστοποιητικό ασθενείας για απουσία από την εργασία του για την περίοδο από 20.08.10 μέχρι 22.08.10 λόγω κάκωσης κεφαλής. Στο μεταξύ στις 21.08.10 ο ΜΕ1 μετέβηκε στον αστυνομικό σταθμό Πόλυς Χρυσοχούς όπου έδωσε κατάθεση για το επίδικο περιστατικό. Ακολούθως στις 23.08.10 ο ΜΕ1 επισκέφθηκε τον νευρολόγο-ψυχίατρο Δρ Κωστάκη Χατζηβασίλη (ΜΕ6) και αργότερα τον πλαστικό χειρούργο Δρ. Γιώργο Ψαρά. Επίσης σε σχέση με την παραμονή τους στον κατασκηνωτικό χώρο αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι οι ΜΕ1 και ΜΕ2 χρεώθηκαν από μία ημέρα και προς τούτου εκδόθηκε το κοινό τιμολόγιο υπ' αριθμό 29091 ημερομηνίας 22.08.10 για το συνολικό ποσό των €33,54 (ισότιμο σε Λ.Κ.£19,63), το οποίο ο ΜΕ1 πλήρωσε παραλαμβάνοντας την κοινή απόδειξη είσπραξης υπ' αριθμό 27520 ιδίας ημερομηνίας. Αυτό υποστηρίζεται από το Τεκμήριο 4 που είναι ενυπόγραφο έγγραφο που περιλαμβάνει το πιο πάνω τιμολόγιο μαζί με την απόδειξη, αμφότερα εκδομένα από την Εναγόμενη 1, το περιεχόμενο του οποίου αποδέχομαι ως ορθό και αληθές αφού δεν αμφισβητήθηκε από οποιονδήποτε διάδικο. Δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι ενώ στη δια ζώσης μαρτυρία του ο ΜΕ1 ανάφερε ότι το άτομο που τους μετέφερε στην Πόλυ Χρυσοχούς από το Γενικό Νοσοκομείο Πάφου ήταν κάποιος Ανδρέας στη γραπτή του δήλωση αναφέρει ότι το πρόσωπο αυτό ονομαζόταν Σάββας. Με γνώμονα ότι δεν αμφισβητήθηκε ότι κάποιος φίλος του ΜΕ2 τους μετέφερε, η διάσταση που παρατηρείται στο όνομα είναι, υπό τις περιστάσεις, ήσσονος σημασίας χωρίς να επηρεάζεται η αξιοπιστία του ΜΕ
  5. Εν πάση περιπτώσει, από το ενώπιον μου μαρτυρικό υλικό προκύπτει ότι το άτομο που τους μετέφερε ήταν ο Σάββας Νεοφύτου (ΜΕ3), γεγονός που, όπως φαίνεται από πιο πάνω, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου. Κάτω από αυτά τα δεδομένα αποδέχομαι την μαρτυρία του ΜΕ1 ως αληθή και αξιόπιστη στο βαθμό και την έκταση που έχει σχολιαστεί πιο πάνω. Ο ΜΕ2 σε γενικό επίπεδο επίσης δημιούργησε καλή εντύπωση. Ήταν απλός και ξεκάθαρος στις τοποθετήσεις του. Οι αναφορές του περιέχουν γεγονότα που ο ίδιος αντιλήφθηκε και όντως συνέβησαν. Το περιεχόμενο της μαρτυρίας του είναι πανομοιότυπο μ' αυτό του ΜΕ1 και γι' αυτό τα όσα έχουν αναφερθεί πιο πάνω ισχύουν ακριβώς για τον ΜΕ
  6. Όπως και με τον μάρτυρα εκείνο, έτσι και με τον μάρτυρα αυτό η μαρτυρία του διαχωρίζεται σε δύο βασικά μέρη. Το πρώτο κομμάτι αφορά μαρτυρία για το επίδικο περιστατικό ως ισχυριζόμενο γεγονός. Για τους ίδιους ακριβώς λόγους όπως και με τον ΜΕ1 το κομμάτι αυτό της μαρτυρίας του ΜΕ2 γίνεται αποδεκτό. Θεωρώ αχρείαστο να επαναλάβω τους λόγους αυτούς. Το δεύτερο κομμάτι της μαρτυρίας του ΜΕ1 ασχολείται με τα όσα συνέβησαν μετά την πτώση του δένδρου. Μία πτυχή του κομματιού αυτού παραπέμπει στις συνέπειες που επέφερε η πτώση του δένδρου στον ίδιο και στο όχημα που οδηγούσε. Το ότι το όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416 έχει υποστεί ζημιά συνεπεία της πτώσης του δένδρου αποτελεί παραδεκτό γεγονός. Σε ότι αφορά την κατάσταση της υγείας του, όπως και με τον ΜΕ1, παρουσιάστηκαν υπερβολικές αναφορές. Τα όσα έχουν αναφερθεί πιο πάνω για τον ΜΕ1 ισχύουν ακριβώς και για τον ΜΕ
  7. Παραπέμπω στο σχολιασμό της μαρτυρίας του ΜΕ1 επειδή αφορά τη μαρτυρία του ΜΕ
  8. Κρίνω περιττό να επαναλάβω το σχολιασμό αυτό. Σε ότι αφορά τα υπόλοιπα γεγονότα που αναφέρθηκαν στο δεύτερο σκέλος της μαρτυρίας του ΜΕ2 τα αποδέχομαι για τους ίδιους ακριβώς λόγους που έγινε αποδεκτό το αντίστοιχο σκέλος της μαρτυρίας του ΜΕ
  9. Τα ευρήματα του Δικαστηρίου που αντλήθηκαν μέσα από την αξιολόγηση της μαρτυρίας του ΜΕ1 αφορούν και τον ΜΕ
  10. Παραπέμπω σ' αυτά χωρίς να χρειάζεται περαιτέρω αναφορά. Συμπληρωματικά των πιο πάνω, από τη μαρτυρία του ΜΕ2 αποδέχομαι τα ακόλουθα επειδή δεν έχουν αμφισβητηθεί από οποιονδήποτε Εναγόμενο, τα οποία και αυτά αποτελούν μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου: Ο ΜΕ2 στάθμευσε το όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416 ανατολικά του ευκαλύπτου και ειδικότερα στην αριστερή του πλευρά περίπου 1-2 μέτρα από το εν λόγω δένδρο. Το δε αντίσκηνο του τοποθετήθηκε περίπου 10 μέτρα περίπου από τον ευκάλυπτο στα δυτικά του εν λόγω δένδρου και ειδικότερα απέναντι στα δεξιά, στην αντίθετη όψη από το προαναφερόμενο όχημα. Όταν αντιλήφθηκαν ότι ο ευκάλυπτος έπεφτε, οι ΜΕ1 και ΜΕ2, οι οποίοι εκείνη τη στιγμή ήταν κάτω από τον ευκάλυπτο, έτρεξαν αλλά δεν κατάφεραν να γλιτώσουν. Από την πτώση του δένδρου ο ΜΕ2 χτυπήθηκε στο πάνω μέρος της κεφαλής από το οποίο έτρεχαν αίματα. Στις 25.08.10 ο ΜΕ2 επισκέφθηκε τον ιδιώτη νευρολόγο-ψυχίατρο Δρ. Κωστάκη Χατζηβασίλη (ΜΕ6) και στις 25.08.10 επισκέφθηκε τον δερματολόγο-αφροδισιολόγο Νίκο Σωτηρίου (ΜΕ5). Με βάση το πιο πάνω σκεπτικό αποδέχομαι την μαρτυρία του ΜΕ2 ως αληθή και αξιόπιστη στο βαθμό και την έκταση που έχει προσδιοριστεί πιο πάνω. Μέρος της μαρτυρίας του ΜΕ2 που γίνεται αποδεκτή είναι τα έγγραφα που έχουν κατατεθεί ως Τεκμήρια 9, 11, 12 και 13, το περιεχόμενο των οποίων δεν έτυχε αμφισβήτησης από οποιονδήποτε Εναγόμενο. Παράλληλα, ένεκα της ύπαρξης παραδεκτών γεγονότων τόσο ως προς το ύψος της ζημιάς που προκλήθηκε στο όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416 όσο και για τα ιατρικά έξοδα του Δρ. Νίκου Σωτηρίου, τα Τεκμήριο 8 και 10 καθίστανται άνευ σημασίας. Ως εκ τούτου στα εν λόγω έγγραφα αποδίδω μηδενική βαρύτητα. Η ΜΕ4 ήταν αυτόπτης μάρτυρας του επίμαχου περιστατικού και ως εκ τούτου η μαρτυρία της εκ φύσεως είναι σημαντική. Η εν λόγω μάρτυρας έκανε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Στις ερωτήσεις που της υπεβλήθηκαν απαντούσε με ευθύτητα και με αυθορμητισμό χωρίς έτσι να δίδει την εικόνα ότι κατασκεύαζε απαντήσεις. Οι αναφορές της ήταν συγκροτημένες και είχαν σαφή νόημα ενώ η ίδια φαινόταν σίγουρη γι' αυτά που έλεγε. Από τις τοποθετήσεις της απουσιάζει το στοιχείο της υπερβολής. Χωρίς να έχει οποιοδήποτε συμφέρον από την παρούσα υπόθεση ήλθε και ανάφερε μόνο τα γεγονότα που περιήλθαν στη σφαίρα της προσωπικής γνώσης της. Εκεί που δεν γνώριζε οτιδήποτε ή δεν θυμόταν το έλεγε ευθαρσώς δίχως να υποθέτει και δίχως να παραπλανεί. Η μαρτυρία της ήταν διαφωτιστική για το Δικαστήριο επειδή περιγράφει με τρόπο σαφή και κατατοπιστικό τα γεγονότα που άπτονται του συμβάντος στον κατασκηνωτικό χώρο. Παράλληλα επιβεβαιώνει τις μαρτυρίες των ΜΕ1 και ΜΕ2 στον ζήτημα αυτό. Αυτά είναι στοιχεία που χαρακτηρίζουν την εν λόγω μάρτυρα φιλαλήθη και ειλικρινή. Η μαρτυρία της είναι απαλλαγμένη από ουσιώδεις αντιφάσεις που θα έπλητταν ανεπανόρθωτα την αξιοπιστία της, το επίπεδο της οποίας παρέμεινε ακλόνητα υψηλό μέχρι το τέλος, με αποτέλεσμα να καθίσταται πειστική απέναντι στο Δικαστήριο. Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω, αποδέχομαι την μαρτυρία της ΜΕ4 στην ολότητα της ως αληθή και αξιόπιστη. Αυτό που αβίαστα προκύπτει από την μαρτυρία της ΜΕ4 είναι ότι το περιστατικό συνέβηκε στις 19.08.10 και περί ώρα 19:00 εντός του κατασκηνωτικού χώρου. Η ΜΕ4 είδε τον ευκάλυπτο να κλίνει προς τα κάτω (δηλαδή να πέφτει) και τα κλαδιά να κτυπούν τους ΜΕ1 και ΜΕ2 στο κεφάλι ματώνοντας τους, καθώς επίσης να προκαλεί ζημιά σ' ένα όχημα που από την περιγραφή διαπιστώνεται να είναι το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής KNQ416, ένα γεγονός που εν πάση περιπτώσει αποτελεί κοινό έδαφος των διαδίκων. Επίσης αυτό που προκύπτει από τη μαρτυρία της ΜΕ4 είναι ότι από το κτύπημα που ο ΜΕ1 υπέστη λόγω της πτώσης του δένδρου έχασε επικοινωνία με το περιβάλλον. Σε αμφότερους δε τους ΜΕ1 και ΜΕ2 που είχαν τραυματιστεί παρασχέθηκαν πρόχειρα πρώτες βοήθειες από άλλους κατασκηνωτές. Ακόμη σημειώνω την αναφορά της ΜΕ4 που είχε παρατηρήσει την είσοδο ατόμων στον κατασκηνωτικό χώρο και με τη βοήθεια δενδροκοπτικών μηχανών τεμάχισαν τα κλωνιά και ευρύτερα τον ευκάλυπτο που είχε πέσει. Όλα τα πιο πάνω αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Ο ΜΕ3 ήταν ένας μάρτυρας του οποίου η μαρτυρία δεν πραγματεύεται τα επίδικα ζητήματα της υπόθεσης. Η μαρτυρία του συγκεκριμένου μάρτυρα απλά ασχολείται με παρεμφερή και ταυτόχρονα επουσιώδη θέματα. Μέρος της μαρτυρίας του επιβεβαιώνεται από άλλη ανεξάρτητη μαρτυρία και μέρος της δεν έχει αντικρουστεί από οποιονδήποτε Εναγόμενο. Χωρίς να έχω κανένα περί του αντιθέτου λόγο, αποδέχομαι την πτυχή αυτή της μαρτυρίας του ΜΕ
  11. Επίσης μέρος της μαρτυρίας του ΜΕ3 αφορά ενημέρωση που έτυχε για το συμβάν από μέλη της οικογένειας των ΜΕ1 και ΜΕ
  12. Πρόκειται για εξ' ακοής μαρτυρία αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να αξιολογηθεί. Εξ' ου και η βαρύτητα που αποδίδεται σε εξ' ακοής μαρτυρία διέπεται κατά τρόπο μη εξαντλητικό από παράγοντες που καταγράφονται στο άρθρο 27 του περί Αποδείξεως Νόμου (Κεφ.9), στις πρόνοιες του οποίου και παραπέμπω. Στην προκειμένη περίπτωση το περιεχόμενο της εξ' ακοής μαρτυρίας αφορά το ότι έπεσε ο ευκάλυπτος με αποτέλεσμα να τραυματιστούν οι ΜΕ1 και ΜΕ2, οι οποίοι μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο Πόλυς Χρυσοχούς από τη σύζυγο του ΜΕ
  13. Η πληροφορία αυτή διαβιβάστηκε αμέσως μετά που το επίδικο περιστατικό διαδραματίστηκε όταν ο εν λόγω μάρτυρας μετέβηκε στον κατασκηνωτικό χώρο και συνάντησε τα μέλη των οικογενειών των ΜΕ1 και ΜΕ
  14. Η ορθότητα της μαρτυρίας αυτής επιβεβαιώνεται από την ΜΕ4 που ήταν αυτόπτης μάρτυρας του επίμαχου περιστατικού και παρούσα στην περιοχή του κατασκηνωτικού χώρου όπου αυτό συνέβηκε καθ' όλο τον ουσιώδη χρόνο. Δεν μου διαφεύγει η γραμμή υπεράσπισης έκαστου Εναγομένου. Στα πλαίσια αυτής της γραμμής έκαστου Εναγομένου η ΜΕ4 αντεξετάστηκε από όλους τους Εναγομένους και η μαρτυρία της αφού αξιολογήθηκε έγινε αποδεκτή ως αληθή και αξιόπιστη για τους λόγους που έχουν εξηγηθεί προηγουμένως. Συνεπώς αποδέχομαι την εξ' ακοής μαρτυρία αυτή του ΜΕ3, η οποία επιβεβαιώνεται από την ΜΕ
  15. Ένα άλλο κομμάτι της μαρτυρίας του ΜΕ3 αφορά κάποιον Λάκη, τον οποίον θεωρεί ότι σχετίζεται με τη διαχείριση του κατασκηνωτικού χώρου. Εδράζει την αναφορά του αυτή όχι βάση συγκεκριμένης πηγής γνώσης αλλά σε εντύπωση που του δημιουργήθηκε. Παράλληλα εικάζει ότι το άτομο εκείνο είτε εκπροσωπεί το διαχειριστή είτε είναι ο ίδιος διαχειριστής, χωρίς να συγκεκριμενοποιεί ποιο από τα δύο ισχύει, επειδή ήλθε να βοηθήσει και προθυμοποιήθηκε να εξεύρει στους ΜΕ1 και ΜΕ2 και τις οικογένειες τους άλλο μέρος για να διέμεναν. Στη βάση εντυπώσεων και υποθέσεων δεν μπορώ να αποδώσω στο άτομο εκείνο την ταυτότητα διαχειριστή ή εκπροσώπου διαχειριστή του κατασκηνωτικού χώρου. Ενδεχομένως το σκεπτικό του Δικαστηρίου να ήταν διαφορετικό αν υπήρχε μαρτυρία που να συνδέει το άτομο αυτό με ζητήματα που άπτονται της κατοχής, χρήσης, εκμετάλλευσης και γενικότερα διαχείρισης του επίμαχου κατασκηνωτικού χώρου. Τέτοια όμως μαρτυρία δεν υπάρχει. Ως έχουν όμως τα δεδομένα δεν μπορώ να δεχθώ ένα τέτοιο γεγονός, χωρίς να σημαίνει ότι απορρίπτω τη βοήθεια που το εν λόγω άτομο έδωσε. Ασφαλώς το πιο πάνω σημείο σε καμία περίπτωση πλήττει την αξιοπιστία του ΜΕ3, το επίπεδο της οποίας, σε συνδυασμό με το ότι ο εν λόγω μάρτυρας δεν υπέπεσε σε ουσιώδεις αντιφάσεις, διατηρήθηκε υψηλό μέχρι το τέλος. Ειδικότερα από τη μαρτυρία του ΜΕ3 αποδέχομαι τα πιο κάτω, τα οποία αποτελούν μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου: Ο ΜΕ3 όταν ενημερώθηκε για το επίδικο συμβάν μετέβηκε στο νοσοκομείο Πόλυς Χρυσοχούς όπου είδε τους ΜΕ1 και ΜΕ2 να είναι τραυματισμένοι στο κεφάλι. Το κτύπημα στο κεφάλι επιβεβαιώνεται από την αυτόπτη μάρτυρα ΜΕ
  16. Περαιτέρω στον κατασκηνωτικό χώρο ο ΜΕ3 πρόσεξε το δένδρο που ήταν πεσμένο και κάποιους με δενδροκοπτικές μηχανές να τεμαχίζουν τα κλωνιά και ευρύτερα το δένδρο, γεγονός που επίσης επιβεβαιώνεται από την αυτόπτη μάρτυρα ΜΕ
  17. Επιπλέον ο ΜΕ3 μετέφερε τους ΜΕ1 και ΜΕ2 με το όχημα του από το Γενικό Νοσοκομείο Πάφου στον κατασκηνωτικό χώρο προτού οι τελευταίοι μεταβούν στο διαμέρισμα στο Προδρόμι (δρόμο προς Δρούσια), για το οποίο μεσολάβησε ο εν λόγω μάρτυρας, γεγονότα που δεν αντικρούστηκαν από οποιονδήποτε Εναγόμενο. Ο ΜΕ5 είναι ιδιώτης ιατρός. Τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα καθώς και η ειδικότητα του που ασκεί στην ιατρική μαζί με τις εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρίες του στον τομέα της ειδίκευσης του δεν αμφισβητούνται. Ούτε αμφισβητείται η επαγγελματική του σχέση με τον ΜΕ2 αλλά ούτε και οι ιατρικές αναφορές του εν λόγω μάρτυρα που περιγράφουν αυτή τη σχέση. Χωρίς αντίκρουση όμως παρέμεινε και η ιατρική διαπίστωση του ΜΕ5 για ύπαρξη τραύματος στον ΜΕ2 μετά που τον εξέτασε. Επίσης χωρίς αντίκρουση παρέμεινε η αναφορά για σύνδεση του τραύματος που διαπιστώθηκε με το επίδικο περιστατικό που προηγήθηκε 6 ημέρες πριν της πιο πάνω ιατρικής εξέτασης κατά το οποίο υπήρξε ισχυρισμός ότι τραυματίστηκε. Ουσιαστικά ολόκληρη η μαρτυρία του ΜΕ5 παρέμεινε αναντίλεκτη και ως εκ τούτου την αποδέχομαι. Αυτά που αντλούνται από τη μαρτυρία του ΜΕ5 και αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου είναι ότι ο ΜΕ5 ασκεί την ιατρική ειδικότητα δερματολόγου-αφροδισιολόγου και ένας από τους ασθενείς του ήταν ο ΜΕ2, ο οποίος το έτος 2008 υπεβλήθηκε στη θεραπεία της ηλεκτροτριχογένεσης που αποσκοπούσε στη διατήρηση των τριχών που υπήρχαν και επανέκφυση νέων τριχών εις αντικατάσταση αυτών που είχαν χαθεί, η οποία διάρκεσε δύο χρόνια. Στις 25.08.10, ήτοι 6 ημέρες μετά που συνέβηκε το επίδικο περιστατικό, ο ΜΕ2 επισκέφθηκε τον ΜΕ5 στον οποίον του ανάφερε τον τραυματισμό που είχε. Εξετάζοντας τον ΜΕ5 ο εν λόγω ιατρός διαπίστωσε ένα τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής μεγέθους 4 εκατοστών που είχε συρραφτεί με 3 ραφές. Ακολούθησε νέα επίσκεψη του ΜΕ2 στον ΜΕ5 όπου ο τελευταίος διαπίστωσε ότι το τραύμα είχε πλήρως επουλωθεί. Ένα ζήτημα που εγέρθηκε μέσα από την ένορκη μαρτυρία του ΜΕ5 είναι κατά πόσο το τραύμα θα επηρέαζε την θεραπεία που ο ΜΕ2 ακολουθούσε. Αυτό που κατέστη αντιληπτό είναι ότι από την πλήρη επούλωση του τραύματος δημιουργήθηκε ουλώδης ιστός (ουλή) μεγέθους 4 εκατοστών, δεν αναμενόταν η πιθανότητα επανέκφυσης νέων τριχών εις αντικατάσταση αυτών που είχαν χαθεί εξαιτίας του τραύματος. Παράλληλα είναι σημαντικό να σημειωθεί η τοποθέτηση του ΜΕ5 ότι η θεραπεία στα υπόλοιπα σημεία δεν έχει καθόλου επηρεαστεί. Εξίσου σημαντική θεωρείται η αναφορά του εν λόγω ιατρού ότι υπήρχαν αραιώσεις τριχών και στα υπόλοιπα σημεία στα οποία γινόταν η θεραπεία που δεν σχετίζονται με την περιοχή της ουλής. Έχοντας υπόψη μου τα πιο πάνω δεδομένα και ειδικότερα το ότι η ουλή από το τραύμα δεν επηρέασε τη λειτουργία της θεραπείας στα υπόλοιπα σημεία τριχών καθώς επίσης το γεγονός ότι υπήρχαν αραιώσεις σ' αυτά τα υπόλοιπα σημεία τριχών παρά την εφαρμογή της θεραπείας, κρίνω ότι, υπό τις περιστάσεις, δεν μπορεί να λεχθεί ότι η διατήρηση των υφιστάμενων τριχών στη περιοχή που δημιουργήθηκε η ουλή μεγέθους 4 εκατοστών θα διασφαλιζόταν με σιγουριά αν δεν υπήρχε πρόκληση του τραύματος προκειμένου να προβληθεί με επιτυχία ο ισχυρισμός επηρεασμού λειτουργίας της θεραπείας. Στη βάση των πιο πάνω αποδέχομαι τη μαρτυρία του ΜΕ5 ως επιστημονικά ορθή και αξιόπιστη, περιλαμβανομένου του Τεκμηρίου 7 που αποτελεί μέρος αυτής με εξαίρεση τη θέση περί επηρεασμού της θεραπείας από την ουλή που δημιουργήθηκε. Ο ΜΕ6 είναι ένας άλλος ιδιώτης ιατρός, του οποίου τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα καθώς και η ειδικότητα του που ασκεί στην ιατρική μαζί με τις εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρίες του στον τομέα της ειδίκευσης του επίσης δεν έχουν αμφισβητηθεί. Αμφότεροι οι ΜΕ1 και ΜΕ2 τον επισκέφθηκαν και έτυχαν κλινικής εξέτασης από τον ΜΕ
  18. Τα επιστημονικά ευρήματα του εν λόγω μάρτυρα καταγράφονται σε σχετικά ιατρικά πιστοποιητικά και έχουν εξηγηθεί στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του εν λόγω ιατρού ήταν σαφής και κατατοπιστική χωρίς να περιέχει οτιδήποτε που να ανατρέπει την ουσία της. Με γνώμονα το δεδομένο αυτό αλλά και το ότι δεν προσκομίστηκε οποιαδήποτε ιατρική μαρτυρία που να την αντικρούει, αποδέχομαι τη μαρτυρία του ΜΕ6 ως επιστημονικά ορθή και αξιόπιστη, περιλαμβανομένου των Τεκμηρίων 1 και 6 που αποτελούν μέρος της. Συγκεκριμένα από τη μαρτυρία του ΜΕ6 αποδέχομαι τα πιο κάτω, τα οποία αποτελούν μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου: Στις 23.08.10 ο ΜΕ6 εξέτασε κλινικά τους ΜΕ1 και ΜΕ
  19. Σε ότι αφορά τον ΜΕ1 ο ΜΕ6 διαπίστωσε ελαφρό νυσταγμό, τραύμα στη μετωπιαία χώρα, εκδορές και μώλωπες στον αριστερό βραχίονα. Επανεξετάζοντας τον ΜΕ1 στις 31.08.10 και 21.10.10 ο ΜΕ6 διέγνωσε εγκεφαλική διάσειση, μεταδιασεισικό σύνδρομο και ουλή στη μετωπιαία χώρα. Για την αντιμετώπιση πονοκεφάλων και ζάλης συστήθηκαν τα συνήθη χάπια. Σε σχέση με τον ΜΕ2 ο ΜΕ6 διαπίστωσε ελαφρό νυσταγμό και τραύμα στο τριχωτό της κεφαλής στην κορυφή του κρανίου. Επανεξετάζοντας τον ΜΕ1 για τελευταία φορά στις 21.10.10 ο ΜΕ6 διέγνωσε εγκεφαλική διάσειση, μεταδιασεισικό σύνδρομο και ουλή στο τριχωτό της κεφαλής. Μ1Υ2 ήταν ένας μάρτυρας που δεν ήταν σε θέση να διαφωτίσει το Δικαστήριο για τα επίδικα ζητήματα της υπόθεσης αυτής. Το περιεχόμενο της μαρτυρίας του εν λόγω μάρτυρα χαρακτηρίζεται από γενικότητες και αοριστίες, χωρίς έτσι να είναι σε θέση να βοηθήσει καθ' οιονδήποτε τρόπο το Δικαστήριο. Ο συγκεκριμένος μάρτυρας παρόλο ότι ήταν δασικός λειτουργός εντούτοις υπό την επαγγελματική του ιδιότητα ουδέποτε είχε οποιαδήποτε ανάμιξη με επιθεώρηση δένδρων στον επίμαχο κατασκηνωτικό χώρο. Ο εν λόγω μάρτυρας δεν σχετίζεται με την παρούσα υπόθεση και δεν διαδραμάτισε κανένα ρόλο στην εξέταση του επιδίκου περιστατικού. Σε στοιχειώδεις και συνάμα καίριες ερωτήσεις που του υπεβλήθηκαν ο Μ1Υ2 δεν ήταν σε θέση να δώσει εξήγηση επικαλούμενος αναρμοδιότητα και έλλειψη εξειδίκευσης. Για παράδειγμα ο εν λόγω μάρτυρας δεν γνώριζε πότε ήταν η τελευταία επίσκεψη του Τμήματος Δασών στον κατασκηνωτικό χώρο. Επίσης ο μάρτυρας αυτός δεν γνώριζε αν ποτέ υπήρξε ή όχι τέτοια επιθεώρηση από την υπηρεσία του. Ακόμη ο συγκεκριμένος μάρτυρας δεν γνώριζε πότε ήταν η τελευταία φορά που λειτουργοί του Τμήματος Δασών αφαίρεσαν κλαδιά και κλώνους από δένδρα που θεωρήθηκαν επικίνδυνα στον κατασκηνωτικό χώρο. Επιπλέον ο εν λόγω μάρτυρας δήλωσε πως δεν είναι ειδικός για να απαντούσε στην ερώτηση κατά πόσο θα μπορούσαν να ληφθούν μέτρα για να αποφευγόταν η εκρίζωση του ευκαλύπτου αν εντοπιζόταν πρόβλημα μέσα από επιθεώρηση του κατασκηνωτικού χώρου. Επιπροσθέτως ο συγκεκριμένος μάρτυρας δήλωσε αναρμόδιος να αναφέρει αν άτομο της υπηρεσίας του μέσα από επιθεώρηση του δένδρου μπορεί να εντοπίσει πρόβλημα την κατάσταση του ριζικού συστήματος του και συνάμα κίνδυνο στο εγγύς μέλλον το δένδρο να εκριζωθεί. Αυτά είναι ενδεικτικά του περιεχομένου της μαρτυρίας του εν λόγω μάρτυρα. Όπως διαφάνηκε ο μοναδικός λόγος που ο Μ1Υ2 κλήθηκε ήταν για να αναφέρει ότι δεν είχε εντοπίσει οτιδήποτε στον επίμαχο ευκάλυπτο που θα του έδιδε την εντύπωση ότι υπήρχε κάποιο πρόβλημα. Προς υποστήριξη της πιο πάνω τοποθέτησης του είπε χαρακτηριστικά πως ήταν η πρώτη φορά στην εικοσάχρονη επαγγελματική του καριέρα που είδε να εκριζώνεται ένας ευκάλυπτος σε υγιή κατάσταση και σε νεαρή ηλικία. Πως μπορεί όμως η εν λόγω αναφορά του να γίνει πειστική: (α) Όταν μέσα από μια στιγμιαία επίσκεψη του στον επίμαχο χώρο, αυτό που απλά κατάφερε να δει ήταν ένα ξεριζωμένο κομμάτι του ευκαλύπτου 1,30- 1,50 μέτρα και όχι ολόκληρο το δένδρο. (β) Όταν δεν είχε κανένα ρόλο στην εξέταση του επιδίκου περιστατικού. (γ) Όταν για να σημειωθεί εκρίζωση του ευκαλύπτου σημαίνει ότι ενδεχομένως το ριζικό σύστημα του δένδρου αντιμετώπιζε πρόβλημα, πράγμα που αν όντως υφίστατο πως γίνεται το συγκεκριμένο δένδρο να χαρακτηρίζεται υγιές. (δ) Όταν στην πορεία της αντεξέτασης του διαφοροποιείται λέγοντας πως δεν γνωρίζει αν το δένδρο κρίνεται υγιές. (ε) Όταν ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει το λόγο της πτώσης του δένδρου αφού καθηκόντως δεν ασχολήθηκε με το συγκεκριμένο θέμα. (στ) Όταν προηγουμένως δηλώνει αναρμόδιος να αναφέρει αν άτομο της υπηρεσίας του μέσα από επιθεώρηση του δένδρου μπορεί να εντοπίσει πρόβλημα την κατάσταση του ριζικού συστήματος του και συνάμα κίνδυνο στο εγγύς μέλλον το δένδρο να εκριζωθεί. (ζ) Όταν προηγουμένως δηλώνει πως δεν είναι ειδικός για να γνωρίζει κατά πόσο θα μπορούσαν να ληφθούν μέτρα για να αποφευγόταν η εκρίζωση του ευκαλύπτου αν εντοπιζόταν πρόβλημα μέσα από επιθεώρηση του κατασκηνωτικού χώρου. Με βάση το πιο πάνω σκεπτικό αποδίδω μηδενική βαρύτητα στη μαρτυρία του Μ1Υ
  20. Ο Μ2Υ2 γενικά δημιούργησε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Μέσα από την ένορκη κατάθεση του ο εν λόγω μάρτυρας είπε την αλήθεια σχετικά με τα γεγονότα που περιήλθαν στη σφαίρα της προσωπικής του γνώσης. Ως εκ της θέσεως που κατείχε κατά τον ουσιώδη για την αγωγή χρόνο, οι αναφορές του σε τέτοια ζητήματα ήταν σαφείς και κατατοπιστικές και υποστηρίζονται από πραγματική μαρτυρία ενώ παράλληλα επιβεβαιώνονται από άλλη μαρτυρία. Παράλληλα δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι ο μάρτυρας αυτός προέβηκε σε αναφορές που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα καθώς και σε τοποθετήσεις που ασχολούνται με θέματα για τα οποία ουδεμία ανάμιξη ή σχέση είχε αλλά και σε ερμηνεία νομικού εγγράφου (Τεκμήριο 14) χωρίς να διαθέτει νομικές γνώσεις ή την απαιτούμενη εμπειρία σε τέτοιου είδους νομικά έγγραφα όπως είναι το Τεκμήριο
  21. Ωστόσο οι εν λόγω αναφορές υπό το φακό σφαιρικής προσέγγισης της μαρτυρίας του μάρτυρα αυτού στη συνολική της διάσταση δεν έχουν διαγράψει τη θετική εικόνα που αποκόμισα από την στάση και συμπεριφορά του από το εδώλιο και κατ' επέκταση δεν έχουν πλήξει την αξιοπιστία του. Από τα πιο πάνω καθίσταται αντιληπτό ότι η μαρτυρία του Μ2Υ2 διαχωρίζεται σε τέσσερα μέρη. Το πρώτο σκέλος της μαρτυρίας του που παραπέμπει σε γεγονότα που ανάφερε ως περιφερειακός δασικός λειτουργός Πάφου που τότε ήταν, γίνεται αποδεκτό για τους λόγους που έχουν σημειωθεί πιο πάνω. Συγκεκριμένα αυτά που προκύπτουν μέσα από την μαρτυρία του και γίνονται αποδεκτά, τα οποία και αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου είναι τα εξής: Ο επίδικος κατασκηνωτικός χώρος αποτελεί μέρος του κρατικού δάσους που ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία. Δυνάμει σχετικής σύμβασης ημερομηνίας 01.03.80 που υπογράφτηκε μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας διά του Διευθυντή Τμήματος Δασών και του Κ.Ο.Τ. (Εναγόμενη 3), η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 14, ο επίμαχος κατασκηνωτικός χώρος εκμισθώθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία στον Κ.Ο.Τ. έναντι συμφωνημένου μισθώματος. Ακολούθως η Εναγόμενη 3, μετά από έγκριση που εξασφάλισε από το Τμήμα Δασών εκ μέρους και για λογαριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας, παραχώρησε το συγκεκριμένο κατασκηνωτικό χώρο στο Νίκο Ματθαίου υπό την προσωπική του ιδιότητα δυνάμει άδειας χρήσης από 01.03.2000, πράγμα που επιβεβαιώνεται από τον αρμόδιο λειτουργό του Κ.Ο.Τ. που κατέθεσε στο Δικαστήριο ως μάρτυρας της Εναγομένης 3 (Μ1Υ3). Με επιστολή του ημερομηνίας 10.07.09 που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 15, το Τμήμα Δασών πληροφορεί την Εναγόμενη 3 ότι δεν επιθυμούσε την ανανέωση της εν λόγω σύμβασης μετά τις 28.02.10 που έληγε. Παράλληλα την καλούσε όπως αποσταλεί αντίστοιχη ενημέρωση στο Νίκο Ματθαίου. Παρά την πιο πάνω επιστολή, η Εναγόμενη 3 πλήρωσε στην Κυπριακή Δημοκρατία το ποσό των €21.907,55 που αποτελούσε ενοίκιο για την περίοδο από 28.02.10 μέχρι 28.04.11 αναφορικά με τον επίδικο κατασκηνωτικό χώρο. Ο εν λόγω μάρτυρας ενημερώθηκε για το επίδικο περιστατικό στις 21.08.10 από τον ανώτερο δασικό λειτουργό της περιοχής Γιαλιάς. Ο ίδιος δεν μετέβηκε στο χώρο όπου συνέβηκε το επίδικο περιστατικό. Παράλληλα το Τμήμα Δασών δεν ενημερώθηκε στο παρελθόν ότι υπήρχε δένδρο που ήταν επικίνδυνο και έχρηζε άμεσης αποκοπής / εκρίζωσης. Το δεύτερο σκέλος της μαρτυρίας του Μ2Υ2 περιέχει αναφορές που εκ των μη αμφισβητούμενων γεγονότων έχουν καταδειχτεί ότι δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Ειδικότερα έγιναν αναφορές από τον εν λόγω μάρτυρα για ότι δεν επιτρεπόταν η κατασκήνωση κοντά στον οχετό και ότι προς τούτο υπήρχε περίφραξη για να αποτρέπει κάτι τέτοιο και επίσης ότι το Τμήμα Δασών δεν έκανε περιποίηση βλάστησης στον χώρο πλησίον του οχετού λόγω της τοποθέτησης περίφραξης για να αποφεύγεται η διακίνηση των πεζών εκεί ή να τοποθετούνται εκεί οχήματα. Ωστόσο υπό το φως του αδιαμφισβήτητου γεγονότος ότι οι ΜΕ1 και ΜΕ2 κατασκήνωσαν μαζί με τις οικογένειες τους και στάθμευσαν τα οχήματα τους στο χώρο που ο εν λόγω μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι ήταν περιφραγμένος, οι πιο πάνω αναφορές αποδεικνύονται αναληθείς και ως εκ τούτου δεν γίνονται δεκτές από το Δικαστήριο. Παράλληλα το πιο πάνω αναντίλεκτο δεδομένο, ήτοι η μη τοποθέτηση περίφραξης στον επίμαχο χώρο, αφήνει εκτεθειμένη την αναφορά του εν λόγω μάρτυρα ότι το Τμήμα Δασών είχε προειδοποιήσει επανειλημμένως τον υπενοικιαστή Νίκο Ματθαίου να τοποθετήσει πινακίδες πλησίον του οχετού που βρισκόταν ο επίμαχος ευκάλυπτος ότι απαγορευόταν η κατασκήνωση, αναφορά την οποία συμπαρασύρει σε απόρριψη. Περαιτέρω ο εν λόγω μάρτυρας προέβηκε σε τοποθετήσεις που σχετίζονται με ζητήματα, για τα οποία ουδεμία σχέση και γνώση έχει. Πρόκειται για το τρίτο σκέλος της μαρτυρίας του εν λόγω μάρτυρα. Συγκεκριμένα επικαλέστηκε έκθεση του ανώτερου δασικού λειτουργού Γιαλιάς, το εξειδικευμένο περιεχόμενο της οποίας ο ίδιος δεν ετοίμασε και ούτε γνωρίζει για την ορθότητα και αξιοπιστία του, που αφορά περιστατικό στο οποίο δεν αναμίχθηκε και ούτε διαδραμάτισε οποιοδήποτε ρόλο στην εξέταση του και ούτε καν μετέβηκε επί τόπου αμέσως μετά που το επίμαχο περιστατικό συνέβηκε για να προβεί ο ίδιος σε προσωπικές διαπιστώσεις, εκτιμήσεις και παρατηρήσεις. Ο εν λόγω μάρτυρας απλά επαναλαμβάνει την πιθανότερη εκδοχή που καταγράφεται στην επικαλούμενη έκθεση την οποίαν όμως δεν καταθέτει ενώπιον του Δικαστηρίου. Αφήνει να εννοηθεί ότι υπάρχουν και άλλες εκδοχές χωρίς όμως να είναι σε θέση να υποστηρίξει αυτή που μεταφέρει ως την πιθανότερη. Το τέταρτο σκέλος της μαρτυρίας του εν λόγω μάρτυρα περιέχει δικές του αναφορές μέσα από ερμηνεία των διατάξεων της σύμβασης ενοικίασης του επίμαχου κατασκηνωτικού χώρου (Τεκμήριο 14). Με κάθε σεβασμό ο εν λόγω μάρτυρας στερείται νομικών γνώσεων και ούτε έχει αναφερθεί ότι έχει εμπειρία σε τέτοιου είδους νομικών εγγράφων, δεδομένα που δεν επιτρέπουν να ληφθούν υπόψη οι εν λόγω τοποθετήσεις του. Την ίδια στιγμή το Τεκμήριο 14 βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου, το οποίο είχε την ευκαιρία να μελετήσει και να ερμηνεύσει το περιεχόμενο του υπό το φως της προσαχθείσας μαρτυρίας. Για τους λόγους που έχουν ήδη εξηγηθεί, το δεύτερο, τρίτο και τέταρτο κομμάτι της μαρτυρίας του εν λόγω μάρτυρα δεν γίνονται αποδεκτά από το Δικαστήριο. Στη βάση των πιο πάνω αποδέχομαι τη μαρτυρία του Μ2Υ2 ως αληθή και αξιόπιστη στο βαθμό και την έκταση που έχει σχολιαστεί προηγουμένως, περιλαμβανομένου του Τεκμηρίου 15 που αποτελεί μέρος αυτής. Ο Μ1Υ3 είχε περιορισμένο ρόλο και σχέση με την παρούσα υπόθεση. Βασικό μέρος της μαρτυρίας του είτε παρέμεινε αναντίλεκτο είτε επιβεβαιώνεται από άλλη αποδεκτή μαρτυρία. Δεν έχω κανένα λόγο να μην την αποδεχτώ. Ένα άλλο κομμάτι της μαρτυρίας του εν λόγω μάρτυρα ανατρέπεται από δεδομένα της υπόθεσης, χωρίς όμως αυτό να κλονίζει την αξιοπιστία του μάρτυρα, υπό το φως της θετικής εικόνας που αποτιμάται για το πρόσωπο του μέσα από σφαιρική προσέγγιση του συνόλου της μαρτυρίας του. Συνεπώς αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου τα εξής: Την περίοδο που συνέβηκε το επίδικο περιστατικό καθώς και προγενέστερα την κατοχή του επιδίκου κατασκηνωτικού χώρου είχε ο Νίκος Ματθαίου δυνάμει σύμβασης για άδεια χρήσης. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται μερικώς από τον Μ2Υ2, του οποίου η μαρτυρία έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο. Ο Μ1Υ3 ενημερώθηκε για το επίδικο περιστατικό που συνέβηκε από τον Νίκο Ματθαίου, χωρίς όμως να μεταβεί στην επίμαχη περιοχή. Μέχρι εκείνη τη στιγμή ουδείς από τον κατασκηνωτικό χώρο είχε ενημερώσει τον Κ.Ο.Τ. ότι κάποιο δένδρο ήταν επικίνδυνο και έχρηζε αποκοπή / εκρίζωση. Πρόκειται για αναφορές που παρέμειναν αναντίλεκτες μέσα από την εκδίκαση της παρούσας υπόθεσης. Αντίθετα ο ισχυρισμός που προβλήθηκε από τον εν λόγω μάρτυρα μέσα από την ένορκη μαρτυρία του ότι από 01.03.2010 τερματίστηκε τόσο η συμφωνία μίσθωσης του επιδίκου κατασκηνωτικού χώρου μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Κ.Ο.Τ. (Τεκμήριο 14) όσο και η σύμβαση για άδεια χρήσης του εν λόγω κατασκηνωτικού χώρου μεταξύ του Κ.Ο.Τ. και του Νίκου Ματθαίου, ελέγχεται. Προς ενίσχυση της θέσης του ο εν λόγω μάρτυρας παρουσίασε δύο επιστολές της υπηρεσίας του ημερομηνίας 02.02.11 και 15.04.11 (Τεκμήρια 16 και 17). Ο εν λόγω ισχυρισμός δεν φαίνεται να ευσταθεί παρά την παρουσίαση των Τεκμηρίων 16 και
  22. Η πληρωμή από τον Κ.Ο.Τ. στην Κυπριακή Δημοκρατία του ποσού των, €21.907,55, γεγονός που ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε από την Εναγόμενη 3, το οποίο αποτελούσε ενοίκιο για την περίοδο από 28.02.10 μέχρι 28.04.11 αναφορικά με τον επίδικο κατασκηνωτικό χώρο, σε συνδυασμό με τη παράλειψη προσκόμισης μαρτυρίας σχετικά με τον επικαλούμενο τερματισμό της σύμβασης για άδεια χρήσης καθώς και το γεγονός ότι, ως ο ίδιος ο μάρτυρας αποκάλυψε, το Δικαστήριο επέτρεψε την παραμονή του Νίκου Ματθαίου στον κατασκηνωτικό χώρο υπό την ίδια επαγγελματική του ιδιότητα, είναι ισχυρά δεδομένα που αφήνουν μετέωρο τον πιο πάνω ισχυρισμό του εν λόγω μάρτυρα, ο οποίος και δεν μπορεί να γίνει δεκτός. Για τον ίδιο λόγο ουδεμία βαρύτητα αποδίδεται στα Τεκμήρια 16 και
  23. Έχοντας υπόψη το πιο πάνω σκεπτικό, αποδέχομαι τη μαρτυρία του Μ1Υ3 ως αληθή και αξιόπιστη στο βαθμό και την έκταση που έχει αναλυθεί. Νομική Πτυχή και Συμπεράσματα: Η παρούσα υπόθεση είναι πολιτική και το βάρος απόδειξης βρίσκεται γενικά στους ώμους του Ενάγοντα να αποδείξει τους ισχυρισμούς του στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Σύμφωνα με την κυπριακή νομολογία, η απόσειση του βάρους απόδειξης θα αποτιμηθεί υπό το φως της μαρτυρίας που θα κριθεί αξιόπιστη, πάντοτε στο μέτρο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Αναξιόπιστη μαρτυρία δεν αποτελεί αποδεικτικό υλικό αλλά μόνο αξιόπιστη μαρτυρία βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων (Miorage v. Radivojenik
(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 1162 και Αθανασίου κ.α. v. Κουνούνη
(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 614). Εξ' όσον γίνεται αντιληπτό από το περιεχόμενο των έγγραφων προτάσεων, οι Ενάγοντες των συνενωμένων αγωγών ισχυρίζονται επίδειξη αμέλειας, παράβαση εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων και παράβαση σύμβασης παροχής εύλογων μέτρων και/ή προφυλάξεων για την ασφάλεια τους από τους Εναγομένους. Σύμβαση μίσθωσης και συμφωνία για άδεια χρήσης: Με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου το επίδικο περιστατικό συνέβηκε σε κατασκηνωτικό χώρο που αποτελεί μέρος του κρατικού δάσους Λίμνης που βρίσκεται στην περιοχή Πόλυς Χρυσοχούς [άρθρα 2 και 10 του περί Δασών Νόμου του 2012 (Ν.25(Ι)/2012)]. Το κρατικό δάσος, περιλαμβανομένου του επίμαχου κατασκηνωτικού χώρου είναι μέρος του φυσικού πλούτου της Κύπρου με αποτέλεσμα να ανήκουν στην Κυπριακή Δημοκρατία. Δυνάμει του Τεκμηρίου 14, το περιεχόμενο του οποίου αποτελεί κοινό έδαφος των διαδίκων, η Κυπριακή Δημοκρατία μέσω του Διευθυντή Τμήματος Δασών (Εναγόμενη 2) εκμίσθωσε τον επίμαχο κατασκηνωτικό χώρο στην Εναγόμενη 3, η οποία θα μπορούσε να τον χρησιμοποιεί και να τον εκμεταλλεύεται. Η σύμβαση συνομολογήθηκε την 01.03.80 και θα ίσχυε για περίοδο 10 ετών με δικαίωμα ανανέωσης, εκτός αν οποιοδήποτε συμβαλλόμενο μέρος με ασφαλισμένη επιστολή τουλάχιστο έξι μήνες πριν από τη λήξη της σύμβασης ενημέρωνε το άλλο συμβαλλόμενο μέρος ότι δεν επιθυμούσε τη συνέχιση της ενοικίασης (όρος 3). Το μίσθωμα συμφωνήθηκε στις Λ.Κ.£56 (όπως ήταν τότε το νόμισμα της Κυπριακής Δημοκρατίας) πληρωτέο κάθε πρώτη ημέρα του μηνός Μαρτίου εκάστου έτους (όρος 4). Μία από τις συμβατικές υποχρεώσεις του μισθωτή [όρος 5(θ)] ήταν να μην αποκόπτει, κλαδεύει, εκριζώνει, μετακινεί, οικειοποιείται ή καταστρέφει οποιανδήποτε ξυλεία, δένδρα, θάμνους ή βλαστούς που βρίσκονται στον εν λόγω κατασκηνωτικό χώρο χωρίς προηγουμένως να έχει εξασφαλιστεί γραπτή άδεια από την Εναγόμενη 2, προφανώς δια του Τμήματος Δασών. Η Εναγόμενη 2 διατηρούσε δικαίωμα εισόδου στον κατασκηνωτικό χώρο καθ' όλη την περίοδο ενοικίασης για εξέταση και επιθεώρηση της επικρατούσας κατάστασης προς επίτευξη κάθε εύλογου σκοπού [όροι 2(β) και 5(ρ)]. Μελέτη ολόκληρου του περιεχομένου του Τεκμηρίου 14 υπό το φως συνδυασμένης ερμηνείας των πιο πάνω όρων, καθιστά αντιληπτό ότι πρόθεση των συμβαλλομένων μερών ήταν να καταστήσει την Εναγόμενη 2 μέσω του Τμήματος Δασών υπεύθυνη για κλάδεμα δένδρων, αποκοπή κλώνων ή κλαδιών, εκρίζωση δένδρων καθώς και μετακίνηση θάμνων ή βλαστών που υπήρχαν εντός του κατασκηνωτικού χώρου δια του δικαιώματος εισόδου που είχε στον χώρο εκείνο για επιθεώρηση της κατάστασης της βλάστησης και των δένδρων προς επίτευξη κάθε λογικού σκοπού. Στην πορεία η σύμβαση μίσθωσης ανανεωνόταν. Από 01.03.2000 η Εναγόμενη 3, μετά από έγκριση που εξασφάλισε από το Τμήμα Δασών εκ μέρους και για λογαριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας, παραχώρησε τη χρήση και εκμετάλλευση του συγκεκριμένου κατασκηνωτικού χώρου στο Νίκο Ματθαίου υπό την προσωπική του ιδιότητα δυνάμει σχετικής συμφωνίας για άδεια χρήσης. Ενώπιον του Δικαστηρίου δεν έχει τεθεί το περιεχόμενο αυτής της συμφωνίας. Αυτό όμως που διαπιστώνεται μέσα από τα ευρήματα του Δικαστηρίου είναι ότι η Εναγόμενη 2 διατήρησε το δικαίωμα εισόδου στον επίμαχο κατασκηνωτικό χώρο για τους ίδιους λόγους όπως και στη σύμβαση μίσθωσης. Αυτό καταδεικνύεται από τις επισκέψεις λειτουργών του Τμήματος Δασών εντός του εν λόγω χώρου όπου υπήρξε επιθεώρηση του χώρου και ελέγχου της κατάστασης με κλαδέματα και ότι άλλο κρινόταν ότι χρειαζόταν. Ένα ζήτημα που εγέρθηκε και χρήζει εξέτασης είναι κατά πόσο οι προαναφερόμενες συμφωνίες βρίσκονταν σε ισχύ κατά το χρόνο που συνέβηκε το επίδικο περιστατικό. Είναι εις γνώση του Δικαστηρίου το Τεκμήριο 15 που είναι επιστολή ημερομηνίας 10.07.09 του Τμήματος Δασών με την οποίαν ενημερώνει την Εναγόμενη 3 ότι δεν επιθυμούσε την ανανέωση της εν λόγω σύμβασης μετά τις 28.02.10 που έληγε, εφαρμόζοντας έτσι τις πρόνοιες του όρου 3 του Τεκμηρίου 14. Ωστόσο το εύρημα του Δικαστηρίου ότι η Εναγόμενη 3 πλήρωσε στην Κυπριακή Δημοκρατία το ποσό των €21.907,55 που αποτελούσε ενοίκιο για την περίοδο από 28.02.10 μέχρι 28.04.11 αναφορικά με τον επίδικο κατασκηνωτικό χώρο καταδεικνύει έμπρακτη απόσυρση της πιο πάνω επιστολής, η οποία κατέστη άνευ νομικής ισχύος και αποτελέσματος. Παράλληλα καταδεικνύεται ανανέωση της σύμβασης μίσθωσης από 01.03.10 μέχρι 28.04.11 κατόπιν επιθυμίας αμφοτέρων συμβαλλομένων μερών. Σε ότι αφορά τη συμφωνία για άδεια χρήσης δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε αποδεκτή μαρτυρία ότι αυτή έχει τερματιστεί. Αντίθετα ένα από τα ευρήματα του Δικαστηρίου είναι ότι την περίοδο που συνέβηκε το επίδικο περιστατικό ο Νίκος Ματθαίου διατηρούσε την κατοχή του επιδίκου κατασκηνωτικού χώρου με πρόσχημα το εν λόγω συμφωνητικό έγγραφο. Αμέλεια: Οι αρχές της αμέλειας έχουν κωδικοποιηθεί μέσα από τον Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμο, Κεφ. 148 μετά των συναφών τροποποιήσεων. Συγκεκριμένα, το άρθρο 51 καθορίζει την αμέλεια ως την τέλεση πράξης την οποίαν υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό σωστό πρόσωπο ή την παράλειψη τέλεσης πράξης την οποίαν τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε. Αμέλεια ακόμη μπορεί να είναι η παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις. Το εν λόγω άρθρο προνοεί αποζημίωση στην πρόκληση ζημιάς ως αποτέλεσμα αμελούς πράξης ή παράλειψης μόνο στο πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια. Τα συστατικά στοιχεία που πρέπει να αποδειχθούν σε κάθε αγωγή αμέλειας είναι η ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής (δηλαδή η τέλεση αμελούς πράξης ή παράλειψης) από μέρους ενός μέσου συνετού ανθρώπου, η πρόκληση ζημιάς ως αποτέλεσμα της τέλεσης αμελούς πράξης ή παράλειψης (αιτιώδης συνάφεια) και η δυνατότητα πρόβλεψης ότι η τέλεση της εν λόγω πράξης ή παράλειψης μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα (Στρατμάρκο Λτδ v. Μιχαήλ
(1989)1 C.L.R. 453, κυπριακό νομικό σύγγραμμα κ.κ. Αρτέμη και Ερωτοκρίτου Κεφάλαιο 148: Αστικά Αδικήματα-Δίκαιο και Αποφάσεις, Τόμος 2, σελ. 103-104). Στην προκειμένη περίπτωση για να προσδιοριστεί το αστικό αδίκημα της αμέλειας απαιτείται:
(1)ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας από οποιονδήποτε από τους Εναγομένους,
(2)η πρόκληση ζημιάς και/ή βλάβης στους Ενάγοντες των συνενωμένων αγωγών και
(3)αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμελούς πράξης ή παράλειψης οποιουδήποτε από τους Εναγομένους και της ζημιάς και/ή βλάβης που προκλήθηκε στους Ενάγοντες και της περιουσίας τους ως αποτέλεσμα του επιδίκου περιστατικού. Γενικά το θέμα της αμέλειας είναι ζήτημα γεγονότων και αποφασίζεται με βάση τις συνθήκες και τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης (Patsalides v. Yiapani
(1969)1 C.L.R. 84). Η έννοια της αμέλειας ως πραγματικού γεγονότος συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Το ζήτημα αυτό συνοψίζεται στην Φοινικαρίδης v Γεωργίου κ.α.
(1991)1 Α.Α.Δ. 475 ως εξής: "Αυτό κατά εναρμονισμό προς το θεμελιωμένο ότι η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Συναφώς θα υπενθυμίζαμε πως γενικά, εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια (Elpiniki Panayiotou Mavrou v Georgios Kyriakou Mavrou
(1979)1 C.L.R. 215)." Στην παρούσα υπόθεση αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι στις 19.08.10 οι Ενάγοντες στις συνενωμένες αγωγές υπ' αρ. 3413/11 και 3414/11 τραυματίστηκαν ενώ το όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416, ιδιοκτησίας της Ενάγουσας στη συνενωμένη αγωγή υπ' αρ. 3412/11, υπέστηκε ζημιές. Περαιτέρω αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι οι πιο πάνω τραυματισμοί των Εναγόντων και η ζημιά που προκλήθηκε στο προαναφερόμενο όχημα είναι αποτέλεσμα της πτώσης του επίμαχου ευκαλύπτου. Αυτό που χρήζει εξέτασης στο στάδιο αυτό είναι κατά πόσο υπάρχει καθήκον επιμέλειας από οποιονδήποτε από τους Εναγομένους και κατά πόσο αυτό έχει παραβιαστεί. Η νομική αρχή του res ipsa loquitur: Όταν η αιτία του ατυχήματος είναι άγνωστη, δεν είναι απαραίτητο για τον ενάγοντα να προσκομίσει άμεση μαρτυρία για την αμέλεια του εναγομένου. Είναι ικανοποιητικό να παρουσιαστούν τέτοια στοιχεία που να συνηγορούν ότι η αιτία του ατυχήματος ήταν η αμέλεια του εναγομένου παρά οποιαδήποτε άλλη αιτία. Πρόκειται για τη νομική αρχή του res ipsa loquitur (τα πράγματα ομιλούν από μόνα τους). Στα πλαίσια της κοινής θέσης τους ότι οι Εναγόμενοι ευθύνονται αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα για την πρόκληση σωματικών βλαβών στους Ενάγοντες των συνενωμένων αγωγών υπ' αριθμό 3412/11 και 3413/11 και ζημιές στο όχημα ιδιοκτησίας της Ενάγουσας στη συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3414/11, οι Ενάγοντες επικαλούνται ότι ισχύει η νομική αρχή του res ipsa loquitur. Προτού ασχοληθώ με ζήτημα της αμέλειας, θα εξετάσω κατά προτεραιότητα εάν στην προκειμένη περίπτωση εφαρμόζεται η νομική αρχή του res ipsa loquitur. Εξήγηση ως προς την εφαρμογή της πιο πάνω νομικής αρχής παρέχεται μέσα από το πιο κάτω απόσπασμα από το αγγλικό νομικό σύγγραμμα Charlesworth & Percy on Negligence, Eighth Edition, σελ. 421, παραγρ. 5-102: "Such cases are where the plaintiff proves the happening of the accident and nothing more. It may be that he cannot prove more but, where he can or not, he does not proceed to prove any specific act or omission on the part of the defendant. The mere happening of the accident "speaks for itself," since it may be more consistent with negligence on the part of the defendant than with any other cause. If that is so, the court may find negligence on the part of the defendant, unless he gives a reasonable explanation to show how the accident may have occurred without negligence on his part." Η αρχή του res ipsa loquitur κωδικοποιήθηκε και καθιερώθηκε στην Κύπρο με το άρθρο 55 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου (Κεφ.148) μετά των συναφών τροποποιήσεων, οι πρόνοιες του οποίου αυτούσια σημειώνουν τα εξής: "Σε αγωγή που εγείρεται σε σχέση με ζημιά, κατά την οποία αποδεικνύεται— (α) Οτι ο ενάγοντας στερείται γνώσης ή μέσων γνώσης των πραγματικών περιστατικών, τα οποία προκάλεσαν το συμβάν το οποίο οδήγησε στη ζημιά, και (β) ότι η ζημιά προκλήθηκε από ιδιοκτησία, επί της οποίας ο εναγόμενος είχε πλήρη έλεγχο, και κρίνεται από το Δικαστήριο ότι η επέλευση του συμβάντος που προκάλεσε τη ζημιά συνδέεται περισσότερο με το γεγονός ότι ο εναγόμενος παρέλειψε να καταβάλει εύλογη επιμέλεια παρά προς την καταβολή τέτοιας επιμέλειας, ο εναγόμενος φέρει το βάρος της απόδειξης του ότι δεν υφίστατο αμέλεια για την οποία αυτός ευθύνεται σε σχέση με το συμβάν το οποίο οδήγησε στη ζημιά." Η νομική αρχή res ipsa loquitur δεν είναι αξίωμα ουσιαστικού δικαίου αλλά αποτελεί κανόνα απόδειξης και ισχύει όταν ο ενάγοντας αδυνατεί να αποδείξει αμέλεια εναντίον του εναγομένου με την προσκόμιση μαρτυρίας για τις πράξεις ή παραλείψεις του επειδή τα απαιτούμενα στοιχεία μαρτυρίας είναι στην αποκλειστική γνώση του εναγομένου. Εκεί που κριθεί ότι εφαρμόζεται το αξίωμα αυτό ο ενάγοντας αποδεικνύει μόνο το αποτέλεσμα της πράξης, δηλαδή το συμβάν που οδήγησε στην πρόκληση των ζημιών. Εφόσον ο ενάγοντας πετύχει αυτό το βάρος απόδειξης μετατοπίζεται στους ώμους τους εναγομένου, ο οποίος καλείται να δώσει μία λογική εξήγηση ότι δεν ήταν αμελής. Υπάρχει πλούσια νομολογία που αναλύει και εξηγεί το θέμα αυτό. Ενδεικτικά παραπέμπω στις υποθέσεις Morides v. Ioannou
(1973)1 C.L.R. 117, Χατζηπαύλου v. Ιντζιρτζιάν κ.α.
(2004)1Β Α.Α.Δ. 1278, Σάββα v. ΣΠΕ Λιοπετρίου και άλλη
(2003)1Γ Α.Α.Δ. 1915, Σεντ Μαρίνα Σπόρτινγκ Προμόσιονς Λτδ v. Φιλίππου
(2004)1Β Α.Α.Δ. 1330, Πανταζής και άλλος v. Θεμιστοκλέους
(2006)1Β Α.Α.Δ. 898 και Παπαλλής και άλλος v. Κυριακίδη
(2008)1 Α.Α.Δ. 83. Όταν όμως ο ενάγοντας αφήνει να νοηθεί ότι γνωρίζει όλα τα γεγονότα ή όπου ισχυρίζεται ότι γνωρίζει την αιτία της ζημιάς ή όπου τα γεγονότα είναι γνωστά και ο ενάγων βασίζεται σ' αυτά και τα παραθέτει, θα πρέπει να τα αποδεικνύει για να πετύχει. Στην υπόθεση Ιωαννίδης v. Καλλία ως παραλήπτη και διαχειριστή της Intercosmetics Ltd
(2011)1 Α.Α.Δ. 1522 τονίστηκε ότι εφόσον ο εφεσείοντας ισχυρίστηκε ενώπιον του δικαστηρίου ότι γνώριζε την αιτία που του προκάλεσε τον τραυματισμό του δεν ίσχυε η αρχή του res ipsa loquitur. Χαρακτηριστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση αυτή: "Η αρχή αυτή [res ipsa loquitur] εφαρμόζεται όταν το πράγμα ή το αντικείμενο που προκαλεί τη ζημιά αποδεικνύεται ότι βρισκόταν κάτω από τον έλεγχο του εναγόμενου ή των υπηρετών του και το ατύχημα ήταν τέτοιο που, στην κανονική πορεία των πραγμάτων, δεν θα συνέβαινε αν εκείνοι που είχαν τον έλεγχο του, ασκούσαν την απαιτούμενη επιμέλεια. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο αυτό αποτελεί εύλογη μαρτυρία, στην απουσία εξήγησης από τον εναγόμενο, ότι το ατύχημα ήταν αποτέλεσμα αμέλειας. Επιπρόσθετα, για να ισχύει η προαναφερόμενη αρχή, θα πρέπει να ικανοποιείται και η προϋπόθεση της παραγράφου (α) του Άρθρου 55, ότι δηλαδή ο ενάγοντας στερείται γνώσης ή μέσων γνώσης των πραγματικών περιστατικών τα οποία προκάλεσαν το συμβάν που οδήγησε στη ζημιά. Στην παρούσα υπόθεση ο εφεσείων ισχυρίστηκε ότι γνώριζε την αιτία της ζημιάς του και εν πάση περιπτώσει ούτε και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις εφαρμογής της αρχής αυτής ικανοποιούνται. (Δέστε: Savvides v. Mesaritis a.ο.
(1985)1 C.L.R. 261, Morides v. Ioannou
(1973)1 C.L.R. 117 και Αρτέμης και Ερωτοκρίτου, Αστικά Αδικήματα, Τόμος 2, σελ. 53-55.)." Περαιτέρω στην υπόθεση Φιλίππου και άλλος v. Τσολάκη
(2006)1 Α.Α.Δ. 1188, η οποία αφορά δυστύχημα, αναφέρθηκε ότι η εφαρμογή του κανόνα res ipsa loquitur δεν συνάδει με την προσκόμιση μαρτυρίας από τον ενάγοντα για την απόδειξη της αμέλειας του εναγόμενου. Επίσης στην υπόθεση Parthenon Shirts (Exporters) Ltd v. Γαβριηλίδου
(2010)1 Α.Α.Δ. σημειώθηκε ότι η νομική αρχή res ipsa loquitur δεν έχει ισχύ όπου ο ενάγοντας δεν ισχυρίζεται ότι στερείται γνώσης των περιστατικών που οδήγησαν στο συμβάν. Παράλληλα υποδείχτηκε ότι ο κανόνας αυτός έχει εφαρμογή μόνο όπου κρίνεται ότι το συμβάν που προκαλεί τη ζημιά συνδέεται περισσότερο με το γεγονός ότι ο εναγόμενος παρέλειψε να καταβάλει εύλογη επιμέλεια παρά προς την καταβολή τέτοιας επιμέλειας. Οι πιο πάνω νομικές αναφορές συγκεφαλαιώνονται στην πρόσφατη υπόθεση Χρίστος Ζαχαροπλάστης ως πληρεξούσιος αντιπρόσωπος του Χαράλαμπου Ζαχαροπλάστη και της Ευτυχίας Νίκου Παναγή v. Κοινοτικό Συμβούλιο Κακοπετριάς, Πολιτική Έφεση Αρ. 330/2011, ημερ. 04.10.17, στην οποίαν και παραπέμπω. Στρεφόμενος στην παρούσα περίπτωση παρατηρώ ότι τη δεδομένη χρονική στιγμή που συνέβηκε το επίδικο περιστατικό κατοχή του κατασκηνωτικού χώρου είχε ο Νίκος Ματθαίου, ο οποίος παράλληλα είχε το δικαίωμα χρήσης και εκμετάλλευσης του. Ιδιοκτήτης του εν λόγω χώρου ήταν η Εναγόμενη 2, η οποία είχε υποχρέωση επιθεώρησης της κατάστασης των δένδρων και γενικότερα περιποίησης της βλάστησης λαμβάνοντας τα αναγκαία μέτρα στη βάση δικαιώματος εισόδου στον επίμαχο κατασκηνωτικό χώρο. Αυτό που αβίαστα προκύπτει από τα ευρήματα του Δικαστηρίου είναι ότι κατά τον ουσιώδη για τις συνενωμένες αγωγές χρόνο η Εναγόμενη 3 δεν είχε κατοχή του κατασκηνωτικού χώρου. Αυτό καταδεικνύεται από σειρά δικαστικών διαδικασιών που προώθησε εναντίον του Νίκου Ματθαίου προκειμένου να τον εκδιώξει από τον κατασκηνωτικό χώρο, χωρίς όμως να παρουσιαστεί μαρτυρία που να δείχνει ότι οι εν λόγω προσπάθειες της στέφθηκαν με επιτυχία. Αντίθετα το συμπέρασμα που προκύπτει είναι η παραμονή του Ματθαίου στον επίδικο κατασκηνωτικό χώρο, τον οποίον κατείχε, χρησιμοποιούσε και εκμεταλλευόταν υπό την προσωπική του ιδιότητα κατόπιν απόρριψης αίτησης της Εναγομένης 3 για έκδοσης διατάγματος για εγκατάλειψη του εν λόγω χώρου. Την ίδια στιγμή κατά τον ουσιώδη χρόνο φαίνεται ότι η Εναγόμενη 1 δεν είχε οποιαδήποτε σχέση με την κατοχή, χρήση και εκμετάλλευση του χώρου. Δεν διαφεύγει της προσοχής μου ότι το Τεκμήριο 4 που αποτελεί τιμολόγιο και απόδειξη είσπραξης χρημάτων για διαμονή των ΜΕ1, ΜΕ2 και των οικογενειών τους στον επίμαχο κατασκηνωτικό χώρο έχει εκδοθεί από την Εναγόμενη
  1. Ουδεμία μαρτυρία όμως έχει προσκομιστεί που να καταδεικνύει το ρόλο της Εναγομένης 1 στον εν λόγω κατασκηνωτικό χώρο, ο οποίος παρέμεινε ασαφής και αδιευκρίνιστος. Ούτε παρουσιάστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία που να καταδεικνύει οποιαδήποτε σύνδεση της Εναγομένης 1 με τον Ματθαίου που είχε προσωπικά τη διαχείριση του επίμαχου κατασκηνωτικού χώρου. Το σίγουρο δεδομένο όμως είναι ότι ο Ματθαίου είχε την κατοχή, χρήση, εκμετάλλευση και γενικότερα διαχείριση του επίμαχου κατασκηνωτικού χώρου. Όπως ήδη λέχθηκε, το επίδικο περιστατικό αφορά πτώση δένδρου που βρισκόταν εντός του κατασκηνωτικού χώρου σε περιοχή όπου επιτράπηκε να βρίσκονται κατασκηνωτές. Παραμένει ασαφές αν το δένδρο ξεριζώθηκε ή μέρος αυτού έκλινε κάτω στο έδαφος. Είναι όμως άνευ σημασίας για σκοπούς επίλυσης των επιδίκων θεμάτων αλλά και για εξέταση του ζητήματος αν εφαρμόζεται η νομική αρχή του res ipsa loquitur. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι από την πτώση του δένδρου οι ΜΕ1 και ΜΕ2 τραυματίστηκαν ενώ προκλήθηκε ζημιά στο όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416 τύπου Van μάρκας Renault χρώματος άσπρου, ιδιοκτησίας της Ενάγουσας στη συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3412/
  2. Έχοντας υπόψη μου την απουσία μαρτυρίας που να συνδέει τους Εναγομένους 1 και 3 με την ιδιοκτησία, κατοχή, χρήση, εκμετάλλευση και διαχείριση του επίμαχου κατασκηνωτικού χώρου, οδηγούμαι στο συμπέρασμα ότι η αιτία του ατυχήματος δεν ήταν η αμέλεια του Εναγομένου 1 και/ή 3 αλλά κάποια άλλη αιτία. Συνεπώς σε ότι αφορά τους Εναγομένους 1 και 3 δεν δικαιολογείται επίκληση της νομικής αρχής του res ipsa loquitur. Σε σχέση με την Εναγόμενη 2 η προαναφερόμενη υποχρέωση της σε συνδυασμό με το δικαίωμα εισόδου της στον επίμαχο κατασκηνωτικό χώρο οποιαδήποτε στιγμή προς διεκπεραίωση αυτής της υποχρέωσης της, γεγονός που δείχνει έλεγχο της κατάστασης στην περιοχή από όπου συνέβηκε η πτώση του δένδρου από την Εναγόμενη 2, δημιουργεί δυνατότητα εξέτασης της πιο πάνω νομικής αρχής. Δεν παραγνωρίζω ότι οι Ενάγοντες υπό τα σημεία (α)-(ε) της παραγράφου 6 των εκθέσεων απαίτησης στις εν λόγω συνενωμένες αγωγές δικογραφούν λεπτομέρειες αμέλειας και παράβασης εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων. Μέσα από αυτές απαριθμούνται συγκεκριμένες πράξεις και παραλείψεις ως αποτέλεσμα των οποίων θεωρούν ότι οφείλεται η πτώση του δένδρου. Θα πρέπει να λεχθεί ότι η απλή παράθεση λεπτομερειών αμέλειας και παράβασης εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων δεν συνιστά κώλυμα για την επίκληση του πιο πάνω αξιώματος (Χρίστος Ζαχαροπλάστης (πιο πάνω) και Πολυξένη Τομαρίδου-Ηλιάδου v. Δήμου Πάφου, Πολιτική Έφεση Αρ.355/2011, ημερ. 24.03.17). Έχοντας μελετήσει με προσοχή το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας, διαπιστώνω ότι οι Ενάγοντες δεν προώθησαν τις συγκεκριμένες θέσεις με την προσκόμιση από μέρους τους μαρτυρίας κατά την ακρόαση της υπόθεσης προκειμένου να στηρίξουν τις αξιώσεις τους. Οι όποιες ερωτήσεις και υποβολές έγιναν από τον συνήγορο των Εναγόντων που αφορούσαν τις συγκεκριμένες λεπτομέρειες περιορίστηκαν κατά την αντεξέταση των μαρτύρων υπεράσπισης με σκοπό την αποδυνάμωση αν όχι εκμηδένιση των τοποθετήσεων τους που αυτοί είχαν προηγουμένως προβεί μέσα από την κυρίως εξέταση τους επί των ιδίων σημείων. Παράλληλα μελέτη της μαρτυρίας της πλευράς των Εναγόντων καταδεικνύει ότι οι Ενάγοντες δεν γνωρίζουν τα πραγματικά περιστατικά που σχετίζονται με την αιτία που προκάλεσε την πτώση του δένδρου που οδήγησε στον τραυματισμό των ΜΕ1 και ΜΕ2 και σε ζημιά στο όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ
  3. Από τα πιο πάνω καταλήγω στο συμπέρασμα ότι πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις του άρθρου 55 του Κεφ.148 με αποτέλεσμα να δικαιολογείται η επίκληση του αξιώματος του res ipsa loquitur αναφορικά με την Εναγόμενη
  4. Με γνώμονα ότι αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου η πτώση του δένδρου, ως αποτέλεσμα της οποίας τραυματίστηκαν οι ΜΕ1 και ΜΕ2 και προκλήθηκε ζημιά στο όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416, η επιτυχημένη επίκληση της πιο πάνω νομικής αρχής μετατοπίζει το βάρος απόδειξης στους ώμους της Εναγομένης 2, η οποία καλείται να δώσει μία λογική εξήγηση ότι δεν ήταν αμελής. Από την μαρτυρία που έγινε αποδεκτή τέτοια λογική εξήγηση δεν δίδεται. Ως εκ τούτου η Εναγόμενη 2 δεν απέσεισε το βάρος να αποδείξει ότι δεν ήταν αμελής στην πρόκληση της πτώσης του δένδρου που επέφερε τους προαναφερόμενους τραυματισμούς και προκάλεσε τις ζημιές στο πιο πάνω όχημα στη βάση μιας κατάστασης που είχε τον έλεγχο και συνάμα τον αποκλειστικό λόγο περιποίησης και συντήρησης δένδρων και βλάστησης που βρίσκονταν εντός του επίμαχου κατασκηνωτικού χώρου. Υπεράσπιση Εναγομένης 2 για αναπόφευκτο ατύχημα (inevitable accident): Η Εναγόμενη 2 ισχυρίζεται ότι το επίδικο περιστατικό ήταν ένα αναπόφευκτο ατύχημα που δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί δια της επίδειξης εύλογης επιμέλειας. Η θέση αυτή δικογραφείται στην τροποποιημένη υπεράσπιση της Εναγομένης 2 (παράγραφος 8). Για να θεωρηθεί ότι ένα δυστύχημα ήταν αναπόφευκτο θα πρέπει να αποδειχτεί ότι όχι μόνο το αποτέλεσμα μιας αιτίας δεν ήταν προβλεπτό αλλά και ότι λήφθηκαν όλες οι δέουσες προφυλάξεις (Theodoulou v. Pelopidha
(1981)1 C.L.R. 230 και Socratous v. Loizou and other
(1988)1 C.L.R. 299). Από το ενώπιον μου μαρτυρικό υλικό που έγινε αποδεκτό δεν υποστηρίζεται ο εν λόγω ισχυρισμός της Εναγομένης
  1. Η μαρτυρία που έγινε αποδεκτή δεν οδηγεί στον καθορισμό της αιτίας που προκάλεσε την πτώση του δένδρου ώστε να διαπιστωθεί αν από αυτή το ατύχημα κατατάσσεται ως αναπόφευκτο. Η εν λόγω θέση της Εναγομένης 2 δεν εδράζεται σε συγκεκριμένα γεγονότα που να αποδεικνύουν ότι η πτώση του δένδρου ήταν αποτέλεσμα αναπόφευκτου ατυχήματος. Η Εναγόμενη 2 ουδεμία επιστημονική μαρτυρία έχει παρουσιάσει που να τεκμηριώνει τον εν λόγω ισχυρισμό της. Έγινε λόγος για έκθεση που ετοιμάστηκε από τον ανώτερο δασικό λειτουργό Γιαλιάς, η οποία όμως δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Συνεπώς η Εναγόμενη 2 απέτυχε να στοιχειοθετήσει στη βάση επαρκούς μαρτυρίας τον ισχυρισμό της ότι η πτώση του δένδρου ήταν όντως αποτέλεσμα αναπόφευκτου ατυχήματος. Ακόμη όμως για σκοπούς συζήτησης να δεχτώ τη θέση ότι η πιθανότερη εκδοχή για την πτώση του δένδρου οφειλόταν σε πρόβλημα που δημιουργήθηκε στο ριζικό σύστημα του επίμαχου ευκαλύπτου λόγω υπέρμετρης υγροποίησης των ριζών του εν λόγω δένδρου από τα νερά του οχετού, θέση που παρεμπιπτόντως δεν έγινε αποδεκτή για τους λόγους που εξηγούνται μέσα από την αξιολόγηση της προσαχθείσας μαρτυρίας, η μαρτυρία που τη συνοδεύει αναφέρει ότι ο κίνδυνος ο οχετός να προκαλέσει πτώση δένδρου ήταν παρατηρητέος από το Τμήμα Δασών. Αυτό σημαίνει ότι ο κίνδυνος να σημειωθεί πτώση του συγκεκριμένου ευκαλύπτου εξαιτίας προβλήματος που θα του δημιουργούσαν τα νερά του οχετού ήταν εις γνώση των λειτουργών του Τμήματος Δασών και κατ' επέκταση της Εναγομένης
  2. Αν η θέση του Μ2Υ2, όπως καταγράφεται στην μαρτυρία του, είναι ότι οποιοσδήποτε θα μπορούσε να αντιληφθεί ότι το μέρος δίπλα από τον περιφραγμένο χώρο ήταν ακατάλληλος για κατασκήνωση λόγω της ύπαρξης του οχετού τότε χωρίς αμφιβολία οι κίνδυνοι που αναδύονταν και καθιστούσαν τον χώρο εκεί ακατάλληλο για κατασκήνωση μπορούσαν εύλογα να γίνουν αντιληπτοί και από λειτουργούς του Τμήματος Δασών. Όλα αυτά είναι δεδομένα που καθιστούσαν την πτώση του δένδρου εύλογα προβλεπτή που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί με επίδειξη της δέουσας επιμέλειας δια της λήψης των κατάλληλων διαβημάτων και διορθωτικών μέτρων και όχι αποτέλεσμα αναπόφευκτου ατυχήματος. Τέτοια μέτρα μπορούσαν ενδεικτικά να είναι η αποκοπή του δένδρου από τη ρίζα του, η ενίσχυση του ριζικού συστήματος του, η αποξήρανση του οχετού. Ζήτημα παράβασης καθήκοντος επιμέλειας από τους Εναγομένους 1 και 3: Η μη προσκόμιση μαρτυρίας που να συνδέει την Εναγόμενη 1 με την παρούσα υπόθεση καθώς επίσης το εύρημα του Δικαστηρίου ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο η Εναγόμενη 3 δεν είχε την κατοχή του επίμαχου κατασκηνωτικού χώρου και ούτε ήταν το πρόσωπο που είχε την χρήση, εκμετάλλευση και γενικότερα διαχείριση του όταν συνέβηκε το επίδικο περιστατικό, είναι δεδομένα που αποκλείουν την ύπαρξη καθήκοντος επιμέλειας από μέρους των Εναγομένων 1 και 3 προς οποιοδήποτε κατασκηνωτή που κατά τον ουσιώδη χρόνο χρησιμοποιούσε τον επίμαχο κατασκηνωτικό χώρο. Ισχυρισμός Εναγόντων για παράβαση θεσμοθετημένου καθήκοντος από τους Εναγομένους 1, 2 και 3: Στην περίπτωση όπου διεκδικούνται αποζημιώσεις στη βάση παράβασης θεσμοθετημένου καθήκοντος, αν η νομοθεσία που ο ενάγοντας επικαλείται δεν προβλέπει ρητά δια ειδικής διάταξης αγώγιμο δικαίωμα για την ανάκτηση της ζημιάς, η οποία προκύπτει από τη μη εκπλήρωση υποχρέωσης την οποία επιβάλλει ο νόμος αφενός και η παράλειψη ποινικοποιείται αφετέρου, τεκμαίρεται εκ πρώτης όψεως ότι η εν λόγω νομοθεσία δεν παρέχει αστική θεραπεία. Ο κανόνας όμως αυτός υπόκειται σε δύο εξαιρέσεις: (α) Όπου η υποχρέωση επιβάλλεται υπέρ συγκεκριμένης τάξης ή ατόμων, παρέχεται αγώγιμο δικαίωμα σε άτομα που ανήκουν σ' αυτή την κατηγορία για την ανάκτηση της ζημιάς, η οποία προκύπτει από την παράβαση του νομικού καθήκοντος ή της υποχρέωσης, και (β) Όπου ο νόμος στοιχειοθετεί δημόσιο δικαίωμα (public right), παρέχεται αγώγιμο δικαίωμα σε μέλος του δημοσίου το οποίο υφίσταται ιδιαίτερη ζημιά λόγω της παραβίασης του δημόσιου δικαιώματος (Νομικό σύγγραμμα των κ.κ. Αρτέμη & Ερωτοκρίτου, Αστικά Αδικήματα, Τόμος 2, σελ. 375-386, Kythreotis v. Constantinou
(1984)1 C.L.R. 811, Lonrho Ltd. & Others v. Shell Petroleum Co. Ltd and Others
(1981)1 All E.R. 456). Αυτό τελικά είναι θέμα ερμηνείας της νομοθεσίας που ο ενάγοντας επικαλείται (Peristeronopigi Transport Co. Ltd v. Toumazos Th. Toumazou
(1970)1 C.L.R. 196). Ερχόμενος στην παρούσα υπόθεση παρατηρώ ότι παρόλο ότι στις εκθέσεις απαίτησης δικογραφείται ισχυρισμός των Εναγόντων για παράβαση εκ του νόμου καθηκόντων των Εναγομένων 1, 2 και 3 ως βάση αγωγής, εντούτοις οι Ενάγοντες παρέλειψαν να τον προωθήσουν κατά την ακρόαση της υπόθεσης αυτής μέσω της παρουσίασης σχετικών αποδεικτικών στοιχείων με αποτέλεσμα ο εν λόγω ισχυρισμός του να παραμείνει μετέωρος. Ούτε στην τελική αγόρευση του ο ευπαίδευτος συνήγορος των Εναγόντων παρέπεμψε το Δικαστήριο σε ποιες νομοθεσίες και σε ποια άρθρα αυτών θεωρεί ότι υπάρχει παράβαση υποχρεώσεων που απορρέουν από αυτές για οποιονδήποτε Εναγόμενο. Ως εκ τούτου, οι Ενάγοντες απέτυχαν να αποδείξουν αυτή τη βάση αγωγής, την οποία θεωρώ ότι εγκατέλειψαν. Ισχυρισμός Εναγόντων στις συνενωμένες αγωγές υπ' αριθμό 3413/11 και 3414/11 για παράβαση σύμβασης παροχής εύλογων μέτρων και/ή προφυλάξεων για την ασφάλεια τους: Το σκεπτικό που σημειώθηκε για το ζήτημα της παράβασης εκ του νόμου καθηκόντων βρίσκει έρεισμα και εδώ. Η μη προώθηση του εν λόγω θέματος ως βάση αγωγής κατά την ακρόαση της υπόθεσης με την προσκόμιση μαρτυρίας ή με νομική επιχειρηματολογία μέσα από την τελική αγόρευση του συνηγόρου των Εναγόντων οδηγεί σε αποτυχία τεκμηρίωσης του, ο οποίος και εκλαμβάνεται ότι έχει εγκαταλειφθεί. Κατά πόσο οι Ενάγοντες δικαιούνται στις θεραπείες που αξιώνουν: Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ως αποτέλεσμα της πτώσης του δένδρου, οι Ενάγοντες υπέστηκαν σωματικές βλάβες και ζημιές. Συνεπώς διαπιστώνω ότι υφίσταται το στοιχείο της αιτιώδης συνάφειας σύμφωνα με το οποίο η παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας από την Εναγόμενη 2 προκάλεσε σωματικές βλάβες και ζημιές στους Ενάγοντες. Το Δικαστήριο καλείται να εξετάσει το ενδεχόμενο επιδίκασης στους Ενάγοντες ειδικές και γενικές αποζημιώσεις έχοντας υπόψη ως βάση αγωγής που έχει προωθηθεί την αμέλεια της Εναγομένης 2 επί πλήρους ευθύνης. Ειδικές Αποζημιώσεις: Είναι πάγια νομολογημένο ότι οι ειδικές ζημιές πρέπει να εξειδικεύονται στην έκθεση απαίτησης, να καταγράφονται αναλυτικά και ξεκάθαρα στις έγγραφες προτάσεις και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα, με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία (Ανδρέα Πίριλλου v Ρουπινέττας Κονναρή
(2000)1 Α.Α.Δ. 1153, Βάσω Μιχαήλ v Ανδρέας Ονουφρίου
(2002)1 Α.Α.Δ. 1349, R.K.B. Leathergoods Limited v Βιργίνια Ευαγγέλου Αγγελίδη
(2004)1 Α.Α.Δ. 1071, Νεοκλής Αντωνιάδης v Μιχάλης Σπύρου
(1998)1 Α.Α.Δ. 1171, Κούνουνα κ.α. v Κώστας Κυριάκου & Υιός Λτδ κ.α.
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 2126). Εναπόκειται στον ενάγοντα σε κάθε περίπτωση να αποδείξει με κατάλληλη και αποδεκτή μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά. Επομένως, η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται πάντοτε σε αυστηρά πλαίσια και το βάρος απόδειξης τους το φέρει πάντοτε ο ενάγοντας (Παναγιώτη Παναγή v Σάββα Κακόψιτου
(2001)1 Α.Α.Δ. 839). 1) Ενάγουσα στην συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3412/11: Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι το όχημα με αριθμούς εγγραφής KNQ416 που υπέστηκε ζημιές από την πτώση του δένδρου είναι ιδιοκτησίας της Ενάγουσας εταιρείας. Είναι παραδεκτό γεγονός και κατ' επέκταση αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι επί πλήρους ευθύνης η Ενάγουσα υπέστηκε απώλεια ύψους €840 που αποτελεί το κόστος επιδιόρθωσης της ζημιάς στο πιο πάνω όχημα. Σε ότι αφορά τα σημεία (Γ) και (Δ) της παραγράφου 7 στην έκθεση απαίτησης της συνενωμένης αγωγής υπ' αριθμό 3412/11 (απώλεια χρήσης οχήματος και μείωση αγοραστικής αξίας οχήματος), η Ενάγουσα δεν προσκόμισε οποιοδήποτε στοιχείο που να τα τεκμηριώνει ως όφειλε να πράξει. Ως εκ τούτου η Ενάγουσα απέτυχε να αποδείξει ότι δικαιούται στην ανάκτηση αυτών των αξιούμενων ποσών υπό τη μορφή ανάλογης αποζημίωσης. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω και με γνώμονα ότι η Εναγόμενη 2 κρίθηκε αποκλειστικά αμελής για την πρόκληση του ατυχήματος, ως αποτέλεσμα του οποίου η Ενάγουσα υπέστηκε έξοδα και ζημιές, καταλήγω ότι το συνολικό ποσό των ειδικών αποζημιώσεων που η Ενάγουσα δικαιούται ανέρχεται επί πλήρους ευθύνης στα €840, ποσό το οποίο και επιδικάζω υπέρ της. 2) Ενάγοντας στην συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3413/11: Είναι παραδεκτό γεγονός και κατ' επέκταση αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι επί πλήρους ευθύνης ο Ενάγοντας υπέστηκε έξοδα ύψους €400 που αφορά το κόστος ιατρικών υπηρεσιών του Δρ. Κωστάκη Χατζηβασίλη. Επίσης αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγοντας υπέστηκε έξοδα ύψους €16,77 που αφορά το κόστος πληρωμής που του αναλογεί για την παραμονή του ιδίου και της οικογένειας του στον επίμαχο κατασκηνωτικό χώρο. Σε ότι αφορά τα σημεία (β) της παραγράφου 7 στην έκθεση απαίτησης της συνενωμένης αγωγής υπ' αριθμό 3413/11 (ιατρικά έξοδα Δρ. Γ. Ψαρά), δεν υπάρχει αποδεκτή μαρτυρία που να δικαιολογεί την ανάκτηση του εν λόγω κονδυλιού υπό τη μορφή ανάλογης αποζημίωσης. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω και με γνώμονα ότι η Εναγόμενη 2 κρίθηκε αποκλειστικά αμελής για την πρόκληση του ατυχήματος, ως αποτέλεσμα του οποίου ο Ενάγοντας τραυματίστηκε και υπέστηκε έξοδα, απώλειες και ζημιές, καταλήγω ότι το συνολικό ποσό των ειδικών αποζημιώσεων που ο Ενάγοντας δικαιούται ανέρχεται επί πλήρους ευθύνης στα €416,77, ποσό το οποίο και επιδικάζω υπέρ του. 3) Ενάγοντας στην συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3414/11: Είναι παραδεκτό γεγονός και κατ' επέκταση αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι επί πλήρους ευθύνης ο Ενάγοντας υπέστηκε έξοδα ύψους €650 που αφορά το συνολικό κόστος ιατρικών υπηρεσιών του Δρ. Κωστάκη Χατζηβασίλη και Δρ. Νίκου Σωτηρίου. Επίσης αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγοντας υπέστηκε έξοδα ύψους €16,77 που αφορά το κόστος πληρωμής που του αναλογεί για την παραμονή του ιδίου και της οικογένειας του στον επίμαχο κατασκηνωτικό χώρο. Επιπλέον έχει αποδειχτεί ότι ο εν λόγω Ενάγοντας έχει πληρώσει το ποσό των €115 για υπηρεσίες εκτιμητή οχημάτων. Το Τεκμήριο 11 επιβεβαιώνει την πληρωμή αυτή. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω και με γνώμονα ότι η Εναγόμενη 2 κρίθηκε αποκλειστικά αμελής για την πρόκληση του ατυχήματος, ως αποτέλεσμα του οποίου ο Ενάγοντας τραυματίστηκε και υπέστηκε έξοδα, απώλειες και ζημιές, καταλήγω ότι το συνολικό ποσό των ειδικών αποζημιώσεων που ο Ενάγοντας δικαιούται ανέρχεται επί πλήρους ευθύνης στα €781,77, ποσό το οποίο και επιδικάζω υπέρ του. Οι Ενάγοντες των συνενωμένων αγωγών υπ' αριθμό 3413/11 και 3414/11 επίσης αξιώνουν συνολικά το ποσό €150 ως έξοδα του ΜΕ6 για την παρουσία και κατάθεση του στο Δικαστήριο. Σημειώνεται ότι ο ΜΕ6 κατέθεσε στο Δικαστήριο υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα (ιατρού). Το ύψος των εξόδων ενός εμπειρογνώμονα που έχει κληθεί και έχει παρουσιαστεί ως μάρτυρας στο Δικαστήριο αναφορικά με αγωγή καθορίζεται από τον περί Πολιτικής Δικονομίας (Τροποποιητικός) (Αρ.2) Διαδικαστικό Κανονισμό του 2008. Σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό το ποσό που επιδικάζεται σ' 'ένα εμπειρογνώμονα ως έξοδα του για την πρώτη φορά που εμφανίζεται στο Δικαστήριο ανέρχεται στα €85 ενώ για κάθε άλλη φορά ανέρχεται στα €45. Συνεπώς με γνώμονα ότι ο ΜΕ6 εμφανίστηκε μία φορά στο Δικαστήριο οι εν λόγω Ενάγοντες δεν δικαιούνται στο αξιούμενο ποσό των €150 σχετικά με τον εν λόγω εμπειρογνώμονα αλλά αυτό που του αναλογεί, με βάση τον πιο πάνω κανονισμό, είναι €85, ποσό που θα συνυπολογιστεί από τον Πρωτοκολλητή μαζί με άλλα έξοδα και επιδόματα κατά την ετοιμασία καταλόγου εξόδων. Γενικές Αποζημιώσεις: Η σημασία επιδίκασης γενικών αποζημιώσεων στις περιπτώσεις ατυχημάτων έχει εκφραστεί σε σωρεία κυπριακών αποφάσεων. Όπως χαρακτηριστικά τονίστηκε στην υπόθεση Ανδρέας Νεοκλέους v. Simon John Worley
(2001)1 Α.Α.Δ. 652 το ύψος των αποζημιώσεων είναι αλληλένδετο με τα ιδιαίτερα περιστατικά του κάθε τραυματία. Ισχύει η αρχή ότι στον τομέα των αποζημιώσεων ο ανθρώπινος πόνος και η δυσχέρεια αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη ευαισθησία. Η υγεία είναι ο κοινός παρονομαστής για την ευημερία του ανθρώπου. Οι αποζημιώσεις είναι το μέσο για την αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και την αντιμετώπιση των λειτουργικών δυσχερειών που επιφέρει ο τραυματισμός (Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofis
(1992)1 C.L.R. 789). Μέσα από την κυπριακή νομολογία αναδύεται μία αυξητική τάση στον καθορισμό τους αφού λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων, ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος (A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους
(2004)1 Α.Α.Δ. 416, Fysco Constructing Co Ltd v. Χριστάκης Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 1014). Η όποια όμως προσπάθεια γίνει για άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων δεν πρέπει να είναι ανεξέλεγκτη (Αρετούλλα Μακρή και άλλος v. Αυγερινού Ταλιώτη
(1997)1 Α.Α.Δ. 1148). Έχει τονιστεί η ανάγκη για μια πιο δίκαιη και φιλελεύθερη αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση στον καθορισμό τέτοιων αποζημιώσεων. Παράλληλα, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος (Χάρης Νικολάου v. Νίκου Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460). Από την άλλη έχει επίσης ειπωθεί μέσα από τη νομολογία ότι η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί και οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση (Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ v. Πολίτη
(2003)1 Α.Α.Δ. 590, Γεώργιος Ταμπούρα v. Κυριακής Κολάνη άλλως Κίκας Κολάνη, Πολιτική Έφεση 222/2006, ημερ. 17.04.08). Η απόδοση αποζημιώσεων πρέπει επίσης να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς (Lankuttis v. Νικόλα
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128). Επομένως, οι αποζημιώσεις θα πρέπει να συνιστούν εύλογη και δίκαιη αποκατάσταση του ενάγοντα και να είναι κοινωνικά αποδεκτές (Μιχαήλ v. Ιωάννου & Παρασκευαΐδης Λτδ
(1998)1 Α.Α.Δ. 1494). Σκοπό έχουν την αποκατάσταση του ζημιωθέντος για τη ζημιά, απώλεια ή βλάβη που έχει υποστεί και όχι την τιμωρία του αδικοπραγούντος (Κουμπαρή κ.α. v. Φούτρη
(2001)1 Α.Α.Δ. 921). Από τη σχετική νομολογία προκύπτει επίσης ότι δεν υπάρχει ξεκαθαρισμένο και επακριβές κονδύλι για κάθε τραύμα ξεχωριστά. Περαιτέρω, μέσα από τις εκθέσεις απαίτησης τους οι Ενάγοντες των συνενωμένων αγωγών υπ' αριθμό 3413/11 και 3414/11 αξιώνουν γενικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία που υπέστηκε. 1) Ενάγοντας στην συνενωμένη αγωγή υπ' αριθμό 3413/11: Συνοψίζοντας τις σωματικές βλάβες του Ενάγοντα καθιστούν σαφές ότι ο Ενάγοντας υπέστηκε: - τραύμα στη μετωπιαία χώρα στο οποίο έγιναν πέντε ραφές, - εκδορές και μώλωπες στον αριστερό βραχίονα, - μεταδιασεισικό σύνδρομο, - εγκεφαλική διάσειση, - ουλή στη μετωπιαία χώρα, - ελαφρό νυσταγμό. Λαμβάνω υπόψη μου τη φύση και τη σοβαρότητα των πιο πάνω τραυμάτων καθώς επίσης τον πόνο και την ταλαιπωρία που ο Ενάγοντας υπέστηκε από τον τραυματισμό του, όπως αυτά φαίνονται από: - την αιμορραγία που υπέστη κατά το επίδικο περιστατικό, - τη μεταφορά του στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου, - την ιατρική παρακολούθηση και φροντίδα που είχε στο νοσοκομείο Πόλυς Χρυσοχούς. Να σημειωθεί ότι υπάρχει πλήρη επούλωση των τραυμάτω

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.