ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ ως Εκκαθαριστής της Εταιρείας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ & ΥΙΟΙ ΛΤΔ ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, δια του Γενικού Εισαγγελέα, Συνενωμένες Αγωγές: 854/09, 953/09, 1658/09, 28/3/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2018:A104 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Συνενωμένες Αγωγές: 854/09, 953/09, 1658/09 Αρ. Αγωγής: 854/09 Μεταξύ: ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ ως Εκκαθαριστής της Εταιρείας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ & ΥΙΟΙ ΛΤΔ, από την Πάφο Ενάγοντα και Κυπριακής Δημοκρατίας, δια του Γενικού Εισαγγελέα Εναγόμενης ------------------ Αρ. Αγωγής: 953/09 Μεταξύ: ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ ως Εκκαθαριστής της Εταιρείας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ & ΥΙΟΙ ΛΤΔ, από την Πάφο Ενάγοντα και Κυπριακής Δημοκρατίας, δια του Γενικού Εισαγγελέα Εναγόμενης ------------------ Αρ. Αγωγής: 1658/09 Μεταξύ: ΧΡΙΣΤΑΚΗΣ ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ ως Εκκαθαριστής της Εταιρείας ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ & ΥΙΟΙ ΛΤΔ, από την Πάφο Ενάγοντα και Κυπριακής Δημοκρατίας, δια του Γενικού Εισαγγελέα Εναγόμενης ------------------ Αίτηση για τροποποίηση της Έκθεσης Υπεράσπισης ημερ. 20.10.2017 ----------------- Ημερομηνία: 28.3.2018 Για Εναγόμενη-Αιτήτρια: κ. Σ. Ερωτοκρίτου (κα Β. Πόποβα για ν΄ ακούσει απόφαση) Για Ενάγοντα-Καθ΄ ου αίτηση: κ. Α. Δημητριάδης για Α. Χρ. Δημητριάδης ΔΕΠΕ και Αργεντούλλα Ιωάννου ΔΕΠΕ (κ. Λ. Βρυωνίδης για ν΄ ακούσει απόφαση) ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Στις ανωτέρω τρεις συνενωμένες αγωγές καταχωρήθησαν ισάριθμες αιτήσεις για τροποποίηση του δικογράφου της Έκθεσης Υπεράσπισης τους. Παρά την καταχώριση τριών αιτήσεων, μια σε κάθε αγωγή, οι αγωγές δεν αποσυνενώθηκαν και ουσιαστικά επιζητούνται οι ίδιες τροποποιήσεις, με μικρές διαφορές αναφορικά με τον αριθμό συμβολαίου που η κάθε μια έχει ως αντικείμενο. Η ένορκη δήλωση που στηρίζει τις αιτήσεις γίνεται από το ίδιο πρόσωπο, με το ίδιο περιεχόμενο. Το ίδιο ισχύει και για τις ενστάσεις και την ένορκη δήλωση που τις συνοδεύει, οι οποίες έχουν ταυτόσημο περιεχόμενο. Οι αιτούμενες τροποποιήσεις είναι οι ίδιες και ταυτόσημες και επιζητείται η προσθήκη νέας παραγράφου υπ΄ αρ. 1 με την οποίαν να εγείρονται προδικαστικές ενστάσεις, ώστε το δικόγραφο να διαμορφωθεί ως ακολούθως: Για την 854/09: «1. Ο Εναγόμενος ενίσταται προδικαστικά στην προώθηση της παρούσας αγωγής και ισχυρίζεται ότι: (
- i)Οι Ενάγοντες ουδέποτε υπέβαλαν εντός της προθεσμίας που ορίζουν οι πρόνοιες των όρων του Συμβολαίου "ΤΟΜΟΣ Β", των εγγράφων του Συμβολαίου PS/C/141, T 289/56/97/222 ημερ. 19/04/2001, στον Μηχανικό του Έργου, πλήρη και τεκμηριωμένα στοιχεία με τα οποία να δικαιολογείται οποιαδήποτε παράταση χρόνου, που οι Ενάγοντες ισχυρίζονται ότι δικαιούνται, ώστε να μπορούν να μελετηθούν και να αξιολογηθούν έγκαιρα από την Εναγόμενη. (
- ii)Δεν οφείλεται κανένα ποσό στους Ενάγοντες, καθότι όλες οι απαιτήσεις τους εξετάστηκαν ακολουθώντας τις νενομισμένες διαδικασίες και πάρθηκαν αποφάσεις από τα θεσμοθετημένα όργανα του κράτους (Τμηματική Επιτροπή Αλλαγών και Απαιτήσεων και την Κεντρική Αλλαγή και Απαιτήσεων), στην παρουσία Εκπροσώπου των Εναγόντων. (iii) Για τις κατ΄ ισχυρισμόν αξιώσεις και/ή διαφορά από το επίδικο συμβόλαιο ή σχετικά με την εκτέλεση των εργασιών, κατά την διάρκεια εκτέλεσης ή μετά την συμπλήρωσή του έργου, ουδέποτε αναφέρθηκαν από τους Ενάγοντες προς τον Μηχανικό του Έργου, εντός της προθεσμίας εντός της προθεσμίας που ορίζουν οι πρόνοιες των όρων του Συμβολαίου, "TOMOΣ Β", των εγγράφων του Συμβολαίου PS/C/141, T289/56/97/222 ημερ. 19/04/2001. (
- iv)Οι Ενάγοντες ουδέποτε υπέβαλαν εντός της προθεσμίας που ορίζουν οι πρόνοιες των όρων του Συμβολαίου, "ΤΟΜΟΣ Β", των εγγράφων του επίδικου Συμβολαίου PS/C/141, T289/56/97/222 ημερ. 19/04/2001, λεπτομερή και τεκμηριωμένα στοιχεία των κατ΄ ισχυρισμών αξιώσεων τους και ποσών στον Επιβλέποντα Μηχανικό του Έργου. (
- v)Οι Ενάγοντες κωλύονται λόγω συμφωνίας (by deed) και/ή συμπεριφοράς (by conduct) να εγείρουν την παρούσα αγωγή και/ή να αξιούν τις ισχυριζόμενες ή οποιεσδήποτε απαιτήσεις τους εναντίον του Εναγομένου σε σχέση με το συμβόλαιο PS/C/141, T289/56/97/222, ημερ. 19/04/2001, καθότι είχαν εγκαταλείψει το έργο κατά ή περί την 31/03/2004, με αποτέλεσμα να γίνει κατάσχεσή του από την Εναγόμενη. (
- vi)Οι Ενάγοντες για τους κατ΄ ισχυρισμόν λόγους καθυστέρησης και/ή τα κατ΄ ισχυρισμόν οφειλόμενα από την Εναγόμενη προς αυτούς ποσά και/ή τις κατ΄ ισχυρισμόν προβαλλόμενες αξιώσεις τους, ουδέποτε προχώρησαν σε καταγγελία και/ή μονομερή τερματισμό από μέρους τους, της επίδικης συμφωνίας και/ή του Συμβολαίου.» Για την 953/09: «1. Ο Εναγόμενος ενίσταται προδικαστικά στην προώθηση της παρούσας αγωγής και ισχυρίζεται ότι: (
- i)Οι Ενάγοντες ουδέποτε υπέβαλαν εντός της προθεσμίας που ορίζουν οι πρόνοιες των όρων του Συμβολαίου "ΤΟΜΟΣ Β", των εγγράφων του Συμβολαίου PS/C/155, T 289/56/97/152 ημερ. 27/11/1998, στον Μηχανικό του Έργου, πλήρη και τεκμηριωμένα στοιχεία με τα οποία να δικαιολογείται οποιαδήποτε παράταση χρόνου, που οι Ενάγοντες ισχυρίζονται ότι δικαιούνται, ώστε να μπορούν να μελετηθούν και να αξιολογηθούν έγκαιρα από την Εναγόμενη. (
- ii)Δεν οφείλεται κανένα ποσό στους Ενάγοντες, καθότι όλες οι απαιτήσεις τους εξετάστηκαν ακολουθώντας τις νενομισμένες διαδικασίες και πάρθηκαν αποφάσεις από τα θεσμοθετημένα όργανα του κράτους (Τμηματική Επιτροπή Αλλαγών και Απαιτήσεων και την Κεντρική Αλλαγή και Απαιτήσεων), στην παρουσία Εκπροσώπου των Εναγόντων. (iii) Για τις κατ΄ ισχυρισμόν αξιώσεις και/ή διαφορά από το επίδικο συμβόλαιο ή σχετικά με την εκτέλεση των εργασιών, κατά την διάρκεια εκτέλεσης ή μετά την συμπλήρωσή του έργου, ουδέποτε αναφέρθηκαν από τους Ενάγοντες προς τον Μηχανικό του Έργου, εντός της προθεσμίας εντός της προθεσμίας που ορίζουν οι πρόνοιες των όρων του Συμβολαίου, "TOMOΣ Β", των εγγράφων του Συμβολαίου PS/C/155, T289/56/97/152 ημερ. 27/11/1998. (
- iv)Οι Ενάγοντες ουδέποτε υπέβαλαν εντός της προθεσμίας που ορίζουν οι πρόνοιες των όρων του Συμβολαίου, "ΤΟΜΟΣ Β", των εγγράφων του επίδικου Συμβολαίου PS/C/155, T289/56/97/152 ημερ. 27/11/1998, λεπτομερή και τεκμηριωμένα στοιχεία των κατ΄ ισχυρισμών αξιώσεων τους και ποσών στον Επιβλέποντα Μηχανικό του Έργου. (
- v)Οι Ενάγοντες κωλύονται λόγω συμφωνίας (by deed) και/ή συμπεριφοράς (by conduct) να εγείρουν την παρούσα αγωγή και/ή να αξιούν τις ισχυριζόμενες ή οποιεσδήποτε απαιτήσεις τους εναντίον του Εναγομένου σε σχέση με το συμβόλαιο PS/C/155, T289/56/97/152, ημερ. 27/11/1998, καθότι έγινε προσωρινή παραλαβή του έργου. (
- vi)Οι Ενάγοντες για τους κατ΄ ισχυρισμόν λόγους καθυστέρησης και/ή τα κατ΄ ισχυρισμόν οφειλόμενα από την Εναγόμενη προς αυτούς ποσά και/ή τις κατ΄ ισχυρισμόν προβαλλόμενες αξιώσεις τους, ουδέποτε προχώρησαν σε καταγγελία και/ή μονομερή τερματισμό από μέρους τους, της επίδικης συμφωνίας και/ή του Συμβολαίου.» Για την 1658/09: «1. Ο Εναγόμενος ενίσταται προδικαστικά στην προώθηση της παρούσας αγωγής και ισχυρίζεται ότι: (
- i)Οι Ενάγοντες ουδέποτε υπέβαλαν εντός της προθεσμίας που ορίζουν οι πρόνοιες των όρων του Συμβολαίου "ΤΟΜΟΣ Β", των εγγράφων του Συμβολαίου PS/C/3Ε, T 289/56/1/119/30 ημερ. 24/1/2000, στον Μηχανικό του Έργου, πλήρη και τεκμηριωμένα στοιχεία με τα οποία να δικαιολογείται οποιαδήποτε παράταση χρόνου, που οι Ενάγοντες ισχυρίζονται ότι δικαιούνται, ώστε να μπορούν να μελετηθούν και να αξιολογηθούν έγκαιρα από την Εναγόμενη. (
- ii)Δεν οφείλεται κανένα ποσό στους Ενάγοντες, καθότι όλες οι απαιτήσεις τους εξετάστηκαν ακολουθώντας τις νενομισμένες διαδικασίες και πάρθηκαν αποφάσεις από τα θεσμοθετημένα όργανα του κράτους (Τμηματική Επιτροπή Αλλαγών και Απαιτήσεων και την Κεντρική Αλλαγή και Απαιτήσεων), στην παρουσία Εκπροσώπου των Εναγόντων. (iii) Για τις κατ΄ ισχυρισμόν αξιώσεις και/ή διαφορά από το επίδικο συμβόλαιο ή σχετικά με την εκτέλεση των εργασιών, κατά την διάρκεια εκτέλεσης ή μετά την συμπλήρωσή του έργου, ουδέποτε αναφέρθηκαν από τους Ενάγοντες προς τον Μηχανικό του Έργου, εντός της προθεσμίας εντός της προθεσμίας που ορίζουν οι πρόνοιες των όρων του Συμβολαίου, "TOMOΣ Β", των εγγράφων του Συμβολαίου PS/C/3Ε, T289/56/1/119/30 ημερ. 24/1/2000. (
- iv)Οι Ενάγοντες ουδέποτε υπέβαλαν εντός της προθεσμίας που ορίζουν οι πρόνοιες των όρων του Συμβολαίου, "ΤΟΜΟΣ Β", των εγγράφων του επίδικου Συμβολαίου PS/C/3Ε, T289/56/1/119/30 ημερ. 24/01/2000, λεπτομερή και τεκμηριωμένα στοιχεία των κατ΄ ισχυρισμών αξιώσεων τους και ποσών στον Επιβλέποντα Μηχανικό του Έργου. (
- v)Οι Ενάγοντες κωλύονται λόγω συμφωνίας (by deed) και/ή συμπεριφοράς (by conduct) να εγείρουν την παρούσα αγωγή και/ή να αξιούν τις ισχυριζόμενες ή οποιεσδήποτε απαιτήσεις τους εναντίον του Εναγομένου σε σχέση με το συμβόλαιο PS/C/3Ε, T289/56/1/119/30, ημερ. 24/01/2000, καθότι το έργο το οποίο αφορούσε το ως άνω αναφερόμενο συμβόλαιο, δεν ήταν ουσιαστικά συμπληρωμένο. (
- vi)Οι Ενάγοντες για τους κατ΄ ισχυρισμόν λόγους καθυστέρησης και/ή τα κατ΄ ισχυρισμόν οφειλόμενα από την Εναγόμενη προς αυτούς ποσά και/ή τις κατ΄ ισχυρισμόν προβαλλόμενες αξιώσεις τους, ουδέποτε προχώρησαν σε καταγγελία και/ή μονομερή τερματισμό από μέρους τους, της επίδικης συμφωνίας και/ή του Συμβολαίου.» Οι αιτήσεις συνοδεύονται από την ένορκη δήλωση του Παύλου Νεοφύτου, ο οποίος είναι Εκτελεστικός Μηχανικός, Συντονιστής του γραφείου του Επαρχιακού Μηχανικού Δημοσίων Έργων και εργάζεται στο εκεί γραφείο από τις 27.7.2015. Αναφερόμενος στην ανάγκη τροποποίησης δηλώνει πως κατά τη διάρκεια συνάντησης του ιδίου με τον κ. Ερωτοκρίτου (δικηγόρο που χειρίζεται την υπόθεση για την Κυπριακή Δημοκρατία), που έλαβε χώρα την 17/10/2017 για σκοπούς προετοιμασίας ακρόασης της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγής, έπειτα από μελέτη των όρων του επίδικου συμβολαίου, προέκυψαν για πρώτη φορά οι επιδιωκόμενοι προς τροποποίηση ισχυρισμοί, των οποίων ο κ. Ερωτοκρίτου αγνοούσε την ύπαρξη μέχρις εκείνης της στιγμής. Ο λόγος που δεν υποβλήθηκε σε νωρίτερο στάδιο η παρούσα αίτηση είναι διότι μέχρι πρότινος, η αγωγή τύγχανε χειρισμού από την κα Έλσα Κόκκινου, η οποία έχει αφυπηρετήσει από το Μάϊο του 2017, με αποτέλεσμα η αγωγή να σταλεί στα γραφεία της Νομικής Υπηρεσίας στη Λευκωσία προκειμένου να τεθεί για χειρισμό από άλλο δικηγόρο της Δημοκρατίας. Ο χειρισμός της ανατάθηκε στον κ. Ερωτοκρίτου με αποτέλεσμα τους τελευταίους δύο μήνες να πραγματοποιήσουν μεταξύ τους αρκετές συναντήσεις με σκοπό την καλύτερη προετοιμασία της ακρόασης. Κατά τις συναντήσεις τους και τη μελέτη των όρων του επίδικου συμβολαίου, διαπιστώθηκε ότι η υφιστάμενη Έκθεση Υπερασπίσεως της Εναγομένης χρήζει τροποποίησης. Εξ΄ όσων πληροφορείται από τον κ. Ερωτοκρίτου η επιδιωκόμενη τροποποίηση είναι ουσιώδης και αναγκαία και αποσκοπεί να συμπεριλάβει τα πραγματικά γεγονότα και τους όρους του επίδικου συμβολαίου στην επιδιωκόμενη τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης. Γίνεται δε με καλή πίστη και σε στάδιο πριν την έναρξη της ακρόασης της υπόθεσης, με αποτέλεσμα να μην επηρεάζονται δυσμενώς τα δικαιώματα του Ενάγοντα ούτε να προκαλείται οποιαδήποτε αδικία σε αυτόν. Είναι η θέση του πως χωρίς την αιτούμενη τροποποίηση δεν θα απονεμηθεί δικαιοσύνη διότι δεν θα τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα επίδικα θέματα. Ο Ενάγων καταχώρησε ειδοποιήσεις πρόθεσης ένστασης (ταυτόσημες για όλες τις αιτήσεις τροποποίησης) με τις οποίες εγείρει δεκαέξι συνολικά λόγους ένστασης με τους οποίους προβάλλονται διάφορα θέματα όπως: Καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης (λόγοι 8, 9 και 14), κακοπιστία και κατάχρηση της διαδικασίας (λόγοι 1, 3, 11 και 12) εισαγωγή νέων θεμάτων (λόγος 13) καθώς και μαρτυρία (λόγος 15). Προβάλλονται επίσης λόγοι που άπτονται των προϋποθέσεων και των λόγων τροποποίησης δικογράφων (λόγοι 6, 7 και 10). Ότι μετά τη συνένωση των αγωγών δεν μπορεί να γίνει τροποποίηση των δικογράφων (λόγοι 2 και 3). Οι ενστάσεις συνοδεύονται από την ένορκη δήλωση του Κυριάκου Κωμοδρόμου, ο οποίος ήταν διευθυντής της υπό εκκαθάριση εταιρείας και ως εκ της θέσης του αυτής γνώστης των γεγονότων της υπόθεσης και τυγχάνει να είναι εξουσιοδοτημένος από τον εκκαθαριστή της εταιρείας. Αναφέρει ότι διαφωνεί με όσα εκτίθενται στις ένορκες δηλώσεις του Π. Νεοφύτου και αφού προβαίνει σε επανάληψη των λόγων ένστασης υποστηρίζει πως: «Η αιτούμενη τροποποίηση θα επιφέρει ακραία βλάβη στους Ενάγοντες/Καθ΄ ων η αίτηση που δεν θα μπορεί να αποζημιωθεί με χρήματα και δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα της δικαιοσύνης καθώς ο βασικός μάρτυρας των Εναγόντων που επέβλεπε τα επίδικα οδικά έργα και γνώριζε τα γεγονότα και θα μπορούσε ν΄ αντικρούσει τους νέους ισχυρισμούς των Εναγομένων που περιέχονται στην παρούσα αίτησης τους για τροποποίηση, Επιβλέπων Μηχανικός Χρυσόστομος Ιταλός, έχει αποβιώσει πριν δύο χρόνια περίπου και οι Ενάγοντες δεν είναι σε θέση να αντικρούσουν τους νέους διαφοροποιημένους ισχυρισμούς υπεράσπισης των Εναγομένων.» Αναφέρει περαιτέρω πως εξ΄ όσων τον συμβουλεύουν οι δικηγόροι του, οι αιτούμενες τροποποιήσεις δεν είναι γνήσιες και δεν έγιναν καλόπιστα προς κάλυψη των σοβαρών ελλείψεων στις υφιστάμενες Υπερασπίσεις της Εναγόμενης ή για να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου τα αληθή και πραγματικά γεγονότα, αλλά αποτελεί προσπάθεια περιπλοκής και αλλαγής πορείας της Υπεράσπισης με την προσθήκη αυθαίρετων και ανυπόστατων και αβάσιμων ισχυρισμών, τους οποίους ο Ενάγοντας δεν θα είναι σε θέση να αντικρούσει καθώς ο επιβλέπων μηχανικός των επίδικων έργων έχει αποβιώσει. Νομική Πτυχή: Έχει νομολογηθεί ότι η τροποποίηση της δικογραφίας είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαία για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και ότι εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής (δέστε Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704, 707). Στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνεκτιμάται και ο παράγων της καθυστέρησης στην υποβολή της αίτησης σαν λογικής απόρροιας των διατάξεων του άρθρου 30.2 του Συντάγματος. Οι αρχές οι οποίες διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συνοψίζονται στη Φοινιώτης v. Greenmar Navigation Ltd κ.α.
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 33 και έχουν ως εξής: «
(1)H τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.
(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέρονται του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διάδικου.
(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για τη αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.
(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από τη προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη.» Κατά την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου συνεκτιμώνται όλα τα σχετικά γεγονότα τα οποία τείνουν να διαμορφώσουν και προδιαγράψουν το πλαίσιο της δίκης σε συνάρτηση με τα χρονικά όρια για την επίλυση τους. Εκείνο δε που σαφέστατα προκύπτει από τη διάφορη νομολογία είναι πως κάθε περίπτωση κρίνεται με τα δικά της περιστατικά και ανάλογα ασκείται και η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Προβάλλεται ως ένας από τους κύριους λόγους ένστασης η σημειωθείσα καθυστέρηση στην καταχώριση της κρινόμενης αίτησης. Υποδεικνύει ο συνήγορος του Καθ΄ ου πως υπάρχει μακρά και/ή αδικαιολόγητη καθυστέρηση (latches) στην υποβολή και προώθηση των παρόντων αιτήσεων με την οποία ζητείται η τροποποίηση της υφιστάμενης Υπεράσπισης των Εναγομένων αναφορικά με γεγονότα που ήταν γνωστά και/ή θα έπρεπε να ήταν γνωστά στην Εναγόμενη-Αιτήτρια από τα έτη 2001 και 2004, ημερομηνίες κατά τις οποίες, όπως ισχυρίζεται η Εναγόμενη, συνομολογήθηκαν τα επίδικα συμβόλαια και/ή εγκαταλείφθηκαν τα επίδικα έργα. Παραπέμπει μεταξύ άλλων στην απόφαση IKOS CIF LTD v. Marfin Coward, ECLI:CY:AD:2014:A205, Πολιτικές Εφέσεις 137/13 και 138/13, ημερ. 20.3.2014, στις οποίες αναφέρθηκε ότι η πάγια νομολογία έχει διαμορφώσει τον κανόνα ότι αίτηση τροποποίησης δεν είναι δυνατό να επιτύχει αν το υλικό το οποίο σκοπείται να εισαχθεί ήταν σε γνώση του αιτητή ή μπορούσε με εύλογη επιμέλεια να εντοπιστεί έγκαιρα. Υποδεικνύει τέλος πως δεν παρέχεται καμιά πειστική εξήγηση για το λόγο που επιλέγηκε να καταχωρηθούν σε αυτό το χρονικό σημείο οι αιτήσεις. Από την αντίπερα όχθη, ο συνήγορος της Αιτήτριας αναγνωρίζει ότι ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός, όπως υποδείχθηκε σε σειρά αποφάσεων του Εφετείου (Astor Co κ.α. v. A.G. Leventis Ltd κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ. 726), χωρίς όμως να είναι αποφασιστικής σημασίας. Δικαιολογεί όμως την ύπαρξη καθυστέρησης στο γεγονός της αλλαγής δικηγόρου στο χειρισμό της υπόθεσης. Θεωρεί δε πως οι ακόλουθες παραγράφοι από τις ένορκες δηλώσεις του Π. Νεοφύτου, δίδουν την αιτιολογία και το έρεισμα για την παραχώρηση των αιτούμενων τροποποιήσεων: «
- Εξ΄ όσων πληροφορούμαι από τον κ. Ερωτοκρίτου, ο λόγος που δεν υποβλήθηκε σε νωρίτερο στάδιο η παρούσα αίτηση είναι διότι μέχρι πρότινος, η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή, τύγχαινε χειρισμού από την κα. Έλσα Κόκκινου η οποία, εξ όσων με έχει ενημερώσει ο κ. Ερωτοκρίτου, έχει αφυπηρετήσει από τον Μάιο του 2017, με αποτέλεσμα η υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή να σταλεί στα Γραφεία της Νομικής Υπηρεσίας στη Λευκωσία, προκειμένου να τεθεί για χειρισμό από άλλο δικηγόρο της Δημοκρατίας.
- Εξ΄ όσων ο κ. Ερωτοκρίτου με πληροφορεί, ο χειρισμός της υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο Αγωγής ανατέθηκε στον ίδιο, με αποτέλεσμα τους τελευταίους δύο μήνες πραγματοποιήσαμε μεταξύ μας αρκετές συναντήσεις με σκοπό την καλύτερη προετοιμασία της ακρόασης, καθ΄ ότι τα γεγονότα της παρούσης υπόθεσης ήσαν άγνωστα μέχρι πρότινος για τον κ. Ερωτοκρίτου.
- Κατά τις συναντήσεις μας και την μελέτη των όρων του επίδικου συμβολαίου, εξ΄ όσων ο κ. Ερωτοκρίτου με πληροφορεί, διεπιστώθει ότι η υφιστάμενη Έκθεση Υπερασπίσεως της Εναγομένης χρήζει τροποποίησης.» Παραπέμπει περαιτέρω στην υπόθεση Νικολάου v. Μιλτιάδους κ.α.
(2007)1 Α.Α.Δ. 1(Β) 1005, όπου στις σελ. 1007-1008 επισημάνθηκαν τα ακόλουθα, τα οποία επαναλαμβάνουν και συνοψίζουν τις αρχές της νομολογίας: «Η εξουσία για έκδοση άδειας για τροποποίηση περιέχεται στην Δ.25 των περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών, όπου προνοείται ότι, σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας μπορεί να δοθεί η άδεια, ούτως ώστε να γίνουν όλες οι αναγκαίες τροποποιήσεις για να εκδικαστούν όλα τα επίδικα θέματα που εγείρονται μεταξύ των διαδίκων. Το κυρίαρχο στοιχείο στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του δικαστηρίου είναι το συμφέρον της δικαιοσύνης. Κατά την εξέταση του θέματος, το δικαστήριο βασίζεται σε διάφορους παράγοντες, αλλά τελικά ο κρίσιμος παράγων είναι η ανάγκη για προσδιορισμό των επίδικων θεμάτων και η διατύπωση των θέσεων των διαδίκων. Τροποποίηση μπορεί να επιτραπεί, ασχέτως του αν επιδείχθηκε αμέλεια και καθυστέρηση από διάδικο, αν αυτό απαιτεί το συμφέρον της δικαιοσύνης. Η άδεια για τροποποίηση δίδεται ευκολότερα στα αρχικά στάδια, αλλά τούτο μπορεί ακόμη να γίνει και σε πολύ προχωρημένο στάδιο, μέχρι και το τελικό της διαδικασίας, αν δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο. Ο όρος ανεπανόρθωτη ζημιά χρησιμοποιείται με την έννοια του ότι αυτή δεν μπορεί να αποκατασταθεί με την καταβολή εξόδων.» Είναι σαφές πως πράγματι έχει σημειωθεί αρκετή καθυστέρηση στην υποβολή των κρινόμενων αιτήσεων, σε σχέση πάντοτε με το χρόνο καταχώρισης της Έκθεσης Υπεράσπισης και τα όσα επιδιώκεται να εισαχθούν ως τροποποίηση. Η Έκθεση Υπεράσπισης στην αγωγή 854/09 καταχωρήθηκε στις 8.2.2010, και στις αγωγές 953/09 και 1658/09 καταχωρήθηκε στις 12.3.2010. Έκτοτε οι υποθέσεις ορίσθηκαν για οδηγίες αλλά και γι΄ ακρόαση πλην όμως, κάποιες ενδιάμεσες αιτήσεις που καταχωρήθηκαν εκ μέρους του Ενάγοντα συνέτειναν και εκείνες στην έλευση και άλλου χρόνου πριν τον προγραμματισμό τους γι΄ ακρόαση. Το χειρισμό των υποθέσεων είχε όντως μέχρι το Μάϊο του 2017 άλλος δικηγόρος εκτός εκείνου που ανέλαβε μετά και κατεχώρησε τις αιτήσεις. Είναι σύνηθες ένας δικηγόρος να χειρίζεται διαφορετικά την υπόθεση από κάποιον άλλο και ιδίως να εκτιμά διαφορετικά τη νομική κατάσταση όταν πλέον μελετά την υπόθεση για να προετοιμασθεί για ακρόαση. Όπως βεβαίως έχει τονισθεί στην υπόθεση Γραμμές Στρίντζη v. Επίσημου Παραλήπτη
(1995)1 Α.Α.Δ. 607, «.η αλλαγή δικηγόρου διαδίκου δεν παρέχει αφεαυτής λόγο για την τροποποίηση της δικογραφίας ούτε δικαιολογία για την καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος.» Συνεπώς πρέπει να εξετασθεί η αναγκαιότητα για τροποποίηση και ο τυχόν επηρεασμός των δικαιωμάτων του αντιδίκου ο οποίος να μην μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα, αφού η καθυστέρηση από μόνη της δεν οδηγεί άνευ άλλου τινός σε απόρριψη του αιτήματος. Με τους προτεινόμενους να εισαχθούν ισχυρισμούς προβάλλονται εισηγήσεις που προκύπτουν από τις πρόνοιες του συμβολαίου εργολαβίας μεταξύ των διαδίκων και οι οποίες κατ΄ ισχυρισμόν έπρεπε να ακολουθηθούν, όπως η υποβολή εγγράφων και δικαιολογητικών για παράταση χρόνου ή η υποβολή των αξιώσεων των Εναγόντων εντός των προθεσμιών που προνοούν οι όροι του συμβολαίου. Προβάλλεται επίσης η θέση πως δεν οφείλεται κανένα ποσό, πέραν των λόγων που ήδη αναφέρονται στην Έκθεση Υπεράσπισης, και για το λόγο ότι λήφθηκαν αποφάσεις από τα θεσμοθετημένα όργανα του κράτους, στην παρουσία εκπροσώπου του Ενάγοντα. Συνεπώς, κρίνεται πως οι προκύψασες τροποποιήσεις είναι ουσιώδους σημασίας και άπτονται των προνοιών των συμβολαίων εργολαβίας, κατά τρόπο ώστε αφενός να μπορούν ευχερώς να εκδικασθούν με τις υπάρχουσες Εκθέσεις Υπεράσπισης και αφετέρου να πρέπει να δοθεί η ευκαιρία να ακουστούν και αποφασισθούν. Νέα βάση αγωγής: Το ανωτέρω συμπέρασμα, απαντά στους λόγους ένστασης, περί εισαγωγής νέας βάσης αγωγής η οποία σύμφωνα με την επιχειρηματολογία των συνηγόρων του Ενάγοντα θα περιπλέξει τα επίδικα θέματα. Επαναλαμβάνεται πως, ουδόλως εισάγουν νέα βάση αγωγής. Οι προηγούμενοι ισχυρισμοί έρεισμα έχουν το επίδικο συμβόλαιο εργολαβίας, από τις πρόνοιες του οποίου πηγάζουν διάφορες υπερασπίσεις, τις οποίες η Εναγόμενη προωθεί και επικαλείται (Χρίστου v. Αζά (ανωτέρω)). Να σημειωθεί δε πως τα θέματα των καθυστερήσεων στην εκτέλεση των έργων απασχολούν αρκετές παραγράφους της Έκθεσης Υπεράσπισης και είναι συναφή με τα προτεινόμενα να εισαχθούν. Στην Ανδριανή Αρακελιάν v. Ταμείου Προνοίας του προσωπικού της Marfin Λαϊκής Τράπεζας Δημόσια εταιρείας Λτδ κ.α. ECLI:CY:AD:2018:C384, Πολ. Έφεση 51/2012, ημερ. 11.2.2018, το Εφετείο επιλαμβανόμενο λόγου έφεσης που αφορούσε το θέμα νέας βάσης αγωγής, διαπίστωσε πως: «οι νέες αξιώσεις του αποβιώσαντα δεν είναι εντελώς άσχετες με τις αξιώσεις που ήδη προσέβαλλε με την Αίτηση Εργατικής Διαφοράς. Μπορεί ορισμένες από τις νέες αξιώσεις να θέτουν καινούργια θέματα, αλλά αυτά δεν έπρεπε να ήταν καθοριστικά στοιχεία στην έκβαση της αίτησης, εφόσον η νομολογία σαφώς δεν απαγορεύει εκ προοιμίου κάτι τέτοιο.» Επεσήμανε δε πως: «Η μόνη περίπτωση που χρήζει ιδιαίτερης προσοχής είναι εκεί που αν επιτραπεί η τροποποίηση θα επέλθει βλάβη στον αντίδικο ή όπου είναι φανερό ότι ο Αιτητής ενεργεί με κακή πίστη. Η συνήθης βλάβη που μπορεί να επέλθει και η οποία δεν είναι εύκολο να αποζημιωθεί με την καταβολή εξόδων, είναι στις περιπτώσεις που εγείρεται θέμα παραγραφής, π.χ. όπου εισάγεται αγώγιμο δικαίωμα το οποίο έχει παραγραφεί ή όπου ο εναγόμενος εμποδίζεται από του να εγείρει συγκεκριμένη υπεράσπιση, λόγω νομοθετικής παραγραφής (βλ. Lancaster v. Moss [1899] 32
(2)Reissue, Digest 1575, Marshall v. L.P.T.D. [1936] 3 All ER 83 και Annual Practice 1959 σελ. 627).» Το Δικαστήριο έχει προβληματίσει ιδιαίτερα ο ισχυρισμός του Ενάγοντα πως για τις αιτούμενες τροποποιήσεις, τις οποίες χαρακτηρίζει νέες βάσεις και αιτίες θα έπρεπε να προσφερθεί μαρτυρία από τον Χρ. Ιταλό, πολιτικό μηχανικό που επέβλεπε τα οδικά έργα, ο οποίος έχει αποβιώσει και αυτός ήταν ο βασικός μάρτυρας του Ενάγοντα. Είναι βασική αρχή όπως πιο πάνω εκτέθηκε, πως δεν επιτρέπεται τροποποίηση όταν αυτή θα επιφέρει βλάβη στον αντίδικο, η οποία δεν θα μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα. Αυτή δε, θα ήταν μια τέτοια περίπτωση. Όμως: Έχει ήδη αποφασισθεί ότι οι προτεινόμενες τροποποιήσεις δεν αποτελούν νέα αιτία και βάση αγωγής. Έχουν ως έρεισμα τα επίδικα συμβόλαια εργολαβίας και αφορούν την πορεία εκτέλεσης των εργασιών των οδικών έργων. Ο αποβιώσας Χρ. Ιταλός, ο οποίος κατ΄ ισχυρισμό επέβλεπε τα οδικά έργα, θα ήταν ούτως η άλλως ο βασικός μάρτυρας του Ενάγοντα για τις εργασίες και ενέργειες μέρος των οποίων αποτελούν οι προτεινόμενες τροποποιήσεις. Συνακόλουθα κρίνεται πως δεν θα προκληθεί ζημιά και βλάβη στον Ενάγοντα η οποία να μην μπορεί να αποζημιωθεί με την κατάλληλη διαταγή για έξοδα. Πρόσθετος λόγος ένστασης (2 και 3) ότι η παρούσα αίτηση αντιστρατεύεται το διάταγμα συνένωσης, μετά την έκδοση του οποίου δεν επιτρέπεται να γίνει τροποποίηση των δικογράφων. Δεν έχει αναπτυχθεί ιδιαίτερα ο λόγος αυτός ούτε έχει υποδειχθεί τέτοια δικονομική αδυναμία. Προβάλλεται επίσης ως λόγος ένστασης το αντινομικό των ενόρκων δηλώσεων που συνοδεύουν τις αιτήσεις, για το λόγο ότι δεν περιλαμβάνεται στο κείμενο τους, το αιτητικό των θεραπειών. Τέτοια υποχρέωση δεν υπάρχει ούτε και επιβάλλεται. Αντίθετα. Η περίληψη στις ένορκες δηλώσεις των αιτητικών ή των λόγων ένστασης, αποτελεί αχρείαστη επανάληψη. Συνακόλουθα κρίνεται πως, παρά την παρατηρηθείσα καθυστέρηση στην υποβολή του αιτήματος, αυτή δεν καταδεικνύει κακοπιστία εκ μόνο του λόγου τούτου (δεν υποδείχθηκε άλλος λόγος) και με δεδομένο ότι ο Ενάγων μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα, η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου θα ασκηθεί υπέρ τους έγκρισης των αιτημάτων. Εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης των Εκθέσεων Υπερασπίσεως ως οι αιτήσεις. Τροποποιημένες Εκθέσεις Υπερασπίσεως να καταχωρηθούν εντός 20 ημερών από σήμερα. Απαντήσεις στις Τροποποιημένες Εκθέσεις Υπερασπίσεως να καταχωρηθούν 15 μέρες μετά την παραλαβή των τροποποιημένων δικογράφων. Τα έξοδα τόσον της αίτησης όσο και εκείνα που θα προκύψουν από την τροποποίηση (all costs thrown away) επιδικάζονται υπέρ του Καθ΄ ου η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.) ............... Δ. Σωκράτους, Π.Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΜ Subject: Civil / Interim Αναφορά: (Αίτηση για τροποποίηση Έκθεσης Υπεράσπισης) cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο