Γεώργιος Μπουντακίδης ν. ΔΙΛΟΒΟΣ ΕΡΜΙΟΝΗ Ε.Ε, Αρ. Αγωγής: 1106/17, 1/3/2018

(2004)1 ΑΑΔ 1660, στην οποία λέχθηκαν τα ακόλουθα πολύ καθοδηγητικά για τον τρόπο άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. «Το ζήτημα της αντεξέτασης ομνύσαντος διέπεται από τον θ.1 της Δ.39 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών σύμφωνα με το οποίο σε αίτηση μπορεί να δοθεί μαρτυρία με ένορκη δήλωση πλην όμως το Δικαστήριο ή ο Δικαστής δύναται με παράκληση οποιουδήποτε των διαδίκων να διατάξει όπως ο ομνύσας την ένορκη δήλωση παρουσιαστεί για αντεξέταση. Επομένως το θέμα εμπίπτει εντός της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Για τα κριτήρια άσκησης της διακριτικής αυτής ευχέρειας μπορούμε να αντλήσουμε χρήσιμη καθοδήγηση από τα κρατούντα στην Αγγλία. Σύμφωνα με την υποσημείωση (α) της παραγράφου 74 των Halsbury's Laws of England, 3rd Ed., Vol. 11, οι ένορκες δηλώσεις που υποστηρίζουν την ένσταση στην αίτηση Habeas Corpus πρέπει να καταχωρούνται πριν από την ημερομηνία της ακρόασης. Πρόσθετες ένορκες δηλώσεις μπορεί να καταχωρούνται αν δοθεί άδεια κατά την ακρόαση και μπορεί να δοθεί άδεια σε οποιοδήποτε από τους διαδίκους να καταχωρήσουν πρόσθετες ένορκες δηλώσεις σε σχέση με ένα νέο ζήτημα το οποίο εγείρεται από τις ένορκες δηλώσεις του αντιδίκου. Αντεξέταση επί των ενόρκων δηλώσεων δεν επιτρέπεται (Βλ. R. v. Kent Justices ex parte Smith [1928] W.N. 137 και την σημείωση της Δ.59, θ.44 των Παλαιών Αγγλικών Διαδικαστικών Κανονισμών). Σύμφωνα με αυτή τη σημείωση αντεξέταση επί των ενόρκων δηλώσεων πολύ σπάνια επιτρέπεται. Η σημείωση παραπέμπει στην R. v. Kent Justices (πιο πάνω) και στην R. v. Stokesley Justices [1956] 1 W.L.R. 254. Στην τελευταία αυτή υπόθεση αναφέρεται ότι «πιθανόν αυτή θα είναι η πρώτη υπόθεση στην πρόσφατη ιστορία στην οποία έγινε αίτηση σε διαδικασία προνομιακών ενταλμάτων για άδεια αντεξέτασης επί των ενόρκων δηλώσεων. Άδεια δεν έχει ποτέ δοθεί ή τουλάχιστο δεν έχει δοθεί για μεγάλο αριθμό ετών». Στην Stokesley (πιο πάνω) γίνεται αναφορά στην Kent Justices (πιο πάνω) στην οποία λέχθηκαν τα εξής (σε δική μου μετάφραση): «Για περίπου 50 ή 60 χρόνια δεν έχει εκδοθεί διάταγμα για την αντεξέταση ομνύσαντος. Ήταν αρκετό να προστεθεί ότι δεν υπήρχε πιθανότητα να εκδοθεί τέτοιο διάταγμα εκτός σε πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις και ότι δεν έχουν αποδειχθεί τέτοιες εξαιρετικές περιστάσεις στην παρούσα υπόθεση.» Στην Stokesley (πιο πάνω) έγινε δεκτό το αίτημα για αντεξέταση του ομνύσαντος. Κρίθηκε ότι επρόκειτο για αξιοπρόσεκτη και εξαιρετική περίπτωση στην οποία «ο αιτητής επιδιώκει να παραμερίσει διάταγμα το οποίο εξασφαλίστηκε πριν από 8 χρόνια και σε σχέση με το οποίο δεν είχε ενεργήσει ποτέ ο παραπονούμενος ο οποίος είχε εξασφαλίσει το διάταγμα». Λέχθηκε, επίσης, ότι υπάρχουν ζητήματα τα οποία προκάλεσαν στο Δικαστήριο μεγάλη ανησυχία και κάποια δυσαρέσκεια και έπρεπε να διερευνηθούν. Εν όψει της πιο πάνω θέσης της νομολογίας θεωρώ ότι η αίτηση για αντεξέταση ομνύσαντος πρέπει να υποβάλλεται εγγράφως και να περιλαμβάνει τους λόγους για τους οποίους μια υπόθεση εντάσσεται στην κατηγορία των εξαιρετικών περιπτώσεων. Στην παρούσα υπόθεση δεν έχει τεθεί οτιδήποτε ενώπιον μου που να καταδείχνει ότι η παρούσα υπόθεση μπορεί να ενταχθεί στην κατηγορία των εξαιρετικών περιπτώσεων. Για το λόγο αυτό το σχετικό αίτημα απορρίπτεται». Η ευρύτητα της ευχέρειας αυτής του Δικαστηρίου προκύπτει από τα όσα αποφασίσθηκαν στην Αίτηση των Λευτέρη Μήλιου κ.α.

(2008)1 Α ΑΑΔ 280 στην οποία λέχθηκαν κατά λέξη τα ακόλουθα׃ «Δεν έχει αμφισβητηθεί, και ορθά, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου να μην εκδώσει το διάταγμα για αντεξέταση παρά τη σύμφωνη προς τούτο γνώμη και του ίδιου του καθ' ου στην αίτηση εκείνη Κ. Γαβριηλίδη, με δεδομένο ότι η αίτηση στηριζόταν στη Δ.39, Θ.1 η οποία και παρέχει διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να εγκρίνει ή να απορρίψει την αίτηση ανάλογα με τα ιδιαίτερα περιστατικά της. (δέστε Annual Practice 1958 σελ. 865 Halsbury' s Laws of England 3η έκδ. Τόμος 21, σελ. 418-419 παρ. 878). Καθοδηγητικά για τον τρόπο που θα πρέπει να ασκείται η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου είναι και τα όσα αποφασίσθηκαν σε ενδιάμεση απόφαση του Ε.Δ. Λευκωσίας στην Αγωγή 7123/08 ημερομ.9/4/2009, όπου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα ׃ « Όπως είναι γνωστό, σύμφωνα με τις πρόνοιες της νέας Δ.48 Κ.4

(2), όπως αυτή θεσπίστηκε στις 23.12.92, ουσιαστικά δεν απαιτείται ή επιτρέπεται πλέον η προσκόμιση προφορικής μαρτυρίας κατά την ακρόαση ενδιάμεσης αίτησης, προς απόδειξη αμφισβητούμενων γεγονότων και ισχυρισμών. Όπως ρητά αναφέρεται στη δικονομική αυτή διάταξη, η ακρόαση αίτησης διεξάγεται στη βάση των γεγονότων που αναφέρονται στην αίτηση ή στις ένορκες δηλώσεις, ενώ διατηρείται μόνο η δυνατότητα του διαδίκου να αντεξετάσει ομνύοντα με βάση τις πρόνοιες της Δ.39. Υπενθυμίζεται το ότι η αντεξέταση δεν διεξάγεται αυτοδίκαια, αλλά σύμφωνα με τις πρόνοιες της Δ.39 Κ.1, το Δικαστήριο μπορεί μόνο κατόπιν αιτήματος διαδίκου να διατάξει την παρουσία ενός ομνύοντα για αντεξέταση. Τα θέματα δε επί των οποίων μπορεί να αντεξετάσει ένας διάδικος θα πρέπει να είναι περιορισμένα και να εξυπηρετούν τις άμεσες ανάγκες της ενδιάμεσης διαδικασίας και όχι να εκτείνονται επί οποιουδήποτε θέματος ήθελε υπάρξει διαφωνία ή αμφισβήτηση μεταξύ των μερών ή απλά προς το σκοπό της μείωσης της γενικότερης αξιοπιστίας ενός διαδίκου ή της ενίσχυσης της αξιοπιστίας άλλου». Είναι επίσης κατά την άποψη μου αναγκαίο όπως η ευχέρεια αυτή ασκείται με φειδώ και σε περιπτώσεις όπου καθίσταται πρόδηλη η αναγκαιότητα έκδοσης του διατάγματος αντεξέτασης, έτσι ώστε να μην παρακάπτεται η αρχή ότι η διαδικασία σε ενδιάμεσες αιτήσεις διεξάγεται στη βάση της μαρτυρίας που περιέχεται στις ένορκες δηλώσεις των μερών. Στην εξεταζόμενη περίπτωση οι αιτητές αιτούνται την άδεια για αντεξέταση καθότι όπως υποστηρίζουν η άδεια αυτή είναι αναγκαία καθότι ο ενάγοντας αναφέρεται σε γεγονότα που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Ζητούν ειδικότερα να διευκρινιστεί ποιο «ακριβώς» είναι το νόμιμο και καλό αντάλλαγμα για το οποίο έχουν εκδοθεί οι δύο επιταγές επί των οποίων ο ενάγοντας βασίζει την αξίωση του. Και αυτό γιατί τα όσα ο ενόρκως δηλών του οποίου επιδιώκεται η αντεξέταση αναφέρει σε σχέση με τις επιταγές «δεν είναι πλήρως αληθή κάτι το οποίο θα πρέπει να διευκρινιστεί ενώπιον του Δικαστηρίου..» για να μπορεί να αποφασίσει την οριστικοποίηση ή όχι του προσωρινού διατάγματος. Όμως το γεγονός αυτό και μόνο και από την στιγμή που είναι παραδεκτή η έκδοση των δύο επιταγών, δεν είναι αρκετό για να δοθεί η αιτούμενη άδεια. Η δυνατότητα για αντεξέταση που παρέχεται από τη Δ.39 Θ.1, πρέπει όπως και στην απόφαση πιο πάνω απόφαση Rana Wahed Ali αναφέρεται, να ασκείται σπάνια και μόνο εφόσον καταδειχθούν ικανοποιητικοί λόγοι προς τούτο, έτσι ώστε να μην παρακάπτεται η αρχή ότι η διαδικασία σε ενδιάμεσες αιτήσεις διεξάγεται στη βάση της μαρτυρίας που περιέχεται στις ένορκες δηλώσεις των μερών. Όπως λέχθηκε στην Αίτηση των Λ. Μήλιου πιο πάνω, το ζήτημα της έκδοσης διατάγματος αντεξέτασης εμπίπτει εντός της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, το οποίο μπορεί «να εγκρίνει ή να απορρίψει την αίτηση ανάλογα με τα ιδιαίτερα περιστατικά της». Η οποιαδήποτε «αντιπαράθεση» ή διάσταση στις θέσεις των διαδίκων μερών, δεν παρέχει αυτοδίκαια το δικαίωμα για αντεξέταση και ούτε μπορεί να επεκταθεί «επί οποιουδήποτε θέματος ήθελε υπάρξει διαφωνία ή αμφισβήτηση μεταξύ των μερών ή απλά προς το σκοπό της μείωσης της γενικότερης αξιοπιστίας ενός διαδίκου ή της ενίσχυσης της αξιοπιστίας άλλου». (βλ. την απόφαση στην Αγωγή 7123/08, στην οποία πιο πάνω γίνεται αναφορά). Για τους πιο πάνω λόγους κρίνεται ότι η περίπτωση δεν μπορεί να ενταχθεί στην κατηγορία των εξαιρετικών περιπτώσεων στις οποίες δικαιολογείται η έγκριση τέτοιου αιτήματος. Για αυτό και η αίτηση θα έχει απορριπτική κατάληξη. Συνακόλουθα η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του καθ' ου η αίτηση/ενάγοντα και εναντίον των αιτητών/εναγομένων όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο και τα οποία να είναι πληρωτέα στο τέλος της διαδικασίας της αγωγής. (Υπ.)........... Μ. Λάρμου-Παπαδήμα, Ε.Δ. Πιστόν Aντίγραφο Πρωτοκολλητής civil/interim subject: antexetasi enorkos dilounta cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο