Νικολάου Γεωργίου κ.α. ν. Ελληνικής Τράπεζας Δημόσιας Εταιρείας Λτδ, Αρ. Αίτησης/Έφεσης: 266/17, 20/4/2018

(1990)3 Α.Α.Δ. 1635), το οποίο αποφασίζεται από το Δικαστήριο, μέσα στα πλαίσια άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας. Η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου να παραχωρήσει παράταση χρόνου είναι ελεύθερη και αδέσμευτη και ασκείται με βάση τα γεγονότα της κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης. Ο αιτητής οφείλει σε κάθε περίπτωση να προβάλει τα αναγκαία στοιχεία για να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι η παράταση είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης. Στην υπόθεση Βούρια ν. Δασκάλου

(1993)1 ΑΑΔ 808 τονίστηκε ότι η δικαιοδοσία του δικαστηρίου για παράταση της προθεσμίας για υποβολή έφεσης δεν υπόκειται σε περιορισμούς και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου συναρτάται με τα συμφέροντα της δικαιοσύνης, είναι έννοια σύνθετη και πολυδιάστατη, συνυφασμένη με το σύνολο των αρχών του δικαίου και τα ιδιαίτερα γεγονότα της κάθε υπόθεσης. Στο διάδικο που επιδεικνύει αδιαφορία συνήθως το δικαστήριο αρνείται την έγκριση της αίτησης, αλλά εκεί που υπάρχει σπουδή στην άσκηση των δικαιωμάτων του, η έγκριση της αίτησης γίνεται ευκολότερη. Στην Ippodomia Hotels Ltd

(2013)1 Α ΑΑΔ 536, επαναλήφθηκαν οι αρχές που διέπουν το ζήτημα και λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Όπως επανειλημμένα έχει τονισθεί στη νομολογία, οι προθεσμίες οι οποίες τίθενται από τους Διαδικαστικούς Κανονισμούς έχουν θεσπιστεί για να τηρούνται με αυστηρότητα και είναι με πολλή φειδώ που πρέπει να εγκρίνονται αιτήματα για παράταση του χρόνου μετά τη λήξη της τεταγμένης προθεσμίας και μόνο στις κατάλληλες περιπτώσεις. Οι αρχές που διέπουν τα της παροχής παράτασης χρόνου καταχώρησης έφεσης επεξηγήθηκαν με σαφήνεια, μεταξύ άλλων, και στην απόφαση στην υπόθεση Χόππης ν. Παναγή

(1993)1 Α.Α.Δ. 140, από την οποία και το ακόλουθο απόσπασμα: "Η διακριτική ευχέρεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου σε αίτημα αυτής της φύσης (παράταση χρόνου) είναι πρωτογενής· επομένως συναρτάται αποκλειστικά με την κρίση για το βάσιμο του αιτήματος. Σύμφωνα με τη νομολογία στην οποία έγινε εκτενής αναφορά η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου σ' αυτό τον τομέα δεν υπόκειται σε οποιουσδήποτε όρους, δηλαδή δεν αποκλείεται εκ προοιμίου ο συνυπολογισμός οποιουδήποτε γεγονότος στην κρίση του αιτήματος. Η νομολογία αποκαλύπτει ότι και σφάλμα του δικηγόρου, ακόμα και όταν αυτό οφείλεται σε αμέλεια, μπορεί να θεμελιώσει λόγο για την παράταση του χρόνου νοουμένου ότι το επιβάλλουν τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. [Βλ. The Turkish Co Operative Carob Marketing Society Ltd v. Lutfi Kiamil & Another

(1973)1 C.L.R. 1, Erini Costa HadjiMichael v. Maria Karamichael and two Others

(1967)1 C.L.R. 61, Αδελφοί Ιακώβου (Κατασκευαί) Λτδ. v. Χ"Νικόλα

(1990)1 Α.Α.Δ. 470, Σολιάτης & Συνεργάται v. A. Χριστοδουλίδη

(1990)1 Α.Α.Δ. 1162 και Πεύκιος Γεωργιάδης v. Δημοκρατίας (Προσφ. Αρ. 547/90, ημερ. 30/4/92)]. Αποκλειστικός οδηγός για την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου για την παράταση του χρόνου άσκησης έφεσης είναι τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. Οι προθεσμίες που τίθενται από τους θεσμούς για τη λήψη δικονομικών μέτρων οριοθετούν το πλαίσιο για την καλή απονομή της δικαιοσύνης. Η τήρηση τους εξυπηρετεί τα συμφέροντα της δικαιοσύνης. Για να γίνει δεκτό αίτημα για την παράταση του χρόνου άσκησης έφεσης οι λόγοι της καθυστέρησης πρέπει να εξηγούνται και να αντισταθμίζουν ουσιαστικά τις δυσμενείς επιπτώσεις στα συμφέροντα του αντιδίκου και στο θεσμικό πλαίσιο απονομής της δικαιοσύνης. Η προθεσμία που τίθεται από τη Δ.35 Θ.2 για την άσκηση έφεσης είναι συνυφασμένη με την τελεσιδικία και τις αρχές της δικαιοσύνης που ταυτίζονται με αυτή. Μετά την εκπνοή της προθεσμίας για την άσκηση έφεσης ο επιτυχών διάδικος μπορεί με βεβαιότητα να προσβλέπει στην άσκηση των δικαιωμάτων που του αναγνωρίζονται με τη δικαστική απόφαση και το δημόσιο στην τελεσφόρηση των μηχανισμών της δικαιοσύνης. Το συμφέρον της δικαιοσύνης είναι έννοια σύνθετη και πολυδιάστατη, συνυφασμένη με το σύνολο των αρχών του δικαίου και τα ιδιαίτερα γεγονότα της κάθε υπόθεσης. Όσο μικρότερο είναι το χρονικό διάστημα που διαρρέει μεταξύ της εκπνοής της προθεσμίας και της κίνησης του μηχανισμού για παράταση ανάλογα μεγαλύτερη είναι και η πιθανότητα αποδοχής του αιτήματος». Είναι σαφές ότι το ζήτημα υπάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, η οποία ασκείται πάντοτε δικαστικά και στη βάση δεδομένων. Εκείνος ο οποίος επιζητεί την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου προς όφελος του, οφείλει να θέτει ενώπιον του όλα τα απαραίτητα δεδομένα. Στην παρούσα υπόθεση οι αιτητές επιδιώκουν την αιτούμενη θεραπεία λέγοντας ότι ο χρόνος μέσα στον οποίο είχαν το δικαίωμα να καταχωρήσουν έφεση δεν υπολογίσθηκε ορθά, με αποτέλεσμα στο ημερολόγιο να αναγραφεί λανθασμένη ημερομηνία. Στην υπόθεση Πρόεδρος και Μέλη της Διαχειριστικής Επιτροπής Πολυκατοικίας «Φαραώ Έλενα 24»v. Βαλεντίνας Καρασάββα

(2012)1Α Α.Α.Δ 399, λέχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με παράλειψη, λάθος ή αμέλεια του δικηγόρου να καταχωρήσει εμπρόθεσμα έφεση. «Κατά την εκδίκαση μιας αίτησης όπως η παρούσα, το δικαστήριο έχει πάντα ως γνώμονα το συμφέρον της δικαιοσύνης. Από τη μια έχει να σταθμίσει την ανάγκη για τελεσιδικία, αλλά και τα συμφέροντα των διαδίκων και από την άλλη την εξυπηρέτηση γενικά των συμφερόντων της δικαιοσύνης. Έχει επανειλημμένα λεχθεί ότι η παράλειψη δικηγόρου ή του διάδικου να προβεί στα δέοντα διαβήματα για την καταχώρηση έφεσης μέσα στην καθορισμένη από τους κανονισμούς προθεσμία, δεν αποτελεί ικανοποιητικό λόγο για άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου υπέρ του (βλέπε μεταξύάλλων Pavlou and another v. George P. Cacoyiannis and others

(1963)2 C.L.R. 405). Στην υπόθεση Kyriacou v. Georghiadou

(1970)1 C.L.R. 145, λέχθηκε ότι το δημόσιο συμφέρον εξυπηρετείται όταν δίδεται τέρμα στη δικαστική διαδικασία και οι χρονικοί περιορισμοί που τίθενται από τους δικονομικούς κανονισμούς θα πρέπει να τηρούνται, εκτός αν η δικαιοσύνη προφανώς υπαγορεύει ότι θα πρέπει οι θεσμοί να εφαρμοστούν με ελαστικότητα (βλέπε ακόμα Αρχιεπίσκοπος Κύπρου ν. Χριστοφόρου

(1993)1 Α.Α.Δ. 470). Στην υπόθεση Σολιάτης και Συνεργάται ν. Χριστοδουλίδη

(1990)1 Α.Α.Δ. 1162, το δικαστήριο άσκησε τη διακριτική του ευχέρεια υπέρ της αιτούμενης παράτασης, τονίζοντας ότι η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου είναι απεριόριστη και η άσκηση της διακριτικής αυτής ευχέρειας εξαρτάται αποκλειστικά από τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Η απροσεξία, το λάθος ή η αμέλεια του δικηγόρου του αιτητή είναι δυνατόν να αποτελεί σε μερικές περιπτώσεις ικανοποιητικό λόγο για την παράταση της προθεσμίας. Από την άλλη στην υπόθεση Αρχιεπίσκοπος Κύπρου ν. Χριστοφόρου, ανωτέρω, επισημάνθηκε ότι δεν έχει εντοπιστεί οποιαδήποτε υπόθεση στην οποία η παράλειψη ή η αμέλεια του δικηγόρου να καταχωρήσει εμπρόθεσμα την έφεσή του έχει θεωρηθεί από μόνη της ως ικανοποιητικός λόγος για την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του δικαστηρίου υπέρ της παράτασης της προθεσμίας. Η ίδια τάση ακολουθήθηκε και στην υπόθεση Lapertas Fisheries Ltd κ.α. ν. Ρολάνδου Ευαγόρου

(2005)1 Α.Α.Δ. 1505 όπου το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε να παραχωρήσει παράταση καταχώρησης της έφεσης, παρ' όλον ότι επρόκειτο για σφάλμα του δικηγόρου των αιτητών, καταλήγοντας ότι δεν ήταν προφανές ότι η παράταση της προθεσμίας επηρεάζει το δικαίωμα του ενάγοντα στη διάγνωση των δικαιωμάτων του εντός εύλογου χρόνου. Η παράταση χρόνου για καταχώρηση έφεσης είναι ένα εξαιρετικό δικονομικό μέτρο (Lavar ShippingCo Ltd v. Δημοκρατίας

(1990)3 Α.Α.Δ. 1635). Η διακριτική εξουσία του δικαστηρίου να παραχωρήσει παράταση χρόνου είναι ελεύθερη και αδέσμευτη και ασκείται με βάση τα γεγονότα της κάθε συγκεκριμένης υπόθεσης. Ο αιτητής οφείλει να προβάλει τα αναγκαία στοιχεία για να ικανοποιήσει το δικαστήριο ότι η παράταση είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης (Βούρια ν. Δασκάλου

(1993)1 Α.Α.Δ. 808). Παρ' όλο που φαίνεται ότι η νομολογία μας δεν έχει ακόμα σταθεροποιηθεί ως προς την αμέλεια ή το λάθος δικηγόρου, εν τούτοις φαίνεται ότι η επικρατούσα αντιμετώπιση είναι ότι το λάθος ή η αμέλεια δικηγόρου δεν συνιστά από μόνη της λόγο παραχώρησης παράτασης καταχώρησης της έφεσης. Στην υπόθεση Βούρια ν. Δασκάλου, ανωτέρω, τονίστηκε ότι η δικαιοδοσία του δικαστηρίου για παράταση της προθεσμίας για υποβολή έφεσης δεν υπόκειται σε περιορισμούς και η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου συναρτάται με τα συμφέροντα της δικαιοσύνης, είναι έννοια σύνθετη και πολυδιάστατη, συνυφασμένη με το σύνολο των αρχών του δικαίου και τα ιδιαίτερα γεγονότα της κάθε υπόθεσης. Στο διάδικο που επιδεικνύει αδιαφορία συνήθως το δικαστήριο αρνείται την έγκριση της αίτησης, αλλά εκεί που υπάρχει σπουδή στην άσκηση των δικαιωμάτων του, η έγκριση της αίτησης γίνεται ευκολότερη. Οι προθεσμίες που τάσσονται από τους θεσμούς ή από το δικαστήριο θα πρέπει να τηρούνται. Παράτασή τους συνιστά εξαιρετικό διαδικαστικό μέτρο το οποίο θα πρέπει να δικαιολογείται από εξαιρετικές περιστάσεις (Αδελφοί Ιακώβου (Κατασκευαί) Λτδ ν. Χατζηνικόλα

(1990)1 Α.Α.Δ. 470 καιΠαπαϊωάννου ν. Κωνσταντίνου

(2008)1 Α.Α.Δ. 1083, 1088). Στην υπόθεση Βαρδιάνος ν. Richards

(1998)1 Α.Α.Δ. 698, τονίστηκε ότι ο διάδικος δεν μπορεί, κατά κανόνα, να προβάλλει το λάθος, αμέλεια ή παράλειψη του δικηγόρου του για να πετυχαίνει την παράταση προθεσμιών ή την αναγέννηση δικαστικών διαδικασιών, γιατί κάτι τέτοιο θα αποτελούσε ένα εύσχημο τρόπο υπερφαλάγγισης των δικονομικών διατάξεων. Από τη συμμόρφωση με τα χρονοδιαγράμματα εξαρτάται η απρόσκοπτη απονομή της δικαιοσύνης. Ακόμα στην υπόθεση Ξενοφώντος ν. Χατζηαράπη

(1999)1 Α.Α.Δ. 221, επισημάνθηκε ότι το σύστημα λειτουργίας ενός δικηγορικού γραφείου δεν αφορά το δικαστήριο. Οι πιθανές ελλείψεις σ' αυτή δεν εμπίπτουν στην έννοια «πέραν των δυνάμεων του εφεσείοντα» που απαντά στον κανονισμό. Η μη συμμόρφωση με τις δικονομικές διατάξεις θα πρέπει να οφείλεται σε λόγο, η επέλευση του οποίου δεν οφείλεται στη συνήθη ανθρώπινη λειτουργία. Στην παρούσα υπόθεση η παράλειψη καταχώρησης έφεσης οφείλεται σε λάθος του δικηγόρου των αιτητών. Είναι αλήθεια ότι μόλις διαπιστώθηκε το λάθος οι εκπρόσωποι των αιτητών έσπευσαν να το διορθώσουν. Επέδειξαν δηλαδή σπουδή στην άσκηση των δικαιωμάτων τους. Όμως, δεν μπορεί να παραγνωριστεί η νομολογία η οποία τονίζει πως η παράλειψη του δικηγόρου μόνο δεν συνιστά ικανοποιητικό λόγο για άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου υπέρ του, αλλά κυρίως το γεγονός ότι ο συγκεκριμένος δικηγόρος είχε επανειλημμένα προειδοποιηθεί από τους αντιδίκους του για την προθεσμία καταχώρησης έφεσης. Είναι βέβαια ανορθόδοξο εν δυνάμει εφεσίβλητοι να προειδοποιούν τους αντίδικούς τους για την ανάγκη έγκαιρης καταχώρησης της έφεσης. Στην παρούσα υπόθεση οι δικηγόροι των αιτητών παρά τις προειδοποιήσεις, παρέλειψαν να ανταποκριθούν έγκαιρα». Αυτό δηλαδή που προκύπτει από τη νομολογία είναι ότι η άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου εξαρτάται αποκλειστικά από τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης και ότι το λάθος, η παράλειψη ή ακόμα και η αμέλεια κάποιου δικηγόρου είναι δυνατόν να αποτελέσει λόγο για παράταση της προθεσμίας. Όμως και όπως επισημάνθηκε στην Αρχιεπίσκοπος Κύπρου ν. Χριστοφόρου, το λάθος, η παράλειψη ή ακόμα και η αμέλεια κάποιου δικηγόρου να καταχωρήσει εμπρόθεσμα έφεση, δεν μπορεί να θεωρηθεί μόνη της και χωρίς οτιδήποτε άλλο ως ικανοποιητικός λόγος για την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του δικαστηρίου υπέρ της παράτασης της προθεσμίας. Και αυτό γιατί κάτι τέτοιο θα αποτελούσε ένα εύσχημο τρόπο υπερφαλάγγισης των δικονομικών διατάξεων. Στην συγκεκριμένη περίπτωση οι αιτητές δεν έχουν θέσει όπως θα έπρεπε ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα απαραίτητα στοιχεία που να δικαιολογούν την άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας υπέρ της έγκρισης της αίτησης. Και αυτό γιατί πέρα από μια γενικόλογη αναφορά για λανθασμένο υπολογισμό του χρόνου εντός του οποίου η έφεση θα έπρεπε να καταχωρηθεί, παραλείπουν εντελώς να αναφέρουν περισσότερα στοιχεία για να καταδείξουν πως και γιατί έγινε ο λανθασμένος αυτός υπολογισμός και να καταδείξουν ικανοποιητικό λόγο για την άσκηση της διακριτικής εξουσίας του δικαστηρίου υπέρ της παράτασης της προθεσμίας. Τίποτε απολύτως δεν αναφέρουν ως προς τον τρόπο που υπολογίσθηκε ο χρόνος, ποιος ήταν το πρόσωπο που λανθασμένα υπολόγισε τον χρόνο και ποιος σημείωσε την ημερομηνία στο ημερολόγιο. Παραλείπουν επίσης να προσδιορίσουν που βασίσθηκε το πρόσωπο που έκανε τον υπολογισμό για να καταλήξει στην συγκεκριμένη ημερομηνία, όπως παραλείπουν επίσης να εξηγήσουν πως και γιατί και αφού ο χρόνος ήταν ήδη υπολογισμένος, ο κ. Κλεοβούλου υπολόγισε τον χρόνο ξανά και όταν ήδη η έφεση είχε ετοιμασθεί. Τι δηλαδή τον ώθησε σε αυτή του την ενέργεια; Αρκούνται οι αιτητές με μια γενικόλογη αναφορά να προβάλλουν ως λόγο για να τους δοθεί η αιτούμενη παράταση, λανθασμένο υπολογισμό χρόνου χωρίς όμως να δίδουν περισσότερα στοιχεία για τα πιο πάνω και για οτιδήποτε άλλο που θα μπορούσε να δικαιολογήσει την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου υπέρ της έγκρισης της αίτησης. Η προβολή εκ μέρους των αιτητών ως μόνου λόγου έγκρισης της αίτησης του λάθους ουσιαστικά για ορθό υπολογισμό της προθεσμίας εντός της οποίας θα έπρεπε να καταχωρηθεί η έφεση, δεν μπορεί από μόνος του και χωρίς οτιδήποτε άλλο που να το ενισχύει να αποτελέσει λόγο για έγκριση του αιτήματος. Αυτό και όπως στην υπόθεση Αρχιεπίσκοπος Κύπρου ν. Χριστοφόρου πιο πάνω αναφέρεται, θα αποτελούσε ένα εύσχημο τρόπο υπερφαλάγγισης των δικονομικών διατάξεων. Ενόψει της επιτυχίας του λόγου αυτού ένστασης ότι δηλαδή οι αιτητές δεν έχουν πετύχει να καταδείξουν βάσιμους λόγους για παραχώρηση της αιτούμενης άδειας καθίσταται αχρείαστη η εξέταση των λοιπών λόγων ένστασης. Συνακόλουθα η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της καθ' ης η αίτηση και εναντίον των αιτητών όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Μ. Λάρμου Παπαδήμα, Ε.Δ. Πιστόν Aντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject/civil Interim/ paratasi xronou gia katahorisi efesis cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο