Αναφορικά με την περιουσία της Άδας (Αδαμαντίας) Παναγή, Αρ. Διαχείρισης: 112/2010, 26/1/2018

(1)του περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου Κεφ.189 και συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση της κας Μ. Ευσταθίου. Επισημαίνεται ότι η αποβιώσασα κατά το χρόνο του θανάτου της ήταν εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια των ακόλουθων οκτώ ακινήτων: Διαμέρισμα υπ΄ αρ. εγγραφής 10/2805, τμήμα 10, Φύλλο/Σχέδιο 30/06Ε1, τεμάχιο 1572, μερίδιο - ½, ευρισκόμενο εις την περιοχή Απ. Βαρνάβα & Αγ. Μακάριου, Στρόβολος, Λευκωσία. (ακίνητο αρ. 1) Διαμέρισμα υπ΄αρ. εγγραφής 3/59988, Τμήμα 3, Φύλλο/Σχέδιο 54/580304, τεμάχιο 422, μερίδιο - 1/2, ευρισκόμενο εις την περιοχή Αγία Τριάς στη Λεμεσό. (ακίνητο αρ. 2) Ισόγεια κατοικία υπ΄αρ. εγγραφής 300009/6/911, Τμήμα 6, Φύλλο/Σχέδιο 33/200301, τεμάχιο 752, εμβαδό 524τ.μ., μερίδιο - όλο, ευρισκόμενο εις την οδό Φώτη Πίττα 8, περιοχή Αγία Ζώνη, Αμμόχωστος. (ακίνητο αρ. 3) Κήπος υπ΄αρ. εγγραφής 300009/6/984, Τμήμα 6, Φύλλο/Σχέδιο 33/200301, τεμάχιο 1078, εμβαδό 6869τ.μ., μερίδιο - όλο, ευρισκόμενο εις την οδό Αγαμέμνωνος, περιοχή Αγία Ζώνη, Αμμόχωστος. (ακίνητο αρ. 4) Κήπος υπ΄αρ. εγγραφής 300009/6/988, Τμήμα 6, Φύλλο/Σχέδιο 33/200301, τεμάχιο 1090, εμβαδό 4724τ.μ., μερίδιο - 1/2 , ευρισκόμενο εις την οδό Λ. Μαχαιρά, περιοχή Αγία Ζώνη, Αμμόχωστος. (ακίνητο αρ. 5) Οικόπεδο/κατάστημα υπ΄αρ. εγγραφής 300006/4/4991, Τμήμα 4, Φύλλο/Σχέδιο 33/120601, τεμάχιο 96, εμβαδό 71τ.μ., μερίδιο - όλο, ευρισκόμενο εις την οδό Ερμού 1Α, περιοχή Άγιος Νικόλαος, Αμμόχωστος. (ακίνητο αρ. 6) Οικόπεδο/κατάστημα υπ΄αρ. εγγραφής 300006/4/4992, Τμήμα 4, Φύλλο/Σχέδιο 33/120601, τεμάχιο 97, εμβαδό 122τ.μ., μερίδιο - όλο, ευρισκόμενο εις την οδό Ερμού 1, περιοχή Άγιος Νικόλαος, Αμμόχωστος. (ακίνητο αρ. 7) Οικόπεδο/κατάστημα υπ΄αρ. εγγραφής 300006/4/5202, Τμήμα 4, Φύλλο/Σχέδιο 33/120601, τεμάχιο 1235, μερίδιο - όλο, ευρισκόμενο εις την οδό Ανεξαρτησίας 2, περιοχή Άγιος Νικόλαος, Αμμόχωστος. (ακίνητο αρ. 8) Περαιτέρω η αποβιώσασα ήταν ιδιοκτήτης μετοχών σε δύο εταιρείες. Αναφέρεται ότι ο διαχειριστής μεταβίβασε στην Αγγέλω τα ακίνητα αρ. 2, 3, 7, και το 1/3 μερίδιο του ακινήτου αρ.

1. Στον Νίκο μεταβίβασε τα ακίνητα με αρ. 1, 6, και το 1/3 μερίδιο του ακινήτου αρ.
2. Στον δε αιτητή μεταβίβασε το ακίνητο αρ. 5 και
3. Ο δε διαχειριστής μεταβίβασε στο όνομα του το 1/3 μερίδιο του ακινήτου με αρ.
4. Η Πρωτοκολλητής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας - Αμμοχώστου με επιστολή της ημερ. 19.5.2014 ενημέρωσε τους κληρονόμους, παιδιά της αποβιωσάσης, ότι την 2.5.2014 καταχωρήθηκαν από τον πατέρα τους, διαχειριστή, τελικοί λογαριασμοί πλην όμως η διανομή της περιουσίας δεν έγινε με βάση το κληρονομικό μερίδιο ενός εκάστου και απαιτείτο η γραπτή συγκατάθεση τους. Περαιτέρω αναφέρει ότι ο διαχειριστής παρέλειψε μέχρι και σήμερα να ανοίξει σχετικό τραπεζικό λογαριασμό για την κληρονομιά και δεν κατέθεσε στο Δικαστήριο οποιαδήποτε έγγραφα για την ισχυριζόμενη από αυτόν μεταβίβαση των μετοχών της αποβιωσάσης στο όνομα του και ουδεμία εξήγηση έδωσε για το ποσό των €6.000.- που αναφέρει στην αίτηση του ως αξία της κινητής περιουσίας της αποβιωσάσης. Επισημαίνει ότι παρέλειψε να καταθέσει τελικούς λογαριασμούς. Έτσι ισχυρίζεται ότι οι πράξεις και παραλείψεις του διαχειριστή αποτελούν εσκεμμένη παράλειψη και εσκεμμένο παράπτωμα ώστε να δικαιολογείται η παύση του. Επίσης προβάλλει ότι ο αιτητής καταχώρισε την αγωγή αρ. 33/2015 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου εναντίον του διαχειριστή πατέρα του και των δύο αδελφών του στα πλαίσια της οποίας εκδόθηκαν προσωρινά διατάγματα. Η εν λόγω αγωγή απορρίφθηκε την 12.11.2015 λόγω μη προώθησης της και ακολούθως καταχωρήθηκε αίτηση επαναφοράς η οποία εκκρεμεί.
5. Ο διαχειριστής, καθ΄ ου η αίτηση, φέρει ένσταση στην έκδοση του αιτούμενου διατάγματος. Στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι προέβηκε στη διανομή της περιουσίας όσο πιο δίκαια ο ίδιος πίστευε. Δήλωσε ότι τα δύο ακίνητα που βρίσκονται στις ελεύθερες περιοχές αγοράστηκαν με δικά του εισοδήματα και εγγράφηκαν από αυτόν στο όνομα της αποβιωσάσης σε ποσοστό ½ μερίδιο για να επωφεληθούν από τα μεταβιβαστικά τέλη. Δεν επιθυμούσε να μεταβιβάσει την περιουσία της αποβιωσάσης σε εξ αδιαιρέτου μερίδια στα παιδιά του για να μην τσακωθούν στο μέλλον καθότι ως αναφέρει είναι αντίθετος στην εξ αδιαιρέτου μεταβίβαση των ακινήτων επ΄ ονόματι των κληρονόμων. Για τη διανομή της περιουσίας της συζύγου του, έλαβε υπόψη ότι ξόδεψε χρήματα για τις σπουδές του αιτητή. Ανέφερε ότι τα διαμερίσματα ήταν δύο και τα παιδιά του τρία και έτσι δεν μπορούσε να τους δώσει από ένα, ενώ αντιθέτως τα τρία καταστήματα που βρίσκονται στην κατεχόμενη Αμμόχωστο τα διένειμε σε κάθε ένα από αυτά. Μετά που ολοκληρώθηκε η διανομή της περιουσίας της συζύγου του, ο αιτητής αρνήθηκε να υπογράψει σχετική δήλωση και ζήτησε όπως η περιουσία της μητέρας του μεταβιβαστεί σε όλους τους κληρονόμους. Αναγνώρισε ότι πράγματι καταχωρήθηκε η πιο πάνω αγωγή στα πλαίσια της οποίας εκδόθηκε διάταγμα με το οποίο δεσμεύτηκε η περιουσία της αποβιωσάσης, πλην όμως δεν προωθήθηκε από μέρους του και έτσι το Δικαστήριο την απέρριψε και κατ΄ επέκταση ακυρώθηκαν και τα διατάγματα.
6. Η εξουσία για παύση καταπιστευματοδόχου - προσωπικού αντιπροσώπου έχει αναγνωριστεί στην Αγγλία ως σύμφυτη και παρέμεινε ευρύτατη χωρίς συγκεκριμένα κριτήρια. Αντίθετα το άρθρο 52

(1)του περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμος Κεφ.189, καθορίζει ρητά τους λόγους παύσης του διαχειριστή, απαιτείται να στοιχειοθετηθεί εσκεμμένη παράλειψη (willful neglect) ή παράπτωμα (misconduct). Η έννοια της εσκεμμένης παράλειψης ή παραπτώματος προϋποθέτει γνώση και αντίληψη του εσφαλμένου της συμπεριφοράς και παρά ταύτα εκ προθέσεως διενέργειας της πράξης ή τέλεσης της παράλειψης, με αδιαφορία για τις συνέπειες (βλ. Μιχαηλίδη κ.ά. ν Μαυρονικόλα κ.ά. Πολ.Έφ. Ε34/16, ημερ. 7.7.17). Η έννοια της εσκεμμένης παράλειψης σε σχέση με τη διαχείριση καταπιστεύματος όπως έχει επεξηγηθεί στην υπόθεση In re Trusts of Leeds City Brewery {1925} 1 Ch.532, 544: «.. then it becomes important to consider what is meant by a willful breach of trust or willful negligence or willful failure to perform his duty. I think it means this. I think it means deliberately and purposely doing something which he knows, when he does it, is a breach of trust, consisting in a failure to perform his duty as trustee». Το κύριο καθήκον του διαχειριστή ως καταπιστευματοδόχου της περιουσίας είναι να προστατεύει το συμφέρον της περιουσίας και των δικαιούχων. Αυτό είναι το πρωταρχικό κριτήριο όταν ζητείται η αντικατάσταση ενός καταπιστευματοδόχου. Ο Νόμος ρητά προνοεί ότι αν πρόσωπο αποβιώσει αφήνοντας σύζυγο, ο τελευταίος δικαιούται μετά την αποπληρωμή των χρεών και υποχρεώσεων με τα οποία βαρύνεται η κληρονομιά, σε μερίδα βάση του Νόμου στο μη διαθέσιμο μέρος της κληρονομιάς και στο τυχόν αδιάθετο μέρος της κληρονομιάς. Αν αυτός που απεβίωσε εκτός από σύζυγο άφησε οποιοδήποτε τέκνο είτε εν ζωή είτε εκπροσωπούμενο από κατιόντες, η μερίδα του είναι ίση με την μερίδα του καθενός από τα τέκνα. Τα δε τέκνα του αποβιώσαντος που ζουν κατά το θάνατο του είναι δικαιούχα σε ίσες μερίδες (βλ. άρθρα 44 και 46 του περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου). Ο διαχειριστής στις 26.9.2016 όταν η υπόθεση ήταν ορισμένη ενώπιον του Δικαστηρίου, ανέφερε μεταξύ άλλων, «. το πατρικό σπίτι το μεταβίβασα στην κόρη μου ως είθισται στην Κύπρο. Το πατρικό σπίτι πηγαίνει στη θυγατέρα και όχι στις νύφες». Προέβηκε στην διανομή της περιουσίας της αποβιωσάσης ως επιθυμούσε και χωρίς τη συγκατάθεση του αιτητή. Ο δε αιτητής δεν αποποιήθηκε την κληρονομιά. Ο διαχειριστής μεταβίβασε τα ακίνητα στους κληρονόμους όχι με βάση το κληρονομικό μερίδιο ενός εκάστου αλλά με το τι ο ίδιος πίστευε ότι είναι δίκαιο, αδιαφορώντας και καταστρατηγώντας τις σχετικές πρόνοιες του Νόμου, οι οποίες ήταν γνωστές σ΄ αυτόν. Παρά ταύτα εκ προθέσεως προχώρησε στη διανομή της περιουσίας με αδιαφορία για τις συνέπειες της. Ο διαχειριστής διέπραξε παράπτωμα σχετικά με τη διαχείριση της κληρονομιάς και έτσι το αίτημα για παύση του διαχειριστή κρίνεται δικαιολογημένο. Ανεξάρτητα από τα πιο πάνω, όπως έχει νομολογηθεί, οι προστριβές και εχθρότητες μεταξύ διαχειριστή και κληρονόμων δύναται να μην αποτελούν λόγο παύσης του διαχειριστή. Σε περιπτώσεις όμως όπου διαπιστώνεται κατάρρευση της σχέσης διαχειριστή και κληρονόμου έτσι ώστε να εμποδίζεται η άσκηση της διαχείρισης και να διακινδυνεύει το συμφέρον της περιουσίας και των κληρονόμων, η εχθρότητα μπορεί να αποκτήσει βαρύνουσα έως καθοριστική σημασία (βλ. Μιχαηλίδη κ.ά. ν Μαυρονικόλα κ.ά. και στις εκεί αναφερόμενες αυθεντίες). Δεν παραβλέπεται το εξ αντικειμένου, κλίμα που δημιουργήθηκε στις σχέσεις μεταξύ διαχειριστή και του κληρονόμου - αιτητή. Στις 16.5.2016 όταν η διαχείριση ήταν ορισμένη, ο διαχειριστής αναφερόμενος στον αιτητή δήλωσε «.. ούτε να τον δω μπροστά μου θέλω να δω τον υιό μου . .». Πέραν των πιο πάνω όπως έχει επισημανθεί ο διαχειριστής προέβη στην διανομή της περιουσίας της αποβιωσάσης στους κληρονόμους κατά παράβαση των προνοιών του Νόμου. Περαιτέρω ο αιτητής καταχώρισε αγωγή εναντίον του διαχειριστή και των άλλων δύο κληρονόμων, όπως εκτίθεται με λεπτομέρεια πιο πάνω. Όπως έχει νομολογηθεί το Δικαστήριο παρά το γεγονός ότι το άρθρο 52

(1)του πιο πάνω Νόμου καθορίζει ρητά τους λόγους παύσης του διαχειριστή, εντούτοις διατηρεί αδιαμφισβήτητη σύμφυτη εξουσία για παύση του διαχειριστή λόγω εχθρότητας, προς το συμφέρον της ορθής διαχείρισης και το συμφέρον της περιουσίας. Η εν λόγω εξουσία του Δικαστηρίου όχι μόνο δεν έρχεται σε αντίθεση με την πρόνοια του Νόμου αλλά αντίθετα συμπληρώνει με εύλογο τρόπο το όλο πλαίσιο (βλ. Μιχαηλίδη κ.ά. ν Μαυρονικόλα κ.ά., ανωτέρω). Η όλη εν γένει συμπεριφορά του διαχειριστή καταδεικνύει κατάρρευση της σχέσης διαχειριστή και κληρονόμου έτσι ώστε να εμποδίζεται η άσκηση της διαχείρισης και να διακινδυνεύεται το συμφέρον της περιουσίας και του κληρονόμου. Έτσι και γι΄ αυτό το λόγο δικαιολογείται η παύση του διαχειριστή. 6. Για όλους τους λόγους που εξηγούνται εκδίδεται διάταγμα παύσης και αντικατάστασης του διαχειριστή από τον δικηγόρο κ.Γιάννη Ζαμπά, νοουμένου ότι ο τελευταίος θα δώσει την προνοούμενη εγγύηση προς ικανοποίηση της Πρωτοκολλητού. Περαιτέρω εκδίδεται διάταγμα με το οποίο διατάσσεται ο κ. Νικηφόρος Παναγή όπως εντός 30 ημερών από την επίδοση σ΄ αυτόν του παρόντος διατάγματος, παραδώσει στο νέο διαχειριστή όλα τα έγγραφα τα οποία σχετίζονται με την παρούσα διαχείριση. Αναφορικά με τα έξοδα, σε περίπτωση αντικατάστασης ο κανόνας είναι να επιβαρύνεται τα έξοδα ο διαχειριστής (βλ. A-G v Murdoch {1856} 2 K&J 571, 573, Palairet v Carew {1863} 32 Beav 564). Έτσι τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ του αιτητή και εναντίον του διαχειριστή Νικηφόρου Παναγή, όπως αυτά θα υπολογιστούν από την Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.): ........ Ηλ. Γεωργίου, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΑ Αναφορά: Ενδιάμεση αίτηση - διαχείριση - παύση διαχειριστή Subject: Endiamesi edisi - diaxirisi - paysi diaxiristi cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο