ΒΕΡΕΡ ν. ΙΕΡΩΝΥΜΙΔΗ κ.α., Πολιτική Αγωγή υπ' αρ.: 80/2011, 28/6/2018 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2018:A42 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: ΜΙΧΑΛΗ Γ. ΛΟΪΖΟΥ, Ε. Δ. Πολιτική Αγωγή υπ' αρ.: 80/2011 Μεταξύ: *** ΒΕΡΕΡ Ενάγοντα - και -
- *** ΙΕΡΩΝΥΜΙΔΗ
- *** ΙΕΡΩΝΥΜΙΔΟΥ
- *** *** ΙΩΑΝΝΟΥ Εναγομένων ------------------- Ημερομηνία: 28/06/2018 Ώρα: 14:30 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: Γ. Φ. Πιττατζης Δ. Ε. Π. Ε. (Κατά την δίκη: κα Μαρία Χατζηκωσταντη). (Κατά την ανακοίνωση της απόφασης: .........................................). Για τους Εναγομένους 1 και 2: κα Κατερίνα Λιασίδου (Κατά την δίκη: κα Κατερίνα Λιασίδου). (Κατά την ανακοίνωση της απόφασης: .........................................). Για τον Εναγόμενο 3: Ν. Κ. Κλεάνθους & Σια Δ. Ε. Π. Ε. (Κατά την δίκη: κ. Άρης Κλεάνθους). (Κατά την ανακοίνωση της απόφασης: .........................................). --------------------- ΑΠΟΦΑΣΗ Η υπόθεσης των διαδίκων Η υπόθεσης του Ενάγοντα
- Ο Ενάγοντας, είναι δικαιούχος για να εγγραφεί ιδιοκτήτης και κάτοχος των διαμερισμάτων με αριθμό 2 και 3 που βρίσκονται στο ισόγειο του συγκροτήματος Α' των διαμερισμάτων με την επωνυμία «*** Sea View Apts» στην περιοχή Πρωταρά στο Παραλίμνι. Προηγούμενα, δικαιούχος να εγγραφεί ως ιδιοκτήτης των εν λόγω διαμερισμάτων, ήταν η μητέρα του Ενάγοντα, *** Καούλλα, από την οποία ο Ενάγοντας απέκτησε το προαναφερόμενο δικαίωμα.
- Οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3, από το έτος 2000, είναι δικαιούχοι να εγγραφούν ιδιοκτήτες ή είναι κάτοχοι των διαμερισμάτων 7 και 8 στον πρώτο όροφο του ιδίου συγκροτήματος διαμερισμάτων, τα οποία βρίσκονται ακριβώς πάνω από τα προαναφερόμενα διαμερίσματα του Ενάγοντα. Οι Εναγόμενοι 1 και 2, που είναι σύζυγοι, είναι δικαιούχοι να εγγραφούν ιδιοκτήτες, ή είναι κάτοχοι, του διαμερίσματος με αριθμό 7 και ο Εναγόμενος 3 είναι δικαιούχος να εγγραφεί ιδιοκτήτης, ή είναι κάτοχος, του διαμερίσματος με αριθμό
- Με την αγωγή του αυτή, που έχει ως βάση της τα αστικά αδικήματα της ιδιωτικής οχληρίας και παράνομης επέμβασης, ο Ενάγοντας, υποστηρίζει την θέση ότι, από το έτος 2008, λόγω παράλειψης των Εναγομένων 1, 2 και 3 να συντηρούν τα διαμερίσματα με αριθμό 7 και 8 και/ή τις βεράντες τους, έχει παρουσιαστεί και συνεχίζει να υφίσταται υγρασία και/ή διαρροή νερού στα διαμερίσματα του με αριθμό 2 και 3, που προέρχεται από τα διαμερίσματα και/ή τις βεράντες των προαναφερόμενων διαμερισμάτων των Εναγομένων 1, 2 και 3, και ότι ένεκα αυτής της υγρασίας και/ή διαρροής έχει υποστεί και υφίσταται απώλεια, ζημιά και έξοδα, όπως αυτά εξειδικεύονται στην έκθεση απαίτησης του, σε σχέση με τα οποία αξιώνει από τους Εναγομένους 1, 2 και 3 αποζημιώσεις, καθώς επίσης και απαγορευτικά διατάγματα. Η υπόθεσης των Εναγομένων 1 και 3
- Οι Εναγόμενοι 1 και 2, παρά το γεγονός ότι ο κάθε ένας τους καταχώρησε ξεχωριστό δικόγραφο σε ότι αφορά την υπεράσπιση του στην αγωγή του Ενάγοντα, ήγειραν τις ίδιες ακριβώς θέσεις σε ότι αφορά τα περιστατικά αυτής της υπόθεσης και εκπροσωπήθηκαν στην διαδικασία από τον ίδιο δικηγόρο.
- Οι Εναγόμενοι 1 και 2, που αποδέχονται ότι είναι οι κληρονόμοι του δικαιούχου προς εγγραφή του διαμερίσματος με αριθμό 7, αλλά και κάτοχοι του μαζί με τους υπόλοιπους κληρονόμους του, υποστηρίζουν ότι, εάν ο ισχυρισμός του Ενάγοντα για προβλήματα στα διαμερίσματα του από την εμφάνιση υγρασίας, και/ή διαρροής νερού ευσταθεί, τον οποίο ισχυρισμό σε κάθε περίπτωση αρνούνται, το φαινόμενο αυτό, υποστηρίζουν, δεν προέρχεται από το διαμέρισμα με αριθμό
- Κατά τους Εναγομένους 1 και 2, τα προβλήματα υγρασίας στο υπό αναφορά κτηριακό συγκρότημα, προέρχονται από ρωγμές στο οικοδομικό συγκρότημα και/ή από τον κοινόκτητο τοίχο αντιστήριξης της οικοδομής του, γεγονός για το οποίο οι Εναγόμενοι 1 και 2 δεν φέρουν καμία απολύτως ευθύνη. Αυτό, είναι ένα γεγονός, που, κατά τους ισχυρισμούς τους, διαπιστώθηκε από πραγματογνώμονες που είχαν διοριστεί από κοινού της μητέρας του Ενάγοντα και των ιδίων (ήτοι, των πολιτικών μηχανικών *** Τουμαζή και *** Χατζηρακλέους), από τον Φεβρουάριο του έτους 2005, στην βάση έκθεσης των οποίων, περί το έτος 2006 διευθετήθηκε εξώδικα και η Αγωγή με αριθμό 153/2004 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου, που είχε καταχωρηθεί εναντίον τους από την μητέρα του Ενάγοντα. Όπως υποστηρίζουν, στα πλαίσια της εν λόγω αγωγής είχαν εγερθεί τα ίδια ακριβώς ζητήματα.
- Προς τον σκοπό διευθέτησης της εν λόγω Αγωγής με αριθμό 153/2004 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου και στην βάση της προαναφερόμενης έκθεσης των πραγματογνωμόνων, υποστηρίζουν περαιτέρω, έγιναν κανόνας δικαστηρίου κάποιες δεσμεύεις των τότε διαδίκων στην υπόθεση εκείνη, οι οποίες τηρήθηκαν από πλευράς μόνον των Εναγομένων 1 και
- Οι Εναγόμενοι 1 και 2, που είχαν αναλάβει να επιδιορθώσουν και/ή να στεγανοποιήσουν τα μωσαϊκά των δαπέδων της βεράντας του διαμερίσματος με αριθμό 7 με δικά τους έξοδα, το έπραξαν, στην παρουσία μάλιστα και του πολιτικού μηχανικού που ενεργούσε για την μητέρα του Ενάγοντα. Ενώ, η μητέρα του Ενάγοντα και προκάτοχος του τίτλου του στα διαμερίσματα με αριθμό 2 και 3, που είχε αναλάβει να συγκατατεθεί στην σύσταση διαχειριστικής επιτροπής για τους κοινόκτητους χώρους του υπό αναφορά κτηριακού συγκροτήματος, δεν το έπραξε, με αποτέλεσμα οι Εναγόμενοι 1 και 2, με την πάροδο του χρόνου, να έχουν υποστεί διάφορα έξοδα που αφορούν την κοινόκτητη οικοδομή, στα οποία συνεισφορά θα έπρεπε να είχε και ο Ενάγοντας. Αυτά τα ποσά, σημειώνεται, αποτελούν αντικείμενο της ανταπαίτησης των Εναγομένων 1 και 2 εναντίον του Ενάγοντα. Η υπόθεσης του Εναγομένου 3
- Ο Εναγόμενος 3, με την έκθεση υπεράσπισης του, αρνήθηκε τον ισχυρισμό του Ενάγοντα ότι αγόρασε το διαμέρισμα με αριθμό 8 στο εν λόγω κτηριακό συγκρότημα. Ενώ, σε ότι αφορά τον ισχυρισμό του Ενάγοντα ότι αυτός κατέχει αποκλειστικά το εν λόγω διαμέρισμα, υποστήριξε ότι αυτός απλώς το χρησιμοποιεί κάποια Σαββατοκύριακα και κάποιες ημέρες του καλοκαιριού. Όπως υποστήριξε, το διαμέρισμα αυτό, το χρησιμοποιούν και άλλα ενήλικα μέλη της οικογένειας του, για τα οποία ο ίδιος δεν ευθύνεται.
- Σε ότι αφορά τον ισχυρισμό του Ενάγοντα ότι δημιουργείται υγρασία και/ή ότι διαρρέει νερό στα διαμερίσματα του από το διαμέρισμα με αριθμό 8 και/ή από τις βεράντες αυτού λόγω παράλειψης συντήρησης και/ή επιδιόρθωσης τους, ο Εναγόμενος 3 αρνήθηκε αυτόν, σημειώνοντας ότι ο ίδιος δεν υπήρξε ποτέ αμελής έναντι του Ενάγοντα σε ότι αφορά την συντήρηση και/ή επιδιόρθωση του διαμερίσματος με αριθμό 8, ζήτημα για το οποίο, όπως υποστήριξε, ο ίδιος, σε κάθε περίπτωση, δεν φέρει καμία ευθύνη. Η προσαχθείσα μαρτυρία
- Για την υπόθεση του Ενάγοντα, κλήθηκαν στο Δικαστήριο και κατέθεσαν τα εξής πρόσωπα: Ο *** Χατζηρακλέους (στο εξής καλούμενος «ο ΜΕ1»), Η *** Καούλλα (στο εξής καλούμενη «η ΜΕ2» ή ανάλογα της περίπτωσης «η μητέρα του Ενάγοντα»), και Ο Ενάγοντας (στο εξής καλούμενος «ο Ενάγοντας», ή ανάλογα της περίπτωσης «ο ΜΕ3»).
- Για την υπόθεση των Εναγομένων 1 και 2, στο Δικαστήριο κλήθηκαν και κατέθεσαν τα ακόλουθα πρόσωπα: Ο Εναγόμενος 1 (στο εξής καλούμενος «ο Εναγόμενος 1» ή ανάλογα της περίπτωσης «ο ΜΥ1»), Ο *** Παπακώστα (στο εξής καλούμενος «ο ΜΥ2»), και Ο *** Βασιλείου (στο εξής καλούμενος «ο ΜΥ3»).
- Για την υπόθεση του Εναγομένου 3, στο Δικαστήριο κλήθηκαν και κατέθεσαν τα ακόλουθα πρόσωπα: Ο Εναγόμενος 3 (στο εξής καλούμενος «ο Εναγόμενος 3» ή ανάλογα της περίπτωσης «ο ΜΥ4»), και Ο *** Μάμας (στο εξής καλούμενος «ο ΜΥ5»). Η μαρτυρία του ΜΕ1
- Ο ΜΕ1, επαγγέλλεται τον πολιτικό μηχανικό. Ασκεί το εν λόγω επάγγελμα από το 1992 που αποφοίτησε από τον κλάδο της πολιτικής μηχανικής του Πανεπιστημίου της Θράκης. Κατέχει δε άδεια, σε ότι αφορά την εν λόγω πραγματογνωμοσύνη του, από το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου («Ε. Τ. Ε. Κ.»), για το οποίο ενεργεί και ως διαιτητής.
- ΜΕ1, κατέθεσε σε ότι αφορά την εντολή που έλαβε από τον Ενάγοντα, μέσω της μητέρας του *** Καούλλα, για την διερεύνηση της καταστάσεως των διαμερισμάτων του με αριθμό 2 και 3, στα οποία του είχε αναφερθεί ότι είχαν εμφανιστεί μύκητες, την διαπίστωση σε αυτά τυχόν ζημιών και την αξιολόγηση των αιτιών πρόκλησης τους.
- Ο ΜΕ1, κατέθεσε επίσης και σε ότι αφορά προηγούμενες μελέτες του που αφορούσαν τα εν λόγω διαμερίσματα του Ενάγοντα, που ετοιμάστηκαν τα έτη 2004 και 2005 και τις σχετικές με αυτές επισκέψεις του επί τόπου.
- Ο ΜΕ1, κατέθεσε περαιτέρω για τις επιτόπιες επισκέψεις του που έγιναν για σκοπούς που αφορούσαν την ανάθεση που του έγινε από τον Ενάγοντα το έτος 2015, τις διαπιστώσεις του μετά από αυτές σε ότι αφορούσε την κατάσταση των διαμερισμάτων του Ενάγοντα, την γνώμη του για το πρόβλημα που εντόπισε και την άποψη του για το πώς και με ποιο κόστος αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί.
- Ο ΜΕ1, παρουσίασε στο Δικαστήριο σχετικές, με την προαναφερόμενη ανάθεση που του έγινε από τον Ενάγοντα, εκθέσεις με τις εκτιμήσεις του, ήτοι τα Τεκμήρια ΞΧ2 και ΞΧ3, τις οποίες επεξήγησε με παραπομπή και στα διάφορα παραρτήματα τους, που, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν φωτογραφίες που ελήφθησαν κατά τις επί τόπου επισκέψεις του και φωτογραφίες που του εδόθησαν από τον Ενάγοντα. Η μαρτυρία της μητέρας του Ενάγοντα, ΜΕ2
- Η ΜΕ2, είναι η μητέρα του Ενάγοντα. Κατέθεσε στο Δικαστήριο αναφορικά με την ιδιοκτησία της στο εν λόγω συγκρότημα διαμερισμάτων και πως μεταβίβασε το δικαίωμα της να εγγραφεί ιδιοκτήτης των διαμερισμάτων με αριθμό 2 και 3 στον Ενάγοντα.
- Η ΜΕ2, κατέθεσε επίσης και για το γεγονός της ιδιοκτησίας και κατοχής των διαμερισμάτων με αριθμό 7 και 8 από τους Εναγομένους 1, 2 και 3, από το έτος 2000 και μετά.
- Η ΜΕ2, έδωσε μαρτυρία αναφορικά με την Αγωγή με αριθμό 153/2004 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου, που είχε καταχωρήσει εναντίον των Εναγομένων 1, 2 και 3, τους λόγους γιατί είχε οδηγηθεί στην έγερση της, καθώς επίσης και για το γεγονός της εξώδικης διευθέτησης της. Όπως υποστήριξε, είχε οδηγηθεί στην έγερση της εν λόγω αγωγής, επειδή οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3 από το έτος 2000 παρέλειπαν να συντηρούν και να επιδιορθώνουν τα διαμερίσματα τους με αριθμό 7 και 8 και τους ανθώνες τους, επιτρέποντας να διοχετεύονται και να εισδύουν νερά και υγρασία στα διαμερίσματα με αριθμό 2 και 3 που ήταν τότε ιδιοκτησία της, τα οποία βρίσκονται ακριβώς από κάτω. Ο εξώδικος συμβιβασμός της εν λόγω αγωγής, ανέφερε, προέβλεπε την εκτέλεση συγκεκριμένων εργασιών επιδιόρθωσης στα διαμερίσματα των Εναγομένων 1, 2 και 3, υπό την επίβλεψη πολιτικού μηχανικού. Εργασίες, την επίβλεψη των οποίων, υποστήριξε περαιτέρω, θα είχε δικαίωμα και ο δικός της πολιτικός μηχανικός, ο οποίος όμως ποτέ δεν ειδοποιήθηκε σχετικά.
- Η ΜΕ2, κατέθεσε περαιτέρω για τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα αυτής της αγωγής, υποστηρίζοντας ότι οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3 παρέλειπαν και παραλείπουν μέχρι και σήμερα να συντηρούν και να επιδιορθώνουν τα διαμερίσματα τους με αριθμό 7 και 8 και τις βεράντες αυτών, επιτρέποντας με τον τρόπο αυτό την διοχέτευση νερού και την δημιουργία υγρασίας στα προαναφερόμενα διαμερίσματα του Ενάγοντα, προκαλώντας του οχληρία, ζημιά και επέμβαση. Ζημιά, η οποία, με την πάροδο του χρόνου, σύμφωνα με την γνώμη του ΜΕ1, της έχει αναφερθεί ότι θα αυξάνεται.
- Σύμφωνα με την ΜΕ2, τα νερά που διοχετεύονται στα διαμερίσματα του Ενάγοντα από τα διαμερίσματα των Εναγομένων 1, 2 και 3, έχουν ως αποτέλεσμα την δημιουργία υγρασίας στους τοίχους και οροφή των διαμερισμάτων του Ενάγοντα, την ανάπτυξη μυκήτων και μούχλας και την αποκόλληση σουβά από το ταβάνι και τους τοίχους τους. Όπως ανέφερε η ΜΕ2, ο Εναγόμενος 3, μετά την έγερση αυτής της αγωγής εναντίον του, περί τα τέλη του έτους 2013, προέβη σε κάποιες εργασίες επιδιόρθωσης στο διαμέρισμα με αριθμό 8, οι οποίες όμως, δεν έχουν επιλύσει το πρόβλημα. Οι δε Εναγόμενοι 1 και 2, πρόβηκαν επίσης σε εργασίες επιδιόρθωσης των βεραντών του διαμερίσματος τους, εντούτοις, χωρίς την επίβλεψη πολιτικού μηχανικού, πρόχειρα και λανθασμένα, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να μην επιλυθεί και να προκαλείται ζημιά στον Ενάγοντα. Γενικά, υποστήριξε η ΜΕ2, οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3, απέφυγαν την συνεργασία τους για επίλυση του προβλήματος, το οποίο, από την έγερση αυτής της αγωγής εξακολουθεί να υφίσταται.
- Η ΜΕ2 κατέθεσε με περισσότερη λεπτομέρεια για το πώς εκδηλώθηκε το πρόβλημα στα διαμερίσματα του Ενάγοντα, πως κατά διαστήματα επιχειρήθηκε η αντιμετώπισης του, καθώς επίσης αναφέρθηκε και για τις επιπτώσεις του στον Ενάγοντα. Η μαρτυρία του Ενάγοντα
- Ο Ενάγοντας, κατέθεσε για το δικαίωμα του να εγγραφεί ως ιδιοκτήτης των διαμερισμάτων με αριθμό 2 και
- Κατέθεσε επίσης και σε ότι αφορά την ιδιοκτησία και κατοχή των διαμερισμάτων με αριθμό 7 και 8 από τους Εναγομένους 1, 2 και
- Όπως υποστήριξε, δικαίωμα να εγγραφούν ως ιδιοκτήτες του διαμερίσματος με αριθμό 7 και κατοχή αυτού, έχουν οι Εναγόμενοι 1 και
- Ενώ, το δικαίωμα να εγγραφεί ως ιδιοκτήτης του διαμερίσματος με αριθμό 8 έχει ο Εναγόμενος 3, ο οποίος έχει και την κατοχή του.
- Για το ιστορικό με τα προβλήματα που δημιουργούνται στα διαμερίσματα με αριθμό 2 και 3 από τα διαμερίσματα των Εναγομένων 1, 2 και 3 με αριθμό 7 και 8 που βρίσκονται πάνω από αυτά, καθώς επίσης και για τα τεκταινόμενα που αφορούν την Αγωγή με αριθμό 153/2004 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου, όπως υποστήριξε, πληροφορήθηκε από την μητέρα του.
- Ο Ενάγοντας, κατέθεσε την υποστήριξη του στον ισχυρισμό της μητέρας του ότι οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3 δεν συντηρούσαν και εξακολουθούν να μην συντηρούν και να μην επιδιορθώνουν τις βεράντες των διαμερισμάτων τους, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη υγρασίας και την διοχέτευση νερού στα διαμερίσματα του, γεγονός που του προκαλεί ζημιά. Διαμένει σε ένα από τα διαμερίσματα αυτά, ισχυρίστηκε, και έχει ιδίαν άποψη του προβλήματος. Το πρόβλημα, ανέφερε, είναι ιδιαίτερα έντονο την περίοδο του χειμώνα. Λόγω του προβλήματος, που όπως υποστήριξε προέρχεται αποκλειστικά από τα διαμερίσματα των Εναγομένων 1, 2 και 3, ο Ενάγοντας αποτάθηκε στον ΜΕ1 για την επιστημονική του άποψη.
- Ο Ενάγοντας, αναφέρθηκε ειδικά στα διάφορα προβλήματα που αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει στα διαμερίσματα με αριθμό 2 και 3, όπως επίσης και στις διάφορες ενέργειες του και εργασίες στις οποίες προέβη για την αντιμετώπιση τους. Ο Ενάγοντας αναφέρθηκε σε αριθμό φωτογραφιών που αποτελούν μέρος των εκθέσεων του ΜΕ1, Τεκμήρια ΞΧ1 και ΞΧ2, τις οποίες, ως ανέφερε, έλαβε ο ίδιος, στις οποίες αποτυπώνονται, ως υποστήριξε, η εκδήλωσης του προβλήματος της υγρασίας στα διαμερίσματα του με αριθμό 2 και 3, όπως επίσης και η εξωτερική κατάστασης των διαμερισμάτων 2, 3, 7 και
- Η μαρτυρία του Εναγομένου 1
- Ο Εναγόμενος 1, κατέθεσε αναφορικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς του διαμερίσματος με αριθμό
- Αυτό, ισχυρίστηκε, αγοράστηκε από τον πατέρα της συζύγου του, Εναγομένης
- Μετά τον θάνατο του πεθερού του το έτος 1993, αυτό κατέχεται από τις δύο θυγατέρες του, ήτοι την σύζυγο του, Εναγομένη 2 και την αδελφή της, που είναι οι κληρονόμοι της περιουσίας του.
- Ο Εναγόμενος 1, κατέθεσε αναφορικά με το γεγονός της μη τιτλοποίησης των διαμερισμάτων του συγκεκριμένου οικοδομικού συγκροτήματος. Όπως υποστήριξε, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η μητέρα του Ενάγοντα και ο Ενάγοντας, έχουν αυθαίρετα και χωρίς τις απαιτούμενες άδειες προβεί σε προσθήκες και μετατροπές, μεταξύ άλλων, και στα διαμερίσματα με αριθμό 2 και 3, όπως επίσης και σε επεμβάσεις στους κοινόκτητους χώρους του συγκροτήματος διαμερισμάτων. Αυτό, ανέφερε, είναι ένα γεγονός που πληροφορήθηκε από την Εναγομένη 2 και την αδελφή της, οι οποίες, παλαιότερα, έκαναν προσπάθεια με τις αρμόδιες αρχές για την τιτλοποίηση του διαμερίσματος με αριθμό 7 και απέτυχαν για τον λόγο αυτό.
- Ο Εναγόμενος 1, αναφέρθηκε και στην Αγωγή με αριθμό 153/2004 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου και την διευθέτηση της, και ότι, για τους σκοπούς της εν λόγω διευθέτησης, έγινε και συμφωνία στο Δικαστήριο, στους όρους της οποίας αναφέρθηκε με λεπτομέρεια. Η διευθέτησης της εν λόγω αγωγής, ανέφερε, έγινε την 17/05/
- Προηγούμενα, περί τον Φεβρουάριο του έτους 2005, για το πρόβλημα της υγρασίας έγινε κοινή ανάθεση από την μητέρα του Ενάγοντα και την Εναγομένη 2 στους εμπειρογνώμονες *** Τουμαζή και ΜΚ1, οι οποίοι και ετοίμασαν κοινή έκθεση.
- Ο Εναγόμενος 1, αναφερόμενος στον όρο της συμφωνίας που έγινε στο Δικαστήριο που προνοούσε ότι οι Εναγόμενοι 2 και 3 αναλάμβαναν να προβούν σε επιδιορθώσεις και/ή στεγανοποιήσεις των μωσαϊκών των δαπέδων των βεραντών των διαμερισμάτων με αριθμό 7 και 8 με δικά τους έξοδα το συντομότερο δυνατόν και όχι πριν την 31/10/2006 υπό την καθοδήγηση του πολιτικού τους μηχανικού, υποστήριξε ότι, η Εναγομένη 2, η αδελφή της και ο ίδιος που ενεργούσε με τις οδηγίες τους, προχώρησαν όντως στην επιδιόρθωση και στεγανοποίηση των μωσαϊκών των δαπέδων της βεράντας του διαμερίσματος με αρ. 7 την 11/10/2006 στην παρουσία του πολιτικού τους μηχανικού, *** Τουμαζή. Εργασία που, υποστήριξε, έγινε από τον ΜΥ
- Αναφερόμενος και στον όρο της συμφωνίας που έγινε στο Δικαστήριο που προνοούσε για δικαίωμα της μητέρας του Ενάγοντα επίβλεψης των εργασιών αυτών, ο Εναγόμενος 1 υποστήριξε ότι, η Εναγομένη 2, είχε με επιστολή της ημερομηνίας 11/10/2006, η οποία απεστάλη με τηλεομοιότυπο, ενημερώσει σχετικά τον δικηγόρο της μητέρας του Ενάγοντα.
- Ο Εναγόμενος 1, κατέθεσε επίσης και για τις διάφορες άλλες εργασίες που έγιναν κατά καιρούς από πλευράς Εναγομένης 2 και της αδελφής της για την συντήρηση και επιδιόρθωση του διαμερίσματος με αριθμό 7, ειδικότερα στην ταράτσα του, και το κόστος που είχαν σε σχέση με το ζήτημα αυτό. Ο Εναγόμενος 1, αναφέρθηκε στα έξοδα που έγιναν σε ότι αφορούσε την κοινόκτητη οικοδομή που αποτελούν το αντικείμενο της ανταπαίτησης του και της Εναγομένης 2 από τον Ενάγοντα, ο οποίος, όπως υποστήριξε, δεν κατέβαλε σε ότι αφορά αυτά το οποιοδήποτε ποσό.
- Ο Εναγόμενος 1 υποστήριξε ότι, η μητέρα του Ενάγοντα και ο Ενάγοντας, που έχουν το μεγαλύτερο ποσοστό ιδιοκτησίας στο εν λόγω συγκρότημα διαμερισμάτων, αρνούνται και/ή αμελούν να συνεργαστούν για την σύσταση διαχειριστικής επιτροπής για το εν λόγω συγκρότημα διαμερισμάτων, υποχρέωση τους που είχε τεθεί και ως όρος στην προαναφερόμενη συμφωνία που έγινε στο Δικαστήριο.
- Ο Εναγόμενος 1 υποστήριξε ότι, το οποιοδήποτε πρόβλημα υγρασίας τυχόν αντιμετωπίζει ο Ενάγοντας στα διαμερίσματα του με αριθμό 2 και 3, δεν προέρχεται από το διαμέρισμα με αριθμό
- Η κοινή έκθεση των πραγματογνωμόνων του Φεβρουαρίου του έτους 2005, όπως υποστήριξε, έκανε αναφορά σε υγρασία και στα τρία προαναφερόμενα διαμερίσματα που προερχόταν από ρωγμές στο οικοδομικό συγκρότημα και τον κοινόκτητο τοίχο αντιστήριξης του. Προς τον σκοπό υποστήριξης της θέσης αυτής, ο Εναγόμενος 1, για λογαριασμό της Εναγομένης 2, αποτάθηκε στον πολιτικό μηχανικό ΜΥ2 για την ετοιμασία σχετικής έκθεσης. Ο Εναγόμενος 1, αναφέρθηκε στις επιτόπιες επισκέψεις του ΜΥ2 που έγιναν για τον σκοπό και ότι, ο ΜΥ2 είχε την ευκαιρία να εξετάσει το διαμέρισμα με αριθμό 3 του Ενάγοντα. Το πόρισμα του ΜΥ2, ανέφερε, ήταν ακριβώς ότι, το πρόβλημα της υγρασίας στα διαμερίσματα του Ενάγοντα με αριθμό 2 και 3, δεν οφείλεται σε λόγους που αφορούν τους ιδιοκτήτες ή και κατόχους του διαμερίσματος με αριθμό
- Η μαρτυρία του ΜΥ2
- Ο ΜΥ2, είναι επαγγελματίας πολιτικός μηχανικός και αδειούχος από το E. T. E. K. από το έτος
- Ο ΜΥ2, κατέθεσε αναφορικά με την ανάθεση που του έγινε από τους Εναγομένους 1 και 2 τον Αύγουστο του έτους 2016 και το αντικείμενο αυτής. Δηλαδή, την πραγματογνωμοσύνη του για την ποιότητα και εφαρμογή υγρομόνωσης των πλακιδίων στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7 και την πιθανή διείσδυση νερού στη οροφή του υπνοδωματίου και του σαλονιού με αποτέλεσμα την δημιουργία υγρασίας στο διαμέρισμα με αριθμό 3 που βρίσκεται κάτω από αυτό.
- Μαρτύρησε αναφορικά με τις επικοινωνίες και συναντήσεις που είχε σχετικά με την εν λόγω ανάθεση και με ποιους, καθώς επίσης και για το γεγονός των επισκέψεων του στον τόπο των επίδικων διαμερισμάτων, πότε αυτό έγινε, ποια πρόσωπα παρασταθήκαν κατά την διάρκεια τους και γιατί, τις απόψεις τους, και γενικότερα για το τι εκεί διαδραματίστηκε.
- Τελικώς, ο ΜΥ2, αναφέρθηκε στις διαπιστώσεις του από τις εξετάσεις που έκανε, με παραπομπή και σε φωτογραφικό υλικό που αφορά αυτές και την γνώμη του σε ότι αφορά το ζήτημα που ήταν το αντικείμενο της ανάθεσης που του έγινε. Η μαρτυρία του ΜΥ3
- Ο ΜΥ3, είναι επαγγελματίας οικοδόμος. Κατέθεσε για την γνωριμία του με τους Εναγομένους 1 και 2 και για το γεγονός της εργασίας του τον Οκτώβριο του έτους 2006 στις βεράντες του διαμερίσματος 7 για στεγανοποίηση τους προς αντιμετώπιση υπάρχοντος προβλήματος υγρασίας.
- Ο ΜΥ3, αναφέρθηκε στην σύσταση που είχε τότε κάνει στην Εναγόμενη 2 και την αδελφή της για τις εργασίες που έπρεπε να γίνουν και τα υλικά που έπρεπε να χρησιμοποιηθούν προς αντιμετώπιση του προβλήματος, οι οποίες, όπως υποστήριξε, αφού έλαβαν την επιβεβαίωση της επάρκειας της από τον πολιτικό μηχανικό *** Τουμαζή, του ανέθεσαν την διεκπεραίωση τους. Οι εργασίες ξεκίνησαν κάποιες ημέρες μετά και ολοκληρώθηκαν σε σύντομο χρόνο. Ο ΜΥ3, αναφέρθηκε συγκεκριμένα στις εργασίες που έγιναν και στο πώς έγιναν, και ότι την επίβλεψη και έλεγχο τους είχε ο πολιτικός μηχανικός *** Τουμαζής, τις όποιες οδηγίες και συστάσεις του οποίου ακολούθησε πιστά. Η μαρτυρία του Εναγομένου 3
- Ο Εναγόμενος 3, κατέθεσε αναφορικά με το ιστορικό της ιδιοκτησίας και κατοχής του διαμερίσματος με αριθμό
- Αυτό, υποστήριξε, ανήκε στους γονείς του που απεβίωσαν. Έκτοτε και μέχρι το έτος 2016 που εγκαταστάθηκε μόνιμα σε αυτό, το εν λόγω διαμέρισμα χρησιμοποιείτο, εκτός από τον ίδιο, και από τα υπόλοιπα μέλη της ευρύτερης οικογένειας του, όπως από πάντοτε γινόταν, δηλαδή από τους θείους, θείες και ξαδέλφια του. Ο ίδιος, επισκεπτόταν το εν λόγω διαμέρισμα μόνο κάποια Σαββατοκύριακα. Μέχρι στιγμής, υποστήριξε, δεν είναι δικαιούχος να εγγραφεί ως ιδιοκτήτης του διαμερίσματος με αριθμό 8, ούτε και μπορεί να θεωρείται ιδιοκτήτης του.
- Ο Εναγόμενος 3, κατέθεσε σε ότι αφορά την κατάσταση ολόκληρου του συγκροτήματος διαμερισμάτων, στο γεγονός την ανυπαρξίας κοινής διαχείρισης των κοινόκτητων χώρων του από τους ιδιοκτήτες του και για τα προβλήματα που προκύπτουν ένεκα τούτου. Κύριο, όπως υποστήριξε, πρόβλημα, είναι το γεγονός ότι οι ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων αντιμετωπίζουν ατομικά τα διάφορα προβλήματα που προκύπτουν στο οικοδομικό συγκρότημα των διαμερισμάτων. Μεταξύ άλλων προβλημάτων, υποστήριξε, είναι και η συντήρησης της ταράτσας του διαμερίσματος με αριθμό 8, εργασίες για την συντήρηση και επιδιόρθωση της οποίας έκανε ο ίδιος, χωρίς την συνδρομή από οποιοδήποτε από τους υπόλοιπους ιδιοκτήτες. Προς επίλυση του προβλήματος αυτού, έκαμε εκκλήσεις, τόσο προς την μητέρα του Ενάγοντα, όσο και προς τον Ενάγοντα για συνεργασία, χωρίς όμως ανταπόκριση.
- Ο Εναγόμενος 3 κατέθεσε και για το γεγονός της μη τιτλοποίησης των διαμερισμάτων του εν λόγω οικοδομικού συγκροτήματος. Αυτό, όπως του επεξηγήθηκε από τον αδελφό του, ζήτημα που διερεύνησε και ο ίδιος με τον Δήμο Παραλιμνίου, οφείλεται στις διάφορες προσθήκες και μετατροπές που παράνομα έγιναν από την μητέρα του Ενάγοντα και τον Ενάγοντα.
- Ο Εναγόμενος 3, αναφέρθηκε και στο γεγονός της Αγωγής με αριθμό 153/2004 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου στην οποία ήταν διάδικος, την διευθέτηση της και τις ενέργειες του για υλοποίηση των όσων είχαν συμφωνηθεί στο Δικαστήριο για σκοπούς της διευθέτησης της εν λόγω αγωγής. Δηλαδή, ότι αφαίρεσε τον ανθώνα από την βεράντα του διαμερίσματος με αριθμό 8 και τοποθέτησε μάρμαρο.
- Όπως υποστήριξε, για να γίνουν οι εργασίες που είχαν συμφωνηθεί στο Δικαστήριο, είχαν από κοινού με τους Εναγομένους 1 και 2 προσλάβει τον ίδιο πολιτικό μηχανικό, κ. *** Τουμαζή, αλλά και οικοδόμο. Ακριβώς τις ίδιες εργασίες που έκανε ο οικοδόμος στο διαμέρισμα με αριθμό 7 των Εναγομένων 1 και 2, έγιναν και στο διαμέρισμα με αριθμό
- Δεν θυμάται, υποστήριξε, τι ακριβώς έγινε, αλλά είναι σίγουρος ότι έγιναν με τις οδηγίες του τότε δικηγόρου του, κ. Ιερίδη και υπό την επίβλεψη του εν λόγω πολιτικού μηχανικού. Μετά τις εργασίες αυτές, ο ίδιος, κατά τις ανά διαστήματα επισκέψεις του στο διαμέρισμα με αριθμό 8, δεν πρόσεξε να λιμνάζουν οπουδήποτε νερά που να συνιστούν πρόβλημα. Ενώ, όπως υποστήριξε, τόσο ο ίδιος, όσο και άλλα συγγενικά του πρόσωπα που επισκέπτονταν το διαμέρισμα, φρόντιζαν για την καθαριότητα του και το συντηρούσαν σε κάθε τους επίσκεψη.
- Τέλος, ο Εναγόμενος 3 κατέθεσε και για το γεγονός της ανάθεσης που έκανε στον πολιτικό μηχανικό *** Μάμα τον μήνα Αύγουστο του έτους 2016 για να εξετάσει το διαμέρισμα με αριθμό 8 όπως και το υπόλοιπο οικοδομικό συγκρότημα για το πρόβλημα της υγρασίας. Η μαρτυρία του ΜΥ5
- Ο ΜΥ5, επαγγέλλεται τον πολιτικό μηχανικό και είναι αδειούχος του E. T. E. K. Ο ΜΥ5, κατέθεσε σχετικά με τις οδηγίες του Εναγομένου 3 να επισκεφτεί το διαμέρισμα με αριθμό 8 και να εξετάσει, τόσο την κατάσταση που αυτό παρουσιάζει, όσο και γενικότερα την κατάσταση που παρουσιάζει το οικοδομικό συγκρότημα στο οποίο ανήκει.
- Ο ΜΥ5, κατέθεσε και για τις διαπιστώσεις του από την επιτόπια επίσκεψη του, που αφορούσαν τις επεμβάσεις του Ενάγοντα στους κοινόκτητους χώρους της πολυκατοικίας, από τις διάφορες προσθήκες και μετατροπές που έγιναν από πλευράς του. Η εκτίμηση της προσαχθείσας μαρτυρίας
- Για την υπόθεση των διαδίκων. κατέθεσαν οι ΜΕ1, ΜΥ2 και ΜΥ5, οι οποίοι κλήθηκαν στο Δικαστήριο κατά την δίκη για να μαρτυρήσουν ως πραγματογνώμονες.
- Είναι γενικός κανόνας στο δίκαιο της απόδειξης, ότι, ένας μάρτυρας, μπορεί να καταθέσει στο Δικαστήριο, μονάχα για γεγονότα που έχουν περιέλθει νόμιμα στην αντίληψη του, χωρίς να αναφέρει ποια είναι κατά την γνώμη του τα συμπεράσματα που μπορούν να εξαχθούν από αυτά, εκτός αν καταθέτει στο Δικαστήριο επί του συγκεκριμένου ζητήματος ως πραγματογνώμονας (βλ. στο σύγγραμμα των Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, τα αναφερόμενα στις σελίδες 573 και
- βλ. επίσης, Πιττάλης κ. α. ν Ianira Enterprises Ltd κ. α.
(1997)1 Α.Α.Δ. 814, Τσαγγαρίδης κ. α. ν Αυγουστή
(2000)1 Α.Α.Δ. 528, Καουρής ν Δημητρίου κ. α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 967, Kayat Trading Ltd v Genzyme Corporation, Πολιτική Έφεση αρ. 316/2010, 21/02/2013). 52. Η πραγματογνωμοσύνη, μπορεί να είναι το αποτέλεσμα μελέτης, πείρας (πρακτικής εξάσκησης) ή εκπαίδευσης (σπουδών) (βλ. Κωνσταντινίδης ν Υπουργού Εσωτερικών
(2006)1 Α.Α.Δ. 610, Παναγή κ. α. ν Ανδρέου
(2009)1 Α.Α.Δ. 1591, Πατσαλίδης ν Δίσπυρου
(2010)1 Α.Α.Δ. 1460). 53. Για να καταθέσει κανείς ως πραγματογνώμονας, πρέπει να καταδείξει ότι, η μαρτυρία του, είναι αναγκαία για την υπόθεση και ότι έχει τα απαιτούμενα προσόντα για κάτι τέτοιο. Αυτό, είναι κάτι που αποφασίζεται από το Δικαστήριο μετά από άσκηση διακριτικής ευχέρειας και εξέταση των γνώσεων και εμπειρίας του μάρτυρα στο συγκεκριμένο θέμα που καλείται να καταθέσει, χωρίς το Δικαστήριο να δεσμεύεται από απόψεις των διαδίκων επί του θέματος, ή την απλή δήλωση του μάρτυρα ότι θεωρεί τον εαυτό του πραγματογνώμονα (βλ. Καουρής ν Δημητρίου κ. α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 967). Σε κάθε περίπτωση, το βάρος απόδειξης ότι ο μάρτυρας είναι όντως πραγματογνώμονας στο πεδίο που κλήθηκε για να δώσει μαρτυρία, βαραίνει το μέρος που τον καλεί για τον σκοπό στο Δικαστήριο (βλ. στο σύγγραμμα των Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, τα αναφερόμενα στις σελίδες 575 και 576. βλ. επίσης, Πελεκάνος κ. α. ν Πελεκάνου
(2010)1 Α.Α.Δ. 1746). Η δεκτότητα της μαρτυρίας γνώμης προσώπου ως πραγματογνώμονα, μπορεί να εξεταστεί, είτε σε δίκη εντός δίκης, κατά το στάδιο της δίκης όπου θα επιχειρηθεί η παρουσίαση της, είτε όταν πλέον η παρουσίαση της υπόθεσης των διαδίκων θα έχει ολοκληρωθεί, κατά την εκτίμηση και αξιολόγηση της μαρτυρίας (στο σύνολο της) από το Δικαστήριο (βλ. στο σύγγραμμα των Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, τα αναφερόμενα στις σελίδες 577 και 578). Σύμφωνα με την νομολογία, στην απόφαση του Δικαστηρίου να αποδεχθεί την μαρτυρία προσώπου που καταθέτει κατά την δίκη, ως μαρτυρία πραγματογνώμονα, μπορεί να προσμετρήσει και το γεγονός ότι, η μαρτυρία του, ως μαρτυρία πραγματογνώμονα, παρουσιάστηκε χωρίς ένσταση του αντιδίκου, καθώς επίσης και το γεγονός ότι, αυτή, δεν αμφισβητήθηκε από τον αντίδικο, ή ότι αυτή αντιμετωπίστηκε και από τον αντίδικο (για σκοπούς υποστήριξης της δικής του υπόθεσης) ως μαρτυρία πραγματογνώμονα (βλ. Καουρής ν Δημητρίου κ. α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 967, Λογγινός ν Λογγινού κ. α.
(2005)1 Α.Α.Δ. 74). Αν και αυτά, πρέπει να επισημανθεί, είναι για την απόφαση του Δικαστηρίου, στοιχεία δευτερεύουσας σημασίας. 54. Λόγω της σημασίας που ενέχει η αποδοχή μαρτυρίας γνώμης πραγματογνώμονα για την κρίση του Δικαστηρίου (ήτοι, επί του ζητήματος που καλείται ο πραγματογνώμονας να μαρτυρήσει στο Δικαστήριο), αν η μαρτυρία του προσώπου που παρουσιάζεται να έχει αυτή την ιδιότητα εκτιμηθεί θετικά και γίνει αποδεκτή από το Δικαστήριο για να αξιολογηθεί προς εξαγωγή των συμπερασμάτων του, έχουν καθιερωθεί αρχές που αποσκοπούν στην διασφάλιση, η ευχέρεια προσκόμισης μιας τέτοιας μαρτυρίας κατά την δίκη, να μην καταχράται από τους διαδίκους (βλ. Kayat Trading Ltd v Genzyme Corporation, Πολιτική Έφεση αρ. 316/2010, 21/02/2013). Ως καταγράφεται στο σύγγραμμα Documentary Evidence, των Style και Hollander, 6η έκδοση, στην σελίδα 88, αποτελούν καθήκον και ευθύνη ενός πραγματογνώμονα που καλείται στο Δικαστήριο για μαρτυρία (βαραίνουν πρώτιστος τον διάδικο που τον καλεί στο Δικαστήριο και επεκτείνεται και στον ίδιο τον πραγματογνώμονα, βλ. Vernon v Bosley [1997] 1 All ER 614) -, τα εξής: «The duties and responsibilities of expert witnesses in civil cases include the following.
(1)Expert evidence presented to the Court should be, and should be seen to be, the independent product of the expert uninfluenced as to the form or content by the exigencies of litigation (Wkitekouse vJordan [1981] 1WLR246 at p 256, per Lord Wilberforce).
(2)An expert witness should provide independent assistance to the court by way of objective unbiased opinion in relation to matters within his expertise (see Polivitte Ltd v Commercial Union Assurance Co pic [1987] 1 Lloyd's Rep 379 atp 386 per Garland J and Re J [1991] FCR193 per Cazalet J). An expert witness in the High Court should never assume the role of an advocate.
(3)An expert witness should state the facts or assumption upon which his opinion is based. He should not omit to consider material facts which could detract from his concluded opinion (Re J above).
(4)An expert witness should make it clear when a particular question or issue falls outside his expertise.
(5)If an expert's opinion is not properly researched because he considered that insufficient data is available, then this must be stated with an indication that the opinion is no more than a provisional one (Re J above). In cases where an expert witness who has prepared a report could not assert that the report contained the truth, the whole truth and nothing but the truth without some qualification, that qualification should be stated in the report (Derby & Co Ltd and Others v Weldon and Others
(1990)The Times, 9 November per Staughton LJ).
(6)If, after exchange of reports, an expert witness changes his view on a material matter having read the other side's expert's report or for any other reason, such change of view should be communicated (through legal representatives) to the other side without delay and when appropriate to the court.
(7)Where expert evidence refers to photographs, plans, calculations, analyses, measurements, survey reports or other similar documents, these must be provided to the opposite party at the same time as the exchange of reports (see 15.5 of The Guide to Commercial Court Practice).». (η υπογράμμιση και η έμφαση είναι δική μου) 55. Γενικά, το καθήκον του πραγματογνώμονα έναντι του Δικαστηρίου σχετικά με την μαρτυρία του, έγκειται στην αιτιολογημένη, αντικειμενική και αμερόληπτη παρουσίαση των αναγκαίων επιστημονικών κριτηρίων ώστε να δώσουν την δυνατότητα στο Δικαστήριο να κρίνει ευχερώς την ακρίβεια των επίδικων συμπερασμάτων του και να διαμορφώσει συναφώς την δική του ανεξάρτητη άποψη δια της εφαρμογής των κριτηρίων αυτών στα γεγονότα της υπόθεσης που τελικώς αποδέχεται (βλ. Πελεκάνος κ. α. ν Πελεκάνου
(2010)1 Α.Α.Δ. 1746, Κούκος ν Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 64, Περικλέους ν Μιχαήλ
(2012)1 Α.Α.Δ. 2420, The Torenia
(1983)Lloyd's Rep 210, 232). Βλ. επίσης, στο σύγγραμμα των Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, τα αναφερόμενα στις σελίδες από 580 έως και
- Κατά τα άλλα, η μαρτυρία προσώπου που παρουσιάζεται στο Δικαστήριο ως πραγματογνώμονας, δεν αντιμετωπίζεται από το Δικαστήριο κατά τρόπο διαφορετικό από τον τρόπο που αντιμετωπίζεται η μαρτυρία άλλων προσώπων. Η μαρτυρία τους, σημειώνεται, εκτιμάται στη βάση των ίδιων αρχών (βλ. Καουρής ν Δημητρίου κ. α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 967, Πελεκάνος κ. α. ν Πελεκάνου
(2010)1 Α.Α.Δ. 1746). Με την επιπρόσθετη παρατήρηση, ότι, λόγω της ιδιαιτερότητας της μαρτυρίας πραγματογνώμονα, ως αυτή έχει προαναφερθεί, η σοβαρότητα και υπευθυνότητα με την οποία αυτός φαίνεται να έχει προσεγγίσει το έργο του, επηρεάζει επίσης την κρίση του Δικαστηρίου κατά την εκτίμηση της μαρτυρίας του (βλ. Μιτσιγιώργη κ. α. ν Αδελφών Γαλάζη (Ομόρρυθμης Εταιρείας)
(1997)1 Α.Α.Δ. 1811). Μαρτυρία πραγματογνώμονα που εκτιμάται θετικά και γίνεται αποδεκτή από το Δικαστήριο ως τέτοια, αξιολογείται από το Δικαστήριο προς τον σκοπό εξαγωγής των συμπερασμάτων του, αναλόγως της συγκέντρωσης σε αυτήν, ή της μη συγκέντρωσης σε αυτήν, εκείνων των στοιχείων που η νομολογία έχει αναγνωρίσει ότι μπορούν να της προσδώσουν βαρύτητα. Βαρύνουσας σημασίας για την αξιολόγηση της μαρτυρίας πραγματογνώμονα από το Δικαστήριο, έχει αποφασιστεί ότι συνιστά το γεγονός ότι ο πραγματογνώμονας είχε προσωπικά την ευκαιρία, -στις περιπτώσεις όπου τούτο είναι πρακτικά εφικτό και χωρίς να είναι, διευκρινίζεται, απαραίτητο-, να εξετάσει ο ίδιος το αντικείμενο ή την κατάσταση σε σχέση με την οποία καλείται να καταθέσει στο Δικαστήριο την γνώμη του. Το πότε χρονικά έλαβε χώρα αυτή η εξέταση από τον πραγματογνώμονα, υπό ποιες συνθήκες και με ποια μέσα, είναι επίσης στοιχείο σχετικό με το υπό συζήτηση θέμα, αναλόγως πάντοτε των επίδικων ζητημάτων. Δηλαδή, ποια είναι η βάση της μαρτυρίας του επί της οποίας στηρίζει την γνώμη του (βλ. Πλοίο "Arabella" v Επιτροπής Σιτηρών Κύπρου
(2005)1 Α.Α.Δ. 428, Παύλου ν Ανδρέου, ECLI:CY:AD:2014:A217, Πολιτική Έφεση Αρ. 185/2009, 26/03/2014). Το σημαντικότερο όμως είναι, ως έχει προαναφερθεί, η γνώμη του πραγματογνώμονα, που απαραιτήτως πρέπει να ανταποκρίνεται στις εγγενείς ανάγκες της υπόθεσης, -έτσι, ώστε, να προσφέρεται προς απόδειξη των στοιχείων εκείνων που δικογραφούνται από τον διάδικο που τον καλεί και είναι επίδικα και προς επίλυση από το Δικαστήριο-, να είναι δεόντως αιτιολογημένη και τεκμηριωμένη, επαρκής και πειστική (βλ. Πελεκάνος κ. α. ν Πελεκάνου
(2010)1 Α.Α.Δ. 1746). Πρωταρχικός άλλωστε σκοπός της μαρτυρίας πραγματογνώμονα, επαναλαμβάνεται, είναι ο εφοδιασμός του Δικαστηρίου με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια ή/και ειδική γνώση, ώστε, το ίδιο να μπορέσει να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση. Τελικός κριτής των γεγονότων, υπενθυμίζεται, είναι πάντοτε το Δικαστήριο (βλ. Κούκος ν Δημοκρατίας
(2012)2 Α.Α.Δ. 64). 57. Ως έχει νομολογηθεί, το Δικαστήριο, έχει την ευχέρεια, εκεί όπου ελλείπουν τα αναγκαία ποιοτικά χαρακτηριστικά από την προσφερόμενη μαρτυρία πραγματογνωμοσύνης, να απορρίψει την μαρτυρία του προσώπου που παρουσιάζεται για να καταθέσει ως πραγματογνώμονας, ακόμη και αν είναι το μοναδικό πρόσωπο που έχει κληθεί και καταθέσει υπό την ιδιότητα αυτή. Σε κάθε περίπτωση, το Δικαστήριο μπορεί, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου ενώπιον του έχουν καταθέσει πέραν του ενός πραγματογνώμονα, να προτιμήσει την μαρτυρία μόνον ενός από αυτούς ή και περισσοτέρων, ή ακόμη και να αγνοήσει όλες και να προβεί στη δική του ανάλυση, εάν τα περιστατικά της υπόθεσης και τα γεγονότα που αποδέχεται ως αποδεκτά, το δικαιολογούν (βλ. Πελεκάνος κ. α. ν Πελεκάνου
(2010)1 Α.Α.Δ. 1746). Σε μια τέτοια περίπτωση, όπως φυσικά αναμένεται και όταν ισχύει το αντίθετο, το Δικαστήριο πρέπει να δίδει τους λόγους για την απόφαση του, ειδικότερα όταν δεν έχει ενώπιον του οποιαδήποτε άλλη μαρτυρία πραγματογνώμονα που να καταθέτει αντίθετη άποψη (βλ. Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου ν D & A Charalambous (Frozen Foods) Ltd
(2012)1 Α.Α.Δ. 448). Βλ. γενικά επί του ζητήματος της αξιολόγησης της μαρτυρίας πραγματογνωμόνων, στο σύγγραμμα των Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, στις σελίδες από 582 έως και 584). Τέλος, όπως επισημαίνεται στο σύγγραμμα των Τ. Ηλιάδη και Ν. Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, στην σελίδα 583: «Όσο σημαντική και να είναι η μαρτυρία των πραγματογνωμόνων, δεν είναι ορθό, όταν ταυτοχρόνως προσφέρεται μαρτυρία από τον ίδιο τον διάδικο, η δικαστική αξιολόγηση να βασίζεται κατ' ουσίαν στη μαρτυρία του τελευταίου και μάλιστα κατ' απομόνωσιν, αφού η μαρτυρία του πραγματογνώμονα, από όπου και αν αυτή προέρχεται, δεν υποκαθιστά την πρωτογενή μαρτυρία των πρωταγωνιστών της διαφοράς. Η μαρτυρία των πραγματογνωμόνων, εδραιώνει επιστημονικώς τη μία ή άλλη εκδοχή των διαδίκων, αλλά τούτο γίνεται συμπληρωματικώς και προς επίρρωση ή αναίρεση της, αναλόγως της πρωταρχικής και ουσιαστικής μαρτυρίας των διαδίκων. Αποτελεί, επομένως, θεμελιώδες λάθος η επίλυση του κορυφαίου ζητήματος της αξιολόγησης της μαρτυρίας των διαδίκων δια της προσφερόμενης επιστημονικής μαρτυρίας και μόνο ή κατά κύριο λόγο. .».
- Καθοδηγούμενος από τις προαναφερόμενες αρχές, προχωρώ στην εκτίμηση της μαρτυρίας των ΜΕ1, ΜΥ2 και ΜΥ
- Σε ότι αφορά την μαρτυρία του ΜΥ5, αρκεί εδώ να καταγραφεί ότι, το μεγαλύτερο μέρος της, που αφορούσε την γνώμη του ως πραγματογνώμονα, αποκλείστηκε από το Δικαστήριο όταν επιχειρήθηκε η παρουσίασης της, ως μη σχετική με την δικογραφημένη υπεράσπιση του Εναγομένου 3 που τον κλήτευσε για την υπόθεση του. Ως εκ τούτου, ο σχολιασμός της, από αυτή της την άποψη, δεν είναι απαραίτητος.
- Η άποψη του ΜΕ1, αναφορικά με το ισχυριζόμενο πρόβλημα στα διαμερίσματα με αριθμό 2 και 3 του Ενάγοντα, ήταν η εξής.
- Σε ότι αφορά το διαμέρισμα με αριθμό 2, ο ΜΕ1 κατέθεσε τα ακόλουθα: Κατά την επιτόπια επίσκεψη του της 14/01/2015, το διαμέρισμα με αριθμό 2 μύριζε έντονα μούχλα από μύκητες που δημιουργήθηκαν στις επιφάνειες της πλάκας και των τοίχων του. Η πλάκα της οροφής των υπνοδωματίων ήταν επενδυμένη με ξύλο, -είχε δηλαδή τοποθετηθεί ξύλινο ταβάνι- καθώς, όπως του ελέχθη από πλευράς Ενάγοντα, έγινε προσπάθεια κάλυψης των στρώσεων του σαγρέ που αποκολλιούνταν από την πλάκα της οροφής, αλλά και προς τον σκοπό ασφάλισης έναντι του κινδύνου τραυματισμού κάποιου προσώπου από πιθανή πτώση τεμαχίων μπετόν από αυτήν ένεκα της κατάστασης. Ο ΜΕ1 υπέδειξε την αφαίρεση τους, οπόταν, την 27/04/2015 επισκέφτηκε το διαμέρισμα με αριθμό 2, και στην παρουσία του Ενάγοντα έλεγξε την πλάκα της οροφής και στα υπνοδωμάτια. Διαπίστωσε, σε μεγάλο μέρος της, αποφλοίωση του σαγρέ, ρωγμές, και σε κάποια σημεία της, διόγκωση του σκυροδέματος και μερική αποφλοίωση του. Η υγρασία στην πλάκα της οροφής, ελέγχθηκε από τον ΜΕ1 με υγρασιόμετρο, του οποίου οι βελόνες, όπως επεξήγησε ο ΜΕ1, κατά την εφαρμογή του, εισχωρούν στο σκυρόδεμα σε βάθος από 1 χιλιοστόμετρο μέχρι 2 χιλιοστόμετρα και μετρούν την υγρασία των στοιχείων της. Η υγρασία, υποστήριξε περαιτέρω ο ΜΕ1, ήταν αισθητή και στο χέρι, όταν, κατά την διερεύνηση του προβλήματος, αφαιρείτο το σαγρέ από την πλάκα της οροφής του διαμερίσματος. Όπως περαιτέρω ανέφερε ο ΜΕ1, πέραν του σαγρέ από την πλάκα της οροφής, με σμιλάρι και βαριοπούλα, είχε αφαιρεθεί και σκυρόδεμα από την πλάκα της οροφής του διαμερίσματος, μέχρι να εμφανιστεί ο οπλισμός της, για να εξεταστεί και αυτός. Η οξείδωσης του ήταν και οπτικά εμφανής. Η διεργασία αυτή, υποστήριξε ο ΜΕ1, αποκάλυψε ότι, η επιφανειακή υγρασία των στοιχείων της πλάκας, κυμαινόταν από 18 έως 30,1%. Το φυσιολογικό επίπεδο υγρασίας, ανέφερε, κυμαίνεται στο 10%. Όπως ανέφερε, το διαμέρισμα με αριθμό 2, παρουσιάζει πρόβλημα οξείδωσης στους οπλισμούς της πλάκας της οροφής από παρατεταμένη έκθεση τους στην υγρασία. Πρόβλημα, που, κατά την άποψη του, οφείλεται, σε εισροή υδάτων στο υπόστρωμα του δαπέδου του υπερκείμενου ορόφου διαμερισμάτων. Το φαινόμενο είναι, όπως επισήμανε, εντονότερο κατά τους χειμερινούς μήνες.
- Σε ότι αφορά το διαμέρισμα με αριθμό 3, ο ΜΕ1 κατέθεσε τα ακόλουθα: Όπως έγινε και στην περίπτωση του διαμερίσματος με αριθμό 2, ο ΜΕ1 επισκέφτηκε το διαμέρισμα με αριθμό 3 την 14/01/2015, συνοδεία της μητέρας του Ενάγοντα, *** Καούλλα (ΜΕ2). Και αυτό το διαμέρισμα, όπως και το διαμέρισμα με αριθμό 2, είχε έντονη οσμή μούχλας από μύκητες που είχαν δημιουργηθεί στις επιφάνειες της πλάκας και των τοίχων στο σαλόνι του. Η πλάκα της βορειοανατολικής βεράντας ήταν υγρή και παρουσίαζε έντονη οξείδωση και διάβρωση στον οπλισμό της, ο οποίος ήταν αποκαλυμμένος λόγω αποκόλλησης του σκυροδέματος επικάλυψης του. Σε ότι αφορά την περίπτωση του διαμερίσματος με αριθμό 3, το πρόβλημα, όπως υποστήριξε, είναι το ίδιο με αυτό που διαπιστώθηκε στο διαμέρισμα με αριθμό
- Οφείλεται σε υγρασία, που εντοπίζεται στην κάτω επιφάνεια της πλάκας της βορειοανατολικής βεράντας του διαμερίσματος και της γωνίας του σαλονιού που εφάπτεται αυτής, σημείο που βρίσκεται ακριβώς κάτω από την βεράντα του διαμερίσματος με αριθμό 7 που βρίσκεται ακριβώς από επάνω του. Υγρασία, που, ως ελέγχτηκε από τον ΜΕ1, με χρήση και πάλι του υγρασιόμετρου όπως προαναφέρθηκε, μετρήθηκε και ήταν στο 29,9%. Το πρόβλημα, κατά την άποψη του ΜΕ1, που είναι εντονότερο κατά τους μήνες του χειμώνα, οφείλεται σε εισροή υδάτων στο υπόστρωμα του διαμερίσματος με αριθμό 7 που βρίσκεται ακριβώς από επάνω του.
- Όπως υποστήριξε ο ΜΕ1, κάτι που αφορά την περίπτωση και των δύο αυτών διαμερισμάτων, η υγρασία, -που μπορεί να συσχετιστεί μόνο με τα όμβρια ύδατα, αφής στιγμής εντοπίστηκε στα διαμερίσματα με αριθμούς 2 και 3 σε σημεία τους που βρίσκονται κοντά στις βεράντες των διαμερισμάτων του επάνω ορόφου-, έχει ως αποτέλεσμα ο σίδηρος από τον οποίο αποτελείται ο οπλισμός τους, να χάνει την μηχανική του. Δηλαδή, να διογκώνεται και εκεί όπου είναι λιγότερο δυνατός, να υπάρχει ο κίνδυνος σπασίματος του. Κάτι που, κατά τον ΜΕ1, σαφώς εγείρει και ζήτημα στατικότητας του οικοδομήματος.
- Η άποψη του ΜΥ2, αναφορικά με το ισχυριζόμενο πρόβλημα στο διαμέρισμα με αριθμό 3 του Ενάγοντα, ήταν η εξής.
- Σε ότι αφορά την εργασία, που, ως του αναφέρθηκε από τον Εναγόμενο 1, έγινε στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7 το έτος 2006, προς αντιμετώπιση του ζητήματος διοχέτευσης νερών στα διαμερίσματα του κάτω ορόφου, -ήτοι, αστάρωσης, δύο φορές, της υφιστάμενης πλακόστρωσης με εποξειδική βάση για φραγμό των υδρατμών; ακολούθως, μόνωσης της υφιστάμενης πλακόστρωσης με τσιμέντο, δύο φορές, περιλαμβανομένου και του κάθετου γυρίσματος μήκους 10 εκατοστόμετρων προς τα κάθετα στοιχεία έκαστης βεράντας, προς σχηματισμό μονολιθικής στεγανωτικής μεμβράνης σε ολόκληρη την επιφάνεια τους; και τέλος, εφαρμογής καινούριου κεραμικού δαπέδου με τσιμεντοπηλό, γόμα και αδιάβροχο αρμό-, ο ΜΥ2 ανέφερε ότι αυτή αποτελεί μία αποδεκτή και συχνά εφαρμοζόμενη μέθοδο για την αντιμετώπιση προβλημάτων του είδους.
- Κατά την επιτόπια επίσκεψη του της 29/08/2016, ο ΜΥ2, μετά από οπτικό έλεγχο, διαπίστωσε ότι οι αρμοί των πλακιδίων στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7 ήταν πλήρεις, χωρίς διάκενα σημεία, όπως επίσης και ότι η σύνδεση της περιμετρικής τσεκολαδούρας ήταν σε άριστη κατάσταση. Τα κεραμικά πλακίδια ήταν, ως υποστήριξε, άριστα συγκολλημένα με το υποδάπεδο, χωρίς κενά. Περαιτέρω, οι κλίσεις των βεραντών φαίνονταν ορθές, χωρίς ιδιαίτερες κοιλότητες, που οδηγούν τα όποια νερά σε αυτές προς ασφαλή εξόδους.
- Λαμβάνοντας ως δεδομένο, λόγω της χρονολογίας κατασκευής του εν λόγω συγκροτήματος διαμερισμάτων (έτος 1981), ότι το υπόστρωμα στο οποίο έχουν τοποθετηθεί οι μωσαϊκές πλάκες κατά την κατασκευή του διαμερίσματος με αριθμό 8, ήταν άμμος, υλικό που απορροφά περισσότερο νερό και παρουσιάζει πολύ μεγαλύτερη υγρασία στην επιφάνεια του, άποψης του, στην περίπτωση που υπήρξε κάποια διαρροή σε αυτό πριν από την επισκευή των βεραντών όπως προαναφέρθηκε το έτος 2006, είναι ότι αυτή εξελίχτηκε σε πολύ πιο έντονο πρόβλημα παρουσίας υγρασίας. Δεν έχει αμφιβολία ότι, λόγω βαρύτητας, το νερό που ως προαναφέρθηκε διέρρευσε στο υπόστρωμα, διοχετεύτηκε στην πλάκα της οροφής του διαμερίσματος με αριθμό 3 που βρίσκεται ακριβώς κάτω από το διαμέρισμα με αριθμό 7 και ακολούθως στο τελικό επίχρισμα του. Αυτός ο μηχανισμός, υποστήριξε, μπορεί να λειτουργήσει για αρκετό χρονικό διάστημα μέχρι να εκτονωθεί η υγρασία που έχει απορροφηθεί από το υπόστρωμα.
- Ο ΜΥ2, υποστήριξε περαιτέρω ότι, το πρόβλημα της υγρασίας στο διαμέρισμα με αριθμό 3, οφείλεται και σε άλλους παράγοντες. Όπως ανέφερε, η οικοδομή του διαμερίσματος με αριθμό 3 είναι τέτοια, που, ο ένας τοίχος του υπνοδωματίου του βυθίζεται κάτω από την στάθμη του υφιστάμενου εδάφους και εφάπτεται σε ασφαλτοστρωμένο δρόμο όπου δεν υπάρχει ικανοποιητική σύνδεση, επιτρέποντας με τον τρόπο αυτό την διείσδυση όμβριων υδάτων. Δεν υπάρχει κανάλι αποστράγγισης των νερών της βροχής στο σημείο επαφής των δύο αυτών σημείων και όδευσης τους προς τον δρόμο. Οι επεμβάσεις στα διαμερίσματα με αριθμό 2 και 3 που διαπίστωσε επιτόπου, έχουν ως αποτέλεσμα την διοχέτευση των νερών της βροχής προς εκείνο το σημείο του δρόμου, με αποτέλεσμα το πρόβλημα να εντείνεται. Επιπρόσθετα, το γεγονός ότι το διαμέρισμα με αριθμό 3 είναι κατασκευασμένο με αυτό τον τρόπο (ήτοι, ότι το 50% του είναι βυθισμένο κάτω από την επιφάνεια του εδάφους), δυσκολεύει την φυσιολογική εξάτμιση υδάτων που διεισδύουν σε αυτό με τους προαναφερόμενους τρόπους και καθιστά πρόσφορη την ανάπτυξη υγρασίας στο εσωτερικό του.
- Σε σχέση με τα υπόλοιπα δωμάτια του διαμερίσματος με αριθμό 3, το σαλόνι του, αν και παρουσιάζει καλύτερη εξάτμιση λόγω της θέσεως του, με την πάροδο του χρόνου φαίνεται ότι έχει σημάδια υγρασίας τα οποία ο ΜΥ2 δεν πιστεύει ότι προέρχονται από την βεράντα του διαμερίσματος με αριθμό 7, αλλά από ραγισμένη κάθετη πλαστική σωληνωτή υδρορροή που βρίσκεται στην συμβολή των διαμερισμάτων με αριθμό 7 και 8 και 2 και 3, όπου υπάρχει κοινή κολώνα. Ενδοσκόπηση της σωλήνας προς διαπίστωση τούτου, έγινε από τον υδραυλικό *** Μουσκή με εξειδικευμένο ενδοσκόπιο (κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης που επιθεωρεί εσωτερικά του αγωγούς με 100% ακρίβεια) κατά την επιτόπια επίσκεψη του της 14/08/
- Η ενδοσκόπησης αυτή, κατέδειξε ραγίσματα στην σωλήνα της υδρορροής στην αριστερή πλευρά της, στο σημείο της που βρίσκεται στο ύψος της οροφής του διαμερίσματος με αριθμό 3, καθώς επίσης και στενώσεις της, που δεν επιτρέπουν την έξοδο του νερού από αυτήν με ταχύτητα. Οι δύο προαναφερόμενοι παράγοντες, σε συνάρτηση, φαίνεται ότι διαβρώνουν την ευρύτερη περιοχή για μεγάλο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα το νερό να διαπερνά την στατική πλάκα και να εκτείνεται στο τελικό επίχρισμα. Πρόκειται για απώλεια, που σύμφωνα με τον ΜΥ2, οφείλεται σε κατασκευαστικό λάθος κατά την σκυροδέτηση των κολώνων του οικοδομήματος. Αποτέλεσμα του χρόνιου αυτού προβλήματος, υποστήριξε ο ΜΥ2, η πρόκλησης έντονου προβλήματος υγρασίας, με συνακόλουθο την οξείδωση του οπλισμού της πλάκας. Γεγονός, που, κατά τον ΜΥ2, σαφώς επηρεάζει και την στατικότητα του οικοδομήματος. Το πρόβλημα αυτό, υποστήριξε ο ΜΥ2, συνεχίζει, παρά τις εργασίες στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό
- Κατά την επιτόπια επίσκεψη του της 29/08/2016, ο τότε ενοικιαστής του διαμερίσματος με αριθμό 3, του ανέφερε ότι τον Μάιο του έτους 2015, προέβη σε εργασίες επισκευής της οροφής του εν λόγω διαμερίσματος, με την χρήση αδιάβροχου επιχρίσματος στο σαλόνι και στο υπνοδωμάτιο στα σημεία τους που φαίνονταν διαβρωμένα. Έκτοτε, το πρόβλημα δεν ξαναπαρουσιάστηκε στο υπνοδωμάτιο, αλλά συνεχίζει στο σαλόνι. Η δε μυρωδιά μούχλας, έχει υποχωρήσει. Ο ΜΥ2, ανέφερε ότι προέβη σε αυτοψία του διαμερίσματος με αριθμό 3 και των εργασιών που του αναφέρθηκε ότι έγιναν, και η άποψη του είναι ότι το πρόβλημα της υγρασίας από το δάπεδο της ακάλυπτης βεράντας του διαμερίσματος με αριθμό 7 έχει επιλυθεί από την επισκευή της το έτος
- Η έξοδος της υγρασίας προς τον κάτω όροφο, παρά το χρονικό διάστημα που χρειάστηκε αυτό να γίνει, κατά την άποψη του, έχει διακοπεί.
- Προτού προχωρήσω σε εκτίμηση της μαρτυρίας των ΜΕ1 και ΜΥ2, σημειώνω ότι αποδέχομαι και των δύο την πραγματογνωμοσύνη τους στην πολιτική μηχανική, γεγονός που δεν αποτέλεσε άλλωστε κατά την δίκη ζήτημα προς αμφισβήτηση από τον αντίδικο του διαδίκου που κάλεσε αυτούς αντίστοιχα για την υπόθεση του. Σε κάθε περίπτωση, σχετική με το ζήτημα των γνώσεων και εμπειρίας τους στον τομέα, μαρτυρία, παρουσιάστηκε και από τους δύο, ώστε, αυτή η μαρτυρία τους, σε συνδυασμό με τα όσα κατέθεσαν για την υπόθεση αυτή και τα επίδικα ζητήματα από απόψεως πραγματογνωμοσύνης, να δικαιολογεί το προαναφερόμενο εύρημα μου. Προχωρώ συνεπώς στην εκτίμηση της.
- Ο ΜΕ1, μου έκανε πάρα πολύ καλή εντύπωση. Κατέθεσε με άνεση στο Δικαστήριο για τα όσα μαρτύρησε, χωρίς αντιφάσεις στην μαρτυρία του ή αυτοαναιρέσεις που θα μπορούσαν να επενεργήσουν αρνητικά στην κρίση του Δικαστηρίου για την αλήθεια ή βασιμότητα των ισχυρισμών και απόψεων του. Στα σημεία που έπρεπε και στον βαθμό που απαιτείτο, ο ΜΕ1 ήταν πλήρως επεξηγηματικός για την άποψη του, την οποία άποψη του κατέθεσε στο Δικαστήριο αποκαλύπτοντας πλήρως και με πάσα ειλικρίνεια τα δεδομένα επί της οποίας βασίστηκε, χωρίς δισταγμό για τα ευρήματα του και τεκμηριώνοντας την εκεί που ήταν απαραίτητο και από επιστημονικά δεδομένα, άποψη και κριτήρια. Αποδέχομαι συνεπώς την μαρτυρία του ΜΕ1 ως αληθή και ως μαρτυρία πραγματογνώμονα επί της οποίας μπορώ να βασιστώ με ασφάλεια για την εξαγωγή των συμπερασμάτων μου. Προβαίνω, ως εκ τούτου, βάσει αυτής, σε όλα τα αναγκαία ευρήματα προς επίλυση των επίδικων ζητημάτων αυτής της αγωγής.
- Θα προτιμήσω την μαρτυρία του ΜΕ1 αντί αυτής του ΜΥ2, η μαρτυρία του οποίου γενικά δεν μου άφησε τις ίδιες θετικές εντυπώσεις με αυτήν του ΜΕ1, για τους ακόλουθους κυρίως λόγους.
- Ο σημαντικότερος λόγος, είναι αυτός που έγκειται στο γεγονός ότι, ο ΜΥ2 προέβη σε επιτόπια εξέταση τον Αύγουστο του έτους
- Δηλαδή, 8 περίπου χρόνια μετά από την χρονική στιγμή που ο Ενάγοντας προσδιορίζει το παράπονο του για έναρξη της οχληρίας από την διαρροή νερού στα διαμερίσματα του με αριθμό 2 και 3, και σε μήνα Αύγουστο, εν καιρώ δηλαδή καλοκαιριού περί το τέλος του, περίοδος κατά την οποία, σύμφωνα με την μαρτυρία που προσήχθη από πλευράς του Ενάγοντα και δη αυτής του ΜΕ1, το πρόβλημα δεν είναι έντονο. Σε αντίθεση με αυτήν του ΜΕ1, ο οποίος είχε το όφελος για την άποψη του από εξέταση της επί τόπου κατάστασης από επισκέψεις του σε διαφορετικές χρονικά περιόδους και δη και σε περιόδους χειμώνα που είναι και το παράπονο του Ενάγοντος ότι εκδηλώνεται το πρόβλημα με ένταση. Εν προκειμένω, σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την μαρτυρία του ΜΕ1, που δεν αμφισβητήθηκε, αυτός επισκέφτηκε επί τόπου τα διαμερίσματα με αριθμό 2 και 3 (και συγκεκριμένα το διαμέρισμα με αριθμό 3, σε σχέση με το οποίο ειδικά κατέθεσε την γνώμη του ο ΜΥ2), τον Ιανουάριο του έτους 2015, τον Μάρτιο του έτους 2014 και τον Ιούνιο του έτους
- Ενώ, ο ΜΕ1 έχει γνώση του προβλήματος, ως είχε αρχικά εκδηλωθεί στα εν λόγω διαμερίσματα, από το έτος
- Δηλαδή, τόσο πριν, όσο και μετά τις εργασίες στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7 το έτος 2006 και σε χρόνο κοντινό της κατ' ισχυρισμό του Ενάγοντος έγερσης του αγώγιμου του δικαιώματος και έγερσης αυτής της Αγωγής. Σε αντίθεση με τον ΜΥ2, ο οποίος είχε επισκεφτεί τον τόπο των διαμερισμάτων, μόνο τον Αύγουστο του έτους
- Ο δεύτερος σημαντικός λόγος για τον οποίο οδηγούμε στο να μην αποδεχθώ την μαρτυρία του ΜΥ2, έχει να κάνει με το γεγονός ότι. η άποψης του, κατά βάση, διαμορφώθηκε από τα όσα του παρουσιάστηκαν από τον Εναγόμενο 1 ως δεδομένα σε σχέση με τις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7 και την πλάκα μεταξύ του εν λόγω διαμερίσματος με το διαμέρισμα με αριθμό 3, μετά από οπτικό έλεγχο, χωρίς εφαρμογή τεχνικών μεθόδων ουσιαστικών προς διαπίστωση της αιτίας του προβλήματος. Όπως δε και ο ίδιος αποδέχθηκε, η μέθοδος που χρησιμοποίησε για να διαπιστώσει πως απορρέει το νερό από τις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7, δεν είναι ο αποδοτικότερος προς διαπίστωση του κατά πόσο το πρόβλημα της υγρασίας στο διαμέρισμα με αριθμό 3 του Ενάγοντα προέρχεται από τις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό
- Σε αντίθεση με τον ΜΕ1, ο οποίος, για τις διαπιστώσεις του, πέραν του οπτικού ελέγχου και της ψηλάφησης των προβληματικών σημείων στην οροφή του διαμερίσματος με αριθμό 3, χρησιμοποίησε υγρασιόμετρο για να έχει ένδειξη του επιπέδου της διαπιστωθείσας υγρασίας, καθώς επίσης φρόντισε δια της αφαίρεσης του επιχρίσματος της να αποκαλυφθεί και ο οπλισμός του για να ελεγχθεί η οξείδωσης του, που ως επεξήγησε -και είναι αποδεκτό και από τον ΜΥ2, όταν υπάρχει-, είναι αλληλένδετη της υγρασίας, ο ΜΥ2 δεν ενήργησε κατ' ανάλογα ουσιαστικά τρόπο.
- Με δεδομένο ότι ο ΜΥ2 αποδέχεται ότι υπάρχει πρόβλημα υγρασίας στο διαμέρισμα με αριθμό 3, το οποίο όμως η άποψης του είναι ότι δεν οφείλεται: (α) μετά και τις κατ' ισχυρισμών των Εναγομένων 1 και 2 επιδιορθώσεις της το έτος 2006, στην κατάσταση της βεράντας του διαμερίσματος με αριθμό 7, αλλά στο γεγονός της υγρασίας που είχε ήδη εγκλωβιστεί στο υπόστρωμα από άμμο των βεραντών του από διείσδυση νερού πριν την επισκευή τους το έτος 2006, που χρειάζεται χρόνο να αποβληθεί και η οποία λόγω της βαρύτητας θα αποβληθεί προς τα κάτω της πλάκας από την οροφή του διαμερίσματος 3, εξ ου και η διαπίστωσης της εκεί, (β) καθώς επίσης και στο γεγονός ότι η υδρορροή που διαπερνά την κάθετη κολώνα μεταξύ των διαμερισμάτων με αριθμό 2 και 3 και 7 και 8 και δη την βεράντα του διαμερίσματος με αριθμό 7 που βρίσκεται πάνω από το σαλόνι του διαμερίσματος με αριθμό 3 όπου ο Ενάγοντας ισχυρίζεται ότι αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο πρόβλημα υγρασίας, είναι ραγισμένη σε σημείο της πλησίον του μέρους όπου εκδηλώνεται το πρόβλημα•, θα αναμενόταν ότι ο ΜΥ2 θα χρησιμοποιούσε κάποια μέθοδο προς απομόνωση της υδρορροής και πραγματικής διαπίστωσης εάν νερά, που κάτω από οποιαδήποτε περίσταση μπορούν να λιμνάσουν στο επίπεδο της βεράντας, διεισδύουν στο υπόστρωμα της, με αποτέλεσμα τα προβλήματα που ισχυρίζεται ο Ενάγοντας. Με αυτό τον τρόπο, λογικό είναι, ότι, εάν ο ισχυρισμός των Εναγομένων 1 και 2 και η άποψης του ΜΥ2 ως έχει προαναφερθεί, για ορθή επισκευή των βεραντών του διαμερίσματος με αριθμό 7 και για πρόβλημα στην υδρορροή του οικοδομήματος, ευσταθούν, εύκολα θα μπορούσε να διαπιστωθεί και να τεκμηριωθεί και η δική του άποψης.
- Δεν έχω ικανοποιηθεί με τις επεξηγήσεις του ΜΥ1 γιατί δεν εφάρμοσε τις μεθόδους ελέγχου του ζητήματος όπως του είχαν εισηγηθεί από πλευράς Ενάγοντος, τις οποίες αναγνώρισε ως αποδοτικότερες για σκοπούς σχετικών διαπιστώσεων. Τρεχούμενο νερό για μία αρκετά μεγάλη χρονικά περίοδο με λάστιχο ποτίσματος στην επίμαχη βεράντα του διαμερίσματος με αριθμό 7, σε αντίθεση με τους μερικούς κουβάδες νερό που την περιέλουσε όταν προέβη στην εξέταση του, σε συνδυασμό με απομόνωση (προσωρινό κλείσιμο κατά την διάρκεια του ελέγχου), ως προαναφέρθηκε, της υδρορροής, λογικά, θα μπορούσε να δώσει μία πιο τεκμηριωμένη άποψη, βασιζόμενη λιγότερο σε υποθέσεις και στα όσα του είχαν αναφερθεί από πλευράς Εναγομένων 1 και
- Ως πραγματογνώμονας, που προφανώς γνώριζε ότι επρόκειτο να καταθέσει την γνώμη του στο Δικαστήριο, ο ΜΥ2 είχε την υποχρέωση έναντι του Δικαστηρίου, να αναζητήσει την εφαρμογή του πιο αποδοτικού για σκοπούς διαπιστώσεων ελέγχου και να εισηγηθεί αυτόν, τόσο στον εντολέα του και εάν παρίστατο ανάγκη και στον αντίδικο του. Και οι δύο μέθοδοι που του είχε εισηγηθεί η συνήγορος του Ενάγοντα κατά την αντεξέταση του, που επαναλαμβάνω ο ΜΥ2 τους αποδέχθηκε ως ορθούς και αποδοτικότερους για σκοπούς της ανάθεσης του, ήτοι, ο προαναφερόμενος (τρεχούμενου νερού για μία αρκετά μεγάλη χρονικά περίοδο με λάστιχο ποτίσματος) και η αφαίρεσης ενός κεραμικού πλακιδίου από την βεράντα του διαμερίσματος με αριθμό 7 για να διαπιστωθεί ότι η εργασία που του ελέχθη από πλευράς Εναγομένων 1 και 2 είχε όντως γίνει με τον τρόπο αυτό ή και ορθά, δεν απασχόλησαν καθόλου τον ΜΥ2, όταν θα έπρεπε, για να μπορεί να προσφέρει στο Δικαστήριο μία άποψη αντικειμενική και τεκμηριωμένη. Και αυτό γιατί, αν ζητούσε την εφαρμογή τους, η άρνησης του οποιουδήποτε, θα ήταν αφενός σημαντική για το Δικαστήριο στην διαπίστωση της αλήθειας και αφετέρου, η τελική γνώμη του θα μπορούσε να τύχει πιθανόν διαφορετικής αντιμετώπισης. Η δικαιολογία που έδωσε γιατί δεν εισηγήθηκε καν την εφαρμογή τους, δεν με έπεισε. Ο ίδιος δε, ήταν έκδηλα αμήχανος στο στάδιο αυτό της αντεξέτασης του, προφανώς λόγω αντίληψης της αδυναμίας των επεξηγήσεων του. Ενώ, εδώ, πρέπει να σημειωθεί και η αρνητική εντύπωση που μου έχει δημιουργήσει το γεγονός ότι, η προαναφερόμενη μεθοδολογία, δεν καταγράφεται πουθενά στην έκθεση που ετοίμασε και παρουσίασε στο Δικαστήριο.
- Ο ΜΥ2, συνεπώς, απαράδεκτα αποδέχθηκε να στηρίξει την γνώμη του σε υποθέσεις που πραγματικά μπορούσε να ήταν αντικειμενικές διαπιστώσεις του και γενικά, για την διαμόρφωση της άποψης του, ενήργησε με τρόπο που καθιστά λιγότερο ασφαλές να αποδεχθώ την μαρτυρία του για τα συμπεράσματα μου. Για τους προαναφερόμενους λόγους, θεωρώ ασφαλέστερο να βασιστώ στην γνώμη του ΜΕ1 και απορρίπτω αυτήν του ΜΥ2, στον βαθμό που αυτή αφορά το ζήτημα της προέλευσης του προβλήματος στο διαμέρισμα με αριθμό 3 του Ενάγοντα.
- Σε κάθε περίπτωση, από την μαρτυρία του ΜΥ2, θα απέκλεια το μέρος της που αφορά την γνώμη του ως προς την προέλευση του προβλήματος στο διαμέρισμα με αριθμό 3, που στηρίχθηκε επί της διαπιστώσεως ελαττώματος στην υδρορροή που διαπερνά την κάθετη κολώνα μεταξύ των διαμερισμάτων με αριθμό 2 και 3 και 7 και 8 και δη την βεράντα του διαμερίσματος με αριθμό 7 που βρίσκεται πάνω από το σαλόνι του διαμερίσματος με αριθμό 3, επειδή αυτή είναι μία άποψη που αφορά μία θέση εκτός της δικογραφημένης υπεράσπισης των Εναγομένων 1 και
- Αν και επέτρεψα την παρουσίαση της κατά την δίκη, για να μπορέσω με ασφάλεια τελικώς να αποφασίσω κατά πόσο αυτή η θέσης των Εναγομένων 1 και 2 σχετιζόταν με την θέση της έκθεσης υπεράσπισης τους ότι «τα προβλήματα υγρασίας στο υπό αναφορά κτηριακό συγκρότημα, προέρχονται από ρωγμές στο οικοδομικό συγκρότημα και/ή από τον κοινόκτητο τοίχο αντιστήριξης της οικοδομής του, γεγονός για το οποίο οι Εναγόμενοι 1 και 2 δεν φέρουν καμία απολύτως ευθύνη», καταλήγω, έχοντας ακούσει και την μαρτυρία του ΜΥ2 της αντεξέτασης του, ότι αυτό το μέρος της μαρτυρίας του πρέπει να αποκλειστεί, λόγω μη σχετικότητας με την υπόθεση των Εναγομένων 1 και 2 που τον κλήτευσαν στο Δικαστήριο για την μαρτυρία του. Εν προκειμένω, σημειώνεται ότι, δεν υπήρξε καμία απολύτως σύνδεση του θέματος της υδρορροής με τις ρωγμές στον κοινόκτητο τοίχο αντιστήριξης της οικοδομής. Ενώ, όπως με περισσότερη λεπτομέρεια θα αναφερθώ στην συνέχεια, κατά την αντεξέταση του ΜΕ1 από πλευράς Ενάγουσας, δεν υπεβλήθη σε αυτόν η θέσης ότι, το ισχυριζόμενο από πλευράς Ενάγοντα πρόβλημα στο διαμέρισμα με αριθμό 3 προέρχεται [και] από την εν λόγω υδρορροή, για την δική του τοποθέτηση (βλ. M & TH Petrou & Sons Developers Ltd v Κουκκούλη, ECLI:CY:AD:2016:A526, Πολιτική Έφεση Αρ. 18/2011, 16/11/2016 [[i]] και Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου ν Κλεάνθους, Πολιτική Έφεση Αρ. 260/2009, 23/01/2013 [[ii]]).
- Στρέφομαι τώρα στην εξέταση της υπόλοιπης μαρτυρίας.
- Η μαρτυρία του Εναγομένου 1, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή για τους ακόλουθους λόγους.
- Κατ' αρχήν, ο ισχυρισμός του της έκθεσης υπεράσπισης του [παράγραφος 10(στ)], ότι οι εργασίες που εκτελέστηκαν στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7, έγιναν συμφώνως του όρου που προέβλεπε η συμφωνία στο Δικαστήριο για επίβλεψη τους από τον πολιτικό μηχανικό της μητέρας του Ενάγοντα, και δη ότι έγιναν «στην παρουσία του πολιτικού μηχανικού της», έχει καταρριφθεί από τον ΜΕ1, αλλά και από τον ίδιο τον Ενάγοντα και την μητέρα του, που κατέθεσαν ότι, ο ΜΕ1 δεν ειδοποιήθηκε ποτέ σχετικά για την έναρξη εκτέλεσης των εν λόγω εργασιών, ούτε και παρευρέθηκε για την επίβλεψη τους. Η συμμόρφωσης των Εναγομένων 1 και 2 με τον κανόνα Δικαστηρίου και δη η ορθότητα εκτέλεσης των εργασιών στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7, ως η σημαντικότερη πτυχή της υπόθεσης των Εναγομένων 1 και 2, δεδομένης, σε ότι αφορά τούτο, και της μαρτυρίας που προσήχθη από τον πραγματογνώμονα τους, ΜΥ2, ανέμενα ότι θα προωθείτο μέσα από ισχυρισμούς που ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα των πραγμάτων. Το γεγονός ότι ο προαναφερόμενος ισχυρισμός των Εναγομένων 1 και 2 έχει καταρριφθεί από την μαρτυρία του ΜΕ1, η μαρτυρία του οποίου παρέμεινε αναντίλεκτη, πλήττει αρνητικά την αξιοπιστία των θέσεων τους και την μαρτυρία του Εναγομένου 1, ο οποίος απέφυγε με την μαρτυρία του να προσφέρει την οποιαδήποτε εξήγηση για τα του εν λόγω ισχυρισμού τους.
- Επίσης, δεν έχω πεισθεί για τον ισχυρισμό του Εναγομένου 1 και θέση των Εναγομένων 1 και 2, ότι εκτέλεσαν τις εργασίες συμφώνως των προνοιών της συμφωνίας που έγινε με την μητέρα του Ενάγοντα στο Δικαστήριο και δη υπό την επίβλεψη του πολιτικού τους μηχανικού προς διασφάλιση του όσο το δυνατόν και υπό τις περιστάσεις καλύτερου αποτελέσματος προς απάλειψη του προβλήματος που το διαμέρισμα με αριθμό 7 προκαλούσε στο διαμέρισμα με αριθμό 3 του Ενάγοντα.
- Εν προκειμένω, σημειώνεται ότι, οι Εναγόμενοι 1 και 2, με το δικόγραφο της έκθεσης υπεράσπισης τους, δεν έδιδαν λεπτομέρειες του ισχυρισμού τους ότι ενήργησαν συμφώνως του κανόνα Δικαστηρίου, παρά μόνο ανέφεραν ότι «προχώρησαν στην επιδιόρθωση και/ή στεγανοποίηση των μωσαϊκών των δαπέδων της βεράντας τους». Στην δίκη, όπως προαναφέρθηκε, ο ΜΕ1, που κλήθηκε για την υπόθεση του Ενάγοντα, ισχυρίστηκε ότι το πρόβλημα στο διαμέρισμα με αριθμό 3 του Ενάγοντα, προέρχεται από το διαμέρισμα με αριθμό 7, ήτοι από την βορειοανατολική του βεράντα. Ήταν απόλυτος ως προς αυτό, σημειώνοντας ότι δεν έβρισκε άλλη εξήγηση για το υπάρχον πρόβλημα. Ο ΜΕ1, αντεξετάστηκε από πλευράς Εναγομένων 1 και
- Ερωτήθηκε εάν γνώριζε για την συμφωνία που έγινε στο Δικαστήριο στη βάση της κοινής έκθεσης του με τον πολιτικό μηχανικό *** Τουμαζή που ενεργούσε τότε για τους Εναγομένους 1 και
- Ο ΜΕ1, υποστήριξε ότι γνώριζε μόνον για το γεγονός της υποβολής της κοινής έκθεσης τους, όχι όμως για το ως του ανεφέρθη αποτέλεσμα. Του υπεβλήθη τότε από πλευράς Εναγομένων 1 και 2, η θέσης ότι υπήρξε συμμόρφωσης των Εναγομένων 1 και 2 με την συμφωνία που έγινε στο Δικαστήριο και μάλιστα, ότι οι βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7 επιδιορθώθηκαν, ως η εισήγησης του της κυρίως εξέτασης του για απάλειψη του προβλήματος. Δηλαδή, ότι είχε αφαιρεθεί το δάπεδο της βεράντας στην οποία εντόπισε το πρόβλημα, ότι, στην συνέχεια η πλάκα είχε καθαριστεί και αφεθεί να στεγνώσει για να γίνει επάλειψης της με κρυσταλλοποιητή, όπως και έγινε, και ότι, ακολούθως τούτου, είχε γίνει νέα μόνωσης της πλάκας από υπόστρωμα άοπλου σκυροδέματος, για να γίνει τελικώς η τοποθέτησης του υφιστάμενου δαπέδου (βλ. στο Τεκμήριο ΞΧ3, στην σελίδα 8). Χωρίς να έχει σε αυτό το σημείο της απόφασης μου ιδιαίτερη σημασία η τοποθέτησης του ΜΕ1 στην θέση αυτή, σημασία έχει ότι, ενώ στον ΜΕ1 υπεβλήθη η εν λόγω θέσης, στην συνέχεια, και αφού ολοκληρώθηκε η παρουσίασης της υπόθεσης του Ενάγοντα, οι Εναγόμενοι 1 και 2 ισχυρίστηκαν κάτι διαφορετικό. Ότι δηλαδή, επί της υφιστάμενης πλακόστρωσης της βεράντας είχε γίνει δύο φορές αστάρωση εποξειδικής βάσεως προς φραγή των υδρατμών. Ότι, ακολούθως, είχε γίνει δύο φορές μόνωσης της με τσιμέντο. Και τέλος, ότι είχε γίνει εφαρμογή καινούριων κεραμικών δαπέδου με τσιμέντο και γόμα, τα οποία κεραμικά είχαν ποτιστεί και με αδιάβροχο αρμό. Η αντίφασης αυτή, αφαιρεί την αξιοπιστία της θέσεως των Εναγομένων 1 και 2 που προβλήθηκε προς αμφισβήτηση του ισχυρισμού του Ενάγοντα ότι το πρόβλημα (που, παρά τις επεξηγήσεις που δόθηκαν, ως πρόβλημα αναγνωρίστηκε και από τον ΜΥ2) στο διαμέρισμα του με αριθμό 3, προέρχεται από την εν λόγω βεράντα του διαμερίσματος με αριθμό 7 (βλ. M & TH Petrou & Sons Developers Ltd v Μιχάλη Κουκκούλη, ECLI:CY:AD:2016:A526, Πολιτική Έφεση Αρ. 18/2011, 16/11/2016 και Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου ν Αντώνη Κλεάνθους, Πολιτική Έφεση Αρ. 260/2009, 23/01/2013 ανωτέρω).
- Στο δεδομένο αυτό, έρχεται να προσθέσει και η τοποθέτησης του ΜΕ1 στην θέση που του υπεβλήθη των Εναγομένων 1 και 2, ως έχει προαναφερθεί, που επέβαλλε υπό τις περιστάσεις της θέσης των Εναγομένων 1 και 2, ως τελικά έγινε επίκλησης της από αυτούς κατά την παρουσίαση της υπόθεσης τους, να είχε τεθεί στον ΜΕ1 ειδικά, συγκεκριμένα και με την απαιτούμενη λεπτομέρεια, για να σχολιαστεί από τον ΜΕ
- Στην προαναφερόμενη θέση λοιπόν των Εναγομένων 1 και 2, ο ΜΕ1 ανέφερε ότι δεν γνώριζε ακριβώς τι εργασίες έγιναν στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό
- Εντούτοις, πρόσθεσε ότι, αν το τι έγινε ήταν απλώς τοποθέτησης πλακιδίων κεραμικού πάνω στο υφιστάμενο δάπεδο, αυτό ήταν κάτι που δεν μπορούσε να επιλύσει το πρόβλημα. Και ήταν ρητός ως προς το ότι, για να είχε επιλυθεί το πρόβλημα, θα έπρεπε να είχαν γίνει όλες οι εργασίες που αυτός εισηγήθηκε με την μαρτυρία του. Όπως επίσης υποστήριξε, ότι, σε κάθε περίπτωση, για να συνεχίζει το πρόβλημα στο διαμέρισμα με αριθμό 3 στο συγκεκριμένο του σημείο, σημαίνει ότι, παρά τις όποιες εργασίες και να έγιναν στην βεράντα του διαμερίσματος με αριθμό 7, αυτές ήταν ατελή. Θα ανέμενε κανείς, λογικά, ενόψει αυτής της θέσης του ΜΕ1, η πλευρά των Εναγομένων 1 και 2, να είχε θέσει την θέση της για τα γεγονότα στον ΜΕ1, όπως προαναφέρθηκε, επακριβώς και με λεπτομέρεια, χωρίς αυτή στην συνέχεια να μεταλλαχθεί, όπως και έγινε. Όπως επίσης αναμενόταν ότι θα ετίθετο στον ΜΕ1 η θέσης των Εναγομένων 1 και 2 για την χρησιμοποίηση της συγκεκριμένης «πάστας στεγανοποίησης» στην οποία αναφέρθηκε ο ΜΥ3 (βλ. Τεκμήριο ΧΙ2) και στον τρόπο εκτέλεσης της όλης εργασίας. Κάτι που σαφέστατα δεν έγινε, αφής στιγμής, ως προαναφέρθηκε, η θέσης των Εναγομένων 1 και 2 που υπεβλήθη στον ΜΕ1, ετέθη επί εντελώς διαφορετικής βάσης, που απέχει πολύ από την προαναφερόμενη.
- Το ότι εργασίες στην εν λόγω βεράντα του διαμερίσματος με αριθμό 7 έγιναν, είναι ως προκύπτει παραδεκτό από τον Ενάγοντα. Αυτό που δεν είναι παραδεκτό από πλευράς Ενάγοντα και αποδεκτό από το Δικαστήριο στην βάση της προσκομισθείσας μαρτυρίας, είναι ότι οι εργασίες αυτές έγιναν υπό την επίβλεψη του πολιτικού μηχανικού *** Τουμαζή και κατά τρόπον όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικό προς επίλυση του προβλήματος που υπήρχε στο διαμέρισμα με αριθμό 3 (και προκαλείτο από τις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7), για την ύπαρξη του οποίου οι Εναγόμενοι 1 και 2 ήταν σύμφωνοι (αυτό αποφάνθηκαν από κοινού οι ΜΕ1 και *** Τουμαζής και στην βάση του πορίσματος τους συμφώνησαν τις απαραίτητες εργασίες, συμφωνία τους που έγινε κανόνας Δικαστηρίου).
- Όπως υποστήριξε ο Εναγόμενος 1, οι εργασίες έγιναν από τον ΜΥ3, κατά ή περί την 11/10/2006, στην παρουσία του πολιτικού μηχανικού *** Τουμαζή. Το γεγονός ότι οι εργασίες έγιναν υπό την επίβλεψη του πολιτικού μηχανικού *** Τουμαζή, αμφισβητήθηκε έντονα από πλευράς Ενάγοντα. Παρά ταύτα, αυτός (ήτοι, ο *** Τουμαζή), και χωρίς να δοθεί προς τούτο καμία απολύτως εξήγηση από πλευράς Εναγομένων 1 και 2, δεν εκλήθη στο Δικαστήριο για καταθέσει για αυτή την ουσιαστική για την υπεράσπιση των Εναγομένων 1 και 2 πραγματική πτυχή της υπόθεσης τους. Αυτό το δεδομένο, σε συνδυασμό με τις ακόλουθες παρατηρήσεις μου, με οδηγούν σε απόρριψη του εν λόγω ισχυρισμού του Εναγομένου
- Κατ' αρχήν, πέραν των γενικόλογων αναφορών του Εναγομένου 1, περί του ότι έγινε επίβλεψη της εργασίας από τον *** Τουμαζή, κανένα άλλο αξιόπιστο στοιχείο δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο που να τεκμηριώνει αυτό του τον ισχυρισμό. Ανέφερε σε ερώτηση που του έγινε κατά την αντεξέταση του, ότι πλήρωσε τον *** Τουμαζή για την συγκεκριμένη εργασία και ότι ο τελευταίος τον είχε τιμολογήσει σχετικά. Κανένα όμως σχετικό τιμολόγιο ή απόδειξης δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο από τον Εναγόμενο 1 προς τεκμηρίωση τούτου. Αν αναλογιστεί κανείς ότι άλλα στοιχεία πραγματικής μαρτυρίας, παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο από πλευράς των Εναγομένων 1 και 2 για την υπόθεση τους, δεν βρίσκω λογικό αυτά τα στοιχεία αν υπήρξαν, να μην είχαν αρχειοθετηθεί από τους Εναγομένους 1 και 2, ώστε να είχαν παρουσιαστεί στο Δικαστήριο για την υπόθεση τους. Και τούτο, ανεξαρτήτως του χρόνου που παρήλθε από την εκτέλεση των εργασιών, δεδομένων, του ιστορικού της αντιδικίας των Εναγομένων 1 και 2 με την μητέρα του Ενάγοντα, την συμφωνία που έγινε στο Δικαστήριο προς διευθέτηση της και το γεγονός ότι οι Εναγόμενοι 1 και 2 εκτέλεσαν τις εργασίες, ακριβώς προς εκπλήρωση της υποχρέωσης που ανέλαβαν έναντι της μητέρας του Ενάγοντα βάσει αυτής. Για παράδειγμα, δεν μπορώ να αποδεχθώ ότι, την ισχυριζόμενη βεβαίωση που εδόθη προς τους Εναγομένους 1 και 2 από τον ΜΥ3, Τεκμήριο ΧΙ2, στην οποία ο *** Τουμαζής φέρεται να έχει θέσει και την υπογραφή του, οι Εναγόμενοι 1 και 2 την αρχειοθέτησαν και μπορούσαν να την παρουσιάσουν στο Δικαστήριο κατά την δίκη, ενώ άλλα σχετικά με την υπόθεση στοιχεία, όπως τα υπό συζήτηση, όχι. Ένα άλλο παράδειγμα, αποτελεί και η επιστολή της μητέρας του Ενάγοντα, Τεκμήριο ΓΚ3, την οποία οι Εναγόμενοι 1 και 2 είχαν αρχειοθετημένη και την παρουσίασαν στο Δικαστήριο, μάλιστα κατά την αντεξέταση της ΜΕ2 (ήτοι, της μητέρας του Ενάγοντα) για την υπόθεση τους.
- Όπως επίσης, λογική δεν έχει, και αυτό το προαναφερόμενο ισχυριζόμενο από πλευράς Εναγομένου 1 γεγονός. Με την προαναφερόμενη επιστολή Τεκμήριο ΧΙ2, ο ΜΥ3, που είναι ο οικοδόμος που κατ' ισχυρισμό των Εναγομένων 1 και 2 εκτέλεσε τις εργασίες στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7, παρουσιάζεται να εισηγείται τον τρόπο επιδιόρθωσης του προβλήματος (ως αναφέρεται στην ίδια επιστολή, «στεγανοποίησης των βεραντών»). Στην επιστολή αυτή, που φέρει ημερομηνία 09/10/2006, παρουσιάζεται στο κάτω της μέρος να φέρει την υπογραφή του *** Τουμαζή με την αναφορά «θεωρείται επαρκής προστασία» και την ημερομηνία ένθεσης της, 09/10/
- Ποια όμως η λογική αυτής της επιστολής; Αν ο *** Τουμαζής είχε αναλάβει την επίβλεψη της εργασίας, όντας ήδη γνώστης του προβλήματος, το λογικό θα ήταν την εργασία, ως προς το είδος και τον τρόπο εκτέλεσης της, αλλά και τα απαραίτητα από απόψεως καταλληλότητας υλικά, αυτός θα τα καθόριζε και εν συνεχεία θα επέβλεπε την εκτέλεση της εργασίας (ειδικότερα αφής στιγμής θα γινόταν και υπό την επίβλεψη του ΜΕ1), και όχι ο ΜΥ
- Ο οποίος ΜΥ3, παρά την πείρα του, ως ανέφερε, στην οικοδομική, δεν είναι πολιτικός μηχανικός και ακατάλληλος, υπό τις περιστάσεις, για τέτοιου είδους υποδείξεις. Αλλά περαιτέρω και πιο σημαντικό θέμα, που προκαλεί απορία, είναι, αφής στιγμής ο *** Τουμαζής θα επέβλεπε αυτές τις εργασίες, ποιος ο λόγος να θέσει την υπογραφή του προς επιβεβαίωση της επάρκειας της προτεινόμενης από τον ΜΥ3 εργασίας; Αν μη τι άλλο, αυτή η «δήλωσης» του *** Τουμαζή, αν είναι δική του, υποδηλώνει ακριβώς το αντίθετο του ισχυρισμού των Εναγομένων 1 και
- Ότι, δηλαδή, εν συνεχεία της εν λόγω «έγκρισης» του, δεν υπήρχε ζήτημα επίβλεψης από αυτόν των εργασιών του ΜΥ3, ούτε και έγινε.
- Κατάληξης μου, που πιστεύω ενισχύεται περαιτέρω και από το εξής. Ο ΜΥ3, είναι ένας άνθρωπος, που εύκολα διαπίστωσα από τις πρώτες στιγμές της ενώπιον μου εξέτασης του, ότι σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να συντάξει την επιστολή Τεκμήριο ΧΙ2, με την διατύπωση, λόγο και δη ορολογία που εκεί χρησιμοποιείται. Είναι άνθρωπος της εργατιάς, που πιστεύω τα όσα μαρτύρησε σχετικά με το γεγονός της εκτέλεσης εργασίας στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό
- Δεν πιστεύω όμως το τι κατέθεσε σχετικά με το είδος της εργασίας που ισχυρίστηκε ότι εκτέλεσε και ότι την εργασία του την επέβλεψε ο *** Τουμαζής.
- Ο ΜΥ3, υποστήριξε ότι την επιστολή του, Τεκμήριο ΧΙ2, τον βοήθησε ο υιός του να την συντάξει στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Δεν πιστεύω όμως ότι αυτό έγινε στην πραγματικότητα, δεδομένης της έκπληξης του ΜΥ3 σε ότι αφορούσε το συνημμένο στο Τεκμήριο ΧΙ2, ήτοι το «φύλλο ιδιοτήτων προϊόντος», όταν του υποδείχθηκε αυτό για να ερωτηθεί σχετικά με το περιεχόμενο του κατά την αντεξέταση του. Η αίσθησης μου, τότε, ήταν ότι το συγκεκριμένο έγγραφο δεν το είχε δει ποτέ προηγουμένως. Δεν βρίσκω πραγματικά καμία λογική, αν ο *** Τουμαζής θα επέβλεπε τις εργασίες και επέβλεψε τελικά αυτές, γιατί ο ΜΥ3 να υποβαλλόταν σε αυτή την διαδικασία: ένας άνθρωπος που δεν μπορούσε να συντάξει από μόνος του ένα τέτοιο έγγραφο, να το πράξει με την βοήθεια τρίτου, όταν τελικώς ο *** Τουμαζή, ένας, κατά τεκμήριο σύμφωνα με τα όσα κατατέθηκαν στο Δικαστήριο, μορφωμένος άνθρωπος, πολύ εύκολα, μετά από την εκτέλεση των εργασιών, θα μπορούσε να επιβεβαιώσει προς τους Εναγομένους 1 και 2, το κάθε τι σχετικό με την γενόμενη εργασία.
- Η όλη εκδοχή των Εναγομένου 1 και 2 γίνεται όλο και πιο παράλογη, αν λάβει κανείς υπόψη ότι, ο ΜΥ3, αντεξταζόμενος σχετικά με το συγκεκριμένο υλικό «πάστας πολυουρεθανικής βάσης SikaBound T55», ανέφερε ότι για να καταλήξει ότι αυτό ήταν κατάλληλο για τον συγκεκριμένο σκοπό («στεγανοποίησης των βεραντών»), είχε αποταθεί σε συγκεκριμένο νομικό πρόσωπο που εμπορεύεται τέτοια υλικά για την άποψη του. Ποιος ο λόγος πραγματικά να υπάρχει επιβλέπων μηχανικός, ο *** Τουμαζή, και ο οικοδόμος, ο ΜΥ3, να προβαίνει σε αυτές όλες τις διεργασίες προς διαπίστωση των υλικών που ήταν κατάλληλα για την εργασία. Και μάλιστα, όλα τα προαναφερόμενα, δηλαδή η σύνταξης της επιστολής Τεκμήριο ΧΙ2 από τον ΜΥ3, η παράδοσης του στην Εναγόμενη 3 και η επιβεβαίωσης της καταλληλότητας της προτεινόμενης εργασίας από τον *** Τουμαζή, να γίνουν αυθημερόν, ήτοι, την 09/10/
- Σε κάθε περίπτωση, ο ΜΥ3 υπέπεσε και σε αντιφάσεις σε ότι αφορά τους προαναφερόμενους ισχυρισμούς του, στοιχείο που προσθέτει στις προαναφερόμενες, αρνητικές, για την μαρτυρία που οι Εναγόμενοι 1 και 2 παρουσίασαν στο Δικαστήριο για την υπόθεση τους, παρατηρήσεις μου. Ενδεικτικές τούτου, είναι οι ακόλουθες παρατηρήσεις μου.
- Ενώ, ως προαναφέρθηκε, ο ΜΥ3 ανέφερε ότι η Εναγομένη 2 με την αδελφή της είχαν αποταθεί σε αυτόν για την εκτέλεση των εργασιών στεγανοποίησης των βεραντών του διαμερίσματος με αριθμό 7 και ότι αυτός είχε για αυτό τον σκοπό συντάξει την επιστολή Τεκμήριο ΧΙ2 με τις «συστάσεις» του, τις οποίες συστάσεις του αυτές (στις οποίες περιλαμβανόταν και η συγκεκριμένη «πάστα»), επικοινώνησαν στον *** Τουμαζή, ο οποίος τους τις «επιβεβαίωσε» ως ικανοποιητικές, στην συνέχεια της μαρτυρίας του, δεν ήταν σταθερός στην θέση του αυτή.
- Στην αντεξέταση του, αρχικά, ο ΜΥ3 κατέθεσε το εξής, από τα οποία, κατά την άποψη μου, διαφαίνεται ότι ο ΜΥ3 δεν είχε καν υπόψη του από τους Εναγομένους 1 και 2 το ιστορικό της αντιδικίας τους με την μητέρα του Ενάγοντα, την διευθέτηση αυτής και δη την ανάγκη επίβλεψης των εργασιών που θα γίνονταν στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7 από πολιτικό μηχανικό: «Ε.: Για την συγκεκριμένη εργασία που ισχυρίζεστε ότι εκάμετε, ποιος σας τηλεφώνησε; Α.: Η κα Μαριάννα Ιερωνυμίδου. . Ε.: Τι σας είπε; Α.: Ότι οι από κάτω έκαμαν παράπονο για υγρασία στο σπίτι τους. Μου είπαν ότι υπάρχει πιθανότητα να είναι από την βεράντα. Πήγα είδα, υπήρχε μάρμαρο στην βεράντα και δεν υπήρχε περίπτωση να έμπαινε από κάτω υγρασία, αλλά υπήρχε περίπτωση να μπαίνει από τους αρμούς. Της είπα να πάω να δω τι μπορούμε να κάνουμε. . Ε.: Είδες τις βεράντες και έκαμες κάποιες εισηγήσεις; Α.: Όταν υπάρχει βεράντα αστέγαστη και κάτω άλλο διαμέρισμα, όταν υπάρχει υποψία για υγρασία υπάρχει η λύση της τοποθέτησης δεύτερης σειράς κεραμικών πάνω στα υφιστάμενα μάρμαρα. Η πλήρης ασφάλεια.».
- Εντούτοις, ο ΜΥ3 στην συνέχεια αναφέρεται στον πολιτικό μηχανικό *** Τουμαζή και υποστηρίζει τα εξής αντιφατικά της μέχρις εκείνου του σημείου κατάθεσης του: «Ε.: Τα υλικά ποιος τα αγόρασε; Α.: Με έστειλε και τα αγόρασα σε μία εταιρεία που φέρνει εξειδικευμένα υλικά. Ε.: Ποιος σε έστειλε; Α.: Ο πολιτικός μηχανικός. Ε.: Σε ποια εταιρεία; Α.: Δεν θυμάμαι την εταιρεία τι την λένε. Πέρασαν τόσα χρόνια.».
- Αντιφατικός, ο ΜΥ3, ήταν και στην συνέχεια της αντεξέτασης του: «Ε.: Εσύ το υλικό πως το γνωρίζεις; Α.: Πήγα και ρώτησα στην εταιρεία. Η δουλειά μου. Ε.: Ποια εταιρεία; Α.: Εταιρεία με εξειδικευμένα υλικά τότε ήταν η Gena. Ε.: Δεν γνώριζες το υλικό και πήγες και ρώτησες για κατάλληλο υλικό; Α.: Γνώριζα ότι υπήρχαν εξειδικευμένα υλικά για τέτοιες δουλειές και πήγα και ρώτησα τι υλικά να χρησιμοποιήσω για αυτή την περίπτωση.».
- Ας σημειωθεί εδώ καταληκτικά και το γεγονός ότι, ο ΜΥ3, παρά το γεγονός ότι ισχυρίστηκε ότι είχε προσωπική επαφή και επικοινωνία με τον *** Τουμαζή για την συγκεκριμένη εργασία του στο διαμέρισμα με αριθμό 7, αντεξεταζόμενος περί τούτου, δεν μπορούσε να δώσει ούτε και ένα χαρακτηριστικό του. Ισχυρίστηκε, έκδηλα αμήχανος όταν το έπραττε, ότι δεν μπορούσε να τον θυμηθεί. Ενώ, θα ήταν παράλειψης εδώ να μην σημειωθεί καταληκτικά, για την όποια αξία τούτο μπορεί να έχει, δεδομένης της προαναφερόμενης εικόνας για την μαρτυρία του ΜΥ3, και το γεγονός ότι, με την Εναγομένη 2, ο ΜΥ3 ανέφερε ότι έχει σχέση συγγένειας, καθώς επίσης και το γεγονός ότι, με τους Εναγομένους 1 και 2, διατηρεί πολύ καλές σχέσεις.
- Όλα τα προαναφερόμενα, με οδηγούν να μην αποδεχθώ την μαρτυρία του ΜΥ3, πέραν του βαθμού στον οποίο έχω προαναφερθεί, καθότι κρίνω αυτήν ως αναξιόπιστη.
- Ο Εναγόμενος 1, ισχυρίστηκε περαιτέρω για την υπόθεση των Εναγομένων 1 και 2, ότι, οι εργασίες στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7, ξεκίνησαν από τον ΜΥ3 την 11/10/
- Ειδοποιήθηκε, ισχυρίστηκε, σχετικά, ο δικηγόρος της μητέρας του Ενάγοντα, *** Πιττάτζης, με επιστολή που του εστάλη δια τηλεομοιοτυπικής μεταφοράς από την Εναγομένη 2 την ίδια ημέρα. Δηλαδή, την 11/10/
- Το αποτέλεσμα αποστολής της εν λόγω επιστολής δια τηλεομοιοτυπικής μεταφοράς, δείχνει ως ώρα παραλαβής, 16:
- Ο ΜΥ3, εν προκειμένω, στην μαρτυρία του ανέφερε ότι, για την διεκπεραίωση της εργασίας, δούλευε στο διαμέρισμα με αριθμό 7, από το πρωί μέχρι το βράδυ. Μάλιστα, πριν την έναρξη των εργασιών, ο *** Τουμαζής είχε και αυτός επισκεφτεί τον χώρο και όταν αυτός (ήτοι, ο ΜΥ3) ήταν εκεί. Πέραν του ότι, νομικά, αφής στιγμής ο κανόνας Δικαστηρίου είναι συμφωνία που γίνεται στο Δικαστήριο και έχει όλα τα χαρακτηριστικά μία συνηθισμένης συμφωνίας, δεν προνοούσε η ειδοποίηση που θα εδίδετο για σκοπούς επίβλεψης των εργασιών (που θα ελάμβαναν, χώρα «όχι αργότερα από τις 31/10/2006») να εδίδετο στον δικηγόρο της μητέρας του Ενάγοντα, το γεγονός ότι εστάλη η επιστολή στο δικηγόρο, δεν ήταν κάτι που μπορεί να δεσμεύει καθοιονδήποτε τρόπο την μητέρα του Ενάγοντα και κατ' επέκταση τον Ενάγοντα σε ότι αφορά αυτή την υπόθεση, η πραγματικότητα του ισχυριζόμενου αυτού γεγονότος ξενίζει.
- Εάν οι Εναγόμενοι 1 και 2 όντως ανέθεταν την επίβλεψη της εργασίας στον *** Τουμαζή, εάν ο τελευταίος όντως αναλάμβανε την ανάθεση και οι Εναγόμενοι 1 και 2 όντως επιθυμούσαν να είναι σε συμμόρφωση με την συμφωνία που είχε γίνει στο Δικαστήριο με την μητέρα του Ενάγοντα, τότε λογικό είναι ότι, ο *** Τουμαζής, θα ενημερωνόταν για το δικαίωμα της μητέρας του Ενάγοντα επίβλεψης των εργασιών από τον πολιτικό της μηχανικό, και η συγκεκριμένη ειδοποίηση θα αποστελλόταν ή θα διδόταν στην ίδια την μητέρα του Ενάγοντα, σε χρόνο που θα επέτρεπε να κινητοποιηθεί προς ειδοποίηση του ΜΕ1 (ή άλλου πολιτικού μηχανικού της) για τον σκοπό, και όχι να αποσταλεί την ίδια ημέρα που ξεκίνησαν οι εργασίες και μάλιστα, ως προκύπτει, αφού ξεκίνησαν από το πρωί, στις 16:36 μετά μεσημβρία. Υπό αυτές τις περιστάσεις, δεν θεωρώ σε καμία περίπτωση λογικό, ότι, ο *** Τουμαζή, θα επέτρεπε στον ΜΥ3 να ξεκινήσει με τις εργασίες, προτού υπάρξει ενημέρωσης της μητέρας του Ενάγοντα, ή τουλάχιστον κάποια συνεννόησης με τον ΜΕ
- Επιπρόσθετα των προαναφερομένων, σημειώνεται και η εξής ανακολουθία ισχυρισμών για τα γεγονότα, μεταξύ της μαρτυρίας των Εναγομένου 1, ΜΥ2 και ΜΥ
- Ο ΜΥ2, κατέθεσε ότι του είχε αναφερθεί από τον Εναγόμενο 1, ότι η εργασία που έγινε στις βεράντες του διαμερίσματος με αριθμό 7, είχε ως εξής: «η υφιστάμενη πλακόστρωση είχε περαστεί με δύο χέρια αστάρι εποξειδωτικής βάσεεως, ., και ακολούθως δύο χέρια τσιμεντοειδές μόνωση περιλαμβανομένου και του γυρίσματος 10 εκ προς τα κάθετα στοιχεία της βεράντας, . Στην συνέχεια εφαρμόστηκαν καινούρια κεραμικά δάπεδα με τσιμεντοπηλό, γόμα και ποτίστηκαν με αδιάβροχο αρμό.» (βλ. Τεκμήριο ΠΠ1, σελίδα 6). Δήλωσης για τα γεγονότα, που, αφενός από πλευράς Εναγομένου 1 δεν έγινε με αυτό το περιεχόμενο, ο οποίος απλά περιορίστηκε στην μαρτυρία του αναφερθεί σε «εργασίες επιδιόρθωσης και στεγανοποίησης των μωσαϊκών των δαπέδων της βεράντας» του διαμερίσματος με αριθμό 7, και η οποία, αφετέρου, δεν συνάδει απόλυτα με την εκδοχή του ΜΥ3 για την εργασία που εκτέλεσε, αφής στιγμής αυτός, ισχυρίστηκε ότι «πάνω στα υφιστάμενα μαρμαράκια των βεραντών έκανε στεγανοποίηση, δηλαδή τοποθέτησε πάστα πολυουρεθανικής βάσης SikaBond T55 με σπάτουλα 2 μμ και ακολούθως τοποθέτησε από πάνω κεραμικά πλακάκια.». Για παράδειγμα, το πέρασμα «με δύο χέρια αστάρι» δεν αναφέρθηκε στην μαρτυρία του ΜΥ3, όπως δεν αναφέρθηκαν και «τα δύο χέρια τσιμεντοειδούς μόνωσης περιλαμβανομένου και του γυρίσματος 10 εκ προς τα κάθετα στοιχεία της βεράντας», στα οποία αναφέρθηκε ο ΜΥ
- Τουναντίον, ο ΜΥ3, αντεξεταζόμενος, ανέφερε ξεκάθαρα ότι τοποθέτησε την «γόμμα απευθείας στα πλακάκια με την σπάτουλα, ακολούθως τα πλακάκια πάνω στο σημείο που την άπλωνε, αφήνοντας μεταξύ τους, τους απαραίτητους αρμούς». Μάλιστα, όταν ρωτήθηκε κατά την αντεξέταση του, αν τοποθέτησε άλλη μόνωση, ο ΜΥ3 ήταν ρητός ως προς το ότι τοποθέτησε μόνον «τη γόμμα, το κεραμικό και την αρμολογία». Όπως επίσης ήταν ρητός ως προς το ότι δεν είχε προηγηθεί «αστάρωμα» της επιφάνειας που θα τοποθετούσε την «γόμμα» και τα κεραμικά, επειδή η επιφάνεια της εργασίας του ήταν «μαρμαράκι και όχι τσιμέντο».
- Κατ' ακολουθίαν των προαναφερόμενων παρατηρήσεων μου, η μαρτυρία του Εναγομένου 1, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή προς τον σκοπό εξαγωγής των συμπερασμάτων μου για τα επίδικα ζητήματα αυτής της Αγωγής.
- Ο Εναγόμενος 3, επίσης δεν μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας.
- Κατ' αρχήν, δεν βρίσκω λογική την θέση που δικογράφησε, ότι ο ίδιος δεν ήταν ιδιοκτήτης ή αποκλειστικός κάτοχος του διαμερίσματος με αριθμό 8 κατά τον ουσιώδη για αυτή την Αγωγή χρόνο και δεν έφερε καμία ευθύνη έναντι του Ενάγοντος. Και τούτο, αν ληφθεί υπόψη η παραδοχή του, ότι, ήταν και αυτός διάδικος στην Αγωγή με αριθμό 153/2004 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου, που διευθετήθηκε με συμφωνία που έγινε με την μητέρα του Ενάγοντα στο Δικαστήριο και ότι μεταγενέστερα ενήργησε, με κόστος προσωπικό του, στην διόρθωση των βεραντών του διαμερίσματος με αριθμό
- Περαιτέρω, δεν μου έκανε καλή εντύπωση η γενικότητα με την οποία προέβαλε τους βασικούς ισχυρισμούς του για τα γεγονότα της επίδικης διαφοράς. Προσπάθησε, κατά την αντίληψη μου, κατά κάποιο τρόπο να υποστηρίξει ότι δεν είχε ουσιαστική εμπλοκή στα γεγονότα, και δη σε ότι αφορά το ζήτημα της επιδιόρθωσης των βεραντών στο διαμέρισμα με αριθμό 8, ισχυριζόμενος ότι ανέλαβαν για αυτόν το ζήτημα, επειδή ο ίδιος δεν είχε χρόνο, οι Εναγόμενοι 1 και
- Ο ίδιος, ισχυρίστηκε, απλά πλήρωσε τον ΜΥ3, που ούτε το όνομα του δεν μπορούσε να θυμηθεί, κάποιο ποσό, που επίσης δεν μπορούσε να θυμηθεί πιο ήταν αυτό, για την εκτελεσθείσα εργασία. Δεν έχω όμως πεισθεί για την αλήθεια των ισχυρισμών του. Εκτός του ότι, για ένα τέτοιο ζήτημα, που σίγουρα είχε κόστος, για κάποιον που τότε δεν ήταν ιδιοκτήτης ή κατείχε αποκλειστικά το συγκεκριμένο διαμέρισμα, σίγουρα θα ήταν σημαντικό και θα ήθελε να εμπλακεί, -έστω και εάν για τον οποιονδήποτε λόγο επέλεξε να συμβληθεί και να προσέλθει με την μητέρα του Ενάγοντα στον κανόνα Δικαστηρίου χωρίς να είχε ουσιαστικά ευθύνη-, στα όσα αφορούσαν την ανάθεση και εκτέλεση των εργασιών προς συμμόρφωση με τον κανόνα Δικαστηρίου.
- Οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3, προσπάθησαν, -ανεπιτυχώς τελικώς-, να υποστηρίξουν την εκδοχή ο ένας του άλλου. Ο Εναγόμενος 3, πολύ πιθανόν λόγω και της γενικότητας της έκθεσης υπεράσπισης του που περιόριζε την προβολή των όσων ισχυρισμών για τα γεγονότα ισχυριστήκαν οι Εναγόμενοι 1 και
- Οι δε Εναγόμενοι 1 και 2, για να έχουν επιβεβαίωση των ισχυρισμών τους. Προς τούτο, ήταν και ο ισχυρισμός των Εναγομένων 1 και 2, ότι η ανάθεσης της εργασίας επιδιόρθωσης και στεγανοποίησης των μωσαϊκών των δαπέδων των βεραντών του διαμερίσματος με αριθμό 7, στον ΜΥ3, έγινε από κοινού με τον Εναγόμενο 3 και για το διαμέρισμα με αριθμό 8, εργασίες, που είχαν και οι δύο την επίβλεψη του *** Τουμαζή. Αυτός, είναι ένας ισχυρισμός, που, εκτός του ότι, από την μαρτυρία του ΜΥ3 και μόνον, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός, καθότι δεν μπορώ να αποδεχθώ ότι ο *** Τουμαζή ανέλαβε την εν λόγω ανάθεση και από τον Εναγόμενο 3, αλλά στο διαμέρισμα του με αριθμό 8, όπως ο ΜΥ3 υποστήριξε, ο *** Τουμαζή δεν πήγε ποτέ να δει τις εργασίες όταν εκτελούνταν ή όταν εκτελέστηκαν, ο ισχυρισμός αυτός δεν είναι ούτε και λογικός. Πολύ απλά, επειδή, αν η ισχυριζόμενη αυτή ανάθεσης από τους Εναγομένους 1, 2 και 3 ήταν κοινή, τότε λογικό είναι ότι θα υπήρχαν και κάποια στοιχεία τεκμηρίωσης τούτου του γεγονότος. Όπως π. χ. θα ήταν η αναφορά στο Τεκμήριο ΧΙ2, ήτοι την επιστολή του ΜΥ3 προς την Εναγομένη 2, και στο όνομα του Εναγομένου 3 για την περίπτωση του διαμερίσματος με αριθμό
- Αυτός ο ισχυρισμός άλλωστε, που αν και προωθήθηκε από τον Εναγόμενο 3 κατά την κυρίως εξέταση του, αναιρέθηκε από τον ίδιο τον Εναγόμενο 3 όταν κατά την αντεξέταση του ανέφερε το εξής: «Ε.: Για την τοποθέτηση των πλακιδίων στην βεράντα του διαμερίσματος 8 διόρισες πολιτικό μηχανικό; Α.: Έγιναν χωρίς να φέρω υπεύθυνο άτομο μετά από οδηγίες Δικαστηρίου. Πόσο έπρεπε να ασχοληθώ; Δεν ξέρω.».
- Τέλος, ο Εναγόμενος 3, που με την έκθεση υπεράσπισης του δήλωνε ότι δεν φέρει την οποιαδήποτε ευθύνη έναντι του Ενάγοντος και ότι το διαμέρισμα με αριθμό 8 συντηρείται και ως εκ τούτου δεν μπορεί να αποτελεί την αιτία του προβλήματος στο διαμέρισμα με αριθμό 2 του Ενάγοντα, και πάλι καταρρίφθηκε από τον ίδιο κατά την αντεξέταση του, όταν επικαλέστηκε την κακή κατάσταση όλων των διαμερισμάτων του συγκροτήματος, περιλαμβανομένης δηλαδή και αυτής του διαμερίσματος με αριθμό
- Μάλιστα, για το πρόβλημα στο διαμέρισμα με αριθμό 2 του Ενάγοντα, το οποίο, έστω και γενικά, με την έκθεση υπεράσπισης του, ο Εναγόμενος 3 το αρνείτο, αντεξεταζόμενος κατέθεσε ότι αυτό αποκλείεται να συνεχίζεται μέχρι και σήμερα. Συσχετίζοντας τούτη την θέση του, με το γεγονός ότι, μετά την έγερση αυτής της Αγωγής, τοποθέτησε στο διαμέρισμα με αριθμό 8, σκέπαστρο στην βορειοανατολική βεράντα του. Έμμεσα αποδεχόμενος με αυτό τον τρόπο το βάσιμο του παραπόνου του Ενάγοντα έστω κατά την καταχώριση αυτής της Αγωγής και για κάποιο σημαντικό χρόνο μετά.
- Κατ' ακολουθία των όσων έχουν προαναφερθεί, δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του Εναγομένου 3, ως αξιόπιστη πηγή γεγονότων για την εξαγωγή των συμπερασμάτων μου.
- Σε ότι αφορά την μαρτυρία του Ενάγοντα και της μητέρας του (ΜΕ2), την αποδέχομαι, επειδή αυτή δεν αμφισβητήθηκε ουσιαστικά από πλευράς των Εναγομένων 1, 2 και 3, ήταν σταθερή, δεν πλήγηκε από την αντεξέταση τους, συνάδει με την λογική και προπαντός, επιβεβαιώθηκε με στοιχεία πραγματικής μαρτυρίας, όπως είναι οι διάφορες φωτογραφίες που ελήφθησαν από τον Ενάγοντα του προβλήματος στα διαμερίσματα με αριθμό 2 και 3 και τον ΜΕ1, αλλά και από την μαρτυρία του ΜΕ1 και τις διαπιστώσεις του από τις διάφορες επισκέψεις του επί τόπου. Ας σημειωθεί εδώ, ότι, κύριες θέσεις για την υπεράσπιση των Εναγομένων 1 και 2, δεν υπεβλήθησαν στον Ενάγοντα και την ΜΕ2 για την τοποθέτηση τους, όπως για παράδειγμα ήταν η θέσης των Εναγομένων 1 και 2 για την «προβληματική υδρορροή», γεγονός που, ως προαναφέρθηκε, πλήττει αρνητικά την αξιοπιστία των θέσεων των Εναγομένων 1 και 2 και υποστηρίζει θετικά τις θέσεις του Ενάγοντα. Η νομική πτυχή της υπόθεσης Η αρχή της αυστηρής ευθύνης για επικίνδυνες δραστηριότητες που διακηρύχτηκε στην υπόθεση Rylands a. a. v Fletcher [1868] LR 3 HL 330
- Ο γενικός κανόνας, σε ότι αφορά το ζήτημα της ευθύνης για ζημιά που προκαλείται από την διαφυγή νερού από την ακίνητη ιδιοκτησία κάποιου προσώπου στην ακίνητη ιδιοκτησία κάποιου άλλου, δηλώθηκε στην απόφαση του τότε αγγλικού δικαστηρίου αναθεωρητικής δικαιοδοσίας Exchequer Chamber, από τον Δικαστή Blackburn, στην υπόθεση Fletcher v. Rylands
(1866)L.R. 1 Ex. 265 , 279, ως εξής: «We think that the true rule of law is, that the person who for his own purposes brings on his lands and collects and keeps there anything likely to do mischief if it escapes, must keep it in at his peril, and, if he does not do so, is prima facie answerable for all the damage which is the natural consequence of its escape.». 113. Δήλωσης δικαίου, που, κατ' έφεση, έγινε αποδεκτή από την τότε Δικαστική Βουλή της Επιτροπής των Λόρδων, -βλ. Rylands v Fletcher
(1868)L.R. 3 H.L. 330- και έχει καθιερωθεί έκτοτε, ως αρχή δικαίου. 114. Εντούτοις, στον προαναφερόμενο κανόνα έχουν αναγνωριστεί εξαιρέσεις. Ανάλυσης τους, γίνεται στην απόφαση του Αγγλικού Εφετείου στην υπόθεση A. Prosser & Son Ld. v Levy and Others [1955] 1 W.L.R. 1224, από τον Δικαστή Singleton, από την οποία παραθέτω σχετική περικοπή: «This statement of the law . [δηλαδή, στην Rylands v Fletcher
(1868)L.R. 3 H.L. 330] . cannot be challenged. There are, however, exceptions to the rule. If the plaintiff has consented to the source of danger and there has been no negligence on the part of the defendant, the defendant is not liable, and the same applies if the water is maintained for the common benefit of both the plaintiff and the defendant.».
- Αφού ο Δικαστής Singleton κάνει μία αναδρομή στα μέχρι τότε νομολογηθέντα για το ζήτημα, καταλήγει ως εξής: «From these judgments it appears that there are two important elements for consideration, namely, negligence and consent. In the case of an ordinary water supply in a block of premises each tenant can normally be regarded as consenting to the presence of water on the premises if the supply is of the usual character. It cannot be said that he consents to it if it is of quite an unusual kind, or is defective or dangerous, unless he knows of that.».
- Έπεται από τα προαναφερόμενα ότι, το ζήτημα της ευθύνης για ζημιά που προκαλείται από την διαφυγή νερού σε ένα οικοδομικό συγκρότημα, αποφασίζεται και από το κατά πόσο, από τα γεγονότα, διαπιστώνεται συγκατάθεσης σε ότι αφορά την πηγή του κινδύνου. Και, ως ελέχθη από το Αγγλικό Εφετείο στην προαναφερόμενη απόφαση του στην υπόθεση A. Prosser & Son Ld. v Levy and Others [1955] 1 W.L.R. 1224, με μνεία στην ενωρίτερα εκδοθείσα απόφαση του Ανώτερου Δικαστηρίου Αγγλίας στην υπόθεση Kiddle v City Business Properties Ltd [1942] 1 K.B. 269: «. the fact that in most of the cases, at any rate, the benefit of the water or the gutters was common to both parties is really an element, although, no doubt, an important element, in showing that there was consent. The contractual relationship between landlord and tenant, or the willingness of the plaintiff to take a lease of part of a house so constructed that at the time when he takes his lease other occupiers are being supplied with water, removes the case from the sphere of the common law doctrine laid down in Rylands v. Fletcher.». Ιδιωτική οχληρία
- Στην περίπτωση που ο προαναφερόμενος κανόνας δεν εφαρμόζεται, επειδή η διαφυγή του νερού στην γειτονική ιδιοκτησία του ενάγοντος οφείλεται στην κατάσταση της ίδιας της ακίνητης ιδιοκτησίας του εναγομένου, ασύνδετης αυτής με το οποιοδήποτε προαναφερόμενο πραγματικό στοιχείο [δημιουργίας «τεχνητού» κινδύνου / επικίνδυνης δραστηριότητας], τότε, εξετάζεται κατά πόσο τα γεγονότα δικαιολογούν την επιβολή καθήκοντος επιμέλειας στον εναγόμενο έναντι του ενάγοντος, το γνωστό ως «measured duty of care», που, ως έχει αναγνωριστεί από την νομολογία, παράβασης του, δίδει δικαίωμα αγωγής με βάση το αστικό αδίκημα της ιδιωτικής οχληρίας.
- Όπως εν προκειμένω αναφέρεται από τον Δικαστή Rowlatt στην απόφαση του Ανώτερου Δικαστηρίου Αγγλίας στην υπόθεση Noble v Harrison [1926] 2 KB 332 -ρήση που παρατέθηκε με επιδοκιμασία από το Αγγλικό Εφετείο, δια του Λόρδο Δικαστή Megaw, στην υπόθεση Leakey v National Trust [1980] 1 QB 485-: «. a person is liable for a nuisance constituted by the state of his property
(1)if he causes it;
(2)if by the neglect of some duty he allowed it to arise; and
(3)if, when it has arisen without his own act or default, he omits to remedy it within a reasonable time after he did ought to have become aware of it.».
- Πρόκειται για κατηγορία ιδιωτικής οχληρίας, στην οποία εμπλέκεται και η έννοια του καθήκοντος επιμέλειας. Εξ ου και η αναφορά σε «measured duty of care» -που για πρώτη φορά έγινε από τον Λόρδο Δικαστή Wilberforce στην απόφαση του Ανακτοσυμβουλίου στην υπόθεση Goldman v Hargrave [1966] 1 AC 645-, ήτοι, του καθήκοντος κατόχου ακίνητης ιδιοκτησίας να εξαλείψει ή να περιορίσει κινδύνους σε γείτονες του, που προκύπτουν από την ακίνητη ιδιοκτησία του.
- Εντούτοις, όπως υποδεικνύεται από την απόφαση του Λόρδου Δικαστή Wright στην απόφαση της Δικαστικής Επιτροπής της Βουλής των Λόρδων στην υπόθεση Sedleigh-Denfield v O'Callaghan [1940] AC 880, το προαναφερόμενο καθήκον επιμέλειας δεν είναι ούτε αυστηρής ούτε απόλυτης ευθύνης. Αντίθετα, εξαρτάται από την προβλεπτικότητα του κινδύνου: «The liability for a nuisance is not, at least in modern law, a strict or absolute liability. If the defendant by himself or those for whom he is responsible has created what constitutes a nuisance and if it causes damage, the difficulty now being considered does not arise. But he may have taken over the nuisance, ready-made as it were, when he acquired the property, or the nuisance may be due to a latent defect, or to the act of the trespasser or stranger. Then he is not liable unless he continued or adopted the nuisance or, more accurately, did not without undue delay remedy it when he became aware of it, or with ordinary and reasonable care should have become aware of it.».
- Βλ. επίσης, στο σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts, 22η έκδοση, τις παραγράφους από 20-135 έως και 20-138 και από 20-121 έως και 20-
- Η νομολογία
- Αρχές που έχουν υιοθετηθεί και από το Ανώτατο Δικαστήριο της Κύπρου με την απόφαση του στην υπόθεση Pambis Fellas Sports Ltd v Karyatis Centre Ltd
(2010)1 Α.Α.Δ.
- Δια του έντιμου, Δ. Α. Δ., ως ήταν τότε, Α. Κραμβή, οι αρχές συνοψίστηκαν ως εξής: «Το Αρθρο 52 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, εισήγαγε στην Κυπριακή νομοθεσία τη γνωστή αρχή του Αγγλικού Κοινοδικαίου που είχε αρχικά διακηρυχθεί στην υπόθεση Fletcher v. Rylands [1866] LR 1 Exch 265 ως εξής: "We think that the true rule of law is that the person who for his own purposes brings on his lands and collects and keeps there anything likely to do mischief if it escapes, must keep it in at his peril, and if he does not do so, is prima facie answerable for all the damage which is the natural consequence of its escape." Παρόλον ότι η ίδια η υπόθεση Fletcher v. Rylands ή Rylands v. Fletcher [1868] LR 3 HL 330, όπως επικυρώθηκε στο House of Lords, αφορούσε ζημιά από διαφυγή νερού, εν τούτοις, επανειλημμένα διευκρινίστηκε αργότερα στη νομολογία ότι η αποθήκευση νερού σε ακίνητο προς εξυπηρέτηση συνήθων οικιακών αναγκών, δεν ενέπιπτε κάτω από την αρχή της υπόθεσης Rylands v. Fletcher. (Rickards v. Lothanian [1913] A.C. 280, Smeaton v. Ilford Corporation [1954] 3 All E.R. 922). Επίσης, εκτός εφαρμογής της αρχής στην υπόθεση Rylands v. Fletcher, τυγχάνει και η περίπτωση κατά την οποία τόσο ο ενάγων όσο και ο εναγόμενος κατέχουν μέρος του ίδιου κτιρίου, όπως π.χ. δύο ξεχωριστά διαμερίσματα και νερό διαφεύγει από το μέρος του κτιρίου που κατέχει ο ένας προκαλώντας ζημιά στον άλλο. Σ' αυτές τις περιπτώσεις δεν ισχύει η πιο πάνω αρχή και θα πρέπει να αποδειχθεί αμέλεια εκ μέρους του εναγομένου. (Kiddle v. City Business Properties Ltd [1942] 2 All E.R. 216). Περαιτέρω, έχει επίσης καθιερωθεί νομολογιακά, ότι η προαναφερθείσα αρχή δεν έχει εφαρμογή εκεί όπου η διαφυγή και πρόκληση ζημιάς οφείλεται σε πράγμα το οποίο έφερε ή φύλαττε στο ακίνητο ο εναγόμενος με τη γνώση και συγκατάθεση του ενάγοντα. (Α. Prosser & Son Ltd v. Levy and Others [1955] 3 All E.R. 576). Ακόμα, το γεγονός ότι και οι δύο διάδικοι είχαν το όφελος χρησιμοποίησης του νερού από το χώρο όπου διέφυγε, είναι αρνητικό σημείο για τον ενάγοντα. (Kiddle v. City Business v. Properties Ltd (ανωτέρω).».
- Απολύτως σχετική με το ζήτημα που εξετάζεται σε αυτή την υπόθεση, ένεκα και των θέσεων που αναπτύχθηκαν από πλευράς Εναγομένων 1 και 2, είναι και η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Δημοσθένους ν Γεωργίου κ. α.
(2001)1 Α.Α.Δ. 1968, στην οποία, δια του έντιμου, Δ. Α. Δ., ως ήταν τότε, Ρ. Γαβριηλίδη, έγινε η εξής ανάλυση των αρχών που διέπουν το ζήτημα, υπό το φως των προνοιών του Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμου, Κεφ. 224 για την κοινοκτησία σε οικοδομικά συγκροτήματα: «Το γεγονός ότι η σωλήνα της αποχέτευσης του αποχωρητηρίου και ντους του διαμερίσματος των εφεσιβλήτων περνούσε μέσα από την πλάκα μεταξύ πρώτου και δεύτερου ορόφου δεν αποδεικνύει, με κανένα τρόπο, ότι η διαρροή ή η υγρασία προερχόταν από το διαμέρισμά τους. Εφόσον η σωλήνα περνούσε μέσα από εξωτερικό τοίχο της πολυκατοικίας και μέσα από την πλάκα μεταξύ πρώτου και δεύτερου ορόφου, που αποτελούσε μέρος του σκελετού της πολυκατοικίας, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι περνούσε μέσα από το διαμέρισμα των εφεσιβλήτων και, μάλιστα, αποκλειστικά. Η πλάκα μεταξύ των δύο ορόφων αποτελούσε αναπόσπαστο τμήμα του σκελετού της πολυκατοικίας ο οποίος και αποτελεί κοινόκτητη/κοινόχρηστη ιδιοκτησία όλων των ιδιοκτητών, σύμφωνα με τον περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμο, Κεφ. 224, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 6(i)/93. Επομένως, οι εφεσίβλητοι, ως συνιδιοκτήτες του κοινόκτητου σκελετού της πολυκατοικίας μαζί, μεταξύ άλλων, με την εφεσείουσα, δεν μπορούσαν να έχουν ευθύνη απέναντι στην εφεσείουσα για οποιοδήποτε πρόβλημα στο σύστημα αποχέτευσης της πολυκατοικίας, εκτός αν είχε αποδειχθεί ότι αυτό δημιουργήθηκε ύστερα από δική τους αμελή ενέργεια ή παράλειψη. Κάτι τέτοιο όχι μόνο δεν αποδείχθηκε αλλ' ούτε και περιεχόταν ανάλογος ισχυρισμός στην έκθεση απαιτήσεως της εφεσείουσας. Χρήσιμη αναφορά στο σημείο αυτό μπορεί να γίνει στην υπόθεση Medcon Construction v. Ν. Ευαγγέλου κ.ά.
(1997)1 Α.Α.Δ. 565, όπως και στην Αγγλική υπόθεση Kiddle v. City Business Premises Ltd [1942] 1 KB
- Στην πρώτη υπόθεση αποφασίστηκε ότι, παρόλο ότι η αμέλεια, με τη στενή της έννοια, δεν είναι αναγκαίο στοιχείο της ιδιωτικής οχληρίας, εν τούτοις, κάποιου είδους υπαιτιότητα (fault) που να προκαλεί προβλεπτή ζημιά είναι αναγκαία (σελ. 572). Στη δεύτερη υπόθεση λέχθηκε με απόλυτη σαφήνεια, από τον Goddard L.J., ότι είναι ξεκάθαρα νομολογημένο ότι, σε περιπτώσεις όπου ο ενάγων και ο εναγόμενος κατέχουν μέρη του ίδιου κτιρίου, όπως π.χ. δύο διαμερίσματα, και νερό διαφεύγει από το κτίριο και προκαλεί ζημιά, το πρόσωπο από το μέρος του οποίου προέρχεται η διαφυγή δεν ευθύνεται, εκτός εάν είναι αμελής. Η δε αιτία της διαφυγής είναι άσχετη εφόσον, με την άσκηση εύλογης προσοχής, η ζημιά δεν μπορούσε να αποφευχθεί. Η λογική για την αρχή αυτή είναι ότι οι αγοραστές μέρους κτιρίου πρέπει να θεωρούνται ότι το παίρνουν όπως είναι και δεν μπορούν να παραπονούνται ότι το κτίριο δεν κατασκευάστηκε με διαφορετικό τρόπο. (σελ. 274).* Προβάλλεται, επίσης, ως λόγος έφεσης ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο, θεωρώντας ότι οι πρόνοιες του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμου, Κεφ. 224, όπως τροποποιήθηκε από το Νόμο 6(i)/93, "δεν είναι βοηθητικές για την επίλυση της επίδικης διαφοράς με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης", αποφάσισε κάτω από πλάνη περί το νόμο. Και τούτο γιατί θαπρεπε να εφαρμοστούν οι Πρότυποι Κανονισμοί για τη Ρύθμιση και Διαχείριση Κοινόκτητων Οικοδομών και, ειδικότερα, ο κανονισμός 8(ιστ) που προβλέπει ότι ο κύριος μονάδας "δεν θα χύνει ή θα επιτρέπει να χύνεται νερό ή άλλα υγρά από τη μονάδα του στις μονάδες άλλων κυρίων" και ο κανονισμός 12 που προβλέπει ότι "κάθε κύριος φέρει προσωπική ευθύνη έναντι των άλλων κυρίων και έναντι κάθε τρίτου για κάθε παράβαση οποιασδήποτε διάταξης των κανονισμών αυτών από τον ίδιο και από κάθε μισθωτό, ενοικιαστή ή αδειούχο κάτοχο της μονάδας του". Ούτε και αυτός ο λόγος ευσταθεί. Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι δεν έχει διαφανεί ότι οι περί ων ο λόγος κανονισμοί τυγχάνουν εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση αφού, μεταξύ άλλων, δεν έχει διαφανεί αν ισχύουν οι προϋποθέσεις που θέτει ο Νόμος για την εφαρμογή τους, και αν ακόμη ήθελε θεωρηθεί ότι έχουν οποιαδήποτε εφαρμογή, είναι πρόδηλο ότι ο κανονισμός 8(ιστ) εξυπακούει κάποια υπαιτιότητα και δεν δημιουργεί απόλυτη ευθύνη για νερά που διαρρέουν από μια μονάδα σε άλλη. Περιττό να σημειωθεί ότι ούτε και ο κανόνας στην υπόθεση Rylands v. Fletcher μπορεί να τύχει εφαρμογής στην παρούσα υπόθεση εφόσον η εφαρμογή του προϋποθέτει μη φυσική χρήση του διαμερίσματος των εφεσιβλήτων, με αποτέλεσμα την πρόκληση βλάβης στην εφεσίβλητη, στοιχείο για το οποίο, όπως αναφέρεται στην απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ούτε μαρτυρία δόθηκε από την εφεσείουσα ούτε προβλήθηκε ανάλογος ισχυρισμός με την έκθεση απαιτήσεώς της. Οι δε αποφάσεις στις Αγγλικές υποθέσεις Hamphrries v. Cousins [1877] 2 C.P.D. 230 και Jones v. Llanrwst U.D.C. [1911] 1 Ch. 399, τις οποίες επικαλέσθηκε ο δικηγόρος της εφεσείουσας, και που αποτελούν παραδείγματα εφαρμογής του κανόνα στην υπόθεση Rylands v. Fletcher, είναι εντελώς άσχετες με την υπόθεση. Στις υποθέσεις εκείνες επρόκειτο περί διαρροής λυμάτων από ένα ακίνητο προς άλλο και όχι περί διαρροής νερών από το σύστημα αποχέτευσης πολυκατοικίας στην οποία οι διάδικοι είναι συνιδιοκτήτες διαμερισμάτων με αποτέλεσμα να εφαρμόζονται οι αρχές της υπόθεσης Kiddle (πιο πάνω).». (η υπογράμμισης και η έμφασης είναι δική μου)
- Βλ. επίσης Parthenon Shirts (Exporters) Ltd v Γαβριηλίδου
(2010)1 Α.Α.Δ.
- Η αξιολόγηση της αποδεκτής μαρτυρίας, ευρήματα και τελικά συμπεράσματα Ευρήματα
- Στην βάση της αποδεκτής μαρτυρίας των ΜΕ1, ΜΕ2 και Ενάγοντα, καταλήγω ότι, οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3, αποκλειστικοί κάτοχοι των διαμερισμάτων με αριθμό 7 και 8, που από το έτος 2005 γνώριζαν για το πρόβλημα στα διαμερίσματα με αριθμό 2 και 3 που προερχόταν από τις βεράντες των διαμερισμάτων με αριθμό 7 και 8, λόγω της κοινής έκθεσης των ΜΕ1 και *** Τουμαζή [του Φεβρουαρίου του έτους 2005, βλ. Τεκμήρια ΞΧ2 (στις σελίδες από 42 έως και 52) και ΞΧ3 (στις σελίδες από 24 έως και 34): ειδική μνεία γίνεται ως προς την διαπίστωση τους ότι μόνον το πρόβλημα της υγρασίας από την πλάκα της ταράτσας των διαμερισμάτων 2 και 3 παρέμενε], και είχαν αναγνωρίσει αυτό επίσημα, την 17ην/05/2006, με την συμφωνία στην οποία προσήλθαν με την μητέρα του Ενάγοντα (ΜΕ2) στο Δικαστήριο (βλ. Τεκμήριο ΓΚ2), γνώριζαν [ή τουλάχιστον όφειλαν να γνωρίζουν] τον κίνδυνο πρόκλησης ζημιάς που ήταν πιθανόν να προκύψει στα διαμερίσματα με αριθμό 2 και 3, από την έλλειψη συντήρησης και την μη επιδιόρθωση των βεραντών των διαμερισμάτων με αριθμό 7 και 8, και δη από την εκτέλεση εργασιών σε αυτές χωρίς την κατάλληλη υπό τις περιστάσεις στεγανοποίηση και μόνωση, και ότι, η ζημιά που τελικά ο Ενάγοντας υπέστη και υφίσταται, θα αποτρεπόταν από εργασία που θα ήταν λογικό υπό τις περιστάσεις για εκείνους να εκτελούσαν (βλ. και Rees v Skerrett [2001] 1 WLR 1541).
- Ως εκ τούτου, βρίσκω ότι, ο Ενάγοντας, πέτυχε, στον βαθμό που απαιτείτο από αυτή την αστική διαδικασία, να αποδείξει ότι, οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3 υπέπεσαν του επιπέδου επιμέλειας που τους επέβαλλαν οι περιστάσεις, προκαλώντας του οχληρία στην χρήση και απόλαυση των διαμερισμάτων με αριθμό 2 και
- Η καταλληλότητα των Εναγομένων 1, 2 και 3 ως διαδίκων
- Αγωγή για το αστικό αδίκημα της ιδιωτικής οχληρίας, μπορεί να στραφεί εναντίον προσώπων που γενικά μπορούν να καταταχθούν σε τρείς κατηγορίες.
- Στην πρώτη κατηγορία, κατατάσσονται τα πρόσωπα που δημιουργούν την οχληρία με κάποια θετική τους ενέργεια. Τα πρόσωπα αυτά, είναι, έχει νομολογηθεί, υπαίτια και παραμένουν υπαίτια για την οχληρία, ακόμη και αν δεν βρίσκονται σε κατοχή της ακίνητης ιδιοκτησίας από την οποία η οχληρία προέρχεται / πηγάζει, και μάλιστα, ακόμη και εάν, δια τον ίδιο ακριβώς λόγο (ήτοι της μη κατοχής της), δεν έχουν την εξουσία καταπολέμησης της (Βλ. Thompson v Gibson
(1841)7 M & W 456 και Cambridge Water Co. V Eastern Counties Leather plc [1994] 2 WLR 52). Μάλιστα, ως έχει νομολογηθεί, δεν είναι καν αναγκαίο για τον δημιουργό της οχληρίας να έχει οποιοδήποτε δικαίωμα στην ακίνητη ιδιοκτησία από την οποία η οχληρία προέρχεται / πηγάζει, ούτε και χρειάζεται η οχληρία να έχει δημιουργηθεί και να προέρχεται / πηγάζει από ιδιωτική γη (Βλ. Southport Corporation v Esso Petroleum Co. Ltd [1953] 3 WLR 773). 129. Στην δεύτερη κατηγορία, κατατάσσονται οι κάτοχοι της ακίνητης ιδιοκτησίας από την οποία προέρχεται / πηγάζει η οχληρία. Έχει νομολογηθεί, ότι, ο κάτοχος της ακίνητης ιδιοκτησίας από την οποία η οχληρία προέρχεται / πηγάζει, είναι υπεύθυνος, τόσο για τις δικές του πράξεις ή και παραλήψεις που συνιστούν στην οχληρία, όσο και για παρόμοιες πράξεις ή και παραλήψεις τρίτων. Π. χ.: (α) αντιπροσώπων του και προσώπων των οποίων τις πράξεις ή παραλήψεις ο κάτοχος ελέγχει, ή (β) προσώπων για τις πράξεις ή παραλήψεις των οποίων ο κάτοχος, επενεργούντος του νόμου, έχει προσωπική ευθύνη, ή (γ) προκατόχων του κατόχου στον τίτλο της ακίνητης ιδιοκτησίας που κατέχει, ή (δ) παρανόμων επεμβαινόντων στην ακίνητη του ιδιοκτησία («trespassers»). (ε) Περαιτέρω, ως έχει νομολογηθεί, σε κατάλληλες περιπτώσεις, κάτοχος ακίνητης ιδιοκτησίας είναι υπόλογος για το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης, λόγω καταστάσεων που δημιουργούνται φυσιολογικά («acts of nature»). Σε αυτή την περίπτωση, όπως και στις προαναφερόμενες περιπτώσεις υπό τα στοιχεία (γ) και (δ) ανωτέρω, ευθύνη στον κάτοχο μπορεί να καταλογιστεί, μόνο εάν αυτός έχει υιοθετήσει ή και συνεχίσει την οχληρία. Σε γενικές γραμμές, έχει λεχθεί, ότι, ο κάτοχος υιοθετεί την οχληρία εάν της κάνει χρήση; και ότι, την συνεχίζει εάν γνωρίζει ή όφειλε να γνωρίζει για την ύπαρξη της και απέτυχε να λάβει λογικά μέτρα για να την καταπολεμήσει (Βλ. Sedleigh-Denfield v O"Callagham [1940] AC 880 και Χριστοδούλου ν Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κ. α.
(2008)1 Α.Α.Δ. 746). 130. Στην τρίτη κατηγορία, κατατάσσονται οι ιδιοκτήτες της ακίνητης ιδιοκτησίας από την οποία προέρχεται / πηγάζει η οχληρία. Έχει λεχθεί, ότι, ο ιδιοκτήτης της ακίνητης ιδιοκτησίας από την οποία η οχληρία προέρχεται / πηγάζει, ο οποίος έχει αποχωριστεί από τον έλεγχο και την κατοχή της, δεν ευθύνεται για αυτήν (βλ. την υπόθεση Ευγενίου ν Philippa Estates Ltd
(2001)1 Α.Α.Δ. 664). Εντούτοις, ευθύνη μπορεί να καταλογιστεί στον ιδιοκτήτη, (α) εάν, έχει εξουσιοδοτήσει την οχληρία, (β) εάν η οχληρία προϋπήρχε της απώλειας της από τον ίδιον αποκλειστικής κατοχής και ελέγχου της ακίνητης ιδιοκτησίας από την από την οποία η οχληρία προέρχεται / πηγάζει, και (γ) όπου, ως ιδιοκτήτης έχει δια νόμου ή και συμβατικά υποχρέωση που του επιβάλλει καθήκον δράσης προς καταπολέμηση της (π. χ. επιδιόρθωσης της όταν καταστεί ετοιμόρροπη).
- Στην προκείμενη περίπτωση, από την αποδεκτή μαρτυρία, βρίσκω ότι οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3, ως πρόσωπα που σε κάθε ουσιώδη με τα επίδικα γεγονότα αυτής της υπόθεσης χρόνο βρίσκονταν και εξακολουθούν να βρίσκονται σε αποκλειστική κατοχή των διαμερισμάτων με αριθμό 7 και 8, καταλλήλως συνενώθηκαν από τον Ενάγοντα ως εναγόμενοι διάδικοι σε αυτή την Αγωγή. Δεδικασμένο
- Σε ότι αφορά το ζήτημα του δεδικασμένου υποθέσεων η βάση αγωγής των οποίων είναι αστικό αδίκημα, στο σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts, 22η έκδοσης, στην παράγραφο 31-14, αναφέρονται τα εξής: «31-
- When an action is brought before an English tribunal of competent jurisdiction and proceeds to final judgment, the original right of action is destroyed: the original cause of action thus terminates by merging in the judgment. So, whether the claimant has succeeded (even though the judgment is unsatisfied) or failed, he cannot bring the same action against the same party. The judgment is binding and conclusive upon the parties to the action and their privies, unless the second action is brought in respect of a different right. .». (η υπογράμμιση και η έμφαση είναι δική μου)
- Είναι, όπως επεξηγείται ενωρίτερα στο ίδιο σύγγραμμα στην παράγραφο 31-24: «. a rule of public policy based on the desirability that litigation should not drag on indefinitely and that a defendant should not be oppressed by successive actions when one would do.».
- Η αρχή του δεδικασμένου, ως έχει προαναφερθεί, δεν τυγχάνει εφαρμογής, όταν η αιτία για την αγωγή του ενάγοντος ή απαιτητή διαδίκου είναι διαφορετική. Ανάλυσης των σχετικών αρχών, γίνεται στο σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts, 22η έκδοσης, στις παραγράφους από 31-17 έως και 31-
- Στις παραγράφους 31-17, 31-19 και 31-20, αναφέρονται τα ακόλουθα, που αφορούν ιδιαίτερα την υπόθεση αυτή: «31-
- "The test whether a previous action is a bar is not whether the damages sought to be recovered are different, but whether the cause of action is the same." A claimant is not bound to consolidate in one action all the grievances which he may have against the defendant arising out of the same transaction. If the same facts give rise to different causes of action (because, for example, they disclose more than one act) successive actions may be brought upon the separate causes. . 31-
- If the act complained of creates a continuing source of damage, and is of such as to render the defendant responsible for the continuance, then in cases in which damage is not of the essence of the action, such as trespass, a fresh cause of action arises de die in diem, and in cases where damage is the essence of the action, such as nuisance, a fresh cause of action arises on each occasion when fresh damage accrues. 31-
- A continuing trespass must be distinguished from the consequences of a trespass which, in accordance with the rules explained above, must be compensated for once and for all. Thus where a man wrongfully interferes with another's land otherwise than by placing some foreign substance on it, as for instance where he digs a hole in it, although such interference may, as a consequence of the trespass, create a continuing source of injury, he is liable only to pay compensation for the original trespass, and is under no further obligation to prevent the continuance of the state of things which he had created. In such cases the damages must be recovered once and for all. In cases of continuing nuisances, however, successive actions may from time to time be brought in respect of their continuance, and therefore in actions for nuisance prospective damages cannot be given, except in accordance with the power under Lord Cairns' Act to award damages in substitution for an injunction. In the case of damage caused by the withdrawal of support to land, the making of the excavation on one's own land is in no sense a wrong; the wrong consists wholly in the damage which is caused, and therefore a fresh action may be brought as each fresh subsidence occurs, although the several subsidences result from the same excavation.». (η υπογράμμιση και η έμφαση είναι δική μου)
- Όπως αναφέρεται και στο σύγγραμμα McGregor on Damages, 20η έκδοση, στις παραγράφους 39-024 και 39-025: «39-
- Damages for prospective loss are, in general, recoverable, but an exception arises in the case of continuing wrongs where damages cannot be given at common law for loss beyond the time of commencement of the action or, formerly expressly by rule of court and now hopefully impliedly under the new rules of civil procedure, for loss beyond the time of assessment. Damage to land is an area where continuing torts flourish, and it becomes important to ascertain when the tort is continuing and when not. Only a summary statement is necessary here, as the matter has already been fully considered in dealing with prospective loss generally. 39-
- Nuisances are generally continuing torts so that prospective damages for prospective loss cannot be claimed at law; such losses will therefore be the subject of fresh actions whenever they occur. Nuisances which fall within the principle of Darley Main Colliery Co v Mitchell, are indeed not continuing, but prospective losses will not be claimed because they are unexpected, and if they do later occur a further action can be brought. Trespasses constituted by placing and leaving some object on the claimant's land are continuing; prospective losses therefore cannot be claimed at law, but will ground fresh actions when they occur. On the other hand trespasses constituted by making a hole in the claimant's land are over and done the moment the hole is made; prospective losses therefore can be claimed, and indeed must be, as a second action will necessarily fail.». (η υπογράμμιση είναι δική μου) Βλ. επίσης την παράγραφο 11-
- Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από τα γεγονότα που από την δικογραφία προκύπτουν ως παραδεκτά, αλλά και από την αποδεκτή από το Δικαστήριο μαρτυρία, ο Ενάγοντας, από το έτος 2008, ήταν και συνεχίζει μέχρι και σήμερα να είναι, κατόπιν σχετικής μεταβίβασης, δικαιούχος να εγγραφεί ιδιοκτήτης των διαμερισμάτων με αριθμό 2 και 3 (βλ. τους ισχυρισμούς των παραγράφων 6, 10 και 11 της έκθεσης απαίτησης του Ενάγοντα, σε συνδυασμό). Γεγονός που, σημειώνεται, κατά την δικάσιμο της 22/06/2016 που είχε παρουσιαστεί η μαρτυρία της μητέρας του Ενάγοντα (ΜΕ2), έγινε παραδεκτό από τους διαδίκους με κοινή δήλωση των δικηγόρων τους. Όπως ο Ενάγοντας και η μητέρα του υποστήριξαν, ο ΜΕ1 επιβεβαίωσε και οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3 δεν αμφισβήτησαν, μετά το έτος 2006 που οι Εναγόμενοι 1, 2 και 3 ισχυρίστηκαν ότι προέβησαν στις εργασίες επιδιόρθωσης των βεραντών των διαμερισμάτων με αριθμό 7 και 8, τα διαμερίσματα με αριθμούς 2 και 3, σε διάφορα χρονικά διαστήματα, έτυχαν διάφορες επιδιορθώσεις, χωρίς όμως επίλυση του προβλήματος, από την άποψη του ότι αυτό επανέρχεται και προκαλεί την αναφερόμενη από τον Ενάγοντα οχληρία. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Ενάγοντας στην μαρτυρία του και δεν αμφισβητήθηκε «Κάθε χρόνο χρησιμοποιώ μυκητοκτόνα, αντιμουχλικά και βάφω τα ταβάνια προκειμένου να μην αναπνέω τόσο εγώ όσο και οι ενοικιαστές μου την μούχλα. Είναι πολύ βλαβερό τόσο για την υγεία μας αλλά και επικίνδυνο αφού από την συνεχιζόμενη διάβρωση στα ταβάνια των διαμερισμάτων, απ' ότι μου ανέφερε ο αρχιτέκτονας μου, θα έρθει η στιγμή που η πλάκα των διαμερισμάτων θα καταρρεύσει.» (βλ. παράγραφο 13 του Εγγράφου Β). Ενώ, σύμφωνα με την μαρτυρία της μητέρας του Ενάγοντα (ΜΕ2), η οποία επίσης δεν αμφισβητήθηκε: «Τα . προβλήματα υπάρχουν από το χρόνο της αγωγής και δεν έχουν επιλυθεί μέχρι σήμερα. .» (βλ. την παράγραφο 20 του Εγγράφου Α). Εν όψει των προαναφερομένων γεγονότων, καταλήγω ότι, η ζημιά του Ενάγοντα, που αποτελεί αντικείμενο αυτής της Αγωγής, είναι ζημιά, που, αν και προέρχεται από την ίδια «πηγή», είναι διαφορετική αυτής που υπέστη η μητέρα του, που αποτέλεσε αντικείμενο της Αγωγής με αριθμό 153/2004 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Αμμοχώστου, και ως εκ τούτου, αγώγιμη, εξ αιτίας οχληρίας που είναι συνεχιζόμενη, χωρίς κανένα κώλυμα λόγω δεδικασμένου, εν όψει της διαδοχής του Ενάγοντα του δικαιώματος της μητέρας του να εγγραφεί ως ιδιοκτήτης των διαμερισμάτων με αριθμό 2 και
- Τα προαναφερόμενα, κατά την άποψη μου, αποτελούν και την οδοποιό διαφορά μεταξύ των γεγονότων αυτής της υπόθεσης και των γεγονότων στις υποθέσεις που παραπέμφθηκα από την συνήγορο των Εναγομένων 1 και 2, προς υποστήριξη της εισήγησης τους για το αντίθετο της προαναφερόμενης κατάληξης μου, Γαβριήλ κ. α. ν Αγαπίου
(1998)1 Α.Α.Δ. 1868 και Forrest κ. α. ν Βαρδάκη κ. α.
(2002)1 Α.Α.Δ.
- Στην υπόθεση Γαβριήλ κ. α. ν Αγαπίου
(1998)1 Α.Α.Δ. 1868, ναι μεν αποφασίστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ότι «η δέσμευση που προκύπτει από τη δικαστική απόφαση βαρύνει, εκτός από τους διαδίκους και τους privies - διαδόχους των διαδίκων», εκεί όμως, η μεταγενέστερη αγωγή στην οποία είχε εγερθεί το κώλυμα λόγω δεδικασμένου, αφορούσε συμφέρον του ενάγοντος που «ταυτιζόταν απόλυτα και αποκλειστικά με εκείνο της προκατόχου του», ο οποίος είχε επικαλεστεί για την απαίτηση του την βλάβη της προκατόχου του. Δηλαδή, αφορούσε την ίδια ακριβώς επέμβαση που είχε γίνει στο κτήμα της προκατόχου του το έτος
- Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου «Η αιτία της αγωγής είναι η επέμβαση στο κτήμα που της ανήκε και η ζημία την οποία επιδιώκει να ανακτήσει είναι εκείνη την οποία υπέστη η προκάτοχός του. Το αγώγιμο δικαίωμα είναι το ίδιο και η ταυτότητα συμφέροντος μεταξύ των δύο διαδίκων είναι απόλυτη.».
- Στην υπόθεση Forrest κ. α. ν Βαρδάκη κ. α.
(2002)1 Α.Α.Δ. 6, το σκεπτικό για την κατάληξη του Ανωτάτου Δικαστηρίου να επικυρώσει την πρωτόδικη απόφαση για την ύπαρξη κωλύματος λόγω δεδικασμένου, ήταν ακριβώς το ίδιο. Παραθέτω εδώ, το ουσιαστικότερο του μέρος: «Είναι σαφές και πέραν αμφιβολίας από τα πιό πάνω ότι πράγματι η υπό έφεση αγωγή αφορούσε τα ίδια επίδικα θέματα με την πρώτη αγωγή, αφού η επέμβαση για την οποία εγειρόταν το παράπονο ήταν η ανέγερση των ίδιων υποστατικών στα τεμάχια των εφεσειουσών που ήταν και το αντικείμενο της πρώτης αγωγής. Ικανοποιούνται έτσι όλες οι προϋποθέσεις για ύπαρξη δεδικασμένου (res judicata). Eπιπρόσθετα, καταρρίπτεται και η εισήγηση του συνηγόρου των εφεσειουσών ότι η υπό κρίση επέμβαση θα ήταν δυνατόν να αφορούσε επέμβαση που συνεχιζόταν και που θα έδιδε νέα αιτία αγωγής. Τέτοια πιθανότητα, ως εκ της μαρτυρίας του Μ.Ε.3, σαφώς αποκλείεται, αφού αντίθετα, όπως επισημάναμε, καταδεικνύεται πως αντικείμενο και της παρούσας αγωγής ήταν η ίδια επέμβαση που ήταν και το αντικείμενο της Αγωγής 408/78.». Θεραπείες
- Το ζήτημα των θεραπειών που είναι διαθέσιμες, ως αποτέλεσμα του κάποιος να έχει υποστεί το αδίκημα της ιδιωτικής οχληρίας, αναλύεται στο σύγγραμμα McGregor on Damages, 20η έκδοση, στις παραγράφους από 39-017 έως και 39-
- Οι γενικές αρχές, συνοψίζονται στην παράγραφο 39-017: «39-
- A nuisance may only cause physical damage to the land, as to which the normal measure of damages will be, as in other cases, the diminution in the value of the land. If in the case of physical damage the damages are measured by the cost of replacement this will generally be termed, in relation to nuisance, the cost of abating it. Indeed Bunclark v Hertfordshire C.C., where extensive and continuing damage was caused to a block of flats by ne