Συνεργατικό Ταμιευτήριο Λευκωσίας Λτδ ν. Οικονομίδη κ.α., Αρ. Αγωγής: 7478/11, 31/1/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A54 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 7478/11 Μεταξύ: Συνεργατικό Ταμιευτήριο Λευκωσίας Λτδ Έναγόντων και
- ΧΧΧΧ Οικονομίδη
- ΧΧΧΧ Ζαβρού
- ΧΧΧΧ Κωνσταντινίδη
- ΧΧΧΧ Παστού
- ΧΧΧΧ Οικονομίδου Εναγομένων Ημερομηνία: 31 Ιανουαρίου, 2019 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κα Μ. Κυριάκου. Για τους Εναγόμενους 1,3 και 5 : κ. Σ. Σκορδής με κα Α. Ιωαννίδου. ---------------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή Αντικείμενο της παρούσας διαδικασίας είναι η αγωγή των Εναγόντων εναντίον των Εναγομένων 1‑ 5 με την οποία αξιώνουν απόφαση εναντίον τους στη βάση σύμβασης εγγύησης, η οποία υπεγράφη με σκοπό την παροχή πιστωτικών διευκολύνσεων προς όφελος του προσώπου ονόματι ΧΧΧΧ Ζαβρού. Δικογραφημένοι ισχυρισμοί Είναι καλά θεμελιωμένη αρχή ότι τα δικόγραφα περιορίζουν τα επίδικα θέματα σε εκείνα τα οποία προσδιορίζονται από τη δικογραφία, δηλαδή την απαίτηση, την υπεράσπιση και την απάντηση, όπου υπάρχει. Σχετική είναι η απόφαση Παπαγεωργίου ν. Κλάππα
(1991)1 A.Α.Δ
- Οι Ενάγοντες στην Έκθεση Απαίτησής τους, ισχυρίστηκαν ότι δυνάμει συμφωνίας δανείου ημερομηνίας 21.02.2000 παραχώρησαν στη ΧΧΧΧ Ζαρβού δάνειο εκ λιρών Κύπρου 5.000 ή το ισάξιο σε ευρώ 8.
- Οι Εναγόμενοι 1, 2, 3, 4 και 5 εγγυήθηκαν αλληλέγγυα με την πρωτοφειλέτιδα την ακριβή εκτέλεση των όρων της συμφωνίας μέχρι την εξόφληση. Η εγγύηση των Εναγομένων 1‑ 5 ήτο ημερομηνίας 21.02.
- Οι Ενάγοντες με επιστολή τους προς τους Εναγόμενους ζήτησαν την καταβολή του οφειλόμενου ποσού το οποίο ανερχόταν σε ποσό € 17.064.48 με τόκο 8% από 16.05.11 μέχρι εξοφλήσεως. Ο Εναγόμενος 3 στην Υπεράσπισή του προέβαλε διάφορες προδικαστικές ενστάσεις, τις οποίες, όμως, δεν ζήτησε να εκδικαστούν προδικαστικά. Ο Εναγόμενος 3 παραδέχτηκε ότι υπέγραψε ως εγγυητής της πρωτοφειλέτιδας, αλλά αρνήθηκε τους όρους της συμφωνίας δανείου μεταξύ Εναγόντων και πρωτοφειλέτιδας. Ισχυρίστηκε επίσης ότι για το επίδικο δάνειο έλαβε χώρα ακρόαση διαιτησίας και ο διαιτητής κοινοποίησε προφορικά την απόφασή του προς τον συνήγορό του. Σύμφωνα με τον Εναγόμενο 3 ο διαιτητής με την απόφασή του, έκρινε ότι η επίδικη σύμβαση γραμματίου μεταξύ των Εναγόντων και της πρωτοφειλέτιδας ήταν άκυρη. Αρνήθηκε, τέλος, τις αξιώσεις των Εναγόντων στο σύνολό τους. Οι Εναγόμενοι 1 και 5 με την Υπεράσπισή τους προέβαλαν επίσης προδικαστικές ενστάσεις, τις οποίες, όμως, δεν ζήτησαν να δικαστούν προδικαστικά. Οι Εναγόμενοι 1 και 5 παραδέχτηκαν ότι υπέγραψαν ως εγγυητές της πρωτοφειλέτιδας, αλλά αρνήθηκαν τους υπόλοιπους ισχυρισμούς των Εναγόντων ως προς το περιεχόμενο των όρων της επίδικης σύμβασης. Αρνήθηκαν, τέλος, ότι οι Ενάγοντες δικαιούται στις αξιώσεις τους. Το κλητήριο εναντίον των Εναγομένων 2 και 4 εξέπνευσε και έτσι η υπόθεση προχώρησε για ακρόαση μόνο για τους Εναγομένους 1, 3 και
- Μαρτυρία Προς απόδειξη της υπόθεσης των Εναγόντων κατέθεσαν δύο μάρτυρες, ο ΧΧΧΧ Ανδρέου, (ΜΕ1) και ο ΧΧΧΧ Χριστοδούλου (ΜΕ2). Ο ΜΕ1 κατά την κυρίως εξέτασή του αναφέρθηκε στο περιεχόμενο και στους όρους τόσο της συμφωνίας παροχής πιστωτικών διευκολύνσεων, όσο και της επίδικης εγγύησης και κατέθεσε έξι
(6)συνολικά Τεκμήρια. Συγκεκριμένα κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 έγγραφο συμφωνίας ημερομηνίας 21.02.2000, ως Τεκμήριο 2 αίτηση για άνοιγμα τρεχούμενου λογαριασμού ημερομηνίας 3.10.1996, ως Τεκμήριο 3 έγγραφο με τίτλο αίτηση για παροχή δανείου, ως Τεκμήριο 4 κατάσταση λογαριασμού ημερομηνίας 26.04.18, ως Τεκμήριο 5 απόδειξη είσπραξης ημερομηνίας 22.05.14, ως Τεκμήριο 6 απόδειξη είσπραξης ημερομηνίας 2.07.
- Δήλωσε, επίσης, ότι οι Ενάγοντες παραχώρησαν δάνειο στην πρωτοφειλετίδα, ως το Τεκμήριο 1, και άνοιξαν προς όφελός της τον λογαριασμό υπ' αριθμόν ΧΧΧΧ
- Ο εν λόγω λογαριασμός στις 13.10.2010 παρουσίαζε υπόλοιπο εκ € 16.146,
- Οι Εναγόμενοι υπέγραψαν ως εγγυητές της πρωτοφειλέτιδας στο Τεκμήριο 1 και η εξ εγγυήσεως ευθύνη τους ανερχόταν στο ποσό των Λ.Κ 5.000 ή € 8.543, πλέον τόκους και έξοδα. Οι Ενάγοντες μέσω επιστολής τους ζήτησαν από τους Εναγομένους να εξοφλήσουν το πιο πάνω ποσό πλην, όμως, οι Εναγόμενοι αμέλησαν να το πράξουν. Κατά την αντεξέτασή του αναγνώρισε ότι στο Τεκμήριο 3 εμφαίνονται χειρόγραφες σημειώσεις του ίδιου, δέχθηκε επίσης ότι η πρωτοφειλέτιδα ήταν πελάτιδα των Εναγόντων. Σε ερώτηση εάν γνώριζε κατά πόσο εκδόθηκε εναντίον της πρωτοφειλέτιδας διάταγμα παραλαβής της περιουσίας της, απάντησε ότι δεν γνώριζε. Σε ερώτηση εάν γνώριζε το κατά πόσο εκδόθηκε διάταγμα πτώχευσης εναντίον της πρωτοφειλέτιδας απάντησε, επίσης, ότι δεν γνώριζε. Συμφώνησε, όμως, ότι έγινε έλεγχος ως προς τα πιο πάνω, αλλά όπως εξήγησε, επειδή δεν υπήρχε ηλεκτρονική ενημέρωση τότε ως προς το αρχείο πτωχευσάντων, δεν θα ήταν δυνατό να εντοπιστούν τα πιο πάνω στοιχεία. Σε υποβολή ότι οι Ενάγοντες ουδέποτε ενημέρωσαν τους εγγυητές σχετικά με τα περιουσιακά στοιχεία της πρωτοφειλέτιδας απάντησε ότι δεν γνωρίζει και δεν μπορεί να απαντήσει. Σε ερώτηση εάν η παρούσα υπόθεση παραπέμφθηκε προηγουμένως σε διαιτησία δέχθηκε μεν ότι παραπέμφθηκε, αλλά δεν θυμόταν να απαντήσει ποιός ήταν ο διαιτητής, ο οποίος επιλήφθηκε της διαφοράς. Δεν γνώριζε, επίσης, το κατά πόσο και το εάν ο διαιτητής απέρριψε τη συγκεκριμένη υπόθεση ή ενημέρωσε σχετικά τους δικηγόρους των διαδίκων. Σε ερώτηση εάν δόθηκε το δικαίωμα στους Εναγόμενους 1 ‑ 5 πριν την υπογραφή της επίδικης συμφωνίας εγγύησης να λάβουν ανεξάρτητη νομική συμβουλή, απάντησε ότι δεν θυμάται. Από ό,τι πιστεύει οι Εναγόμενοι 1-5 λάμβαναν επιστολές για τις καθυστερήσεις. Προσδιόρισε, όμως, ότι δεν μπορεί να ξέρει εάν έλαβαν ή όχι τις επιστολές. Σε ερώτηση να υποδείξει επί του Τεκμηρίου 4 χρεώσεις τήρησης λογαριασμού απάντησε ότι δεν φαίνονται. Σε ερώτηση εάν η κατάσταση λογαριασμού, Τεκμήριο 4, αφορά την περίοδο μετά την παραπομπή της υπόθεσης σε διαιτησία απάντησε ναι. Συμφώνησε επίσης, ότι το Τεκμήριο 4 ξεκινά με μεταφερόμενο υπόλοιπο εκ 12.069,72 ευρώ. Σε υποβολή ότι η κατάσταση λογαριασμού δεν είναι ορθή απάντησε ότι είναι ορθή. Σε υποβολή ότι καμία από τις χρεώσεις του επίδικου λογαριασμού δεν είναι ορθή απάντησε ότι τα υπόλοιπα είναι ορθά. Επόμενος μάρτυρας ήταν ο ΜΕ2, ο οποίος δήλωσε ότι εργάζεται στη Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα από το
- Από το 1990 εργάζεται στο Τμήμα Ανάκτησης Χρεών. Δήλωσε, επίσης, ότι είναι απόφοιτος νομικής. Ως προς τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης αναγνώρισε ότι το Τεκμήριο 3 είναι η αίτηση της πρωτοφειλέτιδας για παροχή δανείου σε τρεχούμενο λογαριασμό. Η εν λόγω αίτηση εγκρίθηκε στις 10.02.
- Ερωτηθείς, εάν γινόταν κάποιος έλεγχος αναφορικά με την παροχή δανείου απάντησε ότι αρχικά έλεγχος γινόταν από τον λειτουργό χορηγήσεων σε ό, τι αφορά την κατάσταση του αιτούμενου το δάνειο. Στη συγκεκριμένη υπόθεση υπέδειξε ότι έγινε έλεγχος από τον συνάδελφό του τον ΜΕ
- Ερωτηθείς σχετικά με το Τεκμήριο 4 απάντησε ότι στις 13.10.10 ο εν λόγω λογαριασμός παρουσίαζε υπόλοιπο εξ ευρώ 16.146,
- Ακολούθως υπέδειξε ότι η υπόθεση παραπέμφθηκε σε διαιτησία. Σε ερώτηση αν γνωρίζει το αποτέλεσμα της διαδικασίας διαιτησίας απάντησε ότι δεν γνωρίζει. Κατά την αντεξέτασή του απάντησε ότι δεν γνωρίζει κατά πόσο η αίτηση διαιτησίας απορρίφθηκε. Διαφώνησε, επίσης, με τη θέση ότι ο λόγος που απορρίφθηκε ήταν ότι εναντίον της πρωτοφειλέτιδας είχε εκδοθεί διάταγμα παραλαβής. Σε ερώτηση κατά πόσο γνωρίζει για το εάν γινόταν έλεγχος ως προς την ύπαρξη διατάγματος παραλαβής εναντίον της περιουσίας των αιτούντων δανεισμό, απάντησε ότι ο έλεγχος γινόταν σύμφωνα με τα μέσα που υπήρχαν στη διάθεση της τράπεζας την εποχή εκείνη. Τόνισε ότι δεν υπήρχε αρχείο πτωχεύσεως και η μοναδική πληροφόρηση ήταν η δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα. Εξήγησε, όμως, ότι σε περίπτωση που ήταν εις γνώσιν της τράπεζας η έκδοση διατάγματος παραλαβής εναντίον της περιουσίας κάποιου προσώπου, δεν θα παραχωρούσε δάνειο η τράπεζα και η αίτηση δανείου θα απορριπτόταν. Αρνήθηκε τη θέση ότι έγινε έλεγχος και εντοπίστηκε ότι εναντίον της πρωτοφειλέτιδας είχε εκδοθεί διάταγμα παραλαβής. Σε υποβολή ότι η πρωτοφειλέτιδα την 10.09.2002 κηρύχθηκε σε πτώχευση απάντησε ότι δεν γνωρίζει, όπως δεν γνώριζε εάν οι εγγυητές είχαν οποιανδήποτε ενημέρωση. Δήλωσε, επιπλέον, ότι τέτοια ενημέρωση δεν προκύπτει να υπήρχε από τον φάκελο. Δήλωσε ότι δεν γνώριζε εάν αποστάληκαν επιστολές από την Ενάγουσα προς τους Εναγόμενους 1 ‑ 5 πριν την έγερση της διαδικασίας διαιτησίας. Γνώριζε, όμως, ότι οι Εναγόμενοι ειδοποιήθηκαν για τη διαιτησία και παρευρέθηκαν. Σε υποβολή ότι το Τεκμήριο 4 είναι λανθασμένο και ότι τα υπόλοιπα που αναγράφονται σ' αυτά είναι λανθασμένα απάντησε ότι διαφωνεί. Διαφώνησε, επίσης, με την υποβολή ότι ο λογαριασμός χρεωνόταν με λάθος επιτόκια, όπως και με το ότι κακώς χρεώθηκαν ποσά για έξοδα τήρησης λογαριασμού. Μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης για την Ενάγουσα τη σκυτάλη της μαρτυρίας έλαβε η πλευρά των Εναγομένων. Πρώτος μάρτυρας για τους Εναγόμενους ήταν ο Εναγόμενος 3, XXXXX Κωνσταντινίδης, ΜΥ
- Στη μαρτυρία του ΜΥ1 κατατέθηκαν συνολικά πέντε
(5)Τεκμήρια. Συγκεκριμένα κατατέθηκε ως Τεκμήριο 7 διάταγμα του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας στην αίτηση 235/97, ως Τεκμήριο 8 ειδοποίηση αναφορικά με τη διαδικασία διαιτησίας ημερομηνίας 17.03.11, ως Τεκμήριο 9 διάταγμα του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας στην αίτηση 235/97, ως Τεκμήριο 10 ειδοποίηση για διαιτησία απευθυνόμενη προς τον Εναγόμενο 1 ημερομηνίας 17.03.11, ως Τεκμήριο 11 ειδοποίηση για διαιτησία προς την Εναγομένη 5, ημερομηνίας 17.03.
- Κατά την κυρίως εξέτασή του ο ΜΥ1 δήλωσε ότι στις 21.02.2000 υπέγραψε ως εγγυητής σε γραμμάτιο αναφορικά με την πρωτοφειλέτιδα ΧΧΧΧ Ζαβρού. Κατά τον χρόνο υπογραφής της εγγύησης είχε εκδοθεί εναντίον της περιουσίας της πρωτοφειλέτιδας διάταγμα παραλαβής. Ήταν η θέση του ότι ουδέποτε ενημερώθηκε από την Ενάγουσα για το πιο πάνω γεγονός και πώς εάν γνώριζε το πιο πάνω δεν θα υπέγραφε ως εγγυητής. Δήλωσε, περαιτέρω, ότι σε σχέση με την υπό αναφορά υπόθεση οι Ενάγοντες προχώρησαν σε διαιτησία, η οποία έλαβε χώρα στις 18.04.
- Ο ίδιος κλήθηκε να παραστεί σε αυτή. Κατά την εν λόγω διαδικασία ήταν παρών και ο δικηγόρος του κύριος Χριστάκης Χριστοφίδης. Αφού παρήλθε κάποιο χρονικό διάστημα από την ακροαματική διαδικασία της διαιτησίας, ο διαιτητής επικοινώνησε με τον δικηγόρο του ΜΥ1 και τον πληροφόρησε ότι η απόφασή του ήταν ότι το επίδικο γραμμάτιο ήταν άκυρο. Υπό το φως των πιο πάνω εξέφρασε τη θέση ότι η αγωγή πρέπει να απορριφθεί. Κατά την αντεξέτασή του δήλωσε ότι η πρωτοφειλέτιδα ήταν κουνιάδα του, ενώ με τους υπόλοιπους εγγυητές δεν είχε οποιαδήποτε συγγενική σχέση. Συμφώνησε, επίσης, ότι με την πρωτοφειλέτιδα ήταν γείτονες. Ως προς το Τεκμήριο 3 δήλωσε ότι περιήλθε στην κατοχή του, στη διαδικασία διαιτησίας και επέμεινε ότι ουδέποτε ενημερώθηκε είτε ο ίδιος είτε οι άλλοι εγγυητές σχετικά με το γεγονός της ύπαρξης διατάγματος παραλαβής εναντίον της περιουσίας της πρωτοφειλέτιδας. Προσδιόρισε ότι στη διαδικασία διαιτησίας ήταν παρόντες ο ίδιος και οι εγγυητές 1, 4 και
- Δήλωσε ότι με την ολοκλήρωση της διαδικασίας διαιτησίας αποχώρησαν από τον χώρο και ο διαιτητής εκείνην την ημέρα δεν τους κοινοποίησε οποιαδήποτε απόφαση. Αρνήθηκε, όμως, την υποβολή ότι ο διαιτητής δεν κοινοποίησε οποιαδήποτε απόφαση. Επόμενος μάρτυρας για την υπεράσπιση ήταν ο δικηγόρος ΧΧΧΧ Χριστοφίδης ΜΥ
- Κατά την κυρίως εξέτασή του δήλωσε ότι γνωρίζει τον Εναγόμενο 3 από το 1992, περίοδο κατά την οποία διατελούσε Δήμαρχος Λατσιών. Προσπάθησε να ανατρέξει στον φάκελο της υπόθεσης, όμως λόγω της μεγάλης παρέλευσης χρόνου δεν βρήκε οποιαδήποτε στοιχεία. Θυμάται, όμως, ότι μετά το πέρας της διαδικασίας διαιτησίας επικοινώνησε μαζί του ο διαιτητής και του ανέφερε, ότι οι Εναγόμενοι έχουν δίκαιο και ότι η διαδικασία δεν θα συνεχιστεί. Ακολούθως τηλεφώνησε στους συνηγόρους των υπολοίπων εγγυητών και τους ενημέρωσε. Κατά την αντεξέτασή του δήλωσε ότι γνωρίζει πότε κηρύσσεται κάποιο πρόσωπο σε πτώχευση και ότι κατά την ημερομηνία της διαιτησίας ήταν εις γνώση του το Τεκμήριο
- Δήλωσε ότι δεν έλαβαν γραπτή απόφαση. Σε ερώτηση εάν είθισται οι αποφάσεις των διαιτητών να είναι γραπτές και να γνωστοποιούνται στους διαδίκους, απάντησε ότι εκ πείρας γνωρίζει ότι οι αποφάσεις κοινοποιούνται. Εξήγησε, όμως, ότι δεν του ανέφερε ο διαιτητής ότι εξέδωσε απόφαση αλλά αυτό που του ανέφερε ήταν ότι η διαδικασία διαιτησίας δεν θα συνεχιστεί. Σε υποβολή ότι τα όσα αναφέρει δεν είναι ακριβή, απάντησε ότι δεν έχει οποιονδήποτε λόγο να πει ψέματα και επανέλαβε ότι ολοκληρώθηκε η διαδικασία, δεν εκδόθηκε γραπτή απόφαση, αλλά το πιο πάνω είναι ζήτημα που αφορά την τράπεζα και όχι τον ίδιο. Σε ερώτηση αν του ανάφερε ο διαιτητής ότι η διαδικασία διακόπτεται, ήταν σαφής και κατηγορηματικός ότι δεν του ανέφερε κάτι τέτοιο αλλά το μόνο που του είχε αναφέρει ήταν ότι η διαδικασία δεν θα συνεχιστεί. Τόνισε ότι δεν υπήρχε θέμα διακοπής της διαδικασίας. Εισηγήσεις των Διαδίκων Μετά το πέρας της ακροαματικής διαδικασίας, οι επαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων μέσω εμπεριστατωμένων γραπτών αγορεύσεων προώθησαν ο καθένας τις θέσεις του, τις οποίες το Δικαστήριο έχει κατά νου. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Κατ' αρχάς τονίζεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται κατά κύριο λόγο στη βάση της μαρτυρίας που σχετίζεται με τα επίδικα θέματα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Τσιαττές ν. Solomonides (Cartridges Industries) Ltd
(2009)1 A.A.Δ. 974 και Mirza Feiz Hasan v. Μιχάλη Ανδρέου, ECLI:CY:AD:2015:A803, Π.Ε 2/2011, ημερομηνίας 2.12.2015. Στη βάση των πιο πάνω, έχω παρακολουθήσει τους μάρτυρες στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, έχοντας την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που απαντούν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους, ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που, σύμφωνα με τη νομολογία, ενέχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Σχετική είναι η απόφαση C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273. Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του. Σχετικά παραπέμπω στην απόφαση Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου
(2011)1 Α.Α.Δ. 1797. Προσεγγίζω, συνεπώς, το καθήκον αξιολόγησης της μαρτυρίας ενός μάρτυρα με γνώμονα το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα, αλλά και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Σχετική είναι η απόφαση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506. Περαιτέρω, όπου είναι δυνατό, η μαρτυρία εκάστου μάρτυρα συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων. Σχετική είναι η απόφαση Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ 1056 και η πρόσφατη απόφαση Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, ECLI:CY:AD:2018:A179, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018. Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Kadis v. Nicolaou
(1986)1 C.L.R 212, 216, Χρίστου ν. Khoreva
(2002)1(A) Α.Α.Δ. 45. Επιπρόσθετα, στην υπόθεση Χριστοφίνης ν. Φραντζή ECLI:CY:AD:2017:C35, Πολ. Έφεση328/11, ημερομηνίας 31.5.2017, υποδείχθηκε ότι το περιεχόμενο της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα υπόκειται στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας. Περαιτέρω, δείκτη ως προς την αξιοπιστία κάποιου μάρτυρα αποτελεί και η προβολή ισχυρισμών που συγκρούονται με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς ή βρίσκονται σε διάσταση με αυτούς. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Νεοφύτου κ.ά ν. Γερακιώτη ,
(2010)1 Α.Α.Δ. 25 και Χρίστου ν. Ηροδότου
(2008)1 Α.Α.Δ. 676. Διευκρινίζω επίσης ότι οι υποβολές των συνηγόρων από μόνες τους δεν έχουν καμιά αποδεικτική αξία και αν δεν προσαχθεί αργότερα αντίστοιχη μαρτυρία παραμένουν απλά μετέωροι ισχυρισμοί. Σχετική είναι η απόφαση Ησαϊας Ιωαννίδης ν. Αστυνομίας
(2012)2 Α.Α.Δ.
- Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ
- Ο ΜΕ1 έκανε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Μέσα από τη μαρτυρία του ΜΕ1 διαπιστώνεται ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να μεταφέρει τα γεγονότα ως ο ίδιος τα γνωρίζει και ως έχουν περιέλθει στην αντίληψή του μέσα από το περιεχόμενο του φακέλου που τηρούν οι Ενάγοντες. Οι αναφορές του σχετικά με την ύπαρξη και τους όρους τόσο της συμφωνίας παροχής πιστωτικών διευκολύνσεων όσο και της εγγύησης δεν αμφισβητήθηκαν και υποστηρίζονται από την ενώπιόν μου έγγραφη μαρτυρία. Οι θέσεις του ΜΕ1 επί των γεγονότων κρίνω ότι είναι αληθείς και ειλικρινείς. Ασφαλώς, δεν παραγνωρίζω ότι ο ΜΕ1 είναι μάρτυρας γεγονότων και οι θέσεις που εξέφρασε επί επίδικων ζητημάτων, όπως η θέση ότι το υπόλοιπο του Τεκμήριου 4 είναι ορθό, δεν μπορούν να δεσμεύσουν το Δικαστήριο. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ2 Ο ΜΕ2 επίσης έκανε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο και η μαρτυρία του χαρακτηριζόταν από αμεσότητα και πειστικότητα. Ο ΜΕ2 όπως και ο ΜΕ1 μετέφερε στο Δικαστήριο τα γεγονότα ως ο ίδιος τα γνωρίζει και τα αντιλήφθηκε μέσα από το περιεχόμενο των φακέλων που τηρούσαν οι Ενάγοντες. Οι αξιολογικές κρίσεις που εξέφρασε περί της ορθότητας του Τεκμήριου 4 θα κριθούν μέσα από το περιεχόμενο του ίδιου του Τεκμήριου και των όσων αυτό καταγράφει. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΥ1 Ο μαρτυρία του ΜΥ1 στηρίζεται από την έγγραφη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου και συνδέεται με το ζήτημα της ύπαρξης διατάγματος παραλαβής εναντίον της περιουσίας της πρωτοφειλέτιδας και τη μη ενημέρωση των εγγυητών σχετικά. Περαιτέρω η μαρτύρια του σχετικά με τη διαδικασία διαιτησίας συνάδει με τη μαρτυρία του ΜΥ2 και δεν αντικρούεται από άλλη μαρτυρία. Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΥ2 Ο ΜΥ2 προξένησε, επίσης, θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του χαρακτηρίζεται από ευθύτητα και σαφήνεια. Επίσης τα όσα ανέφερε δεν αντικρούονται από αντίθετη μαρτυρία. Παράλληλα κατά την αντεξέτασή του δεν έχει προκύψει οτιδήποτε ικανό να κλονίσει την αξιοπιστία του. Ευρήματα Στη βάση των δικογραφημένων ισχυρισμών των διαδίκων και της πιο πάνω αξιολόγησης, προχωρώ στη διατύπωση ευρημάτων ως προς τα πρωτογενή γεγονότα της υπόθεσης. Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι οι Ενάγοντες δυνάμει συμφωνίας, ημερομηνίας 21.2.2000, με τίτλο «Γραμμάτιον σε Τρεχούμενο» παραχώρησαν στη ΧΧΧΧ Ζαβρού πιστωτικές διευκολύνσεις ύψους Λ.Κ 5.000 ή το ισάξιο σε ευρώ 8.
- Την ίδια ημερομηνία οι Εναγόμενοι 1,3 και 5 εγγυήθηκαν τις υποχρεώσεις της πρωτοφειλέτιδας που απορρέουν από την πιο πάνω συμφωνία. Οι Ενάγοντες παραχώρησαν στην πρωτοφειλέτιδα το επίδικο δάνειο και άνοιξαν σχετικά προς όφελος της τον λογαριασμό υπ' αριθμόν ΧΧΧΧ
- Οι Εναγόντες παρέπεμψαν τη διαφορά που προέκυπτε από την πιο πάνω συμφωνία σε διαιτησία. Η διαιτησία διεξήχθη στις 18.4.2011 στα γραφεία των Εναγόντων. Στην εν λόγω διαιτησία παραβρέθηκαν οι Εναγόμενοι 1, 3, 4 και
- Μετά το πέρας της διαδικασίας διαιτησίας, ο διαιτητής επικοινώνησε με τον ΜΥ2 και του ανέφερε ότι η διαδικασία δεν θα συνεχιζόταν. Την 13.11.1997 εκδόθηκε διάταγμα παραλαβής εναντίον της περιουσίας της πρωτοφειλέτιδας, το οποίο δεν ήταν εις γνώση των Εναγόντων. Νομική Πτυχή Όπως έχει κριθεί στην απόφαση Πούρικος ν. Σάββα κ.ά.
(1991)1 ΑΑΔ 507, η βασική υποχρέωση κάθε ενάγοντα είναι να αποδείξει με αξιόπιστη μαρτυρία τα βασικά γεγονότα πάνω στα οποία επέλεξε να βασίσει την απαίτησή του, με τη μορφή που ο ίδιος τα καθόρισε στα δικόγραφά του. Το επίπεδο απόδειξης των ισχυρισμών του εκάστοτε ενάγοντα βρίσκεται στο επίπεδο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Η έννοια του ισοζυγίου των πιθανοτήτων έχει ερμηνευθεί νομολογιακά σε πολλές υποθέσεις. Σχετική είναι η απόφαση Μαρσέλ ν. Λαϊκής
(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, όπου με αναφορά στις σχετικές αυθεντίες επί του θέματος, κρίθηκε ότι το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Σχετικές επί του προκειμένου είναι οι αποφάσεις Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, Βaloise Insurance Co Ltd v. Κατωμονιάτη κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 1275 και Tekinder Pal κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(2010)2 Α.Α.Δ. 551. Ενώ, όπως έχει νομολογηθεί στην υπόθεση Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614, μόνο αξιόπιστη μαρτυρία μπορεί να βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων. Στην υπό κρίση υπόθεση οι Εναγόμενοι 1,3 και 5 ενάγονται υπό την ιδιότητά τους ως εγγυητές. Σύμφωνα με το άρθρο 86 του περί Συμβάσεων Νόμου ο εγγυητής ευθύνεται στην έκταση που ευθύνεται και ο πρωτοφειλέτης, εκτός βέβαια και εάν προνοείται διαφορετικά στη σύμβαση εγγύησης. Σχετική, επίσης, είναι η απόφαση Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ ν. Σταυρινού
(2005)1 Α.Α.Δ. 1390, όπου η αποτυχία των Εναγόντων να αποδείξουν το χρέος του πρωτοφειλέτη οδήγησε σε απόρριψη της αγωγής και για τον εγγυητή. Συνεπώς, η απόδειξη του χρέους εναντίον της πρωτοφειλέτιδας αποτελεί προϋπόθεση για την απόφαση περί της ύπαρξης οφειλής εκ μέρους των Εναγομένων 1,3 και
- Το γεγονός ότι η πρωτοφειλέτιδα δεν είναι διάδικος στη διαδικασία δεν απαλλάσσει τους Ενάγοντες από το να αποδείξουν την ύπαρξη του χρέους, αφού η απόδειξη του χρέους αποτελεί προϋπόθεση για την ευθύνη των Εναγομένων 1,3 και 5 και οι τελευταίοι αμφισβήτησαν την αξίωση των Εναγόντων στο σύνολό της. Επιπλέον, οι Εναγόμενοι 1,3 και 5, κατά την ακρόαση αμφισβήτησαν την ορθότητα του αξιούμενου χρέους. Τονίζεται, συναφώς, ότι η τράπεζα σε κάθε περίπτωση, ακόμα και σε περίπτωση μη εμφάνισης της άλλης πλευράς στη διαδικασία, οφείλει να αποδείξει το ύψος του κατ΄ ισχυρισμόν χρέους. Σχετική είναι η απόφαση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Γιώργου Οικονόμου, ECLI:CY:AD:2014:A786, Πολ. Έφεση. 335/2009, ημερ. 17.10.
- Στην υπό κρίση υπόθεση προς απόδειξη του επίδικου χρέους κατατέθηκε το Τεκμήριο 4 κατάσταση λογαριασμού, η οποία ξεκινά από τις 28.4.
- Η εν λόγω κατάσταση λογαριασμού ξεκινά με μεταφερόμενο υπόλοιπο εξ € 12.049,
- Επιπλέον, ο ΜΕ1 ανέφερε απλά ότι παραχωρήθηκε το επίδικο δάνειο στην πρωτοφειλέτιδα χωρίς οποιαδήποτε άλλη αναφορά, ως προς τον χρόνο που αυτό εκταμιεύτηκε και για το πώς κινήθηκε μετέπειτα ο λογαριασμός μέχρι την ημερομηνία που ξεκινούν οι καταγραφές στο Τεκμήριο
- Με αναφορά στην κατάσταση λογαριασμού, Τεκμήριο 4, τόσο ο ΜΕ1 όσο και ο ΜΕ2 εξέφρασαν τη θέση ότι το αξιούμενο υπόλοιπο είναι ορθό και ήταν προφανές ότι αντλούσαν τη σχετική τους γνώση αποκλειστικά από το περιεχόμενο αυτού. Από τα πιο πάνω εξάγεται το συμπέρασμα ότι υφίσταται κενό στη κίνηση λογαριασμού από την ημερομηνία ανοίγματος του λογαριασμού μέχρι την ημερομηνία που η επίδικη κατάσταση ξεκινά με μεταφερόμενο υπόλοιπο, χωρίς να υφίσταται οποιαδήποτε μαρτυρία για την ακριβή ημερομηνία ανοίγματος του επίδικου λογαριασμού, για το πώς κινήθηκε αυτός και τις τυχόν χρεοπιστώσεις που απολήγουν στο κατ' ισχυρισμόν μεταφερόμενο υπόλοιπο. Επομένως, το επόμενο ερώτημα που αναδύεται είναι το κατά πόσο το Τεκμήριο 4 αποτελεί επαρκή μαρτυρία για την απόδειξη του χρέους. Στην υπόθεση D & G Products Ltd v. Premiχco Asphalting Company Ltd
(1999)1(A) A.A.Δ. 263, κρίθηκε, ότι η γενική αναφορά σε υπόλοιπο αναγόμενο στο παρελθόν δεν αποδείκνυε το αντίστοιχο μέρος της αξίωσης ακόμα και στην απουσία μαρτυρίας από την άλλη πλευρά. Μάλιστα στην πιο πάνω υπόθεση υποδείχθηκε ότι η απλή δήλωση περί χρέους χωρίς οτιδήποτε που να τη στηρίζει συνιστά ισχυρισμό στερούμενο αποδεικτικής αξίας. Περαιτέρω, στην υπόθεση Σταυρινού (ανωτέρω), λέχθηκαν τα ακόλουθα σημαντικά ως προς την απόδειξη τραπεζικού χρέους : «Ορθά, επομένως, το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε, τελικά, ότι "οι καταστάσεις λογαριασμών Τεκμήριο 7 και Τεκμήριο 8 δεν εξηγήθηκαν με την πρέπουσα σαφήνεια και πειστικότητα, αφού παραμένουν εντελώς άγνωστα τα στοιχεία των όποιων συντελεστών ή χρεοπιστώσεων που έγιναν στο παρελθόν και τα οποία απέληγαν στο εμφανιζόμενο υπόλοιπο", με αποτέλεσμα να καταλήξει ότι δεν αποδείχθηκε εναντίον της εφεσίβλητης το αξιούμενο ούτε οποιοδήποτε άλλο ποσό.» Η πιο πάνω προσέγγιση επιβεβαιώθηκε στην υπόθεση Γρηγορίου Γεώργιος ν. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ
(2010)1 ΑΑΔ 846, όπου υποδείχθηκαν τα ακόλουθα : «Στην προκείμενη περίπτωση υπάρχει κενό στην κίνηση λογαριασμού μεταξύ 28.6.2000 και 1.10.2002 που ξεκινά η κατάσταση λογαριασμού, Τεκμήριο
- Καμιά μαρτυρία δεν τέθηκε ενώπιον του πρωτόδικου δικαστηρίου που να δείχνει ποιο ποσό δόθηκε αρχικά στον πρωτοφειλέτη, ποιες ήταν οι χρεοπιστώσεις μέχρι 1.10.2002 και πώς προέκυψε το ποσό των £24.482,63 που φαίνεται ως μεταφερόμενο υπόλοιπο στην κατάσταση λογαριασμού, Τεκμήριο
- Η αόριστη δήλωση της μάρτυρος ότι οι λογαριασμοί «είναι ορθοί», θεωρούμε, έστω και χωρίς αντεξέταση, ότι δεν είναι αρκετή για να αποδείξει το ακριβές οφειλόμενο υπόλοιπο σε μια υπόθεση που ήταν υπό αμφισβήτηση.» Σχετική επίσης είναι η απόφαση στην υπόθεση Φιλική Ασφαλιστική ν. Γιαννούλλας Κυριάκου κ.ά, Πολ. Έφεση 171/11, ημερομηνίας 29.6.
- Στην υπό κρίση υπόθεση όπως διαπιστώθηκε ανωτέρω υφίσταται κενό στη κίνηση λογαριασμού από την ημερομηνία ανοίγματος του λογαριασμού μέχρι την ημερομηνία που η επίδικη κατάσταση λογαριασμού ξεκινά με μεταφερόμενο υπόλοιπο, χωρίς να υφίσταται οποιαδήποτε μαρτυρία για την ακριβή ημερομηνία ανοίγματος του επίδικου λογαριασμού, για το πώς κινήθηκε αυτός και τις τυχόν χρεοπιστώσεις που απολήγουν στο κατ' ισχυρισμόν μεταφερόμενο υπόλοιπο. Το πιο πάνω κενό δεν συμπληρώθηκε με άλλη μαρτυρία που να επεξηγούσε το εμφανιζόμενο υπόλοιπο. Έτσι η υπό κρίση υπόθεση διαφοροποιείται από την πρόσφατη απόφαση Ρώσσου ν. Ελληνικής Τράπεζας ( Χρηματοδοτήσεις) Λτδ, Πολ. Έφεση 448/12, ημερομηνίας 17.12.2008, όπου, πάρα τη μη κατάθεση κατάστασης λογαριασμού, προσφέρθηκε αξιόπιστη μαρτυρία που επεξηγούσε με λεπτομέρεια το πώς προέκυπτε το εκεί αξιούμενο ποσό. Αντίθετα, στην υπό κρίση υπόθεση η μαρτυρία των ΜΕ1 και ΜΕ2 παρέπεμπε αποκλειστικά στο Τεκμήριο 4, χωρίς οποιαδήποτε άλλη επεξήγηση ή λεπτομέρεια και συνεπώς οι σχετικές δηλώσεις των μαρτύρων αποτελούν ισχυρισμούς στερούμενους αποδεικτικής αξίας. Συνεπώς, προκύπτει ότι η επίδικη κατάσταση λογαριασμού, Τεκμήριο 4, δεν εξηγήθηκε με την πρέπουσα σαφήνεια και πειστικότητα. Αποτέλεσμα των πιο πάνω είναι να μην έχει αποδειχθεί το αξιούμενο ή οποιοδήποτε άλλο ποσό ως οφειλόμενο. Στη βάση των ανωτέρω κρίνω ότι οι Ενάγοντες απέτυχαν να αποδείξουν την ύπαρξη και το ύψος του κατ' ισχυρισμόν χρέους της πρωτοφειλέτιδας. Συνακόλουθα απέτυχαν να αποδείξουν την αξίωσή τους, στο αναγκαίο επίπεδο, εναντίον των Εναγομένων 1,3 και
- Σχετική είναι η απόφαση Σταυρινού (ανωτέρω). Υπό το φώς των πιο πάνω η αγωγή των Ενάγοντων εναντίον των Εναγομένων 1,3 και 5 κρίνεται απορριπτέα. Κατάληξη Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου η αγωγή εναντίον των Εναγομένων 1,3 και 5 απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Εναγομένων και εναντίον των Εναγόντων ως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ............. (Υπ.) Μ. Χριστοδούλου, E.Δ ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο