Λάμπρου κ.α. ν. Κυριακίδη κ.α., Συνενωμένες Αγωγές αρ. 242/10 και 3484/11, 22/2/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A96 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Στ. Χατζηγιάννη, Π.Ε.Δ. Συνενωμένες Αγωγές αρ. 242/10 και 3484/11 Αρ. Αγωγής: 242/10 Μεταξύ: XXXXX Ι. Κυριακίδη, εκ Λευκωσίας, οδός XXXXX 10-12, ως κατονομαζόμενου εκτελεστή της διαθήκης της αποβιώσασας XXXXX XXXXX Λάμπρου, τέως εκ Λευκωσίας Ενάγοντος - Και - XXXXX Θεοδώρου, εκ Λάρνακας, XXXXX 1, XXXXX Μέγαρο, Xος όροφος, γρ. XXXXX, ως διαχειριστή της περιουσίας της αποβιώσασας XXXXX XXXXX Λάμπρου, τέως εκ Λευκωσίας Εναγομένου Αρ. Αγωγής: 3484/11 Μεταξύ:
- XXXXX Λάμπρου
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Πυρίσιη
- XXXXX Χαιλή
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη Εναγόντων - Και -
- XXXXX Ι. Κυριακίδη, από Λευκωσία, ως εκτελεστή της Διαθήκης αρ. 126/2006
- XXXXX Κωνσταντίνου Εναγομένων και εξ Ανταπαιτήσεως Μεταξύ: XXXXX Ι. Κυριακίδη, από Λευκωσία, ως εκτελεστή της Διαθήκης αρ. 126/2006 Ενάγοντος - Και -
- XXXXX Λάμπρου
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Πυρίσιη
- XXXXX Χαιλή
- Α XXXXX νδρέα Στ. Ιακωβίδη, Μετά του XXXXX Θεοδώρου, εκ Λάρνακας, XXXXX 1, XXXXX Μέγαρο, Xος όροφος, γρ. XXXXX, ως διαχειριστή της περιουσίας της αποβιώσασας XXXXX XXXXX Λάμπρου, τέως εκ Λευκωσίας Εναγομένων Δυνάμει Διαταγής του Δικαστηρίου ημερομηνίας 18.12.2015 Μεταξύ:
- XXXXX Λάμπρου, XXXXX Ιωάννου και XXXXX Διομήδους, ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντα XXXXX Λάμπρου, τέως από Λευκωσία
- Φλώ XXXXX ρου Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Πυρίσιη
- XXXXX Χαιλή
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη Εναγόντων - Και -
- XXXXX Ι. Κυριακίδη, από Λευκωσία ως εκτελεστή της Διαθήκης αρ. 126/2006
- XXXXX Κωνσταντίνου και εξ Ανταπαιτήσεως Μεταξύ: XXXXX Ι. Κυριακίδη, από Λευκωσία ως εκτελεστή της Διαθήκης αρ. 126/2006 Ενάγοντος - Και -
- XXXXX Λάμπρου, XXXXX Ιωάννου και XXXXX Διομήδους, ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντα XXXXX Λάμπρου
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη
- XXXXX Πυρίσιη
- XXXXX Χαιλή
- XXXXX Στ. Ιακωβίδη, Μετά του XXXXX Θεοδώρου, εκ Λάρνακας, XXXXX 1, XXXXX Μέγαρο, Xος όροφος, γρ. XXXXX, ως διαχειριστή της περιουσίας της αποβιώσασας XXXXX XXXXX Λάμπρου, τέως εκ Λευκωσίας Εναγομένων Ημερομηνία: 22 Φεβρουαρίου 2019 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα στην Αγωγή 242/10: κ. Π. Αγγελίδης Για Εναγόμενο στην Αγωγή 242/10: κ. Ι. Τυπογράφος Για Ενάγοντες στην Αγωγή 3484/11: κ. Ι. Τυπογράφος Για Εναγόμενους 1 και 2 στην Αγωγή 3484/11: κ. Π. Αγγελίδης ΑΠΟΦΑΣΗ Η XXXXX XXXXX Λάμπρου (στο εξής η αποβιώσασα) απεβίωσε στις 3.7.09 και άφησε διαθήκη ημερομηνίας 12.10.06 με κατονομαζόμενο εκτελεστή της τον Ενάγοντα στην αγωγή 242/10, δικηγόρο. Η διαθήκη κατατέθηκε στον Πρωτοκολλητή Δικαιοδοσίας Επικυρώσεως Διαθηκών του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, καταχωρίστηκε στο Μητρώο των Διαθηκών με αρ. 126/06 και ανοίχθηκε από τον Πρωτοκολλητή στις 12.8.09, μετά από αίτημα του Ενάγοντα στην αγωγή 242/
- Στις 25.8.09 παραχωρήθηκαν στον Εναγόμενο στην αγωγή 242/10, έγγραφα διαχείρισης της περιουσίας της αποβιώσασας, στην Αίτηση Διαχείρισης με αρ. 453/09 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, αφού ορκίσθηκε ότι η αποβιώσασα δεν άφησε διαθήκη. Μετά την πληροφόρηση του ότι υπήρχε διαθήκη, ο Εναγόμενος στην αγωγή 242/10 αρνήθηκε να επιστρέψει τα έγγραφα διαχείρισης για να ανακληθούν. Γι' αυτό και ο Ενάγοντας στην αγωγή 242/10 αιτείται την έκδοση Απόφασης και/ή Διατάγματος του Δικαστηρίου με το οποίο να ανακαλείται η παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης της περιουσίας της αποβιώσασας στη διαχείριση με αρ. 453/09 και/ή ακύρωση του Διατάγματος ημερομηνίας 25.8.09 με το οποίο παραχωρήθηκαν. Ο Εναγόμενος στην αγωγή 242/10 ως διαχειριστής της περιουσίας της αποβιώσασας, ισχυρίζεται στην Υπεράσπιση του ότι κατά την υποβολή της αίτησης αρ. 453/09 στις 29.7.09 για τη χορήγηση σ' αυτόν των εγγράφων διαχείρισης της αποβιώσασας, δεν γνώριζε την ύπαρξη της διαθήκης, ούτε και οποιοσδήποτε από τους νόμιμους κληρονόμους της. Ο XXXXX Κωνσταντίνου, στον οποίο η αποβιώσασα κληροδοτεί ολόκληρη την κινητή και ακίνητη περιουσίας της με βάση τη διαθήκη, ουδεμία συγγενική σχέση έχει με την αποβιώσασα. Για πρώτη φορά πληροφορήθηκε την ύπαρξη της διαθήκης την 1.12.09, όταν έλαβε επιστολή από τον Ενάγοντα ημερομηνίας 26.11.
- Μετά από έρευνα στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας και σύμφωνα με σχετικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 30.9.09, διαπίστωσε ότι δεν υπήρχε καμιά ακίνητη περιουσία εγγεγραμμένη επ' ονόματι της αποβιώσασας. Ωστόσο περιγράφεται η αποξένωση α) του διαμερίσματος της αποβιώσασας με αρ. εγγραφής ΑXX1 Φ/Σχ ΧΧI/54.3III, επί του τεμαχίου 3X7, τοποθεσία «Εβραίος» στον Άγιο Αντώνιο Λευκωσίας, μερίδιον το όλον (στο εξής το διαμέρισμα), στις 23.12.08 δυνάμει πώλησης αντί του ποσού των €70.000 στον XXXXX Κωνσταντίνου και β) του κτιρίου της αποβιώσασας με αρ. εγγραφής ΚXX47, Φ/Σχ ΧΙ/56.51V, τεμάχιο 1XX1, τοποθεσία οδός Ανδρέα Στρουθίδη αρ. 4, Ενορίας Σωτήρος Λάρνακα, μερίδιον το όλον (στο εξής στο κτίριο), στις 23.12.18, δυνάμει πώλησης, αντί του ποσού των €150.000 στον XXXXX Κωνσταντίνου. Και οι δύο αποξενώσεις έγιναν δυνάμει πληρεξουσίου εγγράφου ημερομηνίας 22.11.08 από τον XXXXX Κωνσταντίνου επ' ονόματι του, η εγκυρότητα του οποίου αμφισβητείται με τις αγωγές 3262/09 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας και 6615/09 Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας. Ισχυρίζεται περαιτέρω, ότι όταν ο XXXXX Κωνσταντίνου γνώρισε την αποβιώσασα το 2001, ήταν ηλικίας 72 ετών με πολλά και σοβαρά προβλήματα υγείας και είχε ανάγκη από φροντίδα και περιποίηση. Δημιούργησε φιλικές σχέσεις μαζί της, απέκτησε την εμπιστοσύνη της και πέτυχε να κυριαρχήσει στη θέληση της, θέτοντας την ουσιαστικά και απόλυτα υπό την εξουσία του. Λόγω της πνευματικής ανικανότητας της αποβιώσασας, της σωματικής και πνευματικής κατάπτωσης της, ο XXXXX Κωνσταντίνου πέτυχε την επίδικη διαθήκη, η οποία είναι προϊόν δόλου και/ή ψευδών παραστάσεων και/ή προϊόν ψυχικής πίεσης της αποβιώσασας. Περαιτέρω, η υπογραφή της αποβιώσασας επί της διαθήκης είναι πλαστογραφημένη, η διαθήκη δεν υπογράφθηκε στην παρουσία 2 μαρτύρων και/ή στην παρουσία της αποβιώσασας και δεν εκφράζει τη σκέψη και σκοπούς της αποβιώσασας. Ως εκ τούτου με την Ανταπαίτηση του ο Εναγόμενος στην αγωγή αρ. 242/10 αξιώνει Δήλωση του Δικαστηρίου ότι: Α) Η αποβιώσασα απεβίωσε χωρίς Διαθήκη. Β) Η διαθήκη της αποβιώσασας είναι άκυρη και στερημένη οποιουδήποτε νομικού αποτελέσματος ή ισχύος. Γ) Η διαθήκη έπαυσε να υφίσταται για τα δύο ακίνητα, δηλαδή το διαμέρισμα στη Λευκωσία και το κτίριο στη Λάρνακα κατά την ημερομηνία εγγραφής τους επ' ονόματι του XXXXX Κωνσταντίνου δυνάμει των συμφωνιών πώλησης ημερομηνίας 23.12.
- Δ) Εάν η διαθήκη κριθεί έγκυρη, Διάταγμα του Δικαστηρίου διορίζον τον Ενάγοντα Επίτροπο Εμπιστεύματος προς όφελος των νόμιμων εξ αδιαθέτου κληρονόμων της αποβιώσασας, με εντολή να διαθέσει το κληροδότημα στους εξ αδιαθέτου κληρονόμους της σε αποπεράτωση και εκτέλεση της διαθήκης. Ο Ενάγοντας στην αγωγή 242/10 ισχυρίζεται στην Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση ότι κατά τη σύνταξη και υπογραφή της διαθήκης, η αποβιώσασα ήταν πνευματικά υγιής, αρτιμελής, ικανή προς δικαιοπραξία και διατύπωσε την επιθυμία της για τον τρόπο διάθεσης της περιουσίας της μετά θάνατο, χωρίς οποιασδήποτε μορφής επηρεασμό από οποιονδήποτε και με ελεύθερη βούληση. Η διαθήκη είναι γνήσια και υπογράφθηκε από την αποβιώσασα στην παρουσία δύο μαρτύρων. Αντίθετα, οι Ενάγοντες στην αγωγή 3484/11, ως οι νόμιμοι κληρονόμοι της αποβιώσασας, αιτούνται: Α) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η αποβιώσασα απεβίωσε χωρίς διαθήκη. Β) Διατάγματος του Δικαστηρίου με το οποίο να ακυρώνεται η πιο πάνω διαθήκη της αποβιώσασας ημερομηνίας 12.10.06, διότι αυτή είναι παράτυπη και/ή αντίθετη προς τις πρόνοιες του Περί Διαθηκών και Κληρονομίας Νόμου Κεφ. 195 και/ή γιατί υπογράφθηκε και εκτελέστηκε κατά χρόνο που η αποβιώσασα ήταν ψυχολογικά και πνευματικά ασθενής και/ή τελούσε σε πλήρη πλάνη ως προς το περιεχόμενο της και/ή η εν λόγω διαθήκη καταρτίστηκε κατόπιν εξαναγκασμού, απάτης και/ή δόλου και/ή ψυχικής πίεσης επί της αποβιώσασας. Γ) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι τα δικαιώματα του Εναγομένου 1 (Ενάγοντα στην αγωγή αρ. 242/10), ως εκτελεστή της διαθήκης έχουν τερματιστεί πλήρως, μετά τη μη επικύρωση της διαθήκης από τον Πρωτοκολλητή Επικύρωσης Διαθηκών. Δ) Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διατάσσεται ο Εναγόμενος 1 ως εκτελεστής της υποτιθέμενης διαθήκης να σταματήσει την εκτέλεση αυτής ή/και οποιαδήποτε άλλη ενέργεια σε σχέση με αυτή, μέχρι την αποπεράτωση της παρούσας αγωγής. Ε) Δήλωση του Δικαστηρίου ότι ο XXXXX Θεοδώρου (Εναγόμενος στην αγωγή 242/10) νόμιμα διορίστηκε διαχειριστής της περιουσίας της αποβιώσασας, στην αίτηση αρ. 453/09 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, με τη συγκατάθεση όλων των Εναγόντων, νομίμων εξ αδιαθέτου κληρονόμων της αποβιώσασας. ΣΤ) Διαζευκτικά Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διορίζεται ο Εναγόμενος 1 (Ενάγοντας στην αγωγή 242/10), Επίτροπος Εμπιστεύματος προς όφελος των νομίμων εξ αδιαθέτου Κληρονόμων της αποβιώσασας και με εντολή να διαθέσει το κληροδότημα της διαθήκης προς τους Ενάγοντες ως εξ αδιαθέτου κληρονόμους της αποβιώσασας, στην περίπτωση που ήθελε κριθεί η διαθήκη έγκυρη. Ο Εναγόμενος 1, με την Ανταπαίτηση του στην αγωγή 3484/11 αξιώνει: Α. Επικύρωση της διαθήκης της αποβιώσασας ημερομηνίας 12.10.06, η οποία κατατέθηκε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας και έλαβε αριθμό 126/06 και ανοίχθηκε στις 12.8.
- Για την πλευρά του Ενάγοντα στην αγωγή αρ. 242/10, κατέθεσαν
(2)μάρτυρες: Ο Ενάγοντας (XXXXX Κυριακίδης) (ΜΕ1) και η XXXXX Τσιάππα (ΜΕ2). Για την πλευρά του Εναγόμενου στην αγωγή αρ. 242/10, κατέθεσαν
(4)μάρτυρες: Ο Εναγόμενος (XXXXX Θεοδώρου) (ΜΥ1), ο Δρ. XXXXX Αλεξάνδρου (ΜΥ2), ο Δρ. XXXXX Λοΐζου (ΜΥ3) και η XXXXX Χριστοδούλου (ΜΥ4). Στα πλαίσια της αγωγής με αρ. 3484/11 δεν προσκομίστηκε μαρτυρία από τους διάδικους. Ο Ενάγοντας στην αγωγή 242/10 (ΜΕ1), είναι δικηγόρος. Ανέφερε στη μαρτυρία του ότι κατονομάζεται ως εκτελεστής της διαθήκης ημερομηνίας 12.10.06 της αποβιώσασας, η οποία κατατέθηκε την ίδια ημερομηνία στον Πρωτοκολλητή Δικαιοδοσίας Επικυρώσεως Διαθηκών του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας και καταχωρίστηκε στο Μητρώο Διαθηκών με αρ. 126/
- Η διαθήκη, μετά από αίτημα του, ανοίχθηκε από τον Πρωτοκολλητή στις 12.8.
- Αν και σύμφωνα με τα άρθρα 4 και 5 του Κεφ. 189, ο Πρωτοκολλητής Επικύρωσης Διαθηκών είχε την υποχρέωση να ελέγξει την ύπαρξη διαθήκης, όταν ο Εναγόμενος υπέβαλε την αίτηση με αρ. 453/09 για την έκδοση Διατάγματος διαχείρισης, παραχώρησε σ' αυτόν έγγραφα διαχείρισης με Διάταγμα ημερομηνίας 25.8.09, στο οποίο λανθασμένα αναφέρεται ότι η αποβιώσασα απεβίωσε στις 3.7.09 (τεκμήριο 31) χωρίς διαθήκη. Ο Εναγόμενος, προκειμένου να λάβει τα έγγραφα διαχείρισης, ορκίστηκε ψευδώς ότι η αποβιώσασα πέθανε χωρίς διαθήκη και σε περίπτωση που θα παρουσιαζόταν διαθήκη, θα επέστρεφε τα έγγραφα διαχείρισης. Ο ίδιος πληροφορήθηκε το γεγονός αυτό, όταν καταχώρισε στις 12.12.12 την αίτηση διαχείρισης με αρ. 717/12 ως κατονομαζόμενος εκτελεστής, με την οποία αιτήθηκε την παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης με επισυνημμένη διαθήκη (τεκμήριο 1). Τότε ο Πρωτοκολλητής τον ενημέρωσε ότι υπάρχει ήδη διορισμένος διαχειριστή της περιουσίας της αποβιώσασας. Με διπλοασφαλισμένη επιστολή του ημερομηνίας 26.11.09 προς τον Εναγόμενο (τεκμήριο 2), η οποία παραλήφθηκε την 1.12.09, τον πληροφόρησε ότι η αποβιώσασα άφησε διαθήκη, ότι κατονομάσθηκε Εκτελεστής της διαθήκης της και τον παρακάλεσε να επιστρέψει τα έγγραφα διαχείρισης στον Πρωτοκολλητή. Ωστόσο ο Εναγόμενος αγνόησε την εν λόγω επιστολή, αμελώντας να πράξει αυτό που του ζητήθηκε. Με ένορκη δήλωση του ημερομηνίας 30.11.09 (τεκμήριο 3) αποτάθηκε στον Πρωτοκολλητή Επικύρωσης Διαθηκών και τον κάλεσε να ζητήσει από τον Εναγόμενο να επιστρέψει τα έγγραφα διαχείρισης για να ανακληθούν. Ο Πρωτοκολλητής με επιστολή του ημερομηνίας 2.12.09 (τεκμήριο 4) τον πληροφόρησε ότι δεν θα προχωρούσε σε ανάκληση των εγγράφων διαχείρισης διότι ο διαχειριστής είχε καταχωρήσει στις 9.11.09 την αγωγή με αρ. 6615/09 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας. Ο Εναγόμενος αρνείται να επιστρέψει τα έγγραφα διαχείρισης, παρά τη δήλωση του στα πλαίσια της αίτησης 453/09 ότι θα τα επέστρεφε αν παρουσιαζόταν διαθήκη. Στις 15.12.16, η Πρωτοκολλητής Επικυρώσεων Διαθηκών του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, στα πλαίσια της αίτησης διαχείρισης 453/09, με επιστολή της ημερομηνίας 15.12.16 (τεκμήριο 6) διέταξε τον Εναγόμενο όπως εντός 8 ημερών από την επίδοση του τεκμηρίου 6, προσάγει και αφήσει στο Πρωτοκολλητείο τα έγγραφα διαχείρισης που του χορηγήθηκαν στις 25.8.09, ώστε να προβεί στην ανάκληση τους, όπως προβλέπεται από το Νόμο. Ο Εναγόμενος αγνόησε το τεκμήριο 6 και το θέμα τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, το οποίο αποφάσισε στις 19.1.18 (τεκμήριο 7) ότι η εν λόγω διαδικασία συνιστούσε κατάχρηση διαδικασίας, λόγω της ύπαρξης της παρούσας αγωγής 242/
- Αναφέρθηκε περαιτέρω, στις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέταξε τη διαθήκη της αποβιώσασας. Συγκεκριμένα ανέφερε ότι η αποβιώσασα μαζί με τον XXXXX Κωνσταντίνου τον επισκέφθηκαν στις 12.10.06 στο γραφείο του, όπου η αποβιώσασα του ζήτησε να τη βοηθήσει να ετοιμάσει τη διαθήκη της. Της ζήτησε να παραμείνουν μόνοι κατά τη σύνταξη της διαθήκης, γι' αυτό και ο XXXXX Κωνσταντίνου αποχώρησε. Η αποβιώσασα του ανέφερε ότι είχε σύζυγο, όχι όμως παιδιά και επιθυμούσε να αφήσει τα δύο διαμερίσματα της στη Λευκωσία και Λάρνακα, μαζί με την κινητή περιουσία της, στον XXXXX Κωνσταντίνου. Ο ίδιος της υπέδειξε ότι δεν ήταν δυνατό με βάση το Νόμο να αποκλείσει τον σύζυγο της από την κληρονομιά, όμως αυτή επέμενε ότι ήθελε να αφήσει όλη την περιουσία της στον XXXXX Κωνσταντίνου. Έτσι ο ίδιος σύνταξε τη διαθήκη όπως η αποβιώσασα ήθελε, αφού τη δακτυλογράφησε η γραμματέας του, της την διάβασε και τη διάβασε και η ίδια. Στη συνέχεια, κάλεσε στο γραφείο του τη XXXXX Καλογήρου που εργαζόταν στο τυπογραφείο του αδελφού του στο ισόγειο και το γιο του XXXXX Κυριακίδη ο οποίος βρισκόταν τυχαία στο γραφείο του και στην παρουσία τους υπέγραψε η αποβιώσασα τη διαθήκη της. Αφού αποχώρησαν οι δύο μάρτυρες, τηλεφώνησε στο XXXXX Κωνσταντίνου και του ζήτησε να μεταβούν και οι τρεις στον Πρωτοκολλητή για να καταθέσουν τη διαθήκη, όπως και έπραξαν. Στο γραφείο του Πρωτοκολλητή έγινε η διαδικασία καταχώρισης της διαθήκης, αφού ο Πρωτοκολλητής μίλησε με την αποβιώσασα και της εξήγησε τη διαδικασία. Όταν καταχωρίστηκε η διαθήκη, ο Πρωτοκολλητής έκδοσε απόδειξη ίδιας ημερομηνίας με τη διαθήκη (12.10.06). Ισχυρίστηκε ότι σε κανένα στάδιο της συνάντησης του με την αποβιώσασα, δεν διαπίστωσε να έχει προβλήματα στις πνευματικές της λειτουργίες. Αντίθετα, διαπίστωσε ότι αυτή είχε πλήρη διαύγεια και δικαιοπρακτική ικανότητα. Επίσης, δεν διαπίστωσε να υποφέρει από οποιαδήποτε σωματική ή πνευματική κατάπτωση ή ανικανότητα. Η αποβιώσασα, γνώριζε πολύ καλά τι έκανε όταν τον διόρισε εκτελεστή της διαθήκης της και αφού ο ίδιος την πληροφόρησε ότι το κληροδότημα της προς τον XXXXX Κωνσταντίνου θα περιοριζόταν στο ½ της περιουσίας της, αν ο κληρονόμος - σύζυγος της, έθετε θέμα. Όλοι οι ισχυρισμοί περί πλαστογραφίας της υπογραφής της αποβιώσασας, δόλο και αντικανονικότητα στην ετοιμασία και υπογραφή της διαθήκης δεν ανταποκρίνονται την πραγματικότητα και αν είχε την παραμικρή αμφιβολία για την ικανότητα της αποβιώσασας να καταρτίσει διαθήκη, δεν θα την είχε συντάξει. Ανέφερε ότι στην αγωγή με αρ. 3262/09 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας εκδόθηκε απόφαση, εναντίον της οποίας εκκρεμεί στο Ανώτατο Δικαστήριο η Πολ. Εφ. 388/
- Η αγωγή 6615/09 εκκρεμεί και έχει συμφωνηθεί ότι θα ακολουθήσει το αποτέλεσμα της Έφεσης στην αγωγή 3262/
- Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι γνώρισε τον XXXXX Κωνσταντίνου (Εναγόμενο 2 στην αγωγή 3484/11) όταν τον επισκέφθηκε μαζί με την αποβιώσασα στις 12.10.06 στο γραφείο του για να συντάξει τη διαθήκη της, όπως και έπραξε. Δεν θυμάται να σύνταξε την ίδια ημέρα και διαθήκη του XXXXX Κωνσταντίνου. Στις 12.8.09 μετέβηκε στον Πρωτοκολλητή όπου ανοίχθηκε η διαθήκη και στις 12.12.12 καταχώρισε την αίτηση με αρ. 717/12 για επικύρωση της διαθήκης (τεκμήριο 1). Ο λόγος που υπήρξε η τριετής καθυστέρηση είναι γιατί, συνομιλώντας με τον δικηγόρο του Εναγομένου, του δόθηκε η εντύπωση ότι δεν θα αμφισβητούσε το κύρος της διαθήκης, μέχρι να εκδοθούν οι δικαστικές αποφάσεις στις δύο αγωγές με αρ. 6615/09 και 3362/09 που αφορούσαν την ακύρωση των μεταβιβάσεων των δύο ακινήτων της αποβιώσασας. Όταν αντιλήφθηκε ότι αυτό δεν ίσχυε, καταχώρισε στις 12.12.12 την πιο πάνω αίτηση. Όταν έλαβε την επιστολή του Πρωτοκολλητή ημερομηνίας 2.12.09 (τεκμήριο 4), με την οποία τον ενημέρωνε ότι δεν θα προχωρούσε σε ανάκληση των εγγράφων διαχείρισης στην Αίτηση 453/09, τότε καταχώρισε την παρούσα αγωγή 242/
- Προηγήθηκε η επιστολή του προς τον Εναγόμενο ημερομηνίας 26.11.09 (τεκμήριο 2), ως και η ένορκη δήλωση του ημερομηνίας 30.11.09 (τεκμήριο 3), εις απάντηση της οποίας έλαβε το τεκμήριο
- Ανέφερε ότι δεν πρόσβαλε την απόφαση του Πρωτοκολλητή (τεκμήριο 4), όμως ως κατονομαζόμενος εκτελεστής στη διαθήκη, προχώρησε με την καταχώριση της παρούσας αγωγή 242/10 για επικύρωση. Η αίτηση 717/12 (τεκμήριο 1) για επικύρωση της διαθήκης, αποτελεί διαφορετικό διάβημα και την καταχώρισε διότι θεωρεί ότι η ανάκληση των εγγράφων διαχείρισης, δεν συνεπάγεται και επικύρωση της διαθήκης. Μετά την καταχώριση της αίτησης 717/12 (τεκμήριο 1), δεν επικυρώθηκε η διαθήκη και δεν ανέμενε οποιαδήποτε απάντηση από τον Πρωτοκολλητή, προτού εκδοθεί απόφαση στην παρούσα αγωγή 242/
- Ισχυρίστηκε ότι μετά την καταχώριση της αίτησης του με αρ. 717/12 (τεκμήριο 1) στις 12.12.12, πληροφορήθηκε από τον Πρωτοκολλητή ότι ο Εναγόμενος είχε ορκιστεί ψευδώς στην αίτηση 453/09, ότι η αποβιώσασα δεν άφησε διαθήκη. Αντιλήφθηκε για πρώτη φορά ανεπίσημα, ότι ο εναγόμενος ήταν διορισμένος διαχειριστής, όταν ο XXXXX Κωνσταντίνου του παρέδωσε την αγωγή 6615/09 (τεκμήριο 8) στην οποία καταχώρισε σημείωμα εμφάνισης. Επίσημη πληροφόρηση ότι υπήρχε διορισμένος διαχειριστής, είχε με την επιστολή του Πρωτοκολλητή ημερομηνίας 2.12.09 (τεκμήριο 4). Στις 13.12.06 καταχώρησε ένορκη δήλωση (τεκμήριο 13) με την οποία ζήτησε την ανάκληση των εγγράφων διαχείρισης που παραχωρήθηκαν στον Εναγόμενο. Μετά την επιστολή της Πρωτοκολλητού που επιλήφθηκε του τεκμηρίου 13, ημερομηνίας 15.12.16 (τεκμήριο 6), προς τον Εναγόμενο, με την οποία ζήτησε από αυτόν να παραδώσει στο Πρωτοκολλητείο τα έγγραφα διαχείρισης, ο Εναγόμενος απέστειλε στον Πρωτοκολλητή επιστολή ημερομηνίας 17.1.17 με επισυνημμένη ένορκη δήλωση ημερομηνίας 16.1.17 (τεκμήριο 12) (και συνημμένα έγγραφα). Ακολούθησε η διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου και η έκδοση απόφασης (τεκμήριο 7). Ισχυρίστηκε ότι κατά τη σύνταξη της διαθήκης παρόντες ήταν ο ίδιος και η αποβιώσασα. Την διάβασε στην αποβιώσασα και στη συνέχεια της την παρέδωσε για να τη διαβάσει και η ίδια, πράγμα που έπραξε. Κατά τη συνάντηση του με την αποβιώσασα, ο ίδιος αντιλήφθηκε από τη συμπεριφορά και τα λόγια της ότι ήταν απόλυτα υγιής. Μπορούσε άνετα να παρακολουθήσει τη διαδικασία κατάρτισης της διαθήκης και μπορούσε άνετα να τη διαβάσει. Η ΜΕ2 είναι Πρωτοκολλητής του Τμήματος Διαχειρίσεων στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας. Κατέθεσε στο Δικαστήριο δέσμη εγγράφων από το φάκελο Διαχείρισης με αρ. 453/09 (τεκμήριο 14). Η ένορκη δήλωση ημερομηνίας 29.7.09 του Εναγομένου (μέρος του τεκμηρίου 14) συνόδευε αίτηση του Εναγομένου, με βάση την οποία εκδόθηκε Διάταγμα (Παραχωρητήριο) ημερομηνίας 25.8.09 (τεκμήριο 14). Επεξήγησε ότι όταν καταχωρείται αίτηση για παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης, ο Πρωτοκολλητής δεν διεξάγει έρευνα για πιθανότητα ύπαρξης διαθήκης. Τέτοιες ενέργειες γίνονται από τον Αιτητή και αρνήθηκε ότι ακολουθείται τέτοια πρακτική από τον Πρωτοκολλητή. Αναφέρθηκε στην ένορκη δήλωση του Ενάγοντα ημερομηνίας 30.11.09 (μέρος τεκμηρίου 14) η οποία καταχωρίστηκε στη Διαχείριση με αρ. 453/09 και στην οποία απάντησε ο Πρωτοκολλητής με επιστολή του ημερομηνίας 2.12.09 (μέρος τεκμηρίου 14 και τεκμήριο 4). Κατέθεσε επίσης στο Δικαστήριο δέσμη εγγράφων της Αίτησης με αρ. 717/12 (τεκμήριο 15). Κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι στα πλαίσια της αίτησης 717/12 (τεκμήριο 1), δεν εκδόθηκε διάταγμα επικύρωσης της διαθήκης και η αίτηση παραμένει εκκρεμής. Υπήρξε σχετική αλληλογραφία μεταξύ του δικηγόρου του Ενάγοντα και της Πρωτοκολλητού σχετικά με το κατά πόσο έπρεπε να ανακληθούν τα έγγραφα διαχείρισης με βάση τη Διαχείρισης αρ. 453/09, λόγω του ότι υπήρχε διαθήκη (τεκμήριο 16). Μετά το σημείωμα της Πρωτοκολλητού ημερομηνίας 9.1.17 (μέρος τεκμηρίου 16), το Δικαστήριο όρισε τη διαχείριση με αρ. 453/09 για οδηγίες στις 15.2.17 και εκδόθηκε απόφαση Δικαστηρίου ημερομηνίας 19.1.18 (τεκμήριο 7). Ο Εναγόμενος στην αγωγή 242/10 (ΜΥ1) αναφέρθηκε στο Διάταγμα ημερομηνίας 25.8.09 στα πλαίσια της Αίτησης Διαχείρισης με αρ. 453/09 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, με το οποίο διορίστηκε διαχειριστής της περιουσίας της αποβιώσασας (τεκμήριο 14). Ισχυρίστηκε ότι κατά την υποβολή της αίτησης 453/09 στις 29.7.09 δεν γνώριζε την ύπαρξη της ισχυριζόμενης διαθήκης, ούτε και οποιοσδήποτε από τους νόμιμους κληρονόμους της αποβιώσασας, οι οποίοι συγκατατέθηκαν για να διοριστεί ο ίδιος, ως διαχειριστής. Για πρώτη φορά έλαβε γνώση για την ύπαρξη της ισχυριζόμενης διαθήκης, την 1.12.09, όταν παρέλαβε διπλοασφαλισμένη επιστολή από τον Ενάγοντα, ημερομηνίας 26.11.09 (τεκμήριο 2). Μετά το διορισμό του ως διαχειριστής δυνάμει του Διατάγματος ημερομηνίας 25.8.09, υπέβαλε αίτηση για πιστοποιητικό ακίνητης ιδιοκτησίας της αποβιώσασας στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λευκωσίας και Λάρνακας (τεκμήρια 17 και 18). Στο πιστοποιητικό έρευνας του Επαρχιακού Κτηματολογικού Γραφείου Λευκωσίας που του χορηγήθηκε στις 30.09.09, δεν υπήρχε καμιά ακίνητη περιουσία επ' ονόματι της αποβιώσασας (τεκμήριο 19). Με νέα αίτηση του στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λευκωσίας ζήτησε πιστοποιητικό έρευνας ακίνητης ιδιοκτησίας της αποβιώσασας με τυχόν αποξενώσεις, το οποίο παρέλαβε στις 30.9.09 (τεκμήριο 20) και σ' αυτό περιγράφεται η αποξένωση διαμερίσματος της αποβιώσασας στη Λευκωσία που έγινε στις 23.12.08 δυνάμει πώλησης, αντί του ποσού των €70.000 στον XXXXX Κωνσταντίνου, Εναγόμενο 2 στην αγωγή 3484/11 και κληροδόχο στην υποτιθέμενη διαθήκη. Περαιτέρω, με αίτηση του στο Επαρχιακό Κτηματολογικό Γραφείο Λάρνακας, έλαβε πιστοποιητικό ακίνητης ιδιοκτησίας ημερομηνίας 15.9.09 (τεκμήριο 21), στο οποίο περιγράφεται αποξένωση του ακινήτου της αποβιώσασας στη Λάρνακα, η οποία έγινε στις 23.12.08 δυνάμει πωλήσεως, αντί του ποσού των €150.000 στον πιο πάνω XXXXX Κωνσταντίνου. Τόσο η αποξένωση των ακινήτων στη Λευκωσία, όσο και στη Λάρνακα, έγιναν στις 23.12.08 δυνάμει πληρεξούσιου εγγράφου ημερομηνίας 22.11.08 (τεκμήριο 22) από τον XXXXX Κωνσταντίνου, επ' ονόματι του. Η εγκυρότητα του πληρεξουσίου εγγράφου ημερομηνίας 22.11.08 (τεκμήριο 22), αμφισβητήθηκε με τις αγωγές 3262/09 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας (τεκμήριο 23) και 6615/09 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας (τεκμήριο 8). Στην αγωγή 3262/09 εκδόθηκε δικαστική απόφαση στις 29.10.14 (τεκμήριο 11), με την οποία ακυρώθηκε η μεταβίβαση στον XXXXX Κωνσταντίνου του ακινήτου στη Λάρνακα. Εναντίον της εν λόγω απόφασης καταχωρίστηκε από τον XXXXX Κωνσταντίνου η Πολ. Εφ. 388/14, η οποία εκκρεμεί. Στην αγωγή 6615/09 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας, οι διάδικοι συμφώνησαν στις 25.10.18 (τεκμήριο 24), όπως το αποτέλεσμα της Πολ. Εφ. 388/14 δεσμεύει και την αγωγή 6615/
- Με βάση τις πληροφορίες που έλαβε από τους νόμιμους κληρονόμους της αποβιώσασας και τους γιατρούς που την παρακολουθούσαν, ισχυρίστηκε ότι η αποβιώσασα όταν γνώρισε τον Σταύρο Κωνσταντίνου, ήταν σε προχωρημένη ηλικία και είχε πολλά και σοβαρά προβλήματα υγείας. Έπασχε από σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ και η επικοινωνία μαζί της ήταν δύσκολη. Συνεπεία του σακχαρώδη διαβήτη, η όραση της ήταν πολύ χαμηλή και ήταν πρακτικά τυφλή. Λόγω των προβλημάτων υγεία της και του προχωρημένου της ηλικίας της, είχε ανάγκη από φροντίδα και περιποίηση (τεκμήρια 28, 29, 30). Ο XXXXX Κωνσταντίνου, αφού γνώρισε την αποβιώσασα, δημιούργησε φιλικές σχέσεις μαζί της, συνεπεία των οποίων, αλλά και των σοβαρών προβλημάτων υγείας της, αυτός κατάφερε να κυριαρχήσει στη θέληση της αποβιώσασας, θέτοντας την ουσιαστικά και απόλυτα υπό την εξουσία του και απέκτησε την εμπιστοσύνη της. Λόγω αυτής της εξουσίας του επί της αποβιώσασας και της εμπιστοσύνης της που απέκτησε και λόγω της πνευματικής ανικανότητας της αποβιώσασας λόγω της ηλικίας της, ασθένειας της και σωματικής και πνευματικής κατάπτωσης της, ο XXXXX Κωνσταντίνου πέτυχε να εξασφαλίσει την αμφισβητούμενη διαθήκη. Ισχυρίζεται ότι η αμφισβητούμενη διαθήκη είναι προϊόν ψυχικής πίεσης της αποβιώσασας, επιτεύχθηκε μεθοδευμένα και με ισχυριζόμενες «φιλανθρωπικές πράξεις» ή/και παροχή βοήθειας στα προβλήματα υγείας της αποβιώσασας, η οποία, κατά το χρόνο κατάρτισης της διαθήκης, δεν είχε ικανότητα προς το διαθέτειν, λόγω ηλικίας, ασθένειας, σωματικής και πνευματικής κατάπτωσης και ανικανότητας. Συνεπώς, δεν έλαβε γνώση ούτε και επιδοκίμασε το περιεχόμενο της διαθήκης, ούτε ήταν σε θέση να τη διαβάσει λόγω του ότι ήταν πρακτικά τυφλή. Η επίδικη διαθήκη δεν έχει επικυρωθεί και ούτε υποβλήθηκε αίτηση στο Δικαστήριο με την οποία να προσβάλλεται η μη επικύρωση της από τον Πρωτοκολλητή. Ως διαχειριστής ενήργησε με επιμέλεια για την προστασία των συμφερόντων της περιουσίας της αποβιώσασας, καταχωρώντας τις αγωγές 3262/09 και 6615/09 και οι νόμιμοι κληρονόμοι της αποβιώσασας καταχώρισαν την αγωγή 3484/
- Ανέφερε ότι όταν ο Ενάγοντας, ως κατονομαζόμενος εκτελεστής της διαθήκης, του ζήτησε την 1.12.09 να του παραδώσει τα έγγραφα διαχείρισης, δεν τα επέστρεψε στο Πρωτοκολλητείο. Και τούτο γιατί έκαμε ένορκη δήλωση και απευθύνθηκε στον Πρωτοκολλητή ο οποίος τον ενημέρωσε ότι δεν χρειαζόταν να ανακαλέσει τα έγγραφα διαχείρισης διότι τα δύο ακίνητα δεν υπήρχαν πλέον και είχε αρχίσει η διαδικασία των αγωγών 3262/09 και 6615/
- Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι οι κληρονόμοι της αποβιώσασας (τεκμήριο 15) είναι ο σύζυγος και τα αδέλφια της αποβιώσασας και κανένας από αυτούς δεν είχε υποβάλει αίτηση στο Δικαστήριο για να κηρυχθεί η αποβιώσασα, ενόσω ζούσε, ως ανίκανο πρόσωπο ώστε να διοριστεί διαχειριστής περιουσίας της. Ο ίδιος γνώρισε τον σύζυγο της αποβιώσασας, ο οποίος τον ενημέρωσε ότι η αποβιώσασα δεν μπορούσε να μαγειρεύει, υπήρχε οικιακή βοηθός στο σπίτι τους και παράλληλα, τους επισκεπτόταν και ο XXXXX Κωνσταντίνου ο οποίος βοηθούσε ως άνθρωπος φιλόπτωχου. Περαιτέρω, πληροφορήθηκε από τον σύζυγο της αποβιώσασας ότι αυτός, στα πλαίσια της διαχείρισης 453/09 (τεκμήριο 12), αποποιήθηκε την περιουσία της αποβιώσασας, προς όφελος των συγγενών της. Ισχυρίστηκε ότι ο Ενάγοντας ως εκτελεστής, δεν βιαζόταν να υποβάλει αίτηση για να διοριστεί εκτελεστής της διαθήκης, διότι τα ακίνητα δεν συμπεριλαμβάνονταν στην περιουσία της αποβιώσασας. Ο ίδιος έπραξε νόμιμα ως διαχειριστής και όταν ο Πρωτοκολλητής ζήτησε τα έγγραφα διαχείρισης και η υπόθεση τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα για να παραδώσει ο ίδιος τα έγγραφα διαχείρισης με απόφαση του (τεκμήριο 7) ημερομηνίας 19.1.
- Ο ΜΥ2 είναι ιδιώτης οφθαλμίατρος και ασκεί το επάγγελμα του από το 1989 στη Λάρνακα. Σύμφωνα με τα ιατρικά πιστοποιητικά του ημερομηνίας 14.7.09 και 17.11.09 (τεκμήρια 28 και 29 αντίστοιχα), παρακολουθούσε την αποβιώσασα από το
- Αυτή παρουσίαζε διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και καταρράκτη και στα δυο μάτια. Είχε πολύ χαμηλή όραση και ήταν πρακτικά τυφλή, χωρίς περιθώρια βελτίωσης. Όταν η αποβιώσασα τον επισκέφθηκε για πρώτη φορά το 2005, του ανέφερε ότι είχε προηγηθεί θεραπεία laser για τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια σε κλινική στη Λεμεσό, η οποία είχε γίνει για να καθυστερήσει κάπως την εξέλιξη της διαβητικής αμφιβληστροειδο-πάθειας και δεν την είχε θεραπεύσει, εφόσον δεν υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Κατά την κλινική του εξέταση, διαπίστωσε ότι πράγματι υπήρχε διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια δηλαδή αιμορραγίες, εξιδρώματα, οίδημα στην ωχρά κηλίδα και καταρράκτης. Επεξήγησε ότι η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, οδηγεί σε τύφλωση και η όραση της αποβιώσασας ήταν πολύ περιορισμένη. Δεν ήταν εντελώς τυφλή όμως στην ουσία δεν μπορούσε να διαβάσει, γι' αυτό και στις επισκέψεις της ανά εξάμηνο, συνοδευόταν από τις αδελφές της. Εξέτασε την αποβιώσασα για τελευταία φορά το
- Διαπίστωσε ήδη εγκατεστημένη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια στα μάτια, η οποία δεν μπορούσε να θεραπευθεί με οποιοδήποτε τρόπο είτε με φάρμακα είτε με εγχείρηση. Ισχυρίστηκε ότι κατά την περίοδο 2005 - 2007 που παρακολουθούσε την αποβιώσασα, αυτή δεν ήταν σε θέση να διαβάσει οποιοδήποτε κείμενο, λόγω της διαβητικής ωχροπάθειας, των αιμορραγιών, των εξιδρώσεων, του οιδήματος και των αμφιβληστροειδικών ινώσεων. Όταν εξέτασε την αποβιώσασα για τελευταία φορά τον Απρίλιο 2007, διαπίστωσε ότι υπήρχε και μια διανοητική σύγχυση διότι δεν μπορούσε να συνεννοηθεί εύκολα μαζί της. Κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι τηρούσε κάρτα ασθενούς για την αποβιώσασα στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, η οποία μετά το θάνατο της το 2009, διαγράφηκε. Σύνταξε τα τεκμήρια 28 και 29 το 2009, κατόπιν αιτήματος των αδελφών της αποβιώσασας και βασίστηκε στην κάρτα ασθενούς της. Ο διαβήτης της αποβιώσασας ρυθμιζόταν από τον γιατρό της διαβητολόγο XXXXX Λοΐζου (ΜΥ3). Σ' ό,τι αφορά το περιεχόμενο του τεκμηρίου 30, επεξήγησε ότι τα επίπεδα του σάκχαρου μπορεί να ήταν φυσιολογικά μέχρι τον Αύγουστο 2008, όμως κατά τη διάρκεια των ετών, με τον μη ρυθμισμένο διαβήτη, προκλήθηκαν οι βλάβες στα μάτια, δηλαδή η βλάβη ήταν ήδη εγκατεστημένη. Το 2005, είχε πληροφορηθεί από την αποβιώσασα ότι είχε εμφανιστεί διαβήτης 10 χρόνια προηγουμένως και έπασχε από διαβήτη τύπου ΙΙ. Όταν τον επισκέφθηκε το 2005, ήδη υπήρχαν προχωρημένες διαβητικές αλλοιώσεις στα μάτια και συνεπώς δεν μπορεί να είχε ρυθμισμένο διαβήτη, με διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και με προηγηθείσα εγχείρηση (laser). Ο ίδιος δεν ήταν παρών κατά την υπογραφή της διαθήκης (τεκμήριο 1) και δεν γνωρίζει αν η αποβιώσασα ήταν σε θέση να υπογράψει ή όχι, ούτε και υπό ποιες συνθήκες υπέγραψε. Όμως ένα πρόσωπο τυφλό από διαβήτη, μπορεί να υπογράψει, αν του βάλουν το χέρι του στο σημείο που πρέπει να υπογράψει. Ο ΜΥ3 είναι παθολόγος διαβητολόγος και ασκεί το επάγγελμα του από το
- Η αποβιώσασα ήταν ασθενής του και έκδοσε το πιστοποιητικό (τεκμήριο 30), μετά το θάνατο της, με αίτημα της οικογένειας της. Σύμφωνα με το τεκμήριο 30, παρακολουθούσε την αποβιώσασα σε αρκετά τακτά χρονικά διαστήματα των 2 - 2,5 μηνών, από τον Φεβρουάριο 1999, η οποία έπασχε από σακχαρώδη διαβήτη τύπου II και συνοδευόταν από τον σύζυγο της. Όταν τον επισκέφθηκε αρχικά, ήταν τελείως αρρύθμιστη, όμως σιγά-σιγά ο διαβήτης της ρυθμίστηκε. Μέχρι τον Αύγουστο 2008, ήταν πολύ καλά ρυθμισμένη και χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα υγείας. Όταν στις 22.10.07 δεν παρουσιάστηκε στο ραντεβού της, πληροφορήθηκε από τον σύζυγο της ότι είχε υποστεί καρδιακό και νοσηλευόταν στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Η αποβιώσασα τον επισκέφθηκε ξανά στις 21.1.
- Παρουσίαζε έντονα συμπτώματα σωματικής καταπόνησης, με απώλεια βάρους περί τα 8 κιλά από την προηγούμενη της επίσκεψη στο ιατρείο του. Η ρύθμιση του επιπέδου του σακχάρου της ήταν πτωχή, ενώ η επικοινωνία μαζί της ήταν δύσκολη λόγω διανοητικής σύγχυσης που παρουσίασε. Δόθηκαν οδηγίες στον συνοδό της - που δεν ήταν ο σύζυγος της - και επανήλθε στις 30.3.09 σε ανάλογη κατάσταση, ενώ η γνωσιακή της λειτουργία ήταν ακόμα πιο εξασθενημένη. Με αυτά τα δεδομένα συνέστησε τη χορήγηση ινσουλίνης. Την 1.6.09 διακομίστηκε στο ιατρείο του υποβασταζόμενη, με τιμές σακχάρου 692 mgr% και σε κατάσταση διαβητικού κώματος. Επεξήγησε ότι το φυσιολογικό σάκχαρο δεν πρέπει να υπερβαίνει το 100 και ένας καλά ρυθμισμένος διαβητικός πρέπει να έχει 120 -
- Διαβητικό κώμα σημαίνει εξαιρετικά ψηλό σάκχαρο και ο ασθενής είναι αφυδατωμένος. Νοσηλεύτηκε στην πολυκλινική «Αγγελή» στη Λευκωσία για 5 ημέρες όπου, με κατάλληλη θεραπευτική αγωγή, επιτεύχθηκε θαυμάσια ρύθμιση του σάκχαρου, με μια δόση ινσουλίνης την ημέρα. Έκτοτε, δηλαδή μετά τις 5.6.09 δεν την ξαναείδε, ούτε γνωρίζει τις συνθήκες του θανάτου της. Πληροφορήθηκε το θάνατο της το Φθινόπωρο 2009, από το οικογενειακό της περιβάλλον. Ανέφερε ότι κατά την περίοδο από τον Φεβρουάριο 1999 (ο διαβήτης της ήταν αρρύθμιστος) μέχρι τον Αύγουστο 2008, την παρακολουθούσε συστηματικά κάθε 3 μήνες και ήταν καλά ρυθμισμένη. Η αποβιώσασα είχε το προσωπείο του καταθλιπτικού και, ήταν πολύ σκεπτικό άτομο. Επεξήγησε ότι ο διαβήτης είναι μεταβολική πάθηση και ο ανθρώπινος οργανισμός έχει μεταβολική μνήμη. Αυτό σημαίνει ότι ασχέτως αν ο διαβήτης είναι καλά ρυθμισμένος, οι προηγούμενες αρρύθμιστες τιμές διαβήτη καταγράφονται και οι βλάβες και ζημιές παραμένουν. Ο ανθρώπινος οργανισμός δηλαδή θυμάται την κακομεταχείριση που υπέστη. Ανέφερε επίσης ότι ένα άτομο με αρρύθμιστο διαβήτη, θα παρουσιάσει αγγειακές επιπλοκές, με πιθανότητες πρόκλησης εγκεφαλικού, καρδιακού επεισοδίου, τύφλωση, πάθηση των νεφρών, εντέρων, επηρεάζει τη μνήμη, προκαλεί, ειδικά σε ηλικιωμένους, κατάθλιψη και αποτελεί τη δεύτερη αιτία ακρωτηριασμών, λόγω επηρεασμού των αγγείων των κάτω άκρων. Εάν σ' ένα άτομο διαβητικό, κάποια μέρη του σώματος του επηρεαστούν και υποστούν βλάβη, με την μεταγενέστερη ρύθμιση του διαβήτη, οι βλάβες αυτές δεν επανέρχονται αλλά παραμένουν και απλά τίθενται κάτω από έλεγχο. Ισχυρίστηκε ότι η αμφιβληστροειδοπάθεια, η οποία αποτελεί την κυριότερη εκδήλωση στο μάτι σε ένα διαβητικό, δημιουργεί προβλήματα στην ωχρά κηλίδα, δεν θεραπεύεται και παραμένει για πάντα. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η αποβιώσασα, αν και ήταν ρυθμισμένη από το 1999 μέχρι τον Αύγουστο 2008, είχε τα προβλήματα που σχετίζονται με τη μεταβολική μνήμη της πάθησης. Ειδικότερα, είχε κατάθλιψη και αρνείτο να λάβει αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Ισχυρίστηκε ότι η κατάθλιψη, δεν επιτρέπει κάποιες φορές στο άτομο να είναι απόλυτα εντάξει στις σκέψεις και πράξεις του. Κατά την περίοδο 1999 - 2008 γνώριζε ότι η αποβιώσασα είχε προβλήματα αμφιβληστροειδο-πάθειας και την είχε παραπέμψει σε οφθαλμίατρο. Ο ίδιος αν και δεν είναι οφθαλμίατρος, έλεγχε κάθε φορά, το πρόσθιο μέρος του βυθού των ματιών της αποβιώσασας διότι, αν και της είχε ρυθμίσει το σάκχαρο, η μεταβολική μνήμη παρέμενε και η πάθηση (αμφιβληστροειδοπάθεια) ήταν παρούσα. Από το 1999 μέχρι 2008, η αποβιώσασα παρουσίαζε βραδυψυχισμό, δηλαδή δεν αντιδρούσε άμεσα. Μέχρι τον Αύγουστο 2008, η αποβιώσασα συνοδευόταν από τον σύζυγο της. Ισχυρίστηκε ότι δεν είδε ποτέ την αποβιώσασα να υπογράφει οτιδήποτε στην παρουσία του και δεν μπορεί να πει αν είχε την ικανότητα να υπογράψει. Η αποβιώσασα ουδέποτε του ανέφερε ότι υπέγραψε διαθήκη. Σύμφωνα με διεθνείς εταιρείες διαβήτη, τα μόνα επαγγέλματα που δεν μπορεί να κάνει ένας ρυθμισμένος διαβητικός με ινσουλίνη, είναι πιλότος αεροπλάνων, τρένων και ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας. Όμως μπορεί να επισκεφθεί την τράπεζα, το supermarket και τον δικηγόρο του. Κατά την περίοδο από Φεβρουάριο 1999 μέχρι Αύγουστο 2008 που η αποβιώσασα ήταν ρυθμισμένη, δεν παρουσίαζε, σύμφωνα με το τεκμήριο 30, ιδιαίτερα προβλήματα υγείας και ειδικότερα δεν είχε ενδείξεις καρδιοπάθειας και χωλότητας στα κάτω άκρα. Η προσπάθεια του ήταν, ρυθμίζοντας το διαβήτη, να παραμένει σταθερή η αμφιβληστροειδοπάθεια, την οποία είχε διαπιστώσει από την πρώτη της επίσκεψη τον Φεβρουάριο 1999 και συνέχιζε να υπάρχει μέχρι το
- Η ΜΥ4 είναι Ανώτερη και Διοικητική Πρωτοκολλητής στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας. Έχει στη φύλαξη της τα βιβλία καταχώρισης των διαθηκών και όλες τις διαθήκες που καταχωρούνται στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας. Η διαθήκη με αρ. καταχώρισης 126/06 (τεκμήριο 1), καταχωρίστηκε στις 12.10.06 στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας και έχει στην κατοχή της το Μητρώο καταχωρήσεως διαθηκών. Από το φάκελο καταχώρισης της εν λόγω διαθήκης, προκύπτει επιστολή ημερομηνίας 12.8.09 του Ενάγοντα, την οποία υπογράφει ως ο κατονομαζόμενος εκτελεστής της διαθήκης και με την οποία αιτήθηκε να ανοιχθεί η διαθήκη μετά το θάνατο της αποβιώσασας. Στην εν λόγω επιστολή, επισυνάπτεται και το πιστοποιητικό θανάτου της διαθέτιδας. Στο εξωτερικό του φακέλου της διαθήκης, αναγράφεται ο αριθμός της διαθήκης 126/06, το όνομα της διαθέτιδας και η υπογραφή της, το όνομα του Ενάγοντα, δικηγόρου, ο οποίος φαίνεται να ήταν παρών στην κατάθεση της διαθήκης και η υπογραφή του Πρωτοκολλητή Επικυρώσεως Διαθηκών, ότι ορκίστηκε ενώπιον του η διαθέτιδα και ο δικηγόρος Ενάγοντας. Η διαθήκη κατατέθηκε προσωπικά από την ίδια την διαθέτιδα στις 12.10.
- Ο εν λόγω φάκελος της διαθήκης ανοίχθηκε στις 12.8.
- Από το Μητρώο καταχωρήσεων Διαθηκών του 2006, προκύπτει ότι στις 12.10.06 είχε κατατεθεί από τον XXXXX Κωνσταντίνου, η διαθήκη με αρ. 127/06 (τεκμήριο 34), η οποία ανακλήθηκε στις 11.11.16 και καταστράφηκε. Από τον φάκελο καταχώρησης της εν λόγω διαθήκης με αρ. 127/06, προκύπτει η υπογραφή του διαθέτη, ως και η υπογραφή του Ενάγοντα, ο οποίος ορκίστηκε ότι η υπογραφή ανήκει στον XXXXX Κωνσταντίνου. Ακολουθεί η υπογραφή του Πρωτοκολλητή που επιβεβαιώνει την υπογραφή του Ενάγοντα. Κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι οι διαθήκες κατατίθενται και φυλάσσονται στο Δικαστήριο με βάση το άρθρο 3 του Περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Αποβιωσάντων Διαδικαστικός Κανονισμός του
- Ο φάκελος της επίδικης διαθήκης ημερομηνίας 12.10.06, φέρει την υπογραφή της αποβιώσασας, τον όρκο και υπογραφή του Ενάγοντα ημερομηνίας 12.10.06, την υπογραφή του Πρωτοκολλητή Επικυρώσεως Διαθηκών ως και σημείωση ότι κατατέθηκε από την ίδια προσωπικά. Η ταυτότητα της διαθέτιδας επιβεβαιώθηκε από τον Ενάγοντα. Σε σχέση με το άρθρο 10 των Κανονισμών του 1955, ανέφερε ότι τα δικά της καθήκοντα περιορίζονται στην κατάθεση των διαθηκών. Ο Πρωτοκολλητής Επικυρώσεων είναι άλλο πρόσωπο και όταν ζητηθεί, κατόπιν αίτησης των κληρονόμων, η έκδοση των εγγράφων διαχείρισης, αυτοί είναι υποχρεωμένοι να παρουσιάσουν τη διαθήκη, αν υπάρχει. Δεν είναι υποχρέωση του Πρωτοκολλητή να γνωρίζει αν υπάρχει διαθήκη αλλά οι κληρονόμοι έχουν την υποχρέωση να καταθέσουν τη διαθήκη στο Δικαστήριο. Τότε ο Πρωτοκολλητής θα εκδόσει το παραχωρητήριο στον κατονομαζόμενο εκτελεστή (αρ. 30 των Κανονισμών). Έχω παρακολουθήσει με την επιβαλλόμενη προσοχή όλους τους μάρτυρες να καταθέτουν ενώπιον του Δικαστηρίου. Με την ίδια προσοχή εξέτασα και τη μαρτυρία τους, έχοντας συνεχώς υπόψη τις έγγραφες προτάσεις, το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας και τα επιχειρήματα - εισηγήσεις των ευπαίδευτων συνηγόρων στο στάδιο των αγορεύσεων. Το πρώτο ερώτημα που το Δικαστήριο καλείται να αποφασίσει είναι κατά πόσο η επίδικη διαθήκη είναι έγκυρη. Εάν η απάντηση στο εν λόγω ερώτημα είναι θετική, τότε θα εξεταστεί στη συνέχεια, το αίτημα του Ενάγοντα στην αγωγή 242/10 για ανάκληση της παραχώρησης εγγράφων διαχείρισης της περιουσίας της αποβιώσασας στη διαχείριση με αρ. 453/09 και η ακύρωση του Διατάγματος ημερομηνίας 25.8.09 με το οποίο παραχωρήθηκαν. Από τη θεώρηση των δικογράφων των δύο συνεκδικαζόμενων αγωγών, προκύπτει ότι ο Εναγόμενος στην αγωγή 242/10, ως και οι Ενάγοντες στην αγωγή 3484/11 αμφισβητούν την εγκυρότητα της επίδικης διαθήκης για δύο λόγους: Ο πρώτος αφορά την εκτέλεση της διαθήκης (άρθρο 23 Κεφ. 195). Προς τούτο ισχυρίζονται ότι α) η αποβιώσασα δεν υπέγραψε την επίδικη διαθήκη και η φερόμενη υπογραφή της ως διαθέτης, είναι πλαστογραφημένη, β) ότι η αποβιώσασα δεν υπέγραψε τη διαθήκη στην παρουσία δύο μαρτύρων και γ) η αποβιώσασα δεν έλαβε γνώση ούτε και επιδοκίμασε το περιεχόμενο της διαθήκης. Ο δεύτερος αφορά τον ισχυρισμό περί άσκησης εξαναγκασμού, απάτης ή ψυχικής πίεσης στην αποβιώσασα (άρθρο 29 Κεφ. 195), ως και ότι αυτή λόγω σοβαρής ασθένειας της κατά τον χρόνο κατάρτισης της διαθήκης, ήταν πνευματικά ανίκανη, λόγω σωματικής και πνευματικής κατάπτωσης της. Προχωρώ να εξετάσω τον πρώτο λόγο (ανωτέρω), ο οποίος αφορά την εκτέλεση της επίδικης διαθήκης. Το ζήτημα αυτό ρυθμίζεται από το άρθρο 23 του Περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου Κεφ. 195, το οποίο ορίζει ως ακολούθως: «Άρθρο
- Καμιά διαθήκη δεv είvαι έγκυρη, εκτός αv είvαι γραπτή και εκτελεστεί σύμφωvα με τov πιo κάτω τρόπo, δηλαδή- (α) υπoγράφεται στo κάτω μέρoς ή στo τέλoς της από τo διαθέτη, ή από άλλo πoυ εvεργεί για τo διαθέτη, στηv παρoυσία τoυ διαθέτη και με εvτoλή τoυ και (β) η υπoγραφή αυτή τίθεται ή αvαγvωρίζεται από τo διαθέτη στηv παρoυσία δύo ή περισσoτέρωv μαρτύρωv πoυ παρίσταvται ταυτόχρovα και (γ) oι μάρτυρες αυτoί επιβεβαιώvoυv και πρoσυπoγράφoυv τη διαθήκη στηv παρoυσία τoυ διαθέτη και στηv παρoυσία αλλήλωv, αλλά καvέvας τύπoς επιβεβαίωσης δεv είvαι αvαγκαίoς και (δ) αv η διαθήκη απoτελείται από περισσότερα από έvα φύλλo χαρτιoύ, κάθε φύλλo υπoγράφεται ή μovoγράφεται από ή για λoγαριασμό τoυ διαθέτη και τωv μαρτύρωv.» Οι πιο πάνω 4 ρητές προϋποθέσεις, είναι υποχρεωτικής φύσεως και όχι απλώς καθοδηγητικές και κατά συνέπεια θα πρέπει να υπάρχει αυστηρή συμμόρφωση με αυτές (βλ. Anastassis Charalambous v Alkis Demetriou
(1961)CLR 30). Στην περίπτωση που οποιαδήποτε από τις τυπικές προϋποθέσεις δεν έχει τηρηθεί, τότε η διαθήκη είναι άκυρη και δεν μπορεί να διασωθεί με προφορική μαρτυρία αναφορικά με ότι αντανακλά την πραγματική βούληση του διαθέτη. Το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει όλες τις περιστάσεις για να καταλήξει κατά πόσο υπήρξε ορθή εκτέλεση της διαθήκης. Περαιτέρω, θα πρέπει να ικανοποιηθεί ότι ο διαθέτης είχε κατανόηση του περιεχομένου της διαθήκη και ότι συναινούσε σε αυτό. Το βάρος απόδειξης ότι υπήρξε ορθή και νομότυπη εκτέλεση της διαθήκης, βαραίνει το πρόσωπο που ζητά την επικύρωση της διαθήκης. Εάν όμως αποδειχθεί ότι υπήρξε ικανότητα για διάθεση και ορθή εκτέλεση της διαθήκης, τότε το βάρος απόδειξης θα αντιστραφεί. Η συμπερίληψη του τύπου επιβεβαιώσεως δημιουργεί ισχυρό τεκμήριο ότι όλες οι νομοθετικές απαιτήσεις του Κεφ. 195 έχουν ικανοποιηθεί, στη βάση της αρχής Omnia praesumuntur vite esse act (όλα έχουν γίνει ορθά και νομότυπα). Ωστόσο, το τεκμήριο ορθής εκτέλεσης της διαθήκης που δημιουργείται σε περίπτωση ύπαρξης τύπου επιβεβαιώσεως, είναι μαχητό και μπορεί να ανατραπεί, εφόσον υπάρξει αξιόπιστη μαρτυρία ότι δεν υπήρξε συμμόρφωση προς τις προϋποθέσεις του άρθρου 23 του Κεφ. 195, ή εφόσον κάτι τέτοιο προκύπτει από τα γεγονότα (βλ. Σύγγραμμα Κυπριακό Κληρονομικό Δίκαιο, Αχιλλεύς Κ. Αιμιλιανίδης, σελ. 113), Panayiota Constantinou Mosaikos v Zehra Eren
(1958)23 CLR 286, Georghiades v Pittakas
(1980)2 JSC 320. Σχετικό είναι και το πιο κάτω απόσπασμα από το Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Τάκης Ηλιάδης και Νικόλας Γ. Σάντης, σελ. 374: «Διαθήκες Σε περιπτώσεις επικύρωσης διαθηκών, είναι απαραίτητο να καταθέτει ένας από τους επιβεβαιωτές μάρτυρες στη διαθήκη. Αν μάρτυς αρνείται ότι η διαθήκη υπογράφτηκε ενώπιον του, ή αρνείται να δώσει μαρτυρία (Re Oven's Goods
(1892)29 LR Ir 451), τότε μπορεί να παρουσιαστεί προς τούτο άλλη σχετική μαρτυρία, όπως μαρτυρία γραφικού χαρακτήρα (Stobart ν Dryden
(1836)1 Μ & W 615). Αν δεν είναι δυνατόν να εξευρεθεί κάποιος από τους μάρτυρες λόγω θανάτου, φρενοπάθειας, εξαφάνισης ή διαμονής εκτός δικαιοδοσίας, μπορεί να παρουσιαστεί δευτερογενής μαρτυρία από πρόσωπο που παρευρισκόταν αλλά δεν είχε υπογράψει ως επιβεβαιωτής μάρτυς. Δευτερογενής μαρτυρία για απόδειξη της υπογραφής από μάρτυρα που ήταν παρών μπορεί να γίνει αποδεκτή και εκεί όπου όλοι οι επιβεβαιωτές μάρτυρες είναι νεκροί., διανοητικώς ανίκανοι ή άφαντοι (Bowman ν Hodgson
(1867)36 LJP & Μ 124). Αν μια διαθήκη φαίνεται εκ πρώτης όψεως να έχει καταρτιστεί δεόντως, τίθεται σε εφαρμογή η αρχή του τεκμηρίου της κανονικότητας omnia praesumuntur rite esse acta, που οδηγεί στο τεκμήριο της δέουσας κατάρτισης (Davis ν Mayhew
(1927)Ρ 264). Το βάρος απόδειξης ότι η διαθήκη έχει δεόντως καταρτιστεί, βαραίνει εκείνον που προβάλλει τον ισχυρισμό (Κάτζη και Άλλων ν Πατσαλίδη
(2007)1(B) ΑΑΔ 958), με τις όποιες προηγούμενες δηλώσεις επιβεβαιωτή μάρτυρα ή άλλου μάρτυρα προς τον δικηγόρο του σε σχέση με την εκτέλεση της διαθήκης, να μην υπόκεινται σε επαγγελματικό προνόμιο (In the Estate of Fuld (Deceaced) (No 2) Hartley and Another v Fuld and Others
(1965)2 All ER 657), ενώ μπορεί να δοθεί και άλλη σχετική μαρτυρία σε περίπτωση που ο μάρτυς αυτός αρνείται την εκτέλεση της διαθήκης ή δεν δέχεται να προσέλθει στο Δικαστήριο για να δώσει συναφή μαρτύρια (Re Vere-Wardale (Deceased)
(1949)2 All ER 250).» Στην προκειμένη περίπτωση, ο Εναγόμενος στην αγωγή 242/10 και οι Ενάγοντες στην αγωγή 3484/11 με τα δικόγραφα τους, αμφισβητούν την εγκυρότητα της επίδικης διαθήκης για τους λόγους που ήδη αναφέρθηκαν πιο πάνω. Με βάση τις προαναφερθείσες νομικές αρχές, το βάρος απόδειξης ότι η επίδικη διαθήκη έχει δεόντως καταρτιστεί, βαραίνει εκείνον που προβάλλει τον ισχυρισμό, δηλαδή τον Ενάγοντα στην αγωγή 242/10, ο οποίος κατονομάζεται ως εκτελεστής της διαθήκης της αποβιώσασας. Σχετικά με το ζήτημα της δέουσας κατάρτισης της διαθήκης, ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσε ως μάρτυρας μόνο ο Ενάγοντας στην αγωγή 242/10 (ΜΕ1). Ανέφερε ότι ο ίδιος, ως δικηγόρος, συνέταξε την επίδικη διαθήκη, τη διάβασε στην αποβιώσασα και ακολούθως τη διάβασε και η ίδια. Στη συνέχεια, προσήλθαν στο γραφείο του οι δύο μάρτυρες XXXXX Καλογήρου και XXXXX Κυριακίδης, στην παρουσία των οποίων η αποβιώσασα, υπέγραψε την επίδικη διαθήκη (τεκμήριο 1). Ωστόσο, ουδείς εκ των εν λόγω μαρτύρων κατέθεσε ως μάρτυρας ενώπιον του Δικαστηρίου. Όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της επίδικης διαθήκης (τεκμήριο 1), οι δύο αυτοί μάρτυρες, προσυπογράφουν αυτήν και επιβεβαιώνουν ότι η αποβιώσασα υπέγραψε στην παρουσία τους. Επομένως, η συμπερίληψη της επιβεβαίωσης τους στη διαθήκη, δημιουργεί το μαχητό τεκμήριο της ορθής εκτέλεσης της διαθήκης. Με δεδομένη όμως, τη δικογραφημένη άρνηση εκ μέρους του Εναγομένου στην αγωγή 242/10 και των Εναγόντων στην αγωγή 3484/11, της υπογραφής της διαθήκης εκ μέρους της αποβιώσασας και του ισχυρισμού τους περί πλαστογραφημένης υπογραφής της, ως και την άρνηση τους ότι η αποβιώσασα υπέγραψε τη διαθήκη στην παρουσία δύο μαρτύρων, το εν λόγω μαχητό τεκμήριο έχει ανατραπεί και συνεπώς ήταν επιβεβλημένη, κατά την άποψη μου, η κατάθεση των εν λόγω μαρτύρων, ως μάρτυρες στο Δικαστήριο. Πολύ περισσότερο γιατί η πλευρά του Εναγομένου στην αγωγή 242/10 και των Εναγόντων στην αγωγή 3484/11, παρουσίασε μαρτυρία ειδικών εμπειρογνωμόνων, ιατρών, προκειμένου να πείσει το Δικαστήριο ότι η αποβιώσασα λόγω ασθένειας ήταν πρακτικά τυφλή και συνεπώς δεν ήταν σε θέση να διαβάσει και κατανοήσει το περιεχόμενο της διαθήκης, ούτε και να την υπογράψει. Κατ' επέκταση, ο Ενάγοντας στην αγωγή 242/10 - ο οποίος προβάλλει τον ισχυρισμό ότι η επίδικη διαθήκη καταρτίστηκε δεόντως - και έχει το βάρος απόδειξης αυτού του ισχυρισμού, όφειλε να παρουσιάσει στο Δικαστήριο ως μάρτυρες, τα δύο πιο πάνω πρόσωπα και/ή τον ένα από αυτούς, ως επιβεβαιωτές μάρτυρες στη διαθήκη, ώστε να τεκμηριώσει τη θέση του περί ορθής κατάρτισης της διαθήκης και ειδικότερα, ότι έχουν ικανοποιηθεί όλες οι προϋποθέσεις του άρθρου 23 του Κεφ.
- Ωστόσο, αυτός, όχι μόνο παρέλειψε να παρουσιάσει τους επιβεβαιωτές μάρτυρες, ως μάρτυρες στο Δικαστήριο, αλλά παρέλειψε συγχρόνως να δώσει οποιαδήποτε εξήγηση και δικαιολογία για την απουσία τους, αν δηλαδή αυτοί αρνούνται να παρουσιαστούν στο Δικαστήριο ή δεν είναι δυνατόν να εξευρεθούν, όπως αναφέρεται πιο πάνω. Όπως αναφέρθηκε στο Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης (ανωτέρω), στην περίπτωση που οι εν λόγω μάρτυρες αρνούνταν να δώσουν μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου, τότε ο Ενάγοντας, θα μπορούσε να παρουσιάσει άλλη σχετική μαρτυρία, όπως μαρτυρία γραφικού χαρακτήρα, εφόσον αμφισβητείται μεταξύ άλλων η υπογραφή της αποβιώσασας, πράγμα όμως που παρέλειψε επίσης να πράξει. Με αυτά τα δεδομένα, κρίνω ότι η μαρτυρία του Ενάγοντα στην αγωγή 242/10 (ΜΕ1), από μόνη της, δεν κρίνεται αρκετή ώστε να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι η επίδικη διαθήκη καταρτίστηκε δεόντως και ειδικότερα, ότι πληρούνται σωρευτικά οι 4 προϋποθέσεις του άρθρου 23 του Κεφ.
- Συνεπώς, είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγοντας στην αγωγή 242/10, απέτυχε να αποδείξει την ορθή εκτέλεση της διαθήκης και ειδικότερα, ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις υπό παράγραφο (α), (β) και (γ) του άρθρου 23 του Κεφ.
- Κατ' επέκταση, η επίδικη διαθήκη κρίνεται άκυρη και δεν μπορεί να διασωθεί μόνο με την προφορική μαρτυρία του Ενάγοντα (ΜΕ1). Ενόψει της πιο πάνω κατάληξης του Δικαστηρίου, κρίνω ότι δεν καθίσταται αναγκαίο να προχωρήσω με την εξέταση του ισχυρισμού του Εναγομένου στην αγωγή 242/10 και των Εναγόντων στην αγωγή 3484/11 περί άκυρης διαθήκης λόγω άσκησης στην αποβιώσασα εξαναγκασμού, απάτης και ψυχικής πίεσης, ως και ότι αυτή ήταν πνευματικά ανίκανη λόγω σοβαρής ασθένειας της. Και τούτο γιατί, η εξέταση τέτοιου ισχυρισμού προϋποθέτει την ύπαρξη ευρήματος του Δικαστηρίου ότι η επίδικη διαθήκη έχει καταρτιστεί νομότυπα, κάτι που δεν ισχύει στην παρούσα περίπτωση. Κατ' επέκταση, κρίνεται ως αχρείαστη η αξιολόγηση της σχετικής μαρτυρίας που προσκομίσθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Για όλα τα πιο πάνω, η απαίτηση του Ενάγοντα στην αγωγή 242/10 ως και η ανταπαίτηση του Εναγομένου 1 στην αγωγή 3484/11 για επικύρωση της επίδικης διαθήκης, θα πρέπει να απορριφθούν, εφόσον η ανάκληση των εγγράφων διαχείρισης που παραχωρήθηκαν στον Εναγόμενο στην αγωγή 242/10, στα πλαίσια της διαχείρισης με αρ. 453/09 και η ακύρωση του σχετικού Διατάγματος ημερομηνίας 25.8.09, ως και η επικύρωση της διαθήκης, προϋποθέτει την ύπαρξη έγκυρης διαθήκης, εν αντιθέσει με την επίδικη η οποία κρίθηκε, για τους πιο πάνω λόγους ως άκυρη. Συνακόλουθα, εκδίδεται Διάταγμα αποσυνένωσης των 2 αγωγών.
(1)Η αξίωση του Ενάγοντα στην Αγωγή 242/10 απορρίπτεται, με έξοδα προς όφελος του Εναγόμενου και σε βάρος του Ενάγοντα, όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(2)Στα πλαίσια της Ανταπαίτησης στην Αγωγή 242/10, εκδίδεται Δηλωτική Απόφαση του Δικαστηρίου ως η παράγραφος Β αυτής και ειδικότερα ότι: (Β) Η διαθήκη της αποβιώσασας ημερομηνίας 12.10.06 με αρ. μητρώου Διαθηκών 126/06, είναι άκυρη και στερημένη οποιουδήποτε νομικού αποτελέσματος ή ισχύος.
(3)Οι παράγραφοι Α, Γ και Δ της Ανταπαίτησης απορρίπτονται, εφόσον μετά την έκδοση της πιο πάνω Δηλωτικής Απόφασης, αυτές έχουν πλέον καταστεί άνευ ουσίας και σημασίας.
(4)Επιδικάζονται τα έξοδα της Ανταπαίτησης στην Αγωγή 242/10, προς όφελος του Εναγόμενου και σε βάρος του Ενάγοντα όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(5)Στα πλαίσια της Αγωγής 3484/11, εκδίδεται αντίστοιχη Δηλωτική Απόφαση ως ανωτέρω, υπό παράγραφος Β. Οι παράγραφοι Α, Γ, Δ, Ε και ΣΤ απορρίπτονται, διότι έχουν επίσης καταστεί άνευ ουσίας και σημασίας. Επιδικάζονται τα έξοδα της αγωγής 3484/11, προς όφελος των Εναγόντων και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2, όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο.
(6)Η Ανταπαίτηση του Εναγομένου 1 στην Αγωγή 3484/11 για επικύρωση της επίδικης διαθήκης ημερομηνίας 12.10.06 απορρίπτεται, με έξοδα προς όφελος των Εναγόντων και σε βάρος του Εναγομένου 1, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ...................................... Στ. Χατζηγιάννη, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΓΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο