Κυπερούντα ν. P.S.T. CONTRACTORS & DEVELOPERS LIMITED, Αρ. Αγωγής: 4081/11, 25/1/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A45 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Χρ. Φούλια, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4081/11 Μεταξύ: XXXXX Κυπερούντα Ενάγουσα και P.S.T. CONTRACTORS & DEVELOPERS LIMITED Εναγόμενοι Ημερομηνία: 25.1.2019 Για την Ενάγουσα: κ. Ν. Θεοδώρου για κ.κ. Πεκρής και Θεοδώρου Δ.Ε.Π.Ε. Για τους Εναγόμενους: κ. Α. Πετρίδης για κ.κ. Πολύκαρπος Δ. Πετρίδης και Σία ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ενάγουσα με την παρούσα αγωγή αξιώνει εναντίον των εναγομένων αποζημιώσεις για παράβαση γραπτής συμφωνίας ανέγερσης και/ή πώλησης οικίας ημερομηνίας 6.3.2004 και/ή αποζημιώσεις για κακοτεχνίες και/ή ελλείψεις και/ή παραλείψεις και/ή ατέλειες και/ή ζημιές που παρουσιάζει και/ή υφίσταται η ανεγερθείσα και/ή πωλούμενη οικία καθώς επίσης νόμιμο τόκο, έξοδα και Φ.Π.Α. Οι εναγόμενοι καταχώρησαν υπεράσπιση και ανταπαίτηση στην εναντίον τους αγωγή αρνούμενοι τους ισχυρισμούς της ενάγουσας και ανταπαιτώντας από αυτή το συνολικό ποσό των €30.754,83 λόγω αδικαιολόγητου πλουτισμού της ενάγουσας εις βάρος τους και ως αξία για επιπλέον εργασία που εκτέλεσαν και παρέδωσαν προς την ενάγουσα. ΔΙΚΟΓΡΑΦΗΜΕΝΕΣ ΘΕΣΕΙΣ Η ενάγουσα με την έκθεση απαίτησής της ισχυρίζεται μεταξύ άλλων ότι κατά/ή περί την 6.3.2004 συνάφθηκε γραπτή συμφωνία μεταξύ της ίδιας και των εναγομένων με την οποία οι τελευταίοι ανέλαβαν την ανέγερση και πώληση κατοικίας προς την ενάγουσα. Η εν λόγω κατοικία θα ανεγειρόταν εντός του τεμαχίου με αριθμό 1XX4, αριθμός εγγραφής 10/1XX2 Φ/Σχέδιο 30/2XX1 στην τοποθεσία Καυκάλα του Πούρταλου στο Γέρι της Λευκωσίας. Ισχυρίζεται ότι ήταν ρητοί και εξυπακουόμενοι και/ή ουσιώδεις όροι της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας ημερομηνίας 6.3.2004 μεταξύ άλλων οι ακόλουθοι: α) ότι οι εναγόμενοι θα εκτελούσαν όλες τις εργασίες και/ή θα ανέγειραν την οικία σύμφωνα με τους όρους της εκδοθείσας άδειας οικοδομής και/ή τα εγκεκριμένα σχέδια και/ή σύμφωνα με την πολεοδομική άδεια, β) ότι οι εναγόμενοι θα εκτελούσαν όλες τις εργασίες με επιμέλεια και/ή την επιμέλεια προσώπου κατέχοντος προσόντα για να εκτελεί εργασίες του είδους αυτού, γ) θα εκτελούσαν τις εργασίες με τρόπο επαγγελματικό και/ή έντεχνο χρησιμοποιώντας κατάλληλα υλικά και δ) ότι κατά την ημερομηνία παράδοσης της οικίας προς την ενάγουσα η οικία θα ήταν ασφαλής και/ή κατοικήσιμη και/ή σε λειτουργήσιμη κατάσταση περιλαμβανομένων και των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων και θα παραδιδόταν έτοιμη προς χρήση. Ισχυρίζεται επίσης η ενάγουσα ότι οι εναγόμενοι κατά παράβαση της μεταξύ τους συμφωνίας δεν εκτέλεσαν πλήρως τις συμφωνηθείσες εργασίες και/ή κατά παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας και/ή αμελώς εκτέλεσαν τις εργασίες κατά τρόπον πλημμελή και/ή με μη επαγγελματικό τρόπο και/ή δεν εκτέλεσαν τις εργασίες σύμφωνα με τους όρους της εκδοθείσας άδειας οικοδομής και/ή τα εγγεγραμμένα σχέδια και/ή σύμφωνα με την πολεοδομική άδεια και/ή οι εναγόμενοι χρησιμοποίησαν ακατάλληλα υλικά και/ή η οικία δεν ήταν ασφαλής και/ή κατοικήσιμη και/ή σε λειτουργήσιμη κατάσταση και/ή έτοιμη προς χρήση κατά την ημερομηνία παράδοσής της προς την ενάγουσα. Ισχυρίζεται ότι λόγω των πιο πάνω η οικία παρουσιάζει και/ή υφίσταται ελλείψεις και/ή παραλείψεις και/ή ατέλειες και/ή κακοτεχνίες και/ή προβλήματα υγρασίας και/ή ρωγμές και/ή προβλήματα στην τοιχοποιία και/ή στον σουβά και/ή προβλήματα στα πατώματα και/ή στο αποχετευτικό σύστημα και/ή στην ηλεκτρική εγκατάσταση και συγκεκριμένα ότι υπάρχει διείσδυση νερού μέσα στους τοίχους περιμετρικά της οικίας. Υπάρχουν υγρασίες στην περίμετρο της οικίας και/ή στο ισόγειο και/ή στον όροφο και/ή στα μπαλκόνια αυτής και/ή σε παρακείμενους χώρους και η υγρασία έχει προκαλέσει διάβρωση των τοίχων εξωτερικά και/ή εσωτερικά της οικίας. Ο σουβάς έχει φουσκώσει και/ή έχει παραμορφωθεί σε ορισμένα σημεία, ενώ σε άλλα έχει προκληθεί αποκόλληση μέρους του από τον τοίχο. Υπάρχει διάβρωση των πασών των θυρών του ισογείου της οικίας σε αρκετά σημεία, καθώς επίσης λόγω της υγρασίας σε μερικά σημεία, έχει αποκολληθεί το υλικό του αρμού μεταξύ των κεραμικών με αποτέλεσμα σε μερικές κεραμικές πλάκες να προκαλούνται μικρομετακινήσεις όταν εξασκηθεί πίεση πάνω τους. Ισχυρίζεται επίσης ότι τα λύματα από την κουζίνα και το αποχωρητήριο στο ισόγειο της κατοικίας οδηγούνται στον αποχετευτικό λάκκο της διπλανής κατοικίας, ότι η σωλήνα αποχετεύσεως του 1ου ορόφου τοποθετήθηκε εξωτερικά, ότι φωτιστικά και/ή σημεία φωτισμού και/ή πρίζες δεν λειτουργούν λόγω προβλημάτων στην ηλεκτρική εγκατάσταση και η κατοικία ευρίσκεται σε χαμηλότερο επίπεδο από την οδό με αποτέλεσμα με τη βροχόπτωση να εισέρχεται και/ή να λιμνάζει νερό στην αυλή και/ή να εισέρχεται στην κατοικία και/ή δεν υπάρχει σωστή κλίση και/ή η κλίση δεν είναι ικανοποιητική για την άντληση των όμβριων υδάτων που λιμνάζουν και/ή δεν υπάρχει αντλιοστάσιο στην αυλή για άντληση των όμβριων υδάτων. Ισχυρίζεται περαιτέρω η ενάγουσα ότι κατά παράβαση της συμφωνίας κατά την ημερομηνία παράδοσης της οικίας αυτή δεν ήταν ασφαλής και/ή δεν ήταν κατοικήσιμη και/ή δεν ήταν σε λειτουργήσιμη κατάσταση και/ή δεν παραδόθηκε έτοιμη προς χρήση και/ή τα κεραμικά εσωτερικά και/ή εξωτερικά της οικίας δεν τοποθετήθηκαν σωστά και/ή με τον ορθό και ενδεδειγμένο τρόπο και/ή χρησιμοποιήθηκε ακατάλληλο υλικό για την τοποθέτησή τους. Είναι περαιτέρω ισχυρισμός της ενάγουσας ότι λόγω της πλημμελούς εκτέλεσης και της μη αποπεράτωσης εργασιών και/ή λόγω των πιο πάνω παραβιάσεων της συμφωνίας και/ή παραλήψεων και/ή ατελειών και/ή κακοτεχνιών από τους εναγόμενους υπέστη και/ή θα υποστεί τις πιο κάτω ζημιές και/ή έξοδα: (α) έξοδα αφαίρεσης κεραμικών περιμετρικά της οικίας, επιδιορθώσεις πατωμάτων και στεγανοποίηση, €2.700 πλέον Φ.Π.Α. (β) έξοδα αφαίρεσης όλων των περιμετρικών σοβάδων, εσωτερικά και εξωτερικά σε ύψος 60 εκατοστών και τοποθέτησης ενός χεριού σουβά, εφαρμογής 2 χεριών στεγνωτών υλικών, €3.400 πλέον Φ.Π.Α. (γ) έξοδα αφαίρεσης αποκολλημένων σοβάδων και επιδιορθώσεις, €740 πλέον Φ.Π.Α. (δ) έξοδα αφαίρεσης κεραμικών που είναι ραγισμένα και αποκολλημένα και αφαίρεση σπασμένων και αποκολλημένων κεραμικών και τσεκολατούρας, επιδιόρθωση και τοποθέτηση νέων. Αρμολόγηση προβλήματος όλων των κεραμικών, €3.200 πλέον Φ.Π.Α. (ε) έξοδα αφαίρεσης και αντικατάσταση διπλών γυαλιών με προβλήματα υγρασίας. Κάλυψη σωλήνας αποχετεύσεως ορόφου με ανθυγρή γυψοσανίδα, πολυμερική σπάτουλα, έλεγχο και επιδιόρθωση προβλήματος ηλεκτρικής εγκατάστασης και φωτιστικών. Αφαίρεση ντουζιέρας, επιδιόρθωση σίγμα και επανατοποθέτηση-αποκατάσταση, €2.100 πλέον Φ.Π.Α. (στ) νέο αποχετευτικό σύστημα για να οδηγηθούν τα λύματα κουζίνας στον απορροφητικό λάκκο της οικοδομής (σπασίματα, σωλήνες, παραδεξάμενα), €3.700 πλέον Φ.Π.Α. (ζ) άνοιγμα ρωγμών οικίας εσωτερικά και εξωτερικά, αποθήκης και τοίχου περίφραξης σε σχήμα V. Σφράγισμα ρωγμών με cracksfill, σπάτουλα, τρίψιμο, εφαρμογή stabilising solution, σε όλους τους εξωτερικούς τοίχους. Μπογιάτισμα εσωτερικά οικίας, τοίχου περίφραξης και αποθήκης, €5.900 πλέον Φ.Π.Α. (η) έξοδα αγοράς κεραμικών, €2.000 πλέον Φ.Π.Α. (θ) κατασκευή αντλιοστασίου στην αυλή για άντληση των όμβριων υδάτων που λιμνάζουν στην αυλή, €1.600 πλέον Φ.Π.Α. Ισχυρίζεται ακόμα η ενάγουσα ότι παρά τις συνεχείς οχλήσεις της προς τους εναγόμενους να προβούν στα αναγκαία μέτρα προς επιδιόρθωση των κακοτεχνιών και/ή ελλείψεων και/ή παραλήψεων και/ή ατελειών και όπως συμμορφωθούν με τους όρους της συμφωνίας, οι εναγόμενοι αρνήθηκαν και/ή παρέλειψαν να το πράξουν. Λόγω των πιο πάνω η ενάγουσα υποχρεώθηκε να διορίσει πραγματογνώμονα στον οποίο κατέβαλε το ποσό των €2.150,
- Λόγω των πιο πάνω ήγειρε την παρούσα αγωγή με την οποία αξιώνει εναντίον των εναγομένων αποζημιώσεις εκ ποσού €25.340 πλέον Φ.Π.Α. και €2.150,50 για παραβίαση γραπτής συμφωνίας και/ή αποζημιώσεις για κακοτεχνίες και/ή παραλείψεις και/ή ατέλειες και/ή ζημιές με νόμιμο τόκο και έξοδα πλέον Φ.Π.Α. Οι εναγόμενοι με την υπεράσπιση και ανταπαίτησή τους παραδέχονται ότι είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης δεόντως εγγεγραμμένη στον Έφορο Εταιρειών και ότι ασχολούνται με την αξιοποίηση και/ή ανάπτυξη ακίνητης περιουσίας και ότι ήταν ιδιοκτήτες του τεμαχίου με αριθμό 1XX4 στην τοποθεσία Καυκάλα του Πούρταλου στο Γέρι. Ισχυρίζονται ότι η ενάγουσα επικαλείται όρους οι οποίοι δεν αναφέρονται στο γραπτό κείμενο της συμφωνίας ημερομηνίας 6.3.2004 με τίτλο «Συμφωνία Πώλησης» η οποία ρυθμίζει αποκλειστικά και εξαντλητικά τις συμβατικές υποχρεώσεις τόσο της ενάγουσας όσο και των εναγομένων και/ή ότι η ενάγουσα προβάλλει όρους οι οποίοι δεν αντιστοιχούν και δεν ταυτίζονται με κανέναν από τους όρους που περιλαμβάνονται στη γραπτή συμφωνία ημερομηνίας 6.3.
- Ισχυρίζονται επίσης ότι η ενάγουσα προβάλλει όρους οι οποίοι δεν αναφέρονται στη συμφωνία, δεν συζητήθηκαν με τους εναγόμενους και δεν συμφωνήθηκαν μεταξύ των μερών, ούτε γραπτώς, ούτε προφορικώς σε οποιοδήποτε στάδιο και ισχυρίζονται ότι η επίδικη οικία παραδόθηκε στην ενάγουσα στις 31.3.
- Ισχυρίζονται ακόμα ότι όταν η ενάγουσα συμφώνησε να αγοράσει την επίδικη οικία αυτή ήταν σχεδόν έτοιμη για παράδοση και ως εκ τούτου η ενάγουσα εγκαταστάθηκε σε αυτή περί τον Μάρτιο του 2004 και αδυνατούν να αντιληφθούν για ποιο λόγο αυτή ανέμενε 7 έτη για να προβάλει και να διεκδικήσει αποζημιώσεις για τις κατ' ισχυρισμό κακοτεχνίες που παρατήρησε στην οικία της. Οι εναγόμενοι ισχυρίζονται επίσης ότι η αγωγή είναι πρόωρη και καταχρηστική, αφού ουδέποτε η ενάγουσα τους κάλεσε να επιθεωρήσουν τις κατ' ισχυρισμό κακοτεχνίες, οι ίδιοι παρέδωσαν προς την ενάγουσα την οικία σε λειτουργήσιμη και κατοικήσιμη κατάσταση και η ενάγουσα ουδέποτε πρόβαλε οποιονδήποτε ισχυρισμό περί κακοτεχνιών πριν την καταχώρηση της αγωγής. Ισχυρίζονται επίσης ότι η ενάγουσα είχε υποχρέωση να τους καλέσει να επιδιορθώσουν αυτές, κάτι που ουδέποτε έπραξε, ότι εγείρει την παρούσα αγωγή κακόπιστα για να αποσπάσει από αυτούς χρηματικό ποσό το οποίο δεν δικαιούται να λάβει, ως επίσης ότι επιχειρεί να συμψηφίσει τις κατ' ισχυρισμό ζημιές της με την οφειλή του ποσού €30.754,83 προς τους εναγόμενους. Ισχυρίζονται επίσης ότι η ενάγουσα καταχώρησε την παρούσα αγωγή κακόπιστα και εκδικητικά, καθότι περί τον Ιούνιο του 2011 ο διευθυντής των εναγομένων αξίωσε για πολλοστή φορά από την ενάγουσα να καταβάλει το χρηματικό ποσό των ΛΚ10.000 (€17.086,01) που αυτή όφειλε προς τους εναγόμενους καθότι το μερίδιο γης που μεταβιβάστηκε προς την τελευταία εντός του οποίου ανεγέρθη η οικία, ήταν μεγαλύτερο από το μερίδιο γης που συμφωνήθηκε να πωληθεί και το οποίο τον Ιούνιο του 2004 είχε διαβεβαιώσει τον διευθυντή των εναγομένων ότι θα κατέβαλλε. Ισχυρίζονται επίσης ότι η ενάγουσα τους οφείλει το ποσό των ΛΚ8.000 (€13.668,81) καθότι οι εναγόμενοι κατασκεύασαν και της παρέδωσαν πλακόστρωτο περιμετρικά της οικίας, το οποίο αποτελούσε συμφωνημένη επιπλέον εργασία, αφού στους τεχνικούς όρους της συμφωνίας ημερομηνίας 6.3.2004 δεν υπήρχε τέτοια πρόνοια. Λόγω των πιο πάνω προέβαλαν ανταπαίτηση με την οποία αξιώνουν ως οφειλόμενα προς αυτούς ποσά €17.086,01 και €13.668,81 και διαζευκτικά αξιώνουν το ως άνω συνολικό ποσό ως αδικαιολόγητο πλουτισμό. Η ενάγουσα καταχώρησε απάντηση στην υπεράσπιση και υπεράσπιση στην ανταπαίτηση των εναγομένων με την οποία αρνείται τους ισχυρισμούς των εναγομένων και ισχυρίζεται ότι η παράδοση της επίδικης κατοικίας προς την ενάγουσα έλαβε χώρα κατά το καλοκαίρι του
- Ισχυρίζεται επίσης ότι παρά τις κάποιες εργασίες τις οποίες εκτέλεσαν οι εναγόμενοι προς διόρθωση μερικών από τις κακοτεχνίες συνεχίζουν να υφίστανται προβλήματα στην επίδικη κατοικία. Αρνείται επίσης τους ισχυρισμούς των εναγομένων ότι τους οφείλει οποιοδήποτε ποσό ή/και ότι υπήρχε οποιαδήποτε άλλη συμφωνία μεταξύ τους για την κατασκευή πλακόστρωτου περιμετρικά της κατοικίας και/ή την καταβολή του ποσού των ΛΚ8.
- Η ΠΡΟΣΚΟΜΙΣΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ Κατά την ακρόαση της αγωγής κλήθηκαν συνολικά 4 μάρτυρες, 3 για την πλευρά της ενάγουσας και 1 για την πλευρά των εναγομένων. Ως Μ.Ε.1 κατέθεσε η ενάγουσα κα XXXXX Κυπερούντα η οποία με τη γραπτή της δήλωση, η οποία αποτέλεσε μέρος της κυρίως εξέτασής της, ισχυρίζεται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: στις 6.3.2004 υπογράφηκε μεταξύ της εναγόμενης εταιρείας ως πωλήτριας και της ίδιας ως αγοράστριας συμφωνία με την οποία η τελευταία αγόρασε μία οικία την οποία θα ανήγειρε η εναγόμενη εταιρεία εντός του τεμαχίου αριθμός 1XX4, Φ/Σχέδιο 30/2XX1 στην τοποθεσία Καυκάλα του Πούρταλου στο Γέρι. Η εν λόγω συμφωνία κατατέθηκε από την ενάγουσα ως τεκμήριο
- Η ενάγουσα ισχυρίζεται ότι το τίμημα αγοράς της εν λόγω οικίας συμφωνήθηκε στο ποσό των ΛΚ94.
- Ισχυρίζεται επίσης ότι συμφωνήθηκε να πραγματοποιηθούν επιπρόσθετες εργασίες στην κατοικία, το κόστος των οποίων θα αναλάμβανε η εναγόμενη εταιρεία και συγκεκριμένα ότι με δικά της έξοδα η εναγόμενη θα κατασκεύαζε κουζινάκι και μπαλκόνι. Είχε συμφωνηθεί επίσης μεταξύ των διαδίκων ότι η εναγόμενη θα εκτελούσε τις εργασίες και θα ανέγειρε την οικία σύμφωνα πάντα με τους όρους της πολεοδομικής άδειας, της άδειας οικοδομής και τα εγκεκριμένα αρχιτεκτονικά σχέδια και ότι θα εκτελούσε όλες τις εργασίες με επιμέλεια χρησιμοποιώντας κατάλληλα υλικά. Ισχυρίζεται επίσης η ενάγουσα ότι, σε διάφορες ημερομηνίες έναντι σχετικών αποδείξεων των εναγομένων, τους κατέβαλε το συνολικό ποσό των ΛΚ94.
- Οι εν λόγω αποδείξεις κατατέθηκαν σε δέσμη και σημειώθηκαν ως τεκμήριο 4 στη διαδικασία. Οι εν λόγω αποδείξεις φέρουν ημερομηνίες 6.3.2004 (2 αποδείξεις), 5.11.2004, 22.12.2004, 19.7.2005, 27.4.2006 και 12.10.
- Ισχυρίστηκε ειδικότερα ότι από την τελευταία απόδειξη ημερομηνίας 12.10.2006 η οποία ήταν για το ποσό των ΛΚ4.000 προκύπτει ότι εξοφλήθηκε το συμβόλαιο. Ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι παρά το γεγονός ότι η εξόφληση του τιμήματος αγοράς της κατοικίας έγινε στις 12.10.2006 η παράδοσή της έγινε το καλοκαίρι του 2007 και ότι σε σύντομο χρόνο μετά την παράδοση διαπίστωσε ότι υπήρχαν σοβαρά προβλήματα υγρασίας και προβλήματα στην ηλεκτρική εγκατάσταση. Μετά το καλοκαίρι και τις βροχές παρουσιάστηκαν υγρασίες στην κατοικία και η ενάγουσα επικοινώνησε με τους εναγόμενους οι οποίοι προχώρησαν σε κάποιες εργασίες με σκοπό την οριστική επιδιόρθωση των προβλημάτων χωρίς όμως αποτέλεσμα. Μετά από αυτό απευθύνθηκε στο Ε.Τ.Ε.Κ. το οποίο διόρισε τον κ. Δημήτρη Π. Έλληνα, αρχιτέκτονα - μηχανικό, ο οποίος συνέταξε σχετική έκθεση την οποία η ενάγουσα κατέθεσε ως τεκμήριο 7 στη διαδικασία. Μετά που η ίδια έλαβε την εν λόγω έκθεση ζήτησε και έλαβε προσφορές για την επιδιόρθωση των κακοτεχνιών και καταχώρισε αντίγραφα των εν λόγω προσφορών ως τεκμήρια 8.1, 8.2 και 8.
- Ισχυρίζεται επίσης ότι κατά την ημερομηνία παράδοσης προς την ίδια της επίδικης κατοικίας η εν λόγω κατοικία δεν ήταν ασφαλής, δεν ήταν κατοικήσιμη, δεν ήταν σε λειτουργήσιμη κατάσταση και δεν της παραδόθηκε έτοιμη προς χρήση. Ισχυρίστηκε ότι κατέβαλε στο Ε.Τ.Ε.Κ. για την έκθεση του κ. Έλληνα το συνολικό ποσό των €2.150,50 και κατέθεσε ως τεκμήρια 9.1 και 9.2 αντίγραφα τιμολογίων ημερομηνίας 15.11.2010 και 17.11.2010 αντίστοιχα. Ισχυρίζεται ακόμα ότι οι εναγόμενοι κατασκεύασαν το αποχετευτικό σύστημα λανθασμένα και τα λύματα της κατοικίας της καταλήγουν στον αποχετευτικό λάκκο της γειτονικής κατοικίας. Αρνείται ότι οφείλει οποιοδήποτε ποσό στους εναγόμενους και ότι ο διευθυντής τους αξίωσε από αυτή οποιοδήποτε επιπρόσθετο χρηματικό ποσό. Κατέθεσε τέλος ως τεκμήριο 10 αντίγραφο του τίτλου ιδιοκτησίας του επίδικου ακινήτου. Κατά την αντεξέτασή της ισχυρίστηκε ότι διόρθωσε μερικές μόνο από τις κακοτεχνίες που υπήρχαν στην κατοικία της. Συγκεκριμένα ισχυρίστηκε ότι ανέθεσε στην εταιρεία ΚYPMORE BUILDERS LTD να επιδιορθώσει μερικές από αυτές τις κακοτεχνίες για τις οποίες και τους πλήρωσε. Της υποδείχθηκε το τεκμήριο 8.2 το οποίο είναι η προσφορά που της έδωσε η ως άνω εταιρεία και της ζητήθηκε να υποδείξει ποιες από τις εργασίες που αναφέρονται σε αυτό εκτελέστηκαν. Ισχυρίστηκε ότι εκτελέστηκαν οι εργασίες οι οποίες αναφέρονται στα σημεία 2, 3 και 7 του εν λόγω τεκμηρίου, δηλαδή αυτές που αφορούσαν την αφαίρεση όλων των περιμετρικών σουβάδων εσωτερικά και εξωτερικά με τοποθέτηση 1 χεριού σουβά και εφαρμογή 2 χεριών στεγανωτικών υλικών (σημείο 2), την αφαίρεση αποκολλημένων σουβάδων από το μπαλκόνι του υπνοδωματίου, από το παράθυρο ορόφου και τοίχους αποθήκης και επιδιόρθωση με νέο πολυμερικό σουβά (σημείο 3) και το άνοιγμα των ρωγμών της οικίας εσωτερικά και εξωτερικά, της αποθήκης και του τοίχου περίφραξης σε σχήμα V, σφράγισμα ρωγμών με Cracks Fill, σπάτουλα τρίψιμο, εφαρμογή Stabilising Solution σε όλους τους εξωτερικούς τοίχους και μπογιάτισμα εσωτερικά και εξωτερικά, οικίας, τοίχου περίφραξης και αποθήκης (σημείο 7). Δεν είχε μαζί της την σχετική απόδειξη για τις εργασίες τις οποίες πλήρωσε ισχυριζόμενη ότι την εν λόγω απόδειξη την έχει ο πατέρας της στην Πάφο. Επίσης δεν θυμόταν να αναφέρει το ποσό το οποίο ισχυρίστηκε ότι κατέβαλε στην ως άνω εταιρεία. Ισχυρίστηκε ότι η κατοικία της παραδόθηκε το καλοκαίρι του 2007 και όταν της υποβλήθηκε ότι στην απάντησή της στην υπεράσπιση δικογράφησε ότι παραδόθηκε το καλοκαίρι του 2006 απάντησε ότι είναι απόλυτα σίγουρη ότι παραδόθηκε το καλοκαίρι του
- Σε ερώτηση γιατί δεν αρνήθηκε να παραλάβει την κατοικία αφού διαπίστωσε ότι λόγω των προβλημάτων τα οποία παρουσίαζε δεν ήταν κατοικήσιμη, απάντησε ότι δεν το έπραξε γιατί είχε παραδώσει το διαμέρισμα στο οποίο διέμενε μέχρι τότε και δεν είχε άλλο μέρος για να στεγαστεί. Είχε επικοινωνήσει με τον διευθυντή των εναγομένων στον οποίο ανέφερε τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν και αυτός έστειλε προσωπικό για να αντιμετωπίσει το θέμα της υγρασίας χωρίς όμως ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Ισχυρίστηκε επίσης ότι αποφάσισε να προχωρήσει στην καταχώρηση της παρούσας αγωγής το έτος 2011 μετά που διαπίστωσε ότι οι επιδιορθώσεις που έγιναν από τους ανθρώπους των εναγομένων δεν ήταν αποτελεσματικές και αφού οι εναγόμενοι δεν απαντούσαν στις προσπάθειες που κατέβαλε για να επικοινωνήσει μαζί τους. Ισχυρίστηκε ότι για να αντιμετωπίσει το θέμα της υγρασίας που υπήρχε στην περίμετρο, στο ισόγειο, τον όροφο και τα μπαλκόνια της κατοικίας έφερε κάποιον ειδικό για να προχωρήσει στις αναγκαίες εργασίες. Αρνήθηκε υποβολή του κ. Πετρίδη ότι τον Ιούνιο του 2011 ο διευθυντής των εναγομένων αξίωσε από την ίδια την καταβολή του ποσού των ΛΚ10.000 το οποίο έπρεπε να τους καταβάλει γιατί το μερίδιο γης που της μεταβιβάστηκε και εντός του οποίο κτίσθηκε η επίδικη κατοικία ήταν μεγαλύτερο από το μερίδιο γης που είχε συμφωνηθεί να της μεταβιβαστεί λέγοντας ότι ποτέ δεν έγινε τέτοια συμφωνία. Αρνήθηκε επίσης υποβολή ότι οφείλει στους εναγόμενους το ποσό των ΛΚ8.000 ως αξία για την κατασκευή από τους τελευταίους πλακόστρωτου περιμετρικά της κατοικίας της το οποίο αποτελούσε συμφωνημένη επιπλέον εργασία λέγοντας ότι δεν υπάρχει πλακόστρωτο περιμετρικά. Ως Μ.Ε.2 κλήθηκε ο κ. XXXXX Έλληνας ο οποίος κατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι είναι εγγεγραμμένος αρχιτέκτονας - πολιτικός μηχανικός από το 1986 και σε σχέση με την παρούσα αγωγή ετοίμασε την έκθεση πραγματογνωμοσύνης η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο 7 στη διαδικασία. Στην εν λόγω έκθεση καταγράφονται τα προβλήματα τα οποία διαπίστωσε ότι υπήρχαν στην επίδικη οικοδομή όταν μετέβη εκεί το έτος
- Διαπίστωσε ότι υπήρχαν προβλήματα υγρασίας σε πολλά σημεία της οικοδομής όπως στις εξωτερικές τοιχοποιίες, σε πάσες των θυρών του ισογείου και σε αρκετά άλλα σημεία που υπήρχε αρμός μεταξύ κεραμικών και τοίχων. Υπήρχαν επίσης ρωγμές στην οικοδομή και προβλήματα σε κάποια πατώματα και τσεκολατούρες που είχαν αποκολληθεί και κάποιες αποχετεύσεις κατέληγαν στους λάκκους της διπλανής κατοικίας. Σε ερώτηση η οποία του υποβλήθηκε αναφορικά με τα αίτια των υγρασιών που παρατήρησε απάντησε ότι υπάρχουν διάφοροι λόγοι για αυτό, όπως η μη ικανοποιητική μόνωση ή τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν και το κατά πόσο τα υλικά αυτά είχαν τις αναγκαίες αντοχές στην υγρασία καθώς και ο τρόπος κατασκευής της οικοδομής. Σε ερώτηση κατά πόσο η άμμος είναι κατάλληλο υλικό για να χρησιμοποιείται κάτω από κεραμικά ή πλάκες απάντησε ότι είναι πιο σωστό να μπαίνει σκυρόδεμα για σκοπούς στερεότητας και μόνωσης της οικοδομής. Υπολόγισε το συνολικό κόστος των επιδιορθώσεων στο ποσό των €14.000 πλέον Φ.Π.Α. και ανέφερε ότι σε αυτό δεν περιλαμβάνεται το ποσό το οποίο θα απαιτηθεί για την αντιμετώπιση της υγρασίας στην περίπτωση που φανεί ότι κάτω από τις κεραμικές πλάκες τοποθετήθηκε άμμος. Κατά την αντεξέτασή του ισχυρίστηκε ότι η ενάγουσα του είπε ότι κατοίκησε στην επίδικη κατοικία το έτος
- Ο ίδιος είχε διαπιστώσει ότι τα προβλήματα της εν λόγω κατοικίας αφορούσαν σε υγρασίες, ρωγμές, αποκολλήσεις κεραμικών και σουβάδων και όταν μετέβη εκεί φαινόταν καθαρά ότι στο παρελθόν είχαν γίνει κάποιες επιδιορθώσεις. Κατά την άποψή του τα προβλήματα τα οποία κατέγραψε ήταν σοβαρά λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία της κατοικίας και επηρέαζαν τη διαβίωση της ενάγουσας σε αυτή. Υπήρχε υγρασία σε πολλά σημεία της κατοικίας και ισχυρίστηκε ότι σε περίπτωση που οι αρμοί των κεραμικών και οι τσεκολατούρες ήταν σωστά τοποθετημένα και μονωμένα δεν θα είχε εισχωρήσει υγρασία. Αναφορικά με το ζήτημα των υγρασιών ανέφερε ότι δεν μπορούσε να ισχυριστεί ότι δεν υπήρχε υγρομόνωση από τον χρόνο ανέγερσης της οικοδομής αλλά αυτό που αναφέρει στην έκθεσή του είναι ότι διαπίστωσε να υπήρχαν σημαντικές υγρασίες σε πάρα πολλά σημεία της οικοδομής τα οποία δεν φαίνονταν να προκλήθηκαν από κάποια παρέμβαση αλλά από προβλήματα της ίδιας της οικοδομής. Σε σχέση με το αποχετευτικό σύστημα της κατοικίας διαπίστωσε ότι το νερό από το αποχωρητήριο και τον νιπτήρα του ισογείου κατέληγε στους λάκκους της διπλανής κατοικίας. Αναφορικά με την υγρασία την οποία παρατήρησε να υπάρχει στο διάκενο μεταξύ των διπλών γυαλιών ισχυρίστηκε ότι αυτή είναι αστοχία της κατασκευής του αλουμινίου. Ισχυρίστηκε επίσης ότι οι ρωγμές και τα άλλα προβλήματα στην τοιχοποιία θα έπρεπε να καθαριστούν, να ανοίξουν καλά και να διορθωθούν με ειδικά ελαστικά υλικά. Ως Μ.Ε.3 κλήθηκε ο κ. XXXXX Χαραλάμπους ο οποίος κατά την κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι είναι τεχνολόγος πολιτικός μηχανικός και διευθυντής της εταιρείας KYPMORE BUILDERS LTD. Ισχυρίστηκε ότι το τεκμήριο 8.2 είναι η προσφορά την οποία η εταιρεία του έδωσε προς την ενάγουσα σε σχέση με τις επιδιορθώσεις τις οποίες έκαναν στην κατοικία της ενάγουσας. Ισχυρίστηκε ότι η προσφορά της εταιρείας του στηρίχθηκε στις υποδείξεις του εμπειρογνώμονα του Ε.Τ.Ε.Κ. και στις επιτόπου δικές του παρατηρήσεις. Ο ίδιος επισκέφθηκε την κατοικία, είδε τις ζημιές και υπέβαλε την εν λόγω προσφορά μετά που μέτρησε και κοστολόγησε τις τιμές μονάδας και έλαβε υπόψη και τη δυσκολία στην εκτέλεση των εργασιών που υπήρχαν. Διαπίστωσε ότι παντού στην κατοικία υπήρχε υγρασία τόσο στους εσωτερικούς όσο και στους εξωτερικούς τοίχους της. Είχε αφαιρέσει τα κεραμικά και διαπίστωσε ότι από κάτω από αυτά υπήρχε στρώμα άμμου το οποίο συγκρατούσε υγρασία την οποία μετέδιδε στην τοιχοποιία. Είχε προβεί σε επιδιόρθωση μερικών υγρασιών μετά τις οποίες επιλύθηκε το πρόβλημα. Είχε διαπιστώσει επίσης ότι στο κάτω μέρος της κατοικίας δεν είχε τοποθετηθεί μεμβράνη για να εμποδίζει την υγρασία από του να ανέλθει στην τοιχοποιία, κάτι το οποίο κατά την άποψή του, εάν γινόταν, δεν θα παρουσιαζόταν το εν λόγω πρόβλημα. Κατά την αντεξέτασή του ισχυρίστηκε ότι από το σύνολο των εργασιών οι οποίες φαίνονται στο τεκμήριο 8.2 με αριθμούς από το 1 έως το 8, η εταιρεία του εκτέλεσε τις εργασίες οι οποίες αναφέρονται στα σημεία 1, 2, 3, 4, 5 (μέρος), 6 (μέρος) και
- Οι εν λόγω εργασίες έγιναν το καλοκαίρι του 2011 και για αυτές, αφού εξέδωσε σχετικό τιμολόγιο, πληρώθηκε εκδίδοντας σχετική απόδειξη. Δεν ήταν σε θέση να καταθέσει τα εν λόγω έγγραφα ως τεκμήρια λόγω του ότι μεσολάβησε αρκετός χρόνος από την έκδοσή τους και ο λογιστής του θα τα είχε καταστρέψει. Η προσφορά τους ανερχόταν στο συνολικό ποσό των €23.340 όμως δεν εκτελέστηκαν όλες οι εργασίες που περιλαμβάνονται σε αυτή. Ως Μ.Υ.1 κλήθηκε ο κ. XXXXX Τάκκας ο οποίος είναι ο διευθυντής των εναγομένων. Κατέθεσε ως μέρος της κυρίως εξέτασής του γραπτή δήλωση στην οποία περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων οι ακόλουθοι ισχυρισμοί: η ενάγουσα επιχειρεί να κατασκευάσει όρους οι οποίοι δεν αναφέρονται στη συμφωνία ημερομηνίας 6.3.2004 η οποία ρυθμίζει αποκλειστικά και εξαντλητικά τις συμβατικές υποχρεώσεις των διαδίκων. Επιχειρεί επίσης να παρακάμψει το γραπτό κείμενο της συμφωνίας προβάλλοντας όρους οι οποίοι δεν αναφέρονται στη συμφωνία ούτε και συμφωνήθηκαν μεταξύ των διαδίκων. Ισχυρίζεται ότι η επίδικη κατοικία παραδόθηκε στην ενάγουσα στις 31.3.2004 σε λειτουργήσιμη και κατοικήσιμη κατάσταση και εκείνη εγκαταστάθηκε άμεσα σε αυτή. Ισχυρίζεται επίσης ότι η ενάγουσα εγείρει την παρούσα αγωγή κακόπιστα και καταχρηστικά για να επιχειρήσει, κατά παράβαση του κυπριακού δικαίου, να συμψηφίσει τις κατ' ισχυρισμό ζημιές της με την οφειλή της προς τους εναγόμενους ποσού €30.754,83 (ΛΚ18.000). Ισχυρίζεται ότι ο ίδιος περί τον Ιούνιο του 2011 αξίωσε για πολλοστή φορά από την ενάγουσα να καταβάλει το ποσό των ΛΚ10.000 που αυτή όφειλε προς τους εναγόμενους καθότι το μερίδιο γης που της μεταβιβάστηκε ήταν μεγαλύτερο από το μερίδιο που συμφωνήθηκε να της μεταβιβαστεί και φαίνεται στα σχέδια τα οποία επισυνάπτονται στη συμφωνία ημερομηνίας 6.3.
- Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η ενάγουσα οφείλει στους εναγόμενους το ποσό των ΛΚ8.000 για το πλακόστρωτο το οποίο κατασκεύασαν περιμετρικά της επίδικης κατοικίας και το οποίο αποτελεί συμφωνημένη επιπλέον εργασία. Κατά την αντεξέτασή του ο κ. Τάκκας ισχυρίστηκε ότι η κατοικία παραδόθηκε στην ενάγουσα στις 31.3.2004 και ότι το πλακόστρωτο το οποίο η ενάγουσα ήθελε να κατασκευαστεί ήταν επιπλέον εργασία την οποία δεν συμπεριέλαβαν όμως στην συμφωνία πώλησης τεκμήριο 1 για τον λόγο ότι αυτή είχε ήδη υπογραφεί πριν η ενάγουσα ζητήσει την εν λόγω εργασία. Ισχυρίστηκε ότι οι αποδείξεις είσπραξης τεκμήριο 4 τις οποίες ο ίδιος υπέγραψε, δόθηκαν στην ενάγουσα για σκοπούς εξυπηρέτησής της με την τράπεζά της που αδυνατούσε να της έδιδε αμέσως τα λεφτά. Σε άλλη ερώτηση που του τέθηκε απάντησε ότι με την υπογραφή της επίδικης συμφωνίας ο πατέρας της ενάγουσας του έδωσε μια μικρή προκαταβολή και μετά από 10 - 15 μέρες του έδωσε όλα τα λεφτά. Ισχυρίστηκε επίσης ότι η εναγόμενη εταιρεία είχε δώσει γραπτή προσφορά στην ενάγουσα σε σχέση με το πλακόστρωτο στην οποία περιλαμβάνονταν τα τετραγωνικά μέτρα της εργασίας και η τιμή μονάδας για αυτή και η αξία της εργασίας ανερχόταν στο ποσό των ΛΚ8.
- Ισχυρίστηκε επίσης ότι στις 5.11.2008 η εναγόμενη εταιρεία μεταβίβασε στην ενάγουσα το ½ μερίδιο επί του ακινήτου στο οποίο ανεγέρθηκε η επίδικη κατοικία. Ισχυρίστηκε ακόμα ο κ. Τάκκας ότι συμφωνήθηκε μεταξύ των διαδίκων πως σε περίπτωση που το εμβαδό του επίδικου ακινήτου δεν μειωνόταν λόγω ρυμοτομίας, η ενάγουσα θα πλήρωνε στους εναγόμενους ως αξία της έκτασης της γης την οποία θα επωφελείτο, το ποσό των ΛΚ10.000 και ότι ο ίδιος ήταν ενήμερος για αυτό το θέμα της ρυμοτομίας από το Κτηματολόγιο από το έτος
- Αρνήθηκε υποβολή ότι η ενάγουσα αμέσως με την παράδοση της κατοικίας στην ίδια του έκανε παράπονο σε σχέση με την ηλεκτρική εγκατάσταση της κατοικίας ισχυριζόμενος ότι η εγκατάσταση έτυχε ελέγχου από την Α.Η.Κ. χωρίς κανένα πρόβλημα. Μετά το πέρας της μαρτυρίας του Μ.Ε.3 δηλώθηκε από τον κ. Πετρίδη ότι οι εναγόμενοι αποδέχονται ότι η ενάγουσα κλήθηκε να καταβάλει προς το Ε.Τ.Ε.Κ. το συνολικό ποσό των €2.150,50 ως έξοδα που αφορούσαν την ετοιμασία του τεκμηρίου
- ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Ο κ. Θεοδώρου με την αγόρευσή του εισηγήθηκε ότι η μαρτυρία της ενάγουσας δεν αμφισβητήθηκε, υποστηρίζεται από τα τεκμήρια που κατατέθηκαν, είναι αξιόπιστη και πρέπει να γίνει αποδεκτή στην ολότητά της. Με την εν λόγω μαρτυρία αποδείχθηκε ότι οι εναγόμενοι παραβίασαν τους όρους της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας αφού παρέλειψαν να εκτελέσουν τις εργασίες με επιμέλεια και να χρησιμοποιήσουν κατάλληλα υλικά. Ο κ. Πετρίδης με τη δική του αγόρευση εισηγήθηκε ότι στην επίδικη συμφωνία δεν υπάρχει πρόνοια οποιαδήποτε ανάληψη εγγύησης από την εναγόμενη εταιρεία. Εισηγήθηκε επίσης ότι η ενάγουσα δεν απέδειξε την απαίτησή της και η αγωγή της πρέπει να απορριφθεί, σε αντίθεση με την εναγόμενη η οποία απέδειξε την ανταπαίτησή της και κάλεσε το Δικαστήριο να εκδώσει σχετική υπέρ της απόφαση για την ανταπαίτηση. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Η αξιολόγηση της μαρτυρίας είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την αξιοπιστία του μάρτυρα. Είναι κατ' εξοχή έργο του πρωτόδικου δικαστηρίου το οποίο είχε την ευκαιρία να ακούσει τους μάρτυρες και να παρακολουθήσει τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Έχει λεχθεί ότι η εντύπωση που ο μάρτυρας αφήνει στο Δικαστήριο είναι παράγοντας εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας του (C. & A. Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273) και πως οι γνώσεις του για τα επίδικα γεγονότα, οι αντιδράσεις και η συμπεριφορά του στο εδώλιο του μάρτυρα, σε συνδυασμό με τη μνήμη, την ειλικρίνεια και τον τρόπο αφήγησης των γεγονότων, συνιστούν καθοριστικούς για την αξιοπιστία του παράγοντες. Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα και πειστικότητά της και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία, ενώ στην υπόθεση Χριστοφή v. Ζαχαριάδη
(2002)1 Α.Α.Δ. 401, αφού επισημάνθηκε το γεγονός ότι η μαρτυρία θα πρέπει να προσεγγίζεται με πολλή προσοχή «γιατί συμβαίνει αναξιόπιστος μάρτυρας να προκαλεί ευμενή εντύπωση και αντίστροφα», λέχθηκε πως ο τρόπος που καταθέτει ένας μάρτυρας «συνιστά και εκδηλώνει την προσωπικότητά του. Οι πνευματικές και άλλες αρετές του μάρτυρα που εξωτερικεύονται μαζί με το αφηγηματικό μέρος της μαρτυρίας του προσδίδουν κατά κανόνα αξιοπιστία στη μαρτυρία». Στην υπόθεση Ανδρέας Γιάγκου Σάντης ν. Δέσποινας Χατζηβασιλείου κ.ά.
(2009)1 Α.Α.Δ 288 τονίστηκε η αναγκαιότητα ακόμη και στην περίπτωση που ένας μάρτυρας εντυπωσιάζει θετικά το Δικαστήριο, να καταγράφονται οι λόγοι της θετικής αυτής αποκόμισης ώστε να παραμένουν κατά νου καθόλη τη διάρκεια του έργου της αξιολόγησης της υπόθεσης ως ασφαλιστική δικλείδα για τη σφαιρική αντιμετώπιση της αξιολόγησης των διαδίκων και της μαρτυρίας τους. Έχω παρακολουθήσει τους μάρτυρες στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης έχοντας την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που αντιδρούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που σύμφωνα με τη νομολογία έχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας, χωρίς βεβαίως να παραγνωρίζω ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του. Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (Χρίστου ν. Khoreva
(2002)1 Α.Α.Δ. 454). Το πλήρες περιεχόμενο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης και μαζί με το περιεχόμενο των τεκμηρίων έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολό του. Δεν θα προβώ σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση της μαρτυρίας, αλλά θα περιοριστώ στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας του κάθε μάρτυρα (Καννάουρου κ.ά ν. Σταδιώτη κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ. 35). Η ενάγουσα έχει κάνει καλή εντύπωση στο Δικαστήριο από το εδώλιο του μάρτυρα. Αναφέρθηκε με λεπτομέρεια στην κατάσταση την οποία παρουσίαζε η επίδικη κατοικία στην οποία διαμένει για πολλά χρόνια. Λόγω της εκεί διαμονής της κρίνω ότι βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση να έχει καθημερινή, άμεση και ιδία εικόνα για την κατάσταση που η οικία της παρουσίαζε κατά τον κρίσιμο χρόνο, την οποία προσπάθησε να μεταφέρει και στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία της βεβαίως δεν έχει τον χαρακτήρα εμπειρογνωμοσύνης ως προς τα αίτια αυτής της εικόνας. Οι κρίσιμοι ισχυρισμοί της αναφορικά με την ύπαρξη υγρασίας σε μεγάλο μέρος των εσωτερικών και εξωτερικών τοίχων της επίδικης κατοικίας, καθώς και οι άλλες κατ' ισχυρισμό κακοτεχνίες επιβεβαιώθηκαν και από τους Μ.Ε.2 και Μ.Ε.3 οι οποίοι επίσης επισκέφθηκαν την εν λόγω κατοικία και ήταν σε καλή θέση να διαμορφώσουν και εκείνοι ιδία άποψη για την πραγματική κατάσταση. Δεν μου διαφεύγει ότι η μαρτυρία της σε κάποια σημεία, όπως θα εξηγήσω αμέσως πιο κάτω, δεν ήταν πειστική και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή στην ολότητά της. Παρά όμως τη σχετική διαπίστωσή μου κρίνω ότι η μαρτυρία της είναι αξιόπιστη και μπορεί να αποτελέσει ασφαλές υπόβαθρο για την εξαγωγή των συμπερασμάτων του Δικαστηρίου. Πλην των σημείων τα οποία αναφέρω ειδικότερα στη συνέχεια η μαρτυρία της γίνεται αποδεκτή χωρίς αυτό να θεωρείται επιλήψιμο (Χρίστου ν. Khoreva). Ειδικότερα δεν αποδέχομαι τον ισχυρισμό της ότι η επίδικη κατοικία της παραδόθηκε το 2007 αφού αυτός ο ισχυρισμός βρίσκεται σε αντίθεση με τη δικογραφημένη θέση της ως προκύπτει από την απάντηση στην υπεράσπιση στην οποία ισχυρίζεται ότι η κατοικία της παραδόθηκε το καλοκαίρι του 2006. Δεν αποδέχομαι επίσης τον ισχυρισμό της ότι πλήρωσε για τις εργασίες που περιλαμβάνονται στο τεκμήριο 8.2 και οι οποίες εκτελέσθηκαν, αφού, παρά τη θέση της ότι τις εν λόγω αποδείξεις τις κρατά ο πατέρας της, δεν τις παρουσίασε στο Δικαστήριο ούτε κάλεσε τον ίδιο ως μάρτυρα για να τις παρουσιάσει. Έχοντας υπόψη μου ότι η παρούσα αγωγή καταχωρήθηκε στις 10.6.2011, ότι με αυτή η ενάγουσα αξιώνει να της επιδικασθεί το ποσό το οποίο κατά τους ισχυρισμούς της κατέβαλε και ότι η πληρωμή για αυτές τις εργασίες έγινε το καλοκαίρι του ιδίου έτους, κρίνω ότι ήταν λογικά αναμενόμενο η ενάγουσα να είχε μεριμνήσει να έχει στην κατοχή της και να παρουσιάσει στο Δικαστήριο τις εν λόγω αποδείξεις. Δεν το έπραξε όμως και λόγω των όσων ανέφερα πιο πάνω κρίνω ότι ο εν λόγω ισχυρισμός της παρέμεινε ανυποστήρικτος και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Δεν αποδέχομαι επίσης τον ισχυρισμό της ότι όταν της παραδόθηκε η επίδικη κατοικία αυτή δεν ήταν ασφαλής, ούτε κατοικήσιμη, ούτε σε λειτουργήσιμη κατάσταση, ούτε έτοιμη προς χρήση καθότι αυτός ο ισχυρισμός είναι υπερβολικός και αντίκειται στην κοινή λογική. Κρίνω ότι σε περίπτωση που αυτό πράγματι συνέβαινε και η κατοικία ήταν μη κατοικήσιμη όπως ισχυρίζεται η ενάγουσα, η τελευταία δεν θα διέμενε σε αυτή από τότε μέχρι σήμερα. Ο Μ.Ε.2 κ. XXXXX Έλληνας είναι πολιτικός μηχανικός από το έτος 1986 και μετά από οδηγίες του Ε.Τ.Ε.Κ. κατά το έτος 2010 επισκέφθηκε την κατοικία της ενάγουσας και ετοίμασε έκθεση πραγματογνωμοσύνης σε σχέση με τα επίδικα θέματα και τα όσα διαπίστωσε επί τόπου. Η εκτίμηση της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων δεν διαφέρει από την αντιμετώπιση άλλων μαρτύρων. Μόνο που η συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα δεν έχει τόση σπουδαιότητα για την διαπίστωση της αξιοπιστίας της μαρτυρίας τους παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης τους (Star Fiberglass Ltd v. Elena Trading Ltd
(1992)1 Α.Α.Δ. 875). Πληθώρα νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προσεγγίζεται η μαρτυρία εμπειρογνωμόνων (Φιλίππου ν. Οδυσσέως
(1989)1 C.L.R. 1, Θεοσκέπαστη Φαρμ. ν. Δημοκρατίας
(1990)1 Α.Α.Δ. 984, , Ευαγγέλου ν. Αμπίζας
(1982)1 Α.Α.Δ. 41, Νικολάου ν. Σταύρου
(1992)1Β Α.Α.Δ. 746, R v. Turner
(1975)1 All E.R. 70). Το Δικαστήριο σύμφωνα με την πιο πάνω νομολογία θα πρέπει πρώτα να πεισθεί ότι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στο τομέα που καταθέτει. Στη συνέχεια εξετάζει αν με τη μαρτυρία του έχει δώσει τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του. Με τον τρόπο αυτό το Δικαστήριο διαμορφώνει την δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία. Στην υπόθεση Θεοσκέπαστη Φαρμ ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω), λέχθηκε ότι το κατά πόσο ένας μάρτυρας έχει τα απαιτούμενα προσόντα να κριθεί εμπειρογνώμονας, είναι ζήτημα που εμπίπτει στη σφαίρα της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο στα πλαίσια άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας, εξετάζει τις γνώσεις και την εμπειρία του μάρτυρα στα θέματα που καλείται να καταθέσει (Σιακόλα ν. Αστυνομίας, Π.Ε. Αρ. 53/11, ημερομηνίας 24.1.2013). Έτσι κάποιος μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματογνώμονας όχι μόνο λόγω ακαδημαϊκών προσόντων αλλά λόγω απόκτησης της αναγκαίας πείρας από την εργασία του (Κυριάκου ν. Γρίβα
(2002)1 Α.Α.Δ. 825). Στην παρούσα υπόθεση η εμπειρογνωμοσύνη του Μ.Ε.2 δεν έχει αμφισβητηθεί και κρίνω ότι αυτός λόγω των προσόντων του μπορεί να θεωρηθεί ως εμπειρογνώμονας. Κρίνω ότι η επίσκεψη του εν λόγω μάρτυρα 5 φορές στην επίδικη κατοικία για σκοπούς ετοιμασίας της έκθεσής του, επέτρεψε σε αυτό να διαμορφώσει άμεση προσωπική γνώση για την κατάσταση που αυτή παρουσίαζε κατά τον χρόνο της επίσκεψής του. Αυτό το γεγονός σε συνδυασμό με το ότι δεν έχει οποιοδήποτε συμφέρον από την έκβαση της παρούσας αντιδικίας κρίνω πως καθιστούν τη μαρτυρία του αντικειμενική και αξιόπιστη. Από τη μαρτυρία του προέκυψε ότι η επίδικη κατοικία κατά το έτος 2010 παρουσίαζε υγρασίες τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική τοιχοποιία της, είχε διάφορες ρωγμές και προβλήματα σε κάποια πατώματα και τσεκολατούρες που είχαν αποκολληθεί. Κρίνω ότι ήταν μάρτυρας της αλήθειας και η μαρτυρία του αποτελεί ασφαλές υπόβαθρο για να στηριχθεί το Δικαστήριο σε αυτή. Ο Μ.Ε.3 κ. XXXXX Χαραλάμπους κατέθεσε επίσης υπό την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα. Είναι και αυτός ένας ανεξάρτητος μάρτυρας και δεν είχε κανένα συμφέρον από την κατάληξη αυτής της αντιδικίας. Ισχυρίστηκε ότι κατά την επί τόπου επίσκεψή του στην επίδικη κατοικία μέτρησε τις εργασίες τις οποίες θα έκανε και αφού έλαβε υπόψη του τις τιμές μονάδας και το βαθμό δυσκολίας που υπήρχε στην εκτέλεση των εργασιών, ετοίμασε σχετική προσφορά και στη συνέχεια εκτέλεσε διάφορες εργασίες στην κατοικία της ενάγουσας. Λόγω των ως άνω κρίνω ότι ήταν σε καλή θέση να διαπιστώσει άμεσα και προσωπικά την κατάσταση ως είχε τότε την οποία μετέφερε στο Δικαστήριο. Περιέγραψε με αρκετή λεπτομέρεια τη μέθοδο την οποία ακολούθησε για να αντιμετωπίσει το θέμα των υγρασιών οι οποίες υπήρχαν στην κατοικία της ενάγουσας. Τα ποσά τα οποία συμπεριέλαβε στην εκτίμησή του δεν αμφισβητήθηκαν παρά μόνο ο ισχυρισμός του ότι προέβηκε σε εργασίες επιδιόρθωσης της κατοικίας της ενάγουσας και ότι πληρώθηκε από αυτή. Αποδέχομαι τον ισχυρισμό του ότι το συνολικό κόστος επιδιόρθωσης των όσων αναφέρονται στην προσφορά της εταιρείας του ανέρχεται στο ποσό των €23.
- Ισχυρίστηκε ότι λόγω του χρόνου που μεσολάβησε από το 2011 δεν ήταν σε θέση να παρουσιάσει τιμολόγιο και απόδειξη για τις εν λόγω εργασίες. Αποδέχομαι τον συγκεκριμένο ισχυρισμό του ότι εκτέλεσε τις εργασίες τις οποίες ανέφερε στο σπίτι της ενάγουσας, παρά το ότι δεν προσκόμισε οποιαδήποτε απόδειξη ή τιμολόγιο, καθότι κρίνω ότι δεν ήταν λογικά αναμενόμενο από τον ίδιο, ο οποίος είναι τρίτο πρόσωπο σε σχέση με την επίδικη διαφορά, να διατηρούσε τα εν λόγω έγγραφα για να τα παρουσίαζε στο Δικαστήριο. Επιπλέον, όπως και ο ίδιος ισχυρίστηκε και αποδέχομαι τον σχετικό ισχυρισμό του, δεν θα ήταν λογικό να είχε εκτελέσει τις εν λόγω εργασίες χωρίς να πληρωθεί για αυτές. Επιπλέον σημειώνω ότι δεν του υποβλήθηκε ότι είχε οποιοδήποτε συμφέρον για να προβάλει αναληθώς αυτό τον ισχυρισμό. Δεν μου διαφεύγει βεβαίως ότι ο Μ.Ε.3 ισχυρίστηκε πως εκτέλεσε τις εργασίες οι οποίες στο τεκμήριο 8.2 το οποίο ο ίδιος ετοίμασε καλύπτονται από τους αριθμούς 1, 2, 3, 4, 5 (μέρος), 6 (μέρος) και 7 σε αντίθεση με την ενάγουσα η οποία ισχυρίστηκε ότι εκτελέστηκαν οι εργασίες οι οποίες καλύπτονται από τους αριθμούς 2, 3 και
- Κρίνω ότι επί του συγκεκριμένου πρέπει να γίνει αποδεκτός ο σχετικός ισχυρισμός του Μ.Ε.3 αντί της ενάγουσας αφού ο ίδιος ως εμπειρογνώμονας κρίνω ότι βρίσκεται σε καλύτερη θέση από την ενάγουσα, η οποία δεν έχει εξειδικευμένες γνώσεις, να γνωρίζει επακριβώς και να μεταφέρει καλύτερη εικόνα στο Δικαστήριο για τις εργασίες οι οποίες εκτέλεσε. Κρίνω ότι σκοπός του ήταν να μεταφέρει στο Δικαστήριο την αλήθεια και ότι η μαρτυρία του μπορεί να γίνει αποδεκτή από το Δικαστήριο. Ο Μ.Υ.1 κ. Τάκκας δεν έχει κάνει καλή εντύπωση στο Δικαστήριο καθότι αρκετές από τις απαντήσεις που έδωσε κατά την αντεξέτασή του ήταν εκτός του θέματος για το οποίο είχε ερωτηθεί και δεν είχαν νόημα. Ήταν ένας μάρτυρας ο οποίος δεν έδιδε σαφείς απαντήσεις στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν καθιστώντας δύσκολο τον εντοπισμό της ουσίας της απάντησής του και κατ' επέκταση των γεγονότων που έλαβαν χώρα. Λόγω των ως άνω κρίνω ότι η μαρτυρία του δεν μπορεί να αποτελέσει ασφαλές υπόβαθρο για το Δικαστήριο. Κρίνω επίσης ότι η μαρτυρία του δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και για τον επιπλέον λόγο ότι δεν επιβεβαιώνεται από την κοινώς παραδεκτή από τους διαδίκους μαρτυρία και συγκεκριμένα από το περιεχόμενο της συμφωνίας πώλησης τεκμήριο
- Συγκεκριμένα, ο ισχυρισμός του ότι η ενάγουσα όφειλε να καταβάλει προς τους εναγόμενους το ποσό των ΛΚ10.000 καθότι το μερίδιο γης που μεταβιβάστηκε προς αυτή ήταν μεγαλύτερο από το μερίδιο γης που συμφωνήθηκε να πωληθεί, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός επειδή τέτοιος όρος δεν αναφέρεται στην επίδικη συμφωνία. Ως είναι νομολογημένο, όταν μια συμφωνία αποτυπωθεί εγγράφως, δεν επιτρέπεται η αποδοχή εξωγενούς μαρτυρίας προς αντίκρουση, τροποποίηση, αφαίρεση ή προσθήκη στους όρους της (Πίγκος Εστέιτς Λτδ ν. Καλογήρου κ.ά. ECLI:CY:AD:2015:A628, ΠΕ 304/09, ημερ. 28.9.2015, Μουή ν. Ιωάννου
(2012)1 (Β) Α.Α.Δ. 1540). Το γεγονός ότι η επίδικη συμφωνία ρυθμίζει αποκλειστικά και εξαντλητικά τις συμβατικές υποχρεώσεις, τόσο της ενάγουσας όσο και των εναγομένων είναι παραδεκτό και από τον ίδιο τον Μ.Υ.1 ο οποίος στην παράγραφο 3 της γραπτής δήλωσής του ισχυρίζεται ακριβώς αυτό. Παρά την ως άνω διαπίστωσή μου ότι τέτοιος όρος δεν περιλαμβάνεται στην επίδικη συμφωνία και ότι ο σχετικός ισχυρισμός του κ. Τάκκα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός, διαπιστώνω ότι ο εν λόγω ισχυρισμός δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός και για τον επιπλέον λόγο ότι στη συμφωνία τεκμήριο 1 δεν υπάρχει αναφορά στην έκταση την οποία θα είχε το μέρος εκείνο του επίδικου ακινήτου στο οποίο κτίστηκε η επίδικη κατοικία και το οποίο θα μεταβιβαζόταν στην ενάγουσα, ούτε και προσκομίστηκε οποιαδήποτε συγκεκριμένη μαρτυρία προσδιοριστική αυτής της επιπλέον έκτασης, η οποία κατά τους ισχυρισμούς των εναγομένων, αποδόθηκε στην ενάγουσα. Συνεπώς ακόμα και στην περίπτωση που αυτό είχε συμφωνηθεί, γεννάται το ερώτημα αναφορικά με το πώς θα διαπιστωνόταν ότι τελικά το μέρος του ακινήτου που μεταβιβάστηκε στην ενάγουσα ήταν μεγαλύτερης έκτασης από αυτό που είχε συμφωνηθεί μεταξύ των διαδίκων. Κρίνω ότι η αναφορά στα σχέδια που αποτελούν μέρος του τεκμηρίου 1 δεν επαρκεί για να δώσει με την αναγκαία ακρίβεια αυτή την έκταση. Κρίνω, εν πάση περιπτώσει, ότι η απουσία τέτοιου όρου στην επίδικη συμφωνία δεν είναι τυχαία αλλά οφείλεται στο γεγονός ότι δεν απασχόλησε καθόλου τους διαδίκους. Ισχυρίστηκε επίσης ο Μ.Υ.1 ότι ο ίδιος είχε ενημερωθεί από το έτος 2003 από το Κτηματολόγιο ότι από το επίδικο ακίνητο θα περνούσε δρόμος. Εάν πράγματι έτσι είχαν διαδραματισθεί τα γεγονότα γεννάται το ερώτημα γιατί αυτός ο όρος δεν συμπεριλήφθηκε στην επίδικη συμφωνία τεκμήριο 1 αφού ήταν εις γνώση της εναγομένης εταιρείας πριν από την υπογραφή της συμφωνίας με την ενάγουσα ότι η τελική έκταση του ακινήτου θα μειωνόταν για σκοπούς ρυμοτομίας και αφού είχε ήδη, κατά τον ισχυρισμό του, συμφωνήσει με την ενάγουσα να τους αποζημιώσει σε περίπτωση που τελικά η ρυμοτομία δεν μείωνε την έκταση του εν λόγω ακινήτου. Ερώτημα για το οποίο οι εναγόμενοι δεν έδωσαν πειστική εξήγηση με αποτέλεσμα ο σχετικός ισχυρισμός του κ. Τάκκα να μην μπορεί να γίνει αποδεκτός. Κρίνω επίσης ότι ο άλλος ισχυρισμός του κ. Τάκκα ότι η ενάγουσα εξακολουθεί να χρωστά στους εναγόμενους το ποσό των ΛΚ8.000 για επιπλέον εργασίες τοποθέτησης πλακόστρωτου περιμετρικά της επίδικης κατοικίας δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός γιατί υπό τις περιστάσεις δεν είναι λογικός. Σε περίπτωση που πράγματι έτσι είχαν τα πράγματα, οι εναγόμενοι δεν θα προχωρούσαν να μεταβιβάσουν στην ενάγουσα το ½ μερίδιο του επίδικου ακινήτου. Η μεταβίβαση του ακινήτου, όπως προκύπτει από το αντίγραφο του σχετικού τίτλου ιδιοκτησίας ο οποίος κατατέθηκε ως τεκμήριο 10 χωρίς να αμφισβητηθεί, έγινε στις 5.11.
- Εάν πράγματι οι εναγόμενοι είχαν αυτή την απαίτηση εναντίον της ενάγουσας κρίνω ότι δεν θα προχωρούσαν στην εν λόγω μεταβίβαση χωρίς να εξασφάλιζαν προηγουμένως το λαβείν τους. Κρίνω επίσης ότι δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός ο ισχυρισμός του ότι συμφωνήθηκε μεταξύ των διαδίκων πως οι εναγόμενοι θα κατασκεύαζαν πλακόστρωτο περιμετρικά της επίδικης κατοικίας για το ποσό των ΛΚ8.000 και για τον λόγο ότι τέτοιος όρος δεν περιλαμβάνεται στην επίδικη συμφωνία τεκμήριο 1 και δεν συντρέχει καμία από τις εξαιρέσεις κατά τις οποίες μπορεί να γίνει αποδεκτή εξωγενής μαρτυρία και επειδή τέτοιος ισχυρισμός δεν είναι λογικός υπό τις περιστάσεις. Εάν πράγματι αυτό είχε γίνει θα μπορούσαν οι εναγόμενοι να πρόσθεταν στους όρους της συμφωνίας αυτή την επιπλέον εργασία ή ακόμα να προχωρούσαν στην υπογραφή συμπληρωματικής συμφωνίας, πράγμα το οποίο παρέλειψαν να πράξουν. Επιπλέον παρά τον ισχυρισμό του ότι δόθηκε γραπτή προσφορά για την εν λόγω εργασία δεν την παρουσίασε κατά την ακρόαση ούτε και έδωσε οποιαδήποτε εξήγηση για την παράλειψη αυτή με αποτέλεσμα αυτός ο ισχυρισμός να παραμείνει αόριστος και ανυποστήρικτος. Κρίνω περαιτέρω ότι πρέπει να απορριφθεί και ο άλλος ισχυρισμός του κ. Τάκκα ότι η επίδικη κατοικία παραδόθηκε στην ενάγουσα περί τον Μάρτιο του 2004 αφού αυτός ο ισχυρισμός βρίσκεται σε αντίθεση με τα όσα προνοεί η μεταξύ των διαδίκων συμφωνία τεκμήριο
- Όπως προκύπτει από τους όρους της επίδικης συμφωνίας πώλησης και συγκεκριμένα από την παράγραφο 3 αυτής που προνοούσε για την καταβολή του τιμήματος, ο σκελετός της κατοικίας θα ολοκληρωνόταν το αργότερο μέχρι τις 30.4.2004, η τοιχοποιία της το αργότερο μέχρι τις 31.7.2004 και η ολοκλήρωση των ξυλουργικών εργασιών και η τοποθέτηση αλουμινίων και πατώματος θα γινόταν το αργότερο μέχρι τις 31.10.
- Με αυτά τα δεδομένα κρίνω πως δεν είναι λογικός ο ως άνω ισχυρισμός του Μ.Υ.1 ότι η κατοικία παραδόθηκε στην ενάγουσα στις 31.3.2004 αφού ως προκύπτει από την επίδικη συμφωνία τεκμήριο 1 κατά την υπογραφή της στις 6.3.2004 η επίδικη κατοικία όχι μόνο δεν ήταν ολοκληρωμένη αλλά η ολοκλήρωσή της προβλεπόταν ότι θα λάμβανε χώρα μήνες αργότερα. Ο εν λόγω ισχυρισμός του Μ.Υ.1 δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός και για τον ακόλουθο λόγο: όπως φαίνεται από τις αποδείξεις είσπραξης τις οποίες εξέδωσαν οι εναγόμενοι (τεκμήριο 4), αυτοί εισέπρατταν χρήματα από την ενάγουσα μέχρι και τις 12.10.
- Κρίνω ότι δεν είναι λογικό οι εναγόμενοι να είχαν παραδώσει την επίδικη κατοικία στην ενάγουσα τον Μάρτιο του 2004 ως ισχυρίζεται ο κ. Τάκκας και να ανέμεναν την εξόφλησή του τιμήματος πώλησης μέχρι και 2 χρόνια αργότερα. Κρίνω επίσης ότι ο ισχυρισμός του ότι οι εν λόγω αποδείξεις δίδονταν για σκοπούς παρουσίας τους εκ μέρους της ενάγουσας στην τράπεζα και ότι δεν αποδίδουν την πραγματικότητα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός καθότι είναι σε αντίθεση με όσα προκύπτουν από τις αποδείξεις τεκμήριο 4 στις οποίες φαίνεται ότι η εξόφληση του τιμήματος αγοράς της κατοικίας έγινε σταδιακά με δόσεις οι οποίες καταβλήθηκαν μεταξύ της 6.3.2004 και της 12.10.
- Οι εν λόγω αποδείξεις οι οποίες εκδόθηκαν από τους εναγόμενους σε ειδικό έντυπο στο οποίο υπάρχει η επωνυμία τους, όχι μόνο δεν αμφισβητήθηκαν από τους εναγόμενους αλλά ο Μ.Υ.1 παραδέχθηκε ότι ο ίδιος τις υπέγραψε και ότι είναι γνήσιες. Κρίνω επίσης ότι σε περίπτωση που η ενάγουσα όφειλε οποιοδήποτε ποσό στην εναγόμενη εταιρεία η τελευταία δεν θα τις εξέδιδε εξοφλητική απόδειξη ημερομηνίας 12.10.2006, όπως προκύπτει ότι έπραξε η εναγόμενη εταιρεία με τη σχετική απόδειξη η οποία περιλαμβάνεται στο τεκμήριο
- Λόγω των ως άνω κρίνω ότι η μαρτυρία του κ. Τάκκα δεν αποτελεί ασφαλές υπόβαθρο για να στηριχθεί σε αυτή το Δικαστήριο και δεν γίνεται αποδεκτή. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Στη βάση των δικογραφημένων θέσεων των μερών, των κατά καιρούς δηλώσεων των συνηγόρων τους ενώπιον του Δικαστηρίου, της ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρίας η οποία παρέμεινε αναντίλεκτη καθώς και της αποδεκτής από το Δικαστήριο μαρτυρίας τα ακόλουθα αποτελούν τα ευρήματα του Δικαστηρίου σε σχέση με τα επίδικα θέματα της παρούσας αγωγής: στις 6.3.2004 υπογράφηκε μεταξύ των διαδίκων γραπτή συμφωνία με την οποία η ενάγουσα αγόρασε από τους εναγόμενους μία κατοικία στο Γέρι της επαρχίας Λευκωσίας. Η εν λόγω συμφωνία προνοούσε, μεταξύ άλλων, ότι το τίμημα αγοράς ύψους ΛΚ94.000 θα καταβαλλόταν με 6 δόσεις οι οποίες θα πληρώνονταν με την πρόοδο των εργασιών. Στην εν λόγω συμφωνία δεν προσδιορίστηκε χρόνος παράδοσης της κατοικίας στην ενάγουσα καθότι τέτοιος όρος, παρά το γεγονός ότι υπήρχε στο κείμενό της και προνοούσε για παράδοση μέχρι τις 31.12.2004, διαγράφηκε από τα μέρη. Η ενάγουσα κατέβαλε τμηματικά το συμφωνηθέν τίμημα αγοράς και οι εναγόμενοι τις παρέδιδαν με κάθε πληρωμή σχετική απόδειξη είσπραξης. Στις 12.10.2006 η ενάγουσα κατέβαλε στους εναγόμενους την τελευταία χρονικά δόση για το ποσό των ΛΚ4.000 και οι τελευταίοι της παρέδωσαν σχετική απόδειξη με αριθμό 0477 στην οποία βεβαίωσαν ότι το εν λόγω ποσό παραλήφθηκε «για εξόφληση συμβολαίου». Η ενάγουσα ανέλαβε την κατοχή της επίδικης κατοικίας το έτος 2006 και της μεταβιβάστηκε το ½ μερίδιο του επίδικου ακινήτου στις 5.11.
- Λόγω προβλημάτων που παρουσιάστηκαν στην κατοικία μετά τον πρώτο χρόνο που η ενάγουσα κατοίκησε σε αυτή, η τελευταία περί το έτος 2010 ανέθεσε μέσω του Ε.Τ.Ε.Κ. προς τον κ. Δημήτρη Έλληνα την ετοιμασία σχετικής έκθεσης. Διαπιστώθηκε από αυτόν ότι υπήρχαν οι κακοτεχνίες οι οποίες αναφέρονται στην έκθεση την οποία ο ίδιος συνέταξε και ότι την επιδιόρθωση των εν λόγω ζημιών η ενάγουσα την ανέθεσε στην εταιρεία του Μ.Ε.3 κ. Χαραλάμπους. Ο κ. Χαραλάμπους εκτέλεσε τις εργασίες οι οποίες αναφέρονται στην προσφορά την οποία ο ίδιος ετοίμασε και συγκεκριμένα αυτές που καλύπτονται από τους αριθμούς 1, 2, 3, 4, 5 (μέρος), 6 (μέρος) και
- Αναφορικά με τον ισχυρισμό περί αναγκαιότητας κατασκευής αντλιοστασίου η οποία αναφέρεται στο σημείο αρ. 8 της έκθεσής του για την άντληση των όμβριων υδάτων κρίνω ότι δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε μαρτυρία ότι στην αυλή της επίδικης κατοικίας λιμνάζουν ύδατα και ότι για αυτό ευθύνονται καθ' οιονδήποτε τρόπο οι εναγόμενοι. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Στην υπόθεση Χαραλάμπους ν. Decostone Ltd
(2010)1 Α.Α.Δ. 747, σε σχέση με την έννοια των κακοτεχνιών και το βάρος απόδειξής τους λέχθηκε ότι: «Ο όρος "κακοτεχνίες", δεν σημαίνει τίποτε άλλο παρά, όπως η γραμματική ερμηνεία της λέξης υποδηλώνει, την κακή κατασκευή εκείνου που ανέλαβε να εκτελέσει ο διάδικος. .. Εκ του περισσού δε, επαναλαμβάνουμε ότι η διακρίβωση ύπαρξης προβλημάτων, ελλειμμάτων ή αδυναμιών σε ένα έργο που ανέλαβε να κατασκευάσει ένας διάδικος δεν δημιουργεί, χωρίς άλλο, θέμα κακοτεχνιών και δεν εξουδετερώνει ή μειώνει την υποχρέωση εκείνου που εγείρει θέμα ευθύνης να στοιχειοθετήσει την αμέλεια που καταλογίζει στο διάδικο ή την ύπαρξη και παράβαση συμβατικού όρου στο πλαίσιο εκτέλεσης της σύμβασης». Στην υπόθεση CYPRA LIMITED v. Α. ΓΙΑΠΑΣ ΛΙΜΙΤΕΔ, ECLI:CY:AD:2015:A321, Πολιτική Έφεση αρ. 282/2010, ημερομηνίας 11.5.2015, σε σχέση με τις αρχές απόδειξης των κονδυλίων αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Οι αρχές που διέπουν το θέμα της απόδειξης των κονδυλίων όπως τα υπό εκδίκαση παρατίθενται στο σύγγραμμα Hudson's Building and Engineering Contracts, Eleventh edition, volume 1. Εντοπίζονται τα ακόλουθα στην παράγραφο 8-137: «Consideration of the cases illustrated above shows that, in the case of defective work (that is, work not in accordance with the contract) there are in fact three possible bases of assessing damages, namely: (a) the cost of reinstatement; (b) the difference in cost to the builder of the actual work done and the work specified; or (c) the diminution in value of the work due to the breach of contract.» Η απουσία ανάλογης μαρτυρίας προς απόδειξη με αυστηρότητα και σαφήνεια και με παροχή συγκεκριμένων στοιχείων, οδήγησε, αναπόδραστα, το πρωτόδικο δικαστήριο στην κατάληξη ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις στοιχειοθέτησης των αξιούμενων ανταπαιτητικά ποσών». Αναφορικά με το θέμα των εξόδων μάρτυρα - εμπειρογνώμονα ο οποίος καλείται σε μια δικαστική διαδικασία αυτό εξετάστηκε στην υπόθεση CYBARCO LIMITED v. SILVIAS KOVASCIK
(2001)1 Α.Α.Δ. 2013, στην οποία επιδικάστηκαν τα έξοδα του εν λόγω μάρτυρα καθότι κρίθηκε ότι η παρουσία του στο Δικαστήριο ήταν αναγκαία. Τέλος, αναφορικά με ποσά τα οποία διεκδικούνται ως ειδικές αποζημιώσεις η επί του θέματος νομολογία είναι σαφής πως η απόδειξή τους κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια. Ο ενάγων έχει το βάρος να αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα ποσά που διεκδικεί και τα οποία έχει δικογραφήσει. Τα ποσά πρέπει να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία (Ηρακλέους ν. Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239, Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου
(1996)1 Α.Α.Δ. 1157, Παναγιώτου ν. Φραγκίσκου κ.ά.
(1999)1 Α.Α.Δ. 687). Οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει, όχι μόνο να εξειδικεύονται στα δικόγραφα, αλλά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα (Χαραλάμπους ν. Χαραλάμπους (Αρ. 2)
(2012)1 Α.Α.Δ. 753). Στην πιο πάνω υπόθεση Ηρακλέους ν. Πίτρου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Απόκειται στον ενάγοντα σε κάθε περίπτωση να αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά. Και τα οποία έχει προηγουμένως συμπεριλάβει στο δικόγραφο του. Τι ακριβώς είναι η ζημιά αυτή και πως διαφοροποιείται από την γενική ζημιά μας διευκρινίζει η κλασσική απόφαση του Λόρδου Goddard στην British Transport Commission v. Gourley [1956] A.C. 185,206. H απόδειξη ειδικών ζημιών κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια. O ίδιος δικαστής στην Bonham-Carter v. Hyde Park Hotel Ltd
(1948)64 T.L.R. 177, 178 είπε: "Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages it is for them to prove their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying "This is what I have lost, I ask you to give me these damages". They have to prove it." H παρατήρηση αυτή αναφέρθηκε επιδοκιμαστικά στην κατοπινή υπόθεση Domsalla v. Barr [1969] 3 All E.R. 487». ΚΑΤΑΛΗΞΗ Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω κρίνω ότι στην κατοικία της ενάγουσας παρατηρήθηκαν υγρασίες τόσο μεγάλης έκτασης οι οποίες συνιστούσαν κακοτεχνίες. Οι εν λόγω κακοτεχνίες προκλήθηκαν από τη μη τοποθέτηση μεμβράνης στο κάτω μέρος της τοιχοποιίας για να εμποδίζει την υγρασία από το να ανέλθει σε αυτή καθώς και από το γεγονός ότι κάτω από τα κεραμικά τοποθετήθηκε στρώμα άμμου η οποία συγκρατούσε την υγρασία και την μετέδιδε στην τοιχοποιία. Κακοτεχνία επίσης συνιστά και το γεγονός ότι η αποχέτευση με την οποία τα λύματα του ισογείου της κατοικίας της ενάγουσα κατευθύνονται στον αποχετευτικό λάκκο της γειτονικής της κατοικίας αντί σε αυτό της δικής της. Η διάβρωση των θυρών του ισογείου της κατοικίας σε βαθμό που σε ορισμένες περιπτώσεις παρουσιάζεται μερική παραμόρφωσή τους κρίνω ότι αυτή, ως απότοκο της υγρασίας η οποία παρατηρήθηκε, μπορεί επίσης να θεωρηθεί ως κακοτεχνία. Παρά ταύτα όμως η ενάγουσα δεν κατόρθωσε να αποδείξει με την αυστηρότητα η οποία απαιτείται τα ποσά τα οποία ισχυρίζεται ότι κατέβαλε για τη μερική έστω, επιδιόρθωση των ζημιών που αφορούσαν την κατοικία της και προκλήθηκαν από τις ως άνω κακοτεχνίες και συνεπώς δεν δικαιούται να της αποδοθεί το ποσό το οποίο ισχυρίζεται ότι κατέβαλε. Ειδικότερα σε σχέση με τις εργασίες οι οποίες αναφέρονται στους αριθμούς 1, 2, 3, 4 και 7 της προσφοράς του Μ.Ε.3 οι οποίες εκτελέστηκαν στην ολότητά τους και για τις οποίες πληρώθηκε ο εν λόγω μάρτυρας διαπιστώνω ότι δεν έχει προσκομισθεί μαρτυρία ικανή να αποδείξει με την απαιτούμενη αυστηρότητα την καταβολή των εν λόγω ποσών από την ενάγουσα στην εταιρεία του Μ.Ε.3. Σε σχέση με τις εργασίες οι οποίες εκτελέστηκαν μερικώς (σημεία 5 και 6) κρίνω ότι δεν μπορεί να επιδικασθεί οποιοδήποτε ποσό στην ενάγουσα ως έξοδα τα οποία θα υποστεί για την επιδιόρθωση τους γιατί δεν έχει προσκομισθεί συγκεκριμένη μαρτυρία ούτε για την αξία του μέρους εκείνου το οποίο εκτελέστηκε ούτε για την αξία της εργασίας η οποία παρέμεινε να εκτελεστεί. Αναφορικά τέλος με το ποσό των €2.150,50 το οποίο η ενάγουσα αξιώνει από τους εναγόμενους ως ποσό το οποίο κατέβαλε προς τον πραγματογνώμονα για να της ετοιμάσει την έκθεσή του η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο 7 στη διαδικασία κρίνω ότι η παρουσία του εν λόγω μάρτυρα στο Δικαστήριο ήταν μεν αναγκαία (CYBARCO LIMITED v. SILVIAS KOVASCIK) αλλά όμως αυτή η κρίση δεν επαρκεί για να επιδικασθεί στην ενάγουσα το εν λόγω ποσό. Κρίνω ότι αυτό δεν έχει αποδειχθεί με την αυστηρότητα με την οποία πρέπει να αποδεικνύονται τα ποσά τα οποία διεκδικούνται ως ειδικές αποζημιώσεις. Η μαρτυρία την οποία παρουσίασε η ενάγουσα δεν επαρκεί αφού αφενός τα σχετικά τεκμήρια τα οποία κατατέθηκαν στη διαδικασία (τεκμήρια 9.1 και 9.2) αφορούν σε «πώληση επί πιστώσει» και δεν είναι αποδείξεις πληρωμής, αφετέρου εκδόθηκαν για το ποσό των €1.230,50 αντί για το αξιούμενο με την παρούσα αγωγή. Κρίνω επίσης ότι από τη δήλωση η οποία έγινε ενώπιον του Δικαστηρίου στις 18.4.2018 δεν προκύπτει παραδοχή από τους εναγόμενους ότι η ενάγουσα κατέβαλε το εν λόγω ποσό αφού η σχετική δήλωση αναφέρει ότι η ενάγουσα κλήθηκε να καταβάλει προς το Ε.Τ.Ε.Κ. το συνολικό ποσό των €2.150,50 ως έξοδα που αφορούσαν την ετοιμασία του τεκμηρίου 7 και όχι ότι πράγματι το κατέβαλε. Ερχόμενος τώρα στην ανταπαίτηση των εναγομένων κρίνω ότι αυτοί δεν μπόρεσαν να αποσείσουν το αποδεικτικό βάρος το οποίο έφεραν για να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους σε σχέση με τα ποσά τα οποία αξιώνουν με την ανταπαίτησή τους αφού δεν προσκόμισαν ικανή προς τούτο μαρτυρία. Λόγω των ως άνω κρίνω ότι η ανταπαίτηση πρέπει να απορριφθεί. Λόγω των ως άνω η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των εναγομένων και εναντίον της ενάγουσας ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Απορρίπτεται επίσης η ανταπαίτηση με έξοδα υπέρ της ενάγουσας και εναντίον των εναγομένων ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............ Γιώργος Χρ. Φούλιας Επαρχιακός Δικαστής Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο