Pantone Signs Ltd ν. Loizos Iordanous Constraction Ltd, Αρ. Αγωγής: 7943/2011, 14/2/2019

(1991)1 A.Α.Δ 24. Το Δικαστήριο δεν δύναται να προχωρήσει να επιλύσει θέματα, τα οποία δεν αποτέλεσαν μέρος της δικογραφίας. Σχετική είναι η απόφαση Latifundia Properties Ltd ν. Ανδρέα Μιχαήλ Ψάκη

(2003)1 ΑΑΔ

1. Η Ενάγουσα στην Έκθεση Απαίτησής της ισχυρίζεται ότι δυνάμει προφορικής συμφωνίας συμφωνήθηκε, όπως αυτή εγκαταστήσει θερμοπλαστική γραμμή σε κίτρινο χρώμα σε συγκεκριμένο υποστατικό, στο οποίο η Εναγομένη διεξήγαγε εργασίες. Η Ενάγουσα απέστειλε σχετική γραπτή προσφορά, η οποία έγινε αποδεκτή από την Εναγομένη. Η Ενάγουσα εξετέλεσε τη συμφωνηθείσα εργασία και παρέμεινε οφειλόμενο το ποσό των € 8.205,
2. Η Εναγομένη στην Υπεράσπισή της αρνήθηκε ότι συνομολογήθηκε οποιαδήποτε σύμβαση μεταξύ των διαδίκων. Περαιτέρω, ισχυρίστηκε ότι οι οποιεσδήποτε εργασίες τυχόν έγιναν, έγιναν προς όφελος των ιδιοκτητών του έργου, για τους οποίους η Εναγομένη ενεργούσε ως μεσάζοντας. Δέχθηκε, η Εναγομένη, τη λήψη της προσφοράς της Ενάγουσας την οποία, όμως, προώθησε στους ιδιοκτήτες του έργου, χωρίς η ίδια να αναλαμβάνει οποιαδήποτε ευθύνη έναντι της Ενάγουσας. Δέχθηκε, επίσης, ότι απέστειλε την επιστολή αποδοχής, ημερομηνίας 15.5.
3. Ισχυρίστηκε, όμως, ότι μέσω αυτής κοινοποιούσε την αποδοχή των αρχιτεκτόνων του έργου. Από τις δικογραφημένες θέσεις των διαδίκων προκύπτει ότι το ουσιαστικό επίδικο ζήτημα είναι το κατά πόσο συνομολογήθηκε μεταξύ των διαδίκων νομικά δεσμευτική σύμβαση. Τονίζεται ότι δεν αμφισβητείται ούτε το κόστος της κατ΄ισχυρισμόν εκτελεσθείσας εργασίας ούτε το ότι αυτή εκτελέστηκε, παρά μόνο η υποχρέωση της Εναγομένης να πληρώσει. Μαρτυρία Προς απόδειξη της υπόθεσης της Ενάγουσας κατέθεσε ο διευθυντής αυτής, XXXXX Αντωνίου, και κατατέθηκαν έξι

(6)τεκμήρια. Κατά την κυρίως εξέτασή του ο ΜΕ1 κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 επιστολή προσφοράς προς τον XXXXX Ιορδάνους, ημερομηνίας 29.4.2009, ως Τεκμήριο 2 προτιμολόγιο, ως Τεκμήριο 3 επιστολή Εναγομένης , ημερομηνίας 15.5.2009, ως Τεκμήριο 4 τιμολόγιο , ημερομηνίας 3.12.2009, ως Τεκμήριο 5 κατάσταση λογαριασμού και ως Τεκμήριο 6 επιστολή των δικηγόρων της Ενάγουσας προς την Εναγομένη, ημερομηνίας 8.9.

1. Ο ΜΕ1 στην κυρίως εξέτασή του ισχυρίστηκε ότι η Εναγομένη ανέθεσε στην Ενάγουσα την ετοιμασία και εγκατάσταση θερμοπλαστικής γραμμής σε κίτρινο χρώμα σε συγκεκριμένο υποστατικό, όπου η Εναγομένη διεξήγαγε εργασίες. Έτσι η Ενάγουσα απέστειλε προς τον διευθυντή της Εναγομένης σχετική γραπτή προσφορά. Ακολούθως η Εναγομένη μέσω επιστολής της έδωσε οδηγίες στην Ενάγουσα, όπως προχωρήσει με την εκτέλεση της εργασίας, αποστέλλοντας σχετικό διατακτικό των αρχιτεκτόνων του έργου. Δήλωσε, επίσης, ότι όλες οι συμφωνίες γίνονταν με την Εναγομένη και ουδέποτε του αναφέρθηκε ότι η Εναγομένη ενεργούσε ως μεσάζοντας, κάτι το οποίο θα όφειλε να γνωστοποιήσει στην Ενάγουσα. Η Εναγομένη ουδέποτε αμφισβήτησε το αξιούμενο υπόλοιπο και ουδέποτε διαμαρτυρήθηκε. Κατά την αντεξέτασή του κατατέθηκε εκ νέου ως Τεκμήριο 7 επιστολή των δικηγόρων της Ενάγουσας, ημερομηνίας 8.9.
2. Περαιτέρω ο ΜΕ1 ερωτηθείς σχετικά με το Τεκμήριο 3 απάντησε ότι είναι προφανές, για τον ίδιο, ότι τις σχετικές οδηγίες έδωσε η Εναγομένη εταιρεία και όχι οι αρχιτέκτονες του έργου. Σε ερώτηση για το εάν η εταιρεία εξετέλεσε και άλλες εργασίες στο επίδικο υποστατικό, απάντησε ότι όντως εξετέλεσε, αλλά η συγκεκριμένη εργασία του ανατέθηκε από την Εναγομένη. Δήλωσε, επιπλέον, ότι δεν γνώριζε το κατά πόσο ο ιδιοκτήτης του έργου πλήρωσε την Εναγομένη για την εκτελεσθείσα εργασία. Σε υποβολή ότι ο διευθυντής της Εναγομένης απέστειλε επιστολή στην Ενάγουσα, κατόπιν υποδείξεως του ιδιοκτήτη του έργου, απάντησε ότι δεν γνωρίζει. Το μόνο που γνωρίζει είναι ότι τον φώναξε ο κ. Ιορδάνους να εκτελέσει την εργασία. Επανέλαβε ότι την εντολή την έλαβε από τον επιστάτη του έργου κ. XXXXX Ιορδάνους. Δήλωσε ακολούθως ότι η Εναγομένη εταιρεία αποδέχτηκε την προσφορά, γιατί δεν διαμαρτυρήθηκε κατά τον χρόνο που έλαβε το σχετικό τιμολόγιο. Σε υποβολή ότι ουδέποτε η Εναγομένη αποδέχθηκε την προσφορά αλλά η αποδοχή έγινε από τον ιδιοκτήτη του έργου, απάντησε ότι την προσφορά την απέστειλε στον Λοΐζο Ιορδάνους και η αποδοχή έγινε από αυτόν. Μετά το κλείσιμο της υπόθεσης για την Ενάγουσα, μαρτυρία προσέφερε η πλευρά της Εναγομένης. Πρώτος μάρτυρας για την Εναγομένη ήταν ο XXXXX Ιορδάνους ΜΥ1, διευθυντής αυτής. Στη μαρτυρία του ΜΥ1 κατατέθηκαν τρία

(3)Τεκμήρια. Συγκεκριμένα κατατέθηκε ως Τεκμήριο 8 επιστολή των αρχιτεκτόνων του έργου, ημερομηνίας 5.10.2009, ως Τεκμήριο 9 επιστολή του δικηγόρου της Εναγομένης, ημερομηνίας 26.9.2011, και ως Τεκμήριο 10 τιμολόγιο, ημερομηνίας 29.7.

1. Κατά την κυρίως εξέτασή του ο ΜΥ1 δήλωσε ότι είναι ο διευθυντής της Εναγομένης εταιρείας. Κατά ή περί το έτος 2009 η εταιρεία του εκτελούσε διάφορες εργολαβικές εργασίες σε συγκεκριμένο έργο στη Λευκωσία, προς όφελος της εταιρείας ITTL Ltd. Οι εργασίες εκτελούντο διαμέσου του αρχιτεκτονικού γραφείου Μαραθεύτης-Γιαννούρη. Προσδιόρισε ότι το έργο στο οποίο αναφερόταν ήταν το έργο «Mall of Cyprus». Κατά την εκτέλεση του έργου πληροφορήθηκε από την ιδιοκτήτρια εταιρείας του έργου ότι παρουσιάστηκε η ανάγκη τοποθέτησης θερμοπλαστικής γραμμής. Ενημερώθηκε, επίσης, από τους αρχιτέκτονες του έργου ότι επιθυμία της ιδιοκτήτριας εταιρείας του έργου ήταν να ανατεθεί η σχετική εργασία στην Ενάγουσα εταιρεία. Ζητήθηκε τότε από τον ίδιο να αναζητήσει τον διευθυντή της Ενάγουσας και να ζητήσει προσφορά εκ μέρους των αρχιτεκτόνων. Τόνισε, παράλληλα, ότι ο ίδιος δεν γνώριζε ούτε την Ενάγουσα εταιρεία ούτε τον διευθυντή αυτής. Δήλωσε, όμως, ότι ο ίδιος παρέλαβε την επιστολή, Τεκμήριο 1, και ότι αυτή προωθήθηκε στους αρχιτέκτονες του έργου. Οι αρχιτέκτονες του έργου μέσω χειρόγραφης σημείωσής τους επί του Τεκμήριου 1, επιβεβαίωσαν την αποδοχή της προσφοράς. Όταν η Εναγομένη έλαβε την απάντηση των αρχιτεκτόνων, προώθησε αυτή στην Ενάγουσα. Ως προς τα Τεκμήρια 2 και 4, προτιμολόγιο και τιμολόγιο αντίστοιχα, δήλωσε ότι δεν ήταν εις γνώση του. Η μοναδική πληροφόρηση που είχε για τον έργο ήταν η επιστολή των Αρχιτεκτόνων ημερομηνίας 5.10.2009, με την οποία ζητείτο η αφαίρεση των βαφών που τοποθετήθηκαν. Κατέθεσε τη σχετική επιστολή ως Τεκμήριο
2. Η πρώτη φορά που περιήλθε εις γνώση του η αξίωση της Ενάγουσας ήταν όταν πληροφορήθηκε για την επιστολή του δικηγόρου της Ενάγουσας, Τεκμήριο
3. Η Εναγόμενη απάντησε στην πιο πάνω επιστολή με επιστολή των δικηγόρων της, ημερομηνίας 26.9.2011, την οποία κατέθεσε ως Τεκμήριο
4. Κατά την αντεξέτασή του ερωτηθείς για το κατά ποσό η Εναγομένη είχε συμφωνία με τον αρχιτέκτονα του έργου, απάντησε ότι το 2009 η Εναγομένη ήταν ο κύριος εργολάβος του έργου. Σε ερώτηση εάν ήταν στα καθήκοντα της Εναγομένης η εξεύρεση υπεργολάβων, απάντησε ότι κάποιοι υπεργολάβοι διορίστηκαν από την Εναγομένη και κάποιοι από τον ιδιοκτήτη. Σε σχέση με τις εργασίες της Ενάγουσας συγκεκριμένα δήλωσε ότι αυτές δεν ήταν στα καθήκοντα της Εναγομένης . Ο ίδιος, όμως, ήταν παρών όταν κλήθηκε ο διευθυντής της Ενάγουσας να αναλάβει την εργασία. Επανέλαβε ότι, όταν λήφθηκε η προσφορά από την Εναγομένη, αυτή προωθήθηκε στους αρχιτέκτονες, οι οποίοι έδωσαν οδηγίες για να προχωρήσει η δουλειά. Όταν ρωτήθηκε ευθέως για το κατά πόσο του ζητήθηκε να εξεύρει την Ενάγουσα εταιρεία, απάντησε ότι του ζητήθηκε, επειδή ήταν εκεί και δεν είχε οποιαδήποτε επαφή με την Ενάγουσα ή τον διευθυντή της. Ερωτηθείς σχετικά με το με ποίο τρόπο ενημέρωσε την Ενάγουσα ότι η Εναγομένη ενεργούσε ως μεσάζοντας, απάντησε ότι από τη στιγμή που η Ενάγουσα ήταν ο κύριος συνεργάτης του ιδιοκτήτη του έργου εθεωρείτο άνθρωπος του ιδιοκτήτη του έργου, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε. Σε ερώτηση να εξηγήσει τον λόγο που για την έγκριση της προσφοράς οι εντολές δόθηκαν μέσω της Εναγομένης, απάντησε ότι είναι καθαρό ότι οι εντολές δόθηκαν από τους Αρχιτέκτονες. Σε υπόδειξη ότι με την μοναδική που είχε επικοινωνία η Ενάγουσα ήταν με την Εναγομένη, απάντησε ότι ο διευθυντής της Ενάγουσας είχε απευθείας επαφές με τον ιδιοκτήτη του έργου. Επόμενος μάρτυρας για την Υπεράσπιση ήταν ο XXXXX Μαραθεύτης, ΜΥ
5. Ο ΜΥ2 ήταν ο αρχιτέκτονας μελετητής και επιβλέπων του επίδικου έργου. Ο ΜΥ2 κατά την κυρίως εξέτασή του δήλωσε ότι η Εναγομένη ήταν ο κύριος εργολάβος του έργου και η Ενάγουσα ήταν υπεργολάβος ή προμηθευτής. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 3 και δήλωσε ότι οι χειρόγραφες σημειώσεις στο εν λόγω τεκμήριο είναι δικές του. Δήλωσε ότι ως επιβλέποντες του έργου μπορούσαν να δίνουν οδηγίες στην Εναγομένη και ότι η Ενάγουσα ήλθε στο έργο μέσω της Εναγομένης. Εξήγησε ότι η σύμβαση στο έργο είναι μία και συνομολογήθηκε μεταξύ της Εναγομένης και της εταιρείας ITTL Ltd. Ανέφερε, επίσης, ότι οποιοσδήποτε υπεργολάβος ή προμηθευτής θα προέρχεται από την Εναγομένη εταιρεία και δεν υπήρχε άλλη οδός. Εξήγησε, επίσης, ότι οι πληρωμές γίνονταν από την εταιρεία ΙΤΤL προς την Εναγομένη. Κατά την αντεξέτασή του ο ΜΥ2 αναγνώρισε και κατέθεσε πρακτικό της εταιρείας ITTL , ημερομηνίας 16.5.2017, το οποίο κατακύρωνε την προσφορά στην Εναγομένη, ως Τεκμήριο
6. Περαιτέρω, ο ΜΥ2 απέκλεισε ρητά την πιθανότητα η Εναγομένη ή ο διευθυντής της να ενεργούσαν ως μεσάζοντες στο έργο. Σε ερώτηση εάν υπήρξε απευθείας συμφωνία μεταξύ Ενάγουσας και ιδιοκτήτριας του έργου, απάντησε ότι ζήτησαν από την Εναγομένη να εντοπίσει κατασκευαστή για τη επίδικη εργασία. Υποβλήθηκε στους ίδιους η πρόσφορά της Ενάγουσας και όταν θα εκτελείτο θα πληρωνόταν η Εναγομένη για να πληρώσει την Ενάγουσα. Εισηγήσεις των Διαδίκων Μετά το πέρας της ακροαματικής διαδικασίας οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν γραπτώς προωθώντας ο καθένας τις θέσεις του. Ο κ. Τσέλεπος, εκ μέρους της Εναγομένης, εισηγήθηκε ότι η Ενάγουσα απέτυχε ν' αποδείξει την απαίτησή της εναντίον της Εναγομένης. Επιπλέον, εισηγήθηκε ότι οι οποιεσδήποτε απαιτήσεις της Ενάγουσας θα έπρεπε να στραφούν εναντίον της εταιρείας ITTL Ltd και των αρχιτεκτόνων του έργου. Στον αντίποδα, η κα Κούτρα εισηγήθηκε ότι η Ενάγουσα κατάφερε να αποδείξει ότι καταρτίστηκε νομικά δεσμευτική σύμβαση μεταξύ των διαδίκων και ότι η Ενάγουσα κατάφερε να αποδείξει την αξίωσή της. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Κατ' αρχάς τονίζεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται κατά κύριο λόγο στη βάση της μαρτυρίας που σχετίζεται με τα επίδικα θέματα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Τσιαττές ν. Solomonides (Cartridges Industries) Ltd

(2009)1 A.A.Δ. 974 και Mirza Feiz Hasan v. Μιχάλη Ανδρέου, ECLI:CY:AD:2015:A803, Π.Ε 2/2011, ημερομηνίας 2.12.2015. Στη βάση των πιο πάνω, έχω παρακολουθήσει τους μάρτυρες στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, έχοντας την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που απαντούν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους, ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που, σύμφωνα με τη νομολογία, ενέχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Σχετική είναι η απόφαση C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1273. Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του. Σχετικά παραπέμπω στην απόφαση Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου

(2011)1 Α.Α.Δ. 1797. Προσεγγίζω, συνεπώς, το καθήκον αξιολόγησης της μαρτυρίας ενός μάρτυρα με γνώμονα το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα, αλλά και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Σχετική είναι η απόφαση Ομήρου v. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 506. Περαιτέρω, όπου είναι δυνατό, η μαρτυρία εκάστου μάρτυρα συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων. Σχετική είναι η απόφαση Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ 1056 και η πρόσφατη απόφαση Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, ECLI:CY:AD:2018:A179, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018. Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Kadis v. Nicolaou

(1986)1 C.L.R 212, 216, Χρίστου ν. Khoreva

(2002)1(A) Α.Α.Δ. 45. Επιπρόσθετα, στην υπόθεση Χριστοφίνης ν. Φραντζή ECLI:CY:AD:2017:C35, Πολ. Έφεση328/11, ημερομηνίας 31.5.2017, υποδείχθηκε ότι το περιεχόμενο της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα υπόκειται στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας. Περαιτέρω, δείκτη ως προς την αξιοπιστία κάποιου μάρτυρα αποτελεί και η προβολή ισχυρισμών που συγκρούονται με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς ή βρίσκονται σε διάσταση με αυτούς. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Νεοφύτου κ.ά ν. Γερακιώτη ,

(2010)1 Α.Α.Δ. 25 και Χρίστου ν. Ηροδότου

(2008)1 Α.Α.Δ. 676. Διευκρινίζω επίσης ότι οι υποβολές των συνηγόρων από μόνες τους δεν έχουν καμιά αποδεικτική αξία και αν δεν προσαχθεί αργότερα αντίστοιχη μαρτυρία παραμένουν απλά μετέωροι ισχυρισμοί. Σχετική είναι η απόφαση Ησαϊας Ιωαννίδης ν. Αστυνομίας

(2012)2 Α.Α.Δ.

1. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ1 Ο ΜΕ 1 κατέθεσε με σταθερότητα και πειστικότητα και η μαρτυρία του συνάδει τόσο με την έγγραφη μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου όσο και με την ολότητα της μαρτυρίας. Συγκεκριμένα, η εκδοχή του ότι ο ίδιος απέστειλε τη σχετική προσφορά στην Εναγομένη και ότι η ίδια αποδέχθηκε αυτήν συνάδει με το Τεκμήριο
2. Επίσης η πιο πάνω εκδοχή συνάδει με τη μαρτυρία του ΜΥ2, ο οποίος δήλωσε πώς τους υπεργολάβους τους έφερνε στο έργο ο κύριος εργολάβος , ήτοι η Εναγομένη εταιρεία. Παράλληλα, σημειώνεται, ότι κατά την αντεξέτασή του δεν υπέπεσε σε οποιαδήποτε αντίφαση ικανή να κλονίσει την αξιοπιστία του. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΥ
3. Η μαρτυρία του ΜΥ1 δεν είχε την απαιτούμενη πειστικότητα και συνοχή, η εκδοχή του παρουσιάζει κενά και βρίσκεται σε αντίφαση με την ολότητα της ενώπιόν μου μαρτυρίας. Συγκεκριμένα, ο ΜΥ1 προώθησε την εκδοχή ότι η Εναγομένη ενεργούσε ως μεσάζοντας του ιδιοκτήτη του έργου και ότι δεν συμβλήθηκε απευθείας με την Ενάγουσα. Σύμφωνα με τον ΜΥ1, σε σχέση με την ανάθεση των επίδικων εργασιών στην Ενάγουσα, η Εναγομένη εταιρεία εκτελούσε οδηγίες των αρχιτεκτόνων του έργου και απλά μετέφερε αυτές. Η πιο πάνω εκδοχή αντικρούεται ρητά από την αδιαμφισβήτητη μαρτυρία του ΜΕ2, ο οποίος απέκλεισε τη θέση ότι η Εναγόμενη ενεργούσε ως μεσάζοντας και υπέδειξε ότι η επιλογή υπεργολάβων ήταν αρμοδιότητα της Εναγομένης, η οποία ήταν υπεύθυνη για την πληρωμή τους. Επιπλέον, η θέση του ότι η Εναγομένη ήταν απλός μεσάζοντας αντικρούεται από το ίδιο το Τεκμήριο 8, το οποίο απευθύνεται στην Εναγομένη για την επίλυση εκκρεμοτήτων στο έργο μεταξύ των οποίων και αστοχίες στις εργασίες που εκτέλεσε η Ενάγουσα. Θα ανέμενε κανείς ότι εάν όντως η Εναγομένη ήταν απλός μεσάζοντας, να μην ζητείτο απευθείας από αυτή η επίλυση προβλημάτων που παρουσιάστηκαν στις εργασίες που εκτέλεσε η Ενάγουσα αλλά αυτό να ζητείτο από την Ενάγουσα. Επιπλέον, η μαρτυρία του παρουσιάζει αντιφάσεις, αφού, ενώ αρχικά δήλωσε ότι ζητήθηκε από τον ίδιο να επικοινωνήσει με τον διευθυντή της Ενάγουσας για το έργο, στην αντεξέτασή του ισχυρίστηκε ότι οι εργασίες που θα εκτελούσε η Ενάγουσα δεν ενέπιπταν στις αρμοδιότητες της Εναγομένης. Η πιο πάνω αντίφαση δεικνύει την προσπάθεια του ΜΕ1 να παρουσιάσει τα γεγονότα με τρόπο που ωφελούσαν την εκδοχή του. Παράλληλα η βασική θέση του ΜΥ1, ότι η Εναγομένη ενεργούσε ως μεσάζοντας δεν μπορεί να είναι πειστική, αφού δεν έχει επεξηγηθεί με σαφήνεια. Συγκεκριμένα ο ΜΥ1 ερωτηθείς κατά την αντεξέτασή του, για το με ποίο τρόπο ενημέρωσε την Ενάγουσα ότι ενεργούσε ως μεσάζοντας, δεν απάντησε ευθέως ούτε έδωσε οποιαδήποτε πειστική απάντηση. Αντίθετα απάντησε με αόριστο τρόπο ότι η Ενάγουσα ήταν άνθρωπος του ιδιοκτήτη του έργου. Η αδυναμία του ΜΥ1 να επεξηγήσει με σαφήνεια και πειστικότητα την βασική εκδοχή του, καθιστά αυτή μη πειστική. Υπό το φως των ανωτέρω κρίνω ότι είναι ακροσφαλές να βασισθώ επί της μαρτυρίας του ΜΥ 1 για τη συναγωγή ευρημάτων. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΥ2 Ο ΜΥ2 ήταν ο αρχιτέκτονας - επιβλέπων μηχανικός του έργου στο οποίο εκτελέστηκε η επίδικη εργασία από την Ενάγουσα. Η μαρτυρία του ΜΥ2 ήταν σαφής και ο ίδιος απαντούσε με σταθερότητα και πειστικότητα. Η θέση του ότι η Εναγομένη ήταν ο κύριος εργολάβος του έργου συνάδει με το Τεκμήριο
4. Επιπλέον η θέση του ότι η Ενάγουσα ήλθε στο έργο μέσω της Εναγομένης και ότι η τελευταία είχε υποχρέωση να πληρώσει την Ενάγουσα δεν αμφισβητήθηκε. Συνεπώς το Δικαστήριο κρίνει ότι μπορεί να βασισθεί στη μαρτυρία του ΜΥ2 για τη συναγωγή ευρημάτων. Ευρήματα Στη βάση των δικογραφημένων ισχυρισμών και της πιο πάνω αξιολόγησης, προχωρώ στη διατύπωση ευρημάτων ως προς τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι η Εναγομένη ήταν ο κύριος εργολάβος του έργου «Mall of Cyprus», ιδιοκτησίας της εταιρείας IITL Ltd. Μέρος του έργου ήταν και η τοποθέτηση θερμοπλαστικής κίτρινης γραμμής στο εξωτερικό νότιο πλακόστρωτο έμπροσθεν των καταστημάτων. Η Ενάγουσα στις 29.4.2009 απέστειλε προσφορά για το κόστος κατασκευής των επίδικων εργασιών προς τον διευθυντή της Εναγομένης. Η Εναγομένη, αφού έλαβε τη σχετική έγκριση των αρχιτεκτόνων του έργου, μέσω επιστολής της, ημερομηνίας 15.5.2009, ειδοποίησε την Ενάγουσα όπως προχωρήσει με τις επίδικες εργασίες. Η Ενάγουσα, εξέδωσε σχετικό προτιμολόγιο, ημερομηνίας 13.7.2009, το οποίο απέστειλε στην Εναγομένη. Οι αρχιτέκτονες του έργου, μέσω επιστολής τους, ημερομηνίας 5.10.2009 ζήτησαν από την Εναγομένη να προβεί σε αλλαγές στις επίδικες εργασίες. Ακολούθως η Ενάγουσα την 3.12.2009 εξέδωσε σχετικό τιμολόγιο. Το συνολικό κόστος του τιμολογίου ανερχόταν στο ύψος της επίδικης προσφοράς πλέον Φ.Π.Α, ήτοι στο συνολικό ποσό των € 8,025.
5. Η Ενάγουσα μέσω επιστολής των δικηγόρων της, ημερομηνίας 8.9.2011, αξίωσε την πληρωμή του πιο πάνω ποσού. Η Εναγομένη μέσω επιστολής του δικηγόρου της δεν αμφισβήτησε την εκτέλεση της επίδικης εργασίας και ισχυρίστηκε μόνο ότι δεν διατηρεί συμβατική σχέση με την Ενάγουσα. Η Εναγόμενη ουδέν ποσό κατέβαλε έναντι της πιο πάνω οφειλής. Νομική Πτυχή Όπως έχει κριθεί στην απόφαση Πούρικος ν. Σάββα κ.ά.

(1991)1 ΑΑΔ 507, η βασική υποχρέωση κάθε ενάγοντα είναι να αποδείξει με αξιόπιστη μαρτυρία τα βασικά γεγονότα πάνω στα οποία επέλεξε να βασίσει την απαίτησή του, με τη μορφή που ο ίδιος τα καθόρισε στα δικόγραφά του. Το επίπεδο απόδειξης των ισχυρισμών του εκάστοτε ενάγοντα βρίσκεται στο επίπεδο του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Η έννοια του ισοζυγίου των πιθανοτήτων έχει ερμηνευθεί νομολογιακά σε πολλές υποθέσεις. Σχετική είναι η απόφαση Μαρσέλ ν. Λαϊκής

(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, όπου με αναφορά στις σχετικές αυθεντίες επί του θέματος, κρίθηκε ότι το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Σχετικές επί του προκειμένου είναι οι αποφάσεις Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056, Βaloise Insurance Co Ltd v. Κατωμονιάτη κ.ά.

(2008)1 Α.Α.Δ. 1275 και Tekinder Pal κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(2010)2 Α.Α.Δ. 551. Επιπλέον, όπως έχει νομολογηθεί στην υπόθεση Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614, μόνο αξιόπιστη μαρτυρία μπορεί να βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων. Συνεπώς, το Δικαστήριο θα κρίνει το κατά πόσο εκάτερος των διαδίκων πέτυχε να αποσείσει το αποδεικτικό βάρος που τον βαρύνει μόνο με βάση τη μαρτυρία που έχει δεχθεί ως αξιόπιστη. Στην υπό κρίση υπόθεση η Ενάγουσα καθόρισε στην Έκθεση Απαίτησής της ότι η απαίτησή της ερείδεται επί συγκεκριμένης προφορικής συμφωνίας. Το ουσιαστικό επίδικο ζήτημα στην παρούσα είναι το κατά πόσο η Ενάγουσα κατάφερε να αποδείξει τη συνομολόγηση της ισχυριζόμενης προφορικής συμφωνίας. Τονίζεται ότι δικογραφικά δεν αμφισβητείται το κόστος της κατ' ισχυρισμόν εκτελεσθείσας εργασίας ούτε η ποιότητα εκτέλεσής της και ως εκ τούτου τέτοιοι ισχυρισμοί δεν μπορούν να ληφθούν υπόψιν. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Miorage Popovic Slopodan ν. Dubranvka Radivojenik

(1998)1 Α.Α.Δ. 1162 και Μελάς v Κυριάκου

(2003)1 Α.Α.Δ. 826. Όπως καταγράφεται στο σύγγραμμα του Π. Πολυβίου το Δίκαιο των Συμβάσεων, τόμος Α, σελίδες 81-97, τα Δικαστήρια διαπιστώνουν στην πράξη τη συνομολόγηση της σύμβασης όχι με ανίχνευση των πραγματικών προθέσεων των μερών αλλά με τις εύλογες εντυπώσεις που αποκομίζει κάποιος αντικειμενικός παρατηρητής από τη συμπεριφορά των μερών. Στην καλά γνωστή αυθεντία Γεωργίου Eιρήνη ν. Kυπριακών Aερογραμμών Λτδ

(1998)1 ΑΑΔ 1794, κρίθηκε ότι αναγκαίο στοιχείο για τη συνομολόγηση νομικά δεσμευτικής σύμβασης είναι η ύπαρξη πρότασης από το ένα μέρος, η οποία γίνεται αποδεκτή από το άλλο. Περαιτέρω, όπως υποδεικνύεται στο σύγγραμμα το Δίκαιο των Συμβάσεων (ανωτέρω) σελ 100, η πρόταση πρέπει να είναι συγκεκριμένη και σαφής. Αόριστες και ασαφείς προτάσεις ή εισηγήσεις δεν συνιστούν προτάσεις εν τη εννοία του Νόμου. Η ίδια αρχή αποτυπώνεται και στο σύγγραμμα Chitty on Contract - General Principles, 23η έκδ., παράγραφος 42, όπου καταγράφονται τα ακόλουθα σχετικά : «In order to decide whether the parties have reached an agreement it is usual to inquire whether there has been a definite offer by one party and an acceptance of that offer by the other. In answering this question, the courts apply an objective test: if the parties have to all outward appearances agreed in the same terms upon the same subject matter neither can generally deny that he intended to agree». ( υπογραμμίσεις δικές μου) Περαιτέρω στο ίδιο σύγγραμμα Chitty on Contract - General Principles, ανωτέρω, παράγραφος 48: «Two main rules govern the acceptance of an offer. The first is that there must be positive evidence from which the court may infer an acceptance: this may consist in words, in writing or in conduct; it may not consist simply in intention, for a mere mental acceptance is not enough. The second rule is that the acceptance must be communicated to the offeror. » (υπογράμμιση δική μου) Συνεπώς, αυτό που πρέπει να κριθεί, στην παρούσα, είναι το κατά πόσο η Ενάγουσα υπέβαλε σχετική σαφή πρόταση με τους επίδικους όρους και η Εναγόμενη αποδέχτηκε αυτούς. Ειδικά ως προς το ζήτημα της υποβολής προσφοράς και το υπό ποίες προϋποθέσεις μπορεί βάση αυτής να προκύψει νομικά δεσμευτική σύμβαση διαφωτιστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από το σύγγραμμα Chitty on Contracts, 32η έκδοση, παράγραφος 2-038, όπου καταγράφονται τα ακόλουθα : «The submission of a tender normally amounts to an offer; and the effect of an "acceptance" of such a tender turns on the construction of the acceptance and the tender in each case. Where a tender is submitted, e.g. for the erection of a building, a binding contract will normally arise from acceptance of the tender, unless it is expressly stipulated that there is to be no contract until certain formal documents have been executed.» Από το πιο πάνω απόσπασμα συνάγεται σαφώς ότι η υποβολή γραπτής προσφοράς συνιστά πρόταση. Κατά κανόνα όταν η προσφορά αφορά κατασκευαστικά έργα η αποδοχή της προσφοράς συνιστά και αποδοχή της πρότασης. Στην υπό εξέταση υπόθεση από την ενώπιόν μου μαρτυρία προκύπτει ότι η Εναγομένη ήταν ο κύριος εργολάβος του έργου και η Ενάγουσα υπεργολάβος. Περαιτέρω προκύπτει ότι υπεύθυνη για την πληρωμή των υπεργολάβων ήταν η Εναγομένη. Επίσης προκύπτει ότι η Εναγομένη ήταν και η τελική υπόλογος προς την ιδιοκτήτρια εταιρεία του έργου σε σχέση με τις επίδικες εργασίες, αφού προς αυτή απευθύνθηκε η επιστολή των αρχιτεκτόνων του έργου, Τεκμήριο 8, με την οποία ζητείτο η λήψη μέτρων για την επιδιόρθωση των επίδικων εργασιών. Προκύπτει, επιπρόσθετα, ότι υποβλήθηκε σαφής και συγκεκριμένη προσφορά από την Ενάγουσα. Η Εναγομένη με αναφορά στη συγκεκριμένη προσφορά έδωσε οδηγίες στην Ενάγουσα όπως προχωρήσει με την εκτέλεση των επίδικων εργασιών. Στη βάση των ανωτέρω το Δικαστήριο κρίνει ότι η Εναγομένη, ως ο κύριος εργολάβος του έργου, με την απάντησή της στην προσφορά της Ενάγουσας, αποδέχτηκε αυτήν και στη βάση της αποδοχής της συνομολογήθηκε νομικά δεσμευτική σύμβαση, με περιεχόμενο τους όρους της προσφοράς. Το γεγονός ότι η προσφορά στάλθηκε στους αρχιτέκτονες του έργου για έγκριση, πριν γίνει αποδεκτή, δεν μεταβάλλει τα πράγματα, αφού η πρόσφορά έγινε αποδεκτή από την Εναγομένη, η οποία ήταν ο κύριος εργολάβος του έργου και η τελική υπόλογος προς την ιδιοκτήτρια εταιρεία του έργου σε σχέση με τις επίδικες εργασίες. Οι επίδικες εργασίες εκτελέστηκαν από την Ενάγουσα και το συνολικό κόστος της ανατεθείσας εργασίας ανερχόταν σε € 8,025.25. Τονίζεται ότι η Εναγομένη, όταν της ζητήθηκε να πληρώσει, μέσω της επιστολής του δικηγόρου της Ενάγουσας, δεν αμφισβήτησε ούτε την αξία ούτε την ποιότητα της εκτελεσθείσας εργασίας, παρά μόνο ισχυρίστηκε ότι δεν υφίσταται μεταξύ των διαδίκων συμβατική σχέση. Το γεγονός ότι ζητήθηκε από την Εναγομένη να λάβει μέτρα για να διορθώσει τις αστοχίες που παρατηρήθηκαν στις επίδικες εργασίες δεν μπορεί να επηρεάσει την παρούσα, καθότι δεν εγέρθηκε ζήτημα στην Υπεράσπιση, για κακή ή πλημμελή εκτέλεση των επίδικων εργασιών και το Δικαστήριο δεν μπορεί να επεκταθεί στην επίλυσή του. Σχετική είναι η απόφαση Latifundia Properties ( ανωτέρω). Αντίθετα το πιο πάνω γεγονός επιβεβαιώνει ότι υπόλογος ως προς τον ιδιοκτήτη του έργου ήταν η ίδια η Εναγομένη και όχι η Ενάγουσα. Εφόσον, λοιπόν, η εκτέλεση των επίδικων εργασιών και το κόστος αυτών δεν αμφισβητούνται, με την απόδειξη ότι η Εναγομένη συμβλήθηκε με την Ενάγουσα, για την εκτέλεση τους, συνάγεται και η υποχρέωση της να εξοφλήσει το τίμημα. Υπό το φως των πιο πάνω, το Δικαστήριο κρίνει ότι η Ενάγουσα κατάφερε να αποδείξει την αξίωση της εναντίον της Εναγομένης. Κατάληξη Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου η αγωγή επιτυγχάνει. Εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον της Εναγομένης για το ποσό των € 8,205.25 πλέον νόμιμο τόκο από την καταχώρηση της αγωγής. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας, όπως υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ............... Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο