← Κύπρος

Πατσιά ν. Κυπριακής Δημοκρατίας δια μέσω του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 4513/10, 31/5/2019

Πατσιά ν. Κυπριακής Δημοκρατίας δια μέσω του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 4513/10, 31/5/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A273 EΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Eνώπιον: Γ. Στυλιανίδη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4513/10 Μεταξύ: xxxx Πατσιά, XXXXX αρ.3, Έγκωμη Ενάγοντα και Κυπριακής Δημοκρατίας δια μέσω του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Γραφείο Γενικού Εισαγγελέα Εναγομένης --------------- 31 Μαΐου 2019 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κα Ι. Παπαμιλτιάδους - Γκέϊστ για Χρίστο Μ. Τριανταφυλλίδη Για τον Εναγόμενο: κα Λ. Γρηγορίου για Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας ---------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο Ενάγων από το έτος 1999 κατέστη εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του ακινήτου με αριθμό εγγραφής Β-6X0, Τεμάχιο 7X5, Φ/Σχ. 30/16Ε2, Τμήμα Β, Τοποθεσία XXXXX, χωριό Γέρι, Επαρχία Λευκωσίας, συνολικής έκτασης 4 δεκάρια και 348 τετραγωνικά μέτρα. Η Εναγομένη κατέχει, όπως ο ίδιος ο Ενάγων ισχυρίζεται στην ΄Εκθεση Απαίτησης του, το πιο πάνω ακίνητο χωρίς οποιοδήποτε νομικό δικαίωμα και/ή συμφωνία, μετά του Ενάγοντος, προς το σκοπό στέγασης του στρατοπέδου της Εθνικής Φρουράς, υπό την επωνυμία «Θ. Χατζηθεοδοσίου». Η ρηθείσα κατοχή, συνεχίζει ο Ενάγων να ισχυρίζεται, λαμβάνει χώρα από το 1999 και συνεχίζεται απρόσκοπτα μέχρι σήμερα παρά τις κατά καιρούς ενστάσεις και/ή παραστάσεις του Ενάγοντος ο οποίος καλούσε την Εναγομένη να προβεί σε ενέργειες νομιμοποίησης της κατοχής του ακινήτου του καταβάλλοντας σε αυτόν τις νενομισμένες αποζημιώσεις και/ή ανταλλάγματα και/ή όπως τερματίσει την κατοχή της ρηθείσας περιουσίας του. Η εναγομένη αρνήθηκε κατ΄ επανάληψη να ενεργήσει ως ανωτέρω καταβάλλοντας από μόνη της, όπως το αποφάσισε, το ποσό των €55,53 ετησίως. Για την περίοδο 1999 μέχρι τον Μάρτιο του 2010 έλαβε το συνολικό ποσό των €610,83 σεντ. Ο Ενάγων για την περίοδο αυτή απαιτεί το ποσό των €121.

  1. Με την υπεράσπιση της η Εναγόμενη, Κυπριακή Δημοκρατία, παραδέχεται την ιδιοκτησία του Ενάγοντος αλλά αρνείται την απαίτησή του και ισχυρίζεται ότι κατείχε νόμιμα την περιουσία του, το ανωτέρω τεμάχιο, το οποίο χρησιμοποιείται από την Εθνική Φρουρά. Στην προηγούμενη ιδιοκτήτρια (αποβιώσασα μητέρα του Ενάγοντα) καταβαλλόταν ετήσιο ενοίκιο σύμφωνα με εκτίμηση του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λευκωσίας, το οποίο αυξανόταν σταδιακά με νέες εκτιμήσεις του ενοικίου από το Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας. Στον νέο ιδιοκτήτη και Ενάγοντα συνέχισε να καταβάλλεται κανονικά το ενοίκιο, όπως αυτό εκτιμήθηκε, χωρίς να υπήρχε οποιοδήποτε αίτημα για αύξηση του και/ή παραλαβή του υπό επιφύλαξη. Στη συνέχεια και κατόπιν διαβουλεύσεων είχε εγκριθεί αίτημα για απαλλοτρίωση του τεμαχίου για το οποίο ο Ενάγοντας ενημερώθηκε σχετικά. Μετά τα πιο πάνω, το Γενικό Επιτελείο της Εθνικής Φρουράς με επιστολή του, ενημέρωσε το Υπουργείο ΄Αμυνας ότι το στρατόπεδο θα μετασταθμεύσει σε άλλο χώρο και έτσι το τεμάχιο θα αποδεσμευτεί. Εκδόθηκε γι΄ αυτό διάταγμα ανάκλησης της γνωστοποίησης απαλλοτρίωσης και ενημερώθηκε γραπτώς ο Ενάγοντας. Ο Ενάγοντας για να αποδείξει την υπόθεση του, κατέθεσε ο ίδιος σαν μάρτυρας και κάλεσε ακόμα ένα μάρτυρα, εκτιμητή. Ο ίδιος κατέθεσε γραπτή κατάθεση ως μέρος της κυρίως εξέτασης του και κατέθεσε αριθμό εγγράφων ως τεκμηρίων. Στη γραπτή του κατάθεση είπε ότι η Εναγομένη κατείχε χωρίς κανένα νομικό δικαίωμα και χωρίς συμφωνία μαζί του το επίδικο ακίνητο προς το σκοπό στέγασης του στρατοπέδου της Εθνικής Φρουράς, υπό την επωνυμία «Θ. Χατζηθεοδοσίου». Η εν λόγω κατοχή ελάμβανε χώρα από το 1999 και συνεχιζόταν απρόσκοπτα μέχρι την 18 Φεβρουαρίου του 2011, παρά τις κατά καιρούς ενστάσεις και παραστάσεις του διά των οποίων καλούσε την Εναγομένη να προβεί σε ενέργειες νομιμοποίησης της κατοχής της ρηθείσας περιουσίας του καταβάλλοντας σε αυτόν τις νενομισμένες αποζημιώσεις ή ανταλλάγματα ή όπως τερματίσει την κατοχή της ρηθείσης περιουσίας του για να δοθεί σε αυτόν η ευκαιρία να ασκήσει ελεύθερα τα ιδιοκτησιακά του δικαιώματα. Ισχυρίζεται ότι η Εναγομένη αρνήθηκε κατ΄ επανάληψη να ενεργήσει ως ανωτέρω και κατέβαλλε το ποσό των ευρώ 55,53 σεντ, από μόνη της η Εναγομένη όπως αποφάσισε ή καθόρισε και το οποίο ποσό αυτός ελάμβανε άνευ βλάβης των δικαιωμάτων του και υπό διαμαρτυρία. Για την περίοδο από τον Σεπτέμβρη του 1999 μέχρι το Μάρτιο του 2010 έλαβε, άνευ βλάβης των δικαιωμάτων του και υπό διαμαρτυρία, το συνολικό ποσό των €610,83 σεντ. Στις 22.5.2010 απέστειλε στην Εναγομένη, διαμέσου του δικηγόρου του, επιστολή απαιτώντας το λογικό και ορθό ποσό των €121.043 διά την περίοδο Σεπτέμβρης του 1999 μέχρι Μάιο του 2010 μείον το ποσό των €610,83 αλλά η Εναγομένη απέρριψε το αίτημα του με επιστολή της ημερομηνίας 8.4.
  2. Το Τεκμήριο 2 αποτελείται από 2 έντυπα με τίτλο «λεπτομέρειες πληρωμής» όπου στο μεν ένα που αφορά την περίοδο 1.10.2016 - 30.9.2007 και το οποίο αφορά ποσό Λ.Κ.32,50σ δεν υπάρχει οποιαδήποτε σημείωση πάνω ότι λήφθηκε αυτό το ποσό με επιφύλαξη. Στο άλλο έντυπο που αφορά την περίοδο 1.10.2008 - 30.9.2009 για ποσό €55,53 και πάλι δεν υπάρχει οποιαδήποτε σημείωση ότι εξαργυρώθηκε η επιταγή με επιφύλαξη. Και τα δύο ποσά αφορούν ενοίκια. Στο Τεκμήριο 3 που είναι η επιστολή ημερ. 14.4.2009 την οποία υπογράφει ο Ενάγοντας και είναι προς τον Υπουργό ΄Αμυνας, ζητείται ουσιαστικά η διευθέτηση μιας προσωπικής συνάντησης για να συζητήσουν το σοβαρό θέμα. Το Τεκμήριο 4 είναι επιστολή του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου ΄Αμυνας ημερ. 5.3.2009 προς τον Ενάγοντα με το οποίο πληροφορείται ότι το αίτημα του για απαλλοτρίωση του επίδικου τεμαχίου, δεν εγκρίθηκε. Και αυτό είναι απάντηση στην επιστολή του Ενάγοντα ημερ. 18.11.2008 με την οποία ο Ενάγοντας υποβάλλει αίτημα για απαλλοτρίωση του επίδικου τεμαχίου με την καταβολή δίκαιας αποζημίωσης προς αυτό. Στην επιστολή των δικηγόρων του, ημερ. 4.9.2007, Τεκμήριο 8, γίνεται αναφορά για κατάληψη και χρήση του επίδικου τεμαχίου χωρίς να προηγηθεί οποιαδήποτε διοικητική πράξη επίταξης ή απαλλοτρίωσης αυτού και καλούν τη Δημοκρατία όπως παύσει να επεμβαίνει στο τεμάχιο αυτό. Στην απαντητική επιστολή του Γενικού Διευθυντή - Τεκμήριο 7, γίνεται αναφορά στο άρθρο 3 του περί Επιτάξεως Ιδιοκτησίας για σκοπούς ΄Αμυνας Νόμου του 1992, τους σκοπούς του Νόμου και της Επίταξης Ιδιοκτησίας για αντιμετώπιση αρνητικών αναγκών ένεκα της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί ένεκα της τουρκικής εισβολής και στον τρόπο αποζημίωσης τέτοιων περιπτώσεων μεταξύ των οποίων είναι και η καταβολή ετήσιου ενοικίου στον ιδιοκτήτη και στην προκειμένη περίπτωση στον Ενάγοντα. Με επιστολή του ο δικηγόρος του Ενάγοντα, Χρίστος Τριανταφυλλίδης, ημερομηνίας 13.5.2009 - Τεκμήριο 13, προς τον Υπουργό ΄Αμυνας, αναγνωρίζοντας ότι το επίδικο τεμάχιο ενοικιάζεται μέχρι σήμερα, δηλαδή 13.5.2009, που είναι η ημερομηνία της επιστολής, από την Κυπριακή Δημοκρατία για τις ανάγκες της Εθνικής Φρουράς, πληροφόρησε τον Υπουργό ότι ο πελάτης του τερματίζει την περίοδο ενοικίασης από 1.7.
  3. Κάλεσε με την επιστολή αυτή τον Υπουργό ΄Αμυνας όπως εκκενώσει ως Εθνική Φρουρά και/ή Δημοκρατία το ρηθέν ακίνητο του πελάτη του την 1.7.2010 και παραδώσει αυτό στον πελάτη του ελεύθερο κάθε κατοχής. Τον πληροφορούσε επιπλέον ότι σε αντίθετη περίπτωση ο πελάτης του θα λάβει όλα τα δέοντα νομικά μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων του. Επίσης με επιστολή του ίδιου δικηγόρου ημερομηνίας 8.10.2009 - Τεκμήριο 15, πληροφορεί τον τότε Υπουργό ΄Αμυνας ότι ο ρηθείς πελάτης του έλαβε την επιταγή της Κυπριακής Δημοκρατίας για το ποσό των €55,53 άνευ βλάβης των δικαιωμάτων του. Για πρώτη φορά απαιτείται αποζημίωση από την Κυπριακή Δημοκρατία ύψους €121,043 ως ενοίκια για την περίοδο Σεπτέμβρης 1999 μέχρι και Μάρτιος 2010 μείον το ποσό των €610,83 το οποίο έχει καταβληθεί στον Ενάγοντα με την επιστολή του δικηγόρου XXXXX Τριανταφυλλίδη ημερομηνίας 22.3.2010 - Τεκμήριο
  4. Aντεξεταζόμενος επέμενε ότι λάμβανε το ενοίκιο με επιφύλαξη των δικαιωμάτων του. Ως προς το θέμα επιφύλαξης των δικαιωμάτων του δεν παρουσίασε οποιοδήποτε έγγραφο και ανέφερε ότι δεν ξέρει τι έγραψε ο δικηγόρος του. Για το ενοίκιο είπε ότι δεν συμφωνήθηκε μεταξύ τους, εννοώντας το ύψος του ενοικίου. ME2 κατέθεσε ο xxx (xxx) Αθηνοδώρου, ο οποίος είπε ότι από το 1992 εξασκεί το επάγγελμα του εκτιμητή ακινήτων και συμβούλου ακινήτων. Είναι μέλος του ΕΤΕΚ του RICS, εγγεγραμμένος εκτιμητής και Διευθυντής της εταιρείας xxx Αθηνοδώρου και Σία Λτδ, που ιδρύθηκε το 1995 και ασχολείται κυρίως με την εκτίμηση γης. Πήρε οδηγίες κατά το 2010 από τον xxx Πατσιά, ως εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη της εν λόγω περιουσίας, όπως προβεί στην εκτίμηση του αγοραίου ενοικίου, για την περίοδο Σεπτεμβρίου 1999 μέχρι Μαρτίου του 2010, η οποία εκτίμηση κατατέθηκε ως Τεκμήριο
  5. Η εκτίμηση που ετοιμάστηκε στο γραφείο του, φέρει αριθμό αναφοράς Ε163/10Ε05Α και ετοιμάστηκε από αυτόν. Το κτήμα είναι περίκλειστο, γεγονός το οποίο λήφθηκε υπόψη κατά την ετοιμασία της εκτίμησης. Βρίσκεται εντός οικιστικής ζώνης, πολύ πλησίον του χωριού, κοντά στις υπηρεσίες του χωριού και κατά τα τελευταία χρόνια αναπτυσσόταν με την ανέγερση κατοικιών. Το συγκεκριμένο κτήμα δεν μπορούσε να οικοπεδοποιηθεί, διότι ήταν περίκλειστο, κάτι που επίσης λήφθηκε υπόψη στον υπολογισμό της αγοραίας αξίας του, στον υπολογισμό της αγοραίας αξίας ακινήτων που δεν εφάπτονται του εγγεγραμμένου δρόμου και θεωρούνται περίκλειστα. Στην εκτίμηση θεωρούνται ότι η αξία τους είναι χαμηλότερη κατά 25% ή 20% με 30%, από τα κτήματα τα οποία είναι προσβάσιμα. Δεν προέβη στη μείωση του 25% έως 30%, επειδή ισοζυγεί με τα άλλα χαρακτηριστικά. Ανέφερε ότι η κτηματαγορά ανθούσε κατά την περίοδο αυτήν. Οι τιμές που ανταλλάζονταν τα ακίνητα ήταν οι τιμές τις οποίες υιοθετούσαν. Ανέφερε ότι είναι κάθετος ότι το οικιστικό είναι ακριβότερο από το γεωργικό στις αστικές περιοχές, ότι η προσέγγιση που εφάρμοσε, η οποία είναι η προσέγγιση η ίδια με τις μισθώσεις που κάνουν οι εταιρείες πετρελαιοειδών, που ενοικιάζουν χώρους μακροπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, είναι η μόνη μέθοδος που αποζημιώνει τον ιδιοκτήτη. Το πώς ενοικιάζεται ένα χωράφι μακριά από το κέντρο του χωριού, με συμβόλαιο έναν χρόνο, δεν έχει καμιά σημασία με την υπόθεση. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι ο αγοραστής αγοράζει το περίκλειστο ακίνητο, ανέφερε, κατά 25% περίπου χαμηλότερα και είτε ελπίζει ότι το ακίνητο θα γίνει προσβάσιμο με βάση παρακείμενους διαχωρισμούς είτε θα εξασφαλίσει δικαίωμα διάβασης και θα το αξιοποιήσει με βάση τις πρόνοιες που το διέπουν. Δεν έχει κανένα στοιχείο ή πληροφόρηση εάν ο ιδιοκτήτης του ακινήτου έκανε οποιανδήποτε ενέργεια ή αίτηση προς τη διοίκηση, για αξιοποίηση αυτού του ακινήτου καθότι η περιουσία του ήταν «κλειδωμένη», και συνεπώς δεν μπορούσε ο ιδιοκτήτης να επωφεληθεί από την περιουσία του, όπως δικαιούται ο κάθε πολίτης της Δημοκρατίας, από τη στιγμή που κανένας δεν είναι πρόθυμος ούτε να αγοράσει ούτε να δανειοδοτήσει κτήμα, το οποίο επί τόπου είναι στρατόπεδο. Αυτό το επανέλαβε, είπε, και προηγουμένως. Ανέφερε ότι μετά το 2010 είχε δοθεί πίσω το ακίνητο στον Ενάγοντα. Το εάν ο Ενάγοντας χρησιμοποίησε με οποιοδήποτε τρόπο το ακίνητο μετά το 2010, ανέφερε ότι δεν έχει καμιά σχέση με την υπόθεση αυτή. Η εκτίμηση του αφορά την περίοδο που έχει αναφέρει και αυτή έχει υπολογίσει. Το τι κάνει ο ιδιοκτήτης με το ακίνητο, δεν τον αφορά. Ανέφερε ότι από το 2008, τέλος περίπου και μετά, η κτηματαγορά ήταν σχεδόν ανύπαρκτη στην περιοχή του Γερίου. Ανέφερε ότι ο ρόλος του ήταν να υπολογίσει την απόδοση και τη ζημιά που είχε υποστεί ο αιτητής. Θεωρεί ότι η προσέγγιση που εφάρμοσε και η μέθοδος που εφάρμοσε είναι η δίκαιη και λογική. Δεν ήλεγξε ούτε μπορούσε να ξέρει εάν υπήρχαν ενοίκια για μακροχρόνιες ενοικιάσεις στην περιοχή. Θεωρεί ότι ένα κτήμα, το οποίο είναι για 12 χρόνια ενοικιασμένο, δεν υπάρχει άλλο συγκριτικό στην περιοχή. Το 4% είναι το ποσοστό που ισχύει σήμερα στην κτηματαγορά για αποδόσεις ακινήτων. Εάν πάρει κανείς και τον δείκτη αποδόσεων, του RICS Κύπρου, αυτό δείχνει. Το ποσοστό αυτό πριν 20 χρόνια ήταν 8%, σήμερα με τη μείωση των επιτοκίων το ποσό αυτό μειώνεται παράλληλα. Ο δείκτης το RICS της Κεντρικής Τράπεζας είναι η κατά μέσο όρο απόδοση. Θεωρεί ότι το 4% είναι το λογικό ποσοστό για την περίοδο αυτήν, για τέτοιου είδους ακίνητο. Θα μπορούσε να είναι και 5%, όπως είναι η απόδοση κτηρίων. Αυτός υιοθέτησε το 4% στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ανέφερε ότι όταν οι επίσημοι δείκτες της Κυβέρνησης, της Κεντρικής Τράπεζας και του Κτηματολογίου μιλούν για μόνο για 4% - 5% ποσοστό. Ανέφερε ότι υπάρχει ποσοστό 2% και 3% αλλά αυτό αφορά γεωργική γη. Το επίδικο δεν είναι γεωργικό το κτήμα το επίδικο. Θεωρεί για οικιστικό χωράφι στο Γέρι, για την περίοδο που εξέταζε, ότι το 4% αντανακλά με ακρίβεια όσο το δυνατό την απόδοση του ακινήτου. Στην ευρύτερη αγορά, το ποσοστό κυμαίνεται κυρίως από 4% μέχρι 5.5%. Όταν το κατάστημα βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, με πολύ - πολύ προνομιακά δεδομένα, θεωρείται «prime property». Tότε μπορεί να το αγοράσει κάποιος με απόδοση 4%. Αυτό ισχύει για τις οδούς Στασικράτους και Λήδρας. Θεωρεί για οικιστικό στο Γέρι, για την περίοδο που εξετάζεται, ότι το 4% αντανακλά με ακρίβεια όσο το δυνατό την απόδοση του ακινήτου. ΄Ενας ιδιοκτήτης ακινήτου περιουσίας στο Γέρι, δεν μπορεί να περιμένει ότι η απόδοση του θα είναι πέραν του 4%. Κατέληξε σε ένα ποσό 60 χιλιάδες ευρώ, με βάση τιμές Μαρτίου του 2006, θεώρησε σαν βάση του τον Μάρτη του 2006 και παίρνοντας τους επίσημους δείκτες αυξομείωσης των τιμών, μετέφερε την αξία του ακινήτου μπροστά και πίσω. Μετά που έκλεισε την υπόθεση του ο Ενάγοντας κατέθεσε για λογαριασμό της Εναγομένης η ΜΥ1, χχχ Αδάμου, η οποία είναι Διοικητικός Λειτουργός Α. στο Υπουργείο Άμυνας. Ασχολείται με θέματα μισθώσεων, επιτάξεων, απαλλοτριώσεων, αποδεσμεύσεις τεμαχίων γης που έχουν αμυντικά έργα και στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της κυρίας εξέτασής της. Το τεμάχιο 7X5, Φ/Σχ. 30/16Ε2, Τμήμα 2, στο χωριό Γέρι της επαρχίας Λευκωσίας, βρισκόταν εντός του στρατοπέδου «χχχ Χατζηθεοδοσίου» και χρησιμοποιείτο από την Εθνική Φρουρά από 1/9/1975, όπως αναφέρεται στην επιστολή του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς (ΓΕΕΦ) ημερομηνίας 29/9/
  6. Στην προηγούμενη ιδιοκτήτρια, χχχ χχχ Χατζησοφόκλη, αποβιώσασα, μητέρα του Ενάγοντα, καταβαλλόταν ετήσιο ενοίκιο €11,11 (£6,50), σύμφωνα με την εκτίμηση του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λευκωσίας, ποσό το οποίο αποδέχτηκε γραπτώς. Η Χατζησοφόκλη ζήτησε γραπτώς αύξηση ενοικίου και το νέο πόσο ενοικίου που της καταβαλλόταν από 1/1/1982 ήταν €22,21 (£13,00). Η κα Χατζησοφόκλη ξαναζήτησε γραπτώς αύξηση ενοικίου και το νέο πόσο ενοικίου που της καταβαλλόταν από 1/10/1990 ήταν €55,53 (£32,50), σύμφωνα με την εκτίμηση του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λευκωσίας, ποσό το οποίο και πάλιν αποδέχτηκε γραπτώς η Χατζησοφόκλη. Η Χατησοφόκλη ζήτησε να ανταλλάξει το τεμάχιο της με κρατική γη ίσης αξίας. Το τεμάχιο στη συνέχεια περιήλθε το 1999 στην ιδιοκτησία του κυρίου κ. XXXXX Πατσιά, Ενάγοντα. Ο νέος ιδιοκτήτης, χχχ Πατσιάς, αυτό που ζήτησε με επιστολή ημερ. 7 Σεπτεμβρίου 2005 και 23.1.2006 ήταν να αποδεσμευτεί το τεμάχιο του. Το ΓΕΕΦ απάντησε ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει γιατί εντός του τεμαχίου βρισκόταν η εκκλησία και η αίθουσα εκπαίδευσης του στρατοπέδου. Ο Ενάγοντας παραλάμβανε κανονικά από την ημερομηνία που απέκτησε το τεμάχιο ως νέος ιδιοκτήτης τα ενοίκια και ουδέποτε είχε υποβάλει οποιοδήποτε αίτημα για αύξηση του ενοικίου. Περαιτέρω, τα ενοίκια τα παραλάμβανε ανεπιφύλακτα. Αιτήματα είχε υποβάλει μόνο προς το σκοπό ανταλλαγής του τεμαχίου του με άλλο και/ή απαλλοτρίωσης του. Το Κτηματολόγιο με επιστολή του ημερομηνίας 29.1.2009 ενημέρωσε το Υπουργείο ΄Αμυνας ότι η αγοραία αξία του τεμαχίου ανέρχεται στο ποσό των €740.000,00 περίπου. Το αίτημα για απαλλοτρίωση απορρίφθηκε. Ο Ενάγοντας ζήτησε να του καταβληθεί το ποσό των €121.043,00 ως ενοίκια, μείον το ήδη καταβληθέν ποσό των €610,83 . Ουδέποτε ο Ενάγοντας είχε προηγουμένως αιτηθεί οποιαδήποτε αποζημίωση για ενοίκια. Με επιστολή τους προς τον δικηγόρο του Ενάγοντα τον ενημέρωσαν ότι το Υπουργείο Άμυνας πληρώνει ως ενοίκιο μόνο το ποσό που καθορίζει το Κτηματολόγιο και όχι το ποσό που ζητά ο ιδιοκτήτης. Μέχρι την ημερομηνία αποδέσμευσης του τεμαχίου καταβλήθηκαν τα ενοίκια, ήτοι μέχρι 18.2.
  7. Κατά την αντεξέταση της ανέφερε ότι στο Διοικητικό Φάκελο δεν υπάρχει Διάταγμα επίταξης, υπήρχε μόνο η διαδικασία πληρωμής ενοικίου με τη μίσθωση. Η πρώτη επαφή με τον Ενάγοντα ήταν όταν αυτός ζητούσε αποδέσμευση του τεμαχίου. Αποτάθηκε και προφορικά και μέσω διάφορων δικηγορικών γραφείων και ζητούσε αποδέσμευση του τεμαχίου αρχικά, αίτημα το οποίο δεν έγινε αποδεκτό, εξετάστηκε και δεν προχώρησε το αίτημα της αποδέσμευσης, γιατί χρειάζετο το τεμάχιο για σκοπούς άμυνας. Επανέλαβε ότι δεν είχε εκδοθεί Διάταγμα Επίταξης, θεωρείτο ότι υπήρχε η δέσμευση με το καθεστώς της μίσθωσης ενοικίασης. Ανέφερε ότι η ιδιοκτήτρια ζητούσε το ενοίκιο της, το οποίο πλήρωναν κατόπιν γραπτής αποδοχής του ποσού που υπολόγιζε το Κτηματολόγιο. Μετά από λίγα χρόνια επανερχόταν και ζητούσε αύξηση ενοικίου και αφού εξεταζόταν από το Κτηματολόγιο, τους έλεγε ένα επιπρόσθετα ποσό, της το γνωστοποιούσαν, αποδεχόταν και συνέχιζε η πληρωμή με το νέο ποσό. Ο Ενάγοντας διαμαρτυρήθηκε με διάφορους τρόπους για την κατοχή του στρατοπέδου και ζητούσε αποδέσμευση του τεμαχίου και τρόπους αποζημίωσης και του είχαν απαντήσει σχετικά, τότε. ΜΥ 2 κατέθεσε η χχχ Χάσικου. Εργάζεται ως υπάλληλος στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας από το 2004 και συγκεκριμένα στον Κλάδο Εκτιμήσεων από το 2007, κατέθεσε γραπτή δήλωση ως μέρος της μαρτυρίας της, στην οποία λέγει μεταξύ άλλων: Έχει παρακολουθήσει ένα ευρύ φάσμα μαθημάτων, τόσο Κτηματολογικών, όσο και Εκτιμητικών και έχει παρακαθήσει σε εξετάσεις. Είναι σε θέση και χειρίζοται κάθε είδους εκτιμήσεις. Το επίδικο ακίνητο, Φ/Σχ. 30/16 Ε2, τεμάχιο 7X5, τμήμα 2, με αρ. εγγραφής 2/6X0 στο Δήμο Γερίου, συνολικής έκτασης 4.348 τ.μ., είναι εγγεγραμμένο στο Μητρώο του Κτηματολογίου ως χωράφι, ανήκει στην οικιστική ζώνη Κα5 και είναι περίκλειστο. Για την περίοδο από το 1975 μέχρι το 1999 ιδιοκτήτρια ήταν η μητέρα του Ενάγοντα, χχχ Χατζησοφόκλη στην οποία καταβαλλόταν ετήσιο ενοίκιο, σύμφωνα με την εκτίμηση που ετοιμαζόταν από το Κτηματολόγιο, κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Άμυνας. Το αίτημα αφορούσε την ετοιμασία έκθεσης εκτίμησης για την ενοικιαστική αξία του ακινήτου. Βάσει της εκτίμησης καταβαλλόταν στον ιδιοκτήτη το ενοίκιο. Αναθεώρηση ενοικίου δε γινόταν από το Κτηματολόγιο, εφόσον οι ιδιοκτήτες δεν είχαν ένσταση, δεν υπέβαλαν αίτημα και παραλάμβαναν ανεπιφύλακτα το ενοίκιο. Η αναθεώρηση θα μπορούσε να επιτευχθεί είτε με αίτημα του αρμοδίου Τμήματος, στη συγκεκριμένη περίπτωση του Υπουργείου Άμυνας, είτε του ιδιοκτήτη. Για την παρούσα περίπτωση, πέραν της πρώτης εκτίμησης που ετοιμάστηκε, ετοιμάστηκαν στη συνέχεια ακόμα δύο κατόπιν αιτημάτων της προηγούμενης ιδιοκτήτριας, μητέρας του Ενάγοντα, που υποβλήθηκαν προς το Υπουργείο Άμυνας και προωθήθηκαν στο Κτηματολόγιο, με τα οποία αιτείτο αναθεώρηση. Από τις 7.9.1999 που ο Ενάγοντας κατέστη ιδιοκτήτης, ο ίδιος φαίνεται να παραλάμβανε το ενοίκιο ανεπιφύλακτα και ουδέποτε είτε το Υπουργείο Άμυνας, είτε ο ίδιος είχαν υποβάλει οποιοδήποτε αίτημα για αναθεώρηση του. Στον Ενάγοντα συνέχισε να καταβάλλεται το τελευταίο αναθεωρημένο ενοίκιο ύψους €55,53, μέχρι την 18.2.2011 που το τεμάχιο αποδεσμεύτηκε. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για καθορισμό της ενοικιαστικής αξίας του ακινήτου είναι η συγκριτική μέθοδος εκτίμησης. Τα ποσά των ενοικίων καταβάλλονταν από το Υπουργείο Άμυνας. Διαφωνεί με τη μέθοδο εκτίμησης η οποία χρησιμοποιήθηκε από τον ιδιώτη εκτιμητή, καθότι έχει υιοθετήσει τη μέθοδο υπολογισμού των ενοικίων με βάση την αγοραία αξία. Η σωστή μέθοδος που ενδείκνυται, σύμφωνα με τη θέση του Κτηματολογίου, είναι οι εκτιμήσεις για την ενοικιαστική αξία να γίνονται σύμφωνα με τη συγκριτική μέθοδο εκτίμησης, με βάση δηλαδή συγκριτικά ενοίκια εάν και εφόσον υπάρχουν. Στη συγκεκριμένη, υπάρχουν συγκριτικά ενοίκια τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τον καθορισμό της ενοικιαστικής αξίας του ακινήτου. Η μέθοδος αυτή είναι η πιο λογική και αξιόπιστη. Κατά την αντεξέταση της ανέφερε ότι έχει κάνει πανεπιστημιακές σπουδές στον τομέα των εκτιμήσεων, είναι μέλος του ΕΤΕΚ, αλλά όχι στον κλάδο εκτιμήσεων γης. Δεν έχει εμπειρία εκτός Κτηματολογίου, μόνο το 2007 έχει εμπειρία όταν είχε διοριστεί. Το συγκεκριμένο ακίνητο είναι χωράφι, το οποίο τα χαρακτηριστικά του είναι περίκλειστο, δεν καλλιεργείτο, αλλά απ' ό,τι έβλεπε με τους συναδέλφους της, ήταν καλής γονιμότητας, επίπεδης επιφάνειας και καλού σχήματος και ως οικιστικό χωράφι, έχει μεγαλύτερη αξία από το γεωργικό. Είναι αδύνατο κάποιος που έχει κτήμα οικιστικό να δέχεται η απόδοση του να είναι κάτω από το 1%, αλλά αυτοί ως Κτηματολόγιο λειτουργούν όταν τους ζητηθεί η ενοικιαστική αξία, λειτουργούν με βάση ενοικίων, δεν χρησιμοποιούν τα ποσοστά με βάση επί αγοραίας αξίας, λειτουργούν με βάση τη συγκριτική μέθοδο. Το ακίνητο είναι περίκλειστο πρώτον, η Εθνική Φρουρά το παραδίδει όπως το βρίσκει το ακίνητο σε οποιονδήποτε ιδιοκτήτη, ίσως γιατί ήταν περίκλειστο, να μην μπορούσε να γίνει κάποια εκμετάλλευση. Το γεγονός ότι το ακίνητο ήταν περίκλειστο, ότι ήταν ξηρικής καλλιέργειας, ναι μεν ήταν σε οικιστική ζώνη, ίσως για αυτόν τον λόγο δικαιολογεί την απόδοση την οποία έλαβαν υπόψη οι συνάδελφοι της. Η πολιτική του γραφείου της δεν είναι η συγκριτική μέθοδος που χρησιμοποιούν, δεν παίρνουν ποσοστά επί αγοραίας αξίας, δηλαδή τη στιγμή που υπάρχουν συγκριτικά ενοίκια, τότε προχωρούν με τα συγκριτικά ενοίκια που υπάρχουν στην περιοχή. Έχει γίνει μια εκτίμηση, απλά έχει γίνει μετά από την εξώδικη διαδικασία που τους είχε ζητηθεί και δεν αφορά τα χρόνια αυτά, είναι τα χρόνια που ζητά ο ενάγοντας. Την εκτίμηση την έκανε η ίδια αλλά δεν την παρουσίασε διότι είναι εξώδικη, έχει ζητηθεί για εξώδικη διαδικασία και ήταν για να δοθεί κάποιο περαιτέρω ποσό, από αυτό που έπαιρνε ο Ενάγοντας. Ο Ενάγοντας δεχόταν τα ενοίκια ανεπιφύλακτα και τα έχει πάρει όλα μέχρι τη μέρα της αποδέσμευσης του. Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω και ακούσω με προσοχή τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιον μου, αξιολογώντας τη μαρτυρία τους με πλήρη πάντα επίγνωση ότι η αξιοπιστία εκτιμάται αυτοτελώς και αποσυναρτημένα επιπέδου απόδειξης με δείχτη το στάδιο από το οποίο ανέκυψε, τη πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, τις ευκαιρίες που είχαν για να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους και την ύπαρξη σε αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών εγγενών αντιφάσεων. (Γιαννή κ.α. ν. Χριστόφορου

(1995)1 σελ.340, Μόδεστος Πίτσιλλος ν. Δημητράκη Ευγενίου
(1989)1 (Ε) 691, Ντίνος Μιχαηλίδης Λτδ ν. Δρουσιώτου και άλλων
(1995)1 Α.Α.Δ.877 - Το Δίκαιο της Απόδειξης
(1994), Τάκη Ηλιάδη, σελ.24 και 215). Ο Ενάγων κατέθεσε ως Τεκμήριο στο Δικαστήριο, Τεκμήριο 13, επιστολή του δικηγόρου, χχχ Τριανταφυλλίδη, ημερομηνίας 13.5.2009, με την οποία αναγνωρίζεται η σχέση Ενάγοντα - Εναγομένου ως προς το επίδικο ακίνητο, σχέση ενοικίασης, το οποίο ενοικιάζεται μέχρι 13.5.2009, που είναι η ημερομηνία της επιστολής, για τις ανάγκες της Εθνικής Φρουράς. Η σχέση αυτή ξεκίνησε από της ενοικίασης του ακινήτου από την προηγούμενη ιδιοκτήτρια με την καταβολή χρονιαίου ενοικίου, αρχικά ΛΚ6,50, μετά αύξηση σε ΛΚ13,00 το 1982 και από 1.10.1990 σε ΛΚ32,
  1. Ενοίκιο το οποίο συνέχισε να καταβάλλεται στο νέο ιδιοκτήτη, Ενάγοντα, ο οποίος το εισέπραττε ανεπιφύλακτα. Κατά καιρούς ζητούσε όπως το ακίνητο ανταλλαγεί με άλλη κυβερνητική γη ή απαλλοτριωθεί, αλλά ουδέποτε ζήτησε αύξηση ενοικίου. Με την επιστολή του δικηγόρου του, ημερομηνίας 13.5.2009, ο Ενάγοντας τερμάτισε την περίοδο ενοικίασης του επίδικου ακινήτου ορίζοντας ως ημερομηνία τερματισμού της ενοικίασης την 1.7.
  2. Κάλεσε τον Υπουργό ΄Αμυνας όπως εκκενώσει ως Εθνική Φρουρά και/ή Δημοκρατία το ρηθέν ακίνητο του πελάτη του την 1.7.2010 και παραδώσει αυτό στον πελάτη του ελεύθερο κάθε κατοχής. Βρίσκω ότι με βάση την προσκομισθείσα μαρτυρία υπήρξε ενοικίαση του ακινήτου με καταβολή ενοικίου, όσο χαμηλό ποσό και να ήταν, το οποίο εισπράττετο και από τον πρώτο ιδιοκτήτη και από τον Ενάγοντα ανεπιφύλακτα. Υπήρξε τερματισμός της ενοικίασης με ημερομηνία τερματισμού την 1.7.
  3. Η Εναγομένη παρέδωσε κατοχή του ακινήτου στις 18.2.
  4. Μέχρι αυτή την ημερομηνία, ημερομηνία αποδέσμευσης του τεμαχίου καταβλήθηκαν τα ενοίκια. Η παράνομη επέμβαση στο ακίνητο υπήρξε τη χρονική περίοδο μεταξύ 1.7.2010 μέχρι 18.2.2011 δηλαδή για περίοδο 7 ½ μηνών περίπου. Το κατά πόσο δικαιούται αποζημίωσης και κυρίως το ύψος της , κατέθεσαν δύο μάρτυρες, ένα από κάθε πλευρά. Από πλευράς Ενάγοντα κατέθεσε ο ΜΕ2 χχχ Αθηνοδώρου και από πλευράς Εναγομένης η ΜΥ2, χχχ Χάσικου. Ο ΜΕ2 παρουσίασε και εκτίμηση, εκτός από την προφορική του μαρτυρία ενώ η ΜΥ2 δεν προσκόμισε οποιαδήποτε εκτίμηση. Όσον αφορά την μαρτυρία εμπειρογνώμονα, οι κανόνες αξιολόγησης είναι οι ίδιοι τόσο για τις μαρτυρίες εμπειρογνώμονα όσον και για τις συνήθεις μαρτυρίες. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση
  5. ΣΤΕΛΛΑ ΙΩΑΝΝΙΔΟΥ κ.ά. ν. JAGJID SINGH κ.ά.
(2001)1Γ Α.Α.Δ. 1805 στη σελίδα 1814: «Το Δικαστήριο έχει την ευχέρεια όπως για κάθε μάρτυρα να δεχθεί ή όχι τη μαρτυρία εμπειρογνώμονα αφού αιτιολογήσει την απόφαση του. Όπως λέχθηκε την πολύ πρόσφατη απόφαση στη Βασιλείου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2001)1 Α.Α.Δ. 1414 "είναι σταθερή η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου ότι η μαρτυρία εμπειρογνώμονα αξιολογείται όπως και κάθε άλλη μαρτυρία. Οι κανόνες αξιολόγησης είναι οι ίδιοι τόσο για τις μαρτυρίες εμπειρογνώμονα όσο και για τις συνήθεις μαρτυρίες". Παράδειγμα είναι η υπόθεση Λουκά ν. Κούρτη κ.α.
(1993)1 Α.Α.Δ. 603, όπου το Δικαστήριο απέρριψε τη μαρτυρία του εμπειρογνώμονα και προχώρησε στην εξαγωγή των συμπερασμάτων του βασιζόμενο στη μαρτυρία του εναγομένου.» Νομολογιακά έχει τονιστεί ότι για εξειδικευμένα επίδικα θέματα απαιτείται μαρτυρία εμπειρογνωμόνων την οποία δέχεται το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει κατόπιν αξιολόγησης της στα δικά του συμπεράσματα. Συχνά η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων παρουσιάζει αντιθέσεις με μικρές ή μεγάλες αποκλίσεις. Η μαρτυρία εμπειρογνώμονα θεωρείται ανεξάρτητη. Το καθήκον των εμπειρογνωμόνων είναι να εφοδιάσουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά και ειδικά κριτήρια και στοιχεία τα οποία αφού εκτιμηθούν θα αποβούν χρήσιμα και βοηθητικά για το Δικαστήριο στο να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα προς ορθή απονομή της δικαιοσύνης. Κώστας Νεάρχου ν. Σάββας Στεφανίδης κ.ά.
(2003)1 Α.Α.Δ. 351). Ο ορθός τρόπος υπολογισμού των αποζημιώσεων για παράνομη επέμβαση είναι με βάση την ενοικιαστική αξία της ακίνητης περιουσίας σε σχέση με τη σχετική χρονική περίοδο της επέμβασης και της χρήσης της ακίνητης ιδιοκτησίας. Η αρχή αυτή υιοθετήθηκε στην υπόθεση Ναυτικός ΄Ομιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1992)Α.Α.Δ. 882: «Το μέτρο της αποζημίωσης για την παράνομη κατοχή ακινήτου είναι η ενοικιαστική αξία του κτήματος και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο κάτοχος από τη χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη. Το κριτήριο για την αποζημίωση του ιδιοκτήτη είναι αντικειμενικό, αλληλένδετο με την ενοικιαστική αξία του κτήματος. Αυτό καθορίστηκε στη Whitwham ν. Westminster Brymbo Coal and Coke Company
(1896)2 Ch.D. 538, και επαναλήφθηκε σε σειρά μεταγενέστερων αποφάσεων, στη Swordheath Properties ν. Tabet
(1979)1 All E.R. 240, Wrotham Park Estate v. Parkside Homes
(1974)2 All E.R. 321, και Penarth Dock Company v. Pounds, 1 Lloyd's Rep. 359 ports, 1963, Vol. 1, 359. Στον προσδιορισμό της ενοικιαστικής αξίας δε λαμβάνονται υπόψη βελτιώσεις στο κτήμα που επέφερε ο εναγόμενος (βλ. McGregor on Damages - 14th ed., p. 1135etseq.). To πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα συνάρτησε τις αποζημιώσεις με τα οφέλη που προσκόμισαν οι εφεσείοντες από την παράνομη κατοχή του κτήματος. Το εύρημα για την ετήσια ενοικιαστική αξία συγκριτικών ακινήτων στο χώρο του λιμένα Πάφου, £8,30σ το τετραγωνικό μέτρο, ήταν αφεαυτού εύλογο και παρείχε τη βάση για τον καθορισμό της ζημίας που υπέστησαν οι εφεσίβλητοι.» Επίσης στην απόφαση ADRIAN HOLDINGS LTD ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1998)1Γ Α.Α.Δ. 1836, στις σελίδες 1843 - 1845, λέχθηκαν τα εξής: «Όπου αποδεικνύεται παράνομη κατοχή ακινήτου το μέτρο αποζημιώσεων είναι η αγοραία ενοικιαστική αξία του ακινήτου και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από τη χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη. Το κριτήριο είναι αντικειμενικό, αλληλένδετο με την ενοικιαστική αξία της περιουσίας (Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 882). Η καταβολή αποζημιώσεων με βάση τις πιο πάνω αρχές επιβάλλεται, έστω και αν ο ιδιοκτήτης δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο ίδιος την περιουσία ή να την ενοικιάσει (Γενικός Εισαγγελέας ν. Bahchecioglou και Άλλος,
(1998)1 Α.Α.Δ. 426 όπου γίνεται αναφορά σχετικά με το θέμα στην Strand Electric and Engineering Co. Ltd v. Brisford Ltd [1952] 1 All E.R. 796). Οι εφεσείοντες προσβάλλουν το εύρημα ότι απέτυχαν να αποδείξουν απώλεια ή ζημιά και παραθέτουν σειρά αποφάσεων που ασχολούνται με το θέμα των αποζημιώσεων. Μεταξύ άλλων αναφέρονται και στο πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Swordheath Properties Ltd v. Tabet and Others [197] 1 All E.R. p.240 στη σελ.242: "It appears to me to be clear, both as a matter of principle and of authority, that in a case of this sort the plaintiff, when he has established that the defendant has remained on as a trespasser in residential property, is entitled, without bringing evidence that he could or would have let the property to someone else in the absence of the trespassing defendant, to have as damages for the trespass the value of the property as it would fairly be calculated, and, in the absence of anything special in the particular case it would be the ordinary letting value of the property that would determine the amount of damages." Σε μετάφραση: "Φαίνεται ότι είναι καθαρό, ότι τόσο ως θέμα αρχής αλλά και αυθεντιών, σε υπόθεση αυτού του είδους ο ενάγων, όπου αποδεικνύει ότι ο εναγόμενος παραμένει παράνομα σε ακίνητη ιδιοκτησία, δικαιούται, χωρίς να παρουσιάσει μαρτυρία ότι θα μπορούσε ή ότι επροτίθετο να ενοικιάσει την ιδιοκτησία σε κάποιον άλλον αν δεν την κατείχε παράνομα ο εναγόμενος, να ανακτά ως αποζημιώσεις από την παράνομη επέμβαση την αξία της περιουσίας όπως θα μπορούσε δίκαια να υπολογιστεί. και, στην απουσία ειδικών περιστάσεων η συνήθης ενοικιαστική αξία της ιδιοκτησίας θα αποφάσιζε το ποσό των αποζημιώσεων". Περαιτέρω, αναφέρθηκαν και στην υπόθεση Inverugie Investments Ltd v. Hackett [1995] 3 All E.R. 841, από την οποία παραθέτουμε σχετικό απόσπασμα από τη σελ. 845: "In Stoke-on-Trent City Council v W & J Wass Ltd [1988] 3 All E.R. 394 at 402, [1988] 1 W.L.R. 1406 at 1416 Nicholls LJ called the underlying principle in these cases the "user principle". The plaintiff may not have suffered any actual loss by being deprived of the use of his property. But under the user principle he is entitled to recover a reasonable rent for the wrongful use of his property by the trespasser. Similarly, the trespasser may not have derived any actual benefit from the use of the property. But under the user principle he is obliged to pay a reasonable rent for the use which he has enjoyed." Σε μετάφραση: "Στην υπόθεση Stoke-on-Trent City Council v. W & J Wass Ltd
(1988)3 All ER 394 στην 402,
(1988)1 WLR 1406 στη 1416 ο Nicholls LJ κατονόμασε την αρχή σε τέτοιες υποθέσεις ως την "αρχή χρήσης". Ο ενάγων μπορεί να μην έχει υποστεί οποιαδήποτε πραγματική απώλεια με το να στερηθεί της χρήσης της περιουσίας του. Αλλά κάτω από την αρχή χρήσης δικαιούται να ανακτήσει ένα λογικό ενοίκιο για την παράνομη χρήση της περιουσίας του από τον παρανόμως επεμβαίνοντα. Παρομοίως, εκείνος που επεμβαίνει παράνομα μπορεί να μην έχει αποκομίσει οποιοδήποτε πραγματικό όφελος από την χρήση της περιουσίας. Αλλά κάτω από την αρχή χρήσης υποχρεούται να πληρώσει εύλογο ενοίκιο για τη χρήση της οποίας επωφελήθηκε." Προκύπτει από τις αρχές που εκφράζονται στις πιο πάνω αυθεντίες και τα γεγονότα ότι το Δικαστήριο προχώρησε πάνω σε λανθασμένη βάση για να απορρίψει την απαίτηση των εφεσειόντων για ενδιάμεσα κέρδη με το να αποδεχθεί ότι η ενοικιαστική αξία ήταν μηδέν. Σε όποιο μέτρο το εύρημα αυτό σημαίνει ότι η απαίτηση απορρίφθηκε γιατί οι εφεσείοντες δεν θα μπορούσαν να ενοικιάσουν το ακίνητο, τούτο είναι αντίθετο με τις αυθεντίες. Στη βάση δε ότι το ακίνητο δεν είχε καμμιά ενοικιαστική αξία, το εύρημα είναι λανθασμένο ενόψει της μαρτυρίας, γιατί πέρα από τη θέση που εκφράζεται στις πιο πάνω αυθεντίες σε σχέση με το τι πρέπει ν' αποδεικνύεται, έχουμε να παρατηρήσουμε ότι, όπως αναφέραμε πιο πάνω, σε προηγούμενες δικαστικές διαδικασίες το Δικαστήριο επεδίκασε αποζημιώσεις για ενδιάμεσα διαφυγόντα κέρδη και επιπρόσθετα εξέδωσε και απόφαση επί του ιδίου θέματος σε άλλη διαδικασία εκ συμφώνου. Θεωρούμε λανθασμένη τη θέση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι η κατάσταση στην οποία βρισκόταν το κτίριο κατά τον ουσιώδη χρόνο, καθιστούσε την ενοικιαστική αξία του ακινήτου μηδενική. Παρατηρούμε ότι η κατάσταση αυτή ήταν αποτέλεσμα των ενεργειών των εφεσίβλητων στη συντήρηση του κτιρίου ή και στην πρόκληση ζημιών σε αυτό και ότι δεν θα έπρεπε να επιτραπεί στους εφεσίβλητους να επικαλεσθούν τη δική τους αδικοπραξία για να αποφύγουν τις νομικές τους ευθύνες. Η θέση αυτή προβάλλεται και ως επιχείρημα εκ μέρους των εφεσειόντων με αναφορά στην υπόθεση Improvement Board of Strovolos v. The Republic
(1983)1 C.L.R. 434 και στο σύγγραμμα Spry "Equitable Remedies", 2η Έκδοση, όπου στη σελ. 232 αναφέρεται ότι κανένα Δικαστήριο που απονέμει το δίκαιο της επιείκειας δεν θα βοηθήσει διάδικο να αντλήσει πλεονέκτημα από τη δική του αδικοπραξία. Το θέμα των αποζημιώσεων θα έπρεπε να είχε αποφασιστεί με αφετηρία την κατάσταση στην οποία βρισκόταν το κτίριο πριν την πρόκληση των ζημιών ή μετά τις αναγκαίες επιδιορθώσεις.» Ο ΜΕ2 καθόρισε το αγοραίο ενοίκιο του εν λόγω ακινήτου για την περίοδο Σεπτέμβριος 1999 - Μάρτιος
  1. Το κτήμα χρησιμοποιείτο ως μέρος Στρατοπέδου της Εθνικής Φρουράς. Βρίσκεται βορειοδυτικά του κέντρου του χωριού Γερίου. Η προσπελασιμότητα του ακινήτου είναι ικανοποιητική προς τη γύρω περιοχή. Ευρίσκεται εντός οικιστικής ζώνης, καλύπτεται από όλες τις υπηρεσίες όπως υδατοπρομήθεια, ηλεκτρισμό και τηλέφωνο. Για τον υπολογισμό του αγοραίου ενοικίου του ακινήτου έχει χρησιμοποιήσει τη συγκριτική μέθοδο εκτίμησης. Τα ενοίκια υπολογίζονται ως ποσοστό επί της αγοραίας αξίας του κτήματος η οποία υπολογίζεται για χρονικές περιόδους δύο ετών. Η αγοραία αξία της κάθε διετούς περιόδου υπολογίζεται με βάση τις συγκριτικές πωλήσεις που υπήρχαν στην περιοχή κατά τα χρόνια εκείνα. Το ποσοστό που υιοθετείται για τον υπολογισμό των ενοικίων είναι 4% επί της αγοραίας αξίας, ποσοστό το οποίο κρίνεται «δίκαιο και λογικό» λαμβάνοντας υπόψη ότι το τεμάχιο ενέπιπτε σε οικιστική ζώνη. Στην αντεξέταση είπε ότι το 4% υιοθείται και για τα καταστήματα των οδών Στασικράτους και Λήδρας. Δύο εντελώς ανόμοια πράγματα βεβαίως, δεν είναι το ίδιο, το χωράφι σε οικιστική ζώνη με το κατάστημα στην Λήδρας ή Στασικράτους. Στην αντεξέταση παραδέχτηκε ότι το χωράφι δεν διαθέτει προσπέλαση, είναι περίκλειστο και το γεγονός αυτό μειώνει την αξία του κατά 25%. Εκτός από γεωργικά ακίνητα, στην περιοχή, που ενοικιάζονται, δεν υπάρχουν συγκριτικά που να ενοικιάζονται για οποιοδήποτε λόγο σε πολεοδομική ζώνη όπως αυτή που βρίσκεται το ακίνητο. Παραδέχτηκε ότι υπάρχουν και πιο κάτω νούμερα όπως 2% ή 3% και πιο κάτω, για γεωργικά. Καθόρισε ως αγοραία αξία ανά δεκάριο €124.416 για την περίοδο 15.3.2008 - 14.3.2010 χωρίς να λάβει υπόψη τη μείωση 25% λόγω του ότι είναι περίκλειστο. Συνεπώς εάν θεωρηθεί ορθή η εκτιμημένη αξία που δίδει, μειωμένη κατά 25%, κατεβαίνει στις €93.312 το δεκάριο. Το ακίνητο είναι έκτασης 4,348 τετραγωνικών μέτρων. Συνεπώς ολική εκτιμημένη αξία του είναι €405.720,
  2. Βρίσκω ότι τα χαρακτηριστικά του ακινήτου, όπως είναι, μόνο γεωργικό μπορεί να είναι η χρήση του, ως περίκλειστο και μάλιστα για ξερικές καλλιέργειες, όπως είπε η ΜΥ
  3. Βρίσκω ότι ένα ποσοστό απόδοσης 1% είναι λογικό για τη συγκεκριμένη περίπτωση. Συνεπώς, λαμβανομένης υπόψη της περιόδου που κατείχε παράνομα η Εναγόμενη το ακίνητο του Ενάγοντα, δηλαδή από 1.7.2010 μέχρι 18.2.2011, κρίνω ότι το ποσό των €2.028 είναι λογικό ποσό αποζημίωσης για παράνομη κατοχή του επίδικου ακινήτου από την Εναγομένη για την πιο πάνω περίοδο. Σύμφωνα με την απόδειξη πληρωμής, Τεκμήριο 19, ο Ενάγων κατέβαλε εκτιμητικά έξοδα €805 τα οποία δικαιούται αφού δεν υπάρχει αντίθετη μαρτυρία. Ενόψει όλων των πιο πάνω επιδικάζεται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγομένης: (α) το ποσό των €2.028 ως αποζημίωση για την περίοδο που κατείχε η Εναγομένη παράνομα την περιουσία του Ενάγοντα, 1.7.2010 μέχρι 8.2.2011, με νόμιμο τόκο από της καταχώρισης της αγωγής μέχρι εξοφλήσεως. (β) το ποσό των €805 εκτιμητικά έξοδα με νόμιμο τόκο από σήμερα, μέχρι εξοφλήσεως. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον της Εναγομένης στη σχετική κλίμακα των επιδικασθέντων ποσών τα οποία να υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. [Υπ.] ........... Γ. Στυλιανίδης, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΣΓ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.