ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ν. ΖΕΒΛΑΡΗΣ κ.α., Αρ. Αγωγής: 3006/2012, 28/6/2019

ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ν. ΖΕΒΛΑΡΗΣ κ.α., Αρ. Αγωγής: 3006/2012, 28/6/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A322 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Κυθραιώτου- Θεοδώρου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3006/2012 Μεταξύ: XXXXX ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Ενάγοντα και

1. XXXXX ΖΕΒΛΑΡΗΣ
2. XXXXX ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Εναγόμενοι 28 Ιουνίου, 2019 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντα: κα Μ. Ανδρέου διά Ιωάννη Δημοσθένους Για Εναγόμενους 1 και 2: κ. Δ. Συρίμης ΑΠΟΦΑΣΗ Δικογραφημένες θέσεις. Με την παρούσα αγωγή ο Ενάγοντας αξιώνει εναντίον των Εναγόμενων ποσό €6.900 που ισχυρίζεται ότι συνιστά συμφωνημένη αμοιβή για αρχιτεκτονικές υπηρεσίες που τους προσέφερε. Ειδικότερα, ισχυρίζεται ότι συμφώνησε προφορικά με τους Εναγόμενους όπως παρέχει αρχιτεκτονικές υπηρεσίες σε σχέση με ακίνητο ιδιοκτησίας της Εναγόμενης 2 έναντι αμοιβής 6% πλέον Φ.Π.Α. επί της αξίας της οικοδομής, η οποία αμοιβή θα ήταν πληρωτέα σε στάδια. Ισχυρίζεται ότι η συνεργασία τερματίστηκε από τους Εναγόμενους πριν την ολοκλήρωση του έργου και ο Ενάγοντας διεκδικεί ποσό €6.000 πλέον €900 Φ.Π.Α. ως την αξία των υπηρεσιών που παρείχε μέχρι τον τερματισμό της συνεργασίας. Διαζευκτικά, ο Ενάγοντας διεκδικεί όπως του αποδοθεί το πιο πάνω ποσό ως εύλογη αμοιβή. Με την Υπεράσπιση τους οι Εναγόμενοι αρνούνται οποιαδήποτε οφειλή. Ισχυρίζονται ότι δεν καταρτίστηκε οποιαδήποτε συμφωνία με τον Ενάγοντα και ότι αυτός δεν παρείχε οποιασδήποτε υπηρεσίες προς όφελος τους. Μαρτυρία. Κατά την ακρόαση της υπόθεσης, προς απόδειξη της απαίτησης του Ενάγοντα, έδωσαν μαρτυρία στο Δικαστήριο δύο πρόσωπα. Προς υπεράσπιση τους κατέθεσαν οι δύο Εναγόμενοι . Στα πλαίσια της ακρόασης κατατέθηκε αριθμός εγγράφων, που παρουσίασαν οι μάρτυρες, ως τεκμήρια. Ειδική αναφορά σε κάποια από τα τεκμήρια γίνεται πιο κάτω. Το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της διαδικασίας και δεν κρίνω ωφέλιμο να παραθέσω με λεπτομέρεια όλα όσα ανέφερε ο κάθε μάρτυρας. Όμως για σκοπούς πληρότητας της απόφασης μου, παραθέτω κατωτέρω μια σύνοψη των κύριων σημείων της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε και που αφορά άμεσα τα επίδικα θέματα ή που κρίθηκε σημαντική για σκοπούς αξιολόγησης. Πρώτος μάρτυρα ήταν ο ίδιος ο Ενάγοντας, κ. XXXXX Νικολάου (ΜΕ1). Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του ανέφερε ότι είναι πολιτικός μηχανικός, κάτοχος σχετικής άδειας από το Ε.Τ.Ε.Κ. (Τεκμήριο 1). Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, μετά από σύσταση που έγινε από την κοινή γνωστή διακοσμήτρια κα XXXXX Ανδρέου (ΜΕ2), περί τις 5.7.2011, γνώρισε τον Εναγόμενο 1 ο οποίος του ανέφερε ότι ήθελε να ετοιμαστούν αρχιτεκτονικά σχέδια για παιδότοπο που ήθελε να αναγείρει σε ακίνητο της συζύγου του στο Παλιομέτοχο. Συνεχίζει λέγοντας ότι «δυνάμει προφορικής συμφωνίας, οι Εναγόμενοι συμφώνησαν μαζί μου όπως εκτελέσω εργασίες προς όφελος τους σε ακίνητη περιουσία της Εναγόμενης 2 στο Παλιομέτοχο». Η αμοιβή του καθορίστηκε σε ποσοστό 6% πλέον Φ.Π.Α. επί της αξίας της οικοδομής, ήτοι συνολικό ποσό των €36.000 πλέον Φ.Π.Α. Συνέχισε λέγοντας ότι η αμοιβή του θα ήταν πληρωτέα σε στάδια. Ποσοστό 1% ήταν πληρωτέο με την ολοκλήρωση του 1ου σταδίου που αφορούσε «συζήτηση για διακρίβωση των αναγκών και απαιτήσεων και σχεδιασμός και έγκριση προσχεδίων». Ποσοστό 2% ήταν πληρωτέο με την ολοκλήρωση του 2ου σταδίου που αφορούσε «ετοιμασία αρχιτεκτονικών σχεδίων και σχετικών εγγράφων για την πολεοδομική άδεια και κατάθεση τους στο τμήμα της πολεοδομικής αρχής». Ποσοστό 2% ήταν πληρωτέο με την ολοκλήρωση του 3ου σταδίου που αφορούσε «στατικές μελέτες, στατικά κατασκευαστικά σχέδια και ετοιμασία σχεδίων και σχετικών εγγράφων για την άδεια οικοδομής». Τέλος, ποσοστό 1% ήταν πληρωτέο με την ολοκλήρωση του 4ου σταδίου που αφορούσε «τεχνικούς όρους και προδιαγραφές, προκήρυξη προσφορών, κατοχύρωση έργου και υπογραφή συμβολαίου, επίβλεψη του έργου, έλεγχος των εργασιών και εγκαταστάσεων, εκδόσεις διατακτικών πληρωμής, τελικός έλεγχος, προσωρινή και τελική παραλαβή του έργου». Ακολούθως, κατέθεσε ότι προχώρησε σε εκτέλεση μέρους των εργασιών που του ανατέθηκαν όμως τον Σεπτέμβριο 2011 οι Εναγόμενοι αποφάσισαν ότι δεν ήθελαν να προχωρήσουν με το έργο. Τους ζήτησε, τόσο προφορικά όσο και γραπτώς, να τον εξοφλήσουν το μέρος των εργασιών που εκτέλεσε στη βάση της προφορικής τους συμφωνίας όμως δεν τον έχουν πληρώσει μέχρι σήμερα οποιοδήποτε ποσό. Πρόσθεσε ότι διεκδικεί τόκο προς 9% επί του αξιούμενου ποσού γιατί αυτό είναι το ποσό που πληρώνει ο ίδιος για τραπεζικές οφειλές του. Επί αυτού να σημειώσω ότι στην πορεία η συγκεκριμένη αξίωση εγκαταλείφτηκε και ο Ενάγοντας περιορίστηκε σε διεκδίκηση νόμιμου τόκου. Στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του, ο Ενάγοντας ανέφερε επίσης ότι του παραδόθηκε αντίγραφο του τίτλου ιδιοκτησίας του ακινήτου, αρχιτεκτονικά σχέδια υφιστάμενων κτιρίων, τοπογραφικό και αντίγραφο άδειας οικοδομής (δέσμη, Τεκμήριο 2). Συνέχισε λέγοντας ότι σε συνεννόηση με τον Εναγόμενο 1, ο Ενάγοντας επισκέφθηκε το ακίνητο και εκεί γνώρισε και την Εναγόμενη
3. Στη συνέχεια ετοίμασε προσχέδια τα οποία έδειξε στον Εναγόμενο 1 σε συνάντηση που είχαν στο γραφείο του και αυτός συμφώνησε και ζήτησε να του παραδώσει και τα σχέδια προοπτικών που ετοίμασε. Στην ίδια συνάντηση καθορίστηκε το προκαταρτικό κόστος του έργου και συμφώνησαν να υπογράψουν γραπτή συμφωνία, την οποία ο Ενάγοντας ετοίμασε και ανέμενε τον Εναγόμενο 1 να προσέλθει για την υπογραφή της και για να παραλάβει τα σχέδια που είχαν ετοιμαστεί. Παρουσίασε τα σχέδια που ετοίμασε τα οποία κατατέθηκαν ως Τεκμήριο
4. Σε αυτά περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τον Εναγόμενο 1, οι κατόψεις ισογείου και ορόφου, όψεις, τομές και προοπτικά. Ο Ενάγοντας ανέφερε ότι μετά την τελευταία συνάντηση που είχαν στο γραφείο του κατά την οποία ο Εναγόμενος 1 ζήτησε να του δοθούν τα προοπτικά, αυτός τα ετοίμασε και αποτελούν μέρος του Τεκμηρίου 3 για τα οποία δεν ζητά επιπρόσθετη χρέωση. Παρουσίασε επίσης το σχέδιο Τεκμήριο 4 που επίσης ετοίμασε για το επίδικο έργο και που είχε προηγηθεί του Τεκμηρίου
5. Επειδή ο Εναγόμενος 1 δεν προσήλθε για την υπογραφή της συμφωνίας, όπως ήταν η συνεννόηση τους, ο Ενάγοντας απέστειλε την επιστολή Τεκμήριο 5, ημερομηνίας 19.9.2011 με την οποία ζητά πληρωμή ποσού «€6.000 πλέον Φ.Π.Α. που αντιστοιχεί στο 1% του προϋπολογιζόμενου κόστους, το οποίο ανέρχεται στις €600000,00». Μετά την παραλαβή της επιστολής η οποία στάλθηκε διπλοσυστημένη, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι δεν είχε καμία επικοινωνία με τους Εναγόμενους. Ο Ενάγοντας, στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του παρουσίασε επίσης τη συμφωνία που είχε ετοιμάσει μετά την τελευταία του συνάντηση με τον Εναγόμενο 1 (Τεκμήριο 6). Εξήγησε ότι είχαν συνεννοηθεί με τον Εναγόμενο 1 ότι θα προσερχόταν τις επόμενες μέρες για να την υπογράψει. Παρενθετικά να σημειώσω ότι το Τεκμήριο 6 αποτελείται από επιστολή ημερομηνίας 5.7.2011 η οποία απευθύνεται στον Εναγόμενο 1, με θέμα «Προ Συμφωνία Ανάθεσης». Σε αυτή αναγράφονται τα ακόλουθα: «Η ο [sic] κ. XXXXX Ζεβλάρης (και η κ. XXXXX Χ'Χριστοφή) αναθέτει στο Τεχνικό Γραφείο XXXXX Βασιλείου για προσφορά υπηρεσιών, όλα τα στάδια εκτέλεσης του Έργου για ανέγερση Παιδότοπου στο Παλιομέτοχο και την επίβλεψη των εργασιών κατασκευής του Έργου, το οποίο προτίθεται να ανεγείρει. Ο προϋπολογισμός του Έργου περίπου υπολογίζεται τις €600000,00 και το κόστος των Υπηρεσιών του Γραφείου μας στο 6% του προϋπολογισμού. Για τις Ηλεκτρομηχανολογικές μελέτες και σχέδια θα δοθούν ξεχωριστά προσφορές αναλόγως με τις απαιτήσεις σας. Παρακάτω ακολουθεί η ανάλυση χρέωσης του Γραφείου μας και ο πίνακας αμοιβών με τον οποίο θα πληρωνόμαστε αναλόγως της εκτελεσθείσας εργασίας. Σημείωση: Το τελικό ποσό της αμοιβής μας, θα προσαρμόζεται με βάσει την πραγματική Δαπάνη του Έργου η οποία θα προκύψει μετά την αποπεράτωση του.» Το Τεκμήριο 6 περιλαμβάνει μέρος υπογραφών όπου στο «ονοματεπώνυμο πελάτη» αναγράφεται το όνομα του Εναγόμενου
6. Πάνω από το σημείο υπογραφής αναγράφονται τα εξής: «Εγώ ο κ. XXXXX Ζεβλάρης (και η κ. XXXXX Χ'Χριστοφή) αποδέχομαι το πιο πάνω ποσοστό χρέωσης και τα όσα ακολουθούν στις σελίδες 2 και 3 τις [sic] Προ-συμφωνίας Ανάθεσης και παρακαλώ όπως προχωρήσετε με τις πιο πάνω εργασίες.» Στη 2η σελίδα του Τεκμηρίου 6 υπάρχει «ανάλυση της κατ' αρχής δαπάνης του έργου» όπου το ύψος της δαπάνης καθαρίζεται σε €600000,00 και το ποσοστό χρέωσης σε 6% πλέον Φ.Π.Α. Δεν υπάρχει οποιαδήποτε άλλη ανάλυση στον πίνακα. Στην 3η σελίδα υπάρχει «Πίνακας Αμοιβών» όπου αναφέρονται τα τέσσερα στάδια, η περιγραφή των υπηρεσιών στο κάθε στάδιο και το ποσοστό αμοιβής, όπως το αναφέρω πιο πάνω. Εξηγώντας το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 6, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι δεν προπληρώνεται για την εργασία που διεκπεραιώνει αλλά η πληρωμή του είναι ανάλογη με την πρόοδο των εργασιών και το ποσοστό αμοιβής που αναλογεί σε κάθε στάδιο είναι πληρωτέο όταν οι υπηρεσίες του σταδίου παρασχεθούν. Στην προκειμένη περίπτωση, εξήγησε ο Εναγόμενος 1, είχαν παρασχεθεί οι υπηρεσίες του 1ου σταδίου. Ερωτώμενος πως κατέληξε στο προκαταρτικό κόστος του έργου, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι το προκαταρτικό κόστος καθορίζεται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα του έργου και «κάποια τιμή που ισχύει ανά τετραγωνικό μέτρο». Μετά την υλοποίηση του έργου διαφαίνεται το τελικό κόστος και γίνεται η κατάλληλη αναπροσαρμογή της αμοιβής του. Κατά την κυρίως εξέταση του ο Ενάγοντας ερωτήθηκε για τη συμμετοχή της Εναγόμενης 2 στις συζητήσεις και ανέφερε ότι τη γνώρισε κατά την επί τόπου επίσκεψη του στο ακίνητο και «με γνώρισε ως το αρχιτέκτονα που θα κάναμε το νηπιαγωγείο. Σίγουρα ήταν σε γνώση της». Ερωτήθηκε τέλος εάν ο Εναγόμενος 1 είχε συμφωνήσει τα ποσά που αναγράφονται στο Τεκμήριο 6 και ανέφερε ότι «τα είχαμε συζητήσει, είχαμε καταλήξει. Εμείνισκε να ετοιμαστεί το έγγραφο και θα περνούσαν να υπογράψουν τη συμφωνία και να πάρουν τα σχέδια.» Κατά την αντεξέταση του ο Ενάγοντας ανέφερε ότι στη συνάντηση κατά την οποία έγινε η προφορική συμφωνία, παρών ήταν μόνο ο Εναγόμενος
7. Με την Εναγόμενη 2 γνωρίστηκε αργότερα, ανέφερε, σε επί τόπου επίσκεψη στην οικία της για να δει το χώρο στον οποίο θα ανεγείρετο το έργο. Κατά την επί τόπου επίσκεψη του, πρόσθεσε, είχα λάβει και αριθμό φωτογραφιών. Όταν του τέθηκε ότι δεν γνώρισε ποτέ την Εναγόμενη 2 ο Ενάγοντας διαφώνησε και επέμενε στη θέση του. Ερωτήθηκε από ποιόν πρέπει να πάρει εντολή σε σχέση με τέτοιας φύσης έργα και απάντησε ότι η εντολή λαμβάνεται από τον πελάτη που προσέρχεται στο γραφείο του. Διευκρίνισε όταν του ζητήθηκε ότι στην προκειμένη περίπτωση ο πελάτης που είχε έρθει στο γραφείο του ήταν ο Εναγόμενος
8. Πρόσθεσε όμως ότι όταν οι εντολείς του είναι σύζυγοι είναι σύνηθες να έχει επαφή μόνο με ένα εξ αυτών. Το γεγονός, συνέχισε, ότι το ακίνητο ήταν εγγεγραμμένο στην Εναγόμενη 2 δεν εμπόδιζε τον Εναγόμενο 1 να του αναθέσει το έργο. Όταν ερωτήθηκε πως ενημέρωσε τον Εναγόμενο 1 σε σχέση με την αμοιβή του, ο Ενάγοντας ανέφερε ότι κατά την αρχική επαφή τους δεν μπορούσε να καθορίσει το κόστος του έργου ώστε να μπορεί να του πει σε ποιο ποσό αντιστοιχεί το ποσοστό 6%. Συνέχισε λέγοντας ότι «του πρότεινα να κάνουμε συμφωνία όμως ο Εναγόμενος 1 ήθελε να ξέρει ποσό συγκεκριμένο». Αυτός είναι ο λόγος που δεν υπογράφτηκε συμφωνία από την αρχή. Στα πλαίσια της αντεξέτασης του ο Ενάγοντας ανέφερε επίσης ότι με τον Εναγόμενο 1 είχε περίπου 5-7 συναντήσεις στο γραφείο του. Εξήγησε ότι έγινε η πρώτη συνάντηση στο γραφείο του κατά την οποία ο Εναγόμενος 1 τον ενημέρωσε για τις προθέσεις του, ακολούθησε η επί τόπου επίσκεψη στο χώρο, του εξηγήθηκαν υφιστάμενες δεσμεύσεις του ακινήτου και, ακολούθως, ξεκίνησε η ετοιμασία προσχεδίων. Για να συμφωνηθούν αυτά είχε «συνεχή επαφή» με τον Εναγόμενο 1 από τον οποίο λάμβανε απόψεις και ολοκληρώθηκαν τα προσχέδια. Ο Ενάγοντας αντεξετάστηκε σε σχέση με το Τεκμήριο 6 και ανέφερε ότι αυτό δεν παραδόθηκε τελικά στους εναγόμενους. Κατά την τελευταία του συνάντηση με τον Εναγόμενο 1, του παρέδωσε τα πρώτα σχέδια, έλαβε οδηγίες να ετοιμάσει τα προοπτικά τα οποία συμφώνησε να ετοιμάσει και η συνεννόηση τους ήταν ότι θα περνούσε από το γραφείο του τις επόμενες μέρες ο Εναγόμενος 1 για να τα παραλάβει μαζί με τη συμφωνία «Δεν ήρθε ποτέ να το πάρει ενώ το είχαμε προσυμφωνήσει». Του ζητήθηκε να διευκρινίσει κατά πόσο το Τεκμήριο 6 το είχαν δει ποτέ οι Εναγόμενοι και απάντησε «μπορεί να το είδα μόνο εγώ όμως το είχαμε προσυμφωνήσει». Σε σχέση με τον πίνακα αμοιβής του που αποτελεί την 3η σελίδα του Τεκμηρίου 6, ανέφερε ότι αυτός προβλέπει για τον τρόπο πληρωμής του για τις υπηρεσίες που θα προσέφερε, «Τα λέει στον πίνακα. Θα τα έβλεπε αν ερχόταν. Δεν ήρθε» Επέμενε ερωτώμενος ότι ο ίδιος είχε ολοκληρώσει την εργασία του μέχρι το στάδιο των προσχεδίων. Για την ολοκλήρωση των προσχεδίων απαιτήθηκε εργασία 2-3 μηνών περίπου. Υποδείχθηκε στον Ενάγοντα ένα χειρόγραφο σκίτσο (Τεκμήριο 7) και του τέθηκε ότι αυτό ήταν το μόνο σχέδιο που είχε παραδώσει στον Εναγόμενο
9. Ο Ενάγοντας αρνήθηκε, ανέφερε ότι το Τεκμήριο 7 είναι μόνο ένα σκίτσο αλλά ο ίδιος κατά την τελευταία συνάντηση του με τον Εναγόμενο 1 του είχε παραδώσει τις κατόψεις του έργου. Τέθηκε στον Ενάγοντα ότι η δημιουργία του έργου δεν ήταν δυνατή γιατί από το ακίνητο διερχόταν αγωγός του συμβουλίου υδατοπρομήθειας και ότι το αντίστοιχο βάρος που υπήρχε στο ακίνητο δεν επέτρεπε την ανάπτυξη του με την ανέγερση του έργου. Ο Ενάγοντας συμφώνησε ότι υπήρχε αυτή η δουλεία αλλά υποστήριξε ότι αυτό δεν εμπόδιζε την ανέγερση η οποία θα μπορούσε να προχωρήσει με τον κατάλληλο χωροταξικό προγραμματισμό. Η επαφή είπε με τις αρμόδιες υπηρεσίες για να ληφθούν οι απόψεις τους επί αυτού είναι κάτι που θα ακολουθούσε. Υποβλήθηκε στον Ενάγοντα ότι ο Εναγόμενος 1, κατά την πρώτη συνάντηση στο γραφείο του, ήθελε μόνο συμβουλή κατά πόσο θα μπορούσε να προχωρήσει το έργο με δεδομένες τις δουλείες και περιορισμούς που βάραιναν το ακίνητο. Ο Ενάγοντας διαφώνησε με αυτή τη θέση. Δεύτερη μάρτυρας για την πλευρά του Ενάγοντα ήταν η κα XXXXX Ανδρέου, διακοσμήτρια (ΜΕ2), η οποία στα πλαίσια της μαρτυρίας της ανέφερε ότι διατηρεί επαγγελματική συνεργασία με τον ενάγοντα από το 2005-2006 ενώ γνώρισε τον Εναγόμενο 1 περί τον Απρίλιο
10. Λίγες μέρες μετά την γνωριμία τους ο Εναγόμενος 1 επικοινώνησε μαζί της και σε συνάντηση που διευθετήθηκε της ανέφερε ότι ήθελε να της αναθέσει αρχιτεκτονικά σχέδια και υπηρεσίες διακόσμησης σε σχέση με παιδότοπο που είχε πρόθεση να αναγείρει μαζί με τη σύζυγο του στο Παλιομέτοχο. Εκείνη του εξήγησε ότι μόνο υπηρεσίες διακόσμησης προσφέρει και του συνέστησε τον Ενάγοντα ο οποίος στεγαζόταν στο ίδιο κτίριο. Ακολούθως διευθέτησε συνάντηση μεταξύ τους στην οποία παρευρέθηκε και η ίδια. Η συνάντηση αυτή έγινε περί τον Μάιο
11. Κατά τη συνάντηση ο Εναγόμενος 1 ανέφερε στον Ενάγοντα ότι επιθυμούσε να ανεγείρει παιδότοπο σε ακίνητο στο οποίο βρίσκεται και η κατοικία του στο Παλιομέτοχο, ζήτησε να μάθει τη διαδικασία για την έκδοση των σχετικών αδειών και πόσο θα κοστίσουν τα σχέδια. Ο Ενάγοντας του εξήγησε τη διαδικασία και «του είπε ότι το κόστος των σχεδίων θα είναι 6% αλλά ο κ. Ζεβλάρης ήθελε να μάθει το ακριβές ποσό. Ο κ. Βασιλείου του εξήγησε μεταξύ άλλων ότι για να μπορέσει να βγάλει το κόστος του όλου έργου θα έπρεπε πρώτα να γίνει σχετική μελέτη και να προχωρήσουν στη σχεδίαση των προσχεδίων. Αφού συμφώνησε και επειδή ο κ. Ζεβλάρης ανάφερε ότι μέσα στο τεμάχιο υπάρχει υφιστάμενη κατοικία, ο Ενάγοντας κ. Βασιλείου του ζήτησε να του φέρει τα σχέδια της άδειας της υφιστάμενης κατοικίας, τοπογραφικό και το κοτσιάνι.» Συνέχισε λέγοντας ότι περιοδικά ρωτούσε τον Ενάγοντα «τι γίνεται με τον κ. XXXXX Ζεβλάρη» και εκείνος της είπε ότι η συνεργασία προχωρούσε, ότι είχε επισκεφθεί το ακίνητο και γνώρισε την Εναγόμενη 2 και ότι βρίσκονταν στο στάδιο ετοιμασίας των προσχεδίων. Περί τον Σεπτέμβριο 2011, έγινε συνάντηση στο γραφείο του Ενάγοντα με τον Εναγόμενο 1 στην οποία ήταν παρούσα και η ίδια. Στη συνάντηση εκείνη «είδαμε τα τελικά προσχέδια μαζί με τον κ. XXXXX Ζεβλάρη ο οποίος με ρώτησε μάλιστα εάν είναι καλά και να του πω την επαγγελματική μου άποψη. Ο κ. Βασιλείου του είπε ότι έγιναν όπως πρέπει, του έδειξε τα προσχέδια και ο κ. XXXXX Ζεβλάρης φαινόταν ευχαριστημένος. Στην ίδια συνάντηση και αφού είδε τα προσχέδια ο κ. XXXXX Ζεβλάρης ζήτησε από τον κ. Βασιλείου να προχωρήσει και στην ετοιμασία των προοπτικών. Ο κ. Βασιλείου δεσμεύτηκε να τα ετοιμάσει και να ειδοποιήσει τον κ. Ζεβλάρη να περάσει να τα πάρει. Τέλος, αφού εξηγήθηκε στον κ. XXXXX Ζεβλάρη το κόστος του όλου έργου και την διαδικασία πληρωμής, πήρε τα προσχέδια και υποσχέθηκε ότι κατά την παραλαβή των προοπτικών θα ήταν και έτοιμος να υπογράψει την σχετική συμφωνία για να μπορέσει να προχωρήσει στα επόμενα στάδια και θα πλήρωνε το 6% που προνοούσε η μεταξύ τους συμφωνία.» Αυτή, κατέληξε, ήταν η τελευταία φορά που είδε τον Εναγόμενο
12. Κατά την αντεξέταση τέθηκε στην ΜΕ2 ότι κατά την πρώτη της συνάντηση με τον Εναγόμενο 1 στο γραφείο της αυτός, την είχε ρωτήσει εάν ήταν εφικτή η ανέγερση του παιδότοπου ενόψει του ότι από το ακίνητο διέρχεται αγωγός νερού. Η ΜΕ2 αρνήθηκε ότι έγινε τέτοια συζήτηση. Ανέφερε ότι το μόνο που είχε γίνει κατά τη συνάντηση εκείνη ήταν να την ρωτήσει ο Εναγόμενος 1 εάν μπορεί να αναλάβει την δημιουργία του παιδότοπου και εκείνη του εξήγησε ότι πρέπει να αποταθεί σε αρχιτέκτονα ή πολιτικό μηχανικό. Εκείνη του συνέστησε τον Ενάγοντα. Πρόσθεσε ότι πέρα από την πρώτη συνάντηση του Εναγόμενου 1 με τον Ενάγοντα στην οποία ήταν παρούσα και η ίδια, είχε δει τον Εναγόμενο 1 να επισκέπτεται το γραφείο του Ενάγοντα 2-3 φορές. Διευκρίνισε ότι δεν έχει συναντηθεί ποτέ με την Εναγόμενη 2 και ότι ο Εναγόμενος 1 ερχόταν πάντα μόνος του στις συναντήσεις με τον Ενάγοντα. Ερωτήθηκε η ΜΕ2 για το κατά πόσο έγινε συζήτηση για την αμοιβή του Ενάγοντα κατά την πρώτη συνάντηση με τον Εναγόμενο
13. Απάντησε ότι το ποσοστό 6% ήταν «standard που είχε το γραφείο. Δεν είπε ειδική τιμή στον πελάτη.» Συνέχισε όμως λέγοντας ότι αυτό ήταν το ποσό που είχε αναφερθεί και δεν γνωρίζει εάν συμφωνήθηκε ή όχι. Ερωτήθηκε ακολούθως πως γνωρίζει ότι συμφώνησαν τελικά τα μέρη. Απάντησε ότι το έχει συμπεράνει γιατί ο Εναγόμενος 1 προσκόμισε στον Ενάγοντα τον τίτλο ιδιοκτησίας, τοπογραφικό και άλλα στοιχεία που του ζητήθηκαν. Συγκεκριμένα ανέφερε «όταν του ζήτησε αυτά τα πράγματα και τα έφερε ο XXXXX στον κύριο Βασιλείου. Έγινε μια συνάντηση, γνώρισα τον κύριο Βασιλείου μαζί με τον κύριο XXXXX, του είπε για να κάνει αυτά τα πράγματα χρειάζονται αυτά και αυτά, του είπε το κόστος. Αυτό ήταν σε εκείνη την συνάντηση. Τίποτα άλλο.» Αναφορικά με την τελευταία συνάντηση μεταξύ του Ενάγοντα και του Εναγόμενου 1, η ΜΕ2 ανέφερε ότι ο Εναγόμενος 1 είχε αναφέρει σε σχέση με τα σχέδια που του επιδείχθηκαν «εν ωραία, συνεχίστε στα προοπτικά». Δεν θυμάται να είδε τον Εναγόμενο 1 να παίρνει τα προσχέδια, ανέφερε μόνο «λογικά τα πήρε». Επανέλαβε ότι δεν γνωρίζει αν έγινε κάποια συμφωνία σε σχέση με την αμοιβή του Ενάγοντα και ανέφερε ότι γνωρίζει μόνο πως το γραφείο του Ενάγοντα χρεώνει πάντα ποσοστό 6%. Δεν γνωρίζει όμως σε αυτή την περίπτωση πως και πότε θα ήταν πληρωτέο το ποσοστό αυτό. Αυτή ήταν η μαρτυρία που παρουσίασε η πλευρά του Ενάγοντα. Προχωρώ στη σύνοψη της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε για σκοπούς υπεράσπισης. Πρώτος μάρτυρας ήταν ο Εναγόμενος 1 ο οποίος στα πλαίσια της κυρίως εξέτασης του ανέφερε ότι περί τα μέσα του 2011 η ΜΕ2 του σύστησε τον Ενάγοντα, στον οποίο αυτός απευθύνθηκε για συμβουλή σε σχέση με «κάποιο ακίνητο που είχα και ήθελα να εκμεταλλευτώ. Συγκεκριμένα υπήρχε άδειος χώρος δίπλα από το σπίτι μου, ο οποίος είναι ιδιοκτησίας της γυναίκας μου και επειδή είναι αρκετά μεγάλος, ήθελα να εξετάσω κατά πόσο μπορούσα να τον εκμεταλλευτώ». Ήξερε, συνέχισε, ότι κάτω από τον χώρο εκείνο διερχόταν αγωγός νερού και υπήρχε ζώνη ασφαλείας πάνω και γύρω από αυτόν στην οποία δεν μπορούσε να υπάρξει ανάπτυξη. Για την ΜΕ2, ο Εναγόμενος 1 ανέφερε ότι ήταν παρούσα κατά την πρώτη του συνάντηση με τον Ενάγοντα αλλά δεν θυμάται να ήταν παρούσα σε άλλη συνάντηση. Έγιναν, σύμφωνα με τα όσα κατέθεσε, συνολικά τρείς συναντήσεις με τον Ενάγοντα. Η πρώτη στην οποία ήταν παρούσα η ΜΕ2, ακόμα μια συνάντηση κατά την οποία ο Εναγόμενος 1 του παρέδωσε τα έγγραφα και στοιχεία που ήθελε, Τεκμήριο 2, καθώς και ακόμα μια κατά την οποία ο Ενάγοντας του παρέδωσε το χειρόγραφο σκίτσο, Τεκμήριο
14. Στην τελευταία συνάντηση ο Ενάγοντας του ανέφερε ότι το κόστος κατασκευής για το οικοδόμημα που αποτυπώνεται στο Τεκμήριο 7 θα υπερέβαινε το μισό εκατομμύριο και ο Εναγόμενος του απάντησε ότι δεν είχε τέτοια οικονομική δυνατότητα. Συνέχισε «Εγώ απλά ρώτησα τον ενάγοντα εάν θα μπορούσε να κτιστεί εκεί ένα μικρό πάρκο για παιδιά στο χωριό που βρισκόμαστε δηλαδή στο Παλιομέτοχο, το οποίο έχει πληθυσμό περίπου 5000 ατόμων. Η απάντησε του ότι το σχέδιο αυτό ήταν για να δείξει τι μπορεί να κτιστεί στον εν λόγω χώρο εάν θα το σχεδίαζε.» Ο Εναγόμενος 1 ανέφερε επίσης ότι εξ όσων γνωρίζει ο Ενάγοντας δεν επισκέφθηκε το ακίνητο του ούτε και γνώρισε την Εναγόμενη
15. Υποστήριξε ότι ποτέ δεν έδωσε οδηγίες στον Ενάγοντα να ετοιμάσει σχέδια ή μελέτες και τα σχέδια που κατατέθηκαν Τεκμήρια 3 και 4 τα είδε για πρώτη φορά όταν παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο. Προσθέτει ότι δεν συμφώνησε οποιοδήποτε ποσό για τις υπηρεσίες του Ενάγοντα, «ο ενάγοντας δεν με είχε πληροφορήσει καν εάν θα χρεωνόταν ή πόσο θα στοίχιζε η κάθε συνάντηση μαζί του στο γραφείο του, πόσο μάλλον τις χρεώσεις που ισχυρίζεται ότι μου ανακοίνωσε και ισχυρίζεται ότι είχαμε συμφωνήσει ως αμοιβή του». Κατά την αντεξέταση του υποστήριξε ότι πρόθεση του κατά την πρώτη συνάντηση με τον Ενάγοντα ήταν να μάθει εάν η ύπαρξη του αγωγού θα επέτρεπε την ανάπτυξη του ακινήτου. Εάν η απάντηση ήταν θετική τότε θα ερχόταν με τη σύζυγο του που είναι η ιδιοκτήτρια του ακινήτου. Συμφώνησε ο Εναγόμενος 1 ότι για να τοποθετηθεί ο Ενάγοντας θα έπρεπε να κάνει κάποια έρευνα. Διαφώνησε όμως ότι ο Ενάγοντας τον ενημέρωσε για το κόστος κατασκευής του προτεινόμενου έργου. Διαφώνησε επίσης όταν του υποβλήθηκε ότι γνώριζε τις ακριβείς χρεώσεις του Ενάγοντα. Υποστήριξε ότι πρώτη φορά έβλεπε το Τεκμήριο
16. Κατά τη δεύτερη συνάντηση τους, σύμφωνα με τον Εναγόμενο 1, παρέδωσε στον Ενάγοντα τα έγγραφα που συναποτελούν το Τεκμήριο
17. Διαφώνησε ότι έγιναν περί τις 6-7 συναντήσεις μεταξύ τους. Επέμενε ότι συναντήθηκαν τρεις φορές. Αρνήθηκε ότι κατά την τελευταία συνάντηση είχε δώσει οδηγίες για την ετοιμασία προοπτικών σχεδίων και ότι παρέλαβε τα προσχέδια. Το μόνο που έλαβε από τον Ενάγοντα ήταν το σκίτσο Τεκμήριο
18. Στα πλαίσια της αντεξέτασης του ο Εναγόμενος 1 ανέφερε ότι όταν είδε το Τεκμήριο 7 είπε στον Ενάγοντα ότι «είναι ένα Jumbo. Εγώ ζήτησα απλό παιδότοπο. Όχι νηπιαγωγείο. Δεν μου είπε αν μπορεί καν εξαιτίας του αγωγού». Ο Ενάγοντας του απάντησε ότι ετοίμασε το Τεκμήριο 7 για να δείξει τι θα μπορούσε να κτιστεί στο ακίνητο. Υποβλήθηκε στον Εναγόμενο 1 ότι τα όσα κατέθεσε «δείχνουν ότι έδωσες οδηγίες στον Ενάγοντα να προχωρήσει με κάποιες εργασίες». Απάντησε «όχι εργασίες, απλά να μου πει αν μπορώ να προχωρήσω κάτι». Του υποβλήθηκε στη συνέχεια ότι ο Ενάγοντας «σας είχε αναφέρει στην τρίτη, τέταρτη συνάντηση, ας υποθέσουμε ότι είναι τρεις οι συναντήσεις, στην τελευταία συνάντηση σας είχε αναφέρει ότι το κόστος του έργου και το ποσοστό που θα ήταν η πληρωμή του ήταν 6% συν Φ.Π.Α.». Ο Εναγόμενος 1 αρνήθηκε. Όταν ρωτήθηκε «είπε σου δηλαδή μόνο το κόστος;», απάντησε «Δεν μου είπε καν. Μόλις φτάσαμε τζιαι είπε μου το κόστος είπα του "πρέπει να έγινηκε κάποια παρεξήγηση, εγώ έτσι πράμα δεν υπάρχει περίπτωση να μπορώ να χτίσω" τζιαι ως τζιαμέ ήταν. Ούτε υπέγραψα κάποιο χαρτί για να προχωρήσει». Ο Εναγόμενος 1 υποστήριξε περαιτέρω ότι ο αγωγός που αποτυπώνεται στα σχέδια Τεκμήρια 3 και 4 δεν συνάδει με την τοποθεσία του αγωγού στην επί τόπου κατάσταση. Ο Εναγόμενος 1 αρνήθηκε τέλος ότι οφείλει οποιοδήποτε ποσό στον Ενάγοντα γιατί δεν τον εξουσιοδότησε να κάνει οποιεσδήποτε εργασίες εκ μέρους του. Του είχε ζητήσει μόνο συμβουλή κατά πόσο θα μπορούσε να προχωρήσει με δεδομένη την ύπαρξη του αγωγού και, επί αυτού, είπε, ο Ενάγοντας δεν του απάντησε. Δεύτερη μάρτυρας για την πλευρά της υπεράσπισης ήταν η Εναγόμενη
19. Κατά την κυρίως εξέταση της ανέφερε ότι είναι ιδιοκτήτρια ακινήτου στο Παλιομέτοχο στο οποίο είναι κτισμένη η κατοικία της. Πρόσθεσε ότι δεν γνωρίζει οτιδήποτε για τα γεγονότα που αφορούν την παρούσα αγωγή, δεν συμμετείχε σε οποιαδήποτε συνάντηση, δεν γνωρίζει τον Ενάγοντα και δεν συναντήθηκε ούτε μίλησε ποτέ μαζί του. Ενημερώθηκε για την παρούσα υπόθεση όταν στάλθηκε η επιστολή Τεκμήριο 5 και όταν της επιδόθηκε η αγωγή. Κατά την αντεξέταση της η Εναγόμενη 2 ανέφερε ότι η πρώτη φορά που είδε τον Ενάγοντα ήταν κατά τη μαρτυρία της στο Δικαστήριο για σκοπούς της παρούσας υπόθεσης. Ανέφερε ότι όταν στάλθηκε η επιστολή Τεκμήριο 5 «έπαθα σοκ» αλλά δεν έκανε οποιαδήποτε άλλη ενέργεια πέραν του να ρωτήσει τον Εναγόμενο 1 τι αφορούσε. Αρνήθηκε ότι γνώριζε για το έργο, για το κόστος του και για τη χρέωση του Ενάγοντα και αρνήθηκε ότι είχε λάβει προσχέδια που ετοιμάστηκαν από τον Ενάγοντα. Τελικές αγορεύσεις. Όταν ολοκληρώθηκε η παρουσίαση της μαρτυρίας, οι συνήγοροι της κάθε πλευράς υποστήριξαν τις θέσεις των αντιδίκων στις τελικές τους αγορεύσεις. Έχω μελετήσει τα όσα ανέφεραν καθώς και τη νομολογία στην οποία παρέπεμψαν. Αξιολόγηση. Κατά την ακροαματική διαδικασία, παρακολούθησα με προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου. Εξέτασα τη στάση και συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα αλλά, κυρίως, εξέτασα το περιεχόμενο της μαρτυρίας τους[1]. Προσεγγίζω το καθήκον αξιολόγησης της μαρτυρίας με γνώμονα το ότι δεν πρέπει να απομονώνονται τα λεγόμενα του κάθε μάρτυρα από το συνολικό πλαίσιο της μαρτυρίας στη δίκη. Όπως επιτάσσει η νομολογία, η αξιολόγηση του κάθε μάρτυρα είναι ατομική και γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητα της και την πειστικότητά της, όμως τα όσα αναφέρει κάθε μάρτυρας πρέπει να αντιπαραβάλλονται και να συγκρίνονται με τα λεγόμενα των υπόλοιπων μαρτύρων και το περιεχόμενο των όποιων τεκμηρίων για να διερευνάται η αντικειμενικότητα των εκατέρωθεν εκδοχών[2]. Όλα αυτά γίνονται πάντα σε συνάρτηση με τα επίδικα θέματα, όπως προκύπτουν από τη δικογραφία. Να προσθέσω ότι έχω μελετήσει το περιεχόμενο όλων των εγγράφων που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια στα πλαίσια της ακρόασης. Ξεκινώ με η μαρτυρία του Ενάγοντα (ΜΕ1). Η νομολογία αναγνωρίζει ότι όταν ένας μάρτυρας κριθεί αξιόπιστος τότε η μαρτυρία του μπορεί να γίνει αποδεκτή εν όλω ή εν μέρει. Με αυτό το δεδομένο, αναλογιζόμενη την εσωτερική συνοχή, την λογικοφάνεια, την πειστικότητα της μαρτυρίας του Ενάγοντα σε συνάρτηση με τη στάση και τη συμπεριφορά του στο εδώλιο του μάρτυρα, κρίνω ότι θα ήταν ακροσφαλές να αποδεχτώ τη μαρτυρία του στο σύνολο της. Επί κάποιων σημείων της μαρτυρίας του, δεν έπεισε για την αλήθεια της εκδοχής του. Επί άλλων σημείων, η ποιότητα της μαρτυρίας του, δεν μου επιτρέπει να καταλήξω με ασφάλεια σε ευρήματα σε σχέση με γεγονότα γιατί στερείται της απαραίτητης πληρότητας, σαφήνειας και επάρκειας. Αναφέρομαι συγκριμένα στο μέρος της μαρτυρίας του που αφορούσε τη σύναψη της συμφωνίας με τους Εναγόμενους. Έχω παραθέσει πιο πάνω μια συνοπτική αναφορά των όσων κατέθεσε. Υποστήριξε ότι η συμφωνία με τον Εναγόμενο 1 συνάφθηκε κατά την πρώτη τους συνάντηση. Όμως δεν εξήγησε συγκεκριμένα ποιες υπηρεσίες του ανατέθηκαν και συμφώνησε να παρέχει. Αναφέρθηκε μόνο αόριστα σε σχέδια για ετοιμασία παιδότοπου. Σε κανένα σημείο της μαρτυρίας του ανέφερε ότι αντικείμενο της συμφωνίας που ισχυρίζεται ότι είχε συνάψει ήταν όλες εκείνες οι υπηρεσίες και στάδια που περιγράφονται στην 3η σελίδα του Τεκμηρίου
20. Συνεπώς, ακόμα και αν αποδεχόμουν το σύνολο της μαρτυρίας του δεν θα μπορούσα να καταλήξω με ασφάλεια σε συμπέρασμα για το ακριβές είδος και εύρος των υπηρεσιών που είχε συμφωνήσει να παρέχει. Ανέμενα λογικά ότι θα ήταν σε θέση να διαφωτίσει σε σχέση με τις αρχικές οδηγίες που του δόθηκαν για το έργο που ανέλαβε, πχ ότι θα είχε οδηγίες από τον εντολέα του σε σχέση με τα τετραγωνικά μέτρα της οικοδομής, από πόσους ορόφους θα αποτελείτο και μια ένδειξη για τον επιθυμητό εσωτερικό διαχωρισμό του κτιρίου. Περαιτέρω, την ίδια ασάφεια και ελλείψεις διακρίνω και στο μέρος της μαρτυρίας του που αφορούσε την αμοιβή του. Δεν εξηγά με θετικό και συγκεκριμένο τρόπο πως και πότε ο Εναγόμενος 1 συμφώνησε να τον πληρώσει για τις υπηρεσίες που του ανέθεσε τα συγκεκριμένα ποσοστά και ποσά στα συγκεκριμένα στάδια. Δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθεί με σαφήνεια για το τι ακριβώς συμφώνησε ο Εναγόμενος 1 να πληρώσει και πότε ή με ποιο τρόπο. Ανέμενα, ότι θα είχα ενώπιον μου συγκεκριμένη μαρτυρία για το διάλογο που εξελίχθηκε με τον οποίο ο Ενάγοντας ενημέρωσε κατά τη σύναψη της συμφωνίας για το ποσοστό της αμοιβής του και την αποδοχή του ποσοστού αυτού από την άλλη πλευρά. Στη μαρτυρία του Ενάγοντα υπάρχουν αόριστες αναφορές που τοποθετεί σε διάφορα χρονικά σημεία ότι ο Εναγόμενος 1 είχε ενημερωθεί και συμφωνήσει για ποσοστό χρέωσης 6% επί του κόστους του έργου για την πληρωμή του οποίου παρέπεμπε στο Τεκμήριο
21. Το Τεκμήριο 6 όμως, σύμφωνα με τον ίδιο, το ετοίμασε μετά τη σύναψη της συμφωνάς και αφού ολοκληρώθηκε το 1ο στάδιο των εργασιών. Σημειώνω τη θέση του ότι οι Εναγόμενοι δεν έχουν δει το συγκεκριμένο έγγραφο. Ο τρόπος με τον οποίο περιγράφονται από τον Ενάγοντα οι σχετικές συνδιαλέξεις είναι ασαφής και αόριστος. Δεν επαρκεί για να στοιχειοθετήσει συγκεκριμένο εύρημα για αποδοχή της αμοιβής και ανάληψη δεσμευτικής νομικής υποχρέωσης για πληρωμή συγκεκριμένου ποσού. Η ίδια ασάφεια, αοριστία και γενικότητες εντοπίζονται και στις αναφορές του στην Εναγόμενη
22. Δεν εξήγησε με ποιο τρόπο η Εναγόμενη 2 συμφώνησε να του αναθέσει την παροχή υπηρεσιών και τι υπηρεσίες του ζήτησε. Για το πότε και πώς ενημέρωσε την Εναγόμενη 2 για τις χρεώσεις του και πως αυτή τις αποδέχτηκε, δεν έχει αναφερθεί καθόλου. Ο Ενάγοντας δεν ήταν σε θέση να διαφωτίσει με ποια συγκεκριμένα λόγια ή ενέργειες η Εναγόμενη 2 του έδωσε εντολή να διεκπεραιώσει οποιεσδήποτε εργασίες ή τον διόρισε να της παρέχει αρχιτεκτονικές υπηρεσίες ή τον ενημέρωσε για την πρόθεση της να αναλάβει προσωπικά υποχρέωση για την πληρωμή της αμοιβής του. Υποστήριξε ότι συναντήθηκε μια φορά με την Εναγόμενη 2 σε επί τόπου επίσκεψη που πραγματοποίησε στην κατοικία της, κάτι που οι Εναγόμενοι αρνούνται. Στη μοναδική αυτή συνάντηση βασίζει τη θέση του περί συμφωνίας με την Εναγόμενη 2 και η επίσκεψη αυτή συνιστά για τον ίδιο ένδειξη ότι έχει εκτελέσει μέρος της εργασίας που του ανατέθηκε. Με αυτά τα δεδομένα, ανέμενα λογικά ότι θα παρείχε περισσότερες λεπτομέρειες για τη συγκεκριμένη επίσκεψη και συνάντηση. Ανατρέχοντας όμως στη μαρτυρία του, δεν αναφέρει οποιεσδήποτε λεπτομέρειες που θα προσέδιδαν κάποια πειστικότητα και θα στοιχειοθετούσαν την αναφορά του. Δεν εξηγά με σαφήνεια κατά πόσο παρών σε αυτή τη συνάντηση ήταν και ο Εναγόμενος 1, η μόνη του αναφορά είναι ότι έγινε σε συνεννόηση με τον Εναγόμενο
23. Πέραν τούτου, Δεν εξηγά πότε έγινε η επίσκεψη, πόση ώρα διήρκησε, τι ακριβώς συζήτησε με την Εναγόμενη 2, δεν περιέγραψε την κατάσταση του ακινήτου, ούτε τι διαπίστωσε επί τόπου. Αναφέρθηκε σε φωτογραφίες που έλαβε κατά την επίσκεψη του τις οποίες δεν παρουσίασε. Τέλος συνιστά τη θέση του ότι είχαν συμφωνηθεί τα προσχέδια που ετοίμασε τα οποία έγιναν αποδεκτά μετά από διάφορες συναντήσεις και συζητήσεις επί αυτών και παρατηρήσεις των Εναγόμενων. Έχει παρουσιάσει αρχιτεκτονικό σχέδιο (Τεκμήριο 4) ως το αποτέλεσμα της διεργασίας αυτής. Και πάλιν όμως η μαρτυρία του υστερεί ποιοτικά. Με δεδομένη τη θέση της άλλης πλευράς, εάν υπήρχαν προσχέδια τα οποία να είχα συζητηθεί και τροποποιηθεί μέχρι να καταλήξουν στο τελικό που, σύμφωνα με τον Ενάγοντα, διεκπεραιώθηκε τότε ανέμενα ότι θα τα παρουσίαζε. Ανέμενα ότι θα παρουσίαζε εξελικτικά την πρόοδο των προσχεδίων και πως αυτά διαμορφώθηκαν στην πορεία της συνεργασίας. Επί του σημείων αυτών η μαρτυρία του υστερεί της ποιότητας και της πληρότητας που κατ' εμένα απαιτείται για να στοιχειοθετήσει δικογραφημένη θέση. Πρόκειται για γενικές και αόριστες αναφορές επί των οποίων δεν μπορώ να στηρίξω θετικό εύρημα σε σχέση με συγκεκριμένα γεγονότα. Η επίπτωση είναι ότι δεν έχω ενώπιον μου σαφή και επακριβή μαρτυρία επί αυτών, που να μου επιτρέπει να καταλήξω σε ευρήματα. Προχωρώ στη μαρτυρία της ΜΕ
24. Σταθμίζοντας το σύνολο της μαρτυρίας της καταλήγω ότι πρόκειται για μάρτυρα αξιόπιστο όμως η μαρτυρία της δεν ήταν ιδιαίτερα βοηθητική. Η προσωπική γνώση της σε σχέση με τα γεγονότα ήταν περιορισμένη και διαφάνηκε ότι, λόγω της παρόδου του χρόνου, η μνήμη της δεν της επέτρεπε να διαφωτίσει με ασφάλεια και ακρίβεια για μέρος των γεγονότων. Εξαιτίας αυτών υπήρχε αστάθεια στα όσα κατέθεσε στην κυρίως εξέταση της και στα όσα κατέθεσε αντεξεταζόμενη. Συγκεκριμένα, για την πρώτη συνάντηση μεταξύ Ενάγοντα και Εναγόμενου 1, στην κυρίως εξέταση της αναφέρθηκε σε συμφωνία στην οποία αυτοί κατέληξαν τόσο για τις υπηρεσίες όσο και για την αμοιβή του Ενάγοντα με ποσοστό 6%. Κατά την αντεξέταση αμφιταλαντεύτηκε αφού διαφάνηκε ότι δεν μπορούσε καταθέσει συγκεκριμένα για το τι ακριβώς περιελάμβανε η συμφωνία των μερών και εάν είχε ρητά γίνει αποδεκτή η χρέωση στο ποσοστό που ισχυρίζεται ο Ενάγοντας. Το ίδιο ισχύει και για την αρχική αναφορά της ότι ο Εναγόμενος 1 κατά την τελευταία συνάντηση είχε λάβει τα αρχιτεκτονικά σχέδια για να διαφοροποιήσει τη θέση της αργότερα ότι δεν το είδε να τα παίρνει μαζί του αλλά αυτό είναι ένα συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε. Για τη συνάντηση που ο Ενάγοντας την ενημέρωσε ότι είχε με την Εναγόμενη 2, η μαρτυρία της δεν είναι άμεση αλλά προέρχεται από τον Ενάγοντα, στη μαρτυρία του οποίου επί αυτού έχω αναφερθεί πιο πάνω. Προχωρώ στη μαρτυρία των Εναγομένων και ξεκινώ από τον Εναγόμενο 1, ο οποίος δημιούργησε θετική εντύπωση. Ήταν σταθερός τόσο στην κυρίως εξέταση του όσο και στην αντεξέταση, δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις, ήταν σαφής και απαντούσε αυθόρμητα. Θεωρώ ότι κατέθεσε την αλήθεια στο Δικαστήριο και αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Την ίδια εντύπωση έχω και για την Εναγόμενη 2 η οποία επίσης ήταν σταθερή στη μαρτυρία της και σαφής. Ενόψει της εκδοχής της ότι δεν είχε καμία εμπλοκή με τα γεγονότα και δεν γνώρισε ή μίλησε ποτέ με τον Ενάγοντα, η μαρτυρία της ήταν σύντομη όμως δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση. Ευρήματα. Στη βάση της πιο πάνω αξιολόγησης, αλλά και με βάση τα γεγονότα εκείνα που δεν έτυχαν αμφισβήτησης ή για τα οποία υπάρχει σύμπτωση στις εκατέρωθεν θέσεις, καταλήγω στα ακόλουθα ευρήματα αναφορικά με τα ουσιώδη γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση: 1 Ο Ενάγοντας είναι αδειούχος πολιτικός μηχανικός και διατηρεί αρχιτεκτονικό γραφείο στη Λευκωσία. 2 Η Εναγόμενη 2 ήταν, κατά τον ουσιώδη χρόνο, ιδιοκτήτρια ακινήτου στο Παλιομέτοχο εντός του οποίου βρίσκεται η κατοικίας της. Επί μέρους του ακινήτου δεν υπάρχει οποιαδήποτε ανάπτυξη. Το ακίνητο διέρχεται αγωγός του συμβουλίου υδατοπρομήθειας και το βάρος που αυτό δημιουργεί σημαίνει ότι υπάρχουν περιορισμοί στη δυνατότητα ανάπτυξης και αξιοποίησης του. Ο αγωγός και το βάρος επηρεάζει μέρος του ακινήτου όπου δεν υπάρχει ανάπτυξη. 3 Ο Εναγόμενος 1 είναι σύζυγος της Εναγόμενης
25. 4 Περί τον Μάιο 2011 ο Εναγόμενος 1 συναντήθηκε με την ΜΕ2 στο γραφείο της. Η Εναγόμενη 2 είναι διακοσμήτρια και διατηρεί γραφείο στη Λευκωσία, στο ίδιο κτίριο όπου στεγάζεται το γραφείο του Ενάγοντα. Κατά τη συνάντηση, ο Εναγόμενος 1 ενημέρωσε την ΜΕ2 για το ενδιαφέρον του να δημιοργήσει στο ακίνητο της συζύγου του παιδότοπο και τη ρώτησε εάν μπορεί να τον βοηθήσει. Η ΜΕ2 του ανέφερε ότι πρέπει να αποταθεί σε αρχιτέκτονα ή πολιτικό μηχανικό. 5 Η ΜΕ1 διευθέτησε συνάντηση μεταξύ του Ενάγοντα και του Εναγόμενου 1 στην οποία παρούσα ήταν και η ίδια. Κατά τη συνάντηση ο Εναγόμενος 1 τον ενημέρωσε για τις προθέσεις του και του ζήτησε να του αναφέρει κατά πόσο θα ήταν εφικτή η υλοποίηση τους. Ο Ενάγοντας ζήτησε όπως του προσκομιστεί ο τίτλος ιδιοκτησίας του ακινήτου, τοπογραφικό σχέδιο, αρχιτεκτονικά σχέδια για την υφιστάμενη κατοικία και η άδεια οικοδομής που είχε εκδοθεί. 6 Ο Εναγόμενος 1, σε συνάντηση που ακολούθησε, παρέδωσε στον Ενάγοντα τα πιο πάνω έγγραφα (Τεκμήριο 1). 7 Ακολούθως, ο Ενάγοντας ετοίμασε το αρχιτεκτονικό σχέδιο Τεκμήριο 4 και το σκίτσο Τεκμήριο
26. 8 Σε συνάντηση που ακολούθησε ο Ενάγοντας παρέδωσε στον Εναγόμενο 1 το σκίτσο Τεκμήριο 7 που αποτυπώνει την προοπτική εικόνα κτιρίου του οποίου πρότεινε την ανέγερση. Κατά τη συνάντηση εκείνη παρούσα ήταν και η ΜΕ
27. Στην συνάντηση ο Ενάγοντας υπέδειξε επίσης το αρχιτεκτονικό σχέδιο Τεκμήριο 4 που ετοίμασε. Σε αυτό δεν αναγράφεται η ταυτότητα του εντολέα. Η ΜΕ2 είδε το αρχιτεκτονικό σχέδιο. 9 Κατά την ίδια συνάντηση ο Ενάγοντας ανέφερε στον Εναγόμενο ότι η αμοιβή του ανέρχεται σε 6% επί του συνολικού κόστους το οποίο τοποθέτησε περί τις €600.
28. 10 Μετά τη συνάντηση ο Ενάγοντας ετοίμασε το σχέδιο Τεκμήριο
29. Σε αυτό αναγράφεται στην περιγραφή της οικοδομής «XXXXX & XXXXX Ζαβλάρη». Μετά τη συνάντηση ο Ενάγοντας συνέταξε επίσης το Τεκμήριο
30. Τα όσα αναφέρω πιο πάνω για το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 6 συνιστούν μέρος των ευρημάτων. 11 Δεν πραγματοποιήθηκε άλλη συνάντηση μεταξύ του Ενάγοντα και των Εναγόμενων. 12 Τον Σεπτέμβριο 2011 ο Ενάγοντας απέστειλε μέσω των δικηγόρων του την επιστολή Τεκμήριο 5 προς τον Εναγόμενο 1 την οποία αυτός παρέλαβε, με περιεχόμενο όπως αναφέρω πιο πάνω που, για αποφυγή επανάληψης, συνιστά και μέρος των ευρημάτων. 13 Ο Ενάγοντας δεν έχει πληρωθεί οποιοδήποτε ποσό έναντι αυτού που αξιώνει με την αγωγή. Παραμένει να εξεταστεί κατά πόσο τα πιο πάνω ευρήματα σε σχέση με τα γεγονότα στοιχειοθετούν στον απαιτούμενο βαθμό τη βάση αγωγής του Ενάγοντα και το ποσό που αξιώνει. Απαίτηση. Η απαίτηση του Ενάγοντα βασίζεται σε προφορική συμφωνία για παροχή αρχιτεκτονικών υπηρεσιών στους Εναγόμενους. Η σύναψη της συμφωνίας δεν είναι παραδεκτή. Συνιστά θέση της Υπεράσπισης ότι κανένα αγώγιμο δικαίωμα υπάρχει εναντίον των Εναγόμενων. Το γενικό αποδεικτικό βάρος του ισχυρισμού περί ύπαρξης συμφωνίας με τους Εναγόμενους, βρίσκεται στους ώμους του Ενάγοντα ο οποίος οφείλει να το αποσείσει στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων, με αξιόπιστη, ικανή και επαρκή μαρτυρία. Το κατά πόσο ο Ενάγοντας έχει επιτύχει να αποσείσει το βάρος αυτό θα εξαρτηθεί από το εάν τα ευρήματα είναι ικανά να στοιχειοθετήσουν, στον απαιτούμενο βαθμό, συμπέρασμα περί ύπαρξης συμφωνίας τόσο με τον Εναγόμενο 1 όσο και με την Εναγόμενη
31. Σταθμίζοντας τα ενώπιον μου δεδομένα, κρίνω ότι δεν επιτυγχάνεται κάτι τέτοιο. Όπως είναι καλά γνωστό, αποδοχή αντισυμβαλλόμενου μπορεί να είναι ρητή ή να εξυπακούεται ως αποτέλεσμα της συμπεριφοράς ή των ενεργειών του. Για να είμαι σε θέση να καταλήξω σε συμπέρασμα ότι οι Εναγόμενοι 1 και 2 συνήψαν συμφωνία με τον Ενάγοντα πρέπει τα ευρήματα να οδηγούν στο ότι αυτοί συναίνεσαν στην ανάθεση συγκεκριμένων υπηρεσιών στον Ενάγοντα, έναντι αμοιβής που αποδέχτηκαν να πληρώσουν. Σαφής και ρητή μαρτυρία για έκφραση θετικής συγκατάθεσης από τους Εναγόμενους δεν υπάρχει. Αόριστες αναφορές περί συζήτησης με τον Εναγόμενο 1, κοινής αντίληψης και αναφορές σε ποσοστά αμοιβής δεν επαρκούν για την απόδειξη της . Συμπέρασμα για συμμετοχή των Εναγόμενων στη συμφωνία θα μπορούσε να συναχθεί και από ευρήματα για γεγονότα και ενέργειες τους. Όμως ελλείπουν ευρήματα για ενέργειες ή γεγονότα που να παραπέμπουν σε συναντίληψη των μερών για το αντικείμενο της συμφωνίας και το ύψος της αντιπαροχής και, συνακόλουθα για σύναψη συμβατικής σχέσης. Συνιστά εύρημα ότι ο Εναγόμενος 1 ενδιαφερόταν για ανέγερση παιδότοπου σε ακίνητο της συζύγου του και συμμετείχε σε συναντήσεις με τον Ενάγοντα. Σε μια εκ των συναντήσεων παρέδωσε στον Ενάγοντα τα έγγραφα που συναποτελούν το Τεκμήριο
32. Τα ευρήματα όμως αυτά δεν αποδεικνύουν με την απαιτούμενη σαφήνεια ότι υπήρχε σύμπτωση αντιλήψεων και προθέσεων μεταξύ του και του Ενάγοντα. Ειδικά σε ότι αφορά την απαίτηση εναντίον της Εναγόμενης 2 σημειώνω τα εξής. Δεν υπάρχει εύρημα ότι υπήρξε συνάντηση ή συνομιλία μεταξύ του Ενάγοντα και της Εναγόμενης
33. Το Τεκμήριο 6 που ετοίμασε ο Ενάγοντας δεν απευθύνεται στην Εναγόμενη 2 η οποία δεν αναφέρεται σε αυτό ως προτιθέμενη υπογράφουσα. Η επιστολή Τεκμήριο 5 απευθύνεται μόνο στον Εναγόμενο
34. Αυτά τα γεγονότα συνηγορούν, κατά την κρίση μου, στο ότι ο Ενάγοντας προσέβλεπε σε πληρωμή της αμοιβής του μόνο από τον Εναγόμενο
35. Σε κάθε περίπτωση, τα δεδομένα αυτά δεν μου επιτρέπουν να καταλήξω σε συμπέρασμα ότι η Εναγόμενη 2 ήταν εντολέας του Ενάγοντα και, συνεπώς, συνυπεύθυνη με τον Εναγόμενο 1 για την πληρωμή της όποιας αμοιβής του. Πέραν τούτου συνιστά βασική αρχή του δικαίου των συμβάσεων ότι μόνο τα μέρη μιας συμφωνίας αποκτούν δικαιώματα και αναλαμβάνουν υποχρεώσεις σε σχέση με αυτή[3]. Συγκεφαλαιώνοντας, για να είναι δεσμευτική μια συμφωνία, οι όροι της πρέπει να είναι σαφείς. Εάν οι όροι της πάσχουν από ασάφεια ή αν το λεκτικό δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς το τι έχει πράγματι συμφωνηθεί τότε δεν υπάρχει συμφωνία. Στην προκειμένη περίπτωση τα ευρήματα δεν μου επιτρέπουν να καταλήξω σε συμπέρασμα ότι ο Ενάγοντας και, έστω, ο Εναγόμενος 1, κατά τις συζητήσεις τους, κατέληξαν σε συγκεκριμένη πρόταση για το είδος και εύρος των υπηρεσιών που ο Ενάγοντας θα παρείχε ή στο ύψος της αμοιβής ή τρόπο υπολογισμού αυτής στην οποία θα δικαιούτο. Τα ευρήματα δεικνύουν ότι ο Εναγόμενος 1 προσέγγισε τον Ενάγοντα, ότι έγιναν μεταξύ τους τρεις συναντήσεις και ότι στα πλαίσια των συναντήσεων η Ενάγοντας προέβη σε κάποιες εργασίες και ετοίμασε τα Τεκμήρια 3, 4 και
36. Όμως η μαρτυρία που έγινε αποδεκτή, για τους λόγους που εξήγησα, δεν επιτρέπει να καταλήξω σε συμπέρασμα ότι οι διάδικοι είχαν συμβληθεί μεταξύ τους. Μάλλον παραπέμπουν στο ότι ο Ενάγοντας, με δική του πρωτοβουλία και ίσως από υπερβάλλοντα ζήλο και ενθουσιασμό, εκτέλεσε εργασία χωρίς σαφείς οδηγίες ή εντολή να το πράξει. Ενόψει αυτής της διαπίστωσης, ακολουθεί ότι δεν έχει στοιχειοθετηθεί ο δικογραφημένος ισχυρισμός του Ενάγοντα περί συμφωνίας που συνήψε με τους Εναγόμενους. Συμφωνημένη ή εύλογη αμοιβή. Το αποτέλεσμα της αγωγής έχει κριθεί από τα όσα αναφέρω πιο πάνω. Επικουρικά μόνο να προσθέσω ότι ενόψει του ότι δεν διαπιστώθηκε συμφωνία για την ανάθεση εργασίας στον Ενάγοντα, δεν τίθεται θέμα αυτός να δικαιούται σε συμφωνημένη αμοιβή αλλά ούτε και σε εύλογη. Όπως προκύπτει από τη νομολογία, εάν δεν υπάρχει συμφωνία σε σχέση με την αμοιβή για παροχή υπηρεσιών τότε μπορεί να επιδικαστεί εύλογη αποζημίωση για προσφερθείσες υπηρεσίες (quantum meruit). Η απόδοση αποζημιώσεων σε αυτή τη βάση επενεργεί και προκύπτει ως κανόνας δικαίου[4], όμως υπό την προϋπόθεση ότι υπήρχε μεταξύ των μερών συμφωνία για την παροχή των υπηρεσιών. Κατάληξη. Ενόψει των πιο πάνω και για τους λόγους που έχω εξηγήσει, καταλήγω ότι η αγωγή δεν μπορεί να επιτύχει και απορρίπτεται. Ακολουθώντας το αποτέλεσμα, τα έξοδα της αγωγής επιδικάζονται υπέρ των Εναγόμενων και εναντίον του Ενάγοντα, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ..................... Γ. Κυθραιώτου-Θεοδώρου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] C&A Pelekanos Assoc. Ltd v Πελεκάνου