← Κύπρος

Κκαϊλή ως διαχειριστού της περιουσίας της συζύγου του Κυριακής Κκαϊλή ν. Λιασής κ.α., Αρ. Αγωγής: 4729/10, 10/6/2019

Κκαϊλή ως διαχειριστού της περιουσίας της συζύγου του Κυριακής Κκαϊλή ν. Λιασής κ.α., Αρ. Αγωγής: 4729/10, 10/6/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup

  1. on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A287 Αρ. Αγωγής: 4729/10 Μεταξύ: XXXXX Κκαϊλή ως διαχειριστού της περιουσίας της συζύγου του Κυριακής Κκαϊλή αμφότεροι από τα Λατσιά προς όφελος του ιδίου και των παιδιών τους Ενάγοντες και 1. XXXXX Λιασής 2. XXXXX Λιασή 3. XXXXX Λιασής 4. Άστρασολ Λτδ 5. Επίσημος Παραλήπτη (ως εκκαθαριστή της περιουσίας της εταιρείας "Liasis Shoelasts Company Ltd" 6. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας (Διά Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας και Υπουργείου Εργασίας και Τμήμα Πολεοδομίας) 7. Δήμος Λατσιών Εναγόμενοι Ημερομηνία: 10 Ιουνίου 2019 Για ενάγοντα: κος Λουκής Λουκαΐδης με κα Λουκία Πατσαλίδου Για εναγόμενους 3 & 4: κα Ελένη Μιντή Για εναγόμενο 6: κος Ανδρέας Χριστοφόρου Α Π Ο Φ Α Σ Η (για εναγομένους 3, 4 & 6) Η παρούσα, είναι μια από τις 22 αγωγές που συνεκδικάστηκαν ως προς το θέμα της ευθύνης, τις οποίες καταχώρησαν κάτοικοι και εργαζόμενοι στην περιοχή Λατσιών, εναντίον των εναγομένων για οχληρία και αμέλεια που προξενείτο από το εργοστάσιο Άστρασολ. Η παρούσα αγωγή κινήθηκε από τον ενάγοντα ως διαχειριστή της περιουσίας της αποβιωσάσης συζύγου του, Κυριακής Κκαϊλή. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, ο ενάγων εγκαταστάθηκε στη διεύθυνση XXXXX 6Α στα Λατσιά, από το 1980. Η οικία του ενάγοντα στην οποία διέμενε με την σύζυγό του Κυριακή Κκαϊλή, εφάπτεται του επίδικου εργοστασίου της Άστρασολ. Αναφέρεται στην συνέχεια στην έκθεση απαίτησης ότι το πιο πάνω εργοστάσιο, από το 1976 κατασκεύαζε σόλες παπουτσιών και λειτουργούσε από η ώρα 6.00 π.μ. μέχρι 1.00 π.μ. καθημερινώς, εκτός Κυριακής και ορισμένα Σάββατα. Κατά την λειτουργία του, το εργοστάσιο προκαλούσε υπερβολικούς και ανυπόφορους θορύβους και εξέπεμπε ενοχλητικές και επικίνδυνες για την υγεία ουσίες και συγκεκριμένα το διχλωρομεθάνιο (R40), το οποίο εμπίπτει στην κατηγορία των καρκινογόνων ουσιών. Στα 10 μέτρα από το παράθυρο της οικίας τους, καθαρίζονταν τα φίλτρα των μηχανημάτων του εργοστασίου και στα 20 μέτρα, τα φουγάρα του εν λόγω εργοστασίου εξέπεμπαν αναθυμιάσεις μιας καρκινογόνου ουσίας, του διχλωρομεθανίου. Από τις 6.00 π.μ. ξεκινούσαν τα μηχανήματα του εργοστασίου και δούλευαν μέχρι τη 1 μετά τα μεσάνυχτα, προκαλώντας ανυπόφορα δυνατούς θορύβους. Δεν μπορούσαν να ανοίξουν τα παράθυρα της οικίας τους ούτε να βγουν στη βεράντα τους. Τα βαρέλια με την καρκινογόνο ουσία διχλωρομεθάνιο, ήταν στοιβαγμένα στον εξωτερικό χώρο του εργοστασίου, κοντά στην οικία του ενάγοντα. Ο ενάγων και η σύζυγός του, έκαναν παράπονα και επιστολές στο Δήμο Λατσιών, στο Υπουργείο Εργασίας, στην Πολεοδομία και στο Υπουργείο Υγείας, χωρίς όμως θετική ανταπόκριση. Ως αποτέλεσμα της έκθεσης στο διχλωρομεθάνιο, η σύζυγος του ενάγοντα Κυριακή Κκαϊλή διεγνώσθη με καρκίνο του μαστού σε ηλικία 53 ετών. Υπεβλήθη σε δεξιά μαστεκτομή και λεμφαδενικό καθαρισμό στις 15/3/2000 και έκανε χημειοακτινοθεραπεία και ορμονοθεραπεία. Παρουσίασε μεταστάσεις στα κοκάλα και στο συκώτι για τις οποίες υπεβλήθη σε διάφορες θεραπείες, το 2005. Η σύζυγος του ενάγοντα έτυχε επίσης θεραπείας στο Ογκολογικό Κέντρο της Τράπεζας Κύπρου και στο Ιπποκράτειο Ιατρικό Κέντρο. Απεβίωσε τελικά από την ασθένεια του καρκίνου, στις 7/3/2009 σε ηλικία 63 ετών. Είναι η θέση του ενάγοντα ότι η ασθένεια του καρκίνου προκλήθηκε στην αποβιώσασα σύζυγο του, λόγω της συνεχούς έκθεσης της στην καρκινογόνα ουσία διχλωρομεθάνιο που εξέπεμπε το εργοστάσιο της Άστρασολ, το οποίο εφαπτόταν της οικίας τους. Ως εκ τούτου, ο ενάγοντας αιτείται ειδικές, γενικές καθώς και τιμωρητικές αποζημιώσεις για παράνομη επέμβαση στα πιο κάτω δικαιώματα του. α) ζωής και υγείας, (β) κατοικίας, (γ) σεβασμού της ιδιοκτησίας, (δ) σεβασμού της ιδιωτικής ζωής και (ε) σεβασμού του δικαιώματος οικογένειας. Στις 29.12.2017, εκδόθηκε απόφαση στις πιο πάνω συνεκδικαζόμενες αγωγές με την οποία το Δικαστήριο έκρινε ότι οι εναγόμενοι 3, 4 & 6, ευθύνονταν για την δημιουργία συμπλέγματος καρκίνου στην περιοχή γύρω από το εργοστάσιο της Άστρασολ. Το Δικαστήριο έκρινε αφού άκουσε και αξιολόγησε μαρτυρία εμπειρογνωμόνων, ότι η εκπομπή από τα φουγάρα του εν λόγω εργοστασίου της καρκινογόνου ουσίας διχλωρομεθάνιο (R40), προξένησε σύμπλεγμα καρκίνου στην περιοχή γύρω από το εργοστάσιο. Ειδικά για την παρούσα αγωγή, υπήρξε εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο καρκίνος του μαστού με μεταστατικές εντοπίσεις στο ήπαρ και στα κόκκαλα που διαγνώσθηκε στην σύζυγο του ενάγοντα και την οδήγησε στον θάνατο στις 7/3/2009, οφείλεται στο σύμπλεγμα καρκίνου που δημιούργησε το πιο πάνω εργοστάσιο της Άστρασολ, λόγω των συστηματικών εκπομπών διχλωρομεθανίου από το 1976 μέχρι το 2009. Αναφορικά με την Δημοκρατία, αποφασίσθηκε ότι φέρει ευθύνη έναντι των εναγόντων που συνίσταντο σε παραλείψεις και παραβιάσεις των νομίμων καθηκόντων της για πλημμελή έλεγχο του επίδικου εργοστασίου. Επιπλέον, η Δημοκρατία χορήγησε στην Άστρασολ πιστοποιητικό Διεργασίας και Άδεια Εκπομπής Αερίων Αποβλήτων χωρίς να έχει εξασφαλιστεί πολεοδομική άδεια για παραγωγή σόλων υποδημάτων στα υποστατικά που λειτουργούσε ως εργοστάσιο. Και αυτό, γνωρίζοντας ότι τέτοια άδεια δεν μπορούσε να παραχωρηθεί στα συγκεκριμένα υποστατικά που βρισκόταν σε μικτή βιοτεχνική - οικιστική περιοχή. Μετά την έκδοση της πιο πάνω απόφασης για την ευθύνη, οι αγωγές αποσυνδέθηκαν προκειμένου να εκδικαστεί σε κάθε μια ξεχωριστά, το ζήτημα των αποζημιώσεων. Ακροαματική διαδικασία Στην παρούσα αγωγή, το γεγονός του θανάτου της συζύγου του ενάγοντα Κυριακής Κκαϊλή, είναι παραδεκτό από τους εναγομένους 3, 4 & 6. Αποτελεί επίσης εύρημα του Δικαστηρίου στην απόφαση για την ευθύνη ημ. 27.12.2017 ότι ο θάνατος της πιο πάνω αποβιωσάσης, είναι αποτέλεσμα του συμπλέγματος καρκίνου που δημιουργήθηκε στην περιοχή από τις πιο πάνω παράνομες πράξεις των εναγομένων 3, 4 και 6. Δηλώθηκαν επίσης ειδικές ζημιές για τον ενάγοντα στο συμφωνηθέν ποσόν των €3.351,98 με νόμιμο τόκο από την καταχώρηση της αγωγής. Ακολούθως, καμία πλευρά δεν παρουσίασε μαρτυρία αναφορικά με το ζήτημα των αποζημιώσεων. Ως εκ τούτου, οι συνήγοροι περιορίστηκαν σε αγορεύσεις, αναφορικά με το ποσόν που δικαιούται ο ενάγων ως γενικές αποζημιώσεις για τον θάνατο της συζύγου του. Αγορεύσεις Ο συνήγορος των εναγουσών στην αγόρευση του, ισχυρίστηκε ότι στον υπολογισμό των αποζημιώσεων, το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη επιβαρυντικά στοιχεία όσον αφορά την συμπεριφορά τόσο του κράτους, όσο και των υπευθύνων του εργοστασίου της Άστρασολ. Αναφορικά με τις αποζημιώσεις για θάνατο, ο συνήγορος αναφέρθηκε στο υπέρτατο δικαίωμα της ζωής, το οποίο κατοχυρώνεται από όλα τα νομικά συστήματα που προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Επεσήμανε ότι στο Κυπριακό Σύνταγμα το δικαίωμα της ζωής προστατεύεται στο άρθρο 7 και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, στο άρθρο 2. Επιπλέον, η σχετική νομολογία του ΕΔΑΔ, τονίζει ότι η προστασία αυτού του ανθρώπινου δικαιώματος, ισχύει τόσο για εκ προθέσεως πρόκληση του θανάτου όσο και εξ αμελείας. Κατά τον συνήγορο, στην παρούσα αγωγή το ποσόν των αποζημιώσεων λόγω πρόκλησης θανάτου δεν πρέπει να περιοριστεί στην αποζημίωση λόγω απώλειας (bereavement) αλλά πρέπει να επιδικαστούν επιπλέον αποζημιώσεις και για την οδύνη που προκαλεί ο θάνατος, στους οικείους του αποβιώσαντος και της συνεπακόλουθης παραβίασης του Συνταγματικού δικαιώματος στην ζωή. Το βέβαιο είναι ότι με την πάροδο των ετών και την βελτίωση της ζωής του πληθυσμού γενικά, η αξία της ζωής που ήταν πάντα σημαντική, έχει σήμερα ενισχυθεί. Σε χώρες που διαπιστώθηκαν περιπτώσεις τοξικών αστικών αδικημάτων, οι αποζημιώσεις που έδωσαν τα Δικαστήρια, ήταν πολύ αυξημένες. Κατά τον συνήγορο, όσον αφορά την Δημοκρατία δικαιολογούνται οι τιμωρητικές αποζημιώσεις βάσει του κοινοδικαίου, σε περιπτώσεις που υπάρχει καταπιεστική, αυθαίρετη ή αντισυνταγματική ενέργεια από υπαλλήλους της Κυβέρνησης. Στην παρούσα περίπτωση δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι οι επίδικες πράξεις, έπληξαν συνταγματικό δικαίωμα και μάλιστα το πιο σοβαρό, αυτό της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας. Τα ίδια ισχύουν και για τους υπεύθυνους του εργοστασίου που ενώ γνώριζαν ότι τα φουγάρα του εξέπεμπαν καρκινογόνα υλικά, συνέχιζαν την λειτουργία του, αδιαφορώντας για την υγεία των περιοίκων και την βλάβη που τους προξενούσε. Ο συνήγορος εξέφρασε μάλιστα την άποψη ότι η πρόκληση καρκίνου στους ενάγοντες λόγω αδράνειας και αμέλειας των αρμόδιων κρατικών αρχών και των υπευθύνων του εργοστασίου, δεν απέχει ουσιαστικά από το έγκλημα της ανθρωποκτονίας. Γεγονός που δικαιολογεί, την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων. Αναφορικά με την παρούσα υπόθεση, ο συνήγορος ισχυρίστηκε ότι ο ενάγων υπέστη μεγάλη ταλαιπωρία λόγω της ασθένειας της συζύγου του. Κατά τον συνήγορο, δικαιολογείται σε αυτή την περίπτωση, η επιδίκαση όχι μόνο γενικών και ειδικών αποζημιώσεων αλλά και τιμωρητικών αποζημιώσεων. Ο συνήγορος εισηγήθηκε ότι για την παρούσα περίπτωση θα πρέπει να επιδικαστεί το ποσό €17.086,00 ως bereavement. Ως γενικές αποζημιώσεις, με παραπομπή σε Αμερικανική νομολογία, εισηγήθηκε το ποσό της κλίμακας στο ανώτερο της επίπεδο, δηλαδή €2.000.000. Ζήτησε επίσης όπως επιδικαστούν και τιμωρητικές αποζημιώσεις. Η συνήγορος των εναγομένων 3 & 4 στην δική της αγόρευση, χαρακτήρισε ως υπερβολικό τον χαρακτηρισμό της συμπεριφοράς των εναγομένων ως εγκληματικής. Ισχυρίστηκε ότι δεν ήταν σε γνώση των υπευθύνων του εργοστασίου ότι το διχλωρομεθάνιο ήταν καρκινογόνα ουσία. Θεωρείτο ως πιθανό καρκινογόνο υλικό και αυτό υπήρξε μάλιστα και ένα από τα επίδικα θέματα της αγωγής. Δεν μπορεί ως εκ τούτου να καταλογιστεί εσκεμμένη πρόκληση βλάβης, στην υγεία των εναγόντων. Κατά την συνήγορο δεν επέδειξαν οι εναγόμενοι τέτοια συμπεριφορά ώστε οι ενάγοντες να δικαιούνται σε τιμωρητικές αποζημιώσεις. Στην συνέχεια, η συνήγορος ισχυρίστηκε ότι δεν πρέπει να ληφθούν υπόψη οι αμερικάνικες αποφάσεις στις οποίες αναφέρθηκε ο συνήγορος του ενάγοντα. Επεσήμανε δε ότι τα κείμενα που εφοδίασε ο ενάγοντας το Δικαστήριο, δεν αποτελούν πιστά αντίγραφα αποφάσεων αλλά διάφορα δημοσιεύματα στον τύπο, αμφιβόλου ποιότητας και εγκυρότητας. Ήταν η εισήγηση της συνηγόρου ότι πέραν της αποζημίωσης για την απώλεια ζωής (bereavement)που, καμία άλλη αποζημίωση δεν μπορεί να είναι υπολογίσιμη, με τον τρόπο που επέλεξε ο ενάγων να χειριστεί την υπόθεση του. Επιπλέον, τα αιτούμενα ποσά είναι εκτός λογικής και στη σφαίρα της φαντασίας του ενάγοντα. Κατά την συνήγορο, τίποτα και κανένας μάρτυρας δεν υποστηρίζει, τα υπέρογκα ποσά που επιζητούνται. Ο συνήγορος του εναγομένου 6 Γενικού Εισαγγελέα στην δική του αγόρευση, επεσήμανε ως προς τις αιτούμενες αποζημιώσεις λόγω θανάτου, ότι οι ενάγοντες επικαλούνται την παραβίαση του άρθρου 7 του Συντάγματος και του άρθρου 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα δικαιώματα του ανθρώπου, που αφορά την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Παρέπεμψε επί του προκειμένου στην πρωτόδικη απόφαση του Ν. Σάντη Π.Ε.Δ Ξενοφώντος και Άλλοι v. Γενικού Εισαγγελέα, αρ. αγωγής 40/2013 που εκδόθηκε στις 31/12/2018, η οποία αφορούσε πρόκληση θανάτου μετά από καταδίωξη. Το Δικαστήριο εκεί δεν ασχολήθηκε με το θέμα της αμέλειας, αλλά μόνο με την παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή και επιδίκασε στους συγγενείς, στη μητέρα και στα αδέλφια του αποβιώσαντα, το ποσό των €35.000,00 στον καθένα, αλλά με βάση τα γεγονότα της συγκεκριμένης υπόθεσης και πλούσια νομολογία που αναλύει. Θεώρησε περαιτέρω ότι δεν υπήρχε λόγος να επιδικαστούν παραδειγματικές ή τιμωρητικές αποζημιώσεις. Κατά την άποψη του συνηγόρου, αν το Δικαστήριο στην παρούσα αποφασίσει να επιδικάσει αποζημιώσεις με βάση την νομολογία που παρατέθηκε στην συγκεκριμένη υπόθεση δεν θα πρέπει να επιδικαστεί μεγαλύτερο ποσό. Ο συνήγορος εισηγείται μάλιστα χαμηλότερο ποσό, παρότι συμφωνεί με την συνήγορο για τους εναγομένους 3 & 4 ότι εκτός από την αγωγή 4730/10 που αφορά θάνατο ανήλικου, στις άλλες υποθέσεις δεν μπορεί το Δικαστήριο να κρίνει τον βαθμό επηρεασμού των εναγόντων. Στο σημείο αυτό, διευκρινίστηκε από τον συνήγορο του ενάγοντα, ότι η ταλαιπωρία λόγω θανάτου στενού συγγενικού προσώπου δυνάμει τις οποίας αιτείται ο ενάγων αποζημιώσεις, περιλαμβάνει σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης, όλα εκείνα τα οποία ενσωματώνονται ως ανθρώπινα δικαιώματα και ιδιαίτερα το δικαίωμα της ζωής που προστατεύει το Σύνταγμα. Αποζημιώσεις Όπως προαναφέρθηκε, το ζήτημα της ευθύνης των εναγομένων 3, 4 & 6, έχει κριθεί στην απόφαση για την ευθύνη ημ. 29.12.17. Είναι επίσης παραδεκτή η δημιουργία λόγω των παράνομων πράξεων των εναγομένων 3, 4 & 6, της ασθένειας του καρκίνου στην σύζυγο του ενάγοντα και ο θάνατος της από την ασθένεια αυτή. Γεγονότα που επίσης υπήρξαν ευρήματα του Δικαστηρίου στα πλαίσια της απόφασης για το ζήτημα της ευθύνης. Επιπλέον, οι ειδικές ζημιές του ενάγοντα έχουν συμφωνηθεί από του διαδίκους, στο ποσόν των €3,351,98. Ως εκ τούτου, το μόνο θέμα που απομένει να αποφασιστεί, είναι το ύψος των αποζημιώσεων που δικαιούται ο ενάγων για τον θάνατο που προκλήθηκε από την ασθένεια του καρκίνου στην σύζυγο του, λόγω της πιο πάνω παράνομης συμπεριφορά των εναγομένων 3, 4 και 6. Προκύπτει από τα δικόγραφα και τις αγορεύσεις των συνηγόρων ότι ο ενάγων αιτείται δύο ειδών αποζημιώσεις. Η πρώτη αφορά την απώλεια λόγω θανάτου (bereavement) και η δεύτερη, απαίτηση για παραβίαση του Συνταγματικού δικαιώματος της ζωής όπως κατοχυρώνεται από το άρθρο 7 του Συντάγματος και το άρθρο 2 της Ευρωπαϊκής Συνθήκης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Αιτείται περαιτέρω την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων. Αποζημιώσεις για απώλεια Όσον αφορά τις αποζημιώσεις για απώλεια (bereavement), αυτές καθορίζονται περιοριστικά στο άρθρο 58 του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.148, στο ποσόν των €17.085,90 (£10.000,00). Σύμφωνα με το άρθρο 58.8 του Κεφ. 148, η αξίωση για αποζημιώσεις λόγω απώλειας θα είναι μόνο για όφελος— (α) της συζύγου του αποβιώσαντος ή του συζύγου της αποβιωσάσης και των τέκνων αυτού ή αυτής· (β) σε περίπτωση που δεν υπάρχει σύζυγος ή τέκνα του αποβιώσαντος— (
  2. i)των γονέων του, εάν αυτός ήταν τέκνο που γεννήθηκε πριν ή κατά τη διάρκεια γάμου των γονέων του, (
  3. ii)της μητέρας του, εάν αυτός ήταν τέκνο που γεννήθηκε χωρίς γάμο των γονέων του, (iii) του πατέρα του, αν αυτός το είχε αναγνωρίσει· Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 58.11 του Κεφ. 148, η αγωγή για αποζημιώσεις λόγω απώλειας, εγείρεται από τον διαχειριστή της περιουσίας του αποβιώσαντος, προς όφελος των δικαιούχων που προβλέπονται στο άρθρο 58.8 του Νόμου και το ποσόν καταμερίζεται εξίσου μεταξύ τους. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει διαχειριστής, η αγωγή μπορεί να εγερθεί από οιοδήποτε δικαιούχο. Στην παρούσα υπόθεση, το ποσόν των €17.085,90 για αποζημίωση λόγω απώλειας, θα επιδικαστεί στον ενάγοντα ως διαχειριστή της περιουσίας της αποβιωσάσης προκειμένου να καταμεριστεί εξίσου μεταξύ των δικαιούχων που προβλέπει ο Νόμος, στα πλαίσια της εν λόγω διαχείρισης. Αποζημιώσεις για παραβίαση του άρθρου 7 του Συντάγματος και του άρθρου 2 της της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Όπως προαναφέρθηκε, πέραν των αποζημιώσεων για απώλεια (bereavement), ο ενάγων αιτείται και επιπλέον αποζημιώσεις λόγω παραβίασης του άρθρου 7 του Συντάγματος και του άρθρου 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), που αφορούν της προστασία της ανθρώπινης ζωής. Τόσο το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) όσον και το Ανώτατο Δικαστήριο της Κύπρου, έχουν ασχοληθεί κατ' επανάληψη με την ερμηνεία του άρθρου 2 της ΕΣΔΑ. Στην Κύπρο, η επιδίκαση αποζημιώσεων για παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξετάστηκε από την πλήρη ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στην θεμελιακή υπόθεση Γιάλλουρος ν. Νικολάου

(2001)1 ΑΑΔ
  1. Αναγνωρίστηκε μεταξύ άλλων ότι η παραβίαση ανθρώπινου δικαιώματος δίδει δικαίωμα για διεκδίκηση αποζημιώσεων μέσω της δικαστικής οδού. Η ίδια αρχή επιβεβαιώθηκε στην μεταγενέστερη υπόθεση Δημοκρατίας ν. Πάλμα κα Πολ. Έφεση 44/13 ημ. 19.11.
  2. Η υπόθεση αφορούσε τον θάνατο έφεδρου στρατιώτη κατά την Τούρκική εισβολή. Κρίθηκε ότι η Δημοκρατία με την πλημμελή εκτέλεση των υποχρεώσεων της κατά την περισυλλογή και ταφή της σωρού του εν λόγω στρατιώτη και την παράλειψή της να διενεργήσει την δέουσα έρευνα, παραβίασε την υποχρέωση της κάτω από το άρθρο 7 του Συντάγματος και το άρθρο 2 της ΕΣΔΑ. Αναφορικά με το ζήτημα των αποζημιώσεων, λέχθηκαν στην υπόθεση Πάλμα τα εξής: « Το ζήτημα των αποζημιώσεων για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξετάστηκε από την Πλήρη Ολομέλεια στη Γιάλλουρος (ανωτέρω), με ευρεία αναφορά τόσο στην ημεδαπή όσο και στη διεθνή νομολογία. Αναγνωρίστηκε εν πρώτοις ότι η παραβίαση ανθρώπινου δικαιώματος παρέχει δικαίωμα έννομης προστασίας μέσω της δικαστικής οδού, με τις θεραπείες του δικαίου. Αναγνώριση που συνάδει με την αρχή δικαίου ότι όπου υπάρχει αδικοπραξία (wrong) πρέπει να υπάρχει και θεραπεία. Το θύμα επομένως παραβίασης ανθρώπινου δικαιώματος δικαιούται σε αποζημίωση, με προεξάρχουσα την αρχή της δίκαιης αποζημίωσης (equitable compensation) η οποία είναι το μέτρο των αποζημιώσεων τόσο για την υλική όσο και τη μη υλική ζημία, γνωστή ως ηθική ζημία (moral damages). Ζημιά που, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει την ανησυχία, θλίψη, αγωνία, το αίσθημα αδικίας, τον δυσμενή επηρεασμό του τρόπου ζωής, τον πόνο και την οδύνη. Πέραν τούτων αναγνωρίστηκε ότι οι αποζημιώσεις μπορεί να προσλάβουν επιβαρυντικό χαρακτήρα όπου η βλάβη είναι ποικιλοτρόπως βαριά και, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μπορεί να προσλάβουν τιμωρητικό χαρακτήρα προς παραδειγματισμό. Σημειώθηκε ωστόσο ότι μέχρι τότε δεν είχαν εγκριθεί τιμωρητικές αποζημιώσεις για παραβίαση ανθρώπινου δικαιώματος..» Στην Γιάλλουρος (ανωτέρω) τονίστηκε επίσης ότι πολλά από τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα που διασφαλίζει η ΕΣΔΑ, συνιστούν στο αγγλικό δίκαιο το αντικείμενο προστασίας αστικών αδικημάτων. Το θέμα πραγματεύεται αναλυτικά σε μελέτη του ο Λόρδος Bingham, η οποία συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο του "The Business of Judging, Selected Essays and Speeches" Oxford University Press
(2000). Όπως επεξηγεί, παραβιάσεις πλείστων των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συνιστούν στην Αγγλία το αντικείμενο προστασίας, κάτω από το δίκαιο των αστικών αδικημάτων (Tort). Παρόλα αυτά, το δικαίωμα αγωγής για παραβίαση Συνταγματικού δικαιώματος είναι αυτοφυές, ανεξαρτήτως του ότι κατά την διάπλαση του, μπορούν να εξεταστούν ζητήματα και να διατυπωθούν δικαστικά ευρήματα που άπτονται αμελούς συμπεριφοράς ή άλλου αστικού αδικήματος. Το γεγονός αυτό δεν επηρεάζει ούτε ακυρώνει την δυνατότητα καταχώρησης αγωγής και στην βάση παραβίασης Συνταγματικού δικαιώματος, πέραν της βάσης αγωγής δυνάμει του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου. Εκτενής ανάλυση γίνεται επί του προκειμένου στην πρωτόδική απόφαση Ξενοφώντος ν. Γενικού Εισαγγελέα ημ. 31.12.2018 του Ν. Σάντη ΠΕΔ στην αγωγή 40/13 του Ε.Δ. Λευκωσίας στις σελίδες 10 και 11. Στην ίδια πρωτόδικη απόφαση, παρατίθεται το πιο κάτω απόσπασμα από την Αγγλική απόφαση Rabone and Another v. Pennine Care NHS Foundation Trust
(2012)2 All ER 381,
(2012)UKSC 2 όπου αναφέρεται ότι η παράβαση συνταγματικού δικαιώματος μπορεί να αχθεί στο Δικαστήριο, μόνο από πρόσωπα που είναι θύματα αυτής της παράνομης και αντισυνταγματικής συμπεριφοράς. Λέχθηκαν συγκεκριμένα τα εξής: «Section 7
(1)of HRA provides that a claim that a public authority has acted in a way which is incompatible with the Convention right may be brought before the courts only if the person bringing the complaint "is (or would be) a victim of the unlawful act". » Στην αγγλική υπόθεση Al Hassan-Daniel and another v Revenue and Customs Commissioners [2011] 2 All ER 31, [2010] EWCA Civ 1443, λέχθηκε ότι ο όρος θύμα (victim), περιλαμβάνει και τους στενούς συγγενείς προσώπου του οποίου έχουν κατ' ισχυρισμόν παραβιαστεί τα ανθρώπινα δικαιώματα του. Λέχθηκαν συγκεκριμένα τα εξής: « In brief, the word 'victim' in s 7
(1)of the 1998 Act is given its autonomous convention meaning by s 7
(7), a meaning which the jurisprudence makes clear can include the close relatives of an individual who has allegedly fallen victim to a violation of his or her convention rights.» Το άρθρο 7 του Συντάγματος που μας ενδιαφέρει για σκοπούς της παρούσας, κατ' ουσίαν αναπαράγει το άρθρο 2 της ΕΣΔΑ και προνοεί τα εξής: «
(1)Το δικαίωμα εκάστου προσώπου εις την ζωήν προστατεύεται υπό του νόμου. Εις ουδένα δύναται να επιβληθή εκ προθέσεως θάνατος, ή μη εις εκτέλεσιν θανατικής ποινής εκδιδομένης υπό Δικαστηρίου εν περιπτώσει αδικήματος τιμωρουμένου υπό του νόμου διά της ποινής ταύτης.
(2)Ο θάνατος δεν θεωρείται ως επιβαλλόμενος κατά παράβασιν του άρθρου τούτου εις ας περιπτώσεις θα επήρχετο συνεπεία χρήσεως βίας καταστάσεις απολύτως αναγκαίας: α) διά την υπεράσπισιν οιουδήποτε προσώπου κατά παρανόμου βίας. β) διά την πραγματοποίησιν νομίμου συλλήψεως ή προς παρεμπόδισιν αποδράσεως προσώπου νομίμως κρατουμένου. γ) διά την καταστολήν, συμφώνως τω νόμω, στάσεως ή ανταρσίας.» Στην απόφαση Oneryildiz v. Turkey [2004] ECHR 657 του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), αναφέρεται ότι η ερμηνεία του άρθρου 2 καθοδηγείται από την ιδέα ότι το αντικείμενο και ο σκοπός της Σύμβασης ως εργαλείο για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, απαιτεί ότι οι πρόνοιες του θα ερμηνεύονται και θα εφαρμόζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να καθιστούν τις ασφαλιστικές δικλείδες που εμπεριέχει, πρακτικές και αποτελεσματικές (βλ. παρ. 69 της απόφασης). Αναφέρεται ακόμα στην παρ.71 της πιο πάνω απόφασης ότι το άρθρο 2 δεν αφορά αποκλειστικά σε θανάτους από τη χρήση βίας αντιπροσώπων του κράτους αλλά επίσης, εκθέτει ένα θετικό καθήκον στο κράτος να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσει τις ζωές, εκείνων που είναι εντός της δικαιοδοσίας του. Λέχθηκαν συγκεκριμένα τα εξής: « 71. In this connection, the Court reiterates that Article 2 does not solely concern deaths resulting from the use of force by agents of the State but also, in the first sentence of its first paragraph, lays down a positive obligation on States to take appropriate steps to safeguard the lives of those within their jurisdiction.» Αυτή η υποχρέωση πρέπει να ερμηνεύεται ότι ισχύει σε κάθε δραστηριότητα είτε δημόσια, είτε όχι, κατά την οποία το δικαίωμα της ζωής μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο, και κατά μείζονα λόγο, στην περίπτωση βιομηχανικών δραστηριοτήτων, οι οποίες εκ της φύσης τους είναι επικίνδυνες. Στοιχείο που εντοπίζεται στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Το θετικό καθήκον λήψης όλων των κατάλληλων μέτρων για τη διασφάλιση της ζωής για σκοπούς του άρθρου 2, υπαγορεύει πάνω από όλα το πρωτογενές καθήκον στο κράτος να εγκαθιδρύσει το νομικό και διοικητικό πλαίσιο που θα παρέχει αποτελεσματική αποτροπή, έναντι απειλών στο δικαίωμα της ζωής (βλ. παρ.89). ΟΙ ίδιες αρχές τονίζονται και στο σύγγραμμα του Ανδρέα Λοΐζου «Σύνταγμα Κυπριακής Δημοκρατίας» Λευκωσία 2001 όπου στην σελ. 41, αναφέρονται τα εξής: « Ήταν φυσικό το πρώτο δικαίωμα το οποίο διασφαλίζεται από το Σύνταγμα και βέβαια το άρθρο 2 της Σύμβασης να είναι το δικαίωμα της ζωής. Το άρθρο αυτό κατατάσσεται, όπως ετόνισε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, ως ένα από τις πιο θεμελιώδης διατάξεις της Σύμβασης. Η υποχρέωση που επιβάλλεται από το άρθρο 2 της Σύμβασης, διαβάζοντάς το σε συνδυασμό με τη γενική υποχρέωση του κράτους να διασφαλίζει τα δικαιώματα που καθορίζονται σ' αυτή, δεν ασχολείται αποκλειστικά με την εκ προθέσεως δολοφονία που είναι αποτέλεσμα χρήσης βίας από αντιπροσώπους του κράτους αλλά επεκτείνεται, με την πρώτη πρόταση του άρθρου 2
(1), στην επιβολή θετικής υποχρέωσης στο κράτος όπως το δικαίωμα ζωής πρέπει να προστατεύεται από το νόμο.» Περαιτέρω, το άρθρο 13 της Σύμβασης προνοεί για την παροχή αποτελεσματικής θεραπείας σε πρόσωπα που παραβιάζονται τα ανθρώπινα τους δικαιώματα. Έχει ως εξής: «Οιοσδήποτε του οποίου τα δικαιώματα ή ελευθερίες που προνοούνται στη Σύμβαση παραβιάζονται, θα πρέπει να έχει αποτελεσματική θεραπεία ενώπιον των εθνικών αρχών ανεξαρτήτως του ότι η παραβίαση έχει διαπραχθεί από πρόσωπα ενεργώντας υπό την επίσημη αρμοδιότητα τους.» Στην Oneryildiz (ανωτέρω), σημειώνεται στην παρ.145 ότι το άρθρο 13 της Σύμβασης απαιτεί όπως το εθνικό νομικό σύστημα καταστήσει διαθέσιμη αποτελεσματική θεραπεία, καθιστώντας εφικτό για την αρμόδια εθνική αρχή να εξετάσει την ουσία ενός συζητήσιμου παραπόνου κάτω από τη Σύμβαση. Ο σκοπός του, είναι να προνοήσει τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα να μπορούν να εξασφαλίσουν την αρμόζουσα δικαστική θεραπεία σε εθνικό επίπεδο για παραβιάσεις των δικαιωμάτων τους δυνάμει της Σύμβασης χωρίς να πρέπει να κινήσουν τον διεθνή μηχανισμό υποβολής παραπόνου, ενώπιον του ΕΔΑΔ. Σημειώνεται επιπλέον στην παρ.147 της απόφασης Oneryildiz ότι όταν διαπιστώνονται παραβιάσεις δικαιωμάτων που κατοχυρώνονται από το άρθρο 2, χρηματικές και μη χρηματικές αποζημιώσεις (pecuniary and non-pecuniary damage) θα πρέπει ως ζήτημα αρχής, να είναι δυνατές ως μέρος του εύρους των διαθέσιμων θεραπειών. Στην πρωτόδικη απόφαση Παπαδοπούλου κα ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας Αγ. αρ. 1600/12 του Ε.Δ. Λάρνακας ημ. 19.5.2016, γίνεται από τον Χ Μαλαχτό Π.Ε.Δ, εκτενής αναφορά σε νομολογία του ΕΔΑΔ αναφορικά με την προστασία του δικαιώματος της ζωής που κατοχυρώνει το άρθρο 2 της Σύμβασης. Παραθέτω στην συνέχεια την εν λόγω νομολογία όπως παρουσιάστηκε στην πιο πάνω πρωτόδικη απόφαση. Αιτητής στην Oneryildiz ήταν ο επικεφαλής μιας οικογένειας που διέμενε σε παραγκούπολη δίπλα σε δημοτικό σκουπιδότοπο στην Κωνσταντινούπολη. Σύμφωνα με έκθεση εμπειρογνωμόνων που έγινε το 1991, ο σκουπιδότοπος λειτουργούσε κατά παράβαση των σχετικών κανονισμών και ήταν επικίνδυνος για την υγεία. Τον Απρίλιο του 1993 σημειώθηκε έκρηξη μεθανίου στον σκουπιδότοπο που προκάλεσε κατολισθήσεις, οι οποίες καταπλάκωσαν δέκα παράγκες που χρησιμοποιούνταν ως κατοικίες μεταξύ των οποίων και την παράγκα της οικογένειας του αιτητή. Έχασαν την ζωή τους 39 πρόσωπα, μεταξύ των οποίων η σύζυγος του αιτητή και επτά από τα δέκα παιδιά του. Την τραγωδία ακολούθησε έρευνα και δύο δήμαρχοι αντιμετώπισαν κατηγορίες για αμέλεια κατά την διεκπεραίωση των καθηκόντων τους. Όπως διαπίστωσε το ΕΔΑΔ, δεν διώχθηκαν ποινικά στη βάση σοβαρότερων άλλων ποινικών αδικημάτων που προνοούνταν στον τουρκικό ποινικό κώδικα και είχαν εφαρμογή στα περιστατικά της υπόθεσης. Ήταν περαιτέρω διαπίστωση του ΕΔΑΔ ότι οι τουρκικές αρχές, σε διάφορα επίπεδα, γνώριζαν ή όφειλαν να γνωρίζουν ότι υφίστατο πραγματικός και άμεσος κίνδυνος στη ζωή και την υγεία των ανθρώπων που ζούσαν κοντά στο σκουπιδότοπο, αλλά είτε απέτυχαν να λάβουν την απαιτούμενη δράση ή ακόμα αντιτέθηκαν στην υιοθέτηση των αναγκαίων επειγόντων μέτρων. Επιδικάστηκαν από το ΕΔΑΔ υπέρ του αιτητή χρηματικές αποζημιώσεις που περιελάμβαναν αποζημίωση για απώλεια πηγής εισοδήματος. Επιδικάστηκαν ακόμα μη χρηματικές αποζημιώσεις για όσα υπέφερε ο αιτητής ως αποτέλεσμα των παραβιάσεων του άρθρου 2 της Σύμβασης που διαπιστώθηκαν. Αναφέρεται ότι το Δικαστήριο προβαίνοντας σε δίκαιο καθορισμό (equitable assessment) έλαβε υπόψη τις επιμέρους περιστάσεις της υπόθεσης, περιλαμβανομένης της οδύνης των τριών παιδιών του αιτητή που επιβίωσαν. Επιδικάστηκαν €33.750,00 για τον αιτητή και κάθε ένα από τα τρία παιδιά του, στο σύνολο €135.000,00 ως μη χρηματικές αποζημιώσεις. Στην υπόθεση Kontrova v. Slovakia (Appl.no.7510/04, Judgment 31.5.2007), η αιτήτρια είχε καταγγείλει στις αστυνομικές αρχές της Σλοβακίας όπου διέμενε με τον σύζυγο της. Η καταγγελία αφορούσε στο γεγονός ότι ο τελευταίος είχε οπλιστεί και απειλούσε να σκοτώσει τα δύο παιδιά τους και τον εαυτό του. Τέσσερεις ημέρες μετά πραγματοποίησε την απειλή του. Το ΕΔΑΔ κατέληξε ότι η Σλοβακία είχε ευθύνη κάτω από το άρθρο 2 της Σύμβασης για την αποτυχία των αστυνομικών της αρχών να παρέμβουν και να εξασφαλίσουν τις ζωές των παιδιών της. Επιδικάστηκε προς όφελος της αιτήτριας, ως μη χρηματικές αποζημιώσεις, το ποσό των €25.000,
  1. H Dink v. Turkey (Appl.no.2668/07, 6102/08, 30079/08, 7072/09 και 7124/09, Judgment 14.9.2010) αφορούσε τη δολοφονία από εξτρεμιστικά στοιχεία ενός δημοσιογράφου στην Τουρκία. Το ΕΔΑΔ κατέληξε ότι η Τουρκία απέτυχε στην υποχρέωση της να προστατέψει τη ζωή του δημοσιογράφου. Οι τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας γνώριζαν για την έντονη εχθρότητα προς το δημοσιογράφο στους εθνικιστικούς κύκλους. Η αστυνομία είχε πληροφορίες για την πιθανότητα απόπειρας εξόντωσης του ακόμα και για την ταυτότητα των υπόπτων υποκινητών. Ο κίνδυνος δολοφονίας ήταν πραγματικός και επικείμενος. Επιδικάστηκε προς όφελος της συζύγου και των τριών παιδιών του δημοσιογράφου ως μη χρηματικές αποζημιώσεις, το συνολικό ποσό των €100.000,00 και προς όφελος του αδερφού του, ποσό €5.000,
  2. Στην Ιlbeyi Kemaloglu and Meriye Kemaloglu v. Turkey (Appl.no.19986/06, Judgment 10.4.2012), ο επτάχρονος γιός των αιτητών είχε βρεθεί νεκρός, παγωμένος από το κρύο κοντά σε ποτάμι στη διαδρομή που επιχείρησε να κάμει πεζός από το σχολείο του στο σπίτι. Οι μαθητές είχαν αφεθεί να σχολάσουν πριν την κανονική ώρα και το δημοτικό λεωφορείο που χρησιμοποιούσε ο επτάχρονος δεν είχε ειδοποιηθεί για το γεγονός ότι το σχολείο είχε κλείσει πιο νωρίς. Το ΕΔΑΔ διαπίστωσε παραβίαση της θετικής υποχρέωσης του κράτους κάτω από το άρθρο 2 της Σύμβασης, να προστατέψει τη ζωή του επτάχρονου. Επιδικάστηκε προς όφελος των αιτητών - γονέων του παιδιού ως μη χρηματικές αποζημιώσεις, το συνολικό ποσό των €50.000,
  3. Στην Budayeva and Others v. Russia (Appl.nos.15339/2, 21166/2, 20058/02, 11673/02 και 15343/02, Judgment 20.3.2008) ο σύζυγος της αιτήτριας είχε σκοτωθεί ενώ βρισκόταν εντός της κατοικίας τους που κατέπεσε και τον καταπλάκωσε αφού κτυπήθηκε από κατολίσθηση λάσπης. Το ΕΔΑΔ κατέληξε ότι δεν υφίστατο δικαιολογία για την παράλειψη των αρχών να θέσουν σε εφαρμογή σχέδια διαμόρφωσης του εδάφους και πολιτικές για αντιμετώπιση κρίσεων σε μια επικίνδυνη περιοχή, αναφορικά με την έκθεση των κατοίκων σε προβλεπτό θανάσιμο κίνδυνο. Οι διοικητικές παραλείψεις επηρέασαν αρνητικά την εφαρμογή σχεδίων και συνδέθηκαν αιτιολογικά με το θάνατο του συζύγου της αιτήτριας. Κρίθηκε ότι το κράτος είχε αποτύχει να εκτελέσει τη θετική του υποχρέωση να εγκαθιδρύσει το νομικό και διοικητικό πλαίσιο που θα εξασφάλιζέ αποτελεσματική αποτροπή έναντι των κινδύνων για τη ζωή, όπως απαιτείται από το άρθρο 2 της Σύμβασης. Επιδικάστηκαν υπέρ της αιτήτριας μη χρηματικές αποζημιώσεις ύψους €30.000,
  4. Στην παρούσα, ο ενάγων εντάσσεται στην κατηγορία των θυμάτων παραβίασης του άρθρου 2 της ΕΣΔΑ, που αποτελεί μια εκ των βάσεων αγωγής, με αναφαίρετο δικαίωμα, στην καταχώριση απαίτησης κατά των εναγομένων 3, 4 &
  5. Προκύπτει από τα ευρήματα του Δικαστηρίου στην απόφαση για την ευθύνη ημ. 27.12.2017 ότι οι εναγόμενοι 3, 4 & 6 ευθύνονται για την δημιουργία συμπλέγματος καρκίνου στην περιοχή γύρω από το εργοστάσιο της Άστρασολ, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο της συζύγου του ενάγοντος από την ασθένεια του καρκίνου. Το δικαίωμα του ενάγοντα για απαίτηση αποζημιώσεων λόγω παραβίασης του ανθρωπίνου δικαιώματος στην ζωή, πηγάζει από μόνη την στενή συγγενική του σχέση με την αποβιώσασα σύζυγο του. Λόγω αυτής της στενής συγγενικής σχέσης, είναι κατά την κρίση μου αυταπόδεικτη η συναισθηματική φόρτιση που προκλήθηκε στον ενάγοντα και η οποία λογικά προκαλείται σε στενούς συγγενείς αποβιωσάντων, που πλήττονται και αποβιώνουν από την ασθένεια του καρκίνου. Όπως αυταπόδεικτη στην παρούσα υπόθεση, είναι η θλίψη, η απώλεια και το άγχος που προκάλεσε στον ενάγοντα, ο θάνατος της συζύγου του από την ασθένεια του καρκίνου. Έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστάσεων της παρούσας, τις συνθήκες που οδήγησαν στο θάνατο της συζύγου του ενάγοντα, την στενή συγγένεια του ενάγοντα ως συζύγου της αποβιωσάσης αλλά και την Κυπριακή οικονομική πραγματικότητα, κρίνω ότι το ορθό και δίκαιο ποσό μη χρηματικών αποζημιώσεων, που ο ενάγοντας δικαιούται για τα όσα αναμφίβολα έχει υποφέρει και θα συνεχίσει να υποφέρει και τον πόνο και την οδύνη από το θάνατο της συζύγου του, είναι αυτό των €50.000,
  6. Τιμωρητικές αποζημιώσεις Ο συνήγορος του ενάγοντα στην αγόρευση του, ζήτησε όπως επιδικασθούν περαιτέρω, και τιμωρητικές αποζημιώσεις εναντίον των εναγομένων 3, 4 &
  7. Τα Αγγλικά Δικαστήρια έχουν περιορίσει την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων σε περιπτώσεις αστικών αδικημάτων που προκύπτουν από την χρήση καταπιεστικής και αντισυνταγματικής συμπεριφοράς από λειτουργούς του δημοσίου. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και στην Κύπρο. Στη σημαντική για το υπό συζήτηση ζήτημα Κυπριακή υπόθεση Παπακοκκίνου ν. Κάνθερ 1 C.L.R 65, το Ανώτατο Δικαστήριο ρητά εξέφρασε την προτίμηση του σε μια ευρύτερη προσέγγιση του θέματος κατά τρόπο που επιτρέπει να επιδικάζονται παραδειγματικές αποζημιώσεις για συμπεριφορά που αποτελεί αστικό αδίκημα, όταν αυτή η συμπεριφορά είναι τόσο αξιόμεμπτη και αξιοκατάκριτη, πολύ δε περισσότερο όταν στοχεύει να γελοιοποιήσει το θύμα του αστικού αδικήματος, και έτσι να της αξίζει τιμωρία από πολιτικό Δικαστήριο. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω, κρίνω ότι από τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, το αίτημα για τιμωρητικές αποζημιώσεις δεν δικαιολογείται. Παρά το ότι ο θάνατος της συζύγου του ενάγοντα προκλήθηκε από τις συνεχόμενες παράνομες πράξεις των εναγομένων 3, 4 & 6, δεν εντοπίζονται στην παρούσα, στοιχεία ακραίας, αλαζονικής ή καταπιεστικής συμπεριφοράς, σε βαθμό τέτοιο που να δικαιολογούν σύμφωνα με την πιο πάνω νομολογία, την επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων. Τελική κατάληξη Ενόψει όλων των πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον των εναγομένων 3, 4 & 6 αλληλεγγύως και/ή κεχωρισμένως ως ακολούθως:
  8. €3.351,98 ειδικές αποζημιώσεις όπως συμφωνήθηκαν από τους διαδίκους.
  9. €17.085,90 για απώλεια (bereavement).
  10. €50,000,00 - για παραβίαση του άρθρου 2 της ΕΣΔΑ και του άρθρου 7 του Συντάγματος που κατοχυρώνει το δικαίωμα στην ζωή ως ανωτέρω αναλυτικά αναφέρεται. Όλα τα πιο πάνω ποσά να φέρουν νόμιμο τόκο από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής μέχρι εξοφλήσεως. Οι εναγόμενοι 3, 4 & 6 να επιβαρυνθούν επίσης με τα έξοδα της παρούσας διαδικασίας ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ............. Αλέξανδρος Α. Παναγιώτου Π.Ε.Δ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.