ΔΑΝΟΥ ν. CLEARFLOW LTD, Αρ. Αγωγής: 1444/2011, 19/4/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A217 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1444/2011 Μεταξύ: XXXXX ΔΑΝΟΥ Ενάγοντα και CLEARFLOW LTD Εναγομένων Ημερομηνία: 19 Απριλίου 2019 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: κα. Λ. Κούτρα Για τους Εναγόμενους: κ. Δ. Συρίμης Α Π Ο Φ Α Σ Η Εισαγωγή - Μη αμφισβητούμενα γεγονότα Κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο οι Εναγόμενοι ήταν και εξακολουθούν να είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης νομίμως εγγεγραμμένη με έδρα την Λευκωσία και τυγχάνουν αποκλειστικοί αντιπρόσωποι πώλησης προϊόντων ολοκληρωμένων συστημάτων καθαρισμού και απολύμανσης νερού διάτρησης. Κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο ο Ενάγοντας ήταν και είναι ιδιοκτήτης του ακινήτου με αρ. τεμαχίου 3X2, Φ/Σχ. 30/10 στους Αγίους Τριμυθιάς (στο εξής το «Ακίνητο» - σχετικό το Τεκμήριο 1) έκταση 6000 τ.μ. όπου είναι φυτεμένα διάφορα καρποφόρα δέντρα όπως ελιές, συκιές, ροδακινιές κλπ. Ο Ενάγοντας επαγγέλλεται ιατρός. Σε διάφορες ημερομηνίες πριν από το 2008 ο Ενάγοντας έκανε διάφορες διατρήσεις προκειμένου να βρεί νερό στο Ακίνητο, πλην, όμως, το νερό που υπήρχε περιείχε πολύ αλάτι και ήταν ακατάλληλο για άρδευση. Στις 22.12.2008 το Τμήμα Γεωργίας έλαβε δείγματα από το νερό του Ακινήτου κατ΄εντολή του Ενάγοντα και σύμφωνα με τις αναλύσεις που διενεργήθηκαν στις 30.12.2008 τα αποτελέσματα είχαν, μεταξύ άλλων, ως εξής: Χλώριο 1547mg/l, Νάτριο 890 mg/l, 160 mg/l (βλέπε Τεκμήριο 2). Σύμφωνα με την έκθεση που συντάχθηκε από το Τμήμα Γεωργίας του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος ημερομηνίας 7.1.2009 στη βάση των αποτελεσμάτων της χημικής ανάλυσης που διενεργήθηκε ως πιο πάνω, το νερό του Ακινήτου χαρακτηρίζεται από πάρα πολύ ψηλή ηλεκτρική αγωγιμότητα και πολύ αυξημένες συγκεντρώσεις χλωρίου και νατρίου και για το λόγο αυτό καθίσταται ακατάλληλο για γεωργική χρήση λόγω των αναμενόμενων πολύ σοβαρών επιπτώσεων τόσο στα φυτά όσο και στο έδαφος. Έτσι ο Ενάγοντας διερευνούσε τρόπους καθαρισμού του νερού. Μια από τις επιλογές που είχε ήταν η μέθοδος της αφαλάτωσης που χρησιμοποιεί και το κράτος. Η μέθοδος, όμως, αυτή δεν ήταν κατάλληλη για τον Ενάγοντα αφού κατά τη διάρκεια της αφαλάτωσης παράγεται πολύ σκάρτο νερό το οποίο πρέπει να διοχετευθεί σε άλλο χώρο και ο Ενάγοντας δεν είχε χώρο για το σκοπό αυτό. Έτσι, αναζητούσε άλλη λύση για καθαρισμό του νερού. Περί την άνοιξη του 2008 διοργανώθηκε Έκθεση Τεχνολογιών Νερού και Περιβάλλοντος στην οποία συμμετείχαν οι Εναγομένοι διαφημίζοντας, μεταξύ άλλων, ολοκληρωμένα συστήματα καθαρισμού νερού χωρίς απόρριψη σκάρτου νερού με τη βοήθεια ρεζίνων (ή αλλιώς ρητίνων). Ο Ενάγοντας επισκέφθηκε το περίπτερο των Εναγομένων ζητώντας πληροφορίες για τον τρόπο λειτουργίας του εν λόγω συστήματος. Κατά τη διάρκεια των διαφόρων συζητήσεων μεταξύ του Ενάγοντα και του διευθυντή των Εναγομένων κ. XXXXX Γεωργίου, ο Ενάγοντας παρουσίασε τις αναλύσεις που διενεργήθηκαν από το Τμήμα Γεωργίας ημερομηνίας 30.12.2008 καθώς και την έκθεση ημερομηνίας 7.1.2009 (μαζί ως Τεκμήριο 2) και ζήτησε όπως εκπρόσωποι των Εναγομένων επισκεφθούν το Ακίνητο για εκτίμηση των δεδομένων και ετοιμασία προσφοράς. Μετά από αρκετές επισκέψεις στο Ακίνητο και συζητήσεις με τον Ενάγοντα, στις 11.5.2009 οι Εναγόμενοι απέστειλαν στον Ενάγοντα προσφορά η οποία προέβλεπε τα εξής (βλέπε Τεκμήριο 29): - Η ολική τιμή προσφοράς ήταν €13,000 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α., και θα περιλαμβάνει πίνακα ελέγχου και αυτοματισμό για παροχή νερού προς το σπίτι. - Το ποσό των €13,000 θα ήταν πληρωτέο σε τρείς δόσεις. - Κατά την περίοδο 60 ημερών από την ημέρα εγκατάστασης του συστήματος, το σύστημα θα έχει τη δυνατότητα να προσφέρει μείωση στα δυο πλέον σημαντικά στοιχεία του νερού, ήτοι στο χλώριο και νάτριο ως ακολούθως: Χλωριούχα από 1547 σε <
- Νάτριο από 890 σε <
- - Όλο το σύστημα θα είναι παραδοτέο από 1-20 ημέρες από την ημερομηνία υπογραφής της συμφωνίας και η πλήρης εγκατάσταση του θα ολοκληρωθεί εντός τριών εργάσιμων ημερών. Στις 9.6.2009 υπογράφθηκε μεταξύ των διαδίκων συμφωνία (στο εξής η «Συμφωνία») η οποία προέβλεπε μεταξύ άλλων τα ακόλουθα (βλέπε Τεκμήριο 3): - Οι Εναγόμενοι θα πωλήσουν και εγκαταστήσουν στο Ακίνητο ένα ολοκληρωμένο σύστημα τύπου TWT καθαρισμού/απολύμανσης νερού διάτρησης απόδοσης 4m3/ώρα για 20m3/ημέρα εντός είκοσι ημερών από την ημερομηνία υπογραφής της Συμφωνίας. - Το συνολικό τίμημα πώλησης του συστήματος συμφωνήθηκε στο ποσό των €13,000, συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α, ήτοι €11.304,35 πλέον €1.695,65 Φ.Π.Α., το οποίο θα ήταν πληρωτέο σε τέσσερις δόσεις ως προβλέπεται στον όρο 4 της Συμφωνίας. Πιο συγκεκριμένα η πρώτη δόση εκ €4,000 συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. θα πληρωνόταν με την υπογραφή της Συμφωνίας ως προκαταβολή, η δεύτερη δόση εκ €3,000 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. κατά την ημέρα τοποθέτησης και εγκατάστασης του συστήματος, η τρίτη δόση εκ €3,000 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. αμέσως μετά την παρουσίαση χημικής ανάλυσης του νερού παραγωγής και η τέταρτη δόση εκ €3,000 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. εντός 60 ημερών από την ημέρα εγκατάστασης του συστήματος. - Η προσφορά ημερομηνίας 11.5.2009 (Τεκμήριο 29) αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Συμφωνίας. - Οι Εναγόμενοι ανέλαβαν την υποχρέωση όπως εκτελέσουν όλες τις πρέπουσες εργασίες προς το σκοπό τοποθέτησης και εγκατάστασης του συστήματος σύμφωνα με το τελικό σχηματικό διάγραμμα το οποίο επισυνάπτεται στη Συμφωνία. - Ο Ενάγοντας ανέλαβε την ευθύνη κατασκευής και/ή εγκατάστασης όλων των αναγκαίων εργασιών και/ή τοποθέτησης των αναγκαίων ντεποζίτων αποθήκευσης νερού όπως και την ευθύνη των εξόδων εγκατάστασης τους. - Οι Εναγόμενοι αποδέχθηκαν όπως καθόλη τη διάρκεια λειτουργίας του συστήματος θα έχουν την υποχρέωση να προμηθεύουν όλα τα αναλώσιμα και εξαρτήματα του συστήματος για διάρκεια τουλάχιστον 3 ετών. Επίσης, συμφώνησαν και αποδέχθηκαν ότι εφόσον ζητηθεί θα διατηρούν συμβόλαιο "monitoring" για ποσό που ήθελε συμφωνηθεί. - Οι Εναγόμενοι συμφώνησαν και αποδέχθηκαν ότι καθόλη τη διάρκεια λειτουργίας του συστήματος η αλλαγή όλων των αναλώσιμων φίλτρων και ρεζίνων θα κυμαίνεται γύρω στις τρείς φορές το χρόνο. - Οι Εναγομένοι εγγυήθηκαν ότι το σύστημα θα μπορεί να δέχεται και μελλοντική εγκατάσταση άλλου και/ή παρόμοιου συστήματος (π.χ Reverse Osmosis) εάν αυτό κριθεί αναγκαίο. - Οι Εναγόμενοι συμφώνησαν και αποδέχθηκαν ότι το σύστημα έχει τη δυνατότητα στο πρώτο μέρος (για άρδευση) να προσφέρει από 40%-60% μείωση στα στοιχεία νερού: χλωριούχα (CL-), TDS (ολικά διαλυόμενα άλατα), Βόριο (Β), Νάτριο (Na+) και στο δεύτερο μέρος (για το σπίτι μετά από το σύστημα Reverse Osmosis) να προσφέρει πόσιμο νερό χρήσης εντός των προβλεπόμενων ορίων από Ε.Ε. με βάση την ήδη υπάρχουσα ανάλυση νερού διατρήσεως ημερομηνίας 30.12.2008 (που επισυνάπτεται) με απόκλιση +/-10%. - Όλοι οι όροι είναι ουσιώδεις και παράβαση οποιουδήποτε όρου δίδει το δικαίωμα στο αναίτιο μέρος να αξιώσει αποζημιώσεις. Λίγες ημέρες μετά τη σύναψη της Συμφωνίας οι Εναγόμενοι εγκατέστησαν το σύστημα καθαρισμού και απολύμανσης νερού στο Ακίνητο (βλέπε φωτογραφίες που αποτυπώνουν την εγκατάσταση του συστήματος οι οποίες κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 28). Ο τρόπος λειτουργίας του συστήματος βασίζεται στη χρήση ρεζίνων (ή αλλιώς ρητινών) οι οποίες χρησιμοποιούνται με τρόπο ώστε το νερό να μεταβάλλεται σε χαμηλότερη περιεκτικότητα αλάτων και να καθίσταται ιδανικό για άρδευση. Το σύστημα της αντίστροφης ώσμωσης (Reverse Osmosis) είναι διαφορετικό και με τη χρήση του διενεργείται αφαλάτωση του νερού, ήτοι αφαίρεση την αλάτων από αυτό. Σε διάφορες ημερομηνίες ο Ενάγοντας κατέβαλε στους Εναγόμενους το συνολικό ποσό των €11,280 (βλέπε Τεκμήρια 20Α, 20Β και 20Γ). Με επιστολή του δικηγόρου του ημερομηνίας 4.8.2010 (Τεκμήριο 21) προς τους Εναγόμενους, ο Ενάγοντας προχώρησε σε τερματισμό της Συμφωνίας καθότι, ως εκεί αναφέρεται, το σύστημα καθαρισμού/ απολύμανσης το οποίο εγκαταστάθηκε στο Ακίνητο δεν ανταποκρίνεται στους όρους της Συμφωνίας και παρά τις προφορικές παραστάσεις των Εναγομένων και τις διαβεβαιώσεις τους, τα στοιχεία του νερού δεν έχουν μειωθεί και το σύστημα δεν λειτουργεί για το σκοπό για τον οποίο πωλήθηκε. Σε διάφορες ημερομηνίες κατά την περίοδο 9.6.2009 μέχρι 27.7.2010 οι Εναγόμενοι επισκέφθηκαν το Ακίνητο για σκοπούς που αφορούσαν στο σύστημα περί τις 30 φορές, ενώ στις 3.8.2010 σημειώθηκε έκρηξη σε αυτό. Όλα τα πιο πάνω αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου. Η απαίτηση του Ενάγοντα Αποτελεί θέση του Ενάγοντα ότι μετά την εγκατάσταση και λειτουργία του συστήματος από τους Εναγόμενους διαφάνηκε ότι το σύστημα δεν ανταποκρινόταν στις περιγραφές και τις δυνατότητες μείωσης των αλάτων σε ποσοστό από 40% μέχρι 60%. Περαιτέρω, ότι η ένδειξη του χλωρίου στο νερό ήταν πιο ψηλή από ότι ήταν πρίν από την εγκατάσταση του συστήματος. Τούτο επιβεβαιώθηκε από αναλύσεις που διενήργησε ο Ενάγοντας σύμφωνα με τις οποίες τα άλατα στο νερό αυξάνονταν αντί να ελαττωθούν, με αποτέλεσμα το νερό να είναι εντελώς ακατάλληλο για την χρήση που ο Ενάγοντας το προόριζε, ήτοι για άρδευση του κήπου, ο οποίος ήταν πλήρης από δέντρα. Ως αποτέλεσμα του ελαττωματικού και/ή ακατάλληλου συστήματος με το οποίο οι Εναγόμενοι προμήθευσαν τον Ενάγοντα αυτός υπέστηκε τις ακόλουθες ζημιές: α) Έξοδα αναλύσεων € 500,00 β) Αγορά μηχανήματος για ιδιωτική ανάλυση €1.000,00 γ) Καταστροφή 15 δένδρων ηλικίας 20 ετών με ένα αμπέλι € 2.000,00 Συνεπεία των πιο πάνω, ο Ενάγοντας τερμάτισε τη Συμφωνία με επιστολή του δικηγόρου του ημερομηνίας 4.8.2010 και απαίτησε την επιστροφή του ποσού που καταβλήθηκε δυνάμει της Συμφωνίας πλέον το ποσό των €3,500 ως αποζημίωση. Με την παρούσα αγωγή ο Ενάγοντας αξιώνει από τους Εναγόμενους: (Α) Ποσό εκ €11,280 δυνάμει αθέτησης της Συμφωνίας ως προς την καταλληλότητα του συστήματος καθαρισμού και απολύμανσης νερού το οποίο εγκατέστησαν στο Ακίνητο. (Β) Ποσό εκ €3,500 ως αποζημιώσεις για ζημιές τις οποίες υπέστηκε συνεπεία του ελαττωματικού και/ή ανεπαρκούς συστήματος καθαρισμού/ απολύμανσης νερού το οποίο εγκατέστησαν οι Εναγόμενοι στο Ακίνητο. (Γ) Τόκους και έξοδα. Η Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση των Εναγομένων Στην Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτησή τους οι Εναγόμενοι αρνούνται τους ισχυρισμούς του Ενάγοντα περί αύξησης των στοιχείων του νερού της διάτρησης και προβάλλουν ότι το σύστημα ανταποκρίθηκε στα όσα οι όροι 10 και 11 της Συμφωνίας προβλέπουν. Ισχυρίζονται δε ότι η μη απόδοση του συστήματος οφείλεται στην αποκλειστική ευθύνη του Ενάγοντα ο οποίος δεν προέβηκε στην ενδεδειγμένη συντήρηση του εν λόγω συστήματος με συνέπεια την μείωση της αποτελεσματικότητάς του. Περαιτέρω, οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι ο Ενάγοντας δεν εφάρμοσε τις οδηγίες συντήρησης του συστήματος ούτως ώστε το σύστημα να έχει εύρυθμη λειτουργία, αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα σε σχέση με τη μείωση των στοιχείων νερού. Σε κάθε περίπτωση, οι Εναγόμενοι αρνούνται ότι ο Ενάγοντας υπέστηκε ζημιές ύψους €3,
- Αποτελεί περαιτέρω θέση των Εναγομένων ότι κατά ή περί τον Αύγουστο του 2009 είχαν περατώσει και ολοκληρώσει τις εργασίες τοποθέτησης και εγκατάστασης του συστήματος καθαρισμού/απολύμανσης νερού σύμφωνα με τους όρους της Συμφωνίας και ότι κατά ή περί την 10.9.2009 κατ' εντολή του Ενάγοντα προέβηκαν στην εγκατάσταση επιπρόσθετων μηχανημάτων και/ή εξαρτημάτων και/ή άλλως πώς αξίας €1,280, ποσό το οποίο εξόφλησε ο Ενάγοντας. Μετά την εγκατάσταση του συστήματος καθαρισμού/απολύμανσης νερού, κατόπιν οδηγιών του Ενάγοντα, οι Εναγόμενοι προέβηκαν σε διάφορες εργασίες και/ή υπηρεσίες συντήρησης του συστήματος ως περιγράφεται πιο κάτω:
(1)Κατά ή περί την 24.11.2009 πώλησαν εμπορεύματα και/ή εξαρτήματα και/ή φίλτρα αξίας €694,60.
(2)Κατά ή περί την 26.3.2010 έγινε αναβάθμιση του υφιστάμενου συστήματος με νέα φίλτρα και ρητίνες έναντι του ποσού των €1.610,00.
(3)Κατά ή περί την 9.7.2010 παρασχέθηκαν υπηρεσίες συντήρησης του συστήματος για το ποσό των €120,00.
(4)Κατά ή περί την 12.7.2010 παρασχέθηκαν υπηρεσίες συντήρησης του συστήματος και αλλαγής φίλτρου ρητίνης για το ποσό των €908,50.
(5)Κατά ή περί την 16.7.2010 παρασχέθηκαν υπηρεσίες συντήρησης του συστήματος και αλλαγής φίλτρου ρητίνης για το ποσό των €3.746,13.
(6)Παρασχέθηκαν επίσης υπηρεσίες συντήρησης και τεχνικές εργασίες κατά την 2.8.2010, 12.7.2010, 16.7.2010 και 19.7.2010 για συνολικό ποσό €552,
- Έναντι του ποσού της Συμφωνίας ο Ενάγοντας πλήρωσε το ποσό των €10,000, καθώς επίσης κατέβαλε στους Εναγόμενους το ποσό των €1,280 προς εξόφληση επιπρόσθετων μηχανημάτων. Αρνείται, ωστόσο, να πληρώσει το υπόλοιπο ποσό που ανέρχεται συνολικά στο ποσό των €9.684,
- Ως εκ τούτου, οι Εναγόμενοι ανταπαιτούν από τον Ενάγοντα: (Α) Ποσό €2.050,00 ως οφειλόμενο υπόλοιπο δυνάμει της Συμφωνίας. (Β) Ποσό €7.634,63 ως εύλογη αμοιβή για εκτελεσθείσες εργασίες και/ή για παρασχεθείσες υπηρεσίες και/ή ως αξία πώλησης εμπορευμάτων και/ή για εξαρτήματα πωληθέντα και παραδοθέντα και/ή δυνάμει τιμολογίων. (Γ) Νόμιμο τόκο και έξοδα. Προδικαστική Ένσταση Να σημειωθεί ότι με την Έκθεση Υπεράσπισης τους οι Εναγόμενοι εγείρουν προδικαστική ένσταση περί κατάχρησης και/ή πολλαπλότητας διαδικασιών ενόψει της εκκρεμότητας της αγωγής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας με αρ. 763/2011 για τα ίδια επίδικα θέματα. Πιο συγκεκριμένα, προβάλλεται πως:
(1)η αγωγή με αρ. 763/2011 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας που καταχώρησαν οι ίδιοι σε ημερομηνία προγενέστερη της παρούσας αγωγής έχει ως επίδικο θέμα τη Συμφωνία, και
(2)οι Εναγόμενοι στην παρούσα αγωγή απαιτούν από τον Ενάγοντα τη θεραπεία που αξιώνεται με την ανταπαίτησή τους. Έτσι, αποτελεί θέση τους ότι η προώθηση δυο παράλληλων διαδικασιών με τα ίδια επίδικα θέματα αποτελεί κατάχρηση της διαδικασίας. Στην Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση ο Ενάγοντας εμμένει στους ισχυρισμούς του ως αυτοί εκτίθενται στην Έκθεση Απαίτησης και προβάλλει περαιτέρω πως η ανταπαίτηση των Εναγομένων είναι νόμω και ουσία αβάσιμη καθότι είναι ταυτόσημη με την αξίωση τους στην αγωγή με αρ. 763/2011. Σε σχέση με το θέμα αυτό παρατηρείται καταρχήν ότι από την πλευρά των Εναγομένων δεν λήφθηκε οποιοδήποτε δικονομικό μέτρο αναφορικά με την προδικαστική ένσταση ενώ κατά την ακροαματική διαδικασία δεν τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου τα δικόγραφα της αγωγής με αρ. 763/2011, ούτε και δόθηκε μαρτυρία αναφορικά με την προώθηση της αγωγής με αρ. 763/2011 και την περαιτέρω πορεία της. Σε κάθε περίπτωση, στη βάση των δικογραφημένεων θέσεων των δυο πλευρών και των όσων έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, ταυτόσημη αξίωση φαίνεται να εγείρεται μόνο από τους Εναγόμενους (και όχι από τον Ενάγοντα), με τρόπο ώστε το ζήτημα να μην χρειάζεται να απασχολήσει περαιτέρω το Δικαστήριο. Προσκομισθείσα Μαρτυρία Η ακροαματική διαδικασία ήταν σύντομη. Για την υπόθεση του Ενάγοντα κατέθεσαν δυο μάρτυρες, ενώ για την υπεράσπιση μόνο ένας. Να σημειωθεί περαιτέρω ότι αγωγή και ανταπαίτηση συνεκδικάστηκαν. Η μαρτυρία των προσώπων που κατέθεσαν στο Δικαστήριο είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά και δεν χρήζει επανάληψης. Ακολουθεί κατωτέρω μια σύνοψη των θέσεων που έκαστος εξ αυτών προώθησε κατά την ακροαματική διαδικασία προκειμένου αυτές να γίνουν αντιληπτές. O Ενάγοντας κ. XXXXX Δανός κατέθεσε ως Μ.Ε. 1. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του αναφέρθηκε καταρχήν στα διάφορα προβλήματα που αντιμετώπιζε με την άρδευση του Ακινήτου. Τούτος ήταν και ο λόγος που αποτάθηκε στους Εναγόμενους οι οποίοι διαφήμιζαν ότι καθαρίζουν το νερό από το αλάτι χωρίς να βγάζουν σκάρτο νερό με την βοήθεια ρεζίνων (ή ρητίνων). Αφού συζήτησε το θέμα με τον κ. XXXXX Γεωργίου, ο τελευταίος τον διαβεβαίωσε ότι τούτο ήταν εφικτό και στη συνέχεια, και πιο συγκεκριμένα στις 9.6.2009, υπογράφθηκε η Συμφωνία. Αποτέλεσε θέση του κ. Δανού ότι παρόλο που το σύστημα τοποθετήθηκε εντούτοις ουδέποτε λειτούργησε με βάση τους όρους της Συμφωνίας αφού σύμφωνα με αναλύσεις τις οποίες διενήργησε σε διάφορες ημερομηνίες, οι ενδείξεις των στοιχείων του νερού δεν διαφοροποιήθηκαν ως είχε συμφωνηθεί. Ειδικότερα: Οι ενδείξεις του νερού της διάτρησης πριν από την τοποθέτηση του συστήματος ήταν: χλώριο 1547ppm (ενώ η κανονική τιμή είναι 250ppm), νάτριο 890 ppm (ενώ η κανονική είναι 170 ppm) και ασβέστιο 160 ppm. Στις 30.7.2009 οι Εναγόμενοι τοποθέτησαν ρεζίνες για να μαλακώσει το νερό (softening), ενώ στόχος ήταν η ελάττωση του αλατιού και όχι του ασβεστίου. Σύμφωνα με ανάλυση που έγινε στις 11.8.2009, η ένδειξη χλωρίου ήταν 425ppm, του νατρίου 1060 ppm και του ασβεστίου 52 ppm (βλέπε Τεκμήριο 4). Η δε φόρτωση των ρεζινών, σύμφωνα και με παραδοχή του κ. Γεωργίου, έγινε με κοινό αλάτι. Ακολούθως, στις 28.9.2009 έγινε η πρώτη αλλαγή ρεζίνων και σε ανάλυση που έγινε στις 12.10.2009, η ένδειξη του χλωρίου ήταν 1555 ppm και του νατρίου 570 ppm (βλέπε Τεκμήριο 5). Στη συνέχεια στις 27.10.2009 έγινε νέα ανάλυση με την μέτρηση του χλωρίου να ανέρχεται 455ppm και του νάτριου 980 ppm (βλέπε Τεκμήριο 6). Στις 24.11.2009 έγινε δεύτερη αλλαγή ρεζίνων και παρόλα αυτά, σε αναλύσεις που έγιναν στις 4.12.2009, η ένδειξη του χλωρίου ήταν 2540 ppm και του νατρίου 780 ppm (βλέπε Τεκμήριο 7). Στις 29.12.2009 διενεργήθηκε νέα ανάλυση με την ένδειξη του χλωρίου να ανέρχεται σε 2275 ppm και του νατρίου 775 ppm (βλέπε Τεκμήριο 8). Στις 8.2.2010 η ένδειξη του χλωρίου πριν τον καθαρισμό του νερού από ρεζίνες (ήτοι του κανονικού νερού της διάτρησης) ήταν 1999 ppm και του νατρίου 743 ppm (βλέπε Τεκμήριο 9), ενώ μετά τον καθαρισμό με ρεζίνες, το χλώριο αυξήθηκε σε 2251 ppm και το νάτριο σε 756 ppm (βλέπε Τεκμήριο 10). Στις 10.6.2010 έγινε νέα αλλαγή ρεζίνων και σύμφωνα με τις αναλύσεις που έγιναν στις 15.6.2010 η ένδειξη του χλωρίου ήταν 1978 ppm, ενώ το νάτριο μειώθηκε σε 101 ppm (βλέπε Τεκμήριο 11). Στις 10.7.2010 διενεργήθηκε νέα αλλαγή ρεζίνων και στις 3.8.2010 έγινε έκρηξη του συστήματος και γέμισε ο τόπος ρεζίνες. Ο Ενάγοντας επικοινώνησε με τον κ. Γεωργίου αναφέροντας ότι δεν επιθυμούσε περαιτέρω συνεργασία και στις 4.8.2010 απέστειλε επιστολή στους Εναγόμενους τερματίζοντας τη Συμφωνία λόγω του ότι το σύστημα που εγκαταστάθηκε δεν ανταποκρινόταν στους όρους που είχαν συμφωνηθεί (βλέπε Τεκμήριο 21). Πριν από τον τερματισμό της Συμφωνίας, και πιο συγκεκριμένα κατά την περίοδο 9.6.2009 μέχρι 27.7.2010 οι Eναγόμενοι είχαν επισκεφθεί το Ακίνητο 33 φορές και προέβηκαν σε διάφορες προσπάθειες βελτίωσης των αποτελεσμάτων του συστήματος οι οποίες, ωστόσο, ήταν μάταιες. Σε σχέση με το συμφωνηθέν τίμημα αγοράς και εγκατάστασης του συστήματος ο κ. Δανός κατέβαλε στους Εναγομένους το συνολικό ποσό των €11,280 (βλέπε Τεκμήρια 20, 20Α και 20Β). Πέραν από μια βεβαίωση πληρωμής χωρίς αναφορά σε Αρ. Μητρώου Φ.Π.Α., ουδεμία απόδειξη εκδόθηκε από τους Εναγομένους. Αποτέλεσε θέση του κ. Δανού ότι το σύστημα απέτυχε για τους ακόλουθους λόγους: 1. Οι ρεζίνες δεν είναι κατάλληλες για το σκοπό αυτό αφού για τη συγκεκριμένη ποσότητα νερού ο καθαρισμός μπορεί να γίνει μόνο μέσω συστήματος αντίστροφης ώσμωσης (Reverse Osmosis). 2. Οι Εναγομένοι δεν είχαν κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό και ειδικότερα χημικό μηχανικό. 3. Οι Εναγομένοι προέβαιναν σε διάφορους αυτοσχεδιασμούς προκειμένου το σύστημα να λειτουργήσει πλην, όμως, δεν πέτυχαν οτιδήποτε. Ο κ. Δανός υποστήριξε περαιτέρω ότι συνεπεία της ακαταλληλότητας του συστήματος με το οποίο τον προμήθευσαν οι Εναγόμενοι, αυτοί θα πρέπει να του επιστρέψουν το ποσό των €11,280, καθώς επίσης να τον αποζημιώσουν για τις ζημιές που υπέστηκε ως ακολούθως: α. Έξοδα αναλύσεων € 330 β. Αγορά μηχανήματος ιδιωτική ανάλυση €1,000 γ. Καταστροφή 15 δέντρων ηλικίας 20 ετών με ένα αμπέλι - ένα δεκάριο 120 φυτά €2,000 Τέλος, ως ανέφερε ο κ. Δανός, σήμερα το Ακίνητο ποτίζεται από διάτρηση που έγινε σε άλλο σημείο και το νερό είναι κατάλληλο για άρδευση. Μετά την έκρηξη του συστήματος αυτό δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και δεν χρησιμοποιείται από αυτόν. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας επέμεινε ότι το σύστημα που εγκατέστησαν οι Εναγομένοι ουδέποτε λειτούργησε αποτελεσματικά και αυτός ήταν και ο λόγος των επισκέψεων τους στο Ακίνητο, ήτοι η τροποποίηση του ώστε να αποφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Αρνήθηκε ότι ο ίδιος ανέλαβε ή προέβαινε σε αναγέννηση των ρεζίνων και υποστήριξε ότι θέμα ανάθεσης της συντήρησης του συστήματος στους Εναγομένους δεν προέκυψε αφού το σύστημα δεν είχε καν λειτουργήσει. Ο γιος του Ενάγοντα, κ. XXXXX Δανός, ο οποίος έχει σπουδάσει Χημικός Μηχανικός στο Arizona State University στις Η.Π.Α. και κατέχει μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών Μηχανικής του Πετρελαίου από το Herriot Watt University στο Ηνωμένο Βασίλειο κατέθεσε ως Μ.Ε. 2 (δέσμη των πτυχίων του κατατέθηκε ως Τεκμήριο 27). Όπως ανέφερε εργάζεται ως μηχανικός πετρελαίου από το 2005. Λόγω των γνώσεων και της εμπειρίας που απέκτησε στο συγκεκριμένο τομέα, σε συνομιλίες που είχε με τον πατέρα του, ο τελευταίος τον ενημέρωνε για τα διάφορα προβλήγματα που κατά καιρούς αντιμετώπίζε με το σύστημα. Στα πλαίσια αυτά και με δεδομένη τη γνώση του περί χημικής θεωρίας, είχε επικοινωνία με διάφορες εταιρείες - προμηθευτές ρεζινών για την επεξεργασία υφάλμυρου νερού. Αποτέλεσε θέση του μάρτυρα ότι στη βάση της έρευνας που έκανε και της επικοινωνίας που είχε με τις διάφορες εταιρείες διαφάνηκε ότι: Α. Έγινε μία πρώτη προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί η ρεζίνη που μαλακώνει το νερό, με αντίστροφη λειτουργικότητα με σκοπό να αφαιρεθούν από το νερό τα ιόντα νατρίου (ΝΑ+): i. Οι ρεζίνες που μαλακώνουν το νερό τοποθετούνται μαζί με μαγειρικό αλάτι (NaCI) για να αντικατασταθούν τα ιόντα ασβεστίου (Ca+) του νερού με ιόντα νατρίου (Na+). Η αντίθετη λειτουργία θα απαιτούσε οι ρεζίνες να τοποθετηθούν μαζί με αλάτι που θα είχε ως βάση το ασβέστιο και έτσι να αντικατασταθεί το νάτριο του νερού με το ασβέστιο το οποίο θα υπήρχε στις ρεζίνες που θα είχαν τοποθετηθεί. ii. Αυτή η μέθοδος θα αποτύγχανε γιατί η αλατότητα του νερού δε θα μειωνόταν. Τα ιόντα νατρίου απλώς θα αντικαθίσταντο με τα ιόντα του ασβεστίου και ως εκ τούτου θα διατηρούνταν τα ολικά διαλυθέντα σωματίδια (TDS) και η ίδια αγωγιμότητα νερού. iii. Επίσης η μέθοδος αυτή θα αποτύγχανε γιατί η παρουσία αρνητικά φορτισμένων ιόντων (ανιόντα) δε θα αντιμετωπιζόταν (χλώριο CL-). iv. Εξ' όσων ενημερώθηκε, οι ρεζίνες προστέθηκαν στο σύστημα με μαγειρικό αλάτι και όχι με αλάτι που βάση του έχει το ασβέστιο όπως συνηθίζεται για την αφαλάτωση του νερού. Β. Το συγκεκριμένο σύστημα φαίνεται να έχει αλλάξει ως προς μία από τις απιονίσεις νερού μέσω 2 ρεζινών, ονόματι C-100H SAC και Α-100 Anion: i. Οι προαναφερθείσες ρεζίνες τοποθετήθηκαν στο σύστημα αφαλάτωσης με παρόμοιο τρόπο όπως και οι αρχικές, δηλ. με ιόντα ώστε να γίνει η ανταλλαγή με το αλάτι. Τα ιόντα που προστέθηκαν ήταν υδρογόνο (Η+) και υδροξείδιο (ΟΗ-). ii. Με τη σωστή εφαρμογή αυτές οι ρεζίνες είναι ικανές να αφαιρέσουν άλατα από το νερό. Αυτά τα άλατα μεταφέρονται στις ρεζίνες. Μετά οι ρεζίνες πλένονται για να αφαιρεθούν τα ιόντα. Οι ρεζίνες στη συνέχεια φορτώνονται με υδρογόνο (Η+) και υδροξείδιο (ΟΗ-) μέσω μίας πλύσης όπου χρησιμοποιείται οξύ για την προσθήκη του Η+ στην ρεζίνη C-100H SAC και σόδα (NaOH) για να προστεθεί το ΟΗ- στη ρεζίνη Α-100 Anion. Γ. Αποδεικνύεται, σύμφωνα με τον μάρτυρα, ότι υπήρχε περιορισμένη τεχνική γνώση από πλευράς των Εναγομένων από τα σημεία Α)
- ii)και A) iii) που αποτελούν γνώσεις που κάθε γνώστης χημείας πρέπει να έχει και στο σημείο A)
- iv)όπου φαίνεται η έλλειψη γνώσης της εταιρείας για το πως θα έπρεπε να είναι ένα τέτοιο σύστημα όπως το πιο πάνω. Στα πλαίσια της έρευνας που διενήργησε, ο κ. XXXXX Δανός επικοινώνησε με την εταιρεία Derwent Water Systems που ειδικεύεται στον συγκεκριμένο τομέα προκειμένου να διερευνήσει κατά πόσον θα είναι αποδοτική η προσθήκη οξέος και σόδας στις ρεζίνες ώστε να επιτευχθεί η αφαίρεση των αλάτων από τις γεωτρήσεις. Σύμφωνα με την απάντηση που έλαβε (βλέπε Τεκμήριο 18) στο επηρεαζόμενο νερό δεν ταιριάζει η ανταλλαγή ιόντων με ρεζίνες ως μέθοδος θεραπείας για τον απιονισμό του και δυστυχώς το σύστημα δεν πρόκειται να παράγει την επιθυμητή ποσότητα και ποιότητα νερού. Παράλληλα, ο μάρτυρας επικοινώνησε και με την εταιρεία Resintech (βλέπε Τεκμήριο 18Α), οι οποίοι ανέφεραν ότι σε τέτοιους τύπους νερού είναι συνήθως προτιμότερη η χρήση συστήματος αντίστροφης ώσμωσης (Reverse Osmosis) και στη συνέχεια η χρήση θεραπείας με ανταλλαγή ιόντων εφόσον είναι απαραίτητο. Ο μάρτυρας επικοινώνησε και με την εταιρεία Purolite (κατασκευάστρια των ρεζίνων που χρησιμοποιήθηκαν) για να ερευνήσει κατά πόσον οι προτεινόμενες ρεζίνες είναι κατάλληλες προς το σκοπό της αφαλάτωσης. Από την πλευρά της η Purolite απάντησε ότι η ανταλλαγή ιόντων δεν είναι καθόλου αποτελεσματική για τη θεραπεία του νερού αυτού. Η αλατότητα του νερού ήταν πολύ ψηλή και υπό αυτά τα δεδομένα θα έπρεπε να είχε χρησιμοποιηθεί διαδικασία αντίστροφης ώσμωσης (reverse osmosis). Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο Μ.Ε. 2 αναφέρθηκε και στο Τεκμήριο 12 που αποτελεί αλληλογραφία της Purolite με τους Εναγόμενους από το οποίο προκύπτει ότι το σύστημα που εγκαταστάθηκε θα σταματά να αφαιρεί άλατα από το νερό από τη στιγμή που η παραγωγή του νερού φτάσει τους 0,75 τόνους. Στη βάση όλων των πιο πάνω, ο μάρτυρας υποστήριξε ότι το σύστημα δεν ήταν κατάλληλο για το σκοπό για τον οποίο είχε πωληθεί στον Ενάγοντα αφού δεν θα μπορούσε να συντείνει στην μείωση των αλάτων του νερού. Ο διευθυντής των Εναγομένων κ. XXXXX Γεωργίου ήταν ο μοναδικός μάρτυρας υπεράσπισης (η γραπτή του δήλωση κατατέθηκε ως Έγγραφο Γ). Στα πλαίσια της μαρτυρίας του εξήγησε καταρχήν τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος που εγκαταστάθηκε στο Ακίνητο. Ειδικότερα, ανέφερε ότι το εν λόγω σύστημα ήταν τύπου "Inline DM Plant" και είναι ευρέως γνωστό αφού μπορεί να διαχειριστεί οποιονδήποτε τύπο νερού καθώς επίσης να αντικαταστήσει τα κοινά συστήματα αντίστροφης ώσμωσης ως εναλλακτική λύση αφαλάτωσης. Επίσης, τα DM Plants μπορούν να εγκατασταθούν σε ένα έργο είτε ως Pre-Filtration stage, είτε ως Main Stage, είτε ως Post-Filtration stage σε παράλληλη συν-λειτουργία (Side-stream system) με άλλα συστήματα διαχείρισης νερού όπως Reverse Osmosis (RO), ΝΑΝΟ Filtration και ULTRA filtration. Τα DM Plants έχουν τη δυνατότητα εύκολα να επεκταθούν και τροποποιηθούν σύμφωνα με τις ανάγκες του ενδιαφερόμενου για (α) την ποσότητα παραγωγής νερού, (β) τη διάρκεια του cycle-regeneration (περιόδου αναγέννησης), (γ) τη δυνατότητα επιλογής και τροποποίησης του είτε σε χειροκίνητα ή αυτόματη αναγέννηση (manually or automatic co-flow regeneration), (δ) στην περίπτωση πιο αλμυρού νερού χρήσης από το αρχικό. Ο μάρτυρας ανέφερε επίσης ότι τα συστήματα ρητίνης είναι ευαίσθητα στη χρήση τους και για το λόγο αυτό ο κάθε χρήστης οφείλει να ακολουθεί τις οδηγίες του κατασκευαστή και του προμηθευτή σε σχέση με τη χρήση και τη συντήρηση τους προκειμένου να διατηρεί τα πλέον ιδανικά επίπεδα απόδοσης. Υπέδειξε επίσης ότι τα περισσότερα συστήματα αυτού του είδους είναι αυτοματοποιημένα (fully automatic), ενώ παράλληλα εγκαθίστανται μεγάλα προφίλτρα (pre filtration stage) τα οποία πρέπει να καθαρίζονται πολύ συχνά και να παρακολουθούνται για τα ιζήματα λάσπης, χώματα και ξένες ουσίες. Τέτοιο σύστημα υπήρχε και στο σύστημα που εγκαταστάθηκε για τον Ενάγοντα. Παρόλα αυτά, ο τελευταίος δεν προέβαινε στη δέουσα συντήρηση και δεν έδινε την σωστή σημασία, ως ήταν πολύ σημαντικό να κάνει ώστε να λειτουργεί σωστά το σύστημα. Σχετικές υποδείξεις προς τούτο έγιναν στον Ενάγοντα πολλές φορές τόσο με επιστολές όσο και προφορικά από τους τεχνικούς των Εναγομένων κατά τις επισκέψεις τους στον χώρο αλλά και από τον ίδιο τον. O κ. Γεωργίου αναφέρθηκε επίσης στη γνωριμία του με τον Ενάγοντα και τις συζητήσεις που είχε μαζί του πριν από την υπογραφή της Συμφωνίας και στις επισκέψεις στην οικία του ώστε να τους υποδείξει το χώρο όπου θα τοποθετείτο το σύστημα. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, ο Ενάγοντας είχε ενημερωθεί ότι τέτοια συστήματα ρητίνης μπορούν να λειτουργούν χειροκίνητα (manually) καθώς και αυτόματα (δηλαδή είτε με χειροκίνητες βαλβίδες επιλογής αναγέννησης είτε με αυτόματες βαλβίδες αναγέννησης) και επέλεξε και αποφάσισε την αγορά του χειροκίνητου συστήματος εν γνώσει των προκλήσεων που θα είχε ο χειρισμός ενός τέτοιου συστήματος. Μετά την υπογραφή της Συμφωνίας έγινε η εγκατάσταση του συστήματος και αφού ελέγχθηκε η ομαλή λειτουργία του ακολούθως το σύστημα παραδόθηκε στον Ενάγοντα. Είχαν, μάλιστα, επεξηγηθεί στον Ενάγοντα όλοι οι σχετικοί κίνδυνοι αναφορικά με την λειτουργία του συστήματος και την απόλυτη ανάγκη να συμμορφώνεται με τις υποδείξεις τους ώστε να έχει τα σωστά αποτελέσματα. Το εν λόγω σύστημα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και πολύ εύκολα μπορεί να βγει εκτός παραμέτρων χωρίς την σωστή συντήρηση και πιστή εφαρμογή όλων των προβλεπόμενων διαδικασιών. Είχε, επίσης προταθεί στον Ενάγοντα όπως οι Εναγόμενοι αναλάμβαναν την ευθύνη αυτή ώστε να είναι βέβαιο ότι θα υπάρχουν τα σωστά αποτελέσματα, πλην, όμως, η εν λόγω εισήγηση δεν έγινε αποδεκτή. Στην πορεία, λόγω της καλής σχέσης που υπήρχε τότε με τον Ενάγοντα και παρά το ότι το σύστημα βρισκόταν πλέον στην δικαιοδοσία και τον έλεγχο του για σκοπούς λειτουργίας και συντήρησης, ως ήταν η επιθυμία του, δηλαδή χωρίς την συμπερίληψη προγράμματος συντήρησης εκ μέρους των Εναγομένων, οι τελευταίοι του παρείχαν επιπλέον βοήθεια ώστε να εξοικειωθεί ακόμη περισσότερο με τη χρήση του συστήματος και τα χρονοδιαγράμματα της συντήρησης του και κυρίως ως προς τον τρόπο αναγέννησης του συστήματος. Κατά την περίοδο αυτή, παρατηρήσαν ότι παρά τις οδηγίες τους ο Ενάγοντας δεν προέβαινε στην απαιτούμενη συντήρηση με καθαρισμό των φίλτρων εισαγωγής και αναγέννησης των ρητινών του συστήματος, ενώ διαμόρφωνε τις πιέσεις στη γραμμή του συστήματος ανοίγοντας περισσότερο από το προβλεπόμενο/συστηνόμενο τους μοχλούς του συστήματος (ρουμπινέττα) επειδή όπως τους είχε αναφέρει ήθελε να αυξήσει την ροή του νερού στο σύστημα για να καλύπτει με ένα πότισμα πολλές γραμμές ποτίσματος στο χωράφι του. Και τούτο παρόλο που ήταν ενήμερος ότι με τον τρόπο αυτό θα αυξανόταν η πίεση στο σύστημα και στη γραμμή παραγωγής από τα φίλτρα ρητίνης με κίνδυνο υλικής ζημιάς και/ή έκρηξης. Λόγω των πρακτικών που ακολουθούσε ο Ενάγοντας, δημιουργείτο πρόβλημα στο σύστημα με αποτέλεσμα αυτός να επικοινωνεί επανειλημμένα με τους Εναγόμενους αναφέροντας προβλήματα στο σύστημα. Κατόπιν αρκετών επισκέψεων στις εγκαταστάσεις και μετά από μετρήσεις που διενεργήθηκαν στο νερό τροφοδοσίας (νερό γεώτρησης) διαπιστώθηκε ότι το νερό της διάτρησης του Ακινήτου μεταβαλλόταν πέραν του 10% στα ιχνοστοιχεία του. Επειδή δε διέκριναν ότι ο Ενάγοντας αμελούσε να προβαίνει στις απαιτούμενες διεργασίες και διαδικασίες αναγέννησης του συστήματος δυο φορές την ημέρα, ως ήταν το απαιτούμενο για την σωστή λειτουργία του συστήματος, έγιναν οι ανάλογες συστάσεις ώστε η διεργασία αναγέννησης της ρητίνης επεκταθεί σε περίπου μια φορά κάθε τρεις με τέσσερεις ημέρες όπως επίσης η ποσότητα των ρητινών αυξηθεί και μεταφερθεί σε μεγάλα φίλτρα πολυουρεθάνης μεγαλύτερης χωρητικότητας για πιο εύκολη και παρατεταμένη αναγέννηση του συστήματος ρητίνης. Λόγω δε του ότι οι Εναγόμενοι αντιλήφθηκαν ότι ο Ενάγοντας δεν ήταν σε θέση να συντηρεί κατάλληλα το σύστημα και να διενεργεί την αναγέννηση των ρητινών σωστά, του πρότειναν όπως αναλάβουν οι ίδιοι τη συντήρησή του με ένα πολύ χαμηλό κόστος ή εναλλακτικά να προχωρήσει σε αναβάθμιση με πλήρη αυτοματοποίηση αναγέννησης των ρητινών όπου η πιο πάνω διαδικασία θα διενεργείτο αυτόματα. Ο Ενάγοντας δεν αποδέχτηκε τις προτάσεις τους και επέλεξε να συνεχίσει με το καθαρισμό και την αναγέννηση των ρητινών από μόνος του. Ο κ. Γεωργίου αναφέρθηκε σε συμφωνία η οποία υπογράφθηκε στις 24.11.2009 και αφορούσε την αγορά επιπλέον εξοπλισμού και εγκατάστασης στον υφιστάμενο εξοπλισμό του Ενάγοντα (βλέπε Τεκμήριο 22). Όπως εξήγησε, η συμφωνία αυτή αφορούσε το ποσό των €694,60 το οποίο δεν έχει καταβληθεί μέχρι σήμερα και αποτελεί μέρος της ανταπαίτησής τους. Ο μάρτυρας υποστήριξε περαιτέρω ότι μετά την εγκατάσταση του συστήματος οι Εναγόμενοι προέβηκαν σε αναβάθμιση του με νέα φίλτρα και ρητίνες στις 26.3.2010 και χρέωσαν το ποσό των €1,610, το οποίο ο Ενάγοντας δεν έχει εξοφλήσει μέχρι σήμερα (βλέπε Τεκμήριο 30). Επισκέψεις στο Ακίνητο μετά από κλήσεις του Ενάγοντα έγιναν σε διάφορες ημερομηνίες και η συνολική χρέωση για τις εργασίες που προσφέρθηκαν ανέρχεται σε €552,00 (Τεκμήρια 23, 24, 25 και 26). Περαιτέρω, στις 12.7.2010 έγινε αλλαγή φίλτρου και για τις εργασίες αυτές ο Ενάγοντας χρεώθηκε με το ποσό των €908,50 (Τεκμήριο 31). Τονίστηκε, όπως ανέφερε ο μάρτυρας, εκ νέου στον Ενάγοντα ότι εξακολουθούσε να μην διενεργεί την κατάλληλη συντήρηση στο σύστημα και ότι εάν συνέχιζε με την ίδια τακτική θα επέρχονταν και άλλες ζημιές. Μετά την παρέλευση μερικών ημερών, και συγκεκριμένα στις 16.7.2010 υπήρξαν και πάλι προβλήματα εξ υπαιτιότητας του Ενάγοντα. Για τις εργασίες συντήρησης του συστήματος και αλλαγής φίλτρου ρητίνης χρεώθηκε το ποσό των €3.746,13 (βλέπε Τεκμήριο 32). Συνολικά για υπηρεσίες και εγκατάσταση υλικών στις εγκαταστάσεις του Ενάγοντα, ως είναι τα service reports που αποτελούν τα Τεκμήρια 30-32, αυτός οφείλει στους Εναγόμενους το ποσό των €7.634,63. Περαιτέρω, ο Ενάγοντας εξακολουθεί να οφείλει στους Εναγόμενους ποσό ύψους €2,050 ως υπόλοιπο του τιμήματος της Συμφωνίας. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο κ. Γεωργίου απέδωσε την έκδοση τιμολογίων για κάποιες από αυτές τις χρεώσεις στην επιβάρυνση των Εναγομένων με ένα μεγάλο ποσό σε περίπτωση μη είσπραξης του Φ.Π.Α.. Τόνισε, ωστόσο, ότι είχαν δοθεί στον Ενάγοντα όλες οι αποδείξεις αναφορικά με τις πληρωμές που διενήργησε. Σύμφωνα με τον κ. Γεωργίου, το σύστημα το οποίο εγκαταστάθηκε ήταν κατάλληλο για τις ανάγκες του Ενάγοντα και ήταν της συμφωνημένης ποιότητας και αποτελεσματικότητας. Τυχόν αποτελέσματα που δεν ήταν όπως θα έπρεπε και προβλήματα που δημιουργήθηκαν οφείλονται αποκλειστικά στον ίδιο και τις ενέργειες του. Σε σχέση, μάλιστα, με τα όσα είχαν συζητηθεί με τον Ενάγοντα είχαν αποσταλεί σε αυτόν διάφορες επιστολές (βλέπε Τεκμήρια 34 και 35). Παρόμοια συστήματα έχουν εγκατασταθεί σε πολλούς άλλους πελάτες των Εναγομένων χωρίς να προκύψουν αντίστοιχα προβλήματα. Αξιολόγηση Μαρτυρίας και συνακόλουθα ευρήματα του Δικαστηρίου Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με κάθε δυνατή προσοχή τους μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την αξιοπιστία και τη μαρτυρία τους προς εξαγωγή των αναγκαίων ευρημάτων. Στα πλαίσια της αξιολόγησης της αξιοπιστίας των μαρτύρων λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες όπως, μεταξύ άλλων, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης στην υπόθεση, η σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, η ύπαρξη υπερβολών ή ουσιαστικών αντιφάσεων σε αυτές, η λογικοφάνεια και πειστικότητα της εκδοχής που παρουσιάζεται, οι ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν τα γεγονότα και η εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα κτλ (βλέπε μεταξύ άλλων C & A Pelekanos Associates Limited ν. Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273). Έχω επίσης κατά νου τις αρχές της νομολογίας που αφορούν το ότι ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (βλέπε Kadis v. Nicolaou
(1986)1 CLR 212, Χρίστου ν. Khoreva
(2002)1 Α.Α.Δ. 454), υπό την προϋπόθεση ότι η σχετική επιλογή αιτιολογείται (βλέπε Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506). Περαιτέρω, η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν γίνεται κατά τρόπο μικροσκοπικό (βλέπε Παρλάτα ν. Δημητρίου, ECLI:CY:AD:2014:A339, Πολιτική Έφεση αρ. 387/09, απόφαση ημερομηνίας 21.5.2014), ούτε και περιορίζεται στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (βλέπε Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056) και στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται από τις δύο πλευρές (σύγγραμμα Ηλιάδη και Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης - Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, στη σελίδα 135). Προτού προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας, κρίνω ορθό να επισημάνω ότι από την μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου από τους Εναγομένους διαφάνηκε ότι η μη ορθή λειτουργία και η μη αναμενόμενη απόδοση του συστήματος είναι παραδεκτή από την πλευρά τους. Υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι τούτο οφείλεται στην λανθασμένη λειτουργία και συντήρησή του από τον Ενάγοντα. Αξιολογώντας τη μαρτυρία του κ. XXXXX Δανού (Μ.Ε.1) παρατηρώ ότι αυτή ήταν σαφής και ο μάρτυρας παρέμεινε σταθερός και δεν υπέπεσε σε οποιαδήποτε αντίφαση. Ως δε θα επεξηγηθεί αμέσως πιο κάτω η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή εκτός στην έκταση που θα υποδειχθεί. Εν πρώτοις σημειώνεται ότι οι θέσεις του κ. Δανού σε σχέση με τις αναλύσεις που διενεργήθηκαν μετά την εγκατάσταση του συστήματος γίνονται αποδεκτές. Ο μάρτυρας επεξήγησε τον τρόπο με τον οποίο έλαβε τα δείγματα και τα μετέφερε στο χημείο που διενήργησε τις αναλύσεις. Πρόκειται για μια απλή διαδικασία λήψης δείγματος νερού και φύλαξης του σε αποστειρωμένο σωλήνα που δεν καθιστά αναγκαία οποιαδήποτε εξειδικευμένη γνώση ή εκπαίδευση. Όπως περαιτέρω εξήγησε ο μάρτυρας επανειλημμένα κάλεσε τους Εναγομένους να προβούν σε δειγματοληψία, πράγμα το οποίο αρνούνταν να πράξουν, με τρόπο ώστε να αναγκαστεί να κάνει τις απαραίτητες προς τούτο ενέργειες. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι παρόλο που ο κ. Συρίμης έθεσε θέμα μη ορθής αποθήκευσης του δείγματος και άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο αλλοίωσης των στοιχείων του νερού τέτοια θέση δεν προωθήθηκε από τον κ. Γεωργίου ο οποίος επικεντρώθηκε στο ότι η ημερομηνία λήψης των δειγμάτων δεν γνωστοποιήθηκε στους Εναγόμενους. Στη βάση, λοιπόν, των όσων λεπτομερώς περιέγραψε ο κ. Δανός, οι θέσεις του επί τούτου γίνονται αποδεκτές. Όπως άλλωστε έχει ήδη σημειωθεί πιο πάνω, η πλευρά των Εναγομένων δεν αμφισβητεί ότι το σύστημα δεν απέδωσε με βάση τα συμφωνηθέντα και ότι τα στοιχεία αλάτων του νερού δεν μειώθηκαν, αποδίδοντας, βέβαια, τούτο στον Ενάγοντα. Μάλιστα από την επιστολή τους ημερομηνίας 29.12.2009, που αποστάληκε έξι μήνες μετά την εγκατάσταση του συστήματος (Τεκμήριο 35), προκύπτει ότι τα αποτελέσματα δεν ενέπιπταν στα όσα είχαν συμφωνηθεί και συστήνουν τη διενέργεια νέων αναλύσεων ώστε να διαπιστωθεί η απαιτούμενη τροποποίηση, χωρίς να γίνεται αναφορά σε οποιαδήποτε ευθύνη του Ενάγοντα. Ο μάρτυρας έχει επίσης ικανοποιήσει το Δικαστήριο με σαφή ότι οι αλλαγές των ρεζίνων γίνονταν από τους Εναγομένους καθώς επίσης ότι όλες οι επισκέψεις των Εναγομένων στο Ακίνητο ήταν για σκοπούς τροποποίησης ή αναβάθμισης του συστήματος ώστε να επιφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Ενόψει δε της μη ορθής λειτουργίας του συστήματος, εύλογη και πειστική κρίνεται η θέση του κ. Δανού ότι θέμα monitoring του συστήματος ως η επιστολή των Εναγομένων ημερομηνίας 1.9.2009 (Τεκμήριο 34) δεν είχε προκύψει και τούτος ήταν και ο λόγος που δεν απάντησε στους Εναγομένους. Αποδεκτή γίνεται επίσης η θέση του κ Δανού επί το ότι το συνολικό ποσό των €11,280 καταβλήθηκε στους Εναγόμενους έναντι του συμφωνηθέντος ποσού των €13,000, καθώς επίσης ότι η απόδειξη είσπραξης που παρουσιάστηκε ως Τεκμήριο 33 ετοιμάστηκε σε μεταγενέστερο χρόνο και ουδέποτε παραδόθηκε σε αυτόν. Και τούτο έχοντας υπόψη ότι από την πλευρά των Εναγομένων δεν παρουσιάστηκε οποιοδήποτε τιμολόγιο ή χρεωστική σημείωση για το ποσό των €1,280 και την αγορά επιπρόσθετων μηχανημάτων ή εξοπλισμού. Σε σχέση με το θέμα αυτό δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι η τελευταία πληρωμή (βλέπε Τεκμήριο 20) από τον κ Δανό έγινε σε χρόνο μέτα τη διενέργεια της πρώτης ανάλυσης του νερού, τα αποτελέσματα της οποίας έδειχναν αδυναμία του συστήματος να λειτουργήσει με βάση τα συμφωνηθέντα. Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή οι σχέσεις των μερών ήταν αγαστές και οι Εναγόμενοι κατέβαλλαν προσπάθειες (συνεχείς επισκέψεις - συμβουλές - υποβολή εισηγήσεων κ.ο.κ.) στο να επιτευχθούν τα ζητούμενα αποτελέσματα. Εν πάση περιπτώση, με δεδομένη την παρουσίαση προβλημάτων στο σύστημα εξ αρχής, ήτοι από την ημέρα εγκατάστασής του, και την μη επίτευξη των στόχων που τέθηκαν, δεν θα δικαιολογούσε καθ' οιονδήποτε τρόπο την από μέρους του Ενάγοντα καταβολή χρηματικού ποσού πέραν του συμφωνηθέντος. Παρομοίως, ο κ. Δανός έχει επεξηγήσει με τρόπο που κρίνεται ικανοποιητικός από το Δικαστήριο ότι μετά από την έκρηξη του συστήματος αυτό δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και δεν χρησιμοποιείται. Σε κάθε περίπτωση, από την πλευρά των Εναγομένων δεν προσκομίστηκε μαρτυρία περί του αντιθέτου. Το μοναδικό μέρος της μαρτυρίας του Ενάγοντα το οποίο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό είναι οι θέσεις που προέβαλε σε σχέση με τους λόγους μη λειτουργίας του συστήματος και τούτο γιατί αφενός δεν έχει οποιεσδήποτε γνώσεις επί τούτου, αφετέρου γιατί πλείστες από τις θέσεις του στηρίχθηκαν σε έρευνες που διενήργησε στο διαδίκτυο και δεν θα μπορούσαν να αποτελέσουν ασφαλή βάση για έκφραση γνώμης και εξαγωγή συμπερασμάτων. Σκοπός της μαρτυρίας του Μ.Ε. 2, η οποία προωθήθηκε ως μαρτυρία εμπειρογνώμονα, ήταν να ενισχύσει τη θέση του Ενάγοντα ως προς την ακαταλληλότητα του συστήματος που εγκατέστησαν οι Εναγόμενοι για το σκοπό για τον οποίο επιθυμούσε ο Ενάγοντας. Σύμφωνα με τη νομολογία, η αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων δεν διαφέρει από την αξιολόγηση της συνήθους μαρτυρίας, εκτός από το ότι η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυρα στο εδώλιο δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας του, παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης του (βλέπε Vassiliko Cement Works Ltd v. Stavrou
(1978)1 C.L.R. 389, Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 746, Star Fiber Glass Ltd v. Elneda Trading Ltd
(1992)1 Α.Α.Δ. 875 και Χαραλάμπους v. Αβραάμ κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441). Οι εμπειρογνώμονες οφείλουν να παρουσιάσουν στο Δικαστήριο όλα εκείνα τα επιστημονικά κριτήρια με βάση τα οποία κατέληξαν στα συμπεράσματα τους ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να ελέγξει την ορθότητα των ευρημάτων τους (βλέπε επίσης Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τάκης Ηλιάδης, 1994, σελίδες 138-146) και το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στις σελίδες 580-586). Με βάση καλά καθιερωμένες αρχές, το Δικαστήριο θα πρέπει πρώτα να πεισθεί ότι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στον τομέα που καταθέτει. Στη συνέχεια εξετάζει εάν με τη μαρτυρία του έχει δώσει τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του. Με τον τρόπο αυτό, το Δικαστήριο διαμορφώνει την δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών, πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία. Στην υπόθεση Θεοσκέπαστη Φαρμ. ν. Δημοκρατίας
(1990)1 Α.Α.Δ. 984, λέχθηκε ότι το κατά πόσον ένας μάρτυρας έχει τα απαιτούμενα προσόντα να κριθεί εμπειρογνώμονας, είναι ζήτημα που εμπίπτει στη σφαίρα της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο στα πλαίσια άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας, εξετάζει τις γνώσεις και την εμπειρία του μάρτυρα, στα θέματα που καλείται να καταθέσει (βλέπε Σιακόλα ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση αρ, 53/11, απόφαση ημερομηνίας 24.1.2013). Έτσι κάποιος μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματογνώμονας, όχι μόνο λόγω ακαδημαϊκών προσόντων αλλά λόγω απόκτησης της αναγκαίας πείρας από την εργασία του (βλέπε Κυριάκου ν. Γρίβα
(2002)1 Α.Α.Δ 825). Παρόλο που ο Μ.Ε. 2 έχει ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι στη βάση των ακαδημαϊκών του προσόντων είναι σε θέση να εκφράσει άποψη σε σχέση με τον τρόπο λειτουργίας τέτοιου είδους συστημάτων, κρίνω ότι η μαρτυρία του δεν μπορεί να αποτελέσει τη βάση για εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων από το ίδιο το Δικαστήριο σε σχέση με την ακαταλληλότητα του συστήματος. Και τούτο γιατί ο ίδιος ο κ. Κωνσταντίνος Δανός ανέφερε στα πλαίσια της μαρτυρίας του ότι δεν έχει δει ή επιθεωρήσει το σύστημα που εγκαταστάθηκε (δεν έχει καν επισκεφθεί το Ακίνητο) και όλα όσα γνωρίζει για αυτό βασίζονται σε ενημέρωση που έλαβε από τον πατέρα του ο οποίος δεν έχει γνώσεις επί τούτου. Αξίζει δε να υπομνησθεί ότι στα πλαίσια της αντεξέτασης του ο Ενάγοντας ανέφερε ότι οι Εναγόμενοι δεν τον πληροφορούσαν για πλείστα όσα θέματα αφορούσαν στο σύστημα και έτσι η όποια ενημέρωση γινόταν από τον ίδιο στον γιο του βασιζόταν στις ετικέτες των ρηζίνων τις οποίες έβλεπε. Σε αυτή τη βάση, λοιπόν, δεν μπορεί να διαπιστωθεί με ασφάλεια ότι η ενημέρωση της οποίας έτυχε ο μάρτυρας είναι πλήρης και ορθή ώστε στη βάση αυτής να μπορεί να εκφράσει τη δική του άποψη. Σημειώνεται περαιτέρω ότι οι απόψεις που εξέφρασε ο κ. XXXXX Δανός σε σχέση με την τρόπο λειτουργίας του συστήματος και δη ότι αυτό ήταν ακατάλληλο για τον σκοπό που επιθυμούσε ο Ενάγοντας στηρίζονται στην αλληλογραφία που είχε με τις τρείς προαναφερόμενες εταιρείες. Το περιεχόμενο των συγκεκριμένων επιστολών (Τεκμήρια 17, 18 και 18Α), αποτελεί εξ ακοής μαρτυρία. Σύμφωνα με το άρθρο 24 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9, η εξ ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται από οποιαδήποτε διαδικασία απλώς και μόνο διότι είναι εξ ακοής. Αξιολογώντας, ωστόσο, τη βαρύτητα που θα προσδοθεί σε τέτοια μαρτυρία, το Δικαστήριο λαμβάνει σύμφωνα με το άρθρο 27 του Κεφ. 9, το σύνολο των περιστάσεων από τις οποίες μπορεί εύλογα να συναχθεί συμπέρασμα αναφορικά με την αποδεικτική αξία της εν λόγω μαρτυρίας, καθώς επίσης διάφορους άλλους παράγοντες οι οποίοι καθορίζονται στην παράγραφο
(2)του ίδιου άρθρου. Στα πλαίσια αυτά, και λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικές πρόνοιες του άρθρου 27 του Κεφ. 9, κρίνω ότι το Δικαστήριο δεν μπορεί να προσδώσει οποιαδήποτε βαρύτητα στο περιεχόμενο των εν λόγω επιστολών. Και τούτο για τους ακόλουθους λόγους:
(1)Καταρχήν, ενώπιον του Δικαστηρίου δεν έχει τεθεί οποιαδήποτε μαρτυρία σε σχέση με την ιδιότητα των προσώπων που απέστειλαν τις συγκεκριμένες επιστολές, τις γνώσεις/εκπαίδευση της οποίας έτυχαν, τα προσόντα και την εμπειρία τους.
(2)Οι απόψεις των προσώπων αυτών στηρίχθηκαν στα όσα ο Μ.Ε. 2 τους ανέφερε ο οποίος με τη σειρά του έτυχε ανάλογης ενημέρωσης από τον πατέρα του.
(3)Δεν έχει δοθεί οποιαδήποτε δικαιολογία για την μη παρουσίαση των προσώπων αυτών ως μάρτυρες στο Δικαστήριο. Από μόνο του το γεγονός της διαμονής τους στο εξωτερικό δεν είναι αρκετό στα πλαίσια αυτά. Ως εκ τούτου, περιορισμένη μόνο σημασία έχει η μαρτυρία του κ. XXXXX Δανού για την υπόθεση του Ενάγοντα. Η εκδοχή των Εναγομένων η οποία προωθήθηκε μέσω της μαρτυρίας του κ. XXXXX Γεωργίου δεν κρίνεται πειστική και για τους λόγους που θα επεξηγηθούν αμέσως πιο κάτω δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. - Εν πρώτοις από μόνος του ο αριθμός των επισκέψεων υπαλλήλων των Εναγομένων στο Ακίνητο για λόγους που σχετίζονταν με το σύστημα είναι ενδεικτικό του προβληματικού τρόπου με τον οποίο λειτουργούσε το σύστημα. Η δε θέση που προβάλλουν οι Εναγόμενοι επί τούτου, ήτοι η παροχή επιπλέον βοήθειας στον Ενάγοντα προκειμένου να εξοικειωθεί με τη χρήση του συστήματος και τα χρονοδιαγράμματα συντήρησης του δεν κρίνεται υπό τις περιστάσεις πειστική. Τούτη, μάλιστα, η θέση δεν προκύπτει από οποιαδήποτε επιστολή τους προς τον Ενάγοντα, ενώ κάτι τέτοιο θα ήταν αναμενόμενο ιδιαίτερα ενόψει της θέσης τους περί μη ενδεικνυόμενης συντήρησης του συστήματος από τον Ενάγοντα. Αξιοσημείωτο δε είναι ότι στην επιστολή τους ημερομηνίας 29.12.2009 (Τεκμήριο 35) οι Εναγόμενοι αναφέρουν ότι θα πρέπει να ξαναγίνουν αναλύσεις στο νερό έτσι ώστε να είναι σε θέση να «προσφέρουν πιο ξεκάθαρα τι προτίθεται να τροποποιηθεί ή να προστεθεί» και αναμένουν, ως επίσης προκύπτει, ενημέρωση από τους προμηθευτές για περαιτέρω τεχνικές συμβουλές. Σε καμία από τις επιστολές που απήυθυναν στον Ενάγοντα δεν προβάλλουν θέση περί λανθασμένης χρήσης ή συντήρησης του συστήματος από τον Ενάγοντα ενώ από την πλευρά του μάρτυρα των Εναγομένων δεν δόθηκε οποιαδήποτε εξήγηση για την επικοινωνία που είχαν με τον χημικό της εταιρείας Purolite ενημερώνοντας για την μη επαρκή λειτουργία του συστήματος (βλέπε Τεκμήριο 12). - Έχοντας μελετήσει το κείμενο της Συμφωνίας παρατηρείται ότι ουδεμία πρόνοια γίνεται σε αυτήν αναφορικά με αρκετές θέσεις που προώθησε ο μάρτυρας και για τον λόγο αυτό σε συνδυασμό με τη σημασία που απέδωσε σε αυτές, με τρόπο ώστε τούτες να μην μπορούν να γίνουν αποδεκτές:
(1)την ευαισθησία του συστήματος και την ανάγκη για πιστή τήρηση των οδηγιών του κατασκευαστή και προμηθευτή για τη χρήση και συντήρηση του,
(2)τις προκλήσεις και ενδεχόμενα προβλήματα που θα είχε η χειροκίνητη λειτουργία του συστήματος,
(3)ότι ευθύνη για την αναγέννηση των ρητίνων είχε ο Ενάγοντας, και
(4)ότι το σύστημα μπορούσε να λειτουργήσει μόνο υπό συγκεκριμένες συνθήκες πίεσης και ροής του νερού. Τέτοιες θέσεις εν πάση περιπτώση δεν τυγχάνουν καταγραφής στην Έκθεση Υπεράσπισης και Ανταπαίτηση των Εναγομένων. - Σε ό,τι αφορά ειδικά στη θέση του κ. Γεωργίου περί λανθασμένης χρήσης του συστήματος από τον Ενάγοντα και δη με τρόπο ώστε να αυξάνεται η πίεση του νερού και το σύστημα να μην μπορεί να αποδώσει παρατηρείται ότι αυτή δεν καλύπτεται από τις δικογραφημένες θέσεις των Εναγομένων όπου γίνεται λόγος μόνο για μη εφαρμογή των οδηγιών συντήρησης του συστήματος και όχι λειτουργίας του. Ακόμα, όμως, και διαφορετικά να ήταν τα πράγματα, αναμενόμενο θα ήταν όπως οι Εναγόμενοι έθεταν το ζήτημα αυτό γραπτώς στον Ενάγοντα από την πρώτη στιγμή έχοντας υπόψη την μεταξύ τους αλληλογραφία. Αντίθετα, θέμα λερωμένου φίλτρου τίθεται για πρώτη φορά στο τιμολόγιο και service report ημερομηνίας 9.7.2010 (Τεκμήρια 23 και 24), ενώ με επιστολή τους ίδιας ημερομηνίας (Τεκμήριο 13) αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα περαιτέρω αναβάθμισης του συστήματος και δεσμεύονται προς τούτο. - Παρομοίως, η θέση του κ. Γεωργίου περί υποχρέωσης του Ενάγοντα να προβαίνει σε αναγέννηση του συστήματος δεν περιλαμβάνεται στη Συμφωνία. Με τούτο ως δεδομένο και έχοντας υπόψη τη θέση του Μ.Ε.2 ο οποίος χαρακτήρισε τη διαδικασία αυτή εξειδικευμένη και ως εμπεριέχουσα κινδύνους (θέση την οποία δεν αμφισβήτησε ο συνήγορος υπεράσπισης), ο συγκεκριμένος ισχυρισμός του μάρτυρα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι ενώ ο κ. Γεωργίου παρέπεμψε στη συμφωνία monitoring (Τεκμήριο 34) υποστηρίζοντας ότι ο Ενάγοντας επέλεξε να συνεχίσει μόνος του την αναγέννηση των ρητίνων, στην επισυνημμένη προτεινόμενη συμφωνία δεν γίνεται οποιαδήποτε αναφορά στο ζήτημα αυτό (δηλ. της αναγέννησης ρητίνων). - Παρατηρείται επίσης ότι ο μάρτυρας δεν έχει ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι το ποσό των €4,280 δόθηκε εν μέρει για το συμφωνηθέν τίμημα και εν μέρει για επιπλέον εργασίες αυτοματισμού και σχετικών μηχανημάτων ως η απόδειξη η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 33 και τούτο αφού ενώπιον του Δικαστηρίου δεν τέθηκε οποιοδήποτε τιμολόγιο ή χρεωστική σημείωση για αγορά μηχανημάτων και εξαρτημάτων για το ποσό των €1.280,00. Η σχετική με το ζήτημα θέση των Εναγομένμων δεν αντέχει στη βάσανο της λογικής. Και εξηγώ: Με βάση την εκδοχή των Εναγομένων η μεταξύ των μερών συμφωνία εκπληρώθηκε από πλευράς τους ευλαβικά αφού εκτέλεσαν κάθε υποχρέωση που είχαν δυνάμει της Συμφωνίας. Είναι δε στη βάση αυτής της εκδοχής που ανταπαιτούν θεραπεία ώστε να λάβουν, μεταξύ άλλων, και όλο το ποσό της Συμφωνίας. Πως είναι δυνατόν η εκδοχή αυτή να συμβαδίζει με πληρωμή από πλευράς του Ενάγοντα για έξτρα εργασίες πριν την αποπληρωμή του συνολικού ποσού της Συμφωνίας, τη στιγμή που αφενός όλο το ποσό της Συμφωνίας έπρεπε να εξοφληθεί εντός 60 ημερών από την ημέρα εγκατάστασης και αφετέρου η έξτρα εργασία που επικαλούνται οι Εναγόμενοι αν έλαβε χώρα μετά την πάροδο των 60 ημερών; - Από την πλευρά του μάρτυρα των Εναγομένων δεν προσκομίστηκαν οποιαδήποτε αποτελέσματα αναλύσεων του νερού και τούτο παρόλοι που σύμφωνα με τον ίδιο οι Εναγόμενοι προέβαιναν σε επί τόπου μετρήσεις και αναλύσεις της ποιότητας του νερού (σημ: κάτι τέτοιο δεν υποβλήθηκε στον Ενάγοντα κατά την αντεξέτασή του). Σε σχέση με το θέμα αυτό δεν δόθηκε οποιαδήποτε πειστική εξήγηση αφού η θέση του μάρτυρα ότι τα αποτελέσματα αυτά βρίσκονται στο χημείο της κας XXXXX Χαραλάμπους και ότι οι Εναγόμενοι άλλαξαν γραφεία τρεις φορές στο διάστημα αυτό δεν κρίνεται ικανοποιητική. Σε κάθε περίπτωση, εκείνο που έχει σημασία είναι πως ακόμα και σύμφωνα με τις αναλύσεις που φαίνεται να διενήργησαν οι ίδιοι (βλέπε επιστολή των Εναγομένων ημερομηνίας 11.5.2009 (Τεκμήριο 29)), τα αποτελέσματα των στοιχείων του νερού δεν ήταν εντός των συμφωνηθέντων πλαισίων. Στη βάση της αξιολόγησης της μαρτυρίας που παρατίθεται πιο πάνω, το Δικαστήριο εξάγει ευρήματα ανάλογα της μαρτυρίας του Ενάγοντα που έγινε αποδεκτή ως λεπτομερώς καταγράφεται πιο πάνω, πέραν των ευρημάτων που παρατίθενται στην εισαγωγή. Ενόψει δε της ανάλυσης που γίνεται ανωτέρω, δεν κρίνεται σκόπιμη η λεπτομερής καταγραφή αυτών. Ενδεικτικά και μόνο, και όχι εξαντλητικά, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι στη βάση των αναλύσεων που διενεργήθηκαν από τον Ενάγοντα μετά την εγκατάσταση του συστήματος, αυτό δεν λειτούργησε ώστε οι ενδείξεις του χλωρίου και νατρίου να μειωθούν, οι οποίες αντιθέτως αυξήθηκαν. Αποτελεί περαιτέρω εύρημα του Δικαστηρίου ότι όλες οι επισκέψεις λειτουργών των Εναγομένων στο Ακίνητο από την ημέρα εγκατάστασης του συστήματος και έπειτα έγιναν στα πλαίσια της προσπάθειας τους να υλοποίησουν τις υποχρεώσεις τους στη βάση των όρων της Συμφωνίας και δη να επιτύχουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Τούτο, όμως, δεν κατέστη εφικτό αφού παρά τις 33 επισκέψεις τους στο Ακίνητο σε περίοδο ενός έτους τελικά στις 3.8.2010 σημειώθηκε έκρηξη στο σύστημα το οποίο δεν χρησιμοποιήθηκε έκτοτε. Στη βάση της αποδεκτής μαρτυρίας του Ενάγοντα και με δεδομένη την απόρριψη της μαρτυρίας του κ Γεωργίου, αποτελεί επίσης εύρημα του Δικαστηρίου ότι ουδέποτε υπήρξε όρος που να επιβάλλει στον Ενάγοντα υποχρέωση για αναγέννηση των ρεζίνων από τον Ενάγοντα, όπως ούτε όρος για υποχρέωση λειτουργίας του συστήματος με ροή συγκεκριμένης ποσότητας νερού. Τέλος, αποτελεί εύρημα ότι ο Ενάγοντας ουδέποτε κατέβαλε στους Εναγόμενους οποιοδήποτε ποσό εκτός για τους σκοπούς της Συμφωνίας, ενώ η απόδειξη είσπραξης ημερομηνίας 27.9.2009 (Τεκμήριο 33) ουδέποτε δόθηκε σε αυτόν από τους Εναγόμενους. Συμπεράσματα του Δικαστηρίου Όπως είναι καλά γνωστό, στις πολιτικές υποθέσεις, η επιτυχία της αγωγής εξαρτάται από το εάν ο ενάγοντας θα παρουσιάσει επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία με την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιήσει το βάρος απόδειξης, που είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο δεν είναι εάν η θέση ή εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος απόδειξης είναι η πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του αλλά κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Αν ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης αποτύχει να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, τότε θεωρείται ότι δεν το απέσεισε έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από εκείνη του αντίδικου του (βλέπε μεταξύ άλλων Σοφοκλέους ν Κυριάκου
(2010)1 Α.Α.Δ. 665 και Μαρσέλ και Άλλων ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 A.A.A. 1858, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Παναγιώτου, ECLI:CY:AD:2018:A71, Πολιτική Εφεση 398/2011, απόφαση ημερομηνίας 12.2.2018 και Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στη σελίδα 196). Στη βάση των ευρημάτων του Δικαστηρίου είναι φανερό ότι η αγωγή του Ενάγοντα θα πρέπει να επιτύχει αφού έχει αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό ότι το σύστημα το οποίο εγκατέστησαν οι Εναγόμενοι στο Ακίνητο δυνάμει της Συμφωνίας δεν πρόσφερε στον Ενάγοντα τα συμφωνηθέντα αφού οι ενδείξεις των στοιχείων του νερού δεν μειώθηκαν σύμφωνα με τον όρο 10 της Συμφωνίας αλλά και τα όσα οι Εναγόμενοι είχαν καταγράψει στον Ενάγοντα στην προσφορά τους - Τεκμήριο 29, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Συμφωνίας. Τα αποτελέσματα των αναλύσεων στις οποίες προέβηκε σε διάφορες ημερομηνίες ο Ενάγοντας αποδεικνύουν ότι τα στοιχεία του νερού όχι μόνο δεν μειώθηκαν αλλά αντίθετα αυξήθηκαν, ενώ τελικά το σύστημα εκράγηκε με αποτέλεσμα να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τον Ενάγοντα. Με την μαρτυρία που προσκόμισαν οι Εναγομένοι δεν έπεισαν το Δικαστήριο ότι ευθύνη για τούτο είχε ο Ενάγοντας, ενώ ο αριθμός των επισκέψεων τους στο Ακίνητο, ήτοι 33 επισκέψεις σε ένα χρόνο, δεικνύει ακριβώς ότι αντιλαμβανόμενοι το πρόβλημα οι Εναγόμενοι κατέβαλλαν προσπάθειες ώστε το σύστημα να λειτουργήσει αποτελεσματικά και με τρόπο ώστε να επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα, πλην, όμως, τούτο δεν κατέστη εφικτό. Επισημαίνεται ότι στην επιστολή τους προς τον Ενάγοντα ημερομηνίας 29.12.2009 οι Εναγόμενοι καταγράφουν αποτελέσματα εξετάσεων του νερού μετά από πρόσφατη δειγματοληψία στις 8.12.2009 (τα οποία επίσης υπερβαίνουν τις ενδείξεις που είχαν συμφωνηθεί) και αναφέρουν ότι η αναβάθμιση του συστήματος για αντιμετώπιση των χλωριούχων κρίνεται ως άμεση ανάγκη. Προσθέτουν μάλιστα ότι οι προμηθευτές του συστήματος έτυχαν ενημέρωσης για τα όσα αναφέρονται στην επιστολή για σκοπούς λήψης περαιτέρω τεχνικών συμβουλών. Θέμα ελλειπούς και/ή μη ενδεικνυόμενης συντήρησης του συστήματος από τον Ενάγοντα σημειώνεται για πρώτη φορά από τους Εναγόμενους στο service report και στο τιμολόγιο τους ημερομηνίας 9.7.2010 (Τεκμήρια 23 και 24 αντίστοιχα), ενώ σε επιστολή τους ίδιας ημερομηνίας συμφωνούν ότι «το σύστημα χρήζει περαιτέρω αναβάθμισης ως προς την ποιότητα νερού που παρέχει» και το οποίο δεσμεύτηκαν να πράξουν (Τεκμήριο 13). Η αδυναμία του συστήματος για μείωση των αλάτων του νερού συνιστά πλήρη αποτυχία της αντιπαροχής της Συμφωνίας με τρόπο ώστε ο Ενάγοντας να δικαιούται σε επιστροφή του ποσού που κατέβαλε στα πλαίσια της Συμφωνίας. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από σύγγραμμα του Treitel The Law of Contract, 8η έκδοση, στη σελίδα 927: "
(1)Total failure of consideration. (a) DEFINITION. A contracting party can recover back money paid under a contract if there is a "total failure of consideration" i.e. if he has not got any part of what he bargained for.» Επίσης, στο σύγγραμμα Chitty on Contacts, στη σελίδα 1421, στις παραγράφους 29-034, καταγράφονται τα ακόλουθα: «General principles. Where money has been paid under a transaction that is or becomes ineffective the payer may recover the money provided that the consideration for the payment has totally failed. ..... In that context failure of consideration occurs where the payer has not enjoyed the benefit of any part of what he bargained for. .... The failure has to be total because the consideration is "whole and indivisible," and the courts will not divide or apportion it unless the parties have done so. This is partly because one cannot assume that all parts of the payee's performance are equally valuable and that the contract price is earned incrementally, but historically it was also because of the absence in English law of a defence of change of position until recently. Thus, any performance of the actual thing promised, as determined by the contract, is fatal to recovery under this heading». Το σύνολο των υποχρεώσεων και των δικαιωμάτων των συμβαλλομένων μερών καθορίζονται μέσα από το πλαίσιο της σύμβασης στην οποία έχουν καταλήξει και συνομολογήσει. Τα συμβαλλόμενα μέρη είναι δεσμευμένα να υλοποιήσουν τα καθήκοντα τους όπως αυτά απορρέουν από την μεταξύ τους σύμβαση και τίποτα περισσότερο. Σε περίπτωση που το ένα μέρος δεν προσφέρει αντάλλαγμα και το άλλο δώσει τότε το αναίτιο μέρος δικαιούται επιστροφή του ανταλλάγματος που κατέβαλε στη βάση επιστροφής του καταβληθέντος ποσού ως ποσού καταβληθέντος άνευ ανταλλάγματος ή πλήρους/ολικής αποτυχίας ανταλλάγματος (total failure of consideration) αναλόγως της περίπτωσης, πλέον αποζημιώσεις, εφόσον ακυρωθεί η μεταξύ τους συμφωνία (βλέπε Δρυάδη και άλλη v. Καλησπέρα
(1998)1 Α.Α.Δ 881). Η αδυναμία του συστήματος να αποδόσει τα συμφωνηθέντα αποτελέσματα σε σχέση με τα στοιχεία του νερού, και πιο συγκεκριμένα το χλώριο να μειωθεί κάτω από 800 και το νάτριο κάτω από 500, έδιδε δικαίωμα στον Ενάγοντα να τερματίσει τη Συμφωνία, όπως και έπραξε με την επιστολή του ημερομηνίας 4.8.2010 (Τεκμήριο 21). Σχετικό με την αποζημίωση του αναίτιου μέρους σε περίπτωση παράβασης σύμβασης είναι το άρθρο 73 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149. Σημειώνω ότι η μη αποδοχή της μαρτυρίας του Μ.Ε. 2 που αφορούσε στους λόγους για τους οποίους το σύστημα το οποίο εγκατέστησαν οι Εναγόμενοι ήταν ακατάλληλο για το σκοπό που επιθυμούσε ο Ενάγοντας δεν επηρεάζει τη δυναμική της υπόθεσης. Και τούτο γιατί από τα αποτελέσματα των αναλύσεων που διενεργήθηκαν μετά από την εγκατάσταση του συστήματος είναι φανερό ότι το σύστημα δεν απέδωσε με βάση τα συμφωνηθέντα. Το στοιχείο αυτό είναι αρκετό ώστε το Δικαστήριο να καταλήξει σε συμπέρασμα περί πλήρους αποτυχίας της αντιπαροχής έχοντας υπόψη ότι οι θέσεις της υπεράσπισης περί ευθύνης του Ενάγοντα για την μη ορθή λειτουργία και συντήρησης του συστήματος απορρίφθηκαν για τους λόγους που επεξηγούνται πιο πάνω. Συνακόλουθα, ο Ενάγοντας δικαιούται σε επιστροφή του ποσού των €11,280 που κατέβαλε στα πλαίσια της Συμφωνίας έχοντας υπόψη ότι το σύστημα το οποίο εγκαταστάθηκε δεν ανταποκρίθηκε στα συμφωνηθέντα. Σε σχέση με τις υπόλοιπες αξιώσεις του Ενάγοντα παρατηρείται ότι σε αντίθεση με την πάγια νομολογιακή αρχή ότι οι ειδικές ζημιές πρέπει να αποδεικνύονται με συγκεκριμένη σαφή και αποδεκτή μαρτυρία (βλέπε Papakokkinou v. Kanther
(1982)1 A.A.Δ. 65, Kakoullou v. Kakoulli
(1985)1 Α.Α.Δ. 355, Κούνουνα κ.ά ν. Κώστας Κυριάκου & Υιός Λτδ κ.α.
(2001)1 Α.Α.Δ. 2126), κανένα αποδεικτικό στοιχείο δεν τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου σε σχέση με αυτές πέραν από τις γενικές αναφορές του Ενάγοντα και ως εκ τούτου ουδεμία αποζημίωση μπορεί να του αποδοθεί. Στη βάση των ευρημάτων του Δικαστηρίου και με δεδομένη την απόρριψη της μαρτυρίας του μάρτυρα υπεράσπισης που ήταν και η μοναδική επί της οποίας στήριξαν την υπόθεση τους οι Εναγόμενοι, η ανταπαίτηση δεν μπορεί να έχει επιτυχή κατάληξη. Είναι δε φανερό ότι όλες οι εργασίες που προσφέρθηκαν από τους Εναγόμενους στον Ενάγοντα μετά την εγκατάσταση του συστήματος έγιναν στα πλαίσια της Συμφωνίας και επιδίωξης λειτουργίας του συστήματος στα συμφωνηθέντα πλαίσια και τίποτε περισσότερο. Σε σχέση με την ανταπαίτηση των Εναγομένων παρατηρείται, τέλος, ότι δεν διαφεύγει της προσοχής του Δικαστηρίου ότι το Τεκμήριο 22 τιτλοφορείται «Purchase Agreement» και παρουσιάζει τον Ενάγοντα να αγοράζει από τους Εναγόμενους εξοπλισμό αξίας €694,50 (συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.). Την ίδια στιγμή, όμως, στο συγκεκριμένο έγγραφο υπάρχει αναφορά σε αλλαγή συστήματος «σε εγγύηση», με τρόπο ώστε να διαπιστώνεται κάποια ασάφεια από την γραμματική ερμηνεία του εγγράφου και το Δικαστήριο να πρέπει να ανατρέξει στις προθέσεις των μερών κατά τον ουσιώδη χρόνο. Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου ήταν ξεκάθαρο μεταξύ των μερών ότι μετά την εγκατάσταση του συστήματος και την αποτυχία του να λειτουργήσει στη βάση των συμφωνηθέντων, όλες οι ενέργειες των Εναγομένων γίνονταν προς το σκοπό αυτό. Επομένως, ερμηνεύοντας το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 22 με δεδομένη την ενώπιον του Δικαστηρίου αποδεκτή μαρτυρία κρίνω ότι δεν αποτελούσε νέα συμφωνία στα πλαίσια της οποίας ο Ενάγοντας ανέλαβε να πληρώσει οποιοδήποτε ποσό πέραν της Συμφωνίας. Τελική Κατάληξη Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αγωγή επιτυγχάνει και εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον των Εναγομένων για το ποσό των €11.280,00 με νόμιμο τόκο επ' αυτού από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής, ήτοι την 25.2.2011, μέχρι εξοφλήσεως. Ακολουθώντας το αποτέλεσμα της αγωγής τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον των Εναγομένων όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η ανταπαίτηση απορρίπτεται. Ενόψει συνεκδίκασης της απαίτησης και της ανταπαίτησης και της μη πρόκλησης οποιωνδήποτε περαιτέρω εξόδων από την ύπαρξη και εκκρεμότητα της ανταπαίτησης, κρίνω ορθό όπως μην προβώ σε οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα σε σχέση με την ανταπαίτηση. (Υπ.)........................ Γ. Πετάση ‑ Κορφιώτη, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο