ΖΑΧΑΡΙΑΔΗ ν. LEATHERMASTER LIMITED, Αρ. Αγωγής: 7823/2012, 13/6/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A299 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 7823/2012 Μεταξύ: XXXXX ΖΑΧΑΡΙΑΔΗ Ενάγουσας και LEATHERMASTER LIMITED Εναγομένων Ημερομηνία: 13 Ιουνίου 2019 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: κ. Χρ. Δημητριάδης Για τους Εναγόμενους: κ. Π. Πασχαλίδης Α Π Ο Φ Α Σ Η Δικογραφημένες θέσεις των δυο πλευρών H παράδοση του νυφικού της Ενάγουσας στο καθαριστήριο που διατηρούν οι Εναγόμενοι στην οδό XXXXX 27Β στη Λευκωσία (στο εξής το «Καθαριστήριο») ώστε αυτό να καθαριστεί αποτέλεσε αφορμή για την καταχώρηση της παρούσας αγωγής. Σύμφωνα με τα όσα τυγχάνουν καταγραφής στην Έκθεση Απαίτησης, κατά πάντα ουσιώδη προς την παρούσα αγωγή χρόνο η Ενάγουσα ήταν ιδιοκτήτρια ενός νυφικού φορέματος το οποίο ήταν κατασκευασμένο από μετάξι και διακοσμημένο με υλικό οργάντζας (στο εξής το «Νυφικό»). Το Νυφικό είχε αγοραστεί από οίκο μόδας στη Νέα Υόρκη στην τιμή των €4,379, ενώ κατά τον χρόνο εισαγωγής του η Ενάγουσα κατέβαλε στις Τελωνειακές Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας το ποσό των €1,000 για φόρους. Κατά ή περί την 25.6.2012, η Ενάγουσα παρέδωσε, μέσω του πατέρα της, μαζί με άλλα ρούχα, το Νυφικό ώστε αυτό να καθαριστεί, ενημερώνοντας πρώτα την υπεύθυνη του καταστήματος και/ή επισύροντας την προσοχή της στο ότι πρόκειται για ένα πολύ ακριβό και ευαίσθητο ύφασμα, με απαίτηση όπως οι Εναγόμενοι επιδείξουν τη δέουσα επιμέλεια και προσοχή. Στα πλαίσια της επίσκεψης του πατέρα της Ενάγουσας στο Καθαριστήριο στις 25.6.2012, οι Εναγόμενοι τον διαβεβαίωσαν ότι ήταν σε θέση να καθαρίσουν ένα ύφασμα αυτού του είδους, καθότι είχαν τα προσόντα, την τεχνογνωσία, την πείρα και τα σωστά και/ή κατάλληλα μηχανήματα και/ή φάρμακα και/ή είδη καθαρισμού. Περαιτέρω, διαβεβαίωσαν ότι θα παραδώσουν το Νυφικό καθαρό και στην ίδια ακριβώς καλή κατάσταση στην οποία βρισκόταν, οπότε, τότε και μόνο η Ενάγουσα αποδέχτηκε και ανέθεσε στους Εναγόμενους να της καθαρίσουν το Νυφικό. Ήταν δε ρητός και/ή σιωπηρός και/ή ουσιώδης όρος της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας, ότι θα παρέδιδαν το Νυφικό στην Ενάγουσα σε άριστη κατάσταση και/ή τουλάχιστον στην ίδια κατάσταση στην οποία το παρέλαβαν και/ή καθαρό. Περαιτέρω και/ή διαζευκτικά ήταν όρος της συμφωνίας των μερών ότι ο καθαρισμός του Νυφικού θα ήταν τουλάχιστον αποδεκτής ποιότητας. Αποτελεί θέση της Ενάγουσας ότι κατά παράβαση των όρων της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας και/ή των υποσχέσεων και/ή διαβεβαιώσεων των Εναγόμενων προς αυτήν, οι Εναγόμενοι παρέδωσαν το Νυφικό σε χρώμα μπεζ αντί άσπρο και/ή κατεστραμμένο και/ή έχοντας παντού λεκέδες. Η δε υπεύθυνη του Καθαριστηρίου παραδέχτηκε αμέσως ότι το χρώμα είχε αλλάξει, πλην, όμως, δεν ήταν σε θέση να δώσει οποιανδήποτε εξήγηση προς τούτο, παραπέμποντας την Ενάγουσα στους διευθυντές και/ή υπεύθυνους των Εναγόμενων. Η Ενάγουσα ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η καταστροφή του Νυφικού οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια και/ή την παράβαση των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων, καθώς και υποχρεώσεων των Εναγόμενων ως εξής: - Ενώ γνώριζαν και/ή όφειλαν να γνωρίζουν ότι πρόκειται για πολύ ακριβό και ευαίσθητο ύφασμα και ότι ο καθαρισμός του έπρεπε να γίνει με προσοχή, παρέλειψαν να επιδείξουν τη δέουσα προσοχή και φροντίδα κατά τον καθαρισμό του Νυφικού, με αποτέλεσμα την καταστροφή του. - Ενώ είχαν διαβεβαιώσει την Ενάγουσα και/ή ανέλαβαν την ευθύνη και/ή την υποχρέωση να καθαρίσουν το Νυφικό, εντούτοις το κατέστρεψαν και/ή το παρέδωσαν στην Ενάγουσα κατεστραμμένο. - Παρέλειψαν να χρησιμοποιήσουν τον αναγκαίο εξοπλισμό και/ή τα σωστά μέσα και/ή μηχανήματα, με αποτέλεσμα να μην καθαρίσουν ικανοποιητικά και/ή καθόλου και/ή να καταστρέψουν το Νυφικό. - Παρέλειψαν να ενημερώσουν και/ή προειδοποιήσουν την Ενάγουσα για τις οποιεσδήποτε τυχόν αδυναμίες και/ή δυσκολίες είχαν για τον καθαρισμό του Νυφικού. - Αγνόησαν παντελώς τις εντολές της Ενάγουσας και ενήργησαν χωρίς τη δέουσα προσοχή και φροντίδα. Συνεπεία των πιο πάνω, η Ενάγουσα αξιώνει από τους Εναγόμενους το ποσό των €5.379,00 ως ειδικές αποζημιώσεις, πλέον γενικές και/ή παραδειγματικές αποζημιώσεις για ψυχική οδύνη, πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια συναισθηματικής αξίας, νόμιμο τόκο και έξοδα. Στην Έκθεση Υπεράσπισής τους οι Εναγόμενοι αρνούνται ότι διαβεβαίωσαν την Ενάγουσα ότι ήταν σε θέση να καθαρίσουν το Νυφικό, αλλά απεναντίας ισχυρίζονται ότι την ενημέρωσαν ότι λόγω της φύσης των λεκέδων και/ή της ακαθαρσίας που βρίσκονταν στο Νυφικό, τούτο ήταν αδύνατον να καθαριστεί, πράγμα το οποίο ήταν εις γνώση της Ενάγουσας και των αντιπροσώπων της πριν από τη δημιουργία οποιασδήποτε συμβατικής και/ή άλλης σχέσης μεταξύ των διαδίκων. Παρά δε το ότι ενημερώθηκε για τη μη ανατρέψιμη κατάσταση του Νυφικού, λόγω της εκτεταμένης ακαθαρσίας που βρισκόταν σ' αυτό, η Ενάγουσα έδωσε οδηγίες στους Εναγόμενους να προχωρήσουν με καθαρισμό αυτού, ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Αποτελεί θέση των Εναγόμενων ότι δεν παραβίασαν οποιαδήποτε συμβατική τους υποχρέωση και ισχυρίζονται ότι οι όποιες συμβατικές και/ή άλλες υποχρεώσεις τους έναντι της Ενάγουσας έχουν εκπληρωθεί πλήρως. Περαιτέρω και/ή διαζευκτικά οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι η μεταξύ των διαδίκων συμφωνία περιελάβανε ρήτρα προκαθορισμένων και/ή προσυμφωνημένων αποζημιώσεων και/ή ότι μέσω της μεταξύ τους συμφωνίας οι διάδικοι προκαθόρισαν το ύψος των αποζημιώσεων σε περίπτωση παραβίασης οποιουδήποτε όρου της συμφωνίας και ως εκ τούτου η Ενάγουσα κωλύεται από το να αξιώνει αποζημιώσεις πέραν του δεκαπλάσιου της αξίας καθαρισμού του Νυφικού. Οι Εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι δεν φέρουν οποιαδήποτε ευθύνη για την κατάσταση του Νυφικού και/ή τη ζημιά που η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι υπέστηκε και ως εκ τούτου δεν οφείλουν οποιοδήποτε ποσό σε αυτήν. Είναι δε η θέση των Εναγομένων ότι η Ενάγουσα είχε γνώση και αντίληψη της κατάστασης πραγμάτων που προκάλεσε τη ζημιά την οποία ισχυρίζεται ότι υπέστηκε και ότι εκούσια εξέθεσε την ιδιοκτησία της στην εν λόγω κατάσταση πραγμάτων, με τρόπο ώστε οι ίδιοι να μην έχουν οποιαδήποτε ευθύνη έναντι της. Στην Απάντηση στην Υπεράσπιση η Ενάγουσα αρνείται τον ισχυρισμό των Εναγόμενων περί ενημέρωσης της ίδιας ή του πατέρα της ως προς την αδυναμία των Εναγόμενων να καθαρίσουν το Νυφικό, ενώ ισχυρίζεται περαιτέρω ότι η ρήτρα που επικαλούνται οι Εναγόμενοι δεν αποτελεί μέρος της μεταξύ τους συμφωνίας αφού η Ενάγουσα δεν γνώριζε για την ύπαρξη του εν λόγω όρου και ουδέποτε διάβασε οποιοδήποτε έντυπο στο οποίο αυτός περιεχόταν. Σε κάθε περίπτωση, η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι η εν λόγω ρήτρα είναι άκυρη και μη δεσμευτική, αφού συνιστά καταχρηστική ρήτρα η οποία δεν αποτέλεσε αντικείμενο τυπικής διαπραγμάτευσης πριν από τη σύναψη της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας. Η προσκομισθείσα μαρτυρία Για τους σκοπούς της υπόθεσης της Ενάγουσας κατέθεσαν τρεις μάρτυρες, ενώ για την υπεράσπιση παρουσιάστηκαν δυο μάρτυρες. Η μαρτυρία όλων των προσώπων που κατέθεσαν στο Δικαστήριο είναι καταγραμμένη στα πρακτικά και για το λόγο αυτό δεν κρίνω σκόπιμο να την επαναλάβω. Παραθέτω πιο κάτω μια σύνοψη της μαρτυρίας των προσώπων που κατέθεσαν στο Δικαστήριο, προκειμένου οι θέσεις τους να γίνουν πιο εύκολα αντιληπτές. Ως Μ.Ε.1 κατέθεσε ο πατέρας της Ενάγουσας κύριος XXXXX Ζαχαριάδης, ο οποίος εν πρώτοις αναφέρθηκε στην επίσκεψή του στο Καθαριστήριο στις 25.6.
- Κατά την εν λόγω ημερομηνία παρέδωσε στους Εναγόμενους το Νυφικό, ένα κοστούμι και ένα πουκάμισό του, προκειμένου αυτά να καθαριστούν. Τόσο το κοστούμι όσο και το Νυφικό ήταν λερωμένα στον ποδόγυρο λόγω του ότι είχαν έρθει σε επαφή με λάσπη. Τα ρούχα υποδείχθηκαν στην υπεύθυνη του Καθαριστηρίου (η οποία κατέθεσε στη συνέχεια ως Μ.Υ. 1), την οποία ο μάρτυρας γνώριζε καλά από τις προηγούμενες επισκέψεις του εκεί, και η οποία ρωτήθηκε εάν μπορούσαν να καθαριστούν. Ειδικότερα η Μ.Υ.1 ερωτήθηκε εάν οι Εναγόμενοι μπορούσαν να καθαρίσουν υφάσματα όπως αυτό με το οποίο ήταν φτιαγμένο το Νυφικό το οποίο ήταν πολύ ακριβό και ευαίσθητο. Στα πλαίσια της συζήτησης τους, η Μ.Υ. 1 του ανέφερε ότι το Νυφικό επρόκειτο να σταλεί στον κύριο Δώρο Σκουτέλα (ο οποίος κατέθεσε ως Μ.Υ. 2), ο οποίος και θα έκρινε κατά πόσον θα μπορούσε να καθαριστεί ή όχι. Ο μάρτυρας τόνισε επανειλημμένα πως λόγω της ευαισθησίας του υφάσματος θα ήταν αναγκαίο να επιδειχθεί κάθε δυνατή προσοχή από τους Εναγόμενους κατά τον καθαρισμό του Νυφικού προς αποφυγή οποιασδήποτε ζημιάς. Μετά πάροδο δέκα περίπου ημερών ο μάρτυρας ενημερώθηκε μέσω μηνύματος ότι η παραγγελία του ήταν έτοιμη για παραλαβή και επισκέφθηκε το Καθαριστήριο παραλαμβάνοντας μόνο το κοστούμι και το πουκάμισο, όχι, όμως, το Νυφικό. Σε ερώτησή του προς την Μ.Υ. 1 αναφορικά με το Νυφικό, η τελευταία του ανέφερε ότι το είχε στείλει ξανά πίσω για καθαρισμό, καθότι δεν ήταν ικανοποιημένη με την ποιότητα της δουλειάς που έγινε. Του ζήτησε να μην ανησυχεί και τον διαβεβαίωσε ότι το Νυφικό θα παραδιδόταν καθαρό και στην ίδια ακριβώς καλή κατάσταση στην οποία βρισκόταν όταν παραδόθηκε στο Καθαριστήριο. Στις 21 Ιουλίου του 2012, ο μάρτυρας μετέβηκε εκ νέου στο Καθαριστήριο για παραλαβή του Νυφικού, οπότε και αντίκρισε ένα κατεστραμμένο κομμάτι υφάσματος, που κάθε άλλο παρά νυφικό ήταν. Το χρώμα του Νυφικού από άσπρο έγινε μπεζ και υπήρχαν παντού λεκέδες. Όταν υπέδειξε το γεγονός αυτό στην Μ.Υ. 1, αυτή παραδέχτηκε ότι το χρώμα είχε αλλάξει, μη μπορώντας να δώσει οποιαδήποτε εξήγηση προς τούτο. Αφού εξέφρασε τη δυσαρέσκεια του και πλήρωσε το ποσό που ζητήθηκε, πήρε το Νυφικό και αποχώρησε. Ακολούθως, στις 23 Ιουλίου του 2012, ο μάρτυρας επισκέφθηκε μαζί με την Ενάγουσα το Καθαριστήριο και αφού ζήτησαν να μιλήσουν με τον υπεύθυνο, επικοινώνησαν τηλεφωνικώς με τον κύριο XXXXX Σκουτέλα, ο οποίος προέβαλε διάφορες δικαιολογίες, αρνούμενος ευθύνη για την καταστροφή του Νυφικού. Στα πλαίσια της μαρτυρίας του ο Μ.Ε. 1 ανέφερε ότι στα τόσα χρόνια που χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο καθαριστήριο, ουδέποτε του είχε αναφερθεί η ύπαρξη ρήτρας για υποχρέωση καταβολής προκαθορισμένων και προσυμφωνημένων αποζημιώσεων, ενώ ούτε ο ίδιος, όπως ούτε και η Ενάγουσα γνώριζαν για την ύπαρξη τέτοιου όρου αφού ουδέποτε τους δόθηκε οποιοδήποτε έγγραφο που να περιλαμβάνει ένα τέτοιο όρο. Σε σχέση με το θέμα αυτό ουδεμία υποβολή τέθηκε στον Μ.Ε. 1 κατά την αντεξέταση του, ενώ ο κ Πασχαλίδης περιορίστηκε στην υπόδειξη φωτογραφιών του χώρου του Καθαριστηρίου (οι οποίες κατατέθηκαν σε εκείνο το στάδιο ως Τεκμήρια Α και Β προς αναγνώριση και ακολούθως ως Τεκμήρια 7 και 8), χωρίς να υποβάλει οποιαδήποτε ερώτηση περί της δικογραφημένης θέσης των Εναγομένων. Η Ενάγουσα, κυρία XXXXX Ζαχαριάδη, κατέθεσε ως Μ.Ε.
- Για τους σκοπούς της μαρτυρίας της υιοθέτησε τη γραπτή της δήλωση (Έγγραφο Β) και αναφέρθηκε καταρχήν στην αγορά του Νυφικού καταθέτοντας ως Τεκμήριο 1 το σχετικό τιμολόγιο, και ως Τεκμήριο 2 τα έγγραφα που αφορούν στην καταβολή του ανάλογου φόρου και τελών εισαγωγής του στην Κυπριακή Δημοκρατία εκ €1.080,
- Όπως ισχυρίστηκε, ζήτησε από τον πατέρα της να μεταφέρει το Νυφικό για καθαρισμό, επισημαίνοντάς του ότι σε περίπτωση που οι Εναγόμενοι ανέφεραν ότι δεν μπορούν να το καθαρίσουν να της το επέστρεφε καθότι η λάσπη 2 εκ. που υπήρχε στον ποδόγυρο του Νυφικού μπορούσε να αφαιρεθεί με κόψιμο του Νυφικού, το οποίο στη συνέχεια μπορούσε να φυλαχθεί. Για να είναι βέβαιη για αυτό, έδωσε γραπτή σημείωση στον πατέρα της (post it). Η μάρτυρας αναφέρθηκε επίσης στην πληροφόρηση που είχε από τον πατέρα της και τα όσα διαμείφθηκαν μεταξύ του ίδιου και της υπεύθυνης του καταστήματος κατά την παράδοση του Νυφικού στις 25.6.2012 και την παραλαβή του στις 21.7.2012, καθώς επίσης στην επίσκεψη της ίδιας και του πατέρα της στο Καθαριστήριο στις 23.7.
- Η κυρία Ζαχαριάδη ανέφερε ότι σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε κατά την εν λόγω ημερομηνία με τον κύριο XXXXX Σκουτέλα, ο τελευταίος δεν της έδωσε οποιεσδήποτε εξηγήσεις αναφορικά με την καταστροφή του Νυφικού. Σύμφωνα με την ίδια, ευθύνη για τη ζημιά έχουν οι Εναγόμενοι, οι οποίοι ως επαγγελματίες καθαριστές, όφειλαν να γνωρίζουν τον ορθό τρόπο καθαρισμού του Νυφικού και όφειλαν να το καθαρίσουν και να της το επιστρέψουν στην κατάσταση στην οποία τους το παρέδωσε και όχι να το καταστρέψουν. Αποτέλεσε επίσης θέση της Μ.Ε. 2 ότι λόγω της καταστροφής του Νυφικού το οποίο σκόπευε να φυλάξει και να διατηρήσει σε άριστη κατάσταση για συναισθηματικούς λόγους, υπέστηκε ψυχική οδύνη, ταλαιπωρία και απώλεια συναισθηματικής αξίας. Τέλος, η κυρία Ζαχαριάδη αναφέρθηκε στην επιστολή των δικηγόρων της προς τους Εναγόμενους ημερομηνίας 25.7.2012 (βλέπε Τεκμήριο 5), η οποία και επιστράφηκε με χειρόγραφη σημείωση του κυρίου XXXXX Σκουτέλα με την εξής αναφορά: «Εάν θέλετε φέρτε το να το ξαναδοκιμάσουμε να το καθαρίσουμε». Όπως εξήγησε, λόγω του ότι η Μ.Ε. 3 της είχε αναφέρει ότι το Νυφικό δεν μπορούσε πλέον να επιδιορθωθεί, δεν προέβηκε σε οποιαδήποτε περαιτέρω ενέργεια. Αντεξεταζόμενη η μάρτυρας ανέφερε ότι έχει χωρίσει με τον σύζυγο της από το 2014 αλλά αυτό δεν αλλάζει τη σημασία που είχε για αυτήν το Νυφικό. Πρόσθεσε ότι σκοπός της ήταν να φυλάξει το Νυφικό προκειμένου να το δώσει κάποτε στην κόρη ή τη νύφη της. Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι κατά την αντεξέταση της Μ.Ε. 2 αποτέλεσε θέση του συνηγόρου υπεράσπισης πως εάν ήθελε φανεί ότι οι Εναγόμενοι έχουν κάποια ευθύνη για την καταστροφή του Νυφικού, η αποζημίωση στην οποία δικαιούται είχε προσυμφωνηθεί και αντιστοιχούσε σε πλυσίματα (και όχι στο δεκαπλάσιο του κόστους καθορισμού) ως η δικογραφημένη θέση των Εναγομένων, θέση επί της οποίας η Μ.Ε. 2 δήλωσε άγνοια. Ως Μ.Ε. 3 κατέθεσε η κυρία XXXXX Χρυσοστόμου, η οποία είναι σχεδιάστρια μόδας από το
- Σπούδασε σχέδιο μόδας, πατρόν, ιστορία κουστουμιού και παρακολούθησε διάφορα σεμινάρια στο εξωτερικό. Εργάζεται στην Κύπρο ως σχεδιάστρια μόδας για πάρα πολλά χρόνια και στα πλαίσια αυτά ασχολείται μεταξύ άλλων με σχεδιασμό νυφικών. Όπως ανέφερε, γνωρίζει την Ενάγουσα και ήταν καλεσμένη στον γάμο της, ενώ είχε δει το Νυφικό μόλις αυτό εισάχθηκε στην Κύπρο από την Ενάγουσα. Κατόπιν παράκλησης της Ενάγουσας, προέβηκε σε κάποιες επιδιορθώσεις ώστε το Νυφικό να εφαρμόζει σωστά στο μπούστο. Το Νυφικό είχε χρώμα άσπρο και ήταν κατασκευασμένο από silk chiffon και οργάντζα, ενώ η βάση στο εσωτερικό του ήταν από ταφτά. Η μάρτυρας ανέφερε ότι σε συζήτηση που είχε με την Ενάγουσα αμέσως μετά τον γάμο και αφού είδε το Νυφικό και την λάσπη που υπήρχε στον ποδόγυρο, ήτοι στο σημείο όπου το Νυφικό εφάπτεται στο έδαφος, συμβούλευσε την Ενάγουσα ότι υπό τις περιστάσεις υπήρχαν δύο λύσεις: είτε να κοπεί μέρος του Νυφικού, χωρίς να αλλάξει το σχέδιο του, είτε η Ενάγουσα να αποταθεί σε καθαριστήριο το οποίο όμως θα έπρεπε να επιδείξει ιδιαίτερη προσοχή λόγω της ευαισθησίας του υφάσματος. Η μάρτυρας είδε το Νυφικό τόσο πριν τη μεταφορά του στο Καθαριστήριο, όσο και μετά την παραλαβή του από αυτό. Όπως ανέφερε, το Νυφικό παραλήφθηκε σε τέτοια κατάσταση ώστε η Ενάγουσα να μην μπορεί να το μεταπωλήσει ή να το ξαναχρησιμοποιήσει, αφού ήταν κατεστραμμένο λόγω της προσπάθειας που έγινε από το Καθαριστήριο για καθαρισμό του. Ειδικότερα η μάρτυρας ανέφερε ότι είχε αλλάξει το χρώμα του Νυφικού και υπήρχαν παντού λεκέδες σ' αυτό. Τέλος, η μάρτυρας υποστήριξε ότι από την εμπειρία της στον τομέα των νυφικών, όταν ένα νυφικό φορεθεί έστω και μία φορά, η αξία του μειώνεται κατά ένα ποσοστό της τάξης του 30%. Η κυρία XXXXX Χρύσανθου, υπεύθυνη του Καθαριστηρίου από το 2007, κατέθεσε ως Μ.Υ.
- Ασχολείται με τον καθαρισμό ρούχων τα τελευταία 51 χρόνια και εργάζεται στην υπηρεσία των Εναγομένων τα τελευταία 11 χρόνια. Όπως ανέφερε, κατά την επίσκεψη του Μ.Ε. 1 στο Καθαριστήριο στις 25.6.2012, αυτός παρέδωσε για καθαρισμό, μεταξύ άλλων, το Νυφικό, το οποίο ήταν τοποθετημένο μέσα σε ένα μαύρο σακούλι. Το Νυφικό ήταν βρεγμένο και γεμάτο από λάσπη. Μόλις η ίδια αντίκρισε την τραγική κατάσταση στην οποία βρισκόταν το Νυφικό, ανέφερε αμέσως στον Μ.Ε. 1 ότι δεν ήταν δυνατόν να καθαριστεί και πως δεν μπορούσε να το παραλάβει. Τότε ο ίδιος της ζήτησε να κάνουν ό,τι μπορούν αφού λόγω της κατάστασης αυτής δεν θα ήταν σε θέση ούτε καν να αποθηκεύσουν το Νυφικό. Η ίδια έστειλε το Νυφικό στο κεντρικό καθαριστήριο, όπου καθαρίζονται τα νυφικά από τον διευθυντή των Εναγόμενων, κύριο XXXXX Σκουτέλα, προσωπικά. Μόλις ο τελευταίος παρέλαβε το Νυφικό, επικοινώνησε μαζί της τηλεφωνικώς και την ενημέρωσε ότι το Νυφικό θα έπρεπε επιστραφεί στον πελάτη αφού ήταν αδύνατο να καθαριστεί. Η μάρτυρας ενημέρωσε την ίδια στιγμή τον κύριο Σκουτέλα ότι κατά την παράδοση του Νυφικού ο Μ.Ε. 1 προειδοποιήθηκε ότι αυτό δεν θα μπορούσε να καθαριστεί λόγω της κατάστασης στην οποία βρισκόταν και πως παράκλησή του ήταν να κάνουν ό,τι ήταν δυνατόν, προκειμένου τουλάχιστον το Νυφικό να περιέλθει σε κατάσταση τέτοια ώστε να μπορεί να αποθηκευτεί. Το Νυφικό παραδόθηκε στον κύριο Ζαχαριάδη στις 21.7.2012, ο οποίος το παρέλαβε χωρίς να διαμαρτυρηθεί για την εικόνα που παρουσίαζε. Δυο, όμως, ημέρες αργότερα ο κύριος Ζαχαριάδης μετέβηκε στο Καθαριστήριο μαζί με την Ενάγουσα και χωρίς να υπάρξει οποιαδήποτε διαμαρτυρία ή παράπονο στο διάστημα που μεσολάβησε, ζήτησαν να μιλήσουν με τον κύριο Σκουτέλα. Στη συνέχεια η Ενάγουσα έφυγε από το Καθαριστήριο χωρίς να πει οτιδήποτε, ενώ η μάρτυρας τόνισε ότι από την πρώτη ημέρα που παραδόθηκε το Νυφικό στο Καθαριστήριο ήταν σε άσχημη κατάσταση, γεγονός το οποίο ο κύριος Ζαχαριάδης αναγνώριζε. Ο διευθυντής των Εναγόμενων, κύριος XXXXX Σκουτέλας κατέθεσε ως Μ.Υ.
- Όπως ανέφερε, έχει σπουδάσει διοίκηση καθαριστηρίου και έχει παρακολουθήσει διάφορα σεμινάρια για σωστό τρόπο καθαρισμού ρούχων διάρκειας 2 ετών, και ασχολείται με τον καθαρισμό ρούχων τα τελευταία 30 χρόνια. Αποτέλεσε θέση του μάρτυρα ότι στο Καθαριστήριο υπάρχουν αναρτημένοι σε περίοπτο χώρο, και συγκεκριμένα στον πάγκο όπου βρίσκεται το ταμείο όπου παραδίδονται τα ρούχα, οι γενικοί όροι καθαρισμού των ρούχων με έντονα μαύρα γράμματα, ώστε ο κάθε πελάτης να γνωρίζει επακριβώς τις ελάχιστες και απαραίτητες συμφωνίες σύμβασης, μεταξύ καταστήματος και πελάτη. Οι όροι φαίνονται, σύμφωνα με τον μάρτυρα, ξεκάθαρα στις φωτογραφίες οι οποίες κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 7 και 8, και λήφθηκαν μετά την έγερση της παρούσας αγωγής. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε ειδικότερα στο άρθρο 7 των όρων (αντίγραφο των οποίων κατατέθηκε ως Τεκμήριο 9), όπου υποδεικνύεται ότι εάν ήθελε φανεί ότι κάποιο ένδυμα καταστράφηκε λόγω ευθύνης του Καθαριστηρίου, κάτι που δεν αποδέχεται, αναφορικά με το Νυφικό, η οποιαδήποτε αποζημίωση του πελάτη δεν θα μπορεί να υπερβεί το δεκαπλάσιο της αξίας του καθαρίσματος, που στην προκειμένη περίπτωση ήταν €52,50, άρα το ποσό των €
- Αναφερόμενος στα γεγονότα της υπόθεσης, ο μάρτυρας υποστήριξε ότι όταν παρέλαβε το Νυφικό το οποίο στάλθηκε από την Μ.Υ. 1 μέσα σε μαύρο σακούλι, αντίκρισε ένα βρεγμένο ρούχο γεμάτο από λάσπη, που ήταν αδύνατον να καθαριστεί. Για τον λόγο αυτό, επικοινώνησε αμέσως τηλεφωνικώς με την Μ.Υ. 1, αναφέροντάς της ότι το Νυφικό επρόκειτο να επιστραφεί στον πελάτη. Όπως του ανέφερε η Μ.Υ. 1, είχε ενημερώσει και προειδοποιήσει τον Μ.Ε. 1 ότι το Νυφικό δεν θα μπορούσε να καθαριστεί, και ότι παράκληση του τελευταίου ήταν όπως γίνει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε το Νυφικό να μπορεί να αποθηκευτεί. Με τούτο ως δεδομένο, ο μάρτυρας προσπάθησε να καθαρίσει το Νυφικό με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Πιο συγκεκριμένα άφησε το Νυφικό πρώτα να στεγνώσει και ακολούθως τούτο κτυπήθηκε ελαφρά, προκειμένου να αφαιρεθεί η λάσπη. Στη συνέχεια το Νυφικό τοποθετήθηκε σε μηχανή τύπου dry clean, όπου εφαρμόστηκε το κατάλληλο πρόγραμμα για μεταξωτά υφάσματα. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας αυτής, το Νυφικό αποστάλθηκε στο Καθαριστήριο για παράδοση στον πελάτη. Η εικόνα που είχε το Νυφικό κατά την παράδοσή του στο Καθαριστήριο μετά από τις ενέργειες των Εναγομένων για σκοπούς καθαρισμού, είναι αυτή που έχει και σήμερα (το Νυφικό κατατέθηκε στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο 6). Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με την Ενάγουσα τις 23.7.2012, ήτοι δύο ημέρες μετά την παραλαβή του Νυφικού από τον Μ.Ε. 1, ο μάρτυρας της υπέδειξε ότι ο πατέρας της είχε προειδοποιηθεί για την αδυναμία καθαρισμού του Νυφικού και ότι από την πλευρά των Εναγόμενων έγινε ό,τι ήταν υπό τις περιστάσεις δυνατό. Μετά από τη συνομιλία αυτήν, ο μάρτυρας δεν είχε οποιαδήποτε επικοινωνία με την Ενάγουσα ή τον πατέρα της μέχρι και τις 25.7.2012, οπότε και παρέλαβε την επιστολή των δικηγόρων της Ενάγουσας - Τεκμήριο
- Απάντησε στη συγκεκριμένη επιστολή με την χειρόγραφη σημείωση «Αν θέλετε φέρτε το να το ξαναδοκιμάσουμε να το καθαρίσουμε» μόνο από καλή θέληση και προς τον σκοπό επίτευξης του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος, χωρίς με οποιονδήποτε τρόπο να αποδέχεται ευθύνη για την κατάσταση στην οποία περιήλθε το Νυφικό. Αποτέλεσε, τέλος, θέση του κυρίου Σκουτέλα ότι όλες οι ενέργειες οι οποίες έγιναν προς τον σκοπό καθαρισμού του Νυφικού ήταν οι δέουσες και αυτές που αναμένονταν από τον μέσο λογικό καθαριστή ενδυμάτων. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή όλους τους μάρτυρες κατά την κατάθεση τους στο Δικαστήριο από το εδώλιο του μάρτυρα και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την μαρτυρία τους. Πράττω δε τούτο λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο με τον οποίο οι μάρτυρες απαντούσαν τις ερωτήσεις που τους υποβάλλονταν, τις αντιδράσεις τους και γενικά την όλη συμπεριφορά τους. Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη το περιεχόμενο τόσο της προφορικής όσο και της έγγραφης τους μαρτυρίας και δεν διαφεύγουν την προσοχής μου οι αρχές της νομολογίας αναφορικά με την κρίση της αξιοπιστίας ενός μάρτυρα (βλέπε Χρίστου ν. Ηροδότου κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 676 και Αθανασίου κ.α. ν. Κουνούνη
(1997)1 Α.Α.Δ. 614). Όπως δε έχει επανειλημμένα νομολογηθεί, η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται με βάση τα επίδικα θέματα όπως καθορίζονται από τις έγγραφες προτάσεις (βλέπε Γιώργος Μελάς ν. Κυριάκου Κυριάκου
(2003)1 Α.Α.Δ. 826). Προτού προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας κρίνω ορθό να σημειώσω πως από την πλευρά της υπεράσπισης, ως τούτη εκφράσθηκε μέσω της μαρτυρίας των Μ.Υ. 1 και 2, οι οποίοι ήταν μάρτυρες των ίδιων γεγονότων, δεν αμφισβητήθηκε ότι η κατάσταση στην οποία περιήλθε το Νυφικό αφού παραδόθηκε για καθαρισμό στο Καθαριστήριο, ήταν ως αυτή φαίνεται σήμερα στο Τεκμήριο 6 (σημ: το Νυφικό κατατέθηκε ως Τεκμήριο 6), ούτε αμφισβητήθηκε ότι μετά τις ενέργειες στις οποίες προέβηκαν οι Εναγόμενοι το χρώμα του Νυφικού άλλαξε αφού από άσπρο έγινε μπεζ και ότι υπήρχαν παντού λεκέδες σε αυτό. Παράλληλα, με δεδομένη την αντεξέταση στην οποία υποβλήθηκε η Μ.Ε. 3, η υπεράσπιση δεν αμφισβήτησε ότι το Νυφικό καταστράφηκε ολοσχερώς και ότι δεν μπορεί πλέον να ξαναφορεθεί ή να μεταπωληθεί. Αντίθετα, αποδεχόμενοι όλα τα πιο πάνω, οι Εναγόμενοι, προέβαλαν ότι προτού αναλάβουν την υποχρέωση να καθαρίσουν το Νυφικό και να κάνουν «ότι μπορούν» ώστε το Νυφικό να μπορεί τουλάχιστον να φυλαχθεί, ενημέρωσαν τον αντιπρόσωπο της Ενάγουσας ότι ο καθαρισμός του Νυφικού δεν ήταν εφικτός λόγω της κατάστασης στην οποία βρισκόταν και της ποσότητας λάσπης που υπήρχε σε αυτό. Με τούτα ως δεδομένα προχωρώ στην αξιολόγηση της ενώπιον του Δικαστηρίου τεθείσας μαρτυρίας. Εξετάζοντας καταρχήν τη μαρτυρία του Μ.Ε.1, παρατηρείται ότι αυτός υπήρξε ειλικρινής στο Δικαστήριο. Οι απαντήσεις του ήταν σαφείς, άμεσες και πειστικές και κατά την αντεξέταση του δεν κλονίστηκε με οποιοδήποτε τρόπο. Για τους λόγους που θα επεξηγηθούν αμέσως πιο κάτω, η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στον βαθμό που αφορά σε γεγονότα και όχι έκφραση γνώμης. Σημειώνεται καταρχήν ότι ένα ουσιαστικό μέρος της μαρτυρίας του Μ.Ε.1 δεν αμφισβητήθηκε από την πλευρά των Εναγομένων κατά το στάδιο της αντεξέτασης. Πιο συγκεκριμένα, ο μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε επί των ακόλουθων ισχυρισμών του: Πρώτον, ότι στις 25.6.2012 πέραν από το Νυφικό παρέδωσε στο Καθαριστήριο ένα κοστούμι δικό του και ένα πουκάμισο. Ας σημειωθεί στο στάδιο αυτό ότι στα πλαίσια της μαρτυρίας της η Μ.Υ. 1 υποστήριξε ότι το κοστούμι και το πουκάμισο που παραδόθηκαν στο Καθαριστήριο ανήκαν στον γαμπρό του Μ.Ε. 1 και όχι στον ίδιο. Δεύτερον, ότι κατά την παραλαβή του κοστουμιού και του πουκαμίσου η Μ.Υ.1 του ανάφερε ότι επέστρεψε το Νυφικό προκειμένου να καθαριστεί ξανά καθότι η ίδια δεν ήταν ικανοποιημένη με την ποιότητα της δουλειάς που έγινε, η οποία δεν ήταν του επιπέδου της εταιρείας. Τρίτον, ότι στο στάδιο αυτό η Μ.Υ. 1 ζήτησε από τον Μ.Ε.1 να μην ανησυχεί, διαβεβαιώνοντάς τον ότι το Νυφικό θα παραδοθεί καθαρό και στην ίδια ακριβώς καλή κατάσταση στην οποία βρισκόταν όταν αυτό παραδόθηκε στο Καθαριστήριο. Τέταρτον, ότι στα τόσα χρόνια που ο Μ.Υ. 1 χρησιμοποιεί το Καθαριστήριο, ουδέποτε του αναφέρθηκε οτιδήποτε σε σχέση με την ύπαρξη ρήτρας για υποχρέωση καταβολής προκαθορισμένων και προσυμφωνημένων αποζημιώσεων. Σε σχέση με το ζήτημα αυτό, σημειώνω ότι ενώ κατά την αντεξέταση του Μ.Ε.1 υποδείχθηκαν σε αυτόν οι φωτογραφίες του χώρου του Καθαριστηρίου που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια Α και Β προς αναγνώριση (που αργότερα κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 7 και 8), δεν υποβλήθηκε στον μάρτυρα θέση περί ύπαρξης όρου για προσυμφωνημένη και/ή προκαθορισμένη αποζημίωσης. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την αντεξέταση του: «E. Με την άδειά σας να δείξω κάτι του μάρτυρα, Εντιμοτάτη. Είναι αυτό το κατάστημα που πήγες; (Υποδεικνύεται στον μάρτυρα μία φωτογραφία) A. Ξέρω εγώ; Μοιάζει. Εν στην, ποιος εν ο δρόμος τζιαμέ; Ένα κατάστημα ξέρω της Leathermaster. E. Εντιμοτάτη, παρακαλώ όπως κατατεθεί ως Τεκμήριο προς Αναγνώριση. Δικαστήριο: Τεκμήριο A προς Αναγνώριση. Ο κος Πασχαλίδης συνεχίζει: E. Είναι αυτός ο πάγκος του καταστήματος; Του δείχνω μίαν φωτογραφία του καταστήματος. A. Τα καταστήματά τους έχουν διαφορετικούς πάγκους; Μου δείχνεις μία φωτογραφία, έναν πάγκο, αν θυμούμαι αν είναι τούτος ο πάγκος που πήγα σε τούτο το κατάστημα. E. Παρακαλώ να κατατεθεί, Εντιμοτάτη, ως Τεκμήριο προς Αναγνώριση. Δικαστήριο: Τεκμήριο Β προς Αναγνώριση. Ο κος Πασχαλίδης συνεχίζει: E. Κύριε μάρτυς, σου ανέφερα και προηγουμένως θα σου πω και τώρα. Η θέση των πελατών μου είναι ότι σε προειδοποίησαν ότι το νυφικό δεν θα μπορούσε να σαστεί και εσύ δεν είχες κανένα πρόβλημα, εξού και μάλιστα τους είπες κάμετε το και ό,τι γίνει. ........................» Περαιτέρω, σε σχέση με το ίδιο ζήτημα σημειώνω ότι οι γενικοί όροι καθαρισμού ρούχων οι οποίοι κατατέθηκαν από τον Μ.Υ.2 ως Τεκμήριο 9 δεν υποδείχθηκαν στον Μ.Ε.1 προκειμένου να τοποθετηθεί σχετικά. Πέραν των όσων υποδεικνύονται πιο πάνω, ως προς τη μη αμφισβήτηση μέρους της μαρτυρίας του Μ.Ε.1, σημειώνω ότι αυτός υπήρξε σαφής ως προς το περιεχόμενο της συνομιλίας που είχε με την Μ.Υ.1 κατά τον χρόνο παράδοσης του Νυφικού, ενώ ήταν κατηγορηματικός ότι ουδέποτε στα πλαίσια αυτά του αναφέρθηκε οποιοδήποτε ενδεχόμενο και/ή κίνδυνος καταστροφής του Νυφικού. Ο μάρτυρας εξήγησε επίσης με τρόπο που ικανοποιεί το Δικαστήριο τους λόγους για τους οποίους παρέλαβε το Νυφικό από το Καθαριστήριο και κατέβαλε το σχετικό κόστος καθαρισμού, παρόλο που ο ίδιος δεν ήταν ευχαριστημένος με το επίπεδο των εργασιών που είχαν εκτελεστεί από τους Εναγόμενους. Σχετικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την αντεξέταση του: «E. Κύριε Ζαχαριάδη, λες στην παράγραφο, της γραπτής σου μαρτυρίας, παράγραφο 16, όταν πήγες να παραλάβεις το νυφικό και αντίκρισες την κατάσταση του νυφικού ανέφερες ότι δεν ήσουν καθόλου ευχαριστημένος με αυτήν την εξέλιξη και έπιασες το νυφικό και το επέστρεψες στην κόρη σου. Κύριε μάρτυς, λέεις ότι πήρες ένα νυφικό το οποίο όπως αναφέρεις και σου διαβάζω στην παράγραφο 8 (διαβάζει ''είναι πολύ ευαίσθητο...''). Όπως λες στην παράγραφό σου 23, πρόκειται για πολύ ακριβό ύφασμα. Το έπιασες στην κατάσταση που ήταν και δεν έκαμες τίποτε; A. Τι έπρεπε; Να δέρω τη γυναίκα στο καθαριστήριο; E. Δεν έχω τελειώσει. Ούτε έναν καβγά δεν έκαμες; Ούτε ζήτησες την ίδια ώρα τον διευθυντή να τον δεις; Ούτε εξαπόλησες το ύφασμα και να φύεις; Εσένα η θέση σου, έπιασες το ύφασμα δηλαδή, το νυφικό, και έφυγες και μετά που δύο μέρες αποφάσισες να έρτεις πίσω με την κόρη σου; A. Κοίταξε αγαπητέ μου. Εγώ πήγα, έπιασα το νυφικό για να το επιστρέψω στην κόρη μου, όπως είχα πάει στο καθαριστήριο να το καθαρίσουν. Το τι έκαναν, τι δεν έκαμαν, απλώς πήγα, πήρα το νυφικό στην κατάσταση που ήταν, το οποίο ανέφερα αμέσως ότι, κύριοι τούντο πράγμα εκαταστρέψετε το. Τι άλλο μπορούσα να κάνω τζιαμέ; Να μαλώσω;.........» Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι κάποιες από τις θέσεις που προωθήθηκαν από τους Μ.Υ.1 και Μ.Υ.2 στα πλαίσια της μαρτυρίας τους δεν υποβλήθηκαν στον Μ.Ε. 1 προκειμένου αυτός να τοποθετηθεί σχετικά. Πιο συγκεκριμένα δεν τέθηκαν στον Μ.Ε. 1 οι ακόλουθες θέσεις: Πρώτον, ότι η Μ.Υ. 1 του ανέφερε ότι δεν θα παραλάμβανε το Νυφικό λόγω της κατάστασης στην οποία βρισκόταν. Δεύτερον, ότι στα πλαίσια αυτής της συζήτησης ο Μ.Ε.1 της είπε «άρα, επήαν οι 5.000;». Τρίτον, ότι το Νυφικό ήταν βρεγμένο ολόκληρο ή ότι ήταν γεμάτο λάσπες μέχρι τη μέση και ότι ήταν τοποθετημένο σε μαύρη σακούλα. Η μαρτυρία της Ενάγουσας κας XXXXX Ζαχαριάδη (η οποία κατέθεσε ως Μ.Ε.2) γίνεται επίσης αποδεκτή. Θεωρώ ότι υπήρξε ειλικρινής προς το Δικαστήριο και οι απαντήσεις της χαρακτηρίζονταν από αμεσότητα και ευθύτητα. Παρατηρώ επίσης ότι από την όλη στάση και συμπεριφορά της Μ.Ε. 2 δεν έχω διαπιστώσει ότι η μαρτυρία της υπαγορεύθηκε από οποιαδήποτε αλλότρια κίνητρα. Η αξιοπιστία της δεν κλονίστηκε με οποιοδήποτε τρόπο ούτε και διαφάνηκε ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να παραποιήσει τα πραγματικά γεγονότα. Η μαρτυρία της Μ.Ε. 2 χαρακτηριζόταν από σαφήνεια, ενώ η ίδια ήταν ξεκάθαρη ως προς τις οδηγίες που είχε δώσει στον πατέρα της προκειμένου ο ίδιος να θέσει υπόψη των Εναγομένων όλα όσα αφορούσαν στην ποιότητα του Νυφικού, όπως και να μεταφέρει την ανάγκη επίδειξης της δέουσας προσοχής, ώστε να μην προκληθεί οποιαδήποτε ζημιά σε αυτό. Στην έκταση, λοιπόν, που η μαρτυρία της αφορά σε γεγονότα γίνεται αποδεκτή. Δεν ισχύει, ωστόσο, το ίδιο ως προς την έκφραση γνώμης από την μάρτυρα και δη επί θεμάτων για τα οποία δεν μπορεί να θεωρηθεί ειδικός, όπως η θέση της περί αποκλειστικής ευθύνης των Εναγομένων για την καταστροφή του Νυφικού, θέμα για το οποίο καλείται να αποφανθεί το Δικαστήριο. Τα όσα ανέφερε η Μ.Ε. 2 σχετικά με την παράδοση και παραλαβή του Νυφικού, γεγονότα στα οποία η ίδια δεν είχε προσωπική ανάμειξη και συνιστούν εξ ακοής μαρτυρία, μπορούν υπό τις περιστάσεις να αποτελέσουν αποδεκτή μαρτυρία καθώς το πρόσωπο που προέβη στην αρχική δήλωση, ήτοι ο πατέρας της, κλήθηκε ως Μ.Ε.1 και με τη μαρτυρία της επιβεβαίωσε, όσα κατέθεσε ο τελευταίος. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι κατά την αντεξέταση της Ενάγουσας δεν αμφισβητήθηκαν οι ακόλουθοι ισχυρισμοί της: Πρώτον, ότι το Νυφικό ήταν κατασκευασμένο από μετάξι και διακοσμημένο με οργάντζα και ήταν ευαίσθητο. Δεύτερον, ότι η Ενάγουσα κατέβαλε για αγορά του Νυφικού το ποσό των €4.379,00 και το ποσό των €1.080,41 για φόρο-τέλη στις Τελωνειακές Αρχές προκειμένου να εισάξει το Νυφικό στην Κυπριακή Δημοκρατία. Τρίτον, ότι η ίδια σκόπευε να φυλάξει και να διατηρήσει σε άριστη κατάσταση το Νυφικό για συναισθηματικούς λόγους προκειμένου κάποτε να το δωρίσει στην κόρη ή τη νύφη της. Τέταρτον, ότι η καταστροφή του Νυφικού της προκάλεσε στεναχώρια. Πέμπτον, ότι μετά την επιστολή που απέστειλαν οι δικηγόροι της Ενάγουσας στους Εναγόμενους ημερομηνίας 25.7.2012 (Τεκμήριο 5), αυτοί απάντησαν με χειρόγραφη σημείωση «αν θέλετε φέρτε το να το ξαναδοκιμάσουμε να το καθαρίσουμε», χωρίς να αναφερθούν στην ύπαρξη οποιουδήποτε όρου περί προσυμφωνημένης αποζημίωσης και χωρίς να αρνηθούν ότι είχαν οποιανδήποτε ευθύνη για την κατάσταση στην οποία βρισκόταν το Νυφικό. Η Μ.Ε. 3 κα XXXXX Χρυσοστόμου κλήθηκε από την Ενάγουσα τόσο ως μάρτυρας γεγονότων όσο και ως ειδικός. Ως προς το πρώτο σκέλος, επαναλαμβάνεται ότι η κα Χρυσοστόμου υποστήριξε ότι είχε δει το Νυφικό προτού αυτό φορεθεί καθώς επίσης πριν αυτό παραδοθεί στους Εναγόμενους και αφού παραλήφθηκε από αυτούς. Περιέγραψε το Νυφικό όπως επίσης την ακαθαρσία που υπήρχε σε αυτό, ενώ περαιτέρω αναφέρθηκε στις συζητήσεις που είχε με την Ενάγουσα σχετικά με το θέμα. Το υπό κρίση μέρος της μαρτυρίας της γίνεται αποδεκτό. Η μάρτυρας κατέθεσε με σαφήνεια και ειλικρίνεια ενώ δεν διαπιστώθηκε οποιαδήποτε πρόθεση της να βοηθήσει την Ενάγουσα με την μαρτυρία της, με την οποία δεν διαφάνηκε να διατηρεί οποιαδήποτε ιδιαίτερη σχέση πέραν αυτής που ανέφερε στο Δικαστήριο και η οποία περιορίζεται σε επαγγελματική. Ως προς το δεύτερο σκέλος της μαρτυρίας της και δη αυτήν που θέλει μείωση της αξίας ενός νυφικού κατά 30% όταν αυτό φορεθεί έστω και μια φορά, θα πρέπει καταρχήν να κριθεί από το Δικαστήριο κατά πόσον η μάρτυρας μπορεί να εκφράσει γνώμη και η μαρτυρία της να αξιολογηθεί ως μαρτυρία ειδικού. Με βάση καλά καθιερωμένες αρχές, το Δικαστήριο θα πρέπει πρώτα να πεισθεί ότι ο μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας στον τομέα που καταθέτει. Στη συνέχεια εξετάζει εάν με τη μαρτυρία του έχει δώσει τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του. Με τον τρόπο αυτό, το Δικαστήριο διαμορφώνει την δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων αυτών, πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία. Στην υπόθεση Θεοσκέπαστη Φαρμ. ν. Δημοκρατίας
(1990)1 Α.Α.Δ. 984, λέχθηκε ότι το κατά πόσον ένας μάρτυρας έχει τα απαιτούμενα προσόντα να κριθεί εμπειρογνώμονας, είναι ζήτημα που εμπίπτει στη σφαίρα της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο στα πλαίσια άσκησης της διακριτικής του ευχέρειας, εξετάζει τις γνώσεις και την εμπειρία του μάρτυρα, στα θέματα που καλείται να καταθέσει (βλέπε Σιακόλα ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση αρ, 53/11, απόφαση ημερομηνίας 24.1.2013). Έτσι κάποιος μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματογνώμονας, όχι μόνο λόγω ακαδημαϊκών προσόντων αλλά λόγω απόκτησης της αναγκαίας πείρας από την εργασία του (Κυριάκου ν. Γρίβα
(2002)1 Α.Α.Δ 825). Σύμφωνα με τη νομολογία, η αξιολόγηση μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων δεν διαφέρει από την αξιολόγηση της συνήθους μαρτυρίας, εκτός από το ότι η συμπεριφορά ενός εμπειρογνώμονα μάρτυρα στο εδώλιο δεν έχει τόση σπουδαιότητα για τη διαπίστωση της αξιοπιστίας του, παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης του (βλέπε Vassiliko Cement Works Ltd v. Stavrou
(1978)1 C.L.R. 389, Νικολάου v. Σταύρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 746, Star Fiber Glass Ltd v. Elneda Trading Ltd
(1992)1 Α.Α.Δ. 875 και Χαραλάμπους v. Αβραάμ κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441). Οι εμπειρογνώμονες οφείλουν να παρουσιάσουν στο Δικαστήριο όλα εκείνα τα επιστημονικά κριτήρια με βάση τα οποία κατέληξαν στα συμπεράσματα τους ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να ελέγξει την ορθότητα των ευρημάτων τους (βλέπε επίσης Σύγγραμμα Το Δίκαιο της Απόδειξης, Τάκης Ηλιάδης, 1994, σελίδες 138-146) και το Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στις σελίδες 580-586). Στη βάση των νομικών αρχών που έχουν συνοψισθεί πιο πάνω, κρίνω ότι με δεδομένες τις αναφορές της κυρίας Χρυσοστόμου σε ό,τι αφορά στις σπουδές τις οποίες έχει παρακολουθήσει, καθώς επίσης ότι η ίδια ασχολείται με νυφικά φορέματα και δη σχεδιασμό και κατασκευή νυφικών εδώ και 25 χρόνια, κρίνω ότι η ίδια έχει αρκετή γνώση και εμπειρία στο συγκεκριμένο τομέα ώστε να μπορεί να τοποθετηθεί περί της μείωσης της αξίας ενός νυφικού όταν αυτό έχει χρησιμοποιηθεί. Εξετάζοντας την μαρτυρία της επί τούτου, αυτή κρίνεται αντικειμενική και ολοκληρωμένη έχοντας υπόψη ότι η κα Χρυσοστόμου κατέθεσε με τρόπο εμπεριστατωμένο και δικαιολόγησε επαρκώς τη θέση της και δη σε βαθμό που το Δικαστήριο να μπορεί να στηριχθεί με ασφάλεια σε αυτήν και να εξάξει τα δικά του συμπεράσματα. Σημειώνεται, τέλος, ότι η θέση της μάρτυρα περί πλήρους καταστροφής του Νυφικού μετά την παραλαβή του από τους Εναγόμενους και αδυναμίας της Ενάγουσας να το μεταπωλήσει ή να το ξαναχρησιμοποιήσει, δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση ούτε προσκομίστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία που να την αντικρούει. Προτού αξιολογηθεί η μαρτυρία των Μ.Υ.1 και 2, κρίνεται ορθό να σημειωθεί ότι η εκδοχή που προωθήθηκε από την πλευρά της υπεράσπισης μέσω αυτών, και αφορούσε στην εκ των προτέρων ενημέρωση του Μ.Ε.1, ως αντιπροσώπου της Ενάγουσας, για την αδυναμία καθαρισμού του Νυφικού και την παράκληση του τελευταίου όπως «κάνουν ότι μπορούν» ώστε το Νυφικό να φυλαχθεί, δεν έπεισε το Δικαστήριο. Και τούτο γιατί αυτή συγκρούεται μετωπικά με την όποια αντίδραση των Εναγόμενων μετά την παραλαβή της επιστολής των δικηγόρων της Ενάγουσας ημερομηνίας 25.7.2012 (Τεκμήριο 5), το περιεχόμενο της οποίας κρίνω ορθό να παραθέσω αυτούσιο πιο κάτω, για σκοπούς ευχερέστερης αντίληψης: «Κύριοι, ΘΕΜΑ: Νυμφικό της κ. XXXXX Ζαχαριάδου Στις 25/6/2012 η πιο πάνω πελάτισσα μας, μέσω του πατέρα της κ. XXXXX Ζαχαριάδη, παρέδωσε, μεταξύ άλλων, το νυμφικό της στο καθαριστήριο σας στην οδό XXXXX 27Β στην Λευκωσία για να καθαριστεί. Ο κ. Ζαχαριάδης ενημέρωσε την υπεύθυνη του καταστήματος ότι το ύφασμα του νυμφικού είναι πολύ ευαίσθητο καθότι είναι silk chiffon και ρώτησε εάν μπορεί το καθαριστήριο σας να καθαρίσει τέτοιου είδους υφάσματα. Η υπεύθυνη ενημέρωσε τον κ. Ζαχαριάδη ότι θα τα στείλει στον προϊστάμενο της και θα τον ενημερώσει, εάν δεν μπορεί να καθαριστεί το νυμφικό. Μετά από περίπου δέκα μέρες ο κ. Ζαχαριάδης έλαβε μήνυμα στο κινητό ότι η παραγγελία του ήταν έτοιμη για παραλαβή. Επισκέφτηκε το εν λόγω καθαριστήριο σας και η υπεύθυνη του παρέδωσε ένα κουστούμι και ένα πουκάμισο αλλά όχι το νυμφικό. Όταν ρώτησε την υπεύθυνη για το νυμφικό, αυτή απάντησε ότι δεν ήταν ευχαριστημένη με την ποιότητα της δουλείας που έγινε και ότι δεν ήταν επιπέδου LeatherMaster και το επέστρεψε για να ξανακαθαριστεί. Με την πάροδο ακόμα μιας εβδομάδας περίπου, ο κ. Ζαχαριάδης έλαβε και πάλι μήνυμα στο κινητό ότι η παραγγελία του ήταν έτοιμη για παραλαβή. Στις 21/7/2012, ο κ. Ζαχαριάδης παρουσιάστηκε στο εν λόγω καθαριστήριο για να παραλάβει το νυμφικό της κόρης του. Δυστυχώς, αμέσως αντίκρισε ένα καταστρεμμένο ύφασμα που κάθε άλλο παρά νυμφικό ήταν. Μεταξύ άλλων, το χρώμα από άσπρο έγινε μπεζ και υπήρχαν παντού λεκέδες. Η υπεύθυνη του καταστήματος παραδέχτηκε ότι το χρώμα είχε αλλάξει αλλά δεν ήταν σε θέση να δώσει οποιαδήποτε εξήγηση. Στις 23/7/2012 η κ. XXXXX Ζαχαριάδου μαζί με τον πατέρα της κ. Ζαχαριάδη, επισκέφτηκαν το εν λόγω κατάστημα ζητώντας να μιλήσουν με τον υπεύθυνο. Η υπεύθυνη του καταστήματος τηλεφώνησε στον κ. Σκουτέλλα και αυτός προβάλλοντας διάφορες δικαιολογίες, αρνήθηκε ότι το καθαριστήριο του ευθύνεται για την καταστροφή του νυμφικού και αρνήθηκε να αποζημιώσει τους πελάτες μας. Είναι ολοφάνερο ότι το εν λόγω νυμφικό καταστράφηκε από το καθαριστήριο σας χωρίς ουδέποτε να ειδοποιήσουν τους πελάτες μας για τις οποιεσδήποτε τυχόν αδυναμίες σας ή δυσκολίες που είχατε για τον καθαρισμό του. Αντιθέτως, οι πελάτες μας φρόντισαν να ενημερώσουν από την αρχή την υπεύθυνη του εν λόγω καταστήματος για την ευαισθησία του υφάσματος αλλά όπως φαίνεται δεν τους έλαβε κανείς υπόψη. Οι υπηρεσίες που προσέφερε το καθαριστήριο σας και η αντιμετώπιση που έτυχαν οι πελάτες μας από τα αρμόδια υπεύθυνα άτομα, δεν είναι αυτές που αρμόζουν σε ένα καθαριστήριο της δικής σας φήμης και πελατείας. Ενόψει των πιο πάνω, καλείστε όπως εντός 10 ημερών από την ημερομηνία επίδοσης της παρούσας επιστολής αποζημιώσετε τους πελάτες μας με το ποσό των €5.379, το οποίο αντιστοιχεί στην αγοραστική αξία του εν λόγω νυμφικού, και σ' αυτό το στάδιο δεν θα ζητήσουμε οποιεσδήποτε περαιτέρω αποζημιώσεις για την ταλαιπωρία, ψυχική οδύνη και οποιαδήποτε άλλη βλάβη ή ζημιά έχετε δημιουργήσει στην πελάτισσα μας. Σε αντίθετη περίπτωση δεν θα έχουμε άλλη επιλογή από του να κινηθούμε νομικά εναντίον σας, διεκδικώντας όλες τις νόμιμες αποζημιώσεις που δικαιούται η πελάτισσα μας. Περαιτέρω, θα επιβαρυνθείτε με όλα τα δικαστικά και δικηγορικά έξοδα. Αναμένουμε την θετική σας ανταπόκριση το συντομότερο δυνατό προς αποφυγή περαιτέρω και αχρείαστης αντιπαράθεσης». Δεδομένου, λοιπόν, του περιεχομένου της πιο πάνω επιστολής η οποία αποστάληκε τέσσερις μόλις μέρες μετά την παραλαβή του Νυφικού και δυο μέρες μετά την τηλεφωνική επικοινωνία της Ενάγουσας με τον Μ.Υ. 2, θεωρώ εντελώς παράδοξη τη στάση των Εναγομένων, οι οποίοι περιορίστηκαν στην χειρόγραφη σημείωση «Αν θέλετε φέρτετο να το ξαναδοκιμάσουμε να το καθαρίσουμε», χωρίς να απαντηθούν με οποιοδήποτε τρόπο τα όσα αποδίδονται στους Εναγόμενους και ιδιαίτερα χωρίς να δηλωθεί ότι δεν φέρουν οποιαδήποτε ευθύνη και να προβάλουν τις δικές τους θέσεις στους ισχυρισμούς της Ενάγουσας που αναφέρονται στην επιστολή. Σε αυτή τη βάση, λοιπόν, η εκδοχή των Εναγομένων δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Πέραν των όσων αναφέρονται αμέσως πιο πάνω σημειώνεται ότι η μαρτυρία της κυρίας XXXXX Χρυσάνθου (Μ.Υ. 1) δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή στη έκταση που συγκρούεται με άλλη ενώπιον του Δικαστηρίου αποδεκτή μαρτυρία. Και εξηγώ: Εν πρώτοις σημειώνεται ότι πλείστοι από τους ισχυρισμούς που πρόβαλε στο Δικαστήριο δεν είχαν τεθεί στους μάρτυρες που κατέθεσαν εκ μέρους της Ενάγουσας και δη στους Μ.Ε.1 και Μ.Ε.2, προκειμένου αυτοί να τοποθετηθούν σχετικά (βλέπε Frederickou Schools Co Ltd v. Acuac Inc
(2002)1 A.A.Δ. 1527 και Μοσχάτου ν. Μοσχάτου
(1999)1 Α.Α.Δ. 785), με τρόπο ώστε αυτοί να μην μπορούν να τύχουν της δέουσας αξιολόγησης. Πιο συγκεκριμένα: 1.Ουδέποτε τέθηκε στον Μ.Ε. 1 η θέση της Μ.Υ.1 ότι ανέφερε στον Μ.Ε. 1 ότι δεν επρόκειτο να παραλάβει το Νυφικό.
- Παρομοίως, δεν τέθηκε στον Μ.Ε. 1 θέση περί παράδοσης του Νυφικού σε ένα μαύρο σακούλι.
- Ενώ σύμφωνα με την μαρτυρία του Μ.Ε. 1 αυτός παρέδωσε στο Καθαριστήριο το Νυφικό μαζί με ένα δικό του κοστούμι και ένα πουκάμισο του (και επί αυτής δεν αντεξετάστηκε), η Μ.Υ. 1 ισχυρίστηκε ότι το Νυφικό παραδόθηκε μαζί με ένα κοστούμι, πουκάμισο και γιλέκο του γαμπρού, θέση η οποία δεν υποβλήθηκε στον Μ.Ε.
- Ούτε η θέση της Μ.Υ.1 ότι ο Μ.Ε.1 της ανέφερε ότι την ημέρα του γάμου υπήρχε βροχή και «έγιναν όλοι ολόπηλοι» καθώς και ότι ο ίδιος της ανέφερε ότι το Νυφικό είχε καταστραφεί και ότι «επήαν οι 5.000».
- Τέλος, δεν τέθηκε στον Μ.Ε.1 η θέση της μάρτυρα επί το ότι την επόμενη ημέρα της παράδοσης του Νυφικού επικοινώνησε μαζί της ο Μ.Υ.2 αναφέροντάς της την πρόθεσή του να επιστρέψει το Νυφικό λόγω της κατάστασης στην οποία βρισκόταν και ότι η ίδια του ανέφερε ότι ο πελάτης είχε προειδοποιηθεί και παράκλησή του ήταν να κάνουν ό,τι μπορούν προκειμένου το Νυφικό να περιέλθει κατάσταση τέτοια ώστε τουλάχιστον να μπορεί να φυλαχθεί. Παρατηρείται, επίσης, κάποια αντίθεση στις θέσεις που η Μ.Υ. 1 προώθησε αναφορικά με ένα από τα πιο σημαντικά επίδικα θέματα, και δη την κατάσταση στην οποία βρισκόταν το Νυφικό όταν αυτό παραδόθηκε στο Καθαριστήριο, αφού ενώ αρχικά υποστήριξε ότι το Νυφικό ήταν βρεγμένο σε βαθμό που η σακούλα στην οποία βρισκόταν τοποθετημένο ήταν πολύ βαριά, σε μεταγενέστερο στάδιο της μαρτυρίας της ανέφερε ότι τούτο ήταν γεμάτο λάσπες μέχρι τη μέση. Ο κ Σκουτέλλας δεν μου έκανε καλή εντύπωση από το εδώλιο του μάρτυρα. Κατέθετε με ένταση και εκνευρισμό, ενώ επαναλάμβανε συνεχώς τις ίδιες θέσεις, κάποιες εκ των οποίων είχαν προβληθεί για πρώτη φορά στα πλαίσια της μαρτυρίας του και δη χωρίς να τεθούν στους Μ.Ε. 1 και 2 προκειμένου να τοποθετηθούν. Ειδικότερα, για πρώτη φορά αναφέρθηκε από τον Μ.Υ.2 ότι πάνω στον πάγκο του Καθαριστηρίου και δη στο χώρο όπου βρίσκεται το ταμείο και παραδίδονται τα ρούχα για καθαρισμό υπάρχουν γενικοί όροι καθαρισμού με έντονα μαύρα γράμματα ως το Τεκμήριο 9 (το οποίο δεν υποδείχθηκε στον Μ.Ε. 1 για να τοποθετηθεί επί του περιεχομένου του), προκειμένου οι πελάτες να γνωρίζουν τις ελάχιστες και απαραίτητες συμφωνίες. Παρομοίως, για πρώτη φορά ο Μ.Υ. 2 υποστήριξε ότι μεταξύ των όρων αυτών υπάρχει πρόνοια σύμφωνα με την οποία σε περίπτωση καταστροφής κάποιου ενδύματος η οποιαδήποτε αποζημίωση του πελάτη δεν θα μπορεί να υπερβεί το δεκαπλάσιο της αξίας του καθαρίσματος. Και τούτο ενώ η υποβολή που τέθηκε από τον συνήγορο των Εναγομένων στην Μ.Ε. 2 ήταν πως «εάν αποδεχθεί ότι οι Εναγόμενοι οφείλουν κάποιο ποσό, ότι είχαν κάποια ευθύνη, αυτό είχε ήδη προσυμφωνηθεί μεταξύ της Ενάγουσας και των Εναγομένων, ότι η αποζημίωση θα αντιστοιχούσε σε πλυσίματα». Τέλος, σημειώνεται ότι το κόστος καθαρισμού του Νυφικού επίσης τέθηκε για πρώτη φορά ενώπιον του Δικαστηρίου από τον Μ.Υ.
- Σε κάθε περίπτωση και ανεξαρτήτως των πιο πάνω, ο Μ.Υ. 2 δεν έπεισε το Δικαστήριο για τη θέση του περί ανάρτησης των γενικών όρων καθαρισμού σε περίοπτο μέρος του Καθαριστηρίου. Σε ό,τι αφορά στα Τεκμήρια 7 και 8, επαναλαμβάνεται ότι σύμφωνα με τον Μ.Υ. 2 οι φωτογραφίες λήφθηκαν μετά την έγερση της αγωγής, με τρόπο ώστε να μην μπορεί να εξαχθεί με ασφάλεια οποιοδήποτε εύρημα περί ανάρτησης τους κατά τον επίδικο χρόνο, ιδιαίτερα έχοντας υπόψη ότι η Μ.Υ. 1 δεν αναφέρθηκε στο θέμα αυτό κατά την μαρτυρία της. Επισημαίνεται περαιτέρω ότι κατά την αντεξετάση του Μ.Ε. 1, ο οποίος ήταν το πρόσωπο που παρέδωσε το Νυφικό, ουδεμία υποβολή τέθηκε ως προς την ύπαρξη όρων καθαρισμού, ενώ η υποβολή που τέθηκε στην Μ.Ε. 2 (η οποία και δεν γνώριζε οτιδήποτε σχετικό) αφορούσε σε προσυμφωνημένη αποζημίωση για πλυσίματα και όχι για το δεκαπλάσιο της αξίας του καθαρίσματος ως η δικογραφημένη θέση των Εναγομένων και η μαρτυρία του Μ.Υ.
- Πέραν τούτων, εξετάζοντας τις φωτογραφίες που κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 7 και 8 σε συνδυασμό με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 9, παρατηρείται ότι από τα όσα το Δικαστήριο είναι σε θέση να διαπιστώσει, και παρά το ότι τα Τεκμήρια 7 και 8 δεν είναι πλήρως ευανάγνωστα, δεν προκύπτει με σαφήνεια ότι οι γενικοί όροι καθαρισμού που κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 9 είναι οι ίδιοι με αυτούς που εμφαίνονται τοποθετημένοι στον πάγκο του Καθαριστηρίου και αποτυπώνονται στα Τεκμήρια 7 και
- Στη βάση της ενώπιον του Δικαστηρίου αποδεκτής μαρτυρίας, το Δικαστήριο εξάγει ανάλογα ευρήματα. Ειδικότερα και χωρίς περιορισμό, τα ακόλουθα αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου: Οι Εναγόμενοι είναι εταιρεία που ασχολείται με καθαρισμό ρούχων και διαφημίζουν ότι ειδικεύονται μεταξύ άλλων στον καθαρισμό νυφικών και άλλων ενδυμάτων και ότι έχουν τα προσόντα, την τεχνογνωσία, την πείρα και τα σωστά μηχανήματα, φάρμακα και είδη καθαρισμού για ευαίσθητα υφάσματα. Στις 25.6.2012 ο XXXXX Ζαχαριάδης (Μ.Ε.1), πατέρας της Ενάγουσας, παρέδωσε στο Καθαριστήριο το Νυφικό το οποίο ανήκει στην Ενάγουσα και που αυτή είχε φορέσει στο γάμο της, ο οποίος τελέστηκε στις 23.6.
- Επιπροσθέτως του Νυφικού, ο Μ.Ε. 1 παρέδωσε στο Καθαριστήριο ένα κοστούμι του και ένα πουκάμισο του. Το Νυφικό είχε αγοραστεί από τον οίκο μόδας Kleinfeld's στην Νέα Υόρκη έναντι του ποσού των €4.379,00 (βλέπε Τεκμήριο 1), ενώ για την εισαγωγή του στην Κυπριακή Δημοκρατία η Ενάγουσα κατέβαλε στις τελωνιακές αρχές της Δημοκρατίας το ποσό των €1.080,41 ως φόρους και άλλα τέλη (βλέπε Τεκμήριο 2). Το Νυφικό ήταν κατασκευασμένο από μετάξι (silk chiffon) και διακοσμημένο με υλικό οργάντζα. Και τα δυο υλικά είναι πολύ ευαίσθητα. Το χρώμα του Νυφικού ήταν άσπρο. Μετά τη χρήση του Νυφικού στα γάμο, αυτό λερώθηκε στον ποδόγυρο, ήτοι υπήρχε λάσπη ύψους 2εκ. στο σημείο όπου το φόρεμα εφάπτεται με το έδαφος. Κατόπιν τούτου, και πριν από την μεταφορά του στο Καθαριστήριο των Εναγομένων, το Νυφικό υποδείχθηκε στην Μ.Ε. 3 η οποία συμβούλευσε την Ενάγουσα ως προς τις δυο λύσεις που υπήρχαν για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα: Είτε το Νυφικό να κοπεί λίγο για να αφαιρεθεί η ακαθαρσία και τούτο χωρίς να αλλάξει το σχέδιο του Νυφικού, είτε να καθαριστεί από καθαριστήριο νοουμένου ότι θα επιδεικνυόταν μεγάλη προσοχή λόγω της ευαισθησίας του υφάσματος. Κατά την επίσκεψη του στο Καθαριστήριο στις 25.6.2012, ο Μ.Ε. 1 υπέδειξε στην υπεύθυνη κα XXXXX Χρυσάνθου (Μ.Υ. 1) το Νυφικό και την ρώτησε κατά πόσον οι Εναγόμενοι είναι σε θέση να το καθαρίσουν, ενημερώνοντας την ταυτόχρονα για το ύφασμα από το οποίο είναι κατασκευασμένο το Νυφικό και επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ακριβό και ευαίσθητο ύφασμα. Παράλληλα, ο Μ.Ε. 1 ζήτησε από την Μ.Υ. 1 όπως οι Εναγόμενοι επιδείξουν προσοχή ώστε το Νυφικό να μην πάθει οποιαδήποτε ζημιά. Η Μ.Υ. 1 ανέφερε στον Μ.Ε. 1 ότι επρόκειτο να στείλει το Νυφικό στον κ XXXXX Σκουτέλλα (Μ.Υ. 2) και ότι θα ενημέρωνε τον Μ.Ε. 1 κατά πόσον το Νυφικό μπορούσε να καθαριστεί. Ενόψει της απόρριψης της μαρτυρίας του Μ.Υ. 2, το Δικαστήριο δεν μπορεί να καταλήξει σε εύρημα περί ανάρτησης γενικών όρων καθαρισμού στον πάγκο του Καθαριστηρίου κατά την παράδοση του Νυφικού στην Μ.Υ. 1 από τον Μ.Ε.
- Μετά πάροδο δέκα περίπου ημερών, ο Μ.Ε. 1 επισκέφθηκε το Καθαριστήριο και παρέλαβε το κοστούμι και το πουκάμισο του και ρώτησε την Μ.Υ. 1 αναφορικά με τον καθαρισμό του Νυφικού. Τότε η Μ.Υ. 1 του απάντησε ότι της το είχαν παραδώσει αλλά λόγω του ότι η ίδια δεν ήταν ευχαριστημένη με το αποτέλεσμα, το επέστρεψε προκειμένου αυτό να ξανακαθαριστεί. Μάλιστα, διαβεβαίωσε τον Μ.Ε. 1 ότι το Νυφικό θα παραδιδόταν καθαρό. Στις 21.7.2012 ο Μ.Ε. 1 επισκέφθηκε το Καθαριστήριο για να παραλάβει το Νυφικό αφού ειδοποιήθηκε προηγουμένως σχετικά. Παραλαμβάνοντάς το διαπίστωσε ότι αυτό είχε καταστραφεί. Το χρώμα του έγινε μπέζ και υπήρχαν παντού λεκέδες. Η Μ.Υ. 1 παραδέχθηκε ότι το χρώμα του Νυφικού είχε αλλάξει, πλην, όμως, δεν ήταν σε θέση να δώσει κάποια εξήγηση. Ο Μ.Ε. 1 ανέφερε στην Μ.Υ. 1 ότι δεν ήταν καθόλου ευχαριστημένος με το αποτέλεσμα και αφού πλήρωσε το σχετικό ποσό, παρέλαβε το Νυφικό, το οποίο ακολούθως παρέδωσε στην Ενάγουσα. Στις 23.7.2012 ο Μ.Ε. 1 επισκέφθηκε εκ νέου το Καθαριστήριο, αυτή τη φορά με την Ενάγουσα, η οποία ζήτησε να μιλήσει με τον υπεύθυνο της εταιρείας. Η Μ.Υ. 1 επικοινώνησε αμέσως με τον Μ.Υ. 2, ο οποίος αρνήθηκε ότι οι Εναγόμενοι έφεραν οποιαδήποτε ευθύνη για την κατάσταση του Νυφικού. Αφού ολοκληρώθηκε η συνομιλία, ο Μ.Υ. 2 κάλεσε ξανά το Καθαριστήριο ζητώντας να μιλήσει με τον Μ.Ε.
- Πράγματι ο Μ.Ε. 1 και ο Μ.Υ. 2 συνομίλησαν, οπότε και ο Μ.Υ. 2 ανέφερε ότι ο Μ.Ε. 1 είχε ειδοποιηθεί ότι το Νυφικό δεν μπορούσε να καθαριστεί και ότι ζήτησε όπως οι Εναγόμενοι κάνουν ότι μπορούν. Ο Μ.Ε. 1 αρνήθηκε ότι έγινε κάτι τέτοιο. Κατόπιν τούτου, οι Μ.Ε. 1 και 2 αποχώρησαν από το Καθαριστήριο και έδωσαν οδηγίες στους δικηγόρους τους να προχωρήσουν με νομικά μέτρα. Με επιστολή των δικηγόρων της ημερομηνίας 25.7.2012 η Ενάγουσα κάλεσε τους Εναγόμενους να την αποζημιώσουν. Η επιστολή αυτή, η οποία επιδόθηκε στους Εναγόμενους, επιστράφηκε με την χειρόγραφη σημείωση «αν θέλετε φέρτε το να ξαναδοκιμάσουμε να το καθαρίσουμε», την οποία έγραψε ο Μ.Υ. 2 (βλέπε Τεκμήριο 5). Η Ενάγουσα δεν προέβηκε σε οποιαδήποτε ενέργεια και προχώρησε με την καταχώρηση της αγωγής. Ο Μ.Ε. 1 επισκεπτόταν το Καθαριστήριο τα προηγούμενα πέντε χρόνια και ουδέποτε ενημερώθηκε περί της ύπαρξης ρήτρας για καταβολή προκαθορισμένων και προσυμφωνημένων αποζημιώσεων σε περίπτωση καταστροφής ρούχων κατά τον καθαρισμό. Σύμφωνα με την μαρτυρία της Μ.Ε. 3, όταν ένα νυφικό φορεθεί έστω και μια φορά, η αξία του μειώνεται κατά 30%. Όταν το Νυφικό παραδόθηκε στον Μ.Ε. 1 από τους Εναγόμενους στις 21.7.2012 είχε καταστραφεί και ήταν σε τέτοια κατάσταση ώστε να μην μπορεί να μεταπωληθεί ή ξαναχρησιμοποιηθεί. Συμπεράσματα του Δικαστηρίου Όπως είναι καλά γνωστό, στις πολιτικές υποθέσεις, η επιτυχία της αγωγής εξαρτάται από το εάν ο ενάγοντας θα παρουσιάσει επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία με την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιήσει το βάρος απόδειξης, που είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο δεν είναι εάν η θέση ή εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος απόδειξης είναι η πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του αλλά κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Αν ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης αποτύχει να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, τότε θεωρείται ότι δεν το απέσεισε έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από εκείνη του αντίδικου του (βλέπε μεταξύ άλλων Σοφοκλέους ν. Κυριάκου
(2010)1 Α.Α.Δ. 665 και Μαρσέλ και Άλλων ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 A.A.A. 1858, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Παναγιώτου, ECLI:CY:AD:2018:A71, Πολιτική Έφεση 398/2011, απόφαση ημερομηνίας 12.2.2018 και Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στη σελίδα 196). Στη βάση των ευρημάτων του Δικαστηρίου κρίνεται ότι η Ενάγουσα έχει αποδείξει την υπόθεσή της στον απαιτούμενο βαθμό. Όπως προκύπτει, οι διάδικοι συμφώνησαν όπως οι Εναγόμενοι καθαρίσουν το Νυφικό από την λάσπη η οποία βρισκόταν στον ποδόγυρο του Νυφικού νοουμένου ότι ήταν σε θέση να το πράξουν και σε κάθε περίπτωση παραδώσουν τούτο σε κατάσταση καλύτερη ή τουλάχιστον την ίδια με αυτή στην οποία βρισκόταν το Νυφικό κατά την παράδοση του στο Καθαριστήριο. Η ανάθεση της εργασίας αυτής στους Εναγόμενους έγινε υπό την ξεκάθαρη επισήμανση του αντιπροσώπου της Ενάγουσας πως δεν θα έπρεπε να προχωρήσουν με τον καθαρισμό του Νυφικού εάν δεν ήταν σε θέση να το πράξουν. Παρόλα αυτά, και κατά παράβαση των συμφωνηθέντων, οι Εναγόμενοι προέβηκαν σε διάφορες ενέργειες προς το σκοπό αυτό και τελικά παρέδωσαν στην Ενάγουσα (μέσω του αντιπροσώπου της) το Νυφικό κατεστραμμένο, αφού αυτό άλλαξε χρώμα και γέμισε με λεκέδες. Επομένως, με δεδομένη την παράβαση της μεταξύ των διαδίκων συμφωνίας η Ενάγουσα έχει αποδείξει την υπόθεση της σε αυτή τη βάση. Κρίνεται, παράλληλα, ότι η αγωγή μπορεί να επιτύχει στη βάση της αρχής του res ipsa loquitur ως τούτο προβλέπεται στο άρθρο 55 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148[1]. Ο κανόνας αυτός εφαρμόζεται όπου σε αγωγή για ζημιά ο ενάγων των αιτίων στερείται γνώσης ή μέσων γνώσης που προκάλεσαν τη ζημιά, απαλλάσσεται του βάρους απόδειξης θεμελίωσης αμέλειας εναντίον του εναγομένου αφ' ης στιγμής τα αίτια πρόκλησης της ζημιάς βρίσκονταν υπό τον πλήρη έλεγχο του τελευταίου. Σε μια τέτοια περίπτωση ο εναγόμενος φέρει το βάρος απόδειξης παροχής λογικής εξήγησης για την πρόκληση του συμβάντος χωρίς υπαιτιότητα εκ μέρους του. Εφαρμόζεται δηλαδή στις περιπτώσεις που τα απαιτούμενα στοιχεία μαρτυρίας είναι στην αποκλειστική γνώση του εναγόμενου, με αποτέλεσμα ο ενάγων να αδυνατεί να αποδείξει αμέλεια εναντίον του Εναγομένου (βλέπε Djemal v. Jim Israel Navigation Co Ltd and others
(1967)1 CLR 227 και Mahatton v. Viceroy Shipping Co Ltd and another
(1981)1 CLR 335). Ο πιο πάνω κανόνας μπορεί να τύχει εφαρμογής στην προκειμένη περίπτωση παρόλο που δεν γίνεται επίκλησή του μέσω των δικογράφων της Ενάγουσας. Σχετική επί τούτου είναι η υπόθεση Φιλίππου ν. Τσολάκη
(2006)1 Α.Α.Δ. 1188 όπου υιοθετήθηκε η αγγλική υπόθεση Bennett v. Chemical Construction (GB) Ltd [1971] 3 All ER 822 στην οποία εφαρμόστηκε η αρχή του res ipsa loquitur παρά το ότι δεν έγινε ρητή επίκληση της στα σχετικά δικόγραφα[2] (βλέπε επίσης σύγγραμμα Ηλιάδη και Σάντη το Δίκαιο της Απόδειξης (πιο πάνω) στη σελίδα 212). Θα πρέπει επίσης να λεχθεί ότι ούτε η παράθεση λεπτομερειών αμέλειας στην Έκθεση Απαίτησης αποτελεί κώλυμα στην εφαρμογή του κανόνα αφού ουδεμία μαρτυρία προσκομίστηκε προς απόδειξη αυτών (βλέπε μεταξύ άλλων Κώστα κ.α. ν. Νίκης Δημητρίου και Ευρυπίδη Γεωργίου υπό την ιδιότητα τους ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Δημήτρη Δημητρίου
(2009)1 Α.Α.Δ. 1073). Υπενθυμίζεται ότι οι μεν Μ.Ε.1 και Μ.Ε. 2 δεν γνώριζαν και ούτε ήταν σε θέση να τοποθετηθούν επί τούτου, ενώ η Μ.Ε. 3 περιορίστηκε να αναφέρει πως το Νυφικό καταστράφηκε λόγω «της χρήσης που έγινε από το Καθαριστήριο», χωρίς να δώσει οποιεσδήποτε λεπτομέρειες. Η Μ.Ε. 3 δεν έδωσε μαρτυρία αναφορικά με τον ενδεδειγμένο τρόπο καθαρισμού του Νυφικού δεδομένης της λάσπης που υπήρχε στον ποδόγυρο, ούτε συγκεκριμενοποίησε ποιό ήταν, υπό τις περιστάσεις, το σφάλμα των Εναγομένων. Εφαρμόζοντας τις νομικές αρχές ως τούτες συνοψίζονται πιο πάνω στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης, σημειώνεται ότι το Νυφικό παραδόθηκε στο Καθαριστήριο έχοντας λάσπη ύψους 2εκ στον ποδόγυρο. Όταν, όμως, αυτό παραλήφθηκε από τον Μ.Ε. 1, είχε καταστραφεί ολοσχερώς αφού είχε αλλάξει το χρώμα του και υπήρχαν παντού λεκέδες. Η Ενάγουσα δεν είναι σε θέση να γνωρίζει πως προκλήθηκαν οι ζημιές αυτές αφού τα μηχανήματα και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν από τους Εναγόμενους για τον καθαρισμό του Νυφικού ήταν υπό τον πλήρη έλεγχο των τελευταίων. Παράλληλα, δεν υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία επί το ότι στο διάστημα μεταξύ της παράδοσης του Νυφικού στους Εναγόμενους και την παραλαβή του από αυτούς μεσολάβησε οποιοδήποτε γεγονός, ούτε προβλήθηκε τέτοια θέση από την υπεράσπιση. Ως εκ τούτου υπάρχει και η απαραίτητη αιτιώδης συνάφεια εφόσον οι ζημιές στο Νυφικό προκλήθηκαν μετά την παράδοσή του στους Εναγόμενους και κατά συνέπεια αυτές μόνο σε πράξεις ή παραλείψεις των Εναγομένων μπορούν να αποδοθούν. Επομένως, εφαρμόζοντας τον κανόνα του res ipsa loquitur, οι Εναγόμενοι κρίνονται υπεύθυνοι για τις ζημιές που προκλήθηκαν στο Νυφικό. Θεραπείες που θα αποδοθούν στην Ενάγουσα Έχοντας κρίνει το ζήτημα της ευθύνης των Εναγομένων για την καταστροφή του Νυφικού, απομένει να εξεταστεί το θέμα των αποζημιώσεων που θα αποδοθούν στην Ενάγουσα. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η αξίωση της Ενάγουσας αφορά:
(1)Το ποσό των €5.379,00 ως ειδικές αποζημιώσεις, και
(2)Γενικές και/ή παραδειγματικές αποζημιώσεις για ψυχική οδύνη, πόνο, ταλαιπωρία και απώλεια συναισθηματικής αξίας. Ως προς το πρώτο σκέλος της αξίωσης σημειώνονται τα ακόλουθα: Στο δίκαιο των συμβάσεων η συνήθης θεραπεία είναι η επιδίκαση αποζημιώσεων. Σκοπός των αποζημιώσεων δεν είναι η τιμωρία οποιουδήποτε αλλά η κάλυψη των ζημιών του και η επαναφορά του αναίτιου μέρους στη θέση στην οποία θα βρισκόταν εάν εφαρμοζόταν η σύμβαση όπως είχε συμφωνηθεί (σχετικό είναι και το άρθρο 73 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149[3]). Στο σύγγραμμα McGregor On Damages, 19η έκδοση, παράγραφος 35-060, αναφέρονται τα ακόλουθα ως προς το σύνηθες μέτρο αποζημίωσης σε περίπτωση καταστροφής αγαθών: «The normal measure of damages is the market value of the goods destroyed at the time and place of destruction.» Επίσης, στο σύγγραμμα Clerk & Lindsell on Torts (πιο πάνω), στη σελίδα 380 αναφέρονται τα εξής ως προς το μέτρο αποζημιώσεων σε περίπτωση καταστροφής αγαθών: «Destruction of goods. Where goods are destroyed by the wrongful act of the defendant the plaintiff is normally entitled to the market value of the goods in order that he may be put in a position to replace them, and if there is no market value the tendency is to look to the cost of replacement.» Στην προκειμένη περίπτωση υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου η μαρτυρία της Ενάγουσας σύμφωνα με την οποία η αγορά του Νυφικού κόστισε €4.379,00 πλέον και €1.080,41 φόρο εισαγωγής του στην Κυπριακή Δημοκρατία. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με την μαρτυρία της Μ.Ε. 3, όταν ένα νυφικό φορεθεί έστω και μια φορά, η αξία του μειώνεται κατά 30%. Στη βάση, λοιπόν, της πιο πάνω μαρτυρίας, ενώ η αξία του Νυφικού κατά τον χρόνο παράδοσής του στο Καθαριστήριο των Εναγομένων για σκοπούς καθαρισμού ήταν €3.695,30 (€5.279,00 Χ 70%)[4], κατά τον χρόνο παραλαβής του από το Καθαριστήριο αυτό δεν μπορούσε να ξαναχρησιμοποιηθεί ή να πωληθεί, με τρόπο ώστε η αξία του να είναι μηδενική. Ως εκ τούτου, η Ενάγουσα δικαιούται σε απόφαση για το πιο πάνω ποσό. Σημειώνεται, ότι η ύπαρξη λάσπης στον ποδόγυρο του Νυφικού και δη μόνο στο σημείο όπου το Νυφικό εφάπτεται με το έδαφος, δεν επηρεάζει την αξία του μεταχειρισμένου ή φορεμένου Νυφικού αφού σύμφωνα με την Μ.Ε. 3 το πρόβλημα θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί με το κόψιμο του μέρους αυτού χωρίς να αλλάξει το αρχικό σχέδιο του Νυφικού ή να επηρεαστεί η αξία του. Επομένως, η αποζημίωση στην οποία δικαιούται η Ενάγουσα για τη ζημιά την οποία υπέστηκε καθορίζεται σε €3.695,30. Σε ό,τι δε αφορά στην θέση των Εναγομένων περί προσυμφωνημένης αποζημίωσης υπενθυμίζεται ότι ο Μ.Υ. 2 δεν έπεισε το Δικαστήριο αναφορικά με την ανάρτηση σε περίοπτο χώρο και δη στον πάγκο όπου είναι το ταμείο που παραδίδονται τα ρούχα, γενικών όρων καθαρισμού ως το Τεκμήριο 9, με τρόπο ώστε η συγκεκριμένη θέση να μην χρήζει περαιτέρω εξέτασης. Κρίνω επίσης ότι δικαιολογείται η επιδίκαση κάποιου ποσού για τη στενοχώρια, θλίψη και αναστάτωση που προκλήθηκε στην Ενάγουσα συνεπεία της καταστροφής του Νυφικού. Σύμφωνα με την αγγλική νομολογία που έχει υιοθετηθεί από τα κυπριακά Δικαστήρια, υπάρχει δυνατότητα επιδίκασης αποζημίωσης για μη υλική ζημιά (non pecuniary loss) που μπορεί να προκληθεί από αντισυμβατική συμπεριφορά, στην οποία περιλαμβάνεται η αναστάτωση (distress), η απογοήτευση ή η θλίψη. Ωστόσο, από την ίδια νομολογία προκύπτει πως δεν αποδίδεται αποζημίωση για αυτού του είδους τη ζημία, δηλαδή της αναστάτωσης (distress), απογοήτευσης κλπ, σε κάθε περίπτωση παράβασης σύμβασης αλλά σε εκείνες τις περιπτώσεις όπου το αντικείμενο της σύμβασης είναι η παροχή κάποιου είδους πνευματικής ή ψυχικής ξεκούρασης (mental satisfaction) και χαλάρωσης. Στην υπόθεση Watts v. Morrow [1991] 1 W.L.R. 1421 CA λέχθηκαν τα ακόλουθα: «A contract-breaker is not in general liable for any distress, frustration, anxiety, displeasure, vexation, tension or aggravation which his breach of contract may cause to the innocent party. This rule is not, I think, founded on the assumption that such reactions are not foreseeable, which they surely are or may be, but on considerations of policy.
(2)But the rule is not absolute. Where the very object of a contract is to provide pleasure, relaxation, peace of mind or freedom from molestation, damages will be awarded if the fruit of the contract is not provided or if the contrary result is procured instead. If the law did not cater for this exceptional category of case it would be defective. A contract to survey the condition of a house for a prospective purchaser does not, however, fall within this exceptional category.
(3)In cases not falling within this exceptional category, damages are in my view recoverable for physical inconvenience and discomfort caused by the breach and mental suffering directly related to that inconvenience and discomfort. If those effects are foreseeably suffered during a period when defects are repaired I am prepared to accept that they sound in damages even though the cost of the repairs is not recoverable as such. But I also agree that awards should be restrained...» Όπως υποδεικνύεται στην παράγραφο 5-034 του συγγράμματος McGregor on Damages (πιο πάνω), η σύγχρονη τάση είναι όπως τέτοιου είδους αποζημιώσεις επιδικάζονται όταν είναι «in the contemplation of the parties» κατά το χρόνο της σύναψης της συμφωνίας ανεξαρτήτως από το αντικείμενο της. Στην προκείμενη περίπτωση η Ενάγουσα παρέδωσε στους Εναγόμενους για καθαρισμό το Νυφικό, ένδυμα το οποίο αναμφίβολα είχε συναισθηματική αξία για την ίδια πέραν της χρηματικής. Ήταν, λοιπόν, κατά την κρίση μου, αναμενόμενο και όχι απομακρυσμένο, κατά τον χρόνο σύναψης της επίδικης συμφωνίας, ότι ότι η Ενάγουσα θα υπόκειτο σε θλίψη και αναστάτωση σε περίπτωση καταστροφής του, με τρόπο ώστε να δικαιολογείται η επιδίκαση κάποιου ποσού σε αυτήν ως προς τούτο. Κατά τον προσδιορισμό του ποσού που θα αποδοθεί στην Ενάγουσα λαμβάνεται υπόψη ότι το Νυφικό είχε ήδη φορεθεί στο γάμο και δόθηκε για καθαρισμό προκειμένου να φυλαχθεί ώστε να δοθεί από την Ενάγουσα σε κάποιο από τα παιδία της. Στοιχείο που επίσης συνυπολογίζεται στα ίδια πλαίσια αποτελεί και το ότι το Νυφικό καταστράφηκε μεν, πλην, όμως δεν απωλέσθηκε πλήρως και η Ενάγουσα στην ουσία αποστερήθηκε της δυνατότητας να το χρησιμοποιήσει στο μέλλον με τον τρόπο που επιθυμούσε. Στη βάση των όσων αναφέρονται πιο πάνω, κρίνω λογικό να αποδοθεί στην Ενάγουσα ένα ποσό της τάξης των €500 στα πλαίσια αυτά. Ο δε χωρισμός της Ενάγουσας που επήλθε σε χρόνο μεταγενέστερο της καταχώρησης της αγωγής, ήτοι κατά το 2014,δεν μπορεί υπό τις περιστάσεις να μεταβάλει την πιο πάνω κρίση μου. Τελική κατάληξη του Δικαστηρίου Στη βάση των όσων αναφέρονται πιο πάνω, η αγωγή επιτυγχάνει και εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων για το ποσό των €4.195,30 πλέον νόμιμο τόκο επ' αυτού από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής, ήτοι την 7.11.2012, μέχρι εξοφλήσεως. Επιπλέον, υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον των Εναγομένων επιδικάζονται τα έξοδα της αγωγής όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) .......................................... Γ. Πετάση - Κορφιώτη, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής [1] «55. Σε αγωγή πoυ εγείρεται σε σχέση με ζημιά, κατά τηv oπoία απoδεικvύεται- (α) Ότι o εvάγovτας στερείται γvώσης ή μέσωv γvώσης τωv πραγματικώv περιστατικώv, τα oπoία πρoκάλεσαv τo συμβάv τo oπoίo oδήγησε στη ζημιά, και (β) ότι η ζημιά πρoκλήθηκε από ιδιoκτησία, επί της oπoίας o εvαγόμεvoς είχε πλήρη έλεγχo, και κρίvεται από τo Δικαστήριo ότι η επέλευση τoυ συμβάvτoς πoυ πρoκάλεσε τη ζημιά συvδέεται περισσότερo με τo γεγovός ότι o εvαγόμεvoς παρέλειψε vα καταβάλει εύλoγη επιμέλεια παρά πρoς τηv καταβoλή τέτoιας επιμέλειας, o εvαγόμεvoς φέρει τo βάρoς της απόδειξης τoυ ότι δεv υφίστατo αμέλεια για τηv oπoία αυτός ευθύvεται σε σχέση με τo συμβάv τo oπoίo oδήγησε στη ζημιά.» [2] Το σχετικό απόσπασμα έχει ως ακολούθως: «Όπως έχει σημειωθεί στην υπόθεση Bennett v. Chemical Construction (GB) Ltd [1971] 3 All E.R. 822 στην οποία δεν είχε γίνει ρητή επίκληση του κανόνα στα σχετικά δικόγραφα: "In my view it is not necessary for that doctrine to be pleaded. If the accident is proved to have happened in such a way that prima facie it could not have happened without negligence on the part of the defendants, then it is for the defendants to explain and show how the accident could have happened without negligence.............................. I have said that in my opinion it is not necessary to plead res ipsa loquitur. If the facts pleaded and the facts proved show that the cause of the accident was apparently and on its face some negligence, that is sufficient;................" [3] «73.-
(1)Σε περίπτωση παράβασης της σύμβασης, ο συμβαλλόμενος που ζημιώνεται από την εν λόγω παράβαση έχει δικαίωμα αποζημίωσης από τον υπαίτιο αντισυμβαλλόμενο, για τη ζημιά ή απώλεια που υπέστη συνεπεία αυτής, η οποία προέκυψε φυσικά κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων από την εν λόγω παράβαση ή την οποία οι συμβαλλόμενοι γνώριζαν όταν συνήπτετο η σύμβαση, ως ενδεχόμενη συνέπεια της παράβασης της σύμβασης.Καμιά αποζημίωση δεν καταβάλλεται για απομακρυσμένη και έμμεση απώλεια ή ζημιά που προξενήθηκε συνεπεία παράβασης της σύμβασης.
(2)Το πρόσωπο το οποίο ζημιώνεται από τη μη εκπλήρωση υποχρέωσης που προσομοιάζει με τις συμβατικές, δικαιούται να λάβει από τον υπαίτιο την ίδια αποζημίωση, ωσάν να επρόκειτο για παράβαση σύμβασης.
(3)Κατά τον υπολογισμό της απώλειας ή της ζημιάς που προέκυψε από την παράβαση της σύμβασης, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα μέσα τα οποία υπήρχαν για θεραπεία της δυσχέρειας η οποία προκλήθηκε συνεπεία της μη εκτέλεσης της σύμβασης.» [4] Για σκοπούς υπολογισμού λαμβάνεται υπόψη το ποσό των €4.279,00 πλέον τέλη εισαγωγής εκ €1.000,00 και όχι €1.080,41 ενόψει της δικογραφημένης θέσης της Ενάγουσας στην παράγραφο 1 της Έκθεσης Απαίτησης. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο