← Κύπρος

MAΡΑΘΕΥΤΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΡΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ κ.α. ν. ΜΑΡΚΙΔΗ, Αρ. Αγωγής: 3530/2011, 26/3/2019

MAΡΑΘΕΥΤΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΡΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ κ.α. ν. ΜΑΡΚΙΔΗ, Αρ. Αγωγής: 3530/2011, 26/3/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A159 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3530/2011 Μεταξύ: MAΡΑΘΕΥΤΗΣ ΓΙΑΝΝΟΥΡΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΕΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ XXXXX ΜΑΡΑΘΕΥΤΗ XXXXX ΓΙΑΝΝΟΥΡΗ Εναγόντων και XXXXX ΜΑΡΚΙΔΗ Εναγομένου Ημερομηνία: 26 Μαρτίου 2019 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κ. Χρ. Δημητριάδης Για τον Εναγόμενο: κ. Στ. Βασιλακκάς Α Π Ο Φ Α Σ Η Η απαίτηση των Εναγόντων Kατά πάντα ουσιώδη χρόνο οι Ενάγοντες αρ. 1 ήταν και συνεχίζουν να είναι ομόρρυθμη εταιρεία δεόντως εγγεγραμμένη σύμφωνα με τον Νόμο με ομόρρυθμους συνεταίρους τους Ενάγοντες αρ. 2 και 3, οι οποίοι και καταχώρησαν την παρούσα αγωγή υπό αυτή τους την ιδιότητα. Με την παρούσα αγωγή οι Ενάγοντες αξιώνουν από τον Εναγόμενο το ποσό των €67.175,03 ως υπόλοιπο της συμφωνηθείσας αμοιβής τους με βάση τη μεταξύ τους συμφωνία για παροχή αρχιτεκτονικών και/ή άλλων παρεμφερών εργασιών. Σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των Εναγόντων, κατά ή περί τον Φεβρουάριο του 2009 ο Εναγόμενος αποτάθηκε σε αυτούς ώστε να λάβει από αυτούς συμβουλές και καθοδήγηση της ειδικότητας και/ή του επαγγέλματος τους και/ή για να τους αναθέσει την εκπόνηση μελέτης και/ή σχεδίων και/ή την επίβλεψη έργου που αφορούσε την κατασκευή πολυκατοικίας και/ή κτιρίου σε οικόπεδο στη γωνία των οδών XXXXX και XXXXX στην Έγκωμη, Λευκωσία. Μετά από συναντήσεις, συζητήσεις και διαπραγματεύσεις κατά ή περί τον Φεβρουάριο του 2009 οι διάδικοι συμφώνησαν τα ακόλουθα: Πρώτον, ότι οι Ενάγοντες θα πληρωθούν για τις υπηρεσίες που θα προσφέρουν στον Εναγόμενο το συνολικό κατά αποκοπή ποσό των €130,000 πλέον Φ.Π.Α.. Δεύτερον, ότι οι Ενάγοντες θα πληρώνονται ανάλογα με την πρόοδο των εργασιών και/ή των υπηρεσιών που θα προσέφεραν στον Εναγόμενο. Κάθε στάδιο και/ή μέρος εργασιών αντιστοιχεί σε ανάλογο ποσοστό ως ακολούθως: Ι. Προμελέτη 20% ΙΙ. Πολεοδομική Άδεια 5% ΙΙΙ. Οριστική Μελέτη 35% ΙV. Σχέδια λεπτομερειών και Προσφορές 5% V. Επίβλεψη και συμπλήρωση εργασιών 35% Προς επιβεβαίωση της πιο πάνω συμφωνίας τους οι διάδικοι διατύπωσαν γραπτώς το περιεχόμενο αυτής και στις 13.2.2009 υπέγραψαν έγγραφο με τίτλο «Εξουσιοδότηση εντολέα σε εγγεγραμμένους μηχανικούς για παροχή υπηρεσιών», το οποίο επαναλάμβανε γραπτώς πλείστα όσα είχαν συμφωνηθεί προφορικά. Με βάση την εν λόγω συμφωνία οι Ενάγοντες προέβηκαν σε αρχιτεκτονικές και/ή στατικές και/ή αναγκαίες μελέτες και εξασφάλισαν με τον τρόπο αυτό τις σχετικές πολεοδομικές άδειες προκειμένου να ξεκινήσουν οι εργασίες, εκπόνησαν τα συμφωνηθέντα αρχιτεκτονικά σχέδια και ολοκλήρωσαν τη διαδικασία λήψης προσφορών για την κατασκευή του εν λόγω κτιρίου και με τον τρόπο αυτό ολοκλήρωσαν τα 4 από τα 5 στάδια των εργασιών που τους είχαν ανατεθεί για τα οποία αντιστοιχεί αμοιβή 65% επί του συνόλου αυτής. Ο Εναγόμενος δεν προχώρησε στην ανοικοδόμηση του εν λόγω κτιρίου και/ή δεν ανέθεσε στους Ενάγοντες την επίβλεψη των εργασιών και ως εκ τούτου τους οφείλει ποσοστό 65% της συμφωνηθείσας αμοιβής, ήτοι €84.500,

  1. Μέχρι την 1.6.2010 ο Εναγόμενος κατέβαλε στους Ενάγοντες το συνολικό ποσό των €30,000, με τρόπο ώστε να παραμένει υπόλοιπο το ποσό των €58.413,07 πλέον Φ.Π.Α. εκ €8.761,96, ήτοι το συνολικό ποσό των €67.175,03, το οποίο οι Ενάγοντες αξιώνουν με την παρούσα αγωγή. Η υπεράσπιση του Εναγόμενου Με την τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισής του, ο Eναγόμενος παραδέχεται μόνο ότι κατά την επίδικη περίοδο είχε επαφή με τους Ενάγοντες υπό την ιδιότητά του ως αξιωματούχος της εταιρείας Sosous Ltd, που ήταν και ιδιοκτήτρια του οικοπέδου επί του οποίου υπήρχε σκέψη αξιοποίησης, και όχι υπό την προσωπική του ιδιότητα. Το γεγονός αυτό ήταν γνωστό στους Ενάγοντες από την αρχή, οι οποίοι και ενήργησαν εκ μέρους της ιδιοκτήτριας εταιρείας. Παραδεκτό είναι επίσης ότι ο Εναγόμενος υπέγραψε το έγγραφο ημερομηνίας 13.2.2009 πλην, όμως, όχι υπό την προσωπική του ιδιότητα αλλά ως αναφέρεται πιο πάνω. Ο Εναγόμενος αρνείται ότι ανέθεσε στους Ενάγοντες τις κατ' ισχυρισμό εργασίες είτε οποιανδήποτε από αυτές και προβάλλει ότι οι Ενάγοντες εμποδίζονται να ισχυρίζονται ότι ο ίδιος προσωπικά ανέθεσε σε αυτούς την αναφερόμενη εργασία, αφού με πράξεις και έγγραφα αναγνώρισαν την ανάθεση της εργασίας σε αυτούς από την ιδιοκτήτρια εταιρεία. Αποτελεί περαιτέρω θέση του Εναγόμενου ότι υπό την πιο πάνω ιδιότητα του και μόνο συμφώνησε στην πληρωμή του κατ΄ αποκοπή ποσού των €130,000 με τον ρητό και ουσιώδη όρο ότι το ποσό αυτό θα καταβάλλετο μόνο σε περίπτωση έναρξης του έργου μετά την ολοκλήρωση του, την εξασφάλιση άδειας οικοδομής και της τελικής έγκρισης της οικοδομής. Αρνείται τους ισχυρισμούς που αφορούν την υποχρέωση και/ή ευθύνη πληρωμής κατά στάδια και ισχυρίζεται ότι η αξίωση των Εναγόντων θα πρέπει να απορριφθεί ως πρόωρη (σημ: η θέση αυτή δεν προωθήθηκε κατά την ακροαματική διαδίκασία). Από την πλευρά της υπεράσπισης αναφέρεται επίσης ότι έναντι της συμφωνηθείσας αμοιβής οι Ενάγοντες εισέπραξαν το ποσό των €30,000 πλην, όμως, όχι από τον ίδιο προσωπικά αλλά από εταιρεία του ομίλου εταιρειών στην οποία ανήκε και η ιδιοκτήτρια του ακινήτου (Sosοus Ltd), ήτοι από την εταιρεία Rentsara Ltd. Να σημειωθεί ότι η ανταπαίτηση η οποία είχε καταχωρηθεί αρχικά από τον Εναγόμενο αποσύρθηκε στις 8.10.2018, ήτοι πριν από την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Προσκομισθείσα Μαρτυρία Η ακροαματική διαδικασία ήταν σύντομη. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσαν μόνο δυο μάρτυρες. Εκ μέρους των Εναγόντων κατέθεσε ο Ενάγοντας 2 κ. XXXXX Μαραθεύτης, ενώ για την υπεράσπιση η κα XXXXX Σάββα. Η μαρτυρία των προσώπων αυτών είναι καταγεγραμμένη στα πρακτικά και δεν χρήζει επανάληψης. Ακολουθεί κατωτέρω μια σύνοψη των θέσεων που έκαστος εξ αυτών προώθησε κατά την ακροαματική διαδικασία προκειμένου αυτές να γίνει αντιληπτές. Για τους σκοπούς της κυρίως εξέτασής του, ο κ Μαραθεύτης υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής του δήλωσης (Έγγραφο Α), όπου στην ουσία υιοθετούνται και επαναλαμβάνονται οι δικογραφημένοι ισχυρισμοί των Εναγόντων ως συνοψίζονται πιο πάνω. Σε σχέση με τον βασικότερο του ισχυρισμό περί σύναψης συμφωνίας (αρχικά προφορικής και ακολούθως γραπτής), ο κ. Μαραθεύτης ανέφερε ότι μεταξύ του ίδιου προσωπικά και υπό την ιδιότητα του ως αντιπρόσωπος των Εναγόντων από τη μια πλευρά και του Εναγόμενου από την άλλη πλευρά υπογράφτηκε έγγραφο με τίτλο «Εξουσιοδότηση εντολέα σε εγγεγραμμένους μηχανικούς για παροχή υπηρεσιών», αντίγραφο του οποίου κατατέθηκε ως Τεκμήριο
  2. Στο στάδιο αυτό κρίνω ορθό να παραθέσω αυτούσιο το περιεχόμενο του εν λόγω εγγράφου για σκοπούς ευχερέστερης αντίληψης: «ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ 4

(2)ΤΩΝ ΠΕΡΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΤΗΡΙΟΥ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΝΟΝΙΣΜΩΝ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΣΗ ΕΝΤΟΛΕΑ ΣΕ ΕΓΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟΥΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΓΙΑ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Εγώ ο XXXXX ΜΑΡΚΙΔΗΣ Με την παρούσα εξουσιοδοτώ τον XXXXX ΜΑΡΑΘΕΥΤΗ Αρ. Τ. XXXXX1697 Αρχιτέκτονα Αρ. Μητρώου XXXXX375/Α Λεωφόρος XXXXX 191, XXXXX ΛΕΥΚΩΣΙΑ όπως προβεί στη γενική μελέτη και επίβλεψη του Έργου, σύντομη περιγραφή του οποίου δίδεται πιο κάτω, έναντι της πιο κάτω αμοιβής και τυχόν Ειδικών όρων. (Α) Σύντομη περιγραφή του Έργου και προκαταρκτικός προϋπολογισμός: Κτίριο με υπόγειο χώρο αποθηκών, ισόγειο χώρο στάθμευσης, τέσσερα οροφοδιαμερίσματα και πισίνα στη ταράτσα. Δεν καθορίζεται προϋπολογισμός (Β) Αμοιβή: (Ι)* Ποσοστό επί του τελικού κόστους του έργου. (ΙΙ)* Κατ΄ αποκοπή ποσό ..130,000€..(εκατό τριάντα χιλιάδες ευρώ). (Γ) Ειδικοί Όροι: Ο μηχανικός με το κατά αποκοπή ποσό θα αναλάβει την επίβλεψη του έργου, το κόστος των αρχιτεκτονικών και στατικών μελετών/σχεδίων, των ηλεκτρολογικών και μηχανολογικών μελετών όπως επίσης και όσων άλλων μελετών είναι αναγκαίες για την εξασφάλιση της άδειας οικοδομής και της τελικής έγκρισης της οικοδομής. (Δ) Διαιτησία Σε περίπτωση που θα αναφύει οποιαδήποτε διαφορά ή αμφισβήτηση μεταξύ μου και του Μηχανικού, σε οποιοδήποτε στάδιο, σε σχέση με την αμοιβή του Μηχανικού, συμφωνώ όπως η διαφορά ή αμφισβήτηση παραπέμπεται για επίλυση σε διαδικασία Διαιτησίας ενώπιον Επιτροπής (μονομελούς ή τριμελούς) που θα οριστεί από την Διοικούσα Επιτροπή του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου. Η διαδικασία της Διαιτησίας θα διεξάγεται σύμφωνα με τις πρόνοιες του Περί Διαιτησίας Νόμου Κεφ. 4 και η απόφαση του Διαιτητή ή των Διαιτητών θα είναι τελεσίδικη και δεσμευτική για τα μέρη. (Ε) Ημερομηνία 13-2-2009 Υπογραφή Εντολέα ............ (Στ) Αποδέχομαι την ανάληψη της εντολής με τους πιο άνω όρους. Ημερομηνία 13-2-2009 Υπογραφή Εντολοδόχου Μηχανικού ... (*) Απαλείψετε ανάλογα με την περίπτωση» Να σημειωθεί ότι συνημμένο στο Τεκμήριο 2 είναι έντυπο με τίτλο «Κατηγορίες Έργων και Αμοιβών» όπου μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι η κατανομή της αμοιβής είναι η ακόλουθη: α. Στάδιο Β - Προμελέτη 20% β. Στάδιο Γ - Πολεοδομική Άδεια 5% γ. Στάδιο Λ&Ε - Οριστική Μελέτη 35% δ. Στάδιο Ζ&Η - Σχέδια λεπτομερειών και Προσφορές 5% ε. Στάδιο Θ&Ι - Επίβλεψη και συμπλήρωση εργασιών 35% Με αναφορά στο Τεκμήριο 2 ο μάρτυρας υποστήριξε ότι έναντι του κατά αποκοπήν ποσού των €130,000 οι Ενάγοντες ανέλαβαν την επίβλεψη του έργου, το κόστος των αρχιτεκτονικών και στατικών μελετών/σχεδίων, των ηλεκτρολογικών και μηχανολογικών μελετών, όπως επίσης τυχόν άλλων μελετών καταστούν αναγκαίες για την εξασφάλιση της άδειας οικοδομής και της τελικής έγκρισης της οικοδομής. Σύμφωνα με τον κ. Μαραθεύτη τα συμφωνηθέντα αρχιτεκτονικά σχέδια είχαν εκπονηθεί και οι Ενάγοντες προέβηκαν σε αρχιτεκτονικές και στατικές μελέτες και εξασφάλισαν τις σχετικές πολεοδομικές άδειες. Προς υποστήριξη του εν λόγω ισχυρισμού του ο μάρτυρας κατέθεσε αντίγραφο των σχεδίων της προμελέτης (Τεκμήριο 3), αντίγραφο της εκδοθείσας πολεοδομικής άδειας μαζί με αντίγραφα των σχεδίων που υποβλήθηκαν (Τεκμήριο 4), δέσμη σχεδίων της οριστικής μελέτης (Τεκμήριο 5), περιληπτικό έντυπο σε σχέση με την αξιολόγηση των προσφορών (Τεκμήριο 6) και αντίγραφο της αίτησης για εξασφάλιση άδειας οικοδομής και των σχεδίων που υποβλήθηκαν (Τεκμήριο 7). Όπως επίσης ανέφερε ο κ. Μαραθεύτης, για λόγους που οι Ενάγοντες δεν γνωρίζουν, ο Εναγόμενος αποφάσισε να μην προχωρήσει στην οικοδόμηση του κτιρίου και με δεδομένες τις πληρωμές που έγιναν και ανέρχονται σε συνολικό ποσό €30,000 (οι σχετικές αποδείξεις οι οποίες εκδόθηκαν επ' ονόματι της εταιρείας Rentsara Ltd κατατέθηκαν σε δέσμη ως Τεκμήριο 8), ο Εναγόμενος τους οφείλει το υπόλοιπο της αμοιβής εκ €67.175,
  1. Με αναφορά στα Τεκμήρια 3 - 5 και 7, ο μάρτυρας εξήγησε ότι πρόκειται για έγγραφα που υποβλήθηκαν στις αρμόδιες αρχές όπου γίνεται αναφορά στην εταιρεία Sosous Ltd και όχι στο όνομα του Εναγόμενου και τούτο γιατί ιδιοκτήτρια του ακινήτου ήταν η εν λόγω εταιρεία. Πρόσθεσε, βέβαια, ότι το στοιχείο αυτό δεν διαφοροποιεί με οποιοδήποτε τρόπο τη συμφωνία των διαδίκων και το ότι οι εργασίες ανατέθηκαν από τον Εναγόμενο υπό την προσωπική του ιδιότητα. Σε σχέση με το έγγραφο Εξουσιοδότησης Εντολέα το οποίο υπογράφθηκε από την Sosous Ltd στις 24.7.2009 από την μια πλευρά και τους Ενάγοντες 2 και 3 από την άλλη πλευρά και με την οποία οι τελευταίοι εξουσιοδοτούνται όπως προβούν στη γενική επίβλεψη του έργου, ήτοι της πολυκατοικίας τεσσάρων οροφοδιαμερισμάτων (μέρος του Τεκμηρίου 11), ο μάρτυρας ανέφερε ότι αυτό υπογράφθηκε υποχρεωτικά καθότι ήταν αναγκαίο να επισυναφθεί και υποβληθεί κατά το στάδιο της κατάθεσης της αίτησης για εξασφάλιση άδειας οικοδομής σύμφωνα με τους σχετικούς κανονισμούς του ΕΤΕΚ και δεν επηρεάζει με οποιοδήποτε τρόπο τη συμφωνία των μερών. Η κα XXXXX Σάββα είναι γραμματέας του ομίλου εταιρειών Markides Group. Στα πλαίσια της μαρτυρίας της παρουσίασε επιστολή των Εναγόντων αρ.1 ημερομηνίας 9.9.2010 (Τεκμήριο 12) προς την εταιρεία Sosοus Ltd, με την οποία η εν λόγω εταιρεία πληροφορείται ότι οι Ενάγοντες έχουν αποπερατώσει την προμελέτη, την πολεοδομική άδεια, την οριστική μελέτη, τα σχέδια λεπτομερειών και τις προσφορές και απαιτούν την πληρωμή του ποσού των €67.175,
  2. Όπως ανέφερε, η ίδια δεν γνωρίζει ούτε και περιήλθε στην αντίληψή της οποιαδήποτε επιστολή με την οποία οι Ενάγοντες απαιτούσαν πληρωμή για το συγκεκριμένο έργο από τον Εναγόμενο προσωπικά. Απαντώντας στον κ. Δημητριάδη σε ερώτηση που της υποβλήθηκε σε σχέση με την επιστολή του δικηγορικού γραφείου Κώστας Π. Δημητριάδης ΔΕΠΕ ημερομηνίας 28.4.2011 προς τον Εναγόμενο με την οποία απαιτείτο από αυτόν το ποσό των €67.175,03 εκ μέρους των Εναγόντων ως πελατών τους (Τεκμήριο 9), η κα Σάββα υπέδειξε ότι η συγκεκριμένη επιστολή δεν αποτελούσε απαίτηση των Εναγόντων, αλλά προήλθε από το συγκεκριμένο δικηγορικό γραφείο, ενώ δεν γνώριζε κατά πόσον ο Εναγόμενος έχει απαντήσει με οποιονδήποτε τρόπο στην εν λόγω επιστολή. Αναφερόμενη στην επιστολή ημερομηνίας 13.5.2011 προς το δικηγορικό γραφείο Κώστας Π. Δημητριάδης ΔΕΠΕ (Τεκμήριο 13) που φέρει την υπογραφή της χωρίς αναφορά σε όνομα αποστολέα, η μάρτυρας ανέφερε ότι δακτυλογραφήθηκε από την ίδια καθ' υπαγόρευση του Εναγόμενου, ενώ κατά την επανεξέταση πρόσθεσε ότι η συγκεκριμένη επιστολή στάληκε εκ μέρους της Sosοus Ltd και γι' αυτό τον λόγο υπεγράφηκε από την ίδια. Αξιολόγηση Μαρτυρίας και συνακόλουθα ευρήματα του Δικαστηρίου Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με κάθε δυνατή προσοχή τους μάρτυρες και είμαι σε θέση να αξιολογήσω την αξιοπιστία και τη μαρτυρία τους προς εξαγωγή των αναγκαίων ευρημάτων. Στα πλαίσια της αξιολόγησης της αξιοπιστίας των μαρτύρων λαμβάνονται υπόψη διάφοροι παράγοντες όπως, μεταξύ άλλων, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης στην υπόθεση, η σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, η ύπαρξη υπερβολών ή ουσιαστικών αντιφάσεων σε αυτές, η λογικοφάνεια και πειστικότητα της εκδοχής που παρουσιάζεται, οι ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν τα γεγονότα και η εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα κτλ (βλέπε μεταξύ άλλων C & A Pelekanos Associates Limited ν. Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273). Έχω επίσης κατά νου τις αρχές της νομολογίας που αφορούν το ότι ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα (βλέπε Kadis v. Nicolaou
(1986)1 CLR 212, Χρίστου ν. Khoreva
(2002)1 Α.Α.Δ. 454), υπό την προϋπόθεση ότι η σχετική επιλογή αιτιολογείται (βλέπε Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506). Περαιτέρω, η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν γίνεται κατά τρόπο μικροσκοπικό (βλέπε Παρλάτα ν. Δημητρίου, ECLI:CY:AD:2014:A339, Πολιτική Έφεση αρ. 387/09, απόφαση ημερομηνίας 21.5.2014), ούτε και περιορίζεται στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (βλέπε Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056) και στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται από τις δύο πλευρές (σύγγραμμα Ηλιάδη και Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης - Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, στη σελίδα 135). Προτού προχωρήσω στην αξιολόγηση της μαρτυρίας, κρίνω ορθό να σημειώσω, και τούτο σε συμφωνία με τα όσα τυγχάνουν καταγραφής στη δεύτερη σελίδα της γραπτής αγόρευσης του κ Δημητριάδη, ότι ο κ Μαραθεύτης δεν αντεξετάστηκε από τον κ. Βασιλακκά επί των ακόλουθων σημείων της μαρτυρίας του: Η οντότητα και σύσταση των Εναγόντων αρ.
  1. Η υπογραφή της Εξουσιοδότησης Εντολέα ημερομηνίας 13.2.2009 (Τεκμήριο 2) από τον Εναγόμενο, δεδομένης, βέβαια, της θέσης της υπεράσπισης περί υπογραφής του εγγράφου αυτού από τον Εναγόμενο υπό την ιδιότητά του ως αξιωματούχος της εταιρείας Sosous Ltd. Η αμοιβή των Εναγόντων συμφωνήθηκε στο ποσό των €130,000 πλέον Φ.Π.Α. και θα ήταν πληρωτέα ανά στάδια σύμφωνα με το επισυνημμένο στην εξουσιοδότηση έγγραφο με τίτλο «Κατηγορίες Έργων και Αμοιβές» (Τεκμήριο 2). Επισημαίνεται εκ νέου πως κατά την αντεξέταση του κ. Μαραθέυτη δεν προωθήθηκε με οποιοδήποτε τρόπο η θέση της υπεράσπισης περί υποχρέωσης πληρωμής της αμοιβής μόνο σε περίπτωση έναρξης του έργου μετά την ολοκλήρωση του, την εξασφάλιση άδειας οικοδομής και της τελικής έγκρισης της οικοδομής ως η παράγραφος 5 της Έκθεσης Υπεράσπισης. Η ολοκλήρωση των τεσσάρων από τα πέντε στάδια των εργασιών που ανέλαβαν οι Ενάγοντες. Η πληρωμή του συνολικού ποσού των €30,000 έναντι της αμοιβής των Εναγόντων έγινε με επιταγές της εταιρείας Rentsara Ltd. Η ύπαρξη υπολοίπου εκ €58.413,07 πλέον Φ.Π.Α. Τα όσα καταγράφονται αμέσως πιο πάνω καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου. Σε αυτή τη βάση το μοναδικό ζήτημα το οποίο παρέμεινε επίδικο είναι κατά πόσον οι Ενάγοντες ανέλαβαν να εκτελέσουν και εκτέλεσαν τις συγκεκριμένες εργασίες στα πλαίσια συμφωνίας τους με τον Εναγόμενο προσωπικά ή με τον Εναγόμενο υπό την ιδιότητά του ως αξιωματούχος της εταιρείας Sosous Ltd στην οποία ανήκε το ακίνητο. Επομένως, η αξιολόγηση της μαρτυρίας θα επικεντρωθεί σε αυτό το ζήτημα. Εν πρώτοις θα πρέπει να λεχθεί ότι η μοναδική μαρτυρία η οποία υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου ως προς τούτο είναι αυτή του κ. Μαραθεύτη αφού η υπεράσπιση δεν κάλεσε οποιονδήποτε μάρτυρα προς αντίκρουση των ισχυρισμών του μάρτυρα των Εναγόντων. Για σκοπούς προώθησης των θέσεων της η υπεράσπιση στηρίχθηκε αφενός στην μαρτυρία της κας Σάββα η οποία δεν γνώριζε οτιδήποτε σχετικό με την υπογραφή του Τεκμηρίου 2 ή την ύπαρξη οποιασδήποτε συμφωνίας, αφετέρου στα διάφορα έγγραφα τα οποία κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου όπου γίνεται αναφορά στο όνομα της εταιρείας Sosous Ltd και όχι του Εναγόμενου. Η μαρτυρία του κ. Μαραθεύτη ήταν σαφής και ο ίδιος παρέμεινε σταθερός στη θέση του περί ύπαρξης προφορικής συμφωνίας μεταξύ των διαδίκων, η οποία επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια γραπτώς με την υπογραφή του Τεκμηρίου
  2. Όπως ανέφερε, πελάτης των Εναγόντων ήταν ο Εναγόμενος προσωπικά, ο οποίος προσήλθε στα γραφεία τους και τους ανέθεσε την συγκεκριμένη εργασία. Η αναφορά στα διάφορα έγγραφα (Τεκμήρια 3-7, 10 και 11) στο όνομα Sosous Ltd επεξηγήθηκε από τον μάρτυρα με τρόπο που ικανοποιεί το Δικαστήριο και δη πως ήταν το όνομα του οικοδομικού έργου το οποίο είχε δοθεί από τον Εναγόμενο. Ενδεικτικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από την αντεξέταση του κ Μαραθεύτη από όπου προκύπτει ότι η συμφωνία συνομολογήθηκε με τον Εναγόμενο προσωπικά: «Ε. Ευχαριστώ πολύ. Κύριε μάρτυρα, θέλω να πάρετε το τεκμήριο 4, μάλλον σας δείχνω το τεκμήριο 4 και θέλω να μου δείξετε πού στην άδεια αναφέρεται ως αιτητής ο κ. Μαρκίδης. Α. Δεν αναφέρεται πουθενά. Δεν ήταν αιτητής ο κ. Μαρκίδης. Ε. Θέλω επίσης τα σχέδια της πολεοδομικής άδειας να μου υποδείξετε πού αναγράφεται το όνομα του κ. XXXXX Μαρκίδη. Α. Δεν αναφέρεται πουθενά. Ε. Ποιος αναφέρεται; Α. Είναι ένα όνομα μιας εταιρείας. Μπορεί να είναι οποιοδήποτε όνομα επιθυμήσει ο πελάτης. Ε. Κύριε μάρτυρα για να κόφκουμε λίγο τη διαδικασία, σε οποιαδήποτε αρχή κατατέθηκε το οποιοδήποτε έγγραφο εκ μέρους σας που να αναφέρει το όνομα XXXXX Μαρκίδης; Α. Όταν υποβάλλονται έγγραφα για σκοπούς έκδοσης πολεοδομικών αδειών, οικοδομικών αδειών και συναφείς άδειες σύμφωνα με το νόμο ο μόνος που μπορεί να υπογράψει οποιαδήποτε αίτηση και να καταθέσει τέτοιο σχέδιο πρέπει να είναι ο ιδιοκτήτης της γης. Δικαστήριο προς μάρτυρα: Στην προκειμένη περίπτωση ήταν η εταιρεία τούτη; Α. Μάλιστα. Συνήθως ο πελάτης φέρνει τον τίτλο ιδιοκτησίας και ο αιτητής πάντα είναι ο ιδιοκτήτης της γης. Αυτός που αναγράφεται στον τίτλο ιδιοκτησίας. Ε. Πελάτης σας είναι επίσης σας υποβάλλω ο ιδιοκτήτης. Α. Πελάτης μας είναι αυτός που μας αναθέτει εργασία. ................... Ε. Γνωρίζετε αν κατά την ημερομηνία που ο κ. Μαρκίδης σας υπέγραψε το τεκμήριο μπορεί να ήταν αξιωματούχος της εταιρείας Sosus Ltd; Α. Όχι, δεν γνωρίζω. Ε. Κύριε μάρτυρα, πριν να συμβληθείτε κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων ζητήσατε να δείτε τοπογραφικά, τίτλους ιδιοκτησίας κλπ; Α. Ναι. Ε. Σας παρουσιάστηκε εκείνη τη στιγμή οτιδήποτε στο όνομα του κ. XXXXX Μαρκίδη; Α. Όχι. Ε. Κύριε μάρτυρα, σας υποβάλλω ότι ο κ. Μαρκίδης όταν ήρθε να σας δει σας έφερε όλα τα έγγραφα της Sosus και ήταν ξεκάθαρο ότι ενεργούσε όχι υπό την προσωπική του ιδιότητα αλλά ως αξιωματούχος της Sosus. Α. Όταν το γραφείο μας ή εγώ προσωπικά υπογράφω μια σύμβαση, υπογράφω με το άτομο που αναγράφεται στη συμφωνία. Το τι εκπροσωπεί, το τι αντιπροσωπεύει, τι εταιρεία έχει, ουδόλως με ενδιαφέρει και ουδόλως επηρεάζει τη συμφωνία που υπογράφω. Η συμφωνία είναι μεταξύ δύο συμβαλλομένων μερών της Μαραθεύτης-Γιαννουρής και του XXXXX Μαρκίδη. Ε. Της Μαραθεύτης-Γιαννουρής συνεταιρισμός; Α. Μάλιστα.» Ο ίδιος ο μάρτυρας παρουσίασε στο Δικαστήριο τα έγγραφα που σχετίζονται με την εξασφάλιση των σχετικών αδειών υποδεικνύοντας με τρόπο που ικανοποιεί το Δικαστήριο πως σύμφωνα με τις σχετικές νομοθετικές διατάξεις τα έγγραφα αυτά πρέπει να υπογράφονται από τον ιδιοκτήτη της γης ανεξάρτητα από το πρόσωπο που δίνει οδηγίες και αναθέτει την εργασία. Τούτο ισχύει και σε σχέση με τις θέσεις που προωθήθηκαν αναφορικά με το έγγραφο εξουσιοδότησης εντολέα που αποτελεί μέρος του Τεκμηρίου 11 και φέρει ημερομηνία 24.7.
  3. Το σχετικό απόσπασμα από την αντεξέταση του παρατίθεται αμέσως πιο κάτω: «Ε Τι είναι η τελευταία σελίδα του Τεκμηρίου 11, κύριε μάρτυς, τι είναι; A. Είναι εξουσιοδότηση εντολέα που κατατίθεται υποχρεωτικά, σύμφωνα με το όνομα κατά την υποβολή της άδειας οικοδομής. E. Αυτή η υποχρέωση υπάρχει και για οποιανδήποτε άδεια; A. Κατατίθεται κατά το στάδιο της οικοδομικής άδειας. .......................................................................................................... E. Κύριε μάρτυς, συμφωνείτε μαζί μου, ότι σε οποιανδήποτε αρχή ήταν απαραίτητη η παρουσίαση της εξουσιοδότησης εντολέα, το έντυπο το οποίο έχετε παρουσιάσει, είναι τελευταία σελίδα του Τεκμηρίου
  4. A. Ανέφερα ότι για να κατατεθεί αίτηση για άδεια οικοδομής απαιτείται η κατάθεση του εντύπου εξουσιοδότησης εντολέα σε εγγεγραμμένους μηχανικούς για παροχή υπηρεσιών. Είναι έντυπο του ΕΤΕΚ. E. Έχετε αντιληφθεί την ερώτηση; A. Ναι, έχω αντιληφθεί. E. Σας υποβάλλω ότι οπουδήποτε χρειάστηκε βάσει νόμου ή κανονισμού να παρουσιάσετε εξουσιοδότηση εντολέα σε εγγεγραμμένους μηχανικούς για παροχή υπηρεσιών παρουσιάσατε το έγγραφο ημερομηνίας 24/07/
  5. ......................................................... A. Το έντυπο του ΕΤΕΚ κατατίθεται κατ' απαίτηση του ΕΤΕΚ για προστασία αν θέλετε των μηχανικών στο στάδιο της κατάθεσης της αίτησης για άδεια οικοδομής. Δεν έχει άλλη χρήση αυτό το έντυπο. E. Κύριε μάρτυς, το Τεκμήριο 2 το έχετε παρουσιάσει σε οποιανδήποτε αρμόδια αρχή; A. Το Τεκμήριο 2 είναι η σύμβαση που το γραφείο μας υπόγραψε με τον κύριο XXXXX Μαρκίδη. E. Παρουσιάσατε εκείνο το έντυπο σε οποιανδήποτε αρμόδια αρχή ως απόδειξη των εντολών σας; A. Δεν υπάρχει λόγος, δεν παρουσιάστηκε ποτέ, είναι μία ιδιωτική συμφωνία, δεν είναι έγγραφο που κατατίθεται στην αρμόδια αρχή, δηλαδή η αρμόδια αρχή δεν απαιτεί να καταθέσεις τη σύμβαση που έχεις με τον πελάτη. Το έντυπο το προηγούμενο θα προσέξετε ότι δεν αναφέρει ούτε αμοιβή, ούτε τίποτε, είναι εξουσιοδότηση για να κατατεθούν τα σχέδια, η αίτηση υποβάλλεται όχι από τους μελετητές, αλλά από τον ιδιοκτήτη της γης. Εμείς εκτελούμε υπηρεσία μεταφορέα, πουθενά στην αίτηση δεν αναφέρεται ή υπογράφουμε εμείς οποιοδήποτε έγγραφο ως μελετητές». Με δεδομένη την σαφήνεια με την οποία κατέθεσε ο κ. Μαραθεύτης και στην απουσία οποιασδήποτε αντίφασης στη μαρτυρία του, αυτή γίνεται αποδεκτή στην ολότητα της. Κρίνω δε σκόπιμο να τονίσω ότι στην απουσία μαρτυρίας από την πλευρά της υπεράσπισης οι υποβολές που τέθηκαν στον κ. Μαραθεύτη κατά την αντεξέταση και αφορούσαν στην ενημέρωση των Εναγόντων επί το ότι ο Εναγόμενος ενεργούσε εκ μέρους της Sosous Ltd παρέμειναν μετέωρες. Το ίδιο ισχύει και σε σχέση με τις υποβολές που τέθηκαν στον μάρτυρα επί το ότι η αλληλογραφία και τα τιμολόγια που εκδόθηκαν προς τους Ενάγοντες από τους εξωτερικούς τους συνεργάτες δεν αναφέρουν πουθενά το όνομα του Εναγόμενου. Και τούτο γιατί οι εν λόγω υποβολές δεν υποστηρίχθηκαν από οποιαδήποτε μαρτυρία ενώ, όπως ο ίδιος ο μάρτυρας εξήγησε και σε κάθε περίπτωση προκύπτει και από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 2, πελάτες των εξωτερικών συνεργατών για τους σκοπούς του έργου ήταν οι Ενάγοντες οι οποίοι και κατέβαλλαν την αμοιβή τους. Συναφώς δε σημειώνεται ότι συνεπεία της μη προσκόμισης μαρτυρίας από την πλευρά του Εναγομένου ή οποιουδήποτε άλλου προσώπου που γνωρίζει τα γεγονότα απουσιάζει οποιαδήποτε εξήγηση/θέση από την υπεράσπιση ως προς τους λόγους για τους οποίους το Τεκμήριο 2 υπεγράφη από τον Εναγόμενο χωρίς αναφορά στο όνομα της Sosous Ltd. Για τους λόγους που θα επεξηγηθούν αμέσως πιο κάτω η μαρτυρία της κας Σάββα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Όπως μπορεί να γίνει εύκολα αντιληπτό, σκοπός της μαρτυρίας της κας Σάββα ήταν η παρουσίαση της επιστολής των Εναγόντων ημερομηνίας 9.9.2010 προς την Sosous Ltd (Τεκμήριο 12) με την οποία η τελευταία παρακαλείτο όπως πληρώσει το ποσό των €67.175,03 σε σχέση με το 65% της αμοιβής τους λόγω αποπεράτωσης των τεσσάρων από τα πέντε στάδια του έργου. Παρόλα αυτά, η συγκεκριμένη επιστολή δεν τέθηκε ενώπιον του κ. Μαραθεύτη προκειμένου να τοποθετηθεί επί του περιεχομένου της με τρόπο ώστε το Δικαστήριο να μην μπορεί να προσδώσει σε αυτό οποιαδήποτε βαρύτητα. Αναφορά στα πλαίσια αυτά αξίζει να γίνει στην υπόθεση Frederickou Schools Co. Ltd κ.ά. ν. Acuac Inc.
(2002)1 Α.Α.Δ. 1527 όπου υποδείχθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με τη σημασία της αντεξέτασης: «Yπάρχουν ωστόσο δύο κανόνες πρακτικής, που έχουν εμπεδωθεί προ πολλού στα δικαστήρια μας, οι οποίοι πρέπει απαρέγκλιτα να τηρούνται. Ο πρώτος είναι ότι ο μάρτυρας πρέπει να αντεξετασθεί επί όλων των ουσιαστικών γεγονότων τα οποία αμφισβητούνται. Διαφορετικά το δικαστήριο θεωρεί - και το εκλαμβάνει - ότι η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε. Ο δεύτερος είναι ότι, κατά την αντεξέταση, τίθεται στο μάρτυρα η υπόθεση που θα στηθεί από τον αντίδικο. Τέτοια αντεξέταση είναι προϋπόθεση για να κληθεί μαρτυρία που αντικρούει το μάρτυρα. Σχετική είναι η υπόθεση Adidas v. Jonitexo Ltd.
(1987)1 C.L.R. 383, 384: "Failure to put forward a pertinent aspect of the defence case to witnesses for the plaintiff is not necessarily fatal to its validity, but in the absence of a proper explanation of the omission, the Court may disregard it, because of the denial of a proper opportunity to the plaintiff to controvert it."» Με τούτο ως δεδομένο και έχοντας υπόψη ότι η κα Σάββα δεν γνώριζε οτιδήποτε για την ύπαρξη ή όχι συμφωνίας μεταξύ των διαδίκων, η μαρτυρία της δεν κρίνεται βοηθητική για την υπεράσπιση. Τούτου δοθέντος θα πρέπει βέβαια να λεχθεί ότι ήταν εμφανές προς το Δικαστήριο πως η κα Σάββα προσήλθε στο Δικαστήριο με σκοπό να βοηθήσει τον Εναγόμενο με την μαρτυρία της. Ενδεικτικό τούτου είναι πως ενώ αρχικά ανέφερε πως ουδέποτε παρέλαβε οποιαδήποτε επιστολή των Εναγόντων προς τον Εναγόμενο με την οποία απαιτείτο πληρωμή από τον ίδιο προσωπικά και υποστήριξε ότι όλα τα τηλεομοιότυπα φθάνουν κοντά της, όταν της υποδείχθηκε η επιστολή του δικηγορικού γραφείου Κώστας Π. Δημητριάδης Δ.Ε.Π.Ε. ημερομηνίας 28.4.2011 (Τεκμήριο 9) ανέφερε πως η εν λόγω επιστολή δεν είχε σταλεί από τους Ενάγοντες αλλά από τον συγκεκριμένο δικηγόρο, θέση η οποία δεν κρίνεται πειστική. H δε θέση της μάρτυρα περί σύνταξης και αποστολής της επιστολής ημερομηνίας 13.5.2011 (Τεκμήριο 13) εκ μέρους της Sosous Ltd δεν μπορεί παρά να χαρακτηριστεί αυθαίρετη και τούτο γιατί ουδεμία αναφορά σε όνομα αποστολέα γίνεται σε αυτήν ενώ σε κάθε περίπτωση μια τέτοια θέση δεν μπορεί να ισχύει εφόσον η επιστολή ημερομηνίας 28.4.2011 αποστάληκε σε απάντηση της επιστολής ημερομηνίας (Τεκμήριο 9) η οποία είχε απευθυνθεί στον Εναγόμενο προσωπικά. Στη βάση της μαρτυρίας του κ. Μαραθεύτη η οποία έγινε αποδεκτή και σε κάθε περίπτωση παρέμεινε αναντίλεκτη, αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι η συμφωνία που συνομολόγησαν οι Ενάγοντες σε σχέση με τις επίδικες εργασίες τόσο προφορικά όσο και γραπτώς έγινε με τον Εναγόμενο υπό την προσωπική του ιδιότητα. Τούτο επιβεβαιώνεται και από τα ακόλουθα:
  1. Στο Τεκμήριο 2 αναφέρεται το όνομα του Εναγόμενου χωρίς καμία αναφορά στο όνομα της εταιρείας Sosous Ltd.
  2. Παρομοίως, πουθενά στο Τεκμήριο 2 δεν αναφέρεται ότι ο Εναγόμενος έθεσε την υπογραφή του σε αυτό υπό την ιδιότητα του ως αξιωματούχος της εν λόγω εταιρείας και όχι προσωπικά.
  3. Ενώπιον του Δικαστηρίου δεν τέθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία ως προς την ιδιότητα του Εναγόμενου και/ή τη σχέση αυτού με την εν λόγω εταιρεία, όπως ούτε και για το ότι οι Ενάγοντες ήταν ενήμεροι περί τούτου.
  4. Σε απάντηση της επιστολής των κ.κ. Κώστας Π. Δημητριάδης Δ.Ε.Π.Ε. ημερομηνίας 28.4.2011 (Τεκμήριο 9) με την οποία αποστάληκε επιστολή ημερομηνίας 13.5.2011 (Τεκμήριο 13) καθ' υπαγόρευση του Εναγόμενου όπου δεν προβάλλεται θέση περί μη ανάμειξης του στο όλο θέμα υπό την προσωπική του ιδιότητα. Αντίθετα, στην εν λόγω επιστολή αναφέρεται ότι «ουδέποτε αμφισβητήθει η γραπτή εξουσιοδότηση που υπεγράφη στις 13.2.2009» και η μόνη θέση που προβάλλεται αφορά το ότι η απαίτηση των Εναγόντων ήταν πρόωρη. Το δε περιεχόμενο του Τεκμηρίου 11 δεν αλλοιώνει την όλη εικόνα αφού όπως διαφάνηκε από την μαρτυρία του κ. Μαραθεύτη, αποτελούσε κοινή αντίληψη των μερών πως η υπογραφή του δεν θα μετέβαλλε τη συμφωνία τους αλλά επρόκειτο για ένα έγγραφο που υπογράφθηκε για τους λόγους που εξήγησε και έγιναν αποδεκτοί. Συμπεράσματα του Δικαστηρίου Όπως είναι καλά γνωστό, στις πολιτικές υποθέσεις, η επιτυχία της αγωγής εξαρτάται από το εάν ο ενάγοντας θα παρουσιάσει επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία με την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιήσει το βάρος απόδειξης, που είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο δεν είναι εάν η θέση ή εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος απόδειξης είναι η πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του αλλά κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Αν ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης αποτύχει να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, τότε θεωρείται ότι δεν το απέσεισε έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από εκείνη του αντίδικου του (βλέπε μεταξύ άλλων Σοφοκλέους ν Κυριάκου
(2010)1 Α.Α.Δ. 665 και Μαρσέλ και Άλλων ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 A.A.A. 1858, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Παναγιώτου, ECLI:CY:AD:2018:A71, Πολιτική Εφεση 398/2011, απόφαση ημερομηνίας 12.2.2018 και Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στη σελίδα 196). Είναι φανερό ότι στη βάση των πιο πάνω ευρημάτων η αγωγή των Εναγόντων δεν μπορεί παρά να επιτύχει. Απόλυτα σχετική με τα ζητήματα που εγείρονται στα πλαίσια της παρούσας αγωγής είναι η απόφαση του αγγλικού Εφετείου στην υπόθεση Muneer Hamid (T/A Hamid Properties) v. Francis Bradshaw Partnership [2013] EWCA Civ 470, στην οποία παρέπεμψε το Δικαστήριο ο κ. Δημητριάδης, όπου διατυπώθηκαν οι ακόλουθες αρχές σε περίπτωση αμφισβήτησης της ταυτότητας ενός από τα μέρη σε μια συμφωνία: «(
  1. a)where an issue arises as to the identity of a party, extrinsic evidence is admissible; (
  2. b)in determining the correct identity of a contracting party, the court's enquiry must be objective, not subjective - the question is: what would a reasonable person, furnished with the relevant information, conclude? Furthermore, the private thoughts of the protagonists are irrelevant and inadmissible; (
  3. c)if extrinsic evidence establishes that a party has been misdescribed in the document, the court may correct that error as a matter of construction without the need for formal rectification; and (
  4. d)where the issue is whether a party signed a document in the capacity of principal or agent for someone else, there is no automatic relaxation of the parol evidence rule. The person who signed the contracting document is the contracting party unless: (
  5. i)the document makes clear that he signed it as agent for a sufficiently identified principal; or (
  6. ii)extrinsic evidence establishes that both parties knew he was signing as agent or company officer». Στη βάση της μοναδικής μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου δεν έχει διαφανεί ότι υπογράφοντας το Τεκμήριο 2 και συνομολογώντας την επίδικη συμφωνία ο Εναγόμενος κατέστησε σαφές ότι ενεργούσε ως αντιπρόσωπος της εταιρείας Sosous Ltd, ούτε και δόθηκε μαρτυρία ότι οι Ενάγοντες γνώριζαν ότι ενεργούσε υπό αυτή την ιδιότητα, με τρόπο ώστε ο Εναγόμενος να δεσμεύεται προσωπικά από τη συμφωνία Τεκμήριο 2. Σχετικό με το εγειρόμενο ζήτημα είναι και το άρθρο 190 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, το οποίο προνοεί τα εξής: «190.-
(1)Ελλείψει συμβατικού όρου γι αυτό, ο αντιπρόσωπος δεν δύναται να εκτελέσει προσωπικά σύμβαση που συνάφθηκε από αυτόν για λογαριασμό του αντιπροσωπευόμενου, ούτε δεσμεύεται προσωπικά από αυτή. 2) Τέτοιος συμβατικός όρος τεκμαίρεται ότι υπάρχει στις ακόλουθες περιπτώσεις - (α) όταν η σύμβαση καταρτίζεται από αντιπρόσωπο για την πώληση ή την αγορά αγαθών, για λογαριασμό εμπόρου που διαμένει στην αλλοδαπή· (β) όταν ο αντιπρόσωπος δεν αποκαλύπτει το όνομα του αντιπροσωπευόμενου· (γ) όταν ο αντιπροσωπευόμενος, παρόλο ότι αποκαλύφτηκε το όνομά του, δεν δύναται να εναχθεί». Το άρθρο 190 του Κεφ. 149 περιέχει ταυτόσημες πρόνοιες με το άρθρο 230 του Indian Contract Act, το οποίο αναλύεται στις σελίδες 778-786 του συγγράμματος Pollock & Mulla on Indian Contract and Specific Relief Acts (9η έκδοση, 1972). Όπως υποδεικνύεται στη σελίδα 778 του εν λόγω συγγράμματος, το κατά πόσον ένας αντιπρόσωπος συμβλήθηκε εκ μέρους αντιπροσωπευόμενου εξαρτάται από τις προθέσεις των μερών, οι οποίες μπορούν να εξαχθούν από τη φύση και τους όρους της συγκεκριμένης σύμβασης και τις υπόλοιπες περιστάσεις. Στην περίπτωση δε προφορικής συμφωνίας, η απάντηση στο ερώτημα είναι πάντοτε θέμα γεγονότων. Στην υπόθεση Ιάκωβος Γεωργιάδης ν. The Bernoulli Trading Co. Ltd.
(1994)1 Α.Α.Δ. 629, η εφεσίβλητη αξίωνε από τον εφεσείοντα προσωπικά ποσό Λ.Κ. 172,00 ως υπόλοιπο λογαριασμού για πωληθέντα εμπορεύματα. Στα σχετικά τιμολόγια ως αγοραστής αναγραφόταν το Corinthia Hotel Apartments, ενώ ο εφεσείων τα είχε υπογράψει ως παραλήπτης, χωρίς να δώσει οποιαδήποτε ένδειξη ότι ενεργούσε σαν αντιπρόσωπος οποιουδήποτε. Ο εφεσείων πρόβαλε σαν υπεράσπιση ότι σε κάθε ουσιώδη χρόνο ενεργούσε σαν αντιπρόσωπος της εταιρείας Meljay Estates, ιδιοκτήτριας του ξενοδοχείου Corinthia Hotel Apartments, που ήταν επίσης εγγεγραμμένη εμπορική επωνυμία. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αφού βρήκε ότι ο εφεσείων ουδέποτε είχε αποκαλύψει ότι συνήπτε τη σύμβαση σαν αντιπρόσωπος και όχι υπό την προσωπική του ιδιότητα, αποφάσισε, εφαρμόζοντας το άρθρο 190 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, ότι ο εφεσείων ήταν προσωπικά υπεύθυνος για το αξιούμενο ποσό. Κατ' έφεση, ο εφεσείων υποστήριξε ότι η εφεσίβλητη όφειλε να είχε διερευνήσει και να διαπιστώσει ότι το ξενοδοχείο Corinthia Hotel Apartments ανήκε στην εταιρεία Meljay Estates και επίσης όφειλε να είχε κινήσει αγωγή εναντίον της εμπορικής επωνυμίας Corinthia Hotel Apartments. Κάνοντας αναφορά στο άρθρο 190 του Κεφ. 149 το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση αφού ο εφεσείων ουδέποτε είχε αποκαλύψει ότι ενεργούσε σας αντιπρόσωπος ή το όνομα του αντιπροσωπευόμενου. Λέχθηκε επίσης ότι το γεγονός ότι τα τιμολόγια είχαν εκδοθεί στο όνομα του ξενοδοχείου δεν άλλαζε την κατάσταση. Τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Γεωργιάδης ν. Bernoulli (πιο πάνω) υιοθετήθηκαν στην υπόθεση Παύλος Ευαγγελίδης συναλλαττόμενος ως Isiro Hotel Association ν. Νίκου Κοσμά κ.ά.
(1998)1 Α.Α.Δ. 932, όπου επίσης λέχθηκε ότι κατ' εφαρμογή των προνοιών του άρθρου 193 του περί Συμβάσεων Νόμου, Κεφ. 149, ασχέτως οποιασδήποτε μεταγενέστερης γνώσης περί αντιπροσωπείας και να είχαν οι εφεσίβλητοι-ενάγοντες δεν επηρεαζόταν το δικαίωμα τους να επιλέξουν να εγείρουν την αγωγή εναντίον του αντιπροσώπου. Στο σύγγραμμα Pollock & Mulla on Indian Contract and Specific Relief Acts (πιο πάνω) αναφέρεται στη σελίδα 782 ότι όπου ένα πρόσωπο που συμβλήθηκε ως αντιπρόσωπος ενάγεται προσωπικά και ισχυρίζεται ότι ενεργούσε ως αντιπροσωπευόμενος κάποιου τρίτου τον οποίο κατονομάζει, και αποτύχει να αποδείξει τον εν λόγω ισχυρισμό του, κρίνεται προσωπικά υπεύθυνος αφού αυτός έχει το βάρος απόδειξης της ταυτότητας του αντιπροσωπευόμενου. Στην προκειμένη περίπτωση, με την μαρτυρία που έθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου ο Εναγόμενος απέτυχε να αποδείξει στον απαιτούμενο βαθμό ότι κατά την συνομολόγηση της επίδικης συμφωνίας ενεργούσε ως αντιπρόσωπος της εταιρείας Sosous Ltd. Έχοντας δε υπόψη ότι από την πλευρά της υπεράσπισης δεν αμφισβητήθηκε το ύψος του οφειλόμενου ποσού, δικαιολογείται η έκδοση απόφασης υπέρ των Εναγόντων. Τελική Κατάληξη Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αγωγή επιτυγχάνει και εκδίδεται απόφαση υπέρ των Εναγόντων 1-3 και εναντίον του Εναγόμενου για το ποσό των €58.413,07 πλέον Φ.Π.Α. Επί του ποσού των €58.413,07 επιδικάζεται νόμιμος τόκος από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής, ήτοι την 19.5.2011, μέχρι εξοφλήσεως. Δεν επιδικάζεται τόκος επί του Φ.Π.Α. καθότι από τη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου δεν διαφάνηκε ότι ο Φ.Π.Α. καταβλήθηκε από τους Ενάγοντες. Ακολουθώντας το αποτέλεσμα της αγωγής τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ των Εναγόντων και εναντίον του Εναγόμενου όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ( Υπ.) ............ Γ. Πετάση ‑ Κορφιώτη, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.