Παπαμιχαήλ κ.α. ν. Χίωτη κ.α., Αρ. Αγωγής: 7585/11, 5/9/2019

(1991)1 Α.Α.Δ 24. Το Δικαστήριο δεν δύναται να προχωρήσει να επιλύσει θέματα, τα οποία δεν αποτέλεσαν μέρος της δικογραφίας. Σχετική είναι η απόφαση Latifundia Properties Ltd ν. Ανδρέα Μιχαήλ Ψάκη

(2003)1 ΑΑΔ

1. Οι Ενάγοντες ισχυρίστηκαν στην Έκθεση Απαίτησής τους ότι είναι οι ιδιοκτήτες του διαμερίσματος με αριθμό 001 στην οδό XXXXX 5 στη Λευκωσία. Ο Εναγόμενος 1 δυνάμει γραπτής σύμβασης ενοικίασης ημερομηνίας 12.5.10 ήταν ενοικιαστής του επίδικου υποστατικού. Ο Εναγόμενος 2 ενάγεται υπό την ιδιότητα του εγγυητή. Σύμφωνα με τους Ενάγοντες δυνάμει, ενοικιαστηρίου εγγράφου ημερομηνίας 12.5.10, αυτοί ενοικίασαν το επίδικο υποστατικό στον Εναγόμενο 1 για περίοδο ενός έτους με δυνατότητα ανανέωσης για ακόμα ένα έτος. Το συμφωνηθέν μηνιαίο ενοίκιο ανερχόταν στο ποσό των € 1.900 πλέον κοινόχρηστα από 1.7.
2. Ο Εναγόμενος 2 εγγυήθηκε την πιστή εκτέλεση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το επίδικο ενοικιαστήριο. Ο Εναγόμενος 1 είχε δικαίωμα να τερματίσει την ενοικίαση στις 31.10.10 υπό τον όρο ότι θα ειδοποιούσε γραπτώς τους Ενάγοντες το αργότερο μέχρι την 1.9.
3. Κατά ή περί τις 9.10.10 οι Ενάγοντες παρέλαβαν επιστολή του Εναγομένου 1, η οποία στάλθηκε μέσω εταιρείας ταχυμεταφορών. Σύμφωνα με τους Ενάγοντες η εν λόγω ειδοποίηση έφερε ημερομηνία 29.8.10 και μέσω αυτής ο Εναγόμενος 1 τερμάτιζε την επίδικη ενοικίαση. Ο Εναγόμενος 1 εγκατέλειψε το επίδικο υποστατικό στις 31.10.10 και παρέδωσε τα κλειδιά αυτού στις 15.11.
4. Οι Ενάγοντες ισχυρίστηκαν ότι προσπάθησαν να ενοικιάσουν το επίδικο υποστατικό σε άλλον ενοικιαστή, αλλά απέτυχαν. Ένεκα της πιο πάνω συμπεριφοράς του Εναγομένου 1 υπέστησαν, απώλεσαν τα ενοίκια της εναπομείνασας περιόδου ενοικίασης και υπέστησαν ζημιές. Προσδιόρισαν το συνολικό ύψος της αξίωσής του στο ποσό των € 17.075, εκ των οποίων αφαίρεσαν το ποσό των € 2.500, το οποίο κατακράτησαν από την προκαταβολή. Έτσι οι Ενάγοντες αξίωσαν το ποσό των € 14.
5. Οι Εναγόμενοι στην Υπεράσπισή τους δέχθηκαν ότι ο Εναγόμενος 1 ενοικίασε το επίδικο υποστατικό για ένα έτος. Ισχυρίστηκαν, όμως, ότι ο Εναγόμενος 1 έδωσε την προνοούμενη, από την επίδικη σύμβαση, ειδοποίηση πριν την εκπνοή της προθεσμίας και τερμάτισε νόμιμα αυτή. Περαιτέρω, ισχυρίστηκαν ότι ο Εναγόμενος 1 εγκατέλειψε το ενοικιαζόμενο υποστατικό στις 31.10.10, αφού ειδοποίησε τους Ενάγοντες όπως παραστούν στην παράδοση των κλειδιών στις 31.10.
6. Παρά τις πιο πάνω ειδοποιήσεις ουδείς παρέστη την ημέρα εκείνη για να παραλάβει τα κλειδιά του επίδικου υποστατικού. Ισχυρίστηκαν δε ότι ουδεμία ζημιά υφίστατο στο επίδικο υποστατικό. Περαιτέρω, με επιστολή των δικηγόρων του ημερομηνίας 2.11.10, ο Εναγόμενος 1 κάλεσε τους Ενάγοντες όπως παραλάβουν τα κλειδιά του επίδικου υποστατικού. Τέλος στην Υπεράσπισή τους οι Εναγόμενοι αρνήθηκαν ότι ο Εναγόμενος 2 υπέγραψε την επίδικη συμφωνία ως εγγυητής. Προκύπτει, συνεπώς, ότι τα κύρια επίδικα θέματα στην παρούσα είναι το κατά πόσο δόθηκε η δέουσα ειδοποίηση για τον πρόωρο τερματισμό και η ύπαρξη και το ύψος των κατ΄ ισχυρισμον ζημιών. Παραδεκτά γεγονότα Αποτελεί θεμελιακή αρχή ότι στην πολιτική δίκη, απόδειξη μπορεί να προκύψει μέσω παραδοχής γεγονότων. Σχετικές επί του προκειμένου είναι οι αποφάσεις Χρίστου ν. Khoreva

(2002)1(A) Α.Α.Δ. 45 και Παπαμιλτιάδους ν. Ιωάννου

(2007)1 Α.Α.Δ.

1. Μία εκ των περιπτώσεων όπου μπορεί να προκύψει παραδοχή γεγονότων είναι διά της παραδοχής γεγονότων μέσω των δικογράφων. Σχετικά παραπέμπω στο σύγγραμμα Tο Δίκαιο της Απόδειξης των Τ. Ηλιάδη & Ν.Σάντη σελ.
2. Στην υπό κρίση υπόθεση προκύπτει, μέσα από τα δικόγραφα ότι είναι παραδεκτή η συνομολόγηση της επίδικης σύμβασης ενοικίασης, ημερομηνίας 12.5.2010, σε σχέση με το επίδικο ακίνητο. Επιπλέον προκύπτει ως παραδεκτό γεγονός ότι ο Εναγόμενος 1 εγκατέλειψε το επίδικο διαμέρισμα στις 31.10.
3. Μαρτυρία Πρώτος μάρτυρας για τους Ενάγοντες ήταν ο Ενάγοντας
4. Κατά τη μαρτυρία του ΜΕ1 κατατέθηκαν 32 Τεκμήρια. Συγκεκριμένα κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1 σημείωση ημερομηνίας 24.4.10, ως Τεκμήριο 2 σημείωση ημερομηνίας 6.5.10, ως Τεκμήριο 3 κατατέθηκε η επίδικη σύμβαση ενοικίασης ημερομηνίας 12.5.
5. Ως Τεκμήριο 4 κατατέθηκε αναλυτική κατάσταση ΑΤΗΚ για τις τηλεφωνικές κλήσεις για τον μήνα Σεπτέμβριο του 2010, ως Τεκμήριο 5 πιστωτική σημείωση ημερομηνίας 4.10.10, ως Τεκμήριο 6 πιστωτική σημείωση ημερομηνίας 8.10.10, ως Τεκμήρια 7 και 8 ειδοποιήσεις από την υπηρεσία ACS Courier, ως Τεκμήριο 9 φάκελος της υπηρεσίας ACS Courier, ως Τεκμήριο 10 επιστολή ημερομηνίας 29.08.10 από τον Εναγόμενο προς τον Ενάγοντα, ως Τεκμήριο 11 ειδοποίηση παραλαβής από την υπηρεσία ACS Courier, ως Τεκμήριο 12 πρωτότυπο ειδοποίησης από την υπηρεσία ACS Courier, ως Τεκμήριο 13 Α αντίγραφο επιστολής ημερομηνίας 13.10.10 και ως Τεκμήριο 13 Β αντίγραφο επιστολής ημερομηνίας 13.10.
6. Ως Τεκμήριο 14 κατατέθηκε επιστολή των δικηγόρων του Εναγόμενου 1 προς τους δικηγόρους των Εναγόντων. Ως Τεκμήριο 15 μέχρι 21 κατατέθηκε η αλληλογραφία μεταξύ των δικηγόρων των διαδίκων, ημερομηνίας 1.11.10, 2.11.10, 5.11.10, 8.11.10, 9.11.10 και 11.11.
7. Περαιτέρω, κατατέθηκε ως Τεκμήριο 22 επιστολή του Ενάγοντα προς τον δικηγόρο του Εναγόμενου ημερομηνίας 15.11.10, ως Τεκμήριο 23 λογαριασμός ΣΥΛ, ως Τεκμήριο 24 επιστολή του Ενάγοντα προς διευθυντή Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας ημερομηνίας 7.12.10, ως Τεκμήριο 25 επιστολή συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας προς τον Ενάγοντα ημερομηνίας 22.12.10, ως Τεκμήριο 26 επιστολή του Ενάγοντα προς ΣΥΛ ημερομηνίας 3.2.11 και ως Τεκμήριο 27 επιστολή ΣΥΛ προς Ενάγοντα ημερομηνίας 14.2.
8. Επιπρόσθετα, κατατέθηκε ως Τεκμήριο 28 επιστολή του Ενάγοντα προς τον Εναγόμενο 2 ημερομηνίας 18.2.11 και ως Τεκμήριο 29Α, 29Β και 29Γ επιστολές της συζύγου του Ενάγοντα ημερομηνίας 12.10.
9. Περαιτέρω, κατατέθηκαν ως δέσμη εγγράφων ως Τεκμήρια 30Α με 30Η διάφορες αποδείξεις. Ως Τεκμήριο 31 κατατέθηκαν δέσμη φωτογραφιών και ως Τεκμήριο 32 κατατέθηκε συμφωνία ενοικίασης ημερομηνίας 7.12.
10. Ο ΜΕ 1 κατά την κυρίως εξέτασή του, η οποία έλαβε τη μορφή ιδιαίτερα εκτεταμένης γραπτής δήλωσης, δήλωσε ότι είναι πληρεξούσιος των υπόλοιπων Εναγόντων, οι οποίοι όλοι μαζί είναι ιδιοκτήτες της πολυκατοικίας, γνωστής ως "XXXXX", στην οδό XXXXX 5, XXXXX Λευκωσία. Η εν λόγω πολυκατοικία ολοκληρώθηκε κατά ή περί τον Μάρτιο του
11. Ο Εναγόμενος 1 ήταν ενοικιαστής του διαμερίσματος 001 στο ισόγειο της επίδικης πολυκατοικίας. Ο Εναγόμενος 1 υπήρξε και κατά το παρελθόν ενοικιαστής του ιδίου διαμερίσματος δυνάμει γραπτής συμφωνίας ενοικίασης ημερομηνίας 1.8.
12. Στις 12.05.10 συνομολογήθηκε με τον Εναγόμενο 1 η επίδικη σύμβαση ενοικίασης. Στην επίδικη σύμβαση ενοικίασης περιλαμβανόταν όρος ότι ο Εναγόμενος 1 είχε τη δυνατότητα να τερματίσει την επίδικη ενοικίαση στις 31.10.10 υπό τον όρο ότι θα έδιδε γραπτή ειδοποίηση στους Ενάγοντες το αργότερο μέχρι την 1.9.
13. Ο εν λόγω όρος τέθηκε κατόπιν επιθυμίας του Εναγομένου
14. Ο Ενάγοντας 1 στις 21.9.10 έλαβε τηλεφώνημα από τον Εναγόμενο 1, ο οποίος επιδίωκε να πληροφορηθεί το κατά πόσο μπορούσε να τερματίσει τη σύμβαση. Στις 27.9.10 αφότου επέστρεψε από το εξωτερικό επικοινώνησε με 2 ‑ 3 κτηματομεσίτες και ακολούθως επικοινώνησε με τον Εναγόμενο 1, στον οποίο ανέφερε ότι θα έπρεπε να παραμείνει στο επίδικο υποστατικό μέχρι τις 30.6.
15. Στις 9.10.10 εντόπισε στο γραμματοκιβώτιο του σπιτιού του δύο ειδοποιήσεις από την ACS Courier, ήτοι τα Τεκμήρια 7 και
16. Ακολούθως μετέβη η σύζυγός του στα γραφεία της ACS Courier όπου της παραδόθηκε το Τεκμήριο 9, εντός του οποίου υπήρχε η επιστολή του Εναγόμενου 1, Τεκμήριο
17. H σύζυγος του Ενάγοντα 1 παρέλαβε την εν λόγω επιστολή και υπέγραψε επί του Τεκμηρίου 11 το οποίο έφερε ημερομηνία 30.8.
18. Ακολούθως, αφού αντιλήφθηκαν το ότι αναγράφετο η ημερομηνία 30.8.10 μετέβησαν εκ νέου στα γραφεία της εταιρείας ACS Courier όπου και διέγραψαν την ημερομηνία 30.8.10 και έθεσαν την ημερομηνία 9.10.
19. Ανέφερε, επιπλέον, ότι το Τεκμήριο 9 έφερε δύο αυτοκόλλητα, το ένα με ημερομηνία 30.8.10 και το άλλο με ημερομηνία 8.10.10, ήτοι τα Τεκμήρια 7 και
20. Μετά τα πιο πάνω αποτάθηκε στον δικηγόρο του, ο οποίος στις 13.10.10 απέστειλε τις επιστολές Τεκμήρια 13 Α και 13 Β. Ισχυρίστηκε ότι ο Εναγόμενος 1 στις 17.10.10 μετακόμισε σε νέο σπίτι. Ακολούθως ανέφερε ότι του παραδόθηκαν τα κλειδιά του διαμερίσματος στις 15.11.10 και παρέπεμψε στην αλληλογραφία μεταξύ των δικηγόρων των διαδίκων, Τεκμήρια 14 ‑
21. Στις 17.11.10 εισήλθε ο ίδιος με τη σύζυγό του στο επίδικο διαμέρισμα και κατέγραψαν τις κατ' ισχυρισμόν ζημιές. Κατέγραψε όλες τις κατ' ισχυρισμό ζημιές στο παράρτημα Α επί της δήλωσής του και παρέπεμψε στα Τεκμήρια 30 Α με Η ως προς το κόστος αποκατάστασης των κατ' ισχυρισμόν ζημιών. Περαιτέρω, ανέφερε ότι ο Εναγόμενος 1 άφησε απλήρωτους τους λογαριασμούς της Υδατοπρομήθειας σε σχέση με το επίδικο διαμέρισμα. Κατέθεσε προς τούτο το Τεκμήριο 23 και δήλωσε ότι αναγκάστηκε να εξοφλήσει ο ίδιος τον εν λόγω λογαριασμό. Μέσω επιστολών τους ημερομηνίας 12.10.10, ήτοι τα Τεκμήρια 29Α, 29Β και 29Γ, ενημέρωσαν γραπτώς διάφορους κτηματομεσίτες ότι το επίδικο διαμέρισμα θα ήταν διαθέσιμο προς ενοικίαση από τις αρχές Νοεμβρίου. Παράλληλα στις 8.11.10 έθεσε και ο ίδιος πινακίδα επί του επίδικου διαμερίσματος στην οποία καταγραφόταν ότι αυτό ήταν διαθέσιμο προς ενοικίαση. Αρχικά ζητούσαν το ίδιο ενοίκιο, ήτοι το ποσό των € 1.900 μηνιαίως, αλλά επειδή το διαμέρισμα καθυστερούσε να ενοικιαστεί και ένεκα της οικονομικής κρίσης το ενοικίασαν με πολύ χαμηλότερο ποσό 15 μήνες αργότερα. Ακολούθως αναφέρθηκε εκτεταμένα στις κατ' ισχυρισμόν ζημιές, τις οποίες παρουσίαζε το επίδικο υποστατικό, παραπέμποντας και στη σχετική δέσμη φωτογραφιών. Κατά την αντεξέτασή του ο ΜΕ 1, όταν κλήθηκε να παρουσιάσει το πληρεξούσιο που του χορηγήθηκε από τους Ενάγοντες 2 και 3, δεν το παρουσίασε αλλά δήλωσε ότι έχει σίγουρα τη συγκατάθεση αυτών για την προώθηση της επίδικης αγωγής. Σε ερώτηση εάν ελέγχει το ταχυδρομικό κουτί του σπιτιού του, απάντησε ότι το ελέγχει κάθε μέρα. Σε ερώτηση εάν υπάρχει κάποιος μόνιμα στο σπίτι του, απάντησε ότι κατά την επίδικη περίοδο τις πλείστες ώρες βρισκόταν στο σπίτι. Συμφώνησε, επίσης, ότι δέχτηκε τηλεφώνημα από τον Εναγόμενο 1 στις 21.9.
22. Συμφώνησε, περαιτέρω, ότι το τηλεφώνημα του Εναγόμενου στις 21.9.10 διήρκησε 1 λεπτό και 20 δευτερόλεπτα, αλλά αρνήθηκε την υποβολή ότι το εν λόγω τηλεφώνημα ήταν με σκοπό να επιβεβαιωθεί η παράδοση. Ακολούθως συμφώνησε ότι στις 9.10.10 εντόπισε τα Τεκμήρια 7 και
23. Σε υποβολή ότι στις 30.8.10 κάποιος προσπάθησε να εντοπίσει τους Ενάγοντες για να παραδώσει την επίδικη επιστολή, απάντησε ότι το μόνο που υποδεικνύουν τα Τεκμήρια 7 και 8 είναι ότι υποτίθεται ότι κάποιος είχε δοκιμάσει να κάνει παράδοση και επανέλαβε ότι ελέγχει καθημερινά το γραμματοκιβώτιό του. Αρνήθηκε την υποβολή ότι το Τεκμήριο 8 είχε προσκομιστεί στον χώρο του στις 30/
24. Συμφώνησε, όμως, ότι δεν είναι αρμόδιος να γνωρίζει πώς λειτουργούν οι courier της εταιρείας ACS. Περαιτέρω, ως προς το Τεκμήριο 12, συμφώνησε ότι είναι το έντυπο το οποίο συμπληρώνει ο αποστολέας και δήλωσε όμως ότι δεν γνωρίζει εάν το υπέγραψε ο ίδιος ο Εναγόμενος
25. Συμφώνησε, περαιτέρω, ότι στο Τεκμήριο 12 καταγράφεται ως αποστολέας ο Εναγόμενος
26. Συμφώνησε ακολούθως ότι στο Τεκμήριο 9 υπήρχε η επιστολή του Εναγόμενου 1, Τεκμήριο
27. Περαιτέρω, αρνήθηκε την υποβολή ότι εσκεμμένα δεν μετέβη για να παραλάβει τα κλειδιά ως το Τεκμήριο 14 εισηγείτο και επέμεινε ότι ο λόγος που δεν μετέβη για την παραλαβή των κλειδιών ήταν γιατί ζήτησε από τον Εναγόμενο 1 να παραδώσει τα κλειδιά στον γιο του. Αρνήθηκε την υποβολή ότι οι κατ' ισχυρισμόν ζημιές δεν προκλήθηκαν από τους ενοικιαστές και το ότι οι όποιες τυχόν ζημιές υπήρχαν ήταν ζήτημα φυσικής φθοράς. Όσον αφορά το ύψος των ζημιών, δήλωσε ότι παρουσίασε αποδείξεις στις όποιες φαίνονται οι ζημιές. Επόμενη μάρτυρας για τους Ενάγοντες ήταν η XXXXX Παπαμιχαήλ, σύζυγος του Ενάγοντα 1, ως ΜΕ
28. Κατά τη μαρτυρία της κατατέθηκε ως Τεκμήριο 33 πληρεξούσιο έγγραφο υπογραμμένο από τον XXXXX Παπαμιχαήλ και ως Τεκμήριο 34, πληρεξούσιο έγγραφο υπογραμμένο από τον XXXXX Παπαμιχαήλ. Κατά την κυρίως εξέτασή της, δήλωσε ότι οι Ενάγοντες είναι συνιδιοκτήτες της πολυκατοικίας στην οποία βρίσκεται το επίδικο διαμέρισμα. Όσον αφορά τον Εναγόμενο 1 δήλωσε ότι τον γνώρισε προσωπικά, όταν έγινε ενοικιαστής του επίδικου διαμερίσματος τον Αύγουστο του
29. Στη λήξη της πρώτης περιόδου ενοικίασης, ο Εναγόμενος 1 ζήτησε όπως ανανεωθεί η ενοικίαση και υπογράφτηκε έτσι η επίδικη σύμβαση ενοικίασης. Δήλωσε ότι περί τις 21.9.10, και ενώ βρισκόταν με τον Ενάγοντα 1 στο εξωτερικό, έλαβαν τηλεφώνημα από τον Εναγόμενο 1, ο οποίος τους ενημέρωσε ότι επιθυμούσε να διακόψει το επίδικο συμβόλαιο. Στις 9.10.10 εντόπισαν στο γραμματοκιβώτιό τους δύο ειδοποιήσεις από την ACS Couriers, ήτοι τα Τεκμήρια 7 και 8, η μια ειδοποίηση έφερε ημερομηνία 8.10.10 και όνομα παραλήπτη τον Ενάγοντα 1, η δε δεύτερη, έφερε ημερομηνία 30.8.10 και δεν κατέγραφε όνομα παραλήπτη. Ακολούθως, μετέβη η ίδια στο κατάστημα της ACS Cοuriers, όπου της εδόθη το Τεκμήριο 9 στο οποίο περιείχετο το Τεκμήριο
30. Εκεί της δόθηκε επίσης το Τεκμήριο 11, για να το υπογράψει, το οποίο έφερε ημερομηνία 30.8.10, πράγμα το οποίο δεν είχε προσέξει κατά τον χρόνο υπογραφής του. Όταν πρόσεξε το πιο πάνω, επανήλθε στα γραφεία της ACS και διόρθωσε την ημερομηνία παραλαβής του Τεκμηρίου
31. Δήλωσε, επίσης, ότι εξ' όσων είχε πληροφορηθεί η ίδια από την ACS σε μεταγενέστερο χρόνο, εάν δεν καταστεί εφικτή η παράδοση ενός εγγράφου ή δέματος, αυτό επιστρέφεται στον αποστολέα του μετά από 10 ημέρες. Όταν τους επιστράφηκαν τα κλειδιά, εισήλθαν στο διαμέρισμα στις 17.11.10 και προχώρησαν σε έλεγχο και καταγραφή της κατάστασης την οποία εντόπισαν, όμως λόγω έλλειψης ηλεκτρισμού προέβησαν σε πιο ενδελεχή έλεγχο μετά από κάποιον χρόνο. Παρά τις προσπάθειες που κατέβαλαν για να εντοπίσουν καινούριο ενοικιαστή δεν κατέστη δυνατόν να εντοπίσουν άλλον ενοικιαστή μέχρι τον Ιανουάριο του
32. Εξήγησε ότι οι προσπάθειες για ενοικίαση έγιναν μέσω κτηματομεσιτών, τους οποίους χρησιμοποίησαν και στο παρελθόν. Δήλωσε ότι, όταν παραδίδουν κάποιο διαμέρισμα σε νέο ενοικιαστή, η ίδια ετοιμάζει και παραδίδει συμπληρωμένο πακέτο με αντίγραφα των καταλόγων και οδηγιών λειτουργίας όλων των οικιακών συσκευών, όπως επίσης και για τη λειτουργία της κεντρικής θέρμανσης και του κλιματισμού. Ανέφερε, επίσης, ότι οι ίδιοι δεν διαθέτουν κλειδιά των ενοικιαζόμενων διαμερισμάτων. Κατά την αντεξέτασή της, ερωτηθείσα κατά πόσο η ίδια διατηρούσε πληρεξούσιο για να προβαίνει στην ενοικίαση των διαμερισμάτων, απάντησε ότι η ίδια δεν κατέχει οποιοδήποτε πληρεξούσιο και εξήγησε ότι οι συμφωνίες ενοικίασης γίνονται με τον σύζυγό της και όχι με την ίδια προσωπικά. Σε ερώτηση εάν το πακέτο με τις οδηγίες υπογράφεται από τους ενοικιαστές ότι το παραλαμβάνουν, απάντησε ότι ετοιμάζει έναν φάκελο στον οποίο τοποθετεί σχετικές φωτοτυπίες των οδηγιών και τις παραδίδει στον ενοικιαστή. Σε ερώτηση για τη συχνότητα με την οποία ανοίγει το γραμματοκιβώτιό της, απάντησε ότι το ανοίγει κάθε πρωί. Αρνήθηκε την υποβολή ότι το Τεκμήριο 7 τοποθετήθηκε νωρίτερα στο γραμματοκιβώτιο και δεν το είχε δει. Επίσης, ήταν κατηγορηματική ότι στις 30.8.10 δεν είχαν λάβει οποιαδήποτε ειδοποίηση και τους είχαν τηλεφωνήσει από την ACS. Σε υποβολή ότι έγινε προσπάθεια στις 30.8.10 να τους παραδοθεί η επιστολή Τεκμήριο 10, απάντησε ότι όταν τους πήρε τηλέφωνο ο Εναγόμενος 1, δεν ανέφερε οτιδήποτε περί προσπάθειας παράδοσης επιστολής. Ανέφερε, επίσης, ότι στην οικία της εργοδοτείται πρόσωπο το οποίο διαμένει εκεί και θα μπορούσε να του γίνει παράδοση και καθ' όσον χρόνο οι ίδιοι απουσιάζουν από την οικία τους. Αναφορικά με τις κατ' ισχυρισμόν ζημιές σε υποβολή ότι οι αναφορές της περί ζημιών δεν αφορούν ζημιές αλλά ακαθαρσίες, απάντησε ότι όταν παραδίδουν ένα διαμέρισμα, το παραδίδουν σε άριστη κατάσταση. Συμπλήρωσε δε ότι ο Εναγόμενος, όταν αποχώρησε, άφησε στο ενοικιαζόμενο διαμέρισμα όλα τα σκουπίδια, τις σπασμένες του καρέκλες, τα βιβλία των παιδιών του, τα ξύλινα ερμάρια καλυμμένα με αυτοκόλλητα, όλα τα φωτιστικά του κήπου σπασμένα και την αποθήκη γεμάτη άχρηστα. Επίσης, ανέφερε ότι το παρκέ στον χώρο του καθιστικού είχε καταστραφεί σε κάποιο σημείο ολοκληρωτικά και έπρεπε να επιδιορθωθεί και ότι στον φούρνο υπήρχαν ζημιές. Ισχυρίστηκε, επιπλέον, ότι πέραν από τις γραπτές οδηγίες, δίδει και προφορικές οδηγίες για την περιποίηση του παρκέ. Προσδιόρισε ακολούθως ότι δεν ήταν η ίδια υπεύθυνη για την ενοικίαση των διαμερισμάτων, αλλά ήταν το πρόσωπο με το οποίο επικοινωνούσαν οι διάφοροι μεσίτες για την ενοικίαση. Σε ερώτηση εάν διαφήμισε το επίδικο διαμέρισμα κάπου, απάντησε ότι έστειλε επιστολές στους μεσίτες και τοποθέτησαν ταμπέλα στην πολυκατοικία ότι ενοικιάζεται. Σε ερώτηση να προσδιορίσει σε ποιους μεσίτες δόθηκε προς ενοικίαση, απάντησε ότι δόθηκε στον κύριο XXXXX Σαββίδη, σε κάποια XXXXX και στον XXXXX Λοΐζου. Σε ερώτηση εάν οι πιο πάνω μεσίτες διαφήμισαν το εν λόγω διαμέρισμα, απάντησε ότι γνωρίζει ότι ασχολήθηκαν, καθότι δεν είχαν λόγο να μην προσπαθήσουν να το ενοικιάσουν. Σε υποβολή ότι το ενοίκιο που ζητούσαν ήταν πολύ ψηλό για τα δεδομένα της αγοράς, απάντησε ότι το ενοικιαζόμενο διαμέρισμα ήταν μεγάλο διαμέρισμα, το οποίο συνήθως ενοικιάζουν ξένοι ή εταιρείες ξένες. Όπως εξήγησε, αυτός ήταν ο λόγος που η τελευταία ημερομηνία ανανέωσης ήταν η 30.8.10, γιατί μέχρι εκείνην την ημερομηνία υπάρχει ζήτηση κατά κανόνα από ξένους ενοικιαστές. Σε ερώτηση εάν την ημέρα που έλαβαν κατοχή του διαμερίσματος γνώριζε εάν στάλθηκε επιστολή από τους δικηγόρους του Εναγόμενου, απάντησε ότι τέτοια επιστολή είχε σταλεί στον δικηγόρο τους. Σε ερώτηση γιατί δεν εμφανίστηκαν στο ραντεβού για παράδοση των κλειδιών, απάντησε ότι ο λόγος που δεν πήγαν ήταν διότι τα κλειδιά είχαν ήδη ζητήσει να δοθούν στον γιο τους. Σε ερώτηση γιατί δεν πήγαν, στις 30.10.10, για να επιθεωρήσουν τον χώρο και τις ζημιές όπως τους ζητήθηκε, απάντησε ότι η ίδια δεν γνωρίζει τον λόγο και θα πρέπει να ρωτηθεί είτε ο σύζυγός της είτε ο δικηγόρος τους. Ακολούθως δέχθηκε ότι τα κλειδιά τα έλαβαν κατόπιν αλληλογραφίας των δικηγόρων, αφού στάλθηκαν με κούριερ στο σπίτι τους. Αρνήθηκε, όμως, ότι η παράδοση έγινε στις 30.10.
33. Μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης για τους Ενάγοντες, τη σκυτάλη της μαρτυρίας έλαβε η πλευρά των Εναγομένων. Πρώτος μάρτυρας για τους Εναγόμενους ήταν ο κύριος Αποστολακούδης XXXXX, ως ΜΥ1 . Κατά την κυρίως εξέτασή του ο ΜΥ1 δήλωσε ότι εργάζεται στην εταιρεία ACS Cοuriers ως υπεύθυνος διακίνησης για 11 χρόνια. Σε ερώτηση εάν εργαζόταν το 2010 στην εν λόγω εταιρεία, απάντησε ότι εργαζόταν. Σε ερώτηση να εξηγήσει τα Τεκμήρια 7 και 8, απάντησε ότι τα Τεκμήρια 7 και 8, ονομάζονται «απόντα» σημειώματα ή επείγουσα ειδοποίηση, χρησιμοποιούνται δε όταν μεταβαίνουν να παραδώσουν κάτι και ο παραλήπτης απουσιάζει. Στα γραφεία της ACS υπάρχει ένα κιβώτιο που περιέχει πολλά «απόντα» σημειώματα, τα οποία παίρνει ο οδηγός για να έχει μαζί του κατά τις παραδόσεις. Εξήγησε ότι τα πιο πάνω σημειώματα δεν δίδονται με αριθμητική σειρά. Σε ερώτηση για το κατά πόσο οι αριθμοί που φαίνονται στα Τεκμήρια 7 και 8 μπορούν να δείξουν τη σειρά, απάντησε ότι ο κάθε οδηγός μπορεί να πάρει από οποιαδήποτε δεσμίδα. Σε ερώτηση εάν υπάρχει συσχετισμός ως προς τη χρονική σειρά που δόθηκε η μια ειδοποίηση με την άλλη, απάντησε ότι δεν υπάρχει συσχετισμός. Εξήγησε, επίσης, ότι θα μπορούσαν δύο συνεχόμενοι αριθμοί να χρησιμοποιηθούν μετά από μεγάλο διάστημα, όπως επίσης πολύ μακρινά νούμερα να παραδοθούν την ίδια ημέρα. Σε ερώτηση να εξηγήσει τα Τεκμήρια 11 και 12, απάντησε ότι τα Τεκμήρια 11 και 12, είναι αποδεικτικά παράδοσης και χρησιμοποιούνται κατά την παραλαβή μιας αποστολής ή ενός φακέλου. Επίσης, δήλωσε ότι σ' αυτά αναγράφονται τα στοιχεία του αποστολέα και παραλήπτη και ακολούθως το προς παράδοση αντικείμενο. Σε ερώτηση να εξηγήσει τι σημαίνει η ημερομηνία 30.8.10 επί του Τεκμηρίου 12, απάντησε ότι σημαίνει πως εκείνην την ημέρα πήγε στη διεύθυνση, δεν έγινε η παράδοση και δόθηκε ένα «απόν» σημείωμα. Σε ερώτηση πώς συμπληρώνεται, απάντησε ότι την επίδικη περίοδο ο οδηγός, όταν έβγαινε για παράδοση, έκανε προεργασία και έγραφε την ημερομηνία πριν αποχωρήσει από τα γραφεία της εταιρείας. Εξήγησε, επίσης, ότι τα αποδεικτικά παραλαβής και παράδοσης, συμπληρώνονταν το πρωί πριν αποχωρήσει ο υπάλληλος της εταιρείας. Σε ερώτηση εάν μπορούσε κάποιος να λάβει ένα πακέτο και η ημερομηνία επί του εντύπου να ήταν προσυμπληρωμένη, απάντησε ότι είναι ένα ενδεχόμενο το οποίο θα μπορούσε να γίνει. Σε ερώτηση εάν στο Τεκμήριο 11 έχει αλλάξει η ημερομηνία που καταγράφεται, απάντησε πως έχει αλλάξει γιατί παραδόθηκε μεταγενέστερα. Σε ερώτηση για το τι πράττουν όταν κάποιος φάκελος δεν παραδίδεται, απάντησε ότι αναμένουν να επικοινωνήσει ο ίδιος παραλήπτης ή επικοινωνούν οι ίδιοι. Σε ερώτηση για το σε ποιες περιπτώσεις κάποιος φάκελος κρατείται για μεγάλο χρονικό διάστημα, απάντησε ότι μπορεί να κρατηθεί για μεγάλο διάστημα εάν ζητηθεί από τον αποστολέα και ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση είχε ζητηθεί από τον αποστολέα να κρατηθεί ο φάκελος. Κατά την αντεξέτασή του, δήλωσε ότι είναι ο προϊστάμενος όλων των οδηγών παραδόσεων και παραλαβών. Σε ερώτηση να απαντήσει σε ποιο ποσοστό δεν εντοπίζεται ο παραλήπτης, συνήθως απάντησε ότι ο παραλήπτης δεν εντοπίζεται στο 10% των περιπτώσεων. Σε ερώτηση να απαντήσει πόσες παραδόσεις είχαν κάθε μήνα την επίδικη περίοδο, απάντησε ότι δεν μπορεί να θυμάται. Σε ερώτηση πώς θυμάται ότι ο επίδικος φάκελος παραδόθηκε στις 9.10.10, απάντησε ότι αυτό δεν το θυμάται, αλλά το είδε. Επανέλαβε τη θέση ότι σε περίπτωση μη παράδοσης περιμένουν να επικοινωνήσει ο παραλήπτης, εκτός εάν επιμένει ο αποστολέας, οπόταν και τηλεφωνούν οι ίδιοι. Εξήγησε ότι τα «απόντα» σημειώματα πρέπει να γράφουν όνομα. Σε ερώτηση γιατί επισκέφθηκαν για δεύτερη φορά τους Ενάγοντες, για να παραδώσουν, απάντησε ότι το έπραξαν γιατί ο αποστολέας ζήτησε να ξαναγίνει προσπάθεια παράδοσης. Επέμεινε παράλληλα στη θέση ότι τα «απόντα» σημειώματα βρίσκονται σε κιβώτιο. Σε ερώτηση εάν είναι σε δέσμη, απάντησε πως δεν είναι σε δέσμη, αλλά είναι στοιβαγμένα και πως δεν είναι διαδοχικά. Σε ερώτηση πόσα σημειώματα παίρνει ο κάθε οδηγός, απάντησε ότι μπορεί κάποιος να λάβει μέχρι 50 ή
34. Αρνήθηκε τέλος ότι τα Τεκμήρια 11 και 12 μεταδίδουν μια κατασκευασμένη εικόνα, αρνήθηκε επίσης την υποβολή ότι στις 30.8.10 δεν έγινε οποιαδήποτε προσπάθεια παράδοσης. Επόμενος μάρτυρας για την υπεράσπιση ήταν ο Εναγόμενος 1, ως ΜΥ
35. Η κυρίως εξέταση του ΜΥ2 έλαβε τη μορφή γραπτής δήλωσης. Κατά την κυρίως εξέτασή του ο ΜΥ 2, δέχθηκε ότι ήταν ενοικιαστής του επίδικου διαμερίσματος, αρχικά ενοικίασε το επίδικο διαμέρισμα από την 1.8.08 μέχρι 30.6.10 και ακολούθως υπόγραψε το επίδικο ενοικιαστήριο έγγραφο στις 12.5.
36. Στο επίδικο ενοικιαστήριο περιλήφθηκε ο όρος περί της δυνατότητάς του για πρόωρο τερματισμό της ενοικίασης. Δήλωσε, επίσης, ότι ο σχετικός όρος συμπεριλήφθηκε στην επίδικη σύμβαση, κατόπιν επιθυμίας του ιδίου. Ο ίδιος ετοίμασε την επιστολή ημερομηνίας 29.8.10, Τεκμήριο 10, και κατά τις 30.8.10, επισκέφθηκε ο ίδιος τα γραφεία της εταιρείας ACS Couriers, όπου και παρέδωσε την εν λόγω επιστολή ζητώντας όπως αυτή παραδοθεί άμεσα. Δήλωσε ότι το σχετικό δελτίο αποστολής, Τεκμήριο 12, ετοιμάστηκε από υπάλληλο της εταιρείας ACS. Μετά από την πάροδο 4‑ 5 ημερών, αφού δεν είχε λάβει οποιαδήποτε ανταπόκριση από τον Ενάγοντα, επικοινώνησε με την εταιρεία ACS και ενημερώθηκε ότι το Τεκμήριο 10 δεν είχε ακόμα παραδοθεί ζητώντας να συνεχιστεί η προσπάθεια παράδοσης. Με την πάροδο κάποιων επιπλέον ημερών επικοινώνησε ο ίδιος προσωπικά με τον Ενάγοντα 1, ο οποίος τότε απουσίαζε στο εξωτερικό. Δήλωσε ότι το σχετικό τηλεφώνημα ήταν αυτό που φαίνεται στο Τεκμήριο 4 και ήταν διάρκειας 1 λεπτού και 20 δευτερολέπτων, τότε επικοινώνησε εκ νέου με την εταιρεία ACS, και ενημέρωσε ότι ο Ενάγοντας, ο παραλήπτης, θα βρισκόταν στην Κύπρο περί το τέλος του μήνα και έδωσε οδηγίες, ώστε να γίνει προσπάθεια παράδοσης την πρώτη εβδομάδα του επόμενου μήνα. Παρά ταύτα στις 13.10.10 έλαβε επιστολή από τον δικηγόρο του Ενάγοντα στην οποία καταγράφετο η θέση ότι η σύμβαση ενοικίασης είχε ανανεωθεί και ότι ήταν υπεύθυνος για να πληρώνει το μηνιαίο ενοίκιο μέχρις ότου εξευρεθεί άλλος ενοικιαστής. Τότε αποτάθηκε και ο ίδιος σε δικηγόρο και ακολούθησε σχετική ανταλλαγή επιστολών μεταξύ των δικηγόρων, ως τα Τεκμήρια 13‑
37. Ο ίδιος μέσω επιστολής του δικηγόρου του εισηγήθηκε όπως γίνει παράδοση του επίδικου υποστατικού στις 31.10.10, αλλά εκείνη την ημερομηνία ουδείς εμφανίστηκε, για να παραλάβει τα κλειδιά. Δήλωσε ότι οι επικαλούμενες από τους Ενάγοντες ζημιές είναι ανύπαρκτες και ότι προκύπτουν από φυσική φθορά. Αρνήθηκε ότι έλαβε κατά την ενοικίαση οποιανδήποτε δέσμη με οδηγίες ως προς τη λειτουργία των ηλεκτρικών συσκευών. Ο ΜΥ 2 κατά την αντεξέτασή του επέμεινε ότι τα όσα καταγράφονται στην ανάλυση ζημιών αποτελούν φυσική φθορά. Δέχθηκε, όμως, ότι τα σημάδια στους τοίχους δεν αποτελούσαν φυσική φθορά. Δέχθηκε, όμως, ότι τα φωτιστικά που έσπασαν, δεν έσπασαν λόγω φυσικής φθοράς. Ερωτηθείς σχετικά με τις κατ' ισχυρισμόν ζημιές στον κήπο, απάντησε ότι παρόλο που με βάση τη συμφωνία ήταν ο ίδιος υπεύθυνος για τη συντήρηση του κήπου, τη συντήρηση την ανέλαβε ο Ενάγοντας
38. Δέχθηκε, περαιτέρω, ότι κατά την αποχώρησή του άφησε κάποια μικροέπιπλα, σκεύη, ρούχα, και αυτοκόλλητα επί του επίδικου διαμερίσματος. Ως προς τον λογαριασμό του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας απάντησε ότι μέχρι την ημερομηνία που έφυγε δεν είχε έρθει οποιοσδήποτε λογαριασμός και τόνισε παράλληλα ότι ο λογαριασμός του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας εκδιδόταν επ' ονόματι του Ενάγοντα
39. Ερωτηθείς σχετικά ο μάρτυρας, δέχθηκε ότι ιδιοκτήτες του επίδικου διαμερίσματος είναι οι Ενάγοντες. Επί του Τεκμηρίου 35 δήλωσε ότι στο τέλος υπογράφει η ΜΕ 2, ο ίδιος και ο Εναγόμενος
40. Ως προς το πρόσωπο που υπέγραψε στη θέση του ιδιοκτήτη απάντησε ότι δεν γνωρίζει. Αρχικά επέμεινε ότι η εγγύηση που έδωσε ήταν €3.
41. Όταν, όμως, του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 3 ,δέχθηκε ότι η εγγύηση που έδωσε ήταν €2.
42. Δέχθηκε παράλληλα ότι η επίδικη συμφωνία ενοικίασης, Τεκμήριο 3, φέρει τις υπογραφές του ιδίου, της XXXXX Παπαμιχαήλ, του Ενάγοντα 1 και του Εναγομένου
43. Επέμεινε ακολούθως στο ότι ετοίμασε την επίδικη επιστολή Τεκμήριο 10 στο τέλος Αυγούστου και την παρέδωσε στο ACS στις 30 Αυγούστου. Αρνήθηκε την υποβολή ότι μετέβη στην ACS μετά τις 30 Αυγούστου, επανέλαβε ότι ο ίδιος μετέβη στις 30 Αυγούστου στην ACS και ζήτησε όπως η επιστολή παραδοθεί την ίδια ημέρα. Ακολούθως μετά από 4‑ 5 ημέρες ζήτησε να πληροφορηθεί εάν είχε παραδοθεί ή όχι και τότε ζήτησε από την ACS να ξαναπροσπαθήσει. Όταν πληροφορήθηκε ότι ο Ενάγοντας θα επέστρεφε στην Κύπρο στο τέλος του Σεπτεμβρίου, ζήτησε από την ACS να παραδώσει την επίδικη επιστολή αρχές Οκτωβρίου. Σε ερώτηση εάν είχε πληροφόρηση από την ACS για τον λόγο που δεν παραδόθηκε η επιστολή, απάντησε ότι όπως τον ενημέρωσαν δεν εντόπισαν τον παραλήπτη και ο ίδιος τους ζήτησε να ξαναπροσπαθήσουν. Ακολούθως αρνήθηκε την υποβολή ότι τον Οκτώβριο παρέδωσε την επίδικη επιστολή στην ACS, η οποία έφερε ημερομηνία 29 Αυγούστου. Σε υποβολή ότι τον Σεπτέμβριο του 2010, είχε βρει άλλον εναλλακτικό χώρο ενοικίασης, απάντησε ότι είχε βρει άλλον εναλλακτικό χώρο ενοικίασης στα μέσα Αυγούστου. Σε υποβολή ότι έχει προξενήσει τις ζημιές που αναφέρονται στην έκθεση απαίτησης, απάντησε ότι κάποιες τις αποδέχεται, ενώ κάποιες όχι. Ήταν σαφής στη τοποθέτησή του ότι τα φωτιστικά κήπου, καθώς κα τα φωτιστικά στο υπνοδωμάτιο και στο καθιστικό, δεν έσπασαν από φυσική φθορά. Κατά τα λοιπά δεν αποδέχθηκε ότι ευθύνεται ο ίδιος για τις οποιεσδήποτε άλλες κατ΄ ισχυρισμόν ζημίες. Συμφώνησε τέλος ότι τα όσα καταγράφονται στο Τεκμήριο 15 είναι αληθή. Επόμενος μάρτυρας για την Υπεράσπιση ήταν ο XXXXX Σαββίδης ΜΥ
44. Κατά την κυρίως εξέτασή του , η οποία έλαβε μορφή γραπτής δήλωσης, ο ΜΥ3 δήλωσε ότι ήταν ο γενικός υπεύθυνος της ποδοσφαιρικής ομάδας του ΑΠΟΕΛ από το έτος
45. Η μαρτυρία του περιστράφηκε γύρω από το ζήτημα του κατά πόσο κρατούσε κλειδιά του επίδικου διαμερίσματος. Κατά την αντεξέτασή του κατατέθηκαν ως Τεκμήρια Α και Β προς αναγνώριση δήλωση του Εναγομένου 1 και του προσώπου ονόματι XXXXX Κόντης, αντίστοιχα. Εισηγήσεις των Διαδίκων Μετά το πέρας της ακροαματικής διαδικασίας οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν γραπτώς προωθώντας ο καθένας τις θέσεις του, τις οποίες το Δικαστήριο έχει κατά νου. Γεγονότα που αποτελούν κοινό έδαφος. Πέραν από τα αυστηρώς παραδεκτά γεγονότα είναι επιτρεπτή και η εξαγωγή ευρημάτων, χωρίς να αξιολογηθούν σχετικά οι μάρτυρες, επί γεγονότων που εμφανίζονται μη αμφισβητούμενα δια των χειρισμών των διαδίκων κατά την ακρόαση. Σχετική είναι η απόφαση Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, ECLI:CY:AD:2018:A179, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.
46. Άλλωστε, η ανάγκη αξιολόγησης μαρτυρίας συνήθως υφίσταται, όπου παρουσιάζονται διιστάμενες εκδοχές επί των επίδικων γεγονότων και το Δικαστήριο προβαίνει σε αξιολόγηση των εκατέρωθεν εκδοχών, ώστε να καταλήξει σε ευρήματα γεγονότων. Σχετική είναι η απόφαση Pissis Ltd v. La Baguette Boullangerie- Patisserie Ltd, Πολ. Έφεση 135/10, ημερομηνίας 30.9.
47. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω, μέσα από τη σύνοψη της μαρτυρίας ως εκτέθηκε ανωτέρω, προκύπτει ως κοινό έδαφος μεταξύ των διαδίκων ότι ιδιοκτήτες του επίδικου διαμερίσματος είναι οι XXXXX, XXXXX και XXXXX Παπαμιχαήλ. Επιπλέον, το επίδικο ενοικιαστήριο φέρει τις υπογραφές του ιδίου του Εναγομένου 1, της XXXXX Παπαμιχαήλ, του Ενάγοντα 1 και του Εναγομένου
48. Επίσης, προκύπτει ότι ο όρος για πρόωρο τερματισμό της σύμβασης τέθηκε σε αυτή, κατόπιν επιθυμίας του Εναγομένου
49. Τέλος προκύπτει ως κοινό έδαφος ότι τα φωτιστικά στον κήπο, καθώς και τα φωτιστικά στο υπνοδωμάτιο και στο καθιστικό, δεν έσπασαν λόγο φυσικής φθοράς. Αξιολόγηση Μαρτυρίας. Τονίζεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται κατά κύριο λόγο στη βάση της μαρτυρίας που σχετίζεται με τα επίδικα θέματα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Τσιαττές ν. Solomonides (Cartridges Industries) Ltd

(2009)1 A.A.Δ. 974 και Mirza Feiz Hasan v. Μιχάλη Ανδρέου, ECLI:CY:AD:2015:A803, Π.Ε 2/2011, ημερομηνίας 2.12.2015. Στη βάση των πιο πάνω, έχω παρακολουθήσει τους μάρτυρες στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, έχοντας την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που απαντούν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους, ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που, σύμφωνα με τη νομολογία, ενέχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Σχετική είναι η απόφαση C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1273. Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του. Σχετικά παραπέμπω στην απόφαση Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου

(2011)1 Α.Α.Δ. 1797. Προσεγγίζω, συνεπώς, το καθήκον αξιολόγησης της μαρτυρίας ενός μάρτυρα με γνώμονα το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα, αλλά και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Σχετική είναι η απόφαση Ομήρου v. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 506. Περαιτέρω, όπου είναι δυνατό, η μαρτυρία εκάστου μάρτυρα συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων. Σχετική είναι η απόφαση Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ 1056 και η πρόσφατη απόφαση Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (ανωτέρω). Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Kadis v. Nicolaou

(1986)1 C.L.R 212, 216 και Χρίστου ν. Khoreva (ανωτέρω). Επιπρόσθετα, στην υπόθεση Χριστοφίνης ν. Φραντζή ECLI:CY:AD:2017:A202, Πολ. Έφεση 328/11, ημερομηνίας 31.5.2017, υποδείχθηκε ότι το περιεχόμενο της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα υπόκειται στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας. Διευκρινίζω, επίσης, ότι οι υποβολές των συνηγόρων από μόνες τους δεν έχουν καμιά αποδεικτική αξία και αν δεν προσαχθεί αργότερα αντίστοιχη μαρτυρία παραμένουν απλά μετέωροι ισχυρισμοί. Σχετική είναι η απόφαση Ησαϊας Ιωαννίδης ν. Αστυνομίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 640. Επιπρόσθετα, διευκρινίζεται ότι η μαρτυρία που δίδεται σχετικά με Τεκμήρια που κατατίθενται προς αναγνώριση παραμένει ανενεργή, μέχρις ότου αυτά αναγνωριστούν και ενταχθούν έτσι στο μαρτυρικό υλικό της υπόθεσης προς αξιολόγηση. Ενδεικτικά παραπέμπω στο σύγγραμμα των Ηλιάδη & Σάντη Το Δίκαιο της Απόδειξης σελ. 396-398 και στην απόφαση Επιτροπή Σιτηρών Κύπρου ν. Πλoίου "Arabella"

(2003)1 ΑΑΔ

1. Με γνώμονα τα πιο πάνω προχωρώ με την αξιολόγηση της σχετικής μαρτυρίας. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΕ1 Η μαρτυρία του ΜΕ1 σε κάποια σημεία ήταν σαφής και πειστική ενώ σε κάποια άλλα παρέμεινε ουσιαστικά ανυποστήρικτη. Συγκεκριμένα η θέση του ότι ο Εναγόμενος 2 υπέγραψε ως εγγυητής δεν έχει αμφισβητηθεί κατά την αντεξέταση, αλλά υποστηρίζεται και από τη μαρτυρία του ΜΥ2, ο οποίος δέχθηκε ότι το επίδικο ενοικιαστήριο, Τεκμήριο 3, το υπογράφει και ο Εναγόμενος
2. Επιπρόσθετα, η θέση του ότι ήταν πληρεξούσιος αντιπρόσωπος των XXXXX και XXXXX Παπαμιχαήλ επιβεβαιώνεται μέσα από τα Τεκμήρια 33 και
3. Επιπλέον, η θέση του ότι το επίδικο διαμέρισμα τέθηκε προς ενοικίαση μέσω τριών κτηματομεσιτών δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση και υποστηρίζεται από τα Τεκμήρια 29 Α με 29 Γ. Επιπρόσθετα, η θέση του ότι τέθηκε και σχετική πινακίδα επί του επίδικου υποστατικού ότι αυτό ενοικιάζεται δεν έχει αμφισβητηθεί κατά την αντεξέταση. Ταυτόχρονα η θέση του ότι η πλευρά των ιδιοκτητών έλαβε γνώση της επιστολής, Τεκμήριο 10, μόλις στις 9.10.2010 επιβεβαιώνεται από το Τεκμήριο 11 και τη σχετική μαρτυρία του ΜΥ
4. Η θέση του ΜΕ1 σε σχέση με την εξόφληση του λογαριασμού Υδατοπρομήθειας ύψους €101.13 δεν έχει αμφισβητηθεί και υποστηρίζεται από την έγγραφη μαρτυρία , ήτοι το Τεκμήριο
5. Αντίθετα οι υπόλοιπες θέσεις του μάρτυρα ως προς τις κατ' ισχυρισμόν ζημιές δεν υποστηρίζονται από το σύνολο της μαρτυρίας. Συγκεκριμένα ο μάρτυρας δεν έχει επεξηγήσει με ποιο τρόπο προέκυψαν οι κατ' ισχυρισμόν ζημιές. Οι φωτογραφίες Τεκμήριο 31 και η αναφορά στο επίδικο ενοικιαστήριο ότι ο Εναγόμενος παραλαμβάνει το διαμέρισμα σε άριστη κατάσταση, δεν μπορούν από μονές τους να οδηγήσουν σε εύρημα ή συμπέρασμα περί της ύπαρξης των κατ΄ ισχυρισμόν ζημιών. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι το Δικαστήριο θα ενεργούσε ως εμπειρογνώμονας εκφράζοντας γνώμη ότι οι φωτογραφίες απεικονίζουν κατάσταση ή εικόνα ζημίας ή μη άριστη κατάσταση και ακολούθως ότι αυτές οι κατ΄ ισχυρισμόν ζημίες προκλήθηκαν από ενέργειες του Εναγόμενου
6. Συνεπώς, ως προς το σημείο της ύπαρξης των κατ΄ ισχυρισμόν ζημιών που παρέμειναν επίδικες, το Δικαστήριο δεν μπορεί να βασισθεί στη μαρτυρία του ΜΕ
7. Επιπλέον, ο ΜΕ1 προς απόδειξη του ύψους των κατ' ισχυρισμον ζημιών παρέπεμψε στα Τεκμήρια 30Α ΜΕ 30Η . Ως προς τα τεκμήρια αυτά παρατηρώ ότι πέραν του Τεκμήριο 30Γ, τα υπόλοιπα αποτελούν έγγραφα, τα οποία φέρουν ημερομηνίες προγενέστερες των επίδικων θεμάτων. Συνεπώς, η θέση του ΜΕ1 ως προς το κόστος αποκατάστασης των κατ' ισχυρισμόν ζημιών δεν υποστηρίζεται από οποιαδήποτε μαρτυρία και δεν μπορεί να γίνει δεκτή. Παράλληλα, η θέση του ότι ως προς τη ζημιά που ανακύπτει από μη πληρωμή κοινοχρήστων είναι επίσης ανυποστήρικτη, καθότι δεν έχει προσφερθεί οποιαδήποτε μαρτυρία ως προς το ακριβές ύψος αυτών. Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΕ
8. Η μαρτυρία της ΜΕ2, επίσης, σε κάποια σημεία είναι σαφής και πειστική, ενώ σε κάποια άλλα στερείται πειστικότητας. Συγκεκριμένα οι αναφορές της μάρτυρος ότι έλαβαν ειδοποίηση για ύπαρξη δέματος στην εταιρεία ACS Courie's στις 9.10.2010 υποστηρίζεται από το Τεκμήριο 11 και τη μαρτυρία του ΜΥ1, ο οποίος δέχθηκε ότι ο φάκελος Τεκμήριο 9 παραδόθηκε στις 9.10.2010 και ότι στις 30.8.2010 που έγινε η πρώτη απόπειρα παράδοσης δεν εντοπίστηκαν οι παραλήπτες. Παράλληλα, η θέση της ότι το επίδικο διαμέρισμα τέθηκε προς διαφήμιση ουσιαστικά δεν έχει αμφισβητηθεί και επιβεβαιώνεται από τα Τεκμήρια 29 Α- Γ. Οι θέσεις της όμως ότι παρέδιδε οδηγίες χρήσης των ηλεκτρικών συσκευών δεν μπορούν να επηρεάσουν τα επίδικα θέματα, καθότι δεν υφίσταται μαρτυρία ότι η όποια τυχόν ζημία παρατηρήθηκε σε αυτές προέκυψε από τη μη ορθή χρήση αυτών. Επίσης, η θέση της ότι η οποία τυχόν ζημία παρατηρήθηκε στο παρκέ προέκυψε από ενέργεια του Εναγόμενου αποτελεί ουσιαστικά εικασία και δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΥ1 Ο ΜΥ1 ήταν ανεξάρτητος μάρτυρας. Η μαρτυρία του χαρακτηρίζεται από ευθύτητα, σαφήνεια και ειλικρίνεια. Ουσιαστικά η μαρτυρία περιστράφηκε γύρω από τις διαδικασίες που ακολουθεί η εταιρεία ACS κατά τη παράδοση δεμάτων. Ως προς τα επίδικα θέματα η μαρτυρία του ήταν σαφής στο ότι η επίδικη επιστολή παραδόθηκε στις 9.10.2010, αφού έγινε και προηγουμένως απόπειρα παράδοσής της. Η θέση του ότι στις 30.8.2010 η επίδικη επιστολή δεν παραδόθηκε και επιστράφηκε πίσω, πέραν του ότι δεν αμφισβητήθηκε, συνάδει και με τη μαρτυρία του ΜΥ
9. Η θέση του ότι τελικά η παράδοση της επίδικης επιστολής έγινε στις 9.10.2010 συνάδει με το Τεκμήριο 11 και την ολότητα της ενώπιόν μου μαρτυρίας. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΥ2 Ο ΜΥ2 επίσης έκανε καλή εντύπωση στο Δικαστήριο. Η μαρτυρία του χαρακτηρίζεται από σαφήνεια και πειστικότητα. Σε σημαντικά σημεία, όπως στο ζήτημα του ποσού της εγγύησης που κατέβαλε, δεν δίστασε να δεχθεί τη θέση της πλευράς των Εναγόντων, γεγονός που δεικνύει ότι δεν είχε διάθεση να παραπλανήσει το Δικαστήριο. Η θέση του ότι μετέβη στη εταιρεία ACS συνάδει με το περιεχόμενο των Τεκμήριων 7 και 8 που δεικνύουν ότι έγιναν προσπάθειες παράδοσης της επίδικης επιστολής από τις 30.8.
10. Οι θέσεις του ότι πληροφορήθηκε περί της μη παράδοσης της επίδικης επιστολής και ότι ο ίδιος ζήτησε από την εταιρεία ACS να ξαναπροσπαθήσει να παραδώσει, συνάδουν με τα Τεκμήρια 7, 8 και 11, αλλά και τη μαρτυρία του ΜΥ
11. Αξιολόγηση μαρτυρίας ΜΥ3 Ο ΜΥ 3 προκάλεσε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο πλην όμως η μαρτυρία του δεν μπορεί να επηρεάσει τα ουσιαστικά επίδικα θέματα στην παρούσα. Ευρήματα Στη βάση των δικογραφημένων ισχυρισμών, του κοινού υποβάθρου γεγονότων και της πιο πάνω αξιολόγησης, προχωρώ στη διατύπωση ευρημάτων ως προς τα πρωτογενή γεγονότα της υπόθεσης. Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Εναγόμενος στις 12.5.2010, δυνάμει γραπτής συμφωνίας ενοικίασης, ενοικίασε το διαμέρισμα με αριθμό 001 στην οδό XXXXX 5 στη Λευκωσία. Ιδιοκτήτες του επίδικου διαμερίσματος ήταν οι XXXXX, XXXXX και XXXXX Παπαμιχαήλ. Ο Ενάγοντας 1, XXXXX Παπαμιχαήλ, ήταν πληρεξούσιος αντιπρόσωπος των υπολοίπων ιδιοκτητών. Το μηνιαίο συμφωνηθέν ενοίκιο ανερχόταν στο ποσό των € 1.900 μηνιαίως πλέον κοινόχρηστα. Κατά την υπογραφή της σύμβασης ενοικίασης ο Εναγόμενος 1 κατέβαλε το ποσό των € 2.500 ως εγγύηση. Στην επίδικη σύμβαση ενοικίασης περιλαμβανόταν όρος ότι ο Εναγόμενος 1 είχε τη δυνατότητα να τερματίσει την επίδικη ενοικίαση στις 31.10.10 υπό τον όρο ότι θα έδιδε γραπτή ειδοποίηση στους Ενάγοντες το αργότερο μέχρι την 1.9.
12. Ο εν λόγω όρος είχε περιληφθεί στην επίδικη σύμβαση, κατόπιν επιθυμίας του Εναγόμενου
13. Το επίδικο ενοικιαστήριο υπέγραψε και ο Εναγόμενος 2 ως εγγυητής. Ο Εναγόμενος 1 στις 30.8.2010 απέστειλε μέσω της εταιρείας ACS Courier's γραπτή ειδοποίηση, ημερομηνίας 29.8.2010, προς τους ιδιοκτήτες περί της πρόθεσής του να τερματίσει την επίδικη σύμβαση ενοικίασης. Στις 30.8.2010 υπάλληλος της εταιρείας ACS Courier's επισκέφθηκε την οικία του Ενάγοντα 1 πλην όμως δεν εντόπισε τον παραλήπτη της επιστολής και έτσι η τελευταία επιστράφηκε στα γραφεία της εταιρείας. Κατόπιν επιθυμίας του Εναγομένου 1 επιχειρήθηκε εκ νέου η παράδοση της εν λόγω επιστολής στις 8.10.
14. Μετά τη δεύτερη προσπάθεια η επιστολή παραδόθηκε τελικά στις 9.10.
15. Ο Εναγόμενος 1 εγκατέλειψε το επίδικο διαμέρισμα στις 31.10.
16. Τα κλειδιά του επίδικου διαμερίσματος παραδόθηκαν στις 15.11.
17. Τα φωτιστικά του κήπου, του καθιστικού και του υπνοδωματίου ήταν κατεστραμμένα. Τα εν λόγω φωτιστικά δεν καταστράφηκαν λόγω φυσικής φθοράς. Περαιτέρω, ο Εναγόμενος 1 παρέλειψε να πληρώσει τον λογαριασμό Υδατοπρομήθειας. Μετά την αποχώρηση του Εναγομένου από το επίδικο διαμέρισμα, οι Ενάγοντες το έθεσαν προς διαφήμιση σε τρία κτηματομεσιτικά γραφεία και ανήρτησαν και σχετική πινακίδα. Το επίδικο διαμέρισμα ενοικιάστηκε εκ νέου τον Ιανουάριο του
18. Νομική Πτυχή Η συμμόρφωση των Εναγόντων με τις πρόνοιες της Δ.2 θ.4 Στο στάδιο των αγορεύσεων ο ευπαίδευτος συνήγορος των Εναγομένων εισηγήθηκε ότι η υπό εξέταση αγωγή πρέπει να απορριφθεί, επειδή δεν συμμορφώνεται με τις πρόνοιες της Δ.2 θ
19. Υπέδειξε ο ευπαίδευτος συνήγορος ότι ο Ενάγοντας 1 δεν νομιμοποιείτο να εγείρει την αγωγή εκ μέρους των Εναγόντων 2 και 3 στη βάση πληρεξουσίου εγγράφου. Εισηγήθηκε, περεταίρω, ότι δεν έχει καθοριστεί στην Έκθεση Απαίτησης η ιδιότητα υπό την οποία εγείρουν την αγωγή οι Ενάγοντες, κατά παράβαση της Δ.2 θ.
20. Ο ευπαίδευτος συνήγορος με παραπομπή στην υπόθεση Ιωαννίδης Χρίστος ν. Ανδρέα Καραβίωτη

(1999)1 ΑΑΔ 1160, εισηγήθηκε ότι η αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί για τους Ενάγοντες 2 και

1. Με την πιο πάνω εισήγηση ο ευπαίδευτος συνήγορος αμφισβητεί την εξουσία του Ενάγοντα 1 να προωθεί την υπό εξέταση αγωγή εκ μέρους των υπολοίπων ιδιοκτητών και εγείρει ζήτημα παράβασης της Δ.2 θ
2. Μια τέτοια θέση, όμως, θα έπρεπε να προβληθεί και να προωθηθεί σε αρχικό στάδιο της διαδικασίας. Επί του προκειμένου θεμελιακή είναι η απόφαση Lioufis and Co Limited v. Ανδρονίκου κ.ά.

(1996)1 Α.Α.Δ. 773, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα : «η ύπαρξη των εναγόντων δε θα μπορούσε να αποτελέσει το αντικείμενο αντιδικίας μέσω των δικογράφων. Οι έγγραφες προτάσεις έχουν ως λόγο τον προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων μεταξύ των διαδίκων. Η αντιδικία προϋποθέτει την ύπαρξη των διαδίκων. Αν ο ενάγων δεν είναι υπαρκτό πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, δεν τίθεται, ούτε θα μπορούσε να τεθεί ζήτημα αντιδικίας με τον εναγόμενο. Αγωγή εκ μέρους ανύπαρκτου προσώπου συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας. Το μέσο για την αμφισβήτηση της οντότητας του ενάγοντα είναι αίτηση για τη διαγραφή της αγωγής. Η θέση αυτή ευρίσκει έρεισμα στην απόφαση Russian Commercial and Industrial Bank ν. Comptoir D'Escompte de Mulhouse [1925] A.C. 112 (HL). Στην υπόθεση εκείνη κρίθηκε ότι η αμφισβήτηση εξουσίας του ενάγοντα να κινήσει αγωγή εξ ονόματος της ενάγουσας εταιρείας δεν μπορούσε να αποτελέσει το αντικείμενο αντιδικίας, με την έγερση του θέματος στην Υπεράσπιση. Η θεραπεία έγκειτο στη λήψη μέτρων, σε αρχικό στάδιο της διαδικασίας, για τη διαγραφή του ενάγοντα και τον τερματισμό της διαδικασίας. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση που αμφισβητείται η ύπαρξη του ενάγοντα - (βλ. The Annual Practice 1958, σελ. 574 και 575).» ( η υπογράμμιση δική μου) Οι πιο πάνω αρχές υιοθετήθηκαν και στη μεταγενέστερη απόφαση Βιομηχανία Χαρίλαος Αλωνεύτης Λτδ κ.α. ν. Alpha Bank Ltd

(2003)1 ΑΑΔ 990, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα : «αν ο εναγόμενος επιθυμεί να αμφισβητήσει την εξουσία έγερσης αγωγής στο όνομα του ενάγοντα πρέπει ν' αποταθεί για διαγραφή του ονόματος του ενάγοντα στο αρχικό στάδιο. δεν μπορεί να αμφισβητεί την εξουσία με την υπεράσπιση του, ούτε μπορεί να κάμει κάτι τέτοιο στη δίκη.» Οι πιο πάνω αρχές επαναλήφθηκαν και στην απόφαση της πλειοψηφίας στην υπόθεση Ανδρονίκου κ.ά ν. Επιτροπής του Σχεδίου Ταμείου Συντάξεων και Χορηγημάτων σε Υπαλλήλου της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου και Εξαρτώμενους τους, ECLI:CY:AD:2016:D117, Πολ. Έφεση 168/2010, ημερομηνίας 24.2.2016 Έτσι στην υπό κρίση υπόθεση η πλευρά των Εναγομένων εάν επιθυμούσε να αμφισβητήσει την εξουσία του Ενάγοντα να εγείρει την αγωγή στον όνομά του, έπρεπε να ενεργήσει σε αρχικό στάδιο της διαδικασίας αποτεινόμενη στο Δικαστήριο για διαγραφή του Ενάγοντα ή τερματισμό της διαδικασίας. Η μη λήψη των κατάλληλων διαβημάτων έγκαιρα δεν επιτρέπει στο Δικαστήριο να αποφασίσει στο παρόν στάδιο το εγειρόμενο σημείο. Συνακόλουθα η σχετική εισήγηση του ευπαίδευτου συνηγόρου των Εναγομένων απορρίπτεται. Η απόδειξη της αξίωσης των Εναγόντων. Τονίζεται ότι, όπως έχει κριθεί στην απόφαση Πούρικος ν. Σάββα κ.ά.

(1991)1 ΑΑΔ 507, η βασική υποχρέωση κάθε ενάγοντα είναι να αποδείξει με αξιόπιστη μαρτυρία τα βασικά γεγονότα πάνω στα οποία επέλεξε να βασίσει την απαίτησή του, με τη μορφή που ο ίδιος τα καθόρισε στα δικόγραφά του. Στην υπό κρίση υπόθεση το βάρος απόδειξης το φέρουν οι Ενάγοντες, οι οποίοι οφείλουν να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Η έννοια του ισοζυγίου των πιθανοτήτων έχει ερμηνευθεί νομολογιακά σε πολλές υποθέσεις. Σχετική είναι η απόφαση Μαρσέλ ν. Λαϊκής

(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, όπου με αναφορά στις σχετικές αυθεντίες επί του θέματος, κρίθηκε ότι το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Ταυτόχρονα, όπως έχει νομολογηθεί στην υπόθεση Αθανασίου κ.ά ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614 , μόνο αξιόπιστη μαρτυρία μπορεί να βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων. Παράλληλα, όπως έχει υποδειχθεί στην απόφαση Κύπρος Ξενοφώντος ν. Κ.Ν Zoo Bar Restaurant Ltd Π.Ε 477/11 ημερομηνίας 15.12.2016, το Δικαστήριο δεν επιτρέπεται να πιθανολογεί σε επίπεδο εικασιών, ως προς τα γεγονότα της υπόθεσης. Συνεπώς, το Δικαστήριο θα κρίνει το κατά πόσο εκάτερος των διαδίκων πέτυχε να αποσείσει το αποδεικτικό βάρος που τον βαρύνει, μόνο με βάση τη μαρτυρία που έχει δεχθεί ως αξιόπιστη. Στην υπό κρίση υπόθεση οι Ενάγοντες αξιώνουν αποζημιώσεις για τα απολεσθέντα ενοίκια, καθώς και ειδικές αποζημιώσεις. Το πρώτο ζήτημα που αναφύεται είναι το κατά πόσο ο Εναγόμενος αποχώρησε από το επίδικο διαμέρισμα δίδοντας τη δέουσα ειδοποίηση. Αποτελεί κοινό έδαφος μεταξύ των διαδίκων ότι στην επίδικη σύμβαση ενοικίασης υφίστατο ειδικός όρος, ο οποίος χορηγούσε το δικαίωμα στον Εναγόμενο να τερματίσει την επίδικη σύμβαση ενοικίασης. Ο σχετικός όρος προέβλεπε ότι ο Εναγόμενος 1 θα είχε δικαίωμα να τερματίσει πρόωρα την επίδικη σύμβαση ενοικίασης, στις 31.10.2010, εάν έδιδε προς τούτο γραπτή ειδοποίηση στον ιδιοκτήτη το αργότερο μέχρι τις 1.9.

1. Από την ενώπιόν μου αξιόπιστη μαρτυρία προκύπτει ότι ο Εναγόμενος 1 παρέδωσε προς αποστολή σχετική επιστολή, ημερομηνίας 29.8.2010, ήτοι το Τεκμήριο
2. Προκύπτει, περαιτέρω, ότι η επίδικη επιστολή παραλήφθηκε από τους Ενάγοντες στις 9.10.2010 μετά την εκπνοή της σχετικής προθεσμίας. Η πλευρά των Εναγομένων εισηγήθηκε ότι ήταν αρκετό για τον Εναγόμενο 1 να αποδείξει ότι απέστειλε έγκαιρα τη σχετική ειδοποίηση και δεν μπορεί να τιμωρηθεί ο Εναγόμενος για το ότι αυτή δεν παραλήφθηκε από την πλευρά των Εναγόντων. Είναι γεγονός ότι το κείμενο της σύμβασης δεν αναγράφει ρητά ότι απαιτείται παραλαβή της σχετικής επιστολής - γραπτής ειδοποίησης και αρκείται στο ότι ο ενοικιαστής οφείλει να δώσει σχετική γραπτή ειδοποίηση. Διευκρινίζεται, όμως, ότι ο επίδικος όρος δεν είναι όρος που αφορά την ανανέωση της σύμβασης, ως εισηγήθηκε ο ευπαίδευτος συνήγορος των Εναγομένων, αλλά όρος για πρόωρο τερματισμό της σύμβασης και αποδέσμευση του ενοικιαστή. Σε κάθε περίπτωση, για να απαντηθεί το πιο πάνω ζήτημα, απαιτείται ερμηνεία των όρων της επίδικης σύμβασης. Οι αρχές που διέπουν τη μέθοδο ερμηνείας κάποιας σύμβασης έχουν συνοψισθεί στην καλά γνωστή αυθεντία στην υπόθεση Χαραλάμπους Τρύφωνας και Άλλοι ν. Liberty Life Insurance Public Company Limited (πρώην Liberty Life Insurance Limited),

(2011)1 Α.Α.Δ. 1739, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Οδηγός για την ερμηνεία των προνοιών ενός εγγράφου είναι η γραμματική έννοια της λέξης ή φράσης που χρησιμοποιήθηκε στο πλαίσιο που απαιτείται, κρινόμενη όμως πάντα υπό το πρίσμα των σκοπών της συμφωνίας όπως αυτοί αποκαλύπτονται από τη συμφωνία στο σύνολό της. Για να εξευρεθεί το νόημα των διαφόρων όρων που περιλαμβάνει μια σύμβαση το έγγραφο πρέπει να ερμηνεύεται συνολικά και με συμμετρικότητα, έτσι ώστε να αποφεύγεται ο κίνδυνος να δημιουργηθεί δυσαρμονία στην εξήγηση των όρων, η οποία δεν θα αντικατοπτρίζει αντικειμενικά την πρόθεση των μερών (βλ. Saab κ.ά. v The Holy Monastery of Ayios Neophytos

(1982)1 C.L.R. 499, Θεοχάρους v. Παστελλή

(1993)1 Α.Α.Δ. 240, Θεοδούλου v. Ασπίς Πρόνοια Ανώνυμη Ασφαλιστική Εταιρεία Zωής

(1997)1(Γ) Α.Α.Δ. 1551, Αλεξάντρου v. Κωμοδρόμου κ.ά.

(1997)1(Α) Α.Α.Δ. 576, Θεολόγου κ.ά. v. Κτηματικής Εταιρείας Νέμεσις Λτδ

(1998)1(Α) Α.Α.Δ. 407 και το σύγγραμμα Halsbury's Laws of England, 3η Έκδοση, Τόμος 11, παρ. 638-672 και τις υποθέσεις που αναφέρονται στις αντίστοιχες υποσημειώσεις).» Στην υπό κρίση υπόθεση μέσα από τον σχετικό όρο της επίδικης σύμβασης ενοικίασης προκύπτει ότι ο ενοικιαστής θα πρέπει να δώσει γραπτή ειδοποίηση μέχρι την 1η .9.2010. Ο πιο πάνω όρος θα πρέπει να ιδωθεί υπό το πρίσμα της ολότητας της συμφωνίας. Η επίδικη συμφωνία αποτελεί σύμβαση ενοικίασης διάρκειας ενός έτους και ο επίδικος όρος προνοεί για πρόωρο τερματισμό αυτής και την αποδέσμευση του Εναγομένου από τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Μάλιστα ο εν λόγω όρος προνοεί ότι η σύμβαση τερματίζεται δυο μήνες μετά την ημερομηνία εκπνοής της τασσόμενης προθεσμίας. Το πιο πάνω δεικνύει ότι πρόθεση των μερών ήταν να περιέλθει έγκαιρα εις γνώση των ιδιοκτήτων η πρόθεση και επιθυμία του ενοικιαστή για τερματισμό της σύμβασης και η αποφυγή αιφνιδιασμού του ιδιοκτήτη ως προς τη διάρκεια της ενοικίασης. Τα πιο πάνω δεν μπορούν παρά να έχουν την έννοια ότι η όποια ειδοποίηση για να συνιστά αποτελεσματικό τερματισμό, θα πρέπει να περιέλθει εις γνώση του ιδιοκτήτη. Άλλωστε πώς θα είναι δυνατή η απαλλαγή του ενοικιαστή από τις υποχρεώσεις του, εάν δεν γνωρίζει ο ιδιοκτήτης περί του τερματισμού της ενοικίασης. Υιοθέτηση της προσέγγισης ότι ο ενοικιαστής όφειλε απλά να αποστείλει τη σχετική επιστολή και αυτή να αναπτύσσει τα έννομα αποτελέσματά της χωρίς να περιέλθει εις γνώση του ιδιοκτήτη, θα διατάρασσε την ισορροπία των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων μεταξύ των συμβαλλομένων. Ενόψει των ανωτέρω προκύπτει ότι ο επίδικος όρος έχει την έννοια ότι για να καταστεί αποτελεσματική η γραπτή ειδοποίηση τερματισμού, θα έπρεπε να τεθεί υπόψιν των ιδιοκτητών. Επομένως, υπό τα γεγονότα της παρούσας δεν είναι αρκετή για την αποδέσμευση του ενοικιαστή η απόδειξη της αποστολής της επιστολής. Ο ευπαίδευτος συνήγορος των Εναγομένων εισηγήθηκε ότι τυγχάνει εφαρμογής το τεκμήριο παράδοσης κάποιας επιστολής ως έχει καθιερωθεί από τη νομολογία. Στον αντίποδα ο ευπαίδευτος συνήγορος των Εναγόντων εισηγήθηκε ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει δεκτό στην υπό κρίση υπόθεση. Όντως έχει επανειλημμένα νομολογηθεί ότι επιστολή, η οποία έχει αποδειχθεί πως έχει ταχυδρομηθεί και δεν έχει επιστραφεί από το Ταχυδρομείο, αποτελεί εκ πρώτης όψεως απόδειξη για την παράδοσή της στο πρόσωπο στο οποίο απευθυνόταν. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Πιττάκας v. Γ. και Β. Χατζηδημοσθένους Λτδ.

(2004)1 Α.Α.Δ. 1895 και Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ. ν. Λάμπρου Χαριλάου Λτδ. κ.α.

(2009)1 Α.Α.Δ.

1. Προϋπόθεση, όμως, για την ενεργοποίηση του εν λόγω Τεκμηρίου είναι η μη επιστροφή των εκάστοτε επίδικων επιστολών. Στην υπό κρίση υπόθεση τα γεγονότα είναι διαφορετικά. Από τη μαρτυρία δεν προκύπτει πως η επίδικη επιστολή στάλθηκε χωρίς να επιστραφεί, ώστε να ενεργοποιηθεί το τεκμήριο παραλαβής της. Αντίθετα προκύπτει ξεκάθαρα ότι η επιστολή μετά την πρώτη προσπάθεια παράδοσης επιστράφηκε στην υπηρεσία παράδσης. Μάλιστα ο λόγος τη μη παράδοσης ήταν το ότι δεν εντοπίστηκε ο παραλήπτης. Τελικά η σχετική επιστολή κατόπιν δεύτερης προσπάθειας παράδοσης, η όποια έλαβε χώρα στις 8.10.2010, παραδόθηκε στις 9.10.
2. Σχετική με την υπό εξέταση υπόθεση είναι η απόφαση του Αγγλικού Εφετείου στην υπόθεση Hewiit v. Leicester Corporation [1969] 1 WLR 855, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα: «This is a case like Rossi's case where the time of service was important. The valuation depended on it. Once it appeared that the letter of May 20, 1965, was returned through the post marked "gone away," then it was quite plain that it was not served at all. We are not bound to "deem" a notice to be served at a particular time when we know that in fact it was not served at all. The notice to treat was not served on May 20,
3. It was not served until December 23, 1965.» ( η υπογράμμιση δική μου) Έτσι στην υπό κρίση υπόθεση, εφόσον υπάρχει σαφής μαρτυρία ότι η επίδικη επιστολή επιστράφηκε, καθότι δεν εντοπίστηκαν οι παραλήπτες, και ότι τελικά παραδόθηκε στις 9.10.2010, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αυτή παραδόθηκε πριν την 1η. 9.
4. Τουναντίον, το μόνο εύρημα και συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί είναι το ότι η επίδικη επιστολή παραδόθηκε στις 9.10.
5. Υπό το φως των πιο πάνω κρίνω ότι ο Εναγόμενος 1 δεν έδωσε τη δέουσα ειδοποίηση τερματισμού και έτσι η επίδικη σύμβαση δεν τερματίστηκε δεόντως. Παρά τον μη τερματισμό της σύμβασης ενοικίασης ο Εναγόμενος 1 εγκατέλειψε το επίδικο διαμέρισμα στις 31.10.
6. Η αξίωση για απολεσθέντα ενοίκια Εφόσον προκύπτει ότι ο Εναγόμενος 1 εγκατέλειψε το ενοικιαζόμενο διαμέρισμα πρόωρα χωρίς να δοθεί η δέουσα ειδοποίηση, προκύπτει το ερώτημα του κατά πόσο οι Ενάγοντες δικαιούνται να αποζημιωθούν για τα ενοίκια που απώλεσαν. Θεμελιακή επί του προκειμένου είναι η απόφαση Παντζιαρή ν. Aquarian Container Lines Ltd και άλλου

(1993)1. ΑΑΔ 748, όπου κρίθηκε ότι για να δικαιούται αποζημιώσεις ο ιδιοκτήτης για την απώλεια ενοικίων για την υπόλοιπη περίοδο της ενοικίασης, πρέπει να αποδείξει ότι κατέβαλε λογικές προσπάθειες για εξεύρεση άλλου ενοικιαστή. Στην υπό κρίση υπόθεση μέσα από τα Τεκμήρια 29 Α με 29 Γ προκύπτει ότι οι Ενάγοντες επεδίωξαν να εξεύρουν νέο ενοικιαστή μέσω τριών διαφορετικών κτηματομεσιτών. Επιπλέον, προκύπτει ότι οι Ενάγοντες ανήρτησαν και πινακίδα επί του ενοικιαζόμενου διαμερίσματος. Εν τέλει το επίδικο διαμέρισμα ενοικιάστηκε τον Ιανουάριο του 2012, μεταγενέστερα του χρόνου λήξης της ενοικίασης. Στην υπό κρίση υπόθεση το γεγονός ότι οι Ενάγοντες αποτάθηκαν σε τρία κτηματομεσιτικά γραφεία και ανήρτησαν σχετική διαφημιστική πινακίδα δεικνύει ότι οι ίδιοι κατέβαλαν λογικές προσπάθειες ενοικίασης. Επιπλέον, τονίζεται ότι μέτρο των αποζημιώσεων δεν είναι η ενοικιαστική αξία, όπως θα ήταν σε περίπτωση αξίωσης για ενδιάμεσα οφέλη. Αυτό που αξιώνεται με την παρούσα είναι η λήψη αποζημιώσεων για την υπόλοιπη περίοδο της συμβατικής ενοικίασης. Ενόψει των ανωτέρω αποτελεί κατάληξη του Δικαστηρίου ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται να αποζημιωθούν για τη περίοδο ενοικίασης από 1.11.0210 μέχρι 30.6.2011, ημερομηνία που έληγε κανονικά η επίδικη σύμβαση ενοικίασης. Συνεπώς, προκύπτει ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται τα ενοίκια που θα ελάμβαναν μέχρι την κανονική λήξη της επίδικης σύμβασης, ήτοι τα ενοίκια οκτώ μηνών εξ € 1.900 διά έκαστο μήνα. Συνακόλουθα, προκύπτει ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται το ποσό των € 15.200, ως απωλεσθέντα ενοίκια. Η αξίωση για αποκατάσταση ζημιών Αποτελεί καλά θεμελιωμένη αρχή, ότι υφίσταται αγώγιμο δικαίωμα στον ιδιοκτήτη για αξίωση αποζημιώσεων σε σχέση με το κόστος επαναφοράς του μισθίου στην προτέρα κατάσταση. Σχετική είναι η απόφαση Παρλάτα ν. Δημητρίου Πόλ. Έφεση 387/2009, ημερομηνίας 21.5.2014, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα : «Κατά παρόμοιο τρόπο και κατά το κοινοδίκαιο, αλλά και το τότε ισχύον άρθρο 18 του Landlord and Tenant Act 1927, υπάρχει αγώγιμο δικαίωμα για αποζημιώσεις λόγω διάρρηξης σύμβασης ενοικίασης, με μέτρο αποζημίωσης αυτό της απώλειας της αξίας της επανακτηθείσας ή εναπομείνασας ιδιοκτησίας («reversion»), ή της αποκατάστασης της ζημιάς για επαναφορά στην προτέρα του κατάσταση. Ο ενοικιαστής είναι υπόλογος για «waste» είτε ηθελημένο, είτε «equitable», είτε «permissive», (δέστε Evans: The Law of Landlord and Tenant

(1974), σελ. 84-85, 90-101 και 166-167).» Στην υπό κρίση υπόθεση η σχετική αξίωση τέθηκε υπό μορφή αξίωσης ειδικών ζημιών. Αποτελεί καλά θεμελιωμένη αρχή ότι ειδικές αποζημιώσεις θα πρέπει όχι μόνο να εξειδικεύονται στα δικόγραφα, αλλά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Παπαϊωάννου ν. Κωνσταντίνου

(2008)1 Α.Α.Δ. 1083, Σπύρου ν. Χ"Χαραλάμπους

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, Ηρακλέους ν. Σκάφους Νίκη,

(1994)1 Α.Α.Δ. 510, Ηρακλέους ν. Πέτρου

(1994)1 Α.Α.Δ. 239 και Παναγιώτου ν. Φραγκέσκου

(1999)1 Α.Α.Δ. 687. Περαιτέρω, στην απόφαση Ζήνων Μερκής Λτδ ν. Ελληνικής Τράπεζας Λτδ

(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1923, λέχθηκαν τα ακόλουθα : «ο Ενάγοντας βαρύνεται με την υποχρέωση να αποδείξει με καθαρή μαρτυρία τα κονδύλια που διεκδικεί ως ειδική ζημία.» Σε σχέση με τον λογαριασμό Υδατοπρομήθειας, το κόστος του οποίου αξιώνεται ως ειδική ζημία, προσκομίστηκε σχετικός λογαριασμός, ο οποίος πληρώθηκε από τον Ενάγοντα

1. Συνεπώς, κρίνω ότι οι Ενάγοντες κατάφεραν να αποδείξουν ότι κατέβαλαν το ποσό των € 101.
2. Αντίθετα δεν κατάφεραν να αποδείξουν την αξίωσή τους για το κόστος αλληλογραφίας με το Συμβούλιο Υδατοπρομήθειας Λευκωσίας. Ως προς τις αξιώσεις για κατ' ισχυρισμόν ζημιές παρατηρώ τα ακόλουθα : Ως προς τo κατ' ισχυρισμόν κόστος των φωτιστικών παρατηρώ ότι δεν έχει προσφερθεί επαρκής μαρτυρία. Το Τεκμήριο που κατατέθηκε προς απόδειξη της σχετικής ζημιάςς, ήτοι το Τεκμήριο 30 Α, φέρει ημερομηνία προγενέστερη της επίδικης ενοικίασης. Ως προς το κόστος αποκατάστασης της σαπουνόθηκης, παρόλο που κατατέθηκε το Τεκμήριο 30 Γ, τιμολόγιο αγοράς, δεν τέθηκε μαρτυρία ότι η σαπουνοθήκη καταστράφηκε ή έχρηζε αλλαγής λόγω των ενεργειών του Εναγομένου
3. Ως προς τις υπόλοιπες αξιώσεις για κατ' ισυρισμόν αποκατάσταση ζημιών παρατηρώ ότι δεν υποστηρίζονται από οποιαδήποτε σαφή μαρτυρία ή επιχειρήθηκε να υποστηριχτούν από Τεκμήρια - αποδείξεις πληρωμής προγενέστερες της ενοικίασης. Συνεπώς κρίνω ότι δεν υφίσταται καθαρή μαρτυρία, η οποία να τείνει να αποδείξει τα σχετικά κονδύλια για αποκατάσταση των κατ΄ ισχυρισμόν ειδικών ζημιών. Αναφορικά με την αξίωση για τα κοινόχρηστα ουδεμία μαρτυρία προσφέρθηκε και έτσι ούτε αυτή μπορεί να επιτύχει. Συνακόλουθα, προκύπτει ότι ο Εναγόμενος 1 οφείλει το ποσό των € 15.200 ως τα ενοίκια που θα κατέβαλλε μέχρι το τέλος της περιόδου ενοικίασης πλέον το ποσό των €
4. 13 ως το κόστος για τον λογαριασμό Υδατοπρομήθειας. Από τα πιο πάνω ποσά θα πρέπει να αφαιρεθεί το ποσό των € 2.500 που κατακράτησαν οι Ενάγοντες. Έτσι προκύπτει ότι οι Ενάγοντες δικαιούνται συνολικά το ποσό των €12,801.
5. Η ευθύνη του Εναγομένου 2 Ο Εναγόμενος 2 ενάγεται υπό την ιδιότητά του ως εγγυητής του Εναγομένου
6. Στην Υπεράσπιση των Εναγομένων ο σχετικός ισχυρισμός έτυχε άρνησης από τους Εναγόμενους. Από την ενώπιόν μου μαρτυρία προκύπτει όμως ότι ο Εναγόμενος 2 υπέγραψε ως εγγυητής του Εναγομένου
7. Υπενθυμίζεται ότι η γενική άρνηση των ισχυρισμών που προσδιορίζουν την απαίτηση δεν εξυπακούει και την προβολή άλλων θετικών γεγονότων, τα οποία είτε την αποδυναμώνουν είτε την καθιστούν ανεδαφική. Σχετική, είναι η απόφαση Παπαγεωργίου ν. Κλάππα ( ανωτέρω). Έτσι στην υπό κρίση υπόθεση, εφόσον έχει αποδειχθεί ότι ο Εναγόμενος 2 υπέγραψε ως εγγυητής των υποχρεώσεων του Εναγομένου 1, εξάγεται το συμπέρασμα ότι οι Ενάγοντες έχουν επιτύχει να αποδείξουν την απαίτησή τους εναντίον του Εναγομένου 2, ως εγγυητή του Εναγομένου 1, αφού το Δικαστήριο δεν μπορεί να επεκταθεί στην επίλυση οποιουδήποτε άλλου θέματος πέραν των δικογραφημένων. Σχετική είναι η απόφαση Latifundia Properties Ltd (ανωτέρω). Κατάληξη Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου εκδίδεται απόφαση υπέρ των Εναγόντων και εναντίον των Εναγομένων 1 και 2 αλληλέγγυα και/ή κεχωρισμένα για το ποσό των € €12,801.13 με νόμιμο τόκο από την καταχώρηση της αγωγής, πλέον έξοδα ως υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. ............... Μ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο