← Κύπρος

ΝΙΚΑΡΙΣ ΛΙΜΙΤΕΔ ν. Χωματένος κ.α., Αρ. Αγωγής: 3462/17, 31/10/2019

ΝΙΚΑΡΙΣ ΛΙΜΙΤΕΔ ν. Χωματένος κ.α., Αρ. Αγωγής: 3462/17, 31/10/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A492 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ. Α. Παντελή, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3462/17 Μεταξύ: ΝΙΚΑΡΙΣ ΛΙΜΙΤΕΔ (ΗΕ 8913) Ενάγοντες και

  1. XXXXX Χωματένος
  2. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΧΩΜΑΤΕΝΟΣ & ΥΙΟΣ ΛΙΜΙΤΕΔ Εναγόμενους --------------------- 31 Οκτωβρίου 2019 Για Ενάγοντες: κος Α. Χ" Ιωάννου Για Καθ' ων η αίτηση: κα Ζησίμου ΑΠΟΦΑΣΗ Η αξίωση της επίδικης αγωγής είναι κάτω των €3.000 και συνεπώς η διαδικασία εκτυλίχθηκε δυνάμει των διατάξεων της Δ.30 κ6, δηλαδή ως ταχείας εκδίκασης. Σύμφωνα με την έκθεση απαιτήσεως οι ενάγοντες είναι εγγεγραμμένη εταιρεία ιδιοκτήτρια τριών ακινήτων στην Λευκωσία. Τα εν λόγω ακίνητα φέρουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά στοιχεία· Α) Αριθμός εγγραφής 4XX4, Φύλλο 29, Σχέδιο 19, αρ. τεμαχίου 5X
  3. Β) Αριθμός εγγραφής 5XX1, Φύλλο 29, Σχέδιο 19, αρ. τεμαχίου 5X
  4. Γ) Αριθμός εγγραφής 8XX2, Φύλλο 29, Σχέδιο 27, αρ. τεμαχίου X
  5. Για χάριν ευκολίας στη συνέχεια τα τρία τεμάχια θα αναφέρονται όλα μαζί χαρακτηριζόμενα ως ακίνητα. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς στην έκθεση απαιτήσεως ο εναγόμενος 1 είναι φυσικό πρόσωπο, διευθυντής των εναγομένων 2 που επίσης είναι εγγεγραμμένη εταιρεία. Μεταξύ των ετών 2008 και 2015 οι εναγόμενοι 1 και 2, παράνομα επέμβηκαν χωρίς τη συγκατάθεση και άδεια των εναγόντων στα περί ου ο λόγος ακίνητα, τα οποία καλλιέργησαν με κριθάρι και περιπλέον, αποτάθηκαν στον Κυπριακό Οργανισμό Αγροτικών Πληρωμών (στην συνέχεια Κ.Ο.Α.Π.) και έλαβαν εκταρική επιδότηση. Είναι η θέση των εναγόντων ότι το αγοραίο και ή εύλογο ενοίκιο των ακινήτων ανέρχεται σε €15 το δεκάριο ετησίως και ως εκ τούτου από την παράνομη επέμβαση των εναγομένων 1 και 2 υπέστησαν ζημία ίσης αξίας την οποία απαιτούν. Πρόσθετα οι ενάγοντες διατείνονται πως οι εναγόμενοι 1 και 2 κατέστησαν αδίκως πλουσιότεροι σε βάρος τους. Είναι η θέση των εναγόντων ότι για το σύνολο της περιόδου 2008 με 2015 οι εναγόμενοι 1 και 2 καλλιέργησαν συνολικά 104,7 δεκάρια. Η ζημία που υπέστησαν οι ενάγοντες εξειδικεύεται στην έκθεση απαιτήσεως τόσο ανά δεκάριο όσο και ανά έτος. Το δε σύνολο της ζημίας για ολόκληρη την περίοδο καθώς και για το σύνολο των δεκαρίων που καλλιεργήθηκαν χωρίς την άδεια των εναγόντων, ανέρχεται σε €1.570,
  6. Την 28/12/2016 οι ενάγοντες απέστειλαν επιστολή στον Κ.Ο.Α.Π. και ζήτησαν πληροφορίες σε σχέση με τα επίδικα ακίνητα. Την 31/03/2017 έλαβαν απάντηση ότι στους εναγόμενους 2 δόθηκε επιδότηση σε σχέση με τα εν λόγω ακίνητα για την περίοδο που πιο πάνω αναφέρθηκε. Ακολούθως, την 24/05/2017 κάλεσαν τους εναγόμενους 1 και 2 να καταβάλουν το πιο πάνω ποσό, €1.570,50, αλλά αυτοί δεν ανταποκρίθηκαν. Η υπεράσπιση των εναγομένων 1 και 2 είναι κοινή. Όπως εκεί αναφέρεται η αγωγή είναι υποκείμενη σε απόρριψη ένεκα κωλύματος εξ υποσχέσεως καθ' ότι παρήλθαν 10 έτη από την ισχυριζόμενη επέμβαση και οι ενάγοντες ουδέποτε απαίτησαν το ποσό που σήμερα αξιώνουν. Επιπλέον, οι ενάγοντες με τη συμπεριφορά τους κατέστησαν σαφές στους εναγόμενους πως ουδέν ποσό οφείλουν και γι' αυτό οι εναγόμενοι δεν κατέβαλαν οιονδήποτε ποσό. Διαζευκτικά οι εναγόμενοι υποστηρίζουν ότι υπήρχε προφορική συμφωνία μεταξύ του διευθυντή των εναγόντων και του εναγομένου 1 για εκμετάλλευση των εν λόγω χωραφιών και ως εκ τούτου καμία παράνομη επέμβαση δεν επισυνέβη. Περιπλέον, ισχυρίζονται ότι πλήρωσαν και ή εξόφλησαν τους ενάγοντες και πως ουδέν ποσό τους οφείλουν. Είναι η θέση των εναγομένων ότι η αγωγή συνιστά εκ των υστέρων σκέψη για αποκόμιση αδικαιολόγητου οφέλους σε βάρος τους. Διατείνονται ακόμη ότι ουδέποτε οχλήθηκαν και ή ενημερώθηκαν και ή πληροφορήθηκαν από τους ενάγοντες να καταβάλουν οιονδήποτε ποσό. Τέλος, διατείνονται ότι το ποσό των €15 που οι ενάγοντες αναφέρουν δεν ανταποκρίνεται στο πραγματικό αγοραίο και ή εύλογο ενοίκιο. Εις απάντηση της υπεράσπισης οι ενάγοντες απορρίπτουν τους ισχυρισμούς των εναγομένων και ισχυρίζονται ότι καμία νομική σχέση είχαν μαζί τους και καμία υπόσχεση τους έδωσαν. Μόλις δε πληροφορήθηκαν από τον Κ.Ο.Α.Π. ότι οι εναγόμενοι έλαβαν εκταρική επιδότηση για εκμετάλλευση των χωραφιών τους, δηλαδή επενέβαινον σε αυτά παράνομα, έστειλαν την προειδοποιητική επιστολή ημερομηνίας 24/05/2017 και απαίτησαν το επίδικο ποσό, εν τούτοις οι εναγόμενοι δεν συμμορφώθηκαν. Ο λόγος που δεν κινήθηκαν ενωρίτερα οφείλεται στο ότι δεν γνώριζαν πως οι εναγόμενοι επενέβαινον παράνομα στα ακίνητα τους. Προς απόδειξη της υπόθεσης η πλευρά των εναγόντων καταχώρισε 4 ένορκες δηλώσεις. Στον αντίποδα η υπεράσπιση καταχώρισε μία ένορκη δήλωση. Ας δούμε λοιπόν σε τι συνίσταται η μαρτυρία κάθε πλευράς. Η μάρτυρας XXXXX Χρυσοστόμου Γιωργαλλίδου αναφέρει ότι είναι διευθύντρια των εναγόντων και ότι γνωρίζει προσωπικά και καλά τα γεγονότα της υπόθεσης. Αναφέρει ότι μετά από αίτημα των δικηγόρων τους οι ενάγοντες πληροφορήθηκαν από τον Κ.Ο.Α.Π. ότι τα έτη 2008 μέχρι 2015 οι εναγόμενοι 1 και 2 καλλιέργησαν κριθάρι στα χωράφια τους, δηλαδή αυτά που αναφέρονται στην έκθεση απαιτήσεως και ότι οι εναγόμενοι 2 έλαβαν σχετική εκταρική επιδότηση. Προς τούτο προσκόμισε και το τεκμήριο
  7. Παρεμβάλλεται ότι το τεκμήριο 1 είναι δέσμη επιστολών. Η πρώτη, ημερομηνίας 28/12/2016, είναι η απαίτηση του συνηγόρου των εναγόντων προς τον Κ.Ο.Α.Π. να πληροφορηθεί κατά πόσο δόθηκε εκταρική επιδότηση σε σχέση με ακίνητη ιδιοκτησία που ιδιοκτήτριες είναι δύο εταιρείες. Η μία εξ αυτών των εταιρειών είναι οι ενάγοντες. Απάντηση του Κ.Ο.Α.Π., ημερομηνίας 07/02/2017, καλεί τον δικηγόρο να προσκομίσει τίτλους ιδιοκτησίας των τεμαχίων. Δεύτερη επιστολή του δικηγόρου, αυτή τη φορά ημερομηνίας 21/02/2017 απαιτεί από τον Κ.Ο.Α.Π. η έρευνα να επεκταθεί στα τελευταία 10 έτη. Η τελευταία επιστολή, ημερομηνίας 31/03/2017, είναι η απάντηση του Κ.Ο.Α.Π. προς τους συνηγόρους των εναγόντων, η οποία συνοδεύεται από παράρτημα το οποίο αναγράφει συγκεκριμένα τεμάχια, κάποια εκ των οποίων ζητήθηκε και δόθηκε εκταρική επιδότηση και κάποια άλλα που δεν ζητήθηκε. Η διευθύντρια των εναγόντων υποστηρίζει ότι τα τρία ακίνητα που αναφέρονται στην αγωγή εντοπίζονται στο παράρτημα 1 της προαναφερόμενης επιστολής του Κ.Ο.Α.Π. ημερομηνίας 31/03/2017 και πως δίπλα από αυτά αναγράφεται το γράμμα Χ που έθεσε η ίδια. Σύμφωνα με την μάρτυρα στο ίδιο παράρτημα διαπιστώνεται ότι μεταξύ των ετών 2008 μέχρι 2015 οι εναγόμενοι 1 και 2 καλλιέργησαν συνολικά 104,7 δεκάρια αυτών των χωραφιών και οι εναγόμενοι 2 έλαβαν εκταρική επιδότηση από τον Κ.Ο.Α.Π. για αυτήν ακριβώς την καλλιέργεια των εν λόγω δεκαρίων. Επίσης η μάρτυρας προσκομίζει τίτλους ιδιοκτησίας των εν λόγω χωραφιών και αυτό είναι το τεκμήριο 2 στην ένορκη δήλωσή της. Επομένως, αναφέρει η μάρτυρας, οι ενάγοντες είναι ιδιοκτήτες και νόμιμοι κάτοχοι των εν λόγω τεμαχίων. Είναι η θέση της διευθύντριας πως οι ενάγοντες δεν έδωσαν, είτε οι ίδιοι είτε κάποιο πρόσωπο εκ μέρους τους, άδεια στους εναγομένους 1 και 2 να εισέλθουν στα ακίνητα τους μεταξύ των ετών 2008 μέχρι 2015 και να καλλιεργήσουν σε αυτά κριθάρι. Είναι συνεπώς προφανές, υποστηρίζει, πως τα έτη 2008 μέχρι 2015 οι εναγόμενοι επενέβαινον παράνομα στα ακίνητα αυτά, αφού δεν είχαν τη συγκατάθεση ή την άδεια ή την έγκριση των εναγόντων, ούτε υπήρξε οποιαδήποτε προφορική ή γραπτή σύμβαση μεταξύ τους, ενώ οι εναγόμενοι τα καλλιέργησαν και οι εναγόμενοι 2 έλαβαν και σχετική εκταρική επιδότηση από τον Κ.Ο.Α.Π.. Είναι η θέση της μάρτυρος πως η παράνομη επέμβαση και καλλιέργεια των χωραφιών των εναγόντων έγινε από τον εναγόμενο 1 προσωπικά και ή τους υπαλλήλους των εναγομένων 1 και ή των εναγομένων 2 και ή τους αντιπροσώπους του εναγομένου 1 και ή των εναγομένων 2, ενεργώντας εκ μέρους και των δυο εναγομένων. Σε κάθε περίπτωση κατά τα έτη 2008 μέχρι 2015 κάποιος εισήλθε παράνομα στα χωράφια αυτά και τα καλλιέργησε εκ μέρους των εναγομένων 1 και ή 2, αφού οι εναγόμενοι 2 έλαβαν και σχετική εκταρική επιδότηση. Οι ενάγοντες διόρισαν εκτιμητή ακινήτων στις 22/11/2018, ο οποίος επιθεώρησε τα εν λόγω ακίνητα και έκανε σχετική εκτίμηση για το αγοραίο και ή εύλογο ετήσιο ενοίκιό τους για τα έτη 2016 μέχρι
  8. Η σχετική εκτίμηση προσκομίζεται από την μάρτυρα και είναι το τεκμήριο
  9. Όπως αναφέρει η μάρτυρας, σύμφωνα με αυτή την εκτίμηση το ετήσιο ενοίκιο των χωραφιών αυτών ανερχόταν σε €35 ετησίως ανά δεκάριο για τα έτη 2016-
  10. Εν τούτοις οι ενάγοντες αξιώνουν €15 για τα έτη 2008 μέχρι 2015, εφόσον σύμφωνα με τα αναφερόμενα σε αυτούς από τον εκτιμητή το αγοραίο και ή εύλογο ετήσιο ενοίκιο των περί ου ο λόγος χωραφιών ήταν πέραν των €15 ετησίως ανά δεκάριο. Περιπλέον, εφόσον οι εναγόμενοι 1 και 2 καλλιέργησαν συνολικά, δηλαδή σε σχέση και με τα τρία ακίνητα για όλες τις χρονιές, 104,7 δεκάρια, η απαίτηση τους ανέρχεται σε €1.570,50, δηλαδή 104,7 x
  11. Είναι δε η θέση της διευθύντριας των εναγόντων πως από το 2016 ενοικιάζουν κάποια ακίνητα ιδιοκτησίας τους σε τρίτο πρόσωπο, ονόματι Σάββας Καλλίνος, προς €15 ανά δεκάριο ετησίως. Επιπλέον η μάρτυρας προσκομίζει το τεκμήριο 4, δηλαδή επιστολή ημερομηνίας 24/05/2017 που απέστειλαν οι συνήγοροι των εναγόντων προς τους εναγόμενους 1 και 2 και τους καλούσαν να πληρώσουν το ποσό που αξιώνεται. Είναι η θέση της μάρτυρος πως μέχρι και σήμερα οι εναγόμενοι 1 και 2 δεν πλήρωσαν το ζητηθέν ποσό ή οποιοδήποτε ποσό. Τέλος, ισχυρίζεται ότι ανέγνωσε την υπεράσπιση των εναγομένων 1 και 2 και αρνείται ότι υπήρξε προφορική συμφωνία μεταξύ του διευθυντή των εναγόντων ή οποιουδήποτε εξ αυτών, δοθέντος ότι οι διευθυντές είναι δύο, και του εναγομένου 1 για εκμετάλλευση των χωραφιών τους. Οι δε εναγόμενοι 1 και 2 κανένα ποσό κατέβαλαν στους ενάγοντες. Άλλη ένορκη δήλωση εκ μέρους των εναγόντων είναι εκείνη του Σάββα Καλλίνου, δηλαδή του προσώπου που αναφέρεται στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων. Δηλώνει τούτος ότι είναι γεωργός τα τελευταία 30 περίπου έτη. Κατά το 2016 ενημέρωσε τους ενάγοντες ότι ο εναγόμενος 1 κατείχε και καλλιεργούσε διάφορα χωράφια δικής τους ιδιοκτησίας στην περιοχή Ορούντας της επαρχίας Λευκωσίας. Το ίδιο έτος άρχισε και αυτός να ενοικιάζει από τους ενάγοντες διάφορα χωράφια τους, έναντι €15 ετησίως ανά δεκάριο. Τα τελευταία 10 περίπου έτη ενοικιάζει διάφορα χωράφια στην περιοχή Ορούντας και πάλι έναντι €15 ετησίως ανά δεκάριο. Τρίτη ένορκη δήλωση εκ μέρους των εναγόντων είναι αυτή του Σωκράτη Σωκράτους, ο οποίος αναφέρει ότι προΐσταται του τμήματος άμεσων πληρωμών του Κ.Ο.Α.Π. και έχει σαν αρμοδιότητα, μεταξύ άλλων, την τελική έγκριση των πληρωμών των εκταρικών μέτρων επιδότησης. Επεξηγεί τη διαδικασία επιδότησης λέγοντας ότι δηλώνουν συμμετοχή όσοι γεωργοί επιθυμούν και μία από τις απαραίτητες προϋποθέσεις χορήγησης αυτής της επιδότησης είναι ο αιτητής να έχει στη νόμιμη κατοχή του την αιτούμενη για επιδότηση έκταση. Ο αιτητής υπογράφει υπεύθυνη δήλωση ότι η έκταση για την οποία υποβάλλει αίτηση βρίσκεται στη νόμιμη κατοχή του. Τα ποσά ενισχύσεων ανέρχονται, σύμφωνα πάντα με τον μάρτυρα, σε περίπου €30-€40 ανά δεκάριο. Αναγνωρίζει δύο από τις επιστολές του τεκμηρίου 1 στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων, δηλαδή τις δύο επιστολές του Κ.Ο.Α.Π., ημερομηνιών 07/02/2017 και 31/03/2017, τις οποίες, αναφέρει, τις υπέγραψε ο ίδιος και υιοθετεί το περιεχόμενό τους. Επεξηγεί δε το παράρτημα 1 της επιστολής του ημερομηνίας 31/03/
  12. Προβαίνει σε παράδειγμα αναφορικά με το παράρτημα, δηλαδή ότι ξεκινά με το όνομα του αιτητή XXXXX Χωματένος με αριθμό εγγραφής της εταιρείας, 51/172892 και επεξηγεί πώς πρέπει να αναγνώζονται τα εκεί αναφερόμενα σε σχέση με το τεμάχιο, το έτος που υποβάλλεται η αίτηση, την έκταση που αφορά, την καλλιέργεια δια την οποία υποβάλλεται η αίτηση και την επιλέξιμη έκταση. Βάσει αυτού του παραδείγματος που αφορά το έτος 2008 και 5,10 δεκάρια του τεμαχίου 1XX0-29/19-5X5, καταλήγει ότι για την ίδια περίοδο δόθηκε στην εταιρεία XXXXX Χωματένος ενιαία εκταρική επιδότηση. Ακολούθως, ο μάρτυρας δηλώνει ότι το σύνολο του παραρτήματος της εν λόγω επιστολής του αναγνώζεται με τον τρόπο που επεξήγησε. Τελευταίος μάρτυρας δια τους ενάγοντες είναι ο XXXXX Τιμοθέου. Αναφέρει ότι είναι μέλος του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου (ΕΤΕΚ), ορκωτός εκτιμητής και μέλος του RICS. Είναι εκτιμητής ακινήτων τα τελευταία 12 χρόνια και μέλος του συνδέσμου εκτιμητών. Έχει μεταπτυχιακό στον κλάδο Property Investments and Management και από το 2016 είναι διευθυντής της εταιρείας T&K Prosperity Valuations LLC. Έλαβε οδηγίες από τους ενάγοντες και άλλη μια εταιρεία για εκτίμηση του αγοραίου και/ή ευλόγου μηνιαίου και ετήσιου ενοικίου διαφόρων γεωργικών χωραφιών τους στις περιοχές Ποταμιάς και Ορούντας της Επαρχίας Λευκωσίας, για τα έτη 2016 μέχρι
  13. Δηλώνει ότι η εκτίμηση που ετοίμασε είναι το τεκμήριο 3 στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων, το περιεχόμενο της οποίας υιοθετεί. Για τα έτη 2016 και 2018, αναφέρει, το ετήσιο αγοραίο και/ή εύλογο ενοίκιο των γεωργικών αυτών χωραφιών, ανερχόταν σε €35,00 ανά δεκάριο. Συγκεκριμένα ήταν €0,035 ανά τετραγωνικό μέτρο ετησίως, ενώ το ένα δεκάριο αντιστοιχεί σε 1000 τετραγωνικά μέτρα. Τέλος, είναι η θέση του ότι για τα έτη 2008 με 2015 το αγοραίο και/ή εύλογο ενοίκιο των χωραφιών αυτών, ήταν πολύ πέραν των €15 το δεκάριο ανά έτος. Αυτή τη θέση την εδράζει στην εμπειρία του από προηγούμενες υποθέσεις που χειρίστηκε και την επιθεώρηση που έκανε των ακινήτων. Εκ μέρους των εναγομένων 1 και 2 μαρτυρία έδωσε ο εναγόμενος
  14. Στην ένορκη δήλωσή του ο εναγόμενος 1 αναφέρει ότι είναι διευθυντής της εναγομένης 2 και γνωρίζει τα γεγονότα εξ ιδίας γνώσεως και από στοιχεία που αντλεί από φάκελο που κατέχει. Είναι δε εξουσιοδοτημένος από τους εναγομένους 2 να προβεί στη δήλωση αυτή. Υιοθετεί το περιεχόμενο της δικογραφημένης υπεράσπισης των εναγομένων και δηλώνει ότι οι ενάγοντες τον άφησαν να εκμεταλλεύεται ακίνητα της ιδιοκτησίας τους για περίοδο 8 και πλέον ετών. Ως εκ τούτου κωλύονται να εγείρουν την επίδικη αγωγή εναντίον των εναγομένων μετά πάροδο δύο και πλέον ετών από την παύση της επέμβασης του σε αυτά τα ακίνητα. Διαζευκτικά, ισχυρίζεται ότι για 8 και πλέον έτη επικοινωνούσε με κάποιο πρόσωπο ονόματι XXXXX Ματθαίου, ο οποίος του παρουσιαζόταν ως διευθυντής και αντιπρόσωπος των εναγόντων. Βασίστηκε στη συγκατάθεση που τούτος του έδωσε και καλλιέργησε τα τεμάχια 1XX0-29/19-5X5, 1XX0-29/19-5X3 και 1XX7-29/27-X7 για περίοδο 8 και πλέον έτη. Θέλει δε τις παραστάσεις του περί ου ο λόγος προσώπου να ήταν σαφείς και ξεκάθαρες. Ουδέποτε μάλιστα οχλήθηκε από τους ενάγοντες πριν από το έτος
  15. Για την καλλιέργεια των εν λόγω τεμαχίων κατέβαλε κόπο, μόχθο και πολλές ώρες χειρονακτικής εργασίας. Καλόπιστα πίστευε πως είχε τη συγκατάθεση των εναγόντων για την καλλιέργεια των τεμαχίων που αναφέρει, ενώ σε αυτή τη συμπεριφορά των εναγόντων είναι που βασίστηκε, οι οποίοι άφησαν ένα πρόσωπο να παρουσιάζεται ως διευθυντής ή αντιπρόσωπός τους. Μάλιστα υπέβαλε αιτήσεις στον Κ.Ο.Α.Π. για λήψη επιδότησης, γεγονός που αποτελεί ποινικό αδίκημα αν διενεργηθεί με παράτυπο τρόπο. Ουδέποτε θα προέβαινε στη λήψη επιδότησης με παράνομο τρόπο και είναι τούτο, διατείνεται, ενδεικτικό πως δεν είχε κακή πρόθεση αλλά πάντοτε ενεργούσε καλή τη πίστει. Οι δε ενέργειες του σε σχέση με τα τεμάχια που επικαλείται δεν ήταν μυστικές, όπως ούτε και η υποβολή των αιτήσεων του για 8 έτη στον Κ.Ο.Α.Π.. Για αυτό το λόγο διατείνεται πως θα ήταν άδικο να επιτραπεί στους ενάγοντες να επικαλούνται παράνομη επέμβαση των τεμαχίων τους, τη στιγμή που ουδέποτε έλαβαν οποιοδήποτε μέτρο εναντίον του και ούτε τον ενημέρωσαν ως προς το ποιος ενεργεί εκ μέρους τους. Είναι δε η θέση του εναγομένου 1 πως ο ίδιος καλλιέργησε τα τεμάχια που πιο πάνω ανέφερε και πως αυτά είναι τα τεμάχια που αναφέρονται στο παράρτημα 1 του τεκμηρίου Α στην ένορκη δήλωση των εναγόντων (αντί τεκμήριο 1 ο εναγόμενος αναφέρεται σε τεκμήριο Α, προφανώς εκ λάθους, δοθέντος ότι τέτοιο τεκμήριο δεν υφίσταται και το παράρτημα που αναφέρει είναι μέρος του τεκμηρίου 1 στη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων). Για αυτά μάλιστα τα τεμάχια είναι που υπέβαλε αίτηση στον Κ.Ο.Α.Π. και εγκρίθηκε εκταρικής επιδότησης. Εν τούτοις, τα τεμάχια που οι ενάγοντες αναφέρουν στην αγωγή τους και περιγράφονται στους τίτλους ιδιοκτησίας που προσκομίστηκαν ως τεκμήριο 2, φέρουν διαφορετικούς αριθμούς εγγραφής και είναι η θέση του ότι οι ενάγοντες αναφέρονται σε ακίνητα άλλα από αυτά για τα οποία έλαβε επιδότηση. Εν πάση περιπτώσει και αν ακόμη ήθελε θεωρηθεί πως τα ακίνητα αυτά είναι τα ίδια, υποστηρίζει ότι είχε τη ρητή και ή εξυπακουόμενη συγκατάθεση των κατόχων των εν λόγω ακινήτων για εκμετάλλευσή τους. Αυτή τη φορά η εν λόγω θέση υποστηρίζεται επί τω ότι για να υποβάλει αίτηση για εκταρική επιδότηση όφειλε, σύμφωνα με τους κανόνες, να ενοικίαζε ή διαχειριζόταν τα εν λόγω ακίνητα και να συνάψει σχετικό ενοικιαστήριο ή διαχειριστήριο έγγραφο συνοδευόμενο από σχετικό τίτλο ιδιοκτησίας. Προς υποστήριξη τούτου ο εναγόμενος 1 προσκομίζει το τεκμήριο 1 στη δήλωση του, που όπως αναφέρει αφορά το πρόγραμμα αγροτικής ανάπτυξης για τα έτη 2007 μέχρι
  16. Καταλήγει δε ότι για να εγκριθεί η αίτηση προφανώς παρουσίασε τέτοια έγγραφα, τα οποία όμως δεν έχει πλέον στην κατοχή του. Πέραν των πιο πάνω, ο εναγόμενος 1 αναφέρει ότι εξ όσων καλύτερα γνωρίζει και πιστεύει ο αναφερόμενος XXXXX Ματθαίου εμφανιζόταν και παρουσιαζόταν ως διευθυντής των εναγόντων. Στις δε συναλλαγές που είχε μαζί του άλλες φορές τον πλήρωνε τοις μετρητοίς και άλλες φορές με επιταγή. Καλόπιστα είχε την εντύπωση πως ενεργούσε εκ μέρους των εναγόντων. Λόγω δε της παλαιότητας της υπόθεσης δεν κατόρθωσε να εξεύρει αποδείξεις πληρωμών, ωστόσο επαναλαμβάνει ότι για να λάβει επιδότηση από κρατική υπηρεσία σαφώς και πρέπει να παρουσίασε όλα τα απαραίτητα προς τούτο στοιχεία. Προσθέτει ακόμη ότι οι σημερινοί διευθυντές της εταιρείας δεν κατείχαν τούτη τη θέση κατά το έτος 2006 και
  17. Γι' αυτό τον ισχυρισμό προσκομίζει αντίγραφο έρευνας που διεξήγαγαν οι δικηγόροι του στο γραφείο εφόρου εταιρειών. Τούτο είναι το τεκμήριο 2 στη δήλωσή του. Σε ό,τι αφορά την ενοικιαστική αξία που οι ενάγοντες αξιώνουν, είναι η θέση του πως η εκτίμηση (εννοεί το τεκμήριο 3 στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων) αφορά άλλα έτη, δηλαδή το 2016-
  18. Επιπλέον, αναφέρει πως η θέση του εκτιμητή των εναγόντων περί €15, δεν μπορεί υπό τις περιστάσεις να θεωρηθεί ικανοποιητική μαρτυρία και το γεγονός ότι οι ενάγοντες ενοικιάζουν σήμερα άλλα τεμάχια στην τιμή των €15 ανά εκτάριο, δεν σημαίνει πως αυτή ήταν η ενοικιαστική αξία των ακινήτων το
  19. Τέλος, αναφέρει ότι το γεγονός πως έλαβε επιδότηση από τον Κ.Ο.Α.Π. δεν σημαίνει ότι εκμεταλλευόταν τα αναφερόμενα τεμάχια για ολόκληρο το χρόνο, δηλαδή 12 μήνες, εφόσον ως γνωστό η καλλιέργεια σιτηρών και η αποκομιδή τους γίνεται μεταξύ τέλος φθινοπώρου και αρχές άνοιξης. Εν τούτοις, δεν είναι σε θέση να θυμηθεί για πόσο καιρό καλλιεργούσε τα εν λόγω τεμάχια. Πέραν των πάρα πάνω ένορκων δηλώσεων ενώπιον του Δικαστηρίου τέθηκαν και οι γραπτές αγορεύσεις των μερών. Δεν σχολιάζω τούτες, όχι γιατί παραγνωρίζονται, αλλά γιατί πιο κάτω πραγματεύομαι, όπου κρίνεται αναγκαίο, καθετί σχετικό. Όπως έχει ήδη αναφερθεί η ακροαματική διαδικασία διεξήχθη βάσει των προνοιών του κ6 της Δ.30 και συνεπώς η προσκομισθείσα μαρτυρία δόθηκε με ένορκες δηλώσεις και οι ομνύοντες τούτων δεν αντεξετάστηκαν. Εν τούτοις δεν διαφοροποιείται η υποχρέωση του Δικαστηρίου δια αξιολόγηση της μαρτυρίας. Μπορεί μεν όπως λέχθηκε στην Fredericou Schools Co. Ltd κ.α. ν. Acuac Inc.

(2002)1 ΑΑΔ 1527, 1540 η αντεξέταση να εξυπηρετεί την αποκάλυψη της αλήθειας, παρ' όλα αυτά η έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να διαγνώσει την αλήθεια ή έστω να διακρίνει την πλάνη ή την υπερβολή, δεν περιορίζεται στον προφορικό λόγο αλλά επεκτείνεται σε όλες τις επικοινωνιακές εκφάνσεις, όποια μορφή και αν προσλαμβάνουν. Όπως υπεδείχθη στην υπόθεση Sayed v. Πλοίου Μ/V Mary John κ.α.
(2002)1 Α.Α.Δ. 661, η αξιολόγηση της φιλαλήθειας ενός μάρτυρα έχει δυο επάλληλα στοιχεία. Το πρώτο αφορά στο περιεχόμενο της ίδιας της μαρτυρίας. Τα αναφερόμενα σε αυτή υποβάλλονται στη βάσανο της εύλογα αναμενόμενης ανθρώπινης λειτουργίας και βεβαίως συγκρίνονται και με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό στην υπόθεση. Το άλλο ανάγεται στην έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να διακρίνει από το σύνολο της προσωπικότητας αυτού που εξιστορεί κάτι, κατά πόσο λέγει την αλήθεια. Καίτοι εδώ ελλείπει η εξιστόρηση τα κριτήρια αξιολόγησης δια επίτευξη του ευρύτερου στόχου, εν προκειμένω εξεύρεση της αλήθειας, δεν διαφέρουν από αυτά που χρησιμοποιούνται στη viva voce μαρτυρία. Και η γραπτή μαρτυρία ελέγχεται από αυτά τα ιδιαίτερα στοιχεία όπως πηγή γνώσεως, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, ακεραιότητα και προκατάληψη, ανιδιοτέλεια, αληθοφάνεια (βλ. Phipson on Evidence, 16η έκδοση, σελίδα 333). Οι δε ισχυρισμοί τινός δεν αξιολογούνται απομονωμένα από το σύνολο. Αντιπαραβάλλονται και συσχετίζονται στην αντικειμενική τους υπόσταση με κάθε άλλη μαρτυρία, με σκοπό την επιβεβαίωση των αξιολογικών ευρημάτων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056 και Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, ECLI:CY:AD:2018:A179, Πολ. Έφ. 185/12, 19/04/2018). Οι μάρτυρες των εναγόντων Σωκράτους και Καλλίνος, δεν αμφισβητήθηκαν από τον εναγόμενο 1, υπό την έννοια ότι η μαρτυρία τούτου δεν απορρίπτει τα λεγόμενα αυτών των δύο και ούτε παραθέτει άποψη άλλη απ' εκείνη που οι δύο προτάσσουν. Άλλωστε η μαρτυρία του Σωκράτους είναι πλήρως τυπική και παντελώς ανεξάρτητη, εφόσον συνίσταται σε μεταφορά στοιχείων από το αρχείο του Κ.Ο.Α.Π., τα οποία μάλιστα προσκομίστηκαν στο Δικαστήριο και διαπιστώνεται πως επιβεβαιώνουν τη θέση που εναργώς επεξήγησε (βλ. τεκμήριο 1). Ο δε εναγόμενος 1 δέχεται ότι λήφθηκε εκταρική επιδότηση για τα έτη και δια τα ακίνητα που αναφέρονται στο παράρτημα 1 του τεκμηρίου 1. Διατείνεται μόνο ότι τα εν λόγω ακίνητα διαφέρουν από εκείνα που αναφέρονται στην αγωγή. Συνεπώς δεν αμφισβητείται η μαρτυρία του Σωκράτους. Το ίδιο ισχύει σε σχέση και με τη μαρτυρία του Καλλίνου. Δεν αμφισβητείται αυτό που εκεί αναφέρεται, δηλαδή ότι ο μάρτυρας ενοικιάζει από τους ενάγοντες προς €15 ετησίως καθώς ότι αυτό είναι το ενοίκιο που καταβάλλει εδώ και 10 έτη. Απλώς ο εναγόμενος 1 υποστηρίζει ότι αυτό δεν σημαίνει ότι η ενοικιαστική αξία των ακινήτων που ο ίδιος καλλιέργησε ήταν αυτή το 2008, δεν προβάλλει όμως ισχυρισμό για κάποια άλλη ενοικιαστική αξία. Εν όψει των πιο πάνω και προσθέτοντας ότι η μαρτυρία των Σωκράτους και Καλλίνου δεν αναδεικνύει εγγενή αναξιοπιστία ή στοιχεία που πλήττουν την ειλικρίνεια της μαρτυρίας τους, δεν έχω κανένα ενδοιασμό ότι αποδίδει την πραγματικότητα και τα αληθή γεγονότα. Ως εκ τούτου, η μαρτυρία αυτών των δύο υιοθετείται στην ολότητά της ως αξιόπιστη. Η μαρτυρία του XXXXX Τιμοθέου άπτεται ειδικού ζητήματος και συγκεκριμένα της αγοραίας και/ή εύλογης ενοικιαστικής αξίας των επίδικων ακινήτων. Συνεπώς η μαρτυρία του προσφέρθηκε ως μαρτυρία πραγματογνώμονα. Παρ' όλα αυτά η πραγματογνωμοσύνη του ουδόλως αμφισβητήθηκε και ένεκα τούτου καθώς και όσων ο μάρτυρας ανέφερε σε σχέση με τα προσόντα του, δέχομαι ότι είναι πραγματογνώμονας δια εκτιμήσεις ακινήτων. Παρεμβάλλεται ότι η αξιολόγηση επιστημονικής μαρτυρίας δεν εκφεύγει από τη συνήθη αξιολογική διεργασία (βλ. Genzyme Corporation v. Kayat Trading Limited, ECLI:CY:AD:2018:A250, Πολ. Έφ. 199/14, 25/05/2018). Αναμένεται βεβαίως ότι ο πραγματογνώμονας θα εφοδιάσει το Δικαστήριο με όλα τα αναγκαία στοιχεία που έλαβε υπόψη του, πραγματικά και επιστημονικά, ώστε να βοηθήσει το Δικαστήριο να κρίνει την ορθότητα της γνώμης του και να μορφώσει ανεξάρτητη άποψη (βλ. Χαραλάμπου ν. Αβραάμ
(1999)1Β Α.Α.Δ. 1441, 1448 και Koufou v. The Republic
(1981)2 C.L.R. 165, 186). Στην προκείμενη περίπτωση ο μάρτυρας εξήγησε εν εκτάσει τη μέθοδο εκτίμησης, όπως και το σύνολο των στοιχείων που έλαβε υπόψη του. Ως εκ τούτου, η θέση του περί €35 το δεκάριο για τα έτη 2016-2018, κρίνεται αιτιολογημένη και εύλογη. Άλλωστε και η υπεράσπιση δεν αμφισβήτησε το περιεχόμενο του τεκμηρίου 3, δηλαδή της έκθεσης του Τιμοθέου, όπως ούτε τα συμπεράσματα που εκεί αναφέρονται. Απλώς επανέλαβε την πολεοδομική ζώνη στην οποία εμπίπτει το κάθε ακίνητο, στοιχεία που υιοθέτησε από την εκτίμηση που ετοίμασε ο Τιμοθέου. Εν όψει όλων των πιο πάνω δέχομαι ως ορθή τη γνώμη του πραγματογνώμονα, δηλαδή ότι μεταξύ των ετών 2016-2018 το ετήσιο ενοίκιο των επίδικων ακινήτων ανερχόταν σε €
  1. Περιπλέον, αναντίλεκτη παρέμεινε και η άλλη θέση του εκτιμητή, δηλαδή ότι από την εμπειρία του σε άλλες υποθέσεις γνωρίζει ότι για τα έτη 2008 με 2015 το αγοραίο και/ή εύλογο ετήσιο ενοίκιο των εν λόγω ακινήτων, ήταν πολύ πέραν των €
  2. Σε αντίθεση με τη μαρτυρία του εναγομένου 1 η μαρτυρία της διευθύντριας των εναγόντων κρίνεται θετική. Επί της ουσίας δεν προσθέτει κάτι πλην του ισχυρισμού ότι οι ενάγοντες ή εκπρόσωπός τους δεν έδωσαν άδεια στους εναγόμενους 1 και 2 να εισέλθουν στα ακίνητά τους. Κατά τα λοιπά η μαρτυρία της διευθύντριας των εναγόντων απλώς επαναλαμβάνει όσα προκύπτουν από τα στοιχεία του Κ.Ο.Α.Π., δηλαδή τη μαρτυρία του Σωκράτους και την εκτίμηση του πραγματογνώμονα, ως επίσης τη σημερινή ενοικίαση κάποιων ακινήτων από τον Καλλίνο προς €15 ετησίως ανά δεκάριο. Όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί της μάρτυρος υποστηρίχθηκαν είτε από άλλη ένορκη δήλωση είτε από τα τεκμήρια που προσκομίστηκαν. Ως εκ τούτου επιβεβαιώνονται ως ορθοί και εν πάση περιπτώσει δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Το μόνο που απομένει να διερευνηθεί είναι η θέση της μάρτυρος ότι οι ενάγοντες ουδέποτε έδωσαν άδεια στους εναγόμενους να καλλιεργήσουν τα ακίνητά τους. Η μαρτυρία του εναγομένου 1 είναι γενικόλογη και αόριστη. Δεν αγγίζει τα επίδικα θέματα και δεν επιχειρεί να τα απαντήσει με σαφήνεια και ευθύτητα. Ας δούμε όμως καθετί σχετικό. Κατ' αρχάς ο εναγόμενος 1 αμφισβητεί ακόμη και αυτά τα αναφερόμενα ακίνητα στην αγωγή. Διαφέρουν, λέει, τα στοιχεία τούτων από τα στοιχεία αυτών που καλλιέργησε ο ίδιος. Η διαφορά που εντοπίζει είναι σε αυτόν τον αριθμό εγγραφής που επικαλείται η διευθύντρια των εναγόντων, ενώ το έγγραφο του Κ.Ο.Α.Π., που αποτελεί μέρος του τεκμηρίου 1, αρχίζει με τον αριθμό 1XX0 ή 1XX
  3. Ο ισχυρισμός του εναγομένου 1 ότι οι ενάγοντες αναφέρονται σε ακίνητα άλλα απ' εκείνα που έλαβε επιδότηση αμφισβητεί, συνεπαγωγικά και αυτή την ίδια την επέμβαση στα ακίνητα, εφόσον κατά αυτό τον τρόπο είναι που οι ενάγοντες επικαλούνται την επιδότηση. Εν τούτοις η αμφισβήτηση της επέμβασης δεν είναι δικογραφημένη. Οι ενάγοντες με σαφήνεια και καθαρότητα δικογράφησαν τα ακίνητα που ισχυρίζονται ότι οι εναγόμενοι επενέβησαν, λέγοντας ότι τα δικογραφημένα ακίνητα είναι αυτά δια τα οποία οι εναγόμενοι έλαβαν επιδότηση και ως εκ τούτου προκύπτει ότι επενέβησαν, εν τούτοις η υπεράσπιση δεν ισχυρίστηκε ότι δεν αναγνωρίζει είτε τα δικογραφημένα είτε τα ακίνητα δια τα οποία έλαβαν επιδότηση, ή ότι οι εναγόμενοι δεν επενέβησαν. Άλλη είναι η θέση της υπεράσπισης. Εν προκειμένω η δικογραφημένη εκδοχή της υπεράσπισης υποστηρίζει ότι υπήρξε προφορική συμφωνία για την εκμετάλλευση των ακινήτων των εναγόντων, δηλαδή αυτών που αναφέρονται στην αγωγή. Εν ολίγοις, εμμέσως δέχτηκε ότι καλλιέργησε τα ακίνητα που αναφέρονται στην αγωγή και με αυτό ως δεδομένο πρόταξε λόγους που θεωρεί ότι την απαλλάσσουν. Συνεπώς αναγνωρίζει την επέμβαση, εν τούτοις υποστηρίζει ότι δεν είναι παράνομη. Τα πιο πάνω αποκαλύπτουν ότι δεν αμφισβητείται η επέμβαση από την υπεράσπιση, ενώ δεδομένη είναι η δικονομική προσταγή βάσει του κ11 της Δ.19 και συνεπώς εφόσον οι εναγόμενοι δεν απέρριψαν, ρητά ή εμμέσως, τον ισχυρισμό των εναγόντων περί επέμβασης, αυτή θεωρείται ως μη αμφισβητηθείσα. Αυτή όμως η διαπίστωση είναι βαρύνουσας σημασίας εφόσον ένεκα τούτου δεν επιτρέπεται σήμερα αμφισβήτηση της θέσης που έστω εμμέσως έγινε αποδεκτή, δηλαδή ότι οι εναγόμενοι 1 και 2 καλλιέργησαν τα δικογραφημένα στην έκθεση απαίτησης ακίνητα των εναγόντων (βλ. Παπαγεωργίου ν. Κλάππα
(1991)1 Α.Α.Δ. 24). Συνεπώς η σχετική θέση του εναγομένου 1 κρίνεται εκτός δικογράφων και ως τέτοια απορρίπτεται. Εν πάση όμως περιπτώσει, σύγκριση του τεκμηρίου 2 στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων με το παράρτημα του Κ.Ο.Α.Π., δηλαδή αυτό που είναι μέρος του τεκμηρίου 1, δεν αποκαλύπτει διάσταση. Στον τίτλο των ακινήτων, δηλαδή το τεκμήριο 2, αναφέρεται ο αριθμός εγγραφής και η αναφορά κτηματικού σχεδίου, δηλαδή φύλλο, σχέδιο και τεμάχιο. Ως προς το δεύτερο σκέλος - αναφορά κτηματικού σχεδίου - δεν χωρεί αμφιβολία ότι τα εκεί αναφερόμενα στοιχεία εντοπίζονται και στα στοιχεία που δίδει ο μάρτυρας Σωκράτους, δηλαδή ο λειτουργός του Κ.Ο.Α.Π.. Η διαφορά άπτεται μόνο του πρώτου σκέλους. Είναι όμως προφανές ότι στα στοιχεία που ο Κ.Ο.Α.Π. παρέθεσε δεν μετέφερε τον αριθμό εγγραφής του ακινήτου. Αυτό όμως δεν διαφοροποιεί το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ο ισχυρισμός αφορά τα συγκεκριμένα τεμάχια που αναγράφονται στο εκεί αναφερόμενο φύλλο και σχέδιο. Αυτά τα στοιχεία, που στην ουσία προσδιορίζουν την ταυτότητα του κάθε ακινήτου, ταυτίζονται μεταξύ τίτλου (τεκμήριο 2) και παραρτήματος (τεκμήριο 1). Καταφαίνεται έτσι, και αποτελεί διαπίστωση μου, ότι τα ακίνητα που αναφέρονται στην έκθεση απαιτήσεως δεν είναι άλλα απ' αυτά που ο Κ.Ο.Α.Π. δηλώνει ότι δόθηκε επιδότηση στην εναγομένη 2 και αναφέρονται στο παράρτημα του τεκμηρίου 1. Δεν είναι όμως αυτός ο λόγος που η μαρτυρία του εναγομένου 1 αποκαλύπτεται μη πειστική και γενικόλογη. Εκείνο που ουσιωδώς πλήττει τη μαρτυρία του είναι η ευκολία με την οποία επικαλείται ονόματα προσώπων, συναντήσεις, συμφωνία και αποδείξεις πληρωμών, δίχως όμως να παρέχει λεπτομέρειες, όπως ημερομηνία και τόπο σύναψης της σύμβασης, τύπο και περιεχόμενο τούτης, ποσά που κατέβαλε και πότε, ή έστω να προσκομίσει τα έγγραφα που επικαλείται. Εντελώς γενικόλογα και αφηρημένα κατηγορεί τους ενάγοντες λόγω κάποιου XXXXX Ματθαίου, υποστηρίζοντας ότι αυτός του έδωσε άδεια και/ή συγκατάθεση να καλλιεργεί τα εν λόγω ακίνητα. Δεν παρουσίασε τούτη τη συγκατάθεση, δηλώνει όμως ότι για να λάβει επιδότηση από τον Κ.Ο.Α.Π. πρέπει εκεί να προσκόμισε τέτοια, εφόσον αυτό προέβλεπαν οι κανονισμοί. Υποδεικνύεται ότι ο ισχυρισμός περί γραπτής συμφωνίας και/ή συγκατάθεσης, δεν είναι παρά άλλη μια επινόηση του εναγομένου 1 που εμφανίστηκε μόλις στο στάδιο των ενόρκων δηλώσεων. Η δικογραφημένη υπεράσπιση των εναγομένων κάνει λόγο μόνο για προφορική συμφωνία (βλ. παράγραφο 4.1 της υπεράσπισης) και ποτέ προηγουμένως δεν έγινε αναφορά σε γραπτή συμφωνία ή εξουσιοδότηση. Διαπιστώνεται συνεπώς ότι η έσχατη αυτή εκδοχή του εναγομένου 1 αντίκειται της δικογραφημένης υπεράσπισης και είναι αυτό πρόσθετος λόγος δια να κριθεί αναξιόπιστος ο ισχυρισμός που σήμερα προβάλλεται (βλ. Χρίστου ν. Ηροδότου
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, 689). Παρ' όλα αυτά, έστω ότι η συμφωνία ήταν γραπτή, πότε καταρτίστηκε, ποια ακίνητα αφορούσε και για ποιο χρονικό διάστημα και ποιος την υπέγραψε εκ μέρους των εναγόντων. Ανανεωνόταν κατ' έτος ή ήταν για περισσότερα χρόνια; Η αόριστη θέση του εναγομένου 1 ότι κατείχε τέτοια συμφωνία αλλά σήμερα πλέον δεν την έχει στην κατοχή του, δεν μπορεί να γίνει πιστευτή χωρίς καμία απολύτως λεπτομέρεια. Δεν λέω ότι αδύνατο είναι το έγγραφο να απωλέσθηκε. Εν τούτοις αναμένετο, έστω στην απουσία του εγγράφου, να δώσει ο ίδιος λεπτομέρειες που θα φώτιζαν το περιεχόμενο τούτου και παράλληλα θα προσέδιδαν κύρος και αληθοφάνεια στον ισχυρισμό που σήμερα παρέμεινε γυμνός γεγονότων και κατ' επέκταση ανίκανος να πείσει. Έτι χειρότερη είναι η διαζευκτική τοποθέτηση του εναγομένου 1 περί ρητής και/ή εξυπακουόμενης συγκατάθεσης. Δύσκολο είναι να αντιληφθεί κανείς τι θέλει να πει ο εναγόμενος
  1. Είχε γραπτή συμφωνία ή όχι. Αν είχε τέτοια, που εν πάση περιπτώσει δεν προσκόμισε, δεν νοείται η συγκατάθεση να είναι οτιδήποτε άλλο από ρητή. Η αμφιβολία όμως που εμφιλοχωρεί στον ισχυρισμό λόγω της διάζευξης, αναδεικνύει ότι τα εκεί αναφερόμενα δεν τίθενται με σιγουριά, αλλά εν είδει εικασίας και υποθέσεως. Πλήττεται έτσι η αξιοπιστία του ισχυρισμού εφόσον άγνωστο παρέμεινε το κατά πόσο δόθηκε συγκατάθεση ή οι περιστάσεις ευλόγως οδηγούσαν σε τέτοιοι συμπέρασμα. Αν δε ισχύει το δεύτερο, ποιες είναι τούτες οι περιστάσεις, ώστε να διερευνηθεί η ορθότητα του ισχυρισμού. Όπως και να έχουν τα πράγματα η υπεράσπιση δεν πρόσφερε αναγκαίες λεπτομέρειες ώστε να διαλευκάνει την αχλύ που καλύπτει τους σχετικούς υπερασπιστικούς ισχυρισμούς. Ουσιώδες ακόμη είναι και ό,τι σχετικό του προσώπου με το οποίο ο εναγόμενος 1 συμφώνησε την ισχυριζόμενη εκμετάλλευση των ακινήτων. Ο εναγόμενος 1 επικαλείται κάποιον XXXXX Ματθαίου και πάλιν όμως αόριστα και χωρίς λεπτομέρειες. Δεν παραβλέπω ότι στη γραπτή αγόρευση ο συνήγορος των εναγομένων υπέδειξε ότι στις τελευταίες σελίδες του παραρτήματος στο τεκμήριο 1 αναγράφεται το όνομα XXXXX Ματθαίου, που φέρεται να έλαβε και αυτός εκταρική επιδότηση για κάποια ακίνητα των εναγόντων και υποστήριξε ότι αυτό καταδεικνύει τη σχέση τούτου με τους ενάγοντες. Με όλο το σεβασμό αλλά αυτή και μόνο η υπόδειξη στο στάδιο αγορεύσεων πόρρω απέχει απόδειξης. Δεν είναι απλώς η ταυτότητα του αναφερόμενου προσώπου αυτό που ενδιαφέρει. Απασχολεί και η σχέση του με τον εναγόμενο
  2. Πώς έτυχε και του παρουσιάστηκε ως διευθυντής των εναγόντων, ως ισχυρίζεται, και πώς τον έπεισε για την ιδιοκτησία των εν λόγω ακινήτων. Ήταν ή όχι διευθυντής των εναγόντων. Καίτοι ο εναγόμενος 1 αφήνει να νοηθεί ότι ήταν και επιπλέον προσθέτει ότι οι νυν διευθυντές των εναγόντων δεν κατείχαν αυτή τη θέση κατά τον επίδικο χρόνο, το έντυπο του Εφόρου Εταιρειών που προσκόμισε στο Δικαστήριο (τεκμήριο 2 στη δήλωση του εναγομένου 1) δεν επιβεβαιώνει τη θέση του. Αποκαλύπτει μόνο αλλαγή διευθυντών το 2006 και το 2009, δίχως όμως να πληροφορεί ποιοι ήταν τούτοι οι διευθυντές και ποιοι τους αντικατέστησαν. Παρ' όλα αυτά, αν αυτός ο XXXXX Ματθαίου διαδραμάτισε τόσο σημαντικό ρόλο και μάλιστα σε αυτόν κατέβαλλαν οι εναγόμενοι το συμφωνηθέν αντίτιμο, ως ισχυρίζονται, γιατί δεν τον κάλεσαν να μαρτυρήσει σχετικά ή στη χειρότερη των περιπτώσεων, δηλαδή αν εξαπατήθηκαν από αυτόν, γιατί δεν προέβησαν σε διαδικασία ειδοποίησης τριτοδιαδίκου. Η βολική, εν τούτοις αόριστη, παράθεση κάποιου ονόματος, δίχως λεπτομέρειες για την ταυτότητά του, το ρόλο του στην υπόθεση, αλλά και τη συμφωνία που ο εναγόμενος 1 διατείνεται ότι είχε μαζί του, δεν μπορεί να πείσει, ιδιαίτερα όταν κανένα στοιχείο και/ή λεπτομέρεια δόθηκε στο Δικαστήριο σε σχέση με τις ισχυριζόμενες πληρωμές που διενεργήθηκαν για τη χρήση των επίδικων ακινήτων. Εν όψει όλων των ανωτέρω η μαρτυρία του εναγομένου 1 απορρίπτεται ως υστεροκατασκευασμένη, αναξιόπιστη και μη αποδίδουσα τα αληθή γεγονότα. Η αξιόπιστη μαρτυρία και συγκεκριμένα η μαρτυρία της διευθύντριας των εναγόντων καθώς και του λειτουργού του Κ.Ο.Α.Π., Σωκράτους, αποκαλύπτει ότι κατά πάντα ουσιώδη χρόνο τα ακίνητα που αναφέρονται στην έκθεση απαιτήσεως ήταν ιδιοκτησίας των εναγόντων, σχετικοί είναι και οι τίτλοι ιδιοκτησίας τεκμήριο 2 στη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων και περιπλέον, ότι είναι αυτά δια τα οποία τα έτη 2008 με 2015 η εναγομένη 2 ζήτησε εκταρική επιδότηση και ο Κ.Ο.Α.Π. της έδωσε τέτοια. Ο δε εναγόμενος 1 καλλιέργησε τα εν λόγω ακίνητα, όπως άλλωστε παραδέχεται και ο ίδιος. Από την αξιόπιστη μαρτυρία της διευθύντριας των εναγόντων καθίσταται σαφές ότι ουδέποτε συγκατατέθηκαν δια την καλλιέργεια τούτων από οιονδήποτε των εναγομένων. Τέλος, η μαρτυρία του Σωκράτους, δηλαδή του λειτουργού του Κ.Ο.Α.Π., και συγκεκριμένα το παράρτημα 1 στο τεκμήριο 1 στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων, αποκαλύπτει ότι για το σύνολο των επιδίκων ετών, 2008 έως 2015, καλλιεργήθηκαν 104,7 δεκάρια και αυτά είναι που αφορά η επιδότηση που αιτήθηκε και έλαβε η εναγομένη
  3. Τέλος, αποτελεί διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι οι ενάγοντες μόλις την 31/03/2017 πληροφορήθηκαν την επέμβαση των εναγομένων στα ακίνητα τους, όταν έλαβαν την επιστολή ημερομηνίας 31/03/2017 από τον Κ.Ο.Α.Π. (αποτελεί μέρος του τεκμηρίου 1). Αμέσως απαίτησαν από τους ενάγοντες την αποζημίωση που αξιώνεται (βλ. επιστολή ημερομηνίας 24/05/2017 - τεκμήριο 4), εν τούτοις οι τελευταίοι δεν κατέβαλαν οιονδήποτε ποσό. Για τα έτη 2016 με 2018 η ενοικιαστική αξία των εν λόγω ακινήτων ανέρχετο σε €35 ανά δεκάριο. Ο μάρτυρας Καλλίνος ενοικιάζει ακίνητα των εναγόντων από το 2016 προς €15 ανά δεκάριο. Αυτό δε είναι το ενοίκιο που καταβάλλει τα τελευταία 10 χρόνια σε σχέση με ακίνητα που ενοικιάζει και καλλιεργεί στην περιοχή. Το άρθρο 43 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, εναργώς προσδιορίζει τι εστί παράνομη επέμβαση. Μεταξύ άλλων το αδίκημα διαπράττεται με παράνομη παρέμβαση στην ιδιοκτησία αυτή από οποιοδήποτε πρόσωπο. Ανάλογη εν προκειμένω ερμηνεία αποδίδεται και στους Halsbury's The Laws of England, 3η έκδοση, τόμος 38, όπου στη σελίδα 739, κάτω από τον τίτλο What Constitutes Trespass to Land, αναφέρεται ότι· «
  4. Unlawful entry. Every unlawful entry by one person on land in the possession of another is a trespass for which an action lies, although no actual damage is done. A person trespasses upon land if he wrongfully sets foot on, or rides or drives over, it.». Σχετική είναι και η υπόθεση Αρχιμανδρίτης Σεβαστιανός Σταύρου κ.α. ν. Ιεράς Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Αβδελλερού Λάρνακος δια της Ηγουμένης Αυτής Μαρκέλλας Μοναχής
(2014)1A Α.Α.Δ. 319, που επικαλούνται οι εναγόμενοι, όπου στη σελίδα 328 αναφέρθηκε ότι· « Θεωρούμε ότι το πρωτόδικο δικαστήριο, με όλο τον προσήκοντα σεβασμό, έσφαλε αναφορικά με το ζήτημα της κατοχής της επίδικης ακίνητης ιδιοκτησίας κατά τον ουσιώδη χρόνο. Είναι θεμελιωμένο ότι το αδίκημα της παράνομης επέμβασης που προνοείται από το Άρθρο 43
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου στρέφεται εναντίον της κατοχής ακίνητης περιουσίας και σκοπός του είναι η προστασία τέτοιας κατοχής, όπως λέχθηκε και στην υπόθεση Adamou v. Christofi
(1974)1 C.L.R. 100.» Εν ολίγοις, το αδίκημα αφορά την κατοχή και όχι την κυριότητα του ακινήτου και με εξαίρεση την περίπτωση που υπάρχει πρόκληση ζημίας στην περιουσία ή η επέμβαση έχει μόνιμο χαρακτήρα, ενάγων είναι ο κάτοχος της περιουσίας και όχι ο ιδιοκτήτης (βλ. Λάμπρου κ.α. ν. Κεφάλα κ.α.
(2000)1Γ Α.Α.Δ. 1516, 1527). Οι εναγόμενοι διατείνονται στην αγόρευση ότι εδώ η κατοχή των ακινήτων από τους ενάγοντες αμφισβητείται, λόγω του ότι κατά πάντα ουσιώδη χρόνο κάτοχος τούτων ήταν ο αναφερόμενος στη μαρτυρία του εναγόμενου 1 XXXXX Ματθαίου. Χωρίς περιστροφές απαντώ ότι η δικογραφημένη υπεράσπιση των εναγομένων δεν υποστηρίζει τη θέση ότι κάποιο άλλο πρόσωπο ήταν κάτοχος των εν λόγω ακινήτων. Ό,τι αναφέρεται εκεί είναι πως νόμιμα οι εναγόμενοι επέμβηκαν στα ακίνητα, καθ' ότι είχαν εξουσιοδότηση από διευθυντή των εναγόντων. Εξ ου και στη μαρτυρία του εναγομένου 1 το περί ου ο λόγος πρόσωπο (XXXXX Ματθαίου) χαρακτηρίζεται ως διευθυντής και αντιπρόσωπος των εναγόντων και η όλη μαρτυρία συνίσταται σε συγκατάθεση των εναγόντων και όχι τρίτου. Αποκαλύπτεται συνεπώς ότι δεν προκύπτει αμφισβήτηση της κατοχής των ακινήτων από τους ενάγοντες και ούτε συνάγεται ισχυρισμός ότι τρίτο πρόσωπο ήταν κατά πάντα ουσιώδη χρόνο κάτοχος των ακινήτων. Ως εκ τούτου καταλήγω ότι η κατοχή των επίδικων ακινήτων από τρίτο πρόσωπο ουδέποτε κατέστη επίδικο ζήτημα. Παρ' όλα αυτά, υποδεικνύεται ότι στο σύγγραμμα Halsbury's The Laws of England, πιο πάνω, αυτή τη φορά στη σελίδα 743, αναφέρεται σχετικά ότι· « 1212. Actual possession. Actual possession is a question of fact (q): it consists of two elements, the intention to possess the land and the exercise of control over land to the exclusion of other person.» Στη δοσμένη περίπτωση καθοριστικό ρόλο δια την έκβαση του εν λόγω ισχυρισμού διαδραματίζει και η προηγηθείσα αξιολόγηση. Η μαρτυρία του εναγομένου 1 κρίθηκε αναξιόπιστη. Οι δε ισχυρισμοί του σε σχέση με το αναφερόμενο πρόσωπο (XXXXX Ματθαίου) απορρίφθηκαν ως αναληθείς. Συνεπώς η απορριφθείσα μαρτυρία του εναγομένου 1 δεν μπορεί να αποτελέσει πηγή εξαγωγής ευρήματος. Άλλη μαρτυρία δεν προσκομίστηκε που να επικαλείται τούτο το πρόσωπο και να υπαινίσσεται, έστω, κατοχή των ακινήτων από αυτό. Συνεπώς λόγω και της απόρριψης της μαρτυρίας του εναγομένου 1 η σχετική θέση ούτως ή άλλως δεν επιτυγχάνει και απορρίπτεται. Μοναδικό συμπέρασμα που προκύπτει από την αξιόπιστη μαρτυρία και συγκεκριμένα τη μαρτυρία της διευθύντριας των εναγόντων, είναι πως κατά πάντα ουσιώδη για την αγωγή χρόνο ιδιοκτήτες των επίδικων ακινήτων ήταν οι ενάγοντες και περαιτέρω, «επομένως αυτοί είναι νόμιμοι κάτοχοί τους», όπως το έθεσε η μάρτυρας. Στους Halsbury's The Laws of England πιο πάνω, αναφέρεται ότι «If, however, land is vacant, the owner has sufficient possession to sue in trespass» (σελίδα 745). Περιπλέον, στην υπόθεση Γλυκύς ν. Ιεράς Μονής Μαχαιρά
(1999)1Α Α.Α.Δ. 654, 659, υπεδείχθη ότι· « Η απόδειξη ιδιοκτησίας αποτελεί εκ πρώτης όψεως απόδειξη κατοχής εκτός αν προκύπτει από μαρτυρία ότι την κατοχή την έχει άλλος: βλ. Hebbert v. Thomas & Another [1835] 149 E.R. 1329, 1330.» Στην υπό κρίση περίπτωση διαπιστώνεται ότι η αξιόπιστη μαρτυρία δεν απεκάλυψε κατοχή από τρίτο πρόσωπο, ενώ γεγονός είναι ότι κατά πάντα ουσιώδη χρόνο οι ενάγοντες ήταν ιδιοκτήτες. Για όλους τους πιο πάνω λόγους καταλήγω ότι για κάθε ουσιώδη χρόνο που αφορά η αγωγή, κάτοχοι των επιδίκων ακινήτων ήταν οι ιδιοκτήτες τούτων, δηλαδή οι ενάγοντες. Απομένει πλέον να διερευνηθεί αυτή καθ' εαυτή η παρέμβαση. Είναι η θέση της υπεράσπισης ότι δεν αποδείχθηκε παρέμβαση για την εναγομένη 2 και συνεπώς το Δικαστήριο πρέπει να απορρίψει την αγωγή στην έκταση που την αφορά. Με αυτή τη θέση δεν μπορώ να συμφωνήσω. Αδιαμφισβήτητη και δεδομένη είναι η μαρτυρία του λειτουργού του Κ.Ο.Α.Π. ότι το πρόσωπο που αποτάθηκε για εκταρική επιδότηση δεν είναι ο εναγόμενος 1 αλλά η εναγομένη 2. Συνεπώς η εναγομένη 2 είναι εκείνη που παρουσιάστηκε ως καλλιεργητής των εν λόγω ακινήτων και αυτή η διαπίστωση δεν επιτρέπει άλλο συμπέρασμα πλην του ότι και αυτή επενέβη στο ακίνητο. Από την άλλη ο εναγόμενος 1 παραδέχεται ότι καλλιέργησε τα ακίνητα. Ως εκ των διαπιστωθέντων ενεργειών των εναγομένων και με δεδομένο ότι ουδεμία αξιόπιστη μαρτυρία θέλει τους εναγόμενους να λαμβάνουν εξουσιοδότηση για την παρέμβαση ή να καταβάλλουν οιονδήποτε αντίτιμο, οι εναγόμενοι 1 και 2 κρίνονται ένοχοι διάπραξης του αδικήματος του άρθρου 43 του Κεφ. 148, εφόσον η καλλιέργεια των εν λόγω ακινήτων δεν ήταν τίποτα άλλο από παράνομη. Απομένει τώρα να εξεταστεί η ζημία που οι ενάγοντες επικαλούνται ότι υπέστησαν. Σχετική κρίνεται η υπόθεση Adrian Holdings Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας δια του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(1998)1Γ Α.Α.Δ. 1836, 1843, στην οποία αναφέρθηκε ότι· « Όπου αποδεικνύεται παράνομη κατοχή ακινήτου το μέτρο αποζημιώσεων είναι η αγοραία ενοικιαστική αξία του ακινήτου και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από τη χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη. Το κριτήριο είναι αντικειμενικό, αλληλένδετο με την ενοικιαστική αξία της περιουσίας (Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 882). Η καταβολή αποζημιώσεων με βάση τις πιο πάνω αρχές επιβάλλεται, έστω και αν ο ιδιοκτήτης δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο ίδιος την περιουσία ή να την ενοικιάσει (Γενικός Εισαγγελέας ν. Bahchecioglou και Άλλος,
(1998)1 Α.Α.Δ. 426 όπου γίνεται αναφορά σχετικά με το θέμα στην Strand Electric and Engineering Co. Ltd v. Brisford Ltd [1952] 1 All E.R. 796). Οι εφεσείοντες προσβάλλουν το εύρημα ότι απέτυχαν να αποδείξουν απώλεια ή ζημιά και παραθέτουν σειρά αποφάσεων που ασχολούνται με το θέμα των αποζημιώσεων. Μεταξύ άλλων αναφέρονται και στο πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Swordheath Properties Ltd v. Tabet and Others [197] 1 All E.R. p.240 στη σελ.242: "It appears to me to be clear, both as a matter of principle and of authority, that in a case of this sort the plaintiff, when he has established that the defendant has remained on as a trespasser in residential property, is entitled, without bringing evidence that he could or would have let the property to someone else in the absence of the trespassing defendant, to have as damages for the trespass the value of the property as it would fairly be calculated, and, in the absence of anything special in the particular case it would be the ordinary letting value of the property that would determine the amount of damages." Σε μετάφραση: "Φαίνεται ότι είναι καθαρό, ότι τόσο ως θέμα αρχής αλλά και αυθεντιών, σε υπόθεση αυτού του είδους ο ενάγων, όπου αποδεικνύει ότι ο εναγόμενος παραμένει παράνομα σε ακίνητη ιδιοκτησία, δικαιούται, χωρίς να παρουσιάσει μαρτυρία ότι θα μπορούσε ή ότι επροτίθετο να ενοικιάσει την ιδιοκτησία σε κάποιον άλλον αν δεν την κατείχε παράνομα ο εναγόμενος, να ανακτά ως αποζημιώσεις από την παράνομη επέμβαση την αξία της περιουσίας όπως θα μπορούσε δίκαια να υπολογιστεί. και, στην απουσία ειδικών περιστάσεων η συνήθης ενοικιαστική αξία της ιδιοκτησίας θα αποφάσιζε το ποσό των αποζημιώσεων". Περαιτέρω, αναφέρθηκαν και στην υπόθεση Inverugie Investments Ltd v. Hackett [1995] 3 All E.R. 841, από την οποία παραθέτουμε σχετικό απόσπασμα από τη σελ. 845: "In Stoke-on-Trent City Council v W & J Wass Ltd [1988] 3 All E.R. 394 at 402, [1988] 1 W.L.R. 1406 at 1416 Nicholls LJ called the underlying principle in these cases the "user principle". The plaintiff may not have suffered any actual loss by being deprived of the use of his property. But under the user principle he is entitled to recover a reasonable rent for the wrongful use of his property by the trespasser. Similarly, the trespasser may not have derived any actual benefit from the use of the property. But under the user principle he is obliged to pay a reasonable rent for the use which he has enjoyed." Σε μετάφραση: "Στην υπόθεση Stoke-on-Trent City Council v. W & J Wass Ltd
(1988)3 All ER 394 στην 402,
(1988)1 WLR 1406 στη 1416 ο Nicholls LJ κατονόμασε την αρχή σε τέτοιες υποθέσεις ως την "αρχή χρήσης". Ο ενάγων μπορεί να μην έχει υποστεί οποιαδήποτε πραγματική απώλεια με το να στερηθεί της χρήσης της περιουσίας του. Αλλά κάτω από την αρχή χρήσης δικαιούται να ανακτήσει ένα λογικό ενοίκιο για την παράνομη χρήση της περιουσίας του από τον παρανόμως επεμβαίνοντα. Παρομοίως, εκείνος που επεμβαίνει παράνομα μπορεί να μην έχει αποκομίσει οποιοδήποτε πραγματικό όφελος από την χρήση της περιουσίας. Αλλά κάτω από την αρχή χρήσης υποχρεούται να πληρώσει εύλογο ενοίκιο για τη χρήση της οποίας επωφελήθηκε."». Σε σχέση με αυτή τη ζημία οι ενάγοντες κάλεσαν δύο μάρτυρες. Ο πρώτος είναι ο εκτιμητής Τιμοθέου. Γεγονός είναι ότι η εκτίμησή του δεν αφορά τα επίδικα έτη, αλλά τα έτη 2016 μέχρι
  1. Υπό αυτή τη θεώρηση του πράγματος αυτή η πτυχή της μαρτυρίας δεν είναι βοηθητική ως μαρτυρία πραγματογνώμονα, υπό την έννοια ότι δεν συνιστά εκτίμηση για τα επίδικα έτη. Άλλωστε ο ίδιος ο εκτιμητής αναφέρει ότι μια παράμετρος που εκτιμάται είναι η χρονική στιγμή στην οποία αντιστοιχούν τα συγκριτικά στοιχεία, κάτι που εδώ ελλείπει για τα έτη 2008-
  2. Εν τούτοις οι ενάγοντες προσκόμισαν και τη μαρτυρία του Καλλίνου, που ως έχει ήδη υποδειχθεί δεν αμφισβητήθηκε αλλά ούτε και απαντήθηκε, δοθέντος ότι ο εναγόμενος 1 δεν αντέτεινε οτιδήποτε σε σχέση με την αγοραία ενοικιαστική αξία των επίδικων ακινήτων. Απλώς υποστήριξε ότι η μαρτυρία του Καλλίνου δεν είναι ικανοποιητική απόδειξη. Εν τούτοις αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Καλλίνος εδώ και 10 έτη ενοικιάζει ακίνητα στην περιοχή για τον ίδιο σκοπό που οι εναγόμενοι 1 και 2 παρενέβησαν στα ακίνητα των εναγόντων, δηλαδή για καλλιέργεια και καταβάλλει ενοίκιο €15 ανά δεκάριο. Προστίθεται ότι αυτή τη θέση την υιοθετεί και ο εκτιμητής Τιμοθέου. Μπορεί μεν η θέση του αυτή να μην αποτελεί απόρροια επιστημονικής εκτίμησης, προκύπτει όμως ότι από την εμπειρία του σε προηγούμενες υποθέσεις και την επιθεώρηση των επίδικων ακινήτων το αγοραίο και/ή εύλογο ετήσιο ενοίκιο για την περίοδο 2008 με 2015, υπερέβαινε το ποσό των €
  3. Όπως υποδεικνύεται στην υπόθεση Adrian Holdings, πιο πάνω, με παραπομπή στην υπόθεση Swordheath Properties Ltd, ζητούμενο δεν είναι το κατά πόσο ο διάδικος, εδώ οι ενάγοντες, μπορούσε ή επιθυμούσε να ενοικιάσει το ακίνητό του, αλλά ποια είναι η ενοικιαστική αξία τούτου. Περί αυτού η μαρτυρία του Καλλίνου αφενός και η θέση του εκτιμητή αφετέρου, δεν απαντήθηκε από τους εναγομένους 1 και 2, δηλαδή δεν αντέτειναν οτιδήποτε διαφορετικό και ούτε ισχυρίστηκαν ότι η μαρτυρία των δύο αυτών μαρτύρων δεν είναι ορθή. Η γενική τοποθέτηση του εναγομένου 1 στην παράγραφο 22.7 «Το ότι οι Ενάγοντες σήμερα ενοικιάζουν άλλα τεμάχια στην τιμή των €15,00 το εκτάριο, δεν σημαίνει πως η ενοικιαστική αξία των ακινήτων το 2008 ήταν τέτοια», ο οποίος ούτως ή άλλως κρίθηκε αναξιόπιστος, δεν τέθηκε ως γεγονός, αλλά εν είδει συμπεράσματος και αγόρευσης. Από την άλλη η μαρτυρία του Καλλίνου οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τα τελευταία 10 έτη αυτό όντως ήταν το αγοραίο ενοίκιο για ακίνητα προς το σκοπό καλλιέργειας, εξού και αυτό κατέβαλλε και εξακολουθεί να καταβάλλει ο ίδιος. Στην υπόθεση Ελπίδα Ερωτοκρίτου Χρυσοχού ν Turkish Bank Ltd (Turk Bankasi Ltd)
(2010)1Γ Α.Α.Δ. 1894, που επίσης κρίθηκε στη βάση του άρθρου 43 του Κεφ. 148, αποφασίστηκε ότι ενοικιαστική αξία του ακινήτου που βρίσκετο σε περιοχή κατεχόμενη από τον τουρκικό στρατό ήταν το αρχικό ενοίκιο που είχε συμφωνηθεί μετά της ενάγουσας/εφεσείουσας και άλλου ενοικιαστή που εν τω μεταξύ εγκατέλειψε το ακίνητο λόγω της τουρκικής εισβολής, πλέον ετήσια αύξηση, που εκεί καθορίστηκε σε 4%. Στον Clerk & Lindsell on Torts, 12η έκδοση, παράγραφο 1173, αναφέρεται ότι· « In such case the damages recoverable will be the price which a reasonable man would be willing to pay for the right of user. If the trespass consists in using a right of way over the land, the measure of damages is the usual charge for a way-leave in the district.» Στο ίδιο σύγγραμμα, αυτή τη φορά στην 20η έκδοση, παράγραφο 19-64, αναφέρεται ότι· « Again, where residential property has been occupied wrongfully the claimant may sue for the ordinary value.» Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι σε υποθέσεις αυτού του είδους η αποζημίωση που επιδικάζεται, και με αυτό εννοώ άλλη από ονομαστική, δεν εμπίπτει στις ειδικές αποζημιώσεις με την αυστηρή έννοια. Αυτό γιατί η παράνομη επέμβαση δικαιολογεί καταβολή αποζημίωσης ακόμη και εκεί που δεν διαπιστώνεται ζημία (βλ. Clerk & Lindsell, πιο πάνω, παράγραφο 1172). Συνεπώς δεν αποδεικνύεται πραγματική (actual) ζημία. Είναι σε αυτή τη βάση που στην υπόθεση Inverugie Investments Ltd v. Hackett
(1995)3 All ER 841, 845 αναφέρθηκε ότι· « It is sometimes said that these cases are an exception to the rule that damages in tort are compensatory. But this is not necessarily so. It depends how widely one defines the 'loss' which the plaintiff has suffered. As the Earl of Halsbury LC pointed out in Mediana (owners) v Comet (owners), The Mediana [1900] AC 113 at 117, [1900-3] All ER Rep 126 at 129, it is no answer for a wrongdoer who has deprived the plaintiff of his chair to point out that he does not usually sit in it or that he has plenty of other chairs in the room. In Stoke-on-Trend City Council v W&J Wass LTd [1988] 3 ALL ER 394 at 402, [1988] 1WLR 1406 at 1416 Nicholls LJ called the underlying principle in these cases the 'user principle'. The plaintiff may not have suffered any actual loss by being deprived of the use of his property. But under the user principle he is entitled to recover a reasonable rent for the wrongful use of his property by the trespasser. Similarly, the trespasser may not have derived any actual benefit from the use of the property. But under the user principle he is obliged to pay a reasonable rent for the use which he has enjoyed. The principle need not be characterised as exclusively compensatory, or exclusively restitutionary; It combines elements of both.» Επαναλαμβάνεται ότι στη δοσμένη περίπτωση ενώπιον του Δικαστηρίου τέθηκε η μαρτυρία του Καλλίνου. Είναι τούτος γεωργός με τριάντα τόσα χρόνια εμπειρίας. Τα 10 τελευταία έτη ενοικιάζει ακίνητα από τους ενάγοντες με σκοπό την καλλιέργεια. Το ενοίκιο που καταβάλλει είναι αυτό των €15. Μάλιστα αυτός ο ισχυρισμός του, δηλαδή ότι αυτό είναι το ενοίκιο που καταβάλλει, δεν αμφισβητήθηκε από τους εναγομένους. Υπό το φως όλων των πιο πάνω και στην έκταση που εδώ ενδιαφέρει κρίνω ότι η αναντίλεκτη, αναμφισβήτητη και αξιόπιστη μαρτυρία του Καλλίνου, συνιστά επαρκή απόδειξη πως το εύλογο και αγοραίο ενοίκιο ακινήτων της ευρύτερης περιοχής προς αυτόν ακριβώς το σκοπό, δηλαδή την καλλιέργεια, είναι αυτό το ελάχιστο ποσό των €15 ανά δεκάριο, ποσό πολύ μικρότερο από την εκταρική επιδότηση που ο Σωκράτους ανέφερε ότι χορηγείται, δηλαδή €30 με €40 ανά δεκάριο. Μπορεί να λεχθεί ότι εδώ ο Καλλίνος υπέχει το ρόλο αυτού του λογικού και συνετού προσώπου που είναι πρόθυμο να ενοικιάσει το ακίνητο, και όντως το έχει ενοικιάσει στην αγοραία και/ή εύλογη ενοικιαστική του αξία, γεγονός που δεν αμφισβητήθηκε, δηλαδή ότι καταβάλλει €15 ετησίως. Αυτή λοιπόν η ενοικιαστική αξία, εν προκειμένω €15 ανά δεκάριο ετησίως, καθίσταται και εύρημα του Δικαστηρίου. Εν ολίγοις, δέχομαι ότι το ετήσιο αγοραίο και/ή εύλογο ενοίκιο των επίδικων ακινήτων για τα έτη 2008-2015 ήταν αυτό των €15 ανά δεκάριο. Πέραν των πιο πάνω η υπεράσπιση διατείνεται ότι είναι άδικο για τους εναγόμενους να κριθούν ένοχοι τόσο παλαιού αδικήματος. Σημειώνεται ότι η υπεράσπιση δεν δικογραφεί με σαφήνεια κατά πόσο επικαλείται laches ή παραγραφή. Όπως και να έχουν τα πράγματα η εισήγηση της υπεράσπισης δεν ευσταθεί. Απαντάται εν προκειμένω από τα λεχθέντα στην υπόθεση Κοινοτικό Συμβούλιο Παλαιόμυλου ν. Έλλης Μιχαήλ Κτωρίδη
(2007)1Α Α.Α.Δ. 204, 208, όπου υπεδείχθη ότι· « Θέμα παραγραφής δεν τίθεται. Εξ άλλου το αστικό αδίκημα της παράνομης επέμβασης είναι συνεχές και η παράνομη επέμβαση στο κτήμα της εφεσίβλητης εξακολουθεί να υφίσταται.» Στη δοσμένη περίπτωση η επέμβαση των εναγομένων 1 και 2 διήρκησε από το 2008 μέχρι και το
  1. Βεβαίως δεν παραγνωρίζεται ότι όπως διεπιστώθη από την αξιόπιστη μαρτυρία της διευθύντριας των εναγόντων, μόλις την 31/03/2017 πληροφορήθηκαν την επέμβαση όταν έλαβαν τη σχετική επιστολή από τον Κ.Ο.Α.Π. (βλ. τεκμήριο 1). Ακολούθησε γραπτή απαίτηση που απέστειλαν στους εναγόμενους δια καταβολή αποζημίωσης (τεκμήριο 4, επιστολή ημερομηνίας 24/05/2017), εν τούτοις οι εναγόμενοι 1 και 2 δεν συμμορφώθηκαν με το τεκμήριο
  2. Εν τέλει την 21/09/2017 καταχωρίστηκε η αγωγή. Κάτω από αυτές τις περιστάσεις δεν νοείται εύρημα καθυστέρησης της αγωγής, όπως ούτε και παραγραφής, εφόσον το αδίκημα ολοκληρώθηκε το 2015 και η αγωγή καταχωρίστηκε πριν την έλευση τριετίας που είναι ο χρόνος παραγραφής του αδικήματος της παράνομης επέμβασης (βλ. άρθρο 68(δ) του Κεφ. 148). Βάσει όλων των ανωτέρω και με δεδομένο το εύρημα του Δικαστηρίου ότι οι εναγόμενοι 1 και 2 για το σύνολο των ετών μεταξύ 2008 με 2015 καλλιέργησαν 104,7 δεκάρια των εναγόντων, χωρίς την άδεια και συγκατάθεση τούτων, ενέργεια που συνιστά παράνομη επέμβαση, καταλήγω ότι υποχρεούνται να καταβάλουν, εν είδει αποζημιώσεως, το ποσό των €1.570,50, το οποίο προκύπτει από την ενοικιαστική αξία των εν λόγω ακινήτων, δηλαδή €15 ανά δεκάριο. Ως εκ τούτου εκδίδεται απόφαση υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων 1 και 2, κεχωρισμένως και/ή αλληλεγγύως, για το ποσό των €1.570,50 πλέον νόμιμο τόκο από καταχωρίσεως της αγωγής και δικηγορικά έξοδα ως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ)..................................... Λ.Α. Παντελή, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.