← Κύπρος

ΝΙΚΑΡΙΣ ΛΙΜΙΤΕΔ ν. WHEATLAND LTD, Αρ. Αγωγής: 3442/17, 31/10/2019

ΝΙΚΑΡΙΣ ΛΙΜΙΤΕΔ ν. WHEATLAND LTD, Αρ. Αγωγής: 3442/17, 31/10/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A493 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Λ. Α. Παντελή, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3442/17 Μεταξύ: ΝΙΚΑΡΙΣ ΛΙΜΙΤΕΔ (ΗΕ 8913) Ενάγοντες και WHEATLAND LTD (ΗΕ 346589) Εναγόμενους --------------------- 31 Οκτωβρίου 2019 Για Ενάγοντες: κος Α. Χ" Ιωάννου Για Καθ' ων η αίτηση: κα Χριστοδουλίδου ΑΠΟΦΑΣΗ Σύμφωνα με την έκθεση απαιτήσεως οι ενάγοντες είναι εγγεγραμμένη εταιρεία ιδιοκτήτρια τριών ακινήτων στην Λευκωσία. Τα εν λόγω ακίνητα φέρουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά στοιχεία· Α) Αριθμός εγγραφής 4XX4, Φύλλο 29, Σχέδιο 19, αρ. τεμαχίου 5X

  1. Β) Αριθμός εγγραφής 5XX1, Φύλλο 29, Σχέδιο 19, αρ. τεμαχίου 5X
  2. Γ) Αριθμός εγγραφής 8XX2, Φύλλο 29, Σχέδιο 27, αρ. τεμαχίου X
  3. Για χάριν ευκολίας στη συνέχεια τα τρία τεμάχια θα αναφέρονται όλα μαζί ως ακίνητα. Στην έκθεση απαιτήσεως αναφέρεται ότι οι εναγόμενοι επίσης είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, εγγεγραμμένη στην Κύπρο. Κατά τη διάρκεια του έτους 2016 οι εναγόμενοι επέμβηκαν παράνομα στα επίδικα ακίνητα των εναγόντων, χωρίς τη συγκατάθεση ή άδεια ή έγκριση τούτων και χωρίς την ύπαρξη οποιασδήποτε σύμβασης μεταξύ τους και καλλιέργησαν κριθάρι. Περιπλέον, αποτάθηκαν στον Κυπριακό Οργανισμό Αγροτικών Πληρωμών (στην συνέχεια Κ.Ο.Α.Π.) και έλαβαν εκταρική επιδότηση. Είναι η θέση των εναγόντων ότι το αγοραίο και ή εύλογο ενοίκιο των εν λόγω ακινήτων ανέρχεται σε €15 το δεκάριο ετησίως και ως εκ τούτου από την παράνομη επέμβαση των εναγομένων υπέστησαν ζημία ίσης αξίας την οποία απαιτούν. Πρόσθετα οι ενάγοντες διατείνονται πως οι εναγόμενοι κατέστησαν αδίκως πλουσιότεροι σε βάρος τους. Είναι η θέση των εναγόντων ότι για το έτος 2016 οι εναγόμενοι καλλιέργησαν συνολικά 17,10 δεκάρια. Η δε ζημία για το σύνολο των δεκαρίων που καλλιεργήθηκαν χωρίς την άδεια των εναγόντων, ανέρχεται σε €256,
  4. Την 28/12/2016 οι ενάγοντες απέστειλαν επιστολή στον Κ.Ο.Α.Π. και ζήτησαν πληροφορίες σε σχέση με τα επίδικα ακίνητα. Την 31/03/2017 έλαβαν απάντηση ότι στους εναγόμενους δόθηκε εκταρική επιδότηση σε σχέση με τα εν λόγω ακίνητα. Ακολούθως, την 24/05/2017 κάλεσαν τους εναγόμενους να τους καταβάλουν το ποσό των €256,50, αλλά αυτοί δεν ανταποκρίθηκαν. Στην υπεράσπιση οι εναγόμενοι υποστηρίζουν ότι υπήρχε προφορική συμφωνία μεταξύ του διευθυντή των εναγόντων και του διευθυντή των εναγομένων για εκμετάλλευση των εν λόγω χωραφιών και ως εκ τούτου καμία παράνομη επέμβαση δεν επισυνέβη. Περιπλέον, ισχυρίζονται ότι για τη χρήση και/ή εκμετάλλευση των χωραφιών των εναγόντων πλήρωσαν και ή εξόφλησαν τούτους και συνεπώς ουδέν ποσό τους οφείλουν. Μάλιστα επιφυλάσσονται να προσκομίσουν σχετικές αποδείξεις και καλούν τους ενάγοντες σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους. Περαιτέρω, είναι η θέση των εναγομένων ότι η αγωγή συνιστά εκ των υστέρων σκέψη για αποκόμιση αδικαιολόγητου οφέλους σε βάρος τους. Διατείνονται ακόμη ότι ουδέποτε οχλήθηκαν και ή ενημερώθηκαν και ή πληροφορήθηκαν από τους ενάγοντες για οποιοδήποτε οφειλόμενο υπόλοιπο. Τέλος, διατείνονται ότι το ποσό των €15 που οι ενάγοντες αναφέρουν στην έκθεση απαιτήσεως δεν ανταποκρίνεται στο πραγματικό αγοραίο και ή εύλογο ενοίκιο. Σε απάντηση της υπεράσπισης οι ενάγοντες απορρίπτουν τους ισχυρισμούς των εναγομένων και ισχυρίζονται ότι ουδέποτε οι εναγόμενοι τους πληροφόρησαν ότι χρησιμοποιούσαν και ή εκμεταλλεύονταν τα χωράφια τους, δεν γνώριζαν τούτο το γεγονός και δεν γνωρίζουν προσωπικά τους εναγομένους. Επαναλαμβάνουν ότι την 24/05/2017 έστειλαν επιστολή στους εναγόμενους και τους ζήτησαν να πληρώσουν το επίδικο ποσό, εν τούτοις οι εναγόμενοι δεν συμμορφώθηκαν. Η ακροαματική εκδίκαση εξελίχθηκε δυνάμει των διατάξεων της Δ.30 κ.6 και ως εκ τούτου αμφότερες οι πλευρές προσκόμισαν ένορκες δηλώσεις προς υποστήριξη των ισχυρισμών τους. Η πλευρά των εναγόντων καταχώρισε 4 ένορκες δηλώσεις, ενώ η υπεράσπιση καταχώρισε μία μόνο ένορκη δήλωση. Ας δούμε λοιπόν σε τι συνίσταται η μαρτυρία κάθε πλευράς. Η μάρτυρας XXXXX Χρυσοστόμου Γιωργαλλίδου αναφέρει ότι είναι διευθύντρια των εναγόντων και ότι γνωρίζει προσωπικά και καλά τα γεγονότα της υπόθεσης. Αναφέρει ότι μετά από αίτημα των δικηγόρων τους οι ενάγοντες πληροφορήθηκαν από τον Κ.Ο.Α.Π. ότι κατά τη διάρκεια του έτους 2016 οι εναγόμενοι καλλιέργησαν κριθάρι στα χωράφια που αναφέρονται στην έκθεση απαιτήσεως και ότι έλαβαν εκταρική επιδότηση. Προς τούτο προσκόμισε και το τεκμήριο
  5. Παρεμβάλλεται ότι το τεκμήριο 1 είναι δέσμη επιστολών. Η πρώτη, ημερομηνίας 28/12/2016, είναι η απαίτηση του συνηγόρου των εναγόντων προς τον Κ.Ο.Α.Π. να πληροφορηθεί κατά πόσο δόθηκε εκταρική επιδότηση σε σχέση με ακίνητη ιδιοκτησία δύο εταιρειών. Η μία εξ αυτών των εταιρειών είναι οι ενάγοντες. Απάντηση του Κ.Ο.Α.Π., ημερομηνίας 07/02/2017, καλεί τον δικηγόρο να προσκομίσει τίτλους ιδιοκτησίας των τεμαχίων. Δεύτερη επιστολή του δικηγόρου, αυτή τη φορά ημερομηνίας 21/02/2017 απαιτεί από τον Κ.Ο.Α.Π. η έρευνα να επεκταθεί στα τελευταία 10 έτη. Η τελευταία επιστολή, ημερομηνίας 31/03/2017, είναι η απάντηση του Κ.Ο.Α.Π. προς τους συνηγόρους των εναγόντων, η οποία συνοδεύεται από παραρτήματα και αναγράφει συγκεκριμένα τεμάχια, κάποια εκ των οποίων ζητήθηκε και δόθηκε εκταρική επιδότηση και κάποια άλλα που δεν ζητήθηκε. Η διευθύντρια των εναγόντων υποστηρίζει ότι τα τρία ακίνητα που αναφέρονται στην αγωγή εντοπίζονται στο παράρτημα 2 της προαναφερόμενης επιστολής του Κ.Ο.Α.Π. ημερομηνίας 31/03/2017 και πως δίπλα από αυτά αναγράφεται το γράμμα Χ που έθεσε η ίδια. Σύμφωνα με την μάρτυρα στο ίδιο παράρτημα διαπιστώνεται ότι το έτος 2016 οι εναγόμενοι καλλιέργησαν συνολικά 17,10 δεκάρια αυτών των χωραφιών και έλαβαν εκταρική επιδότηση από τον Κ.Ο.Α.Π. για αυτήν ακριβώς την καλλιέργεια των εν λόγω δεκαρίων. Επίσης η μάρτυρας προσκομίζει τίτλους ιδιοκτησίας των εν λόγω χωραφιών και αυτό είναι το τεκμήριο 2 στην ένορκη δήλωσή της. Επομένως, αναφέρει η μάρτυρας, οι ενάγοντες είναι ιδιοκτήτες και νόμιμοι κάτοχοι των εν λόγω τεμαχίων. Προσθέτει ότι οι ενάγοντες ποτέ δεν έδωσαν, είτε οι ίδιοι είτε κάποιο πρόσωπο εκ μέρους τους, άδεια στους εναγομένους να εισέλθουν στα ακίνητα τους και να καλλιεργήσουν σε αυτά κριθάρι. Είναι συνεπώς προφανές, υποστηρίζει, πως το έτος 2016 οι εναγόμενοι επενέβαινον παράνομα στα ακίνητα αυτά, αφού δεν είχαν τη συγκατάθεση ή την άδεια ή την έγκριση των εναγόντων, ούτε υπήρξε οποιαδήποτε προφορική ή γραπτή σύμβαση μεταξύ τους, ενώ οι εναγόμενοι τα καλλιέργησαν και μάλιστα έλαβαν εκταρική επιδότηση από τον Κ.Ο.Α.Π.. Είναι η θέση της μάρτυρος πως η παράνομη επέμβαση και καλλιέργεια των χωραφιών των εναγόντων έγινε από τον διευθυντή των εναγομένων και ή τους υπαλλήλους τούτων και ή από αντιπροσώπους τους και ενεργώντας εκ μέρους των εναγομένων. Σε κάθε περίπτωση το 2016 οι εναγόμενοι εισήλθαν παράνομα στα χωράφια αυτά και τα καλλιέργησαν και έλαβαν σχετική εκταρική επιδότηση. Οι ενάγοντες διόρισαν εκτιμητή ακινήτων στις 22/11/2018, ο οποίος επιθεώρησε τα εν λόγω ακίνητα και έκανε σχετική εκτίμηση για το αγοραίο και ή εύλογο ετήσιο ενοίκιό τους για τα έτη 2016 μέχρι
  6. Η σχετική εκτίμηση προσκομίζεται από την μάρτυρα και είναι το τεκμήριο
  7. Όπως αναφέρει η μάρτυρας, σύμφωνα με αυτή την εκτίμηση το ετήσιο ενοίκιο των χωραφιών αυτών για τα έτη 2016-2018, ανερχόταν σε €35 ετησίως ανά δεκάριο. Εν τούτοις οι ενάγοντες αξιώνουν €15 για το έτος
  8. Περιπλέον, εφόσον οι εναγόμενοι καλλιέργησαν συνολικά 17,10 δεκάρια, η απαίτηση τους ανέρχεται σε €256,50, δηλαδή 17,10 x
  9. Είναι δε η θέση της διευθύντριας των εναγόντων πως από το 2016 ενοικιάζουν κάποια ακίνητα ιδιοκτησίας τους σε τρίτο πρόσωπο, ονόματι XXXXX Καλλίνος, προς €15 ανά δεκάριο ετησίως. Επιπλέον η μάρτυρας προσκομίζει το τεκμήριο 4, ήτοι επιστολή ημερομηνίας 24/05/2017 που απέστειλαν οι συνήγοροι των εναγόντων προς τους εναγόμενους και τους καλούσαν να πληρώσουν το ποσό που αξιώνεται. Είναι η θέση της μάρτυρος πως μέχρι και σήμερα οι εναγόμενοι δεν πλήρωσαν το ζητηθέν ποσό ή οποιοδήποτε ποσό. Τέλος, ισχυρίζεται ότι ανέγνωσε την υπεράσπιση των εναγομένων και αρνείται ότι υπήρξε προφορική συμφωνία για εκμετάλλευση των χωραφιών τους μεταξύ του διευθυντή των εναγόντων ή οποιουδήποτε εξ αυτών, δοθέντος ότι οι διευθυντές είναι δύο και του διευθυντή των εναγομένων. Οι δε εναγόμενοι κανένα ποσό κατέβαλαν στους ενάγοντες. Άλλη ένορκη δήλωση εκ μέρους των εναγόντων είναι εκείνη του XXXXX Καλλίνου, δηλαδή του προσώπου που αναφέρεται στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων. Δηλώνει τούτος ότι είναι γεωργός τα τελευταία 30 περίπου έτη. Κατά το 2016 ενημέρωσε τους ενάγοντες ότι ο XXXXX Χωματένος κατείχε και καλλιεργούσε διάφορα χωράφια ιδιοκτησίας τους στην περιοχή Ορούντας της επαρχίας Λευκωσίας. Το ίδιο έτος άρχισε και αυτός να ενοικιάζει από τους ενάγοντες διάφορα χωράφια τους, έναντι €15 ετησίως ανά δεκάριο. Τα τελευταία 10 περίπου έτη ενοικιάζει διάφορα χωράφια στην περιοχή Ορούντας και πάλι έναντι €15 ετησίως ανά δεκάριο. Τρίτη ένορκη δήλωση εκ μέρους των εναγόντων είναι αυτή του Σωκράτη Σωκράτους, ο οποίος αναφέρει ότι προΐσταται του τμήματος άμεσων πληρωμών του Κ.Ο.Α.Π. και έχει σαν αρμοδιότητα, μεταξύ άλλων, την τελική έγκριση των πληρωμών των εκταρικών μέτρων επιδότησης. Επεξηγεί τη διαδικασία επιδότησης λέγοντας ότι δηλώνουν συμμετοχή όσοι γεωργοί επιθυμούν και μία από τις απαραίτητες προϋποθέσεις χορήγησης αυτής της επιδότησης είναι ο αιτητής να έχει στη νόμιμη κατοχή του την αιτούμενη για επιδότηση έκταση. Ο αιτητής υπογράφει υπεύθυνη δήλωση ότι η έκταση για την οποία υποβάλλει αίτηση βρίσκεται στη νόμιμη κατοχή του. Τα ποσά ενισχύσεων ανέρχονται, σύμφωνα πάντα με τον μάρτυρα, σε περίπου €30-€40 ανά δεκάριο. Αναγνωρίζει δύο από τις επιστολές του τεκμηρίου 1 στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων, δηλαδή τις δύο επιστολές του Κ.Ο.Α.Π., ημερομηνιών 07/02/2017 και 31/03/2017, τις οποίες, αναφέρει, τις υπέγραψε ο ίδιος και υιοθετεί το περιεχόμενό τους. Επεξηγεί δε το παράρτημα 2 της επιστολής του ημερομηνίας 31/03/
  10. Προβαίνει σε παράδειγμα αναφορικά με το παράρτημα, δηλαδή ότι ξεκινά με το όνομα του αιτητή Wheatland Ltd με αριθμό εγγραφής εταιρείας 51/346589 και επεξηγεί πώς πρέπει να αναγνώζονται τα εκεί αναφερόμενα σε σχέση με το τεμάχιο, το έτος που υποβάλλεται η αίτηση, την έκταση που αφορά, την καλλιέργεια δια την οποία υποβάλλεται η αίτηση και την επιλέξιμη έκταση. Βάσει αυτού του παραδείγματος που αφορά το έτος 2016 και 6,50 δεκάρια του τεμαχίου 1330-29/19-565, καταλήγει ότι για το έτος 2016 δόθηκε στην εταιρεία Wheatland Ltd ενιαία εκταρική επιδότηση για καλλιέργεια 6,30 δεκαρίων, που ήταν η επιλέξιμη έκταση. Ακολούθως, ο μάρτυρας δηλώνει ότι το σύνολο του παραρτήματος της εν λόγω επιστολής του αναγνώζεται με τον τρόπο που επεξήγησε. Τελευταίος μάρτυρας δια τους ενάγοντες είναι ο XXXXX Τιμοθέου. Αναφέρει ότι είναι μέλος του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου (ΕΤΕΚ), ορκωτός εκτιμητής και μέλος του RICS. Είναι εκτιμητής ακινήτων τα τελευταία 12 χρόνια και μέλος του συνδέσμου εκτιμητών. Έχει μεταπτυχιακό στον κλάδο Property Investments and Management και από το 2016 είναι διευθυντής της εταιρείας T&K Prosperity Valuations LLC. Έλαβε οδηγίες από τους ενάγοντες και άλλη μια εταιρεία για εκτίμηση του αγοραίου και/ή ευλόγου μηνιαίου και ετήσιου ενοικίου διαφόρων γεωργικών χωραφιών τους στις περιοχές Ποταμιάς και Ορούντας της Επαρχίας Λευκωσίας, για τα έτη 2016 μέχρι
  11. Δηλώνει ότι η εκτίμηση που ετοίμασε είναι το τεκμήριο 3 στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων, το περιεχόμενο της οποίας υιοθετεί. Για τα έτη 2016 και 2018, αναφέρει, το ετήσιο αγοραίο και/ή εύλογο ενοίκιο των γεωργικών αυτών χωραφιών ανερχόταν σε €35,00 ανά δεκάριο. Συγκεκριμένα ήταν €0,035 ανά τετραγωνικό μέτρο ετησίως, ενώ ένα δεκάριο αντιστοιχεί σε 1000 τετραγωνικά μέτρα. Εκ μέρους των εναγομένων μαρτυρία έδωσε ο XXXXX Χωματένος. Αναφέρει ότι είναι διευθυντής των εναγομένων και γνωρίζει πολύ καλά τα γεγονότα εξ ιδίας γνώσεως και από στοιχεία και πληροφορίες που αντλεί από φάκελο που κατέχει. Είναι δε εξουσιοδοτημένος από τους εναγομένους να προβεί στη δήλωση αυτή. Υιοθετεί το περιεχόμενο της δικογραφημένης υπεράσπισης των εναγομένων και δηλώνει ότι οι ενάγοντες τον άφησαν να εκμεταλλεύεται ακίνητα της ιδιοκτησίας τους για περίοδο ενός και πλέον έτους και ως εκ τούτου κωλύονται να εγείρουν την επίδικη αγωγή εναντίον των εναγομένων μετά πάροδο δύο και πλέον ετών από την παύση της επέμβασης του σε αυτά τα ακίνητα. Διαζευκτικά, ισχυρίζεται ότι για 1 και πλέον έτος επικοινωνούσε με κάποιο πρόσωπο ονόματι XXXXX Ματθαίου, ο οποίος του παρουσιαζόταν ως διευθυντής και αντιπρόσωπος των εναγόντων. Βασίστηκε στη συγκατάθεση που τούτος του έδωσε και καλλιέργησε τα τεμάχια 1XX0-29/19-5X5, 1XX0-29/19-5X3 και 1X7-29/27-X7 για περίοδο ενός και πλέον έτους. Θέλει δε τις παραστάσεις του περί ου ο λόγος προσώπου να ήταν σαφείς και ξεκάθαρες. Ουδέποτε μάλιστα οχλήθηκε από τους ενάγοντες πριν από το έτος
  12. Για την καλλιέργεια των εν λόγω τεμαχίων κατέβαλε κόπο, μόχθο και πολλές ώρες χειρονακτικής εργασίας. Καλόπιστα πίστευε πως είχε τη συγκατάθεση των εναγόντων για την καλλιέργεια των τεμαχίων που αναφέρει, ενώ σε αυτή τη συμπεριφορά των εναγόντων είναι που βασίστηκε και υπέβαλε αιτήσεις στον Κ.Ο.Α.Π. για λήψη επιδότησης, γεγονός που αποτελεί ποινικό αδίκημα αν διενεργηθεί με παράτυπο τρόπο. Ουδέποτε θα προέβαινε στη λήψη επιδότησης με παράνομο τρόπο και είναι τούτο, διατείνεται, ενδεικτικό πως δεν είχε κακή πρόθεση αλλά πάντοτε ενεργούσε καλή τη πίστει. Οι δε ενέργειες του σε σχέση με τα τεμάχια που επικαλείται δεν ήταν μυστικές, όπως ούτε και η υποβολή των αιτήσεων του για 1 έτος στον Κ.Ο.Α.Π.. Για αυτό το λόγο διατείνεται πως θα ήταν άδικο να επιτραπεί στους ενάγοντες να επικαλούνται παράνομη επέμβαση των τεμαχίων τους, τη στιγμή που ουδέποτε έλαβαν οποιοδήποτε μέτρο εναντίον του και ούτε τον ενημέρωσαν ως προς το ποιος ενεργεί εκ μέρους τους. Είναι δε η θέση του διευθυντή των εναγομένων πως οι εναγόμενοι υπέβαλαν αίτηση για επιδότηση από τον Κ.Ο.Α.Π. σε σχέση με τα τεμάχια 1XX0-29/19-5X5, 1XX0-29/19-5X3 και 1XX7-29/27-X7 και πως αυτά είναι που αναφέρονται στο παράρτημα 2 του τεκμηρίου Α στην ένορκη δήλωση των εναγόντων (αντί τεκμήριο 1 ο διευθυντής των εναγομένων αναφέρεται σε τεκμήριο Α, προφανώς εκ λάθους, δοθέντος ότι τέτοιο τεκμήριο δεν υφίσταται και το παράρτημα που αναφέρει είναι μέρος του τεκμηρίου 1 στη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων). Για αυτά μάλιστα τα τεμάχια είναι που εγκρίθηκε εκταρικής επιδότησης. Εν τούτοις, τα τεμάχια που οι ενάγοντες αναφέρουν στην αγωγή τους και περιγράφονται στους τίτλους ιδιοκτησίας που προσκομίστηκαν ως τεκμήριο 2, φέρουν διαφορετικούς αριθμούς εγγραφής και είναι η θέση του ότι οι ενάγοντες αναφέρονται σε ακίνητα άλλα από αυτά για τα οποία έλαβε επιδότηση. Εν πάση περιπτώσει και αν ακόμη ήθελε θεωρηθεί πως τα ακίνητα αυτά είναι τα ίδια, υποστηρίζει ότι είχε ρητή και ή εξυπακουόμενη συγκατάθεση των κατόχων των εν λόγω ακινήτων για εκμετάλλευσή τους. Αυτή τη φορά η εν λόγω θέση υποστηρίζεται επί τω ότι για να υποβάλει αίτηση για εκταρική επιδότηση όφειλε, σύμφωνα με τους κανόνες, να ενοικίαζε ή διαχειριζόταν τα εν λόγω ακίνητα και να συνάψει σχετικό ενοικιαστήριο ή διαχειριστήριο έγγραφο συνοδευόμενο από σχετικό τίτλο ιδιοκτησίας. Προς υποστήριξη τούτου ο διευθυντής των εναγομένων προσκομίζει σχετικό έγγραφο, που όπως αναφέρει είναι το ενημερωτικό έντυπο ενιαίας αίτησης εκταρικών επιδοτήσεων για το έτος 2016 (βλ. τεκμήριο 1 στη δήλωση του διευθυντή των εναγομένων). Καταλήγει δε ότι για να εγκριθεί η αίτηση προφανώς παρουσίασε τέτοια έγγραφα, τα οποία όμως δεν έχει πλέον στην κατοχή του. Πέραν των πιο πάνω, ο διευθυντής των εναγομένων αναφέρει ότι εξ όσων καλύτερα γνωρίζει και πιστεύει ο αναφερόμενος XXXXX Ματθαίου εμφανιζόταν και παρουσιαζόταν ως διευθυντής των εναγόντων. Στον ίδιο παρουσιάστηκε περί το 2008 ως διευθυντής των εναγόντων και οι ενάγοντες άφησαν αυτό το πρόσωπο να εμφανίζεται ως αντιπρόσωπός τους. Ουδέποτε όλα αυτά τα χρόνια τον ενημέρωσαν με οποιοδήποτε τρόπο πως επενέβαινε στο ακίνητό τους. Κανένας λογικός άνθρωπος, αναφέρει, δεν θα καλλιεργούσε τεμάχια για τα οποία δεν είχε την άδεια του ιδιοκτήτη ή έστω προσώπου που παρουσιαζόταν ως τέτοιος ή ως αντιπρόσωπος των ιδιοκτητών. Καλλιεργούσε τα τεμάχια για ένα έτος και μόνο αφού σταμάτησε να τα καλλιεργεί παρουσιάστηκαν οι ενάγοντες που με επιστολή τους του ζήτησαν αποζημιώσεις. Στις δε συναλλαγές που είχε μαζί με τον XXXXX Ματθαίου, άλλες φορές τον πλήρωνε τοις μετρητοίς και άλλες φορές με επιταγή. Καλόπιστα είχε την εντύπωση πως ενεργούσε εκ μέρους των εναγόντων. Λόγω δε της παλαιότητας της υπόθεσης δεν κατόρθωσε να εξεύρει αποδείξεις πληρωμών, ωστόσο επαναλαμβάνει ότι για να λάβει επιδότηση από κρατική υπηρεσία σαφώς και πρέπει να παρουσίασε όλα τα απαραίτητα προς τούτο στοιχεία. Υποστηρίζει ότι έχει καταβάλει όλα τα ενοίκια προς τον XXXXX Ματθαίου, εκπρόσωπο των εναγόντων και ουδέν ποσό οφείλεται στους ενάγοντες. Σε ό,τι αφορά την ενοικιαστική αξία που οι ενάγοντες αξιώνουν, είναι η θέση του πως η εκτίμηση (εννοεί το τεκμήριο 3 στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων) αφορά άλλα έτη, δηλαδή το 2016-
  13. Επιπλέον, αναφέρει πως κανένα εκ των επίδικων ακινήτων είναι εφαπτόμενο σε δρόμο και το γεγονός ότι οι ενάγοντες ενοικιάζουν σήμερα άλλα τεμάχια στην τιμή των €15 ανά εκτάριο, δεν σημαίνει πως αυτή ήταν η ενοικιαστική αξία των ακινήτων το 2008 (προφανώς πρόκειται για τυπογραφικό λάθος, εφόσον η ισχυριζόμενη παράνομη επέμβαση αφορά το έτος 2016 και όχι το 2008). Τέλος, αναφέρει ότι το γεγονός πως έλαβε επιδότηση από τον Κ.Ο.Α.Π. δεν σημαίνει ότι εκμεταλλευόταν τα αναφερόμενα τεμάχια για ολόκληρο το χρόνο, δηλαδή 12 μήνες, εφόσον ως γνωστό η καλλιέργεια σιτηρών και η αποκομιδή τους γίνεται μεταξύ τέλος φθινοπώρου και αρχές άνοιξης. Εν τούτοις, δεν είναι σε θέση να θυμηθεί για πόσο καιρό καλλιεργούσε τα εν λόγω τεμάχια. Πέραν των πάρα πάνω ένορκων δηλώσεων ενώπιον του Δικαστηρίου τέθηκαν και οι γραπτές αγορεύσεις των μερών. Δεν σχολιάζω τούτες, όχι γιατί παραγνωρίζονται, αλλά γιατί πιο κάτω πραγματεύομαι, όπου κρίνεται αναγκαίο, καθετί σχετικό. Σημειώνεται ότι η ακροαματική διαδικασία διεξήχθη βάσει των προνοιών του κ6 της Δ.30 και συνεπώς η προσκομισθείσα μαρτυρία δόθηκε με ένορκες δηλώσεις και οι ομνύοντες τούτων δεν αντεξετάστηκαν. Εν τούτοις δεν διαφοροποιείται η υποχρέωση του Δικαστηρίου δια αξιολόγηση της μαρτυρίας. Μπορεί μεν όπως λέχθηκε στην Fredericou Schools Co. Ltd κ.α. ν. Acuac Inc.

(2002)1 Α.Α.Δ. 1527, 1540 η αντεξέταση να εξυπηρετεί την αποκάλυψη της αλήθειας, παρ' όλα αυτά η έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να διαγνώσει την αλήθεια ή έστω να διακρίνει την πλάνη ή την υπερβολή, δεν περιορίζεται στον προφορικό λόγο αλλά επεκτείνεται σε όλες τις επικοινωνιακές εκφάνσεις, όποια μορφή και αν προσλαμβάνουν. Όπως υπεδείχθη στην υπόθεση Sayed v. Πλοίου Μ/V Mary John κ.α.
(2002)1 Α.Α.Δ. 661, η αξιολόγηση της φιλαλήθειας ενός μάρτυρα έχει δυο επάλληλα στοιχεία. Το πρώτο αφορά στο περιεχόμενο της ίδιας της μαρτυρίας. Τα αναφερόμενα σε αυτή υποβάλλονται στη βάσανο της εύλογα αναμενόμενης ανθρώπινης λειτουργίας και βεβαίως συγκρίνονται και με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό στην υπόθεση. Το άλλο ανάγεται στην έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να διακρίνει από το σύνολο της προσωπικότητας αυτού που εξιστορεί κάτι, κατά πόσο λέγει την αλήθεια. Καίτοι εδώ ελλείπει η εξιστόρηση τα κριτήρια αξιολόγησης δια επίτευξη του ευρύτερου στόχου, εν προκειμένω εξεύρεση της αλήθειας, δεν διαφέρουν από αυτά που χρησιμοποιούνται στη viva voce μαρτυρία. Και η γραπτή μαρτυρία ελέγχεται από αυτά τα ιδιαίτερα στοιχεία όπως πηγή γνώσεως, ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος, ακεραιότητα και προκατάληψη, ανιδιοτέλεια, αληθοφάνεια (βλ. Phipson on Evidence, 16η έκδοση, σελίδα 333). Οι δε ισχυρισμοί τινός δεν αξιολογούνται απομονωμένα από το σύνολο. Αντιπαραβάλλονται και συσχετίζονται στην αντικειμενική τους υπόσταση με κάθε άλλη μαρτυρία, με σκοπό την επιβεβαίωση των αξιολογικών ευρημάτων (βλ. Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρας
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056 και Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, ECLI:CY:AD:2018:A179, Πολ. Έφ. 185/12, 19/04/2018). Οι μάρτυρες των εναγόντων Σωκράτους και Καλλίνος, δεν αμφισβητήθηκαν από τον διευθυντή των εναγομένων, υπό την έννοια ότι η μαρτυρία τούτου δεν απορρίπτει τα λεγόμενα αυτών των δύο και ούτε παραθέτει άποψη άλλη απ' εκείνη που οι δύο προτάσσουν. Άλλωστε η μαρτυρία του Σωκράτους είναι πλήρως τυπική και παντελώς ανεξάρτητη, εφόσον συνίσταται σε μεταφορά στοιχείων από το αρχείο του Κ.Ο.Α.Π., τα οποία μάλιστα προσκομίστηκαν στο Δικαστήριο και διαπιστώνεται πως επιβεβαιώνουν τη θέση που εναργώς επεξήγησε (βλ. τεκμήριο 1). Ο δε διευθυντής των εναγομένων δέχεται ότι λήφθηκε εκταρική επιδότηση για τα έτη και δια τα ακίνητα που αναφέρονται στο παράρτημα του τεκμηρίου 1. Διατείνεται μόνο ότι τα εν λόγω ακίνητα διαφέρουν από εκείνα που αναφέρονται στην αγωγή. Συνεπώς δεν αμφισβητείται η μαρτυρία του Σωκράτους. Το ίδιο ισχύει σε σχέση και με τη μαρτυρία του μάρτυρα Καλλίνου. Δεν αμφισβητείται αυτό που εκεί αναφέρεται, δηλαδή ότι ο μάρτυρας ενοικιάζει από τους ενάγοντες προς €15 ετησίως καθώς ότι αυτό είναι το ενοίκιο που καταβάλλει εδώ και 10 έτη. Απλώς ο διευθυντής των εναγομένων υποστηρίζει ότι αυτό δεν σημαίνει ότι η ενοικιαστική αξία των ακινήτων που ο ίδιος καλλιέργησε ήταν αυτή το 2016, δεν προβάλλει όμως ισχυρισμό για κάποια άλλη ενοικιαστική αξία. Εν όψει των πιο πάνω και προσθέτοντας ότι η μαρτυρία των Σωκράτους και Καλλίνου δεν αναδεικνύει εγγενή αναξιοπιστία ή στοιχεία που πλήττουν την ειλικρίνεια της μαρτυρίας τους, δεν έχω κανένα ενδοιασμό ότι αποδίδει την πραγματικότητα και τα αληθή γεγονότα. Ως εκ τούτου, η μαρτυρία αυτών των δύο υιοθετείται στην ολότητά της ως αξιόπιστη. Η μαρτυρία του XXXXX Τιμοθέου άπτεται ειδικού ζητήματος και συγκεκριμένα της αγοραίας και/ή εύλογης ενοικιαστικής αξίας των επίδικων ακινήτων. Συνεπώς η μαρτυρία του προσφέρθηκε ως μαρτυρία πραγματογνώμονα. Παρ' όλα αυτά η πραγματογνωμοσύνη του ουδόλως αμφισβητήθηκε και ένεκα τούτου, καθώς και όσων ο μάρτυρας ανέφερε σε σχέση με τα προσόντα του, δέχομαι ότι είναι πραγματογνώμονας δια εκτιμήσεις ακινήτων. Παρεμβάλλεται ότι η αξιολόγηση επιστημονικής μαρτυρίας δεν εκφεύγει από τη συνήθη αξιολογική διεργασία (βλ. Genzyme Corporation v. Kayat Trading Limited, ECLI:CY:AD:2018:A250, Πολ. Έφ. 199/14, 25/05/2018). Αναμένεται βεβαίως ότι ο πραγματογνώμονας θα εφοδιάσει το Δικαστήριο με όλα τα αναγκαία στοιχεία που έλαβε υπόψη του, πραγματικά και επιστημονικά, ώστε να βοηθήσει το Δικαστήριο να κρίνει την ορθότητα της γνώμης του και να μορφώσει ανεξάρτητη άποψη (βλ. Χαραλάμπου ν. Αβραάμ
(1999)1Β Α.Α.Δ. 1441, 1448 και Koufou v. The Republic
(1981)2 C.L.R. 165, 186). Στην προκείμενη περίπτωση ο μάρτυρας εξήγησε εν εκτάσει τη μέθοδο εκτίμησης, όπως και το σύνολο των στοιχείων που έλαβε υπόψη του. Η θέση του περί €35 το δεκάριο για τα έτη 2016-2018, κρίνεται αιτιολογημένη και εύλογη εφόσον αναφέρονται όλοι οι λόγοι που λήφθηκαν υπόψη, όπως πολεοδομική ζώνη, χαρακτηριστικά και έκταση ακινήτου. Άλλωστε και η υπεράσπιση, εν προκειμένω η μαρτυρία του διευθυντή των εναγομένων, δεν αμφισβήτησε το περιεχόμενο του τεκμηρίου 3, δηλαδή της εκτίμησης του Τιμοθέου, όπως ούτε τα συμπεράσματα που εκεί αναφέρονται. Απλώς επανέλαβε την πολεοδομική ζώνη στην οποία εμπίπτει το κάθε τεμάχιο και ισχυρίστηκε ότι το ποσό των €35 είναι εσφαλμένο, δίχως όμως να επεξηγεί γιατί. Αυτά όμως τα στοιχεία λήφθηκαν υπόψη από τον εκτιμητή και είναι βάσει τούτων, μεταξύ άλλων, που κατέληξε στο ποσό των €35 ως εύλογο ενοίκιο ετησίως ανά δεκάριο. Επί του προκειμένου δεν παραγνωρίζω και αυτό που αναφέρεται στο σύγγραμμα McGregor On Damages, 20η έκδοση, παράγραφο 39-046· « In the claim for mesne profits in Earlrose Golf & Leisure Ltd v Fair Acre Investments Ltd, where the defendants had by trespass stored plant, equipment and waste material on the claimant's land for a limited period, the Court of Appeal emphasised that the correct approach to determining rental value is by reference to comparables, and the master's award was substantially reduced by the court on account of his reliance on inappropriate and unsuitable rentals.» Στη δοσμένη περίπτωση αυτό ακριβώς είναι που έπραξε ο εκτιμητής Τιμοθέου. Έλαβε όλες τις σχετικές πληροφορίες, ως τις απαριθμεί στην έκθεσή του, για αριθμό ακινήτων, και κατόπιν αιτιολόγησης κατέληξε στο ποσό των €35 ως την αγοραία και/ή εύλογη ενοικιαστική αξία ανά δεκάριο. Εν όψει όλων των πιο πάνω δέχομαι ως ορθή τη γνώμη του πραγματογνώμονα, δηλαδή ότι μεταξύ των ετών 2016-2018 το ετήσιο ενοίκιο των επίδικων ακινήτων ανερχόταν σε €
  1. Η μαρτυρία της διευθύντριας των εναγόντων κρίνεται θετική. Επί της ουσίας δεν προσθέτει κάτι πλην του ισχυρισμού ότι οι ενάγοντες ή εκπρόσωπός τους δεν έδωσαν άδεια στους εναγόμενους να εισέλθουν στα ακίνητά τους. Κατά τα λοιπά η μαρτυρία της διευθύντριας των εναγόντων απλώς επαναλαμβάνει όσα προκύπτουν από τα στοιχεία του Κ.Ο.Α.Π., δηλαδή τη μαρτυρία του Σωκράτους και την εκτίμηση του πραγματογνώμονα, καθώς ότι σήμερα ενοικιάζουν κάποια ακίνητα στον Καλλίνο προς €15 ετησίως ανά δεκάριο. Όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί της μάρτυρος υποστηρίχθηκαν είτε από άλλη ένορκη δήλωση είτε από τα τεκμήρια που προσκομίστηκαν. Ως εκ τούτου επιβεβαιώνονται ως ορθοί και εν πάση περιπτώσει δεν έτυχαν αμφισβήτησης. Το μόνο που απομένει να διερευνηθεί είναι η θέση της μάρτυρος ότι οι ενάγοντες ουδέποτε έδωσαν άδεια στους εναγόμενους να καλλιεργήσουν τα ακίνητά τους. Η μαρτυρία του διευθυντή των εναγομένων είναι γενικόλογη και αόριστη. Δεν αγγίζει τα επίδικα θέματα και δεν επιχειρεί να τα απαντήσει με σαφήνεια και ευθύτητα. Ας δούμε όμως καθετί σχετικό. Κατ' αρχάς ο διευθυντής των εναγομένων αμφισβητεί ακόμη και αυτά τα αναφερόμενα ακίνητα στην αγωγή. Διαφέρουν, λέει, τα στοιχεία τούτων από τα στοιχεία αυτών που καλλιέργησε ο ίδιος. Η διαφορά που εντοπίζει είναι σε αυτόν τον αριθμό εγγραφής που επικαλείται η διευθύντρια των εναγόντων, ενώ το έγγραφο του Κ.Ο.Α.Π., που αποτελεί μέρος του τεκμηρίου 1, αρχίζει με τον αριθμό 1330 ή
  2. Ο ισχυρισμός του διευθυντή των εναγομένων ότι οι ενάγοντες αναφέρονται σε ακίνητα άλλα απ' εκείνα που έλαβε επιδότηση αμφισβητεί, συνεπαγωγικά και αυτή την ίδια την επέμβαση στα ακίνητα, εφόσον κατά αυτό τον τρόπο είναι που οι ενάγοντες επικαλούνται την επιδότηση. Εν τούτοις η αμφισβήτηση της επέμβασης δεν είναι δικογραφημένη. Οι ενάγοντες με σαφήνεια και καθαρότητα δικογράφησαν τα ακίνητα που ισχυρίζονται ότι οι εναγόμενοι επενέβησαν, λέγοντας ότι τα δικογραφημένα ακίνητα είναι αυτά δια τα οποία έλαβαν επιδότηση και ως εκ τούτου επενέβησαν και εν τούτοις η υπεράσπιση δεν ισχυρίστηκε ότι δεν αναγνωρίζει είτε τα δικογραφημένα είτε τα επιδοτούμενα ακίνητα, ή ότι οι εναγόμενοι δεν επενέβησαν. Άλλη είναι η θέση της υπεράσπισης. Εν προκειμένω η δικογραφημένη εκδοχή της υπεράσπισης υποστηρίζει ότι υπήρξε προφορική συμφωνία για την εκμετάλλευση των ακινήτων των εναγόντων, δηλαδή αυτών που αναφέρονται στην αγωγή. Εν ολίγοις, εμμέσως δέχτηκε ότι καλλιέργησε τα ακίνητα που αναφέρονται στην αγωγή και με αυτό ως δεδομένο πρόταξε λόγους που θεωρεί ότι την απαλλάσσουν. Συνεπώς αναγνωρίζει την επέμβαση, εν τούτοις υποστηρίζει ότι δεν είναι παράνομη. Τα πιο πάνω αποκαλύπτουν ότι δεν αμφισβητείται η επέμβαση από την υπεράσπιση, ενώ δεδομένη είναι η δικονομική προσταγή βάσει του κ11 της Δ.19 και συνεπώς εφόσον οι εναγόμενοι δεν απέρριψαν, ρητά ή εμμέσως, τον ισχυρισμό των εναγόντων περί επέμβασης αυτή θεωρείται ως μη αμφισβητηθείσα. Αυτή όμως η διαπίστωση είναι βαρύνουσας σημασίας εφόσον ένεκα τούτου δεν επιτρέπεται σήμερα αμφισβήτηση της θέσης που έστω εμμέσως έγινε αποδεκτή, δηλαδή ότι οι εναγόμενοι 1 και 2 καλλιέργησαν τα δικογραφημένα στην έκθεση απαίτησης ακίνητα των εναγόντων (βλ. Παπαγεωργίου ν. Κλάππα
(1991)1 Α.Α.Δ. 24). Συνεπώς η σχετική θέση του κρίνεται εκτός δικογράφων και ως τέτοια απορρίπτεται. Εν πάση όμως περιπτώσει, σύγκριση του τεκμηρίου 2 στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων με το παράρτημα του Κ.Ο.Α.Π., δηλαδή αυτό που είναι μέρος του τεκμηρίου 1, δεν αποκαλύπτει διάσταση. Στον τίτλο των ακινήτων, δηλαδή το τεκμήριο 2, αναφέρεται ο αριθμός εγγραφής και η αναφορά κτηματικού σχεδίου, δηλαδή φύλλο, σχέδιο και τεμάχιο. Ως προς το δεύτερο σκέλος - αναφορά κτηματικού σχεδίου - δεν χωρεί αμφιβολία ότι τα εκεί αναφερόμενα στοιχεία εντοπίζονται και στα στοιχεία που δίδει ο μάρτυρας Σωκράτους, δηλαδή ο λειτουργός του Κ.Ο.Α.Π.. Η διαφορά άπτεται μόνο του πρώτου σκέλους. Είναι όμως προφανές ότι στα στοιχεία που ο Κ.Ο.Α.Π. παρέθεσε δεν μετέφερε τον αριθμό εγγραφής του ακινήτου. Αυτό όμως δεν διαφοροποιεί το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ο ισχυρισμός αφορά τα συγκεκριμένα τεμάχια που αναγράφονται στο εκεί αναφερόμενο φύλλο και σχέδιο. Αυτά τα στοιχεία, που στην ουσία προσδιορίζουν την ταυτότητα του κάθε ακινήτου, ταυτίζονται μεταξύ τίτλου (τεκμήριο 2) και παραρτήματος (τεκμήριο 1). Καταφαίνεται έτσι, και αποτελεί διαπίστωση μου, ότι τα ακίνητα που αναφέρονται στην έκθεση απαιτήσεως δεν είναι άλλα απ' αυτά που ο Κ.Ο.Α.Π. δηλώνει ότι δόθηκε επιδότηση στην στους εναγομένους και αναφέρονται στο παράρτημα του τεκμηρίου 1. Δεν είναι όμως αυτός ο λόγος που η μαρτυρία του διευθυντή των εναγομένων αποκαλύπτεται μη πειστική και γενικόλογη. Εκείνο που ουσιωδώς πλήττει τη μαρτυρία του είναι η ευκολία με την οποία επικαλείται ονόματα προσώπων, συναντήσεις, συμφωνία και αποδείξεις πληρωμών, δίχως όμως να παρέχει λεπτομέρειες, όπως ημερομηνία και τόπο σύναψης της σύμβασης, τύπο και περιεχόμενο τούτης, ποσά που κατέβαλε και πότε, ή έστω να προσκομίσει τα έγγραφα που επικαλείται. Εντελώς γενικόλογα και αφηρημένα κατηγορεί τους ενάγοντες λόγω κάποιου XXXXX Ματθαίου, υποστηρίζοντας ότι αυτός του έδωσε άδεια και/ή συγκατάθεση να καλλιεργεί τα εν λόγω ακίνητα. Δεν παρουσίασε τούτη τη συγκατάθεση, δηλώνει όμως ότι για να λάβει επιδότηση από τον Κ.Ο.Α.Π. πρέπει εκεί να προσκόμισε τέτοια, εφόσον αυτό προέβλεπαν οι κανονισμοί. Υποδεικνύεται ότι ο ισχυρισμός περί γραπτής συμφωνίας και/ή συγκατάθεσης, δεν είναι παρά άλλη μια επινόηση του διευθυντή των εναγομένων που εμφανίστηκε μόλις στο στάδιο των ενόρκων δηλώσεων. Η δικογραφημένη υπεράσπιση των εναγομένων κάνει λόγο μόνο για προφορική συμφωνία (βλ. παράγραφο 2.1 της υπεράσπισης) και ποτέ προηγουμένως δεν έγινε αναφορά σε γραπτή συμφωνία ή εξουσιοδότηση. Διαπιστώνεται συνεπώς ότι η έσχατη αυτή εκδοχή του διευθυντή των εναγομένων αντίκειται της δικογραφημένης υπεράσπισης και είναι αυτό πρόσθετος λόγος δια να κριθεί αναξιόπιστος ο ισχυρισμός που σήμερα προβάλλεται (βλ. Χρίστου ν. Ηροδότου
(2008)1 Α.Α.Δ. 676, 689). Παρ' όλα αυτά, έστω ότι η συμφωνία ήταν γραπτή, πότε καταρτίστηκε, ποια ακίνητα αφορούσε, ποιο χρονικό διάστημα και ποιος την υπέγραψε εκ μέρους των εναγόντων. Ήταν υποκείμενη σε ανανέωση ή όχι; Η αόριστη θέση του διευθυντή των εναγομένων ότι κατείχε τέτοια συμφωνία αλλά σήμερα πλέον δεν την έχει στην κατοχή του, δεν μπορεί να γίνει πιστευτή χωρίς καμία απολύτως λεπτομέρεια. Δεν λέω ότι αδύνατο είναι το έγγραφο να απωλέσθηκε. Εν τούτοις αναμένετο, έστω στην απουσία του εγγράφου, να δώσει ο ίδιος λεπτομέρειες που θα φώτιζαν το περιεχόμενο τούτου και παράλληλα θα προσέδιδαν κύρος και αληθοφάνεια στον ισχυρισμό που σήμερα παρέμεινε γυμνός γεγονότων και κατ' επέκταση ανίκανος να πείσει. Έτι χειρότερη είναι η διαζευκτική τοποθέτηση του διευθυντή των εναγομένων περί ρητής και/ή εξυπακουόμενης συγκατάθεσης. Δύσκολο είναι να αντιληφθεί κανείς τι θέλει να πει ο διευθυντής των εναγομένων. Είχε γραπτή συμφωνία ή όχι. Αν είχε τέτοια, που εν πάση περιπτώσει δεν προσκόμισε, δεν νοείται η συγκατάθεση να είναι οτιδήποτε άλλο από ρητή. Η αμφιβολία όμως που εμφιλοχωρεί στον ισχυρισμό λόγω της διάζευξης, αναδεικνύει ότι τα εκεί αναφερόμενα δεν τίθενται με σιγουριά, αλλά εν είδει εικασίας και υποθέσεως. Πλήττεται έτσι η αξιοπιστία του ισχυρισμού εφόσον άγνωστο παρέμεινε το κατά πόσο δόθηκε συγκατάθεση ή οι περιστάσεις ευλόγως οδηγούσαν σε τέτοιο συμπέρασμα. Αν δε ισχύει το δεύτερο, ποιες είναι τούτες οι περιστάσεις, ώστε να διερευνηθεί η ορθότητα του ισχυρισμού. Όπως και να' χουν τα πράγματα η υπεράσπιση δεν πρόσφερε αναγκαίες λεπτομέρειες ώστε να διαλευκάνει την αχλύ που καλύπτει τους σχετικούς υπερασπιστικούς ισχυρισμούς. Ουσιώδες ακόμη είναι και ό,τι σχετικό του προσώπου με το οποίο ο διευθυντής των εναγομένων συμφώνησε την ισχυριζόμενη εκμετάλλευση των ακινήτων. Ο διευθυντής των εναγομένων επικαλείται κάποιον XXXXX Ματθαίου και πάλιν όμως αόριστα και χωρίς λεπτομέρειες. Δεν παραβλέπω ότι στη γραπτή αγόρευση ο συνήγορος των εναγομένων υπέδειξε ότι στις τελευταίες σελίδες του παραρτήματος στο τεκμήριο 1 αναγράφεται το όνομα XXXXX Ματθαίου, που φέρεται να έλαβε και αυτός εκταρική επιδότηση για κάποια ακίνητα των εναγόντων και υποστήριξε ότι αυτό καταδεικνύει τη σχέση τούτου με τους ενάγοντες. Με όλο το σεβασμό αλλά αυτή και μόνο η υπόδειξη στο στάδιο αγορεύσεων πόρρω απέχει απόδειξης. Δεν είναι απλώς η ταυτότητα του αναφερόμενου προσώπου αυτό που ενδιαφέρει. Απασχολεί και η σχέση του με τον διευθυντή των εναγομένων. Πώς έτυχε και του παρουσιάστηκε ως διευθυντής των εναγόντων, ως ισχυρίζεται, και πώς τον έπεισε για την ιδιοκτησία των εν λόγω ακινήτων. Ήταν διευθυντής των εναγόντων ή αντιπρόσωπος τούτων. Εν πάση περιπτώσει, αν αυτός ο XXXXX Ματθαίου διαδραμάτισε τόσο σημαντικό ρόλο και μάλιστα σε αυτόν κατέβαλλαν οι εναγόμενοι το συμφωνηθέν αντίτιμο, ως ισχυρίζεται ο διευθυντής τούτων, γιατί δεν τον κάλεσαν να μαρτυρήσει σχετικά ή στη χειρότερη των περιπτώσεων, δηλαδή αν εξαπατήθηκαν από αυτόν, γιατί δεν προέβησαν σε διαδικασία ειδοποίησης τριτοδιαδίκου. Η βολική, εν τούτοις αόριστη, παράθεση κάποιου ονόματος, δίχως λεπτομέρειες για την ταυτότητά του, το ρόλο του στην υπόθεση, αλλά και τη συμφωνία που ο διευθυντής των εναγομένων διατείνεται ότι είχε μαζί του, δεν μπορεί να πείσει, ιδιαίτερα όταν κανένα στοιχείο και/ή λεπτομέρεια δόθηκε στο Δικαστήριο σε σχέση με τις ισχυριζόμενες πληρωμές που διενεργήθηκαν για τη χρήση των επίδικων ακινήτων και αυτό παρ' ότι στη δικογραφημένη υπεράσπιση οι εναγόμενοι επιφυλάχθηκαν να προσκομίσουν αποδείξεις πληρωμών. Εν όψει όλων των ανωτέρω η μαρτυρία του διευθυντή των εναγομένων απορρίπτεται ως υστεροκατασκευασμένη, αναξιόπιστη και μη αποδίδουσα τα αληθή γεγονότα. Η αξιόπιστη μαρτυρία και συγκεκριμένα η μαρτυρία της διευθύντριας των εναγόντων καθώς και του λειτουργού του Κ.Ο.Α.Π., Σωκράτους, αποκαλύπτει ότι κατά πάντα ουσιώδη χρόνο τα ακίνητα που αναφέρονται στην έκθεση απαιτήσεως ήταν ιδιοκτησίας των εναγόντων, σχετικοί είναι και οι τίτλοι ιδιοκτησίας τεκμήριο 2 στη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων και περιπλέον, ότι είναι αυτά δια τα οποία τα έτη 2008 με 2015 οι εναγόμενοι ζήτησαν εκταρική επιδότηση και ο Κ.Ο.Α.Π. τους έδωσε τέτοια. Ο δε διευθυντής των εναγομένων καλλιέργησε τα εν λόγω ακίνητα, όπως άλλωστε παραδέχεται και ο ίδιος. Από την αξιόπιστη μαρτυρία της διευθύντριας των εναγόντων καθίσταται σαφές ότι ουδέποτε συγκατατέθηκαν δια την καλλιέργεια τούτων από τους εναγόμενους. Τέλος, η μαρτυρία του Σωκράτους, δηλαδή του λειτουργού του Κ.Ο.Α.Π., και συγκεκριμένα το παράρτημα 2 στο τεκμήριο 1 στην ένορκη δήλωση της διευθύντριας των εναγόντων, αποκαλύπτει ότι για το σύνολο του επίδικου έτους 2016, καλλιεργήθηκαν 17,10 δεκάρια και αυτά είναι που αφορά η επιδότηση που αιτήθηκε και έλαβαν οι εναγόμενοι. Τέλος, αποτελεί διαπίστωση του Δικαστηρίου ότι οι ενάγοντες μόλις την 31/03/2017 πληροφορήθηκαν την επέμβαση των εναγομένων στα ακίνητα τους, όταν έλαβαν την επιστολή ημερομηνίας 31/03/2017 από τον Κ.Ο.Α.Π. (αποτελεί μέρος του τεκμηρίου 1). Αμέσως απαίτησαν από τους ενάγοντες την αποζημίωση που αξιώνεται (βλ. επιστολή ημερομηνίας 24/05/2017 - τεκμήριο 4), εν τούτοις οι τελευταίοι δεν κατέβαλαν οιονδήποτε ποσό. Για τα έτη 2016 με 2018 η ενοικιαστική αξία των εν λόγω ακινήτων ανέρχετο σε €35 ανά δεκάριο. Ο μάρτυρας Καλλίνος ενοικιάζει ακίνητα των εναγόντων από το 2016 προς €15 ανά δεκάριο. Αυτό δε είναι το ενοίκιο που καταβάλλει τα τελευταία 10 χρόνια σε σχέση με ακίνητα που ενοικιάζει και καλλιεργεί στην περιοχή. Το άρθρο 43 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, εναργώς προσδιορίζει τι εστί παράνομη επέμβαση. Μεταξύ άλλων το αδίκημα διαπράττεται με παράνομη παρέμβαση στην ιδιοκτησία αυτή από οποιοδήποτε πρόσωπο. Ανάλογη εν προκειμένω ερμηνεία αποδίδεται και στους Halsbury's The Laws of England, 3η έκδοση, τόμος 38, όπου στη σελίδα 739, κάτω από τον τίτλο What Constitutes Trespass to Land, αναφέρεται ότι· « 1205. Unlawful entry. Every unlawful entry by one person on land in the possession of another is a trespass for which an action lies, although no actual damage is done. A person trespasses upon land if he wrongfully sets foot on, or rides or drives over, it.». Σχετική είναι και η υπόθεση Αρχιμανδρίτης Σεβαστιανός Σταύρου κ.α. ν. Ιεράς Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Αβδελλερού Λάρνακος δια της Ηγουμένης Αυτής Μαρκέλλας Μοναχής
(2014)1A Α.Α.Δ. 319, που επικαλούνται οι εναγόμενοι, όπου στη σελίδα 328 αναφέρθηκε ότι· « Θεωρούμε ότι το πρωτόδικο δικαστήριο, με όλο τον προσήκοντα σεβασμό, έσφαλε αναφορικά με το ζήτημα της κατοχής της επίδικης ακίνητης ιδιοκτησίας κατά τον ουσιώδη χρόνο. Είναι θεμελιωμένο ότι το αδίκημα της παράνομης επέμβασης που προνοείται από το Άρθρο 43
(1)του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου στρέφεται εναντίον της κατοχής ακίνητης περιουσίας και σκοπός του είναι η προστασία τέτοιας κατοχής, όπως λέχθηκε και στην υπόθεση Adamou v. Christofi
(1974)1 C.L.R. 100.» Εν ολίγοις, το αδίκημα αφορά την κατοχή και όχι την κυριότητα του ακινήτου και με εξαίρεση την περίπτωση που υπάρχει πρόκληση ζημίας στην περιουσία ή η επέμβαση έχει μόνιμο χαρακτήρα, ενάγων είναι ο κάτοχος της περιουσίας και όχι ο ιδιοκτήτης (βλ. Λάμπρου κ.α. ν. Κεφάλα κ.α.
(2000)1Γ Α.Α.Δ. 1516, 1527). Οι εναγόμενοι διατείνονται στην αγόρευση ότι εδώ η κατοχή των ακινήτων από τους ενάγοντες αμφισβητείται, λόγω του ότι κατά πάντα ουσιώδη χρόνο κάτοχος τούτων ήταν ο αναφερόμενος στη μαρτυρία του διευθυντή των εναγομένων XXXXX Ματθαίου. Χωρίς περιστροφές απαντώ ότι η δικογραφημένη υπεράσπιση των εναγομένων δεν υποστηρίζει τη θέση ότι κάποιο άλλο πρόσωπο ήταν κάτοχος των εν λόγω ακινήτων. Ό,τι αναφέρεται εκεί είναι πως νόμιμα οι εναγόμενοι επέμβηκαν στα ακίνητα, καθ' ότι είχαν εξουσιοδότηση από διευθυντή των εναγόντων. Εξ ου και στη μαρτυρία του διευθυντή των εναγομένων το περί ου ο λόγος πρόσωπο (XXXXX Ματθαίου) χαρακτηρίζεται ως διευθυντής και αντιπρόσωπος των εναγόντων και η όλη μαρτυρία συνίσταται σε συγκατάθεση των εναγόντων και όχι τρίτου. Αποκαλύπτεται συνεπώς ότι δεν προκύπτει αμφισβήτηση της κατοχής των ακινήτων από τους ενάγοντες και ούτε συνάγεται ισχυρισμός ότι τρίτο πρόσωπο ήταν κατά πάντα ουσιώδη χρόνο κάτοχος των ακινήτων. Ως εκ τούτου καταλήγω ότι η κατοχή των επίδικων ακινήτων από τρίτο πρόσωπο ουδέποτε κατέστη επίδικο ζήτημα. Παρ' όλα αυτά, υποδεικνύεται ότι στο σύγγραμμα Halsbury's The Laws of England, πιο πάνω, αυτή τη φορά στη σελίδα 743, αναφέρεται σχετικά ότι· « 1212. Actual possession. Actual possession is a question of fact (q): it consists of two elements, the intention to possess the land and the exercise of control over land to the exclusion of other person.» Στη δοσμένη περίπτωση καθοριστικό ρόλο στην έκβαση του εν λόγω ισχυρισμού διαδραματίζει και η προηγηθείσα αξιολόγηση. Η μαρτυρία του διευθυντή των εναγομένων κρίθηκε αναξιόπιστη. Οι δε ισχυρισμοί του σε σχέση με το αναφερόμενο πρόσωπο (XXXXX Ματθαίου) απορρίφθηκαν ως αναληθείς. Συνεπώς η απορριφθείσα μαρτυρία του διευθυντή των εναγομένων δεν μπορεί να αποτελέσει πηγή εξαγωγής ευρήματος. Άλλη μαρτυρία δεν προσκομίστηκε που να επικαλείται τούτο το πρόσωπο και να υπαινίσσεται, έστω, κατοχή των ακινήτων από αυτό. Συνεπώς λόγω και της απόρριψης της μαρτυρίας του διευθυντή των εναγομένων η σχετική θέση ούτως ή άλλως δεν επιτυγχάνει και απορρίπτεται. Μοναδικό συμπέρασμα που προκύπτει από την αξιόπιστη μαρτυρία και συγκεκριμένα τη μαρτυρία της διευθύντριας των εναγόντων, είναι πως κατά πάντα ουσιώδη για την αγωγή χρόνο ιδιοκτήτες των επίδικων ακινήτων ήταν οι ενάγοντες και περαιτέρω, «επομένως αυτοί είναι νόμιμοι κάτοχοί τους», όπως το έθεσε η μάρτυρας. Στους Halsbury's The Laws of England πιο πάνω, αναφέρεται ότι «If, however, land is vacant, the owner has sufficient possession to sue in trespass» (σελίδα 745). Περιπλέον, στην υπόθεση Γλυκύς ν. Ιεράς Μονής Μαχαιρά
(1999)1Α Α.Α.Δ. 654, 659, υπεδείχθη ότι· « Η απόδειξη ιδιοκτησίας αποτελεί εκ πρώτης όψεως απόδειξη κατοχής εκτός αν προκύπτει από μαρτυρία ότι την κατοχή την έχει άλλος: βλ. Hebbert v. Thomas & Another [1835] 149 E.R. 1329, 1330.» Στην υπό κρίση περίπτωση διαπιστώνεται ότι η αξιόπιστη μαρτυρία δεν απεκάλυψε κατοχή από τρίτο πρόσωπο, ενώ γεγονός είναι ότι κατά πάντα ουσιώδη χρόνο οι ενάγοντες ήταν ιδιοκτήτες. Για όλους τους πιο πάνω λόγους καταλήγω ότι για κάθε ουσιώδη χρόνο που αφορά η αγωγή, κάτοχοι των επιδίκων ακινήτων ήταν οι ιδιοκτήτες τούτων, δηλαδή οι ενάγοντες. Αδιαμφισβήτητη και δεδομένη είναι η μαρτυρία του λειτουργού του Κ.Ο.Α.Π. ότι το πρόσωπο που αποτάθηκε για εκταρική επιδότηση είναι οι εναγόμενοι. Συνεπώς οι εναγόμενοι είναι εκείνοι που παρουσιάστηκαν ως καλλιεργητές των εν λόγω ακινήτων και αυτή η διαπίστωση δεν επιτρέπει άλλο συμπέρασμα πλην του ότι οι εν λόγω επενέβησαν στο ακίνητο. Άλλωστε και η δικογραφημένη υπεράσπιση δέχεται την επέμβαση στα ακίνητα των εναγόντων. Ως εκ των διαπιστωθέντων ενεργειών των εναγομένων και με δεδομένο ότι ουδεμία αξιόπιστη μαρτυρία θέλει τους εναγόμενους να λαμβάνουν εξουσιοδότηση για την παρέμβαση ή να καταβάλλουν οιονδήποτε αντίτιμο, οι εναγόμενοι κρίνονται ένοχοι διάπραξης του αδικήματος του άρθρου 43 του Κεφ. 148, εφόσον η καλλιέργεια των εν λόγω ακινήτων δεν ήταν τίποτα άλλο από παράνομη. Απομένει τώρα να εξεταστεί η ζημία που οι ενάγοντες επικαλούνται ότι υπέστησαν. Σχετική κρίνεται η υπόθεση Adrian Holdings Ltd v. Κυπριακής Δημοκρατίας δια του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(1998)1Γ Α.Α.Δ. 1836, 1843, στην οποία αναφέρθηκε ότι· « Όπου αποδεικνύεται παράνομη κατοχή ακινήτου το μέτρο αποζημιώσεων είναι η αγοραία ενοικιαστική αξία του ακινήτου και όχι το όφελος που προσπορίζεται ο παράνομος κάτοχος από τη χρήση της γης ή η ακριβής απώλεια του ιδιοκτήτη. Το κριτήριο είναι αντικειμενικό, αλληλένδετο με την ενοικιαστική αξία της περιουσίας (Ναυτικός Όμιλος Πάφου ν. Αρχής Λιμένων Κύπρου
(1992)1 Α.Α.Δ. 882). Η καταβολή αποζημιώσεων με βάση τις πιο πάνω αρχές επιβάλλεται, έστω και αν ο ιδιοκτήτης δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει ο ίδιος την περιουσία ή να την ενοικιάσει (Γενικός Εισαγγελέας ν. Bahchecioglou και Άλλος,
(1998)1 Α.Α.Δ. 426 όπου γίνεται αναφορά σχετικά με το θέμα στην Strand Electric and Engineering Co. Ltd v. Brisford Ltd [1952] 1 All E.R. 796). Οι εφεσείοντες προσβάλλουν το εύρημα ότι απέτυχαν να αποδείξουν απώλεια ή ζημιά και παραθέτουν σειρά αποφάσεων που ασχολούνται με το θέμα των αποζημιώσεων. Μεταξύ άλλων αναφέρονται και στο πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Swordheath Properties Ltd v. Tabet and Others [197] 1 All E.R. p.240 στη σελ.242: "It appears to me to be clear, both as a matter of principle and of authority, that in a case of this sort the plaintiff, when he has established that the defendant has remained on as a trespasser in residential property, is entitled, without bringing evidence that he could or would have let the property to someone else in the absence of the trespassing defendant, to have as damages for the trespass the value of the property as it would fairly be calculated, and, in the absence of anything special in the particular case it would be the ordinary letting value of the property that would determine the amount of damages." Σε μετάφραση: "Φαίνεται ότι είναι καθαρό, ότι τόσο ως θέμα αρχής αλλά και αυθεντιών, σε υπόθεση αυτού του είδους ο ενάγων, όπου αποδεικνύει ότι ο εναγόμενος παραμένει παράνομα σε ακίνητη ιδιοκτησία, δικαιούται, χωρίς να παρουσιάσει μαρτυρία ότι θα μπορούσε ή ότι επροτίθετο να ενοικιάσει την ιδιοκτησία σε κάποιον άλλον αν δεν την κατείχε παράνομα ο εναγόμενος, να ανακτά ως αποζημιώσεις από την παράνομη επέμβαση την αξία της περιουσίας όπως θα μπορούσε δίκαια να υπολογιστεί. και, στην απουσία ειδικών περιστάσεων η συνήθης ενοικιαστική αξία της ιδιοκτησίας θα αποφάσιζε το ποσό των αποζημιώσεων". Περαιτέρω, αναφέρθηκαν και στην υπόθεση Inverugie Investments Ltd v. Hackett [1995] 3 All E.R. 841, από την οποία παραθέτουμε σχετικό απόσπασμα από τη σελ. 845: "In Stoke-on-Trent City Council v W & J Wass Ltd [1988] 3 All E.R. 394 at 402, [1988] 1 W.L.R. 1406 at 1416 Nicholls LJ called the underlying principle in these cases the "user principle". The plaintiff may not have suffered any actual loss by being deprived of the use of his property. But under the user principle he is entitled to recover a reasonable rent for the wrongful use of his property by the trespasser. Similarly, the trespasser may not have derived any actual benefit from the use of the property. But under the user principle he is obliged to pay a reasonable rent for the use which he has enjoyed." Σε μετάφραση: "Στην υπόθεση Stoke-on-Trent City Council v. W & J Wass Ltd
(1988)3 All ER 394 στην 402,
(1988)1 WLR 1406 στη 1416 ο Nicholls LJ κατονόμασε την αρχή σε τέτοιες υποθέσεις ως την "αρχή χρήσης". Ο ενάγων μπορεί να μην έχει υποστεί οποιαδήποτε πραγματική απώλεια με το να στερηθεί της χρήσης της περιουσίας του. Αλλά κάτω από την αρχή χρήσης δικαιούται να ανακτήσει ένα λογικό ενοίκιο για την παράνομη χρήση της περιουσίας του από τον παρανόμως επεμβαίνοντα. Παρομοίως, εκείνος που επεμβαίνει παράνομα μπορεί να μην έχει αποκομίσει οποιοδήποτε πραγματικό όφελος από την χρήση της περιουσίας. Αλλά κάτω από την αρχή χρήσης υποχρεούται να πληρώσει εύλογο ενοίκιο για τη χρήση της οποίας επωφελήθηκε."». Σε σχέση με αυτή τη ζημία οι ενάγοντες κάλεσαν δύο μάρτυρες. Τούτοι είναι ο εκτιμητής Τιμοθέου και ο νυν ενοικιαστής κάποιων ακινήτων των εναγόντων, ονόματι Καλλίνος. Έχει ήδη λεχθεί ότι η έκθεση του εκτιμητή Τιμοθέου είναι αιτιολογημένη και σύμφωνη με όσα η νομολογία προστάζει και περιπλέον, ότι το εκεί αναφερόμενο ενοίκιο υιοθετείται ως εύλογο και/ή αγοραίο ενοίκιο για το
  1. Αυτό βεβαίως είναι αρκετό ώστε να κριθεί πως για το έτος 2016 αυτή ήταν η ενοικιαστική αξία των επίδικων ακινήτων, δηλαδή €35 ανά δεκάριο ετησίως. Αυτή εν προκειμένω είναι και η διαπίστωση του Δικαστηρίου σε ό,τι αφορά τα επίδικα ακίνητα για το έτος
  2. Ως εκ της πιο πάνω διαπίστωσης δεν έχει πλέον σημασία η επ' αυτού διερεύνηση της μαρτυρίας του Καλλίνου, δοθέντος ότι η αξιόπιστη επιστημονική θέση του εκτιμητή κλείνει το θέμα. Εν τούτοις υποδεικνύεται ότι και η μαρτυρία του νυν ενοικιαστή Καλλίνου μπορεί να αποτελέσει πηγή σχετικού ευρήματος. Όπως έχει ήδη υποδειχθεί η μαρτυρία του Καλλίνου δεν αμφισβητήθηκε αλλά ούτε και απαντήθηκε, δοθέντος ότι ο διευθυντής των εναγομένων δεν αντέτεινε οτιδήποτε σε σχέση με την αγοραία ενοικιαστική αξία των επίδικων ακινήτων. Απλώς υποστήριξε ότι η μαρτυρία του Καλλίνου δεν είναι ικανοποιητική απόδειξη. Εν τούτοις αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο Καλλίνος εδώ και 10 έτη ενοικιάζει ακίνητα στην περιοχή για τον ίδιο σκοπό που οι εναγόμενοι παρενέβησαν στα ακίνητα των εναγόντων, δηλαδή για καλλιέργεια και προς τούτο καταβάλλει το ενοίκιο των €15 ανά δεκάριο. Όπως υποδεικνύεται στην υπόθεση Adrian Holdings, πιο πάνω, με παραπομπή στην υπόθεση Swordheath Properties Ltd, ζητούμενο δεν είναι το κατά πόσο ο διάδικος, εδώ οι ενάγοντες, μπορούσε ή επιθυμούσε να ενοικιάσει το ακίνητό του, αλλά ποια είναι η ενοικιαστική αξία τούτου. Περί αυτού η μαρτυρία του Καλλίνου αφενός και η θέση του εκτιμητή αφετέρου, δεν απαντήθηκε από τους εναγομένους, δηλαδή δεν αντέτειναν οτιδήποτε διαφορετικό και ούτε ισχυρίστηκαν ότι η μαρτυρία των δύο αυτών μαρτύρων δεν είναι ορθή. Η γενική τοποθέτηση του διευθυντή των εναγομένων στην παράγραφο 21.6 «Το ότι οι Ενάγοντες σήμερα ενοικιάζουν άλλα τεμάχια στην τιμή των €15,00 το εκτάριο, δεν σημαίνει πως η ενοικιαστική αξία των ακινήτων το 2008 ήταν τέτοια», ο οποίος ούτως ή άλλως κρίθηκε αναξιόπιστος, δεν τέθηκε ως γεγονός, αλλά εν είδει συμπεράσματος και αγόρευσης. Εν πάση περιπτώσει δεν είναι το 2008 που αφορά εδώ η υπόθεση, ως το σχόλιο του διευθυντή των εναγομένων, αλλά το
  3. Από την άλλη η μαρτυρία του Καλλίνου οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τα τελευταία 10 έτη αυτό όντως ήταν το αγοραίο ενοίκιο για ακίνητα προς το σκοπό καλλιέργειας, εξού και αυτό κατέβαλλε και εξακολουθεί να καταβάλλει ο ίδιος. Μάλιστα το 2016 αυτό ήταν το ενοίκιο που ο ίδιος συμφώνησε με τους ενάγοντες. Στην υπόθεση Ελπίδα Ερωτοκρίτου Χρυσοχού ν Turkish Bank Ltd (Turk Bankasi Ltd)
(2010)1Γ Α.Α.Δ. 1894, που επίσης κρίθηκε στη βάση του άρθρου 43 του Κεφ. 148, αποφασίστηκε ότι ενοικιαστική αξία του ακινήτου που βρίσκετο σε περιοχή κατεχόμενη από τον τουρκικό στρατό ήταν το αρχικό ενοίκιο που είχε συμφωνηθεί μετά της ενάγουσας/εφεσείουσας και άλλου ενοικιαστή που εν τω μεταξύ εγκατέλειψε το ακίνητο λόγω της τουρκικής εισβολής, πλέον ετήσια αύξηση, που εκεί καθορίστηκε σε 4%. Στον Clerk & Lindsell on Torts, 12η έκδοση, παράγραφο 1173, αναφέρεται ότι· « In such case the damages recoverable will be the price which a reasonable man would be willing to pay for the right of user. If the trespass consists in using a right of way over the land, the measure of damages is the usual charge for a way-leave in the district.» Στο ίδιο σύγγραμμα, αυτή τη φορά στην 20η έκδοση, παράγραφο 19-64, αναφέρεται ότι· « Again, where residential property has been occupied wrongfully the claimant may sue for the ordinary value.» Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι σε υποθέσεις αυτού του είδους η αποζημίωση που επιδικάζεται, και με αυτό εννοώ άλλη από ονομαστική, δεν εμπίπτει στις ειδικές αποζημιώσεις με την αυστηρή έννοια. Αυτό γιατί η παράνομη επέμβαση δικαιολογεί καταβολή αποζημίωσης ακόμη και εκεί που δεν διαπιστώνεται ζημία (βλ. Clerk & Lindsell, πιο πάνω, παράγραφο 1172). Συνεπώς δεν αποδεικνύεται πραγματική (actual) ζημία. Είναι σε αυτή τη βάση που στην υπόθεση Inverugie Investments Ltd v. Hackett
(1995)3 All ER 841, 845 αναφέρθηκε ότι· « It is sometimes said that these cases are an exception to the rule that damages in tort are compensatory. But this is not necessarily so. It depends how widely one defines the 'loss' which the plaintiff has suffered. As the Earl of Halsbury LC pointed out in Mediana (owners) v Comet (owners), The Mediana [1900] AC 113 at 117, [1900-3] All ER Rep 126 at 129, it is no answer for a wrongdoer who has deprived the plaintiff of his chair to point out that he does not usually sit in it or that he has plenty of other chairs in the room. In Stoke-on-Trend City Council v W&J Wass LTd [1988] 3 ALL ER 394 at 402, [1988] 1WLR 1406 at 1416 Nicholls LJ called the underlying principle in these cases the 'user principle'. The plaintiff may not have suffered any actual loss by being deprived of the use of his property. But under the user principle he is entitled to recover a reasonable rent for the wrongful use of his property by the trespasser. Similarly, the trespasser may not have derived any actual benefit from the use of the property. But under the user principle he is obliged to pay a reasonable rent for the use which he has enjoyed. The principle need not be characterised as exclusively compensatory, or exclusively restitutionary; It combines elements of both.» Υπό το φως όλων των πιο πάνω και στην έκταση που εδώ ενδιαφέρει προσθέτω ότι η αναντίλεκτη, αναμφισβήτητη και αξιόπιστη μαρτυρία του Καλλίνου, μπορεί και αυτή να κριθεί ως επαρκή απόδειξη δια το εύλογο και αγοραίο ενοίκιο ακινήτων της ευρύτερης περιοχής. Εν τούτοις εδώ το εύρημα του Δικαστηρίου σε σχέση με τη μαρτυρία του εκτιμητή Τιμοθέου αναφορικά με την ενοικιαστική αξία των επίδικων ακινήτων, τερματίζει κάθε περαιτέρω διερεύνηση. Όπως έχει ήδη λεχθεί τούτη η ενοικιαστική αξία για το έτος 2016, ήταν €35 ανά δεκάριο. Βεβαίως δεν παραγνωρίζεται ότι οι ενάγοντες περιόρισαν την αξίωσή τους στα €15 ανά δεκάριο αντί της θέσεως του εκτιμητή Τιμοθέου. Βάσει όλων των ανωτέρω και με δεδομένο το εύρημα του Δικαστηρίου ότι το έτος 2016 οι εναγόμενοι καλλιέργησαν 17,10 δεκάρια των εναγόντων χωρίς την άδεια και συγκατάθεση τούτων, ενέργεια που συνιστά παράνομη επέμβαση, καταλήγω ότι υποχρεούνται να καταβάλουν, εν είδει αποζημιώσεως, το ποσό των €256,50, το οποίο προκύπτει από την ενοικιαστική αξία των εν λόγω ακινήτων, δηλαδή €35 ανά δεκάριο που όμως οι ενάγοντες περιόρισαν σε €15 ανά δεκάριο. Ως εκ τούτου εκδίδεται απόφαση υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων, για το ποσό των €256,50 πλέον νόμιμο τόκο από καταχωρίσεως της αγωγής και δικηγορικά έξοδα ως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ)..................................... Λ.Α. Παντελή, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΔ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.