VTB Bank (Public Joint-Stock Company) ν. LEISLER HOLDINGS LIMITED, Γενική Αίτηση: 530/16, 21/10/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A464 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. Παρασκευαϊδου-Καρακάννα, Π.Ε.Δ. Γενική Αίτηση: 530/16 Αναφορικά με τον περί Κυρωτικό Νόμο της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για παροχή νομικής συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου, Νόμος 172(Ι)/
- και Αναφορικά με τον περί Αποφάσεων Αλλοδαπών Δικαστηρίων (Αναγνώριση, Εγγραφή και Εκτέλεση Δυνάμει Συμβάσεως) Νόμο 121(Ι)/
- Μεταξύ: VTB Bank (Public Joint-Stock Company) Αιτήτρια και LEISLER HOLDINGS LIMITED Καθ' ης η Αίτηση Ημερομηνία: 21 Οκτωβρίου, 2019 Αίτηση ημερομηνίας: 5.12.2016 Εμφανίσεις: Για την Αιτήτρια: κα Χριστοφή για Πατρίκιος Παύλου & Συνεργάτες Δ.Ε.Π.Ε. Για την Καθ΄ ης Αίτηση: κ. Πλατύς για Παπαδόπουλος, Λυκούργος & Σία Δ.Ε.Π.Ε. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με την υπό κρίση Αίτηση η Αιτήτρια αιτείται από το Δικαστήριο την έκδοση διατάγματος το οποίο να αναγνωρίζει ως δεσμευτική και να διατάζει την εγγραφή και εκτέλεση της απόφασης του Διαιτητικού Δικαστηρίου της Μόσχας, της οποίας το πρωτότυπο επισυνάπτεται και σημειώνεται ως Τεκμήριο 4 στην Ένορκη Δήλωση του XXXXX Τριλλίδη, που εκδόθηκε στη Μόσχα την 21.05.2014, στην υπόθεση αρ. Α40-180068/13 μεταξύ της Αιτήτριας VTB Bank (Public Joint-Stock Company) πρώην VTB BANK (Open Joint-Stock Company) από τη Ρωσία και της Καθ΄ ης η Αίτηση LEISLER HOLDINGS LIMITED. Η Αίτηση βασίζεται στη Συνθήκη μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για Παροχή Νομικής Συνδρομής σε Θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου, (Κυρωτικός) Νόμος 172(I)/86, στον Περί του Πρωτόκολλου μεταξύ της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας για το ευρετήριο των Διμερών Συμφωνιών (Κυρωτικός) Νόμος 34(III)/2001, στα άρθρα 2-6 του περί Αποφάσεων Αλλοδαπών Δικαστηρίων (Αναγνώριση, Εγγραφή και Εκτέλεση δυνάμει Συμβάσεως) Νόμου 121(I)/2000, στα άρθρα 2, 21, 31 και 41 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/1960, στον περί της Σύμβασης για την Κατάργηση της Νομιμοποίησης των Αλλοδαπών Δημοσίων Εγγράφων (Κυρωτικός) Νόμος του 1972, Ν. 50/72, στους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Θεσμούς Δ.1, θ.2, Δ.48 θ.θ. 1, 2, 3, 4 και 9, Δ.49, Δ.55 θ.θ. 1 έως 4 και Δ.64, στις συμφυείς εξουσίες και την πρακτική του Δικαστηρίου. Η Αίτηση συνοδεύεται ως αναφέρω και πιο πάνω από την ένορκη δήλωση του XXXXX Τριλλίδη, δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ ΠΑΥΛΟΥ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Δ.Ε.Π.Ε. Ο ενόρκως δηλών είναι ένας από τους δικηγόρους που χειρίζονται την παρούσα υπόθεση, και είναι δεόντως εξουσιοδοτημένος από την Αιτήτρια να προβεί στην παρούσα ένορκη δήλωση. Τα γεγονότα τα οποία εκτίθενται στην ένορκη δήλωση, εκτός για εκείνα για τα οποία ορίζεται άλλη πηγή γνώσεως, εμπίπτουν στην προσωπική του γνώση. Συνοψίζω το περιεχόμενο της ενόρκου δηλώσεως του. Η Αιτήτρια είναι δημόσιο εγγεγραμμένο τραπεζικό ίδρυμα στη Ρωσία. To όνομα της μέχρι την 25/06/2015 ήταν VTB Bank (Open Joint-Stock Company), ενώ ακολούθως άλλαξε σε VTB Bank (Public Joint-Stock Company) ούτως ώστε να συμμορφωθεί με τροποποιήσεις στον Ρωσικό Αστικό Κώδικα. Η Αιτήτρια δραστηριοποιείται στη Ρωσία και στο εξωτερικό και διαθέτει παρουσία και/ή διεξάγει εργασίες στην Κύπρο μέσω και/ή με την Russian Commercial Bank (RCB BANK LTD), η οποία αποτελεί οργανισμό του ομίλου της Αιτήτριας και παρέχει τραπεζικές διευκολύνσεις και άλλες συναφείς υπηρεσίες. Η Καθ' ης η αίτηση είναι εταιρεία, η οποία έχει το εγγεγραμμένο γραφείο της στη Λευκωσία. Η Αιτήτρια είχε απαίτηση εναντίον της Καθ΄ ης η Αίτηση στη βάση Σύμβασης Πιστωτικής Διευκόλυνσης. Η εν λόγω σύμβαση συνομολογήθηκε μεταξύ της Καθ' ης η Αίτησης και της Ρωσικής Τράπεζας, Open Joint-Stock Company "Trans Credit Bank", η τελευταία όμως εκχώρησε όλα τα δικαιώματα και υποχρεώσεις που προκύπτουν από την σύμβαση στην Αιτήτρια με βάση τη συμφωνία εκχώρησης, ημερομηνίας 29/07/2013, σχετική είναι η σελίδα 4 του Τεκμηρίου
- Στη βάση της Σύμβασης Πιστωτικής Διευκόλυνσης η Καθ' ης η Αίτηση δανείστηκε ποσά συνολικού ύψους 790.500 ευρώ. Ο όρος 12.1 της εν λόγω σύμβασης προνοούσε πως για όποιες διαφορές ενδέχεται να προκύψουν μεταξύ των συμβαλλομένων μερών κατά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Σύμβαση, αποκλειστική δικαιοδοσία έχει το Διαιτητικό Δικαστήριο της Μόσχας. Η Καθ' ης η Αίτηση απέτυχε να πληρώσει τα ποσά που έλαβε από την Αιτήτρια και τους συμφωνημένους τόκους, με αποτέλεσμα η Αιτήτρια να καταχωρήσει και να προωθήσει εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση, αγωγή ενώπιον των Ρωσικών Δικαστηρίων. Την 21/05/2014 η Αιτήτρια εξασφάλισε απόφαση εναντίον της Καθ' ης η Αίτηση μετά που αυτή είχε ειδοποιηθεί νομότυπα στη βάση των σχετικών Νόμων και Κανονισμών της Ρωσικής Δημοκρατίας, από το Δικαστήριο της Μόσχας, στην υπόθεση με αριθμό Α40-180068/13, η οποία απόφαση διατάσσει: «I. Την πληρωμή από την Καθ' ης η Αίτηση LEISLER HOLDINGS LIMITED του ποσού των €555.838,09 (πεντακόσιες πενήντα πέντε χιλιάδες οκτακόσια τριάντα οκτώ ευρώ και εννιά σεντ), II. Την πληρωμή από την Καθ' ης η Αίτηση LEISLER HOLDINGS LIMITED του ποσού των 144,172.70 (εκατόν σαράντα τέσσερεις χιλιάδες και εκατόν εβδομήντα δύο) Ρωσικών Ρουβλιών και 70 (εβδομήντα) καπίκια ως έξοδα δίκης». Στην Αίτηση επισυνάπτεται το πρωτότυπο της πιο πάνω δικαστικής απόφασης και πιστοποιημένη μετάφραση της στα Ελληνικά, Τεκμήριο
- Επισυνάπτεται επίσης πιστοποιημένο αντίγραφο της απόφασης στα Ρωσικά, το οποίο φέρει σφραγίδες του πιστοποιούντος υπαλλήλου, όπως επίσης και apostille, με πιστοποιημένη μετάφραση στα Αγγλικά και πιστοποιημένη μετάφραση στα Ελληνικά, Τεκμήριο
- Από την πρωτότυπη σφραγίδα στο Τεκμήριο 4 προκύπτει ότι η απόφαση κατέστη εκτελεστή την 23/06/2014 και αυτό το γεγονός το επιβεβαιώνει ο Δικαστής του Ρωσικού Δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση, ο οποίος υπογράφει στην εν λόγω σφραγίδα. Η απόφαση εκδόθηκε ερήμην της Καθ' ης η Αίτηση παρόλο που είχε κλητευθεί κανονικά και εμπρόθεσμα σύμφωνα με το Ρωσικό Δίκαιο, όπως φαίνεται και από την ίδια την απόφαση, σχετική είναι η σελίδα 2 της μετάφρασης του Τεκμηρίου
- Την έγκαιρη ειδοποίηση της Καθ' ης η Αίτηση επιβεβαιώνει το πρωτότυπο πιστοποιητικό που εκδόθηκε από το Διαιτητικό Δικαστήριο της Μόσχας το οποίο επισυνάπτεται, Τεκμήριο 6, στα Ρωσικά μαζί με επίσημη πιστοποιημένη μετάφραση του στα Ελληνικά. Είναι η θέση της ομνύουσας ότι η Αιτήτρια δύναται να εγγράψει την απόφαση, Τεκμήριο 4 στην Κυπριακή Δημοκρατία για να εκτελεστεί ως απόφαση Κυπριακού Δικαστηρίου για τους πιο κάτω λόγους: «(α) Η Απόφαση είναι τελεσίδικη και εκτελεστή στη Ρωσία από τις 23/06/2014 και δεν έχει καταχωρηθεί έφεση εναντίον της (Τεκμήριο 4). (β) Η Απόφαση εκδόθηκε λόγω παραλείψεως της Καθ' ης η Αίτηση να εμφανιστεί στην διαδικασία μετά που κλητεύθηκε κανονικά και εμπρόθεσμα σύμφωνα με το δίκαιο της Ρωσίας (Τεκμήριο 4 σελίδα 2 της μετάφρασης και Τεκμήριο 6). (γ) Η υπόθεση δεν εμπίπτει εντός της αποκλειστικής αρμοδιότητας κάποιας αρχής της Κυπριακής Δημοκρατίας. (δ) Καμία προηγούμενη τελεσίδικη απόφαση επί του ίδιου επίδικου θέματος με την εν λόγω απόφαση δεν είχε προηγουμένως εκδοθεί από τα Κυπριακά Δικαστήρια. (ε) Καμία διαδικασία για το ίδιο με το επίδικο θέμα της εν λόγω αποφάσεως δεν έχει αρχίσει στα Κυπριακά Δικαστήρια μεταξύ των ίδιων διαδίκων. (στ) Η αναγνώριση και εκτέλεση της εν λόγω αποφάσεως δεν είναι αντίθετη με τις βασικές Νομικές Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας. (ζ) Η αναγνώριση και εκτέλεση της εν λόγω αποφάσεως δεν παραβλάπτει την ασφάλεια και την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας.» Η ομνύουσα αναφέρει επίσης ότι η Καθ' ης η Αίτηση διαθέτει περιουσιακά στοιχεία στην Κύπρο και πιστεύει ότι υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ικανοποιηθεί η πιο πάνω απόφαση εάν επιτραπεί η εκτέλεση της στην Κύπρο. Η Καθ' ης η Αίτηση καταχώρισε ένσταση στην πιο πάνω αίτηση. Η ένσταση στηρίζεται στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.1 Θ.2, Δ.17 θθ. 1-14, Δ.26 θθ. 1 - 15, Δ.33 θθ. 1-5, Δ.34 θθ. 1-6, Δ.40 θθ. 1-7, Θ. 11, Δ.48, θθ. 1-4 και Θ.9, Δ.49 θθ. 1-16 Δ.55 θθ. 1-4, Δ.64, στη Συνθήκη μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για παροχή νομικής συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου (Κυρωτικός) Νόμος 172(Ι)/86, στον Περί του Πρωτοκόλλου μεταξύ της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Ρωσικής Ομοσπονδίας για το ευρετήριο των Διμερών Συμφωνιών (Κυρωτικός) Νόμος 34(ΙΙΙ)/2001, στα άρθρα 2-6του περί Αποφάσεων Αλλοδαπών Δικαστηρίων (Αναγνώριση, Εγγραφή και Εκτέλεση δυνάμει Συμβάσεως) Νόμου 121(Ι)/2000, στα άρθρα 2, 21, 31, 32, 41, 42 και 47 του περί Δικαστηρίων Νόμου 14/60, στον περί της Σύμβασης για την Κατάργηση της Νομιμοποίησης των Αλλοδαπών Δημοσίων Εγγράφων (Κυρωτικός) Νόμος του 1972, Ν. 50/72, στους κανόνες του Διεθνούς Ιδιωτικού Δικαίου και της αναγνώρισης αλλοδαπών αποφάσεων, στο άρθρο 6 της Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών 1950, στο άρθρο 30 του Συντάγματος και επί των συμφυών εξουσιών ή και πρακτικής του Δικαστηρίου. Η Καθ' ης η αίτηση πρόβαλε τους πιο κάτω λόγους ένστασης:
- Tα Κυπριακά Δικαστήρια στερούνται δικαιοδοσίας να εκδικάσουν την παρούσα αίτηση καθότι η Αιτήτρια δεν έχει καταδείξει ότι διατηρεί και/ή δεν διατηρεί μόνιμη ή προσωρινή διαμονή στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας και ως εκ τούτου δεν έχει καταδειχθεί οποιοσδήποτε λόγος γιατί να επιτραπεί στην Αιτήτρια να αποταθεί απευθείας στα Κυπριακά Δικαστήρια.
- Δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 24 και/ή 27 και/ή 28 του Νόμου 172/1986 και/ή της Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για Παροχή Νομικής Συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου.
- Η Αιτήτρια δεν έχει καταδείξει ότι η υπό εγγραφή δικαστική απόφαση συνιστά τελεσίδικη απόφαση σύμφωνα με το δίκαιο της χώρας και/ή ότι δεν μπορεί να εφεσιβληθεί και/ή κανένα πιστοποιητικό τελεσιδικίας δεν έχει προσκομισθεί.
- Η ένορκη δήλωση η οποία υποστηρίζει την Αίτηση είναι παράτυπη και/ή αντικανονική και θα πρέπει να αγνοηθεί από το Δικαστήριο αφού καμία και/ή καμία επαρκής εξήγηση δεν δίδεται από το πρόσωπο που ορκίζεται γιατί το πρόσωπο που ορκίζεται δεν είναι η Αιτήτρια και/ή αντιπρόσωπος της αλλά δικηγόρος και/ή δικηγόρος που εκπροσωπεί νομικά την Αιτήτρια στην παρούσα υπόθεση. Η ένσταση συνοδεύεται από την ένορκη δήλωση της δικηγόρου XXXXX Μαζέρη, που εργάζεται στο δικηγορικό γραφείο των Παπαδόπουλος, Λυκούργος & Σία ΔΕΠΕ και ανέλαβε το χειρισμό της υπόθεσης εκ μέρους της Καθ' ης η Αίτηση, μαζί με μια ομάδα άλλων δικηγόρων. Γνωρίζει τα γεγονότα της υπόθεσης λόγω της προσωπικής της εμπλοκής και από πληροφόρηση που έλαβε από την Καθ' ης η Αίτηση, τους αξιωματούχους της και τους Ρώσους δικηγόρους της. Είναι η θέση της ομνύουσας ότι η υπό κρίση Αίτηση δεν μπορεί να επιτύχει καθότι δεν ικανοποιούνται οι πρόνοιες της διμερούς συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ρωσίας, η οποία έχει κυρωθεί με τον Κυρωτικό Νόμο, Ν.172
(1)/86. Η Αιτήτρια αποτάθηκε η ίδια, απευθείας στο Δικαστήριο της Κυπριακής Δημοκρατίας και ζήτησε διάταγμα αναγνώρισης και εκτέλεσης της απόφασης που εκδόθηκε από Δικαστήριο στη Μόσχα, παρά το γεγονός ότι αυτή δεν διατηρεί μόνιμη ή προσωρινή διαμονή στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας, στοιχείο που αποτελεί προϋπόθεση με βάση τις πρόνοιες της πιο πάνω διμερούς συνθήκης. Επισημαίνει ότι είναι κατ' εξαίρεση, που ένας αλλοδαπός υπήκοος δύναται να αποταθεί ο ίδιος στο Δικαστήριο της άλλης χώρας. Μπορεί να το πράξει νοουμένου ότι θα ικανοποιήσει με σχετική μαρτυρία, το Δικαστήριο, ότι διατηρεί μόνιμη ή προσωρινή διαμονή στο έδαφος του. Στην υπό κρίση υπόθεση, με βάση πάντα την ομνύουσα, καμία επαρκής μαρτυρία δεν έχει προσκομιστεί ως προς το θέμα διαμονής της Αιτήτριας στην Κυπριακή Δημοκρατία. Η έδρα της Αιτήτριας είναι στην Ρωσία και αυτή δεν έχει μόνιμη ή προσωρινή κατοικία στην Κύπρο. Η Αιτήτρια όφειλε να αποταθεί στα Ρωσικά Δικαστήρια για την αναγνώριση της σχετικής Ρωσικής απόφασης και η αρμόδια Ρωσική Αρχή ακολούθως να ζητήσει αναγνώριση/εγγραφή από τα Κυπριακά Δικαστήρια. Την 24.05.2019, μετά από σχετικό αίτημα δόθηκε άδεια, από το Δικαστήριο, στην Αιτήτρια όπως καταχωρίσει συμπληρωματική ένορκη δήλωση του δικηγόρου XXXXX Τριλλίδη. Συνοψίζω το περιεχόμενο της. Είναι η θέση του ενόρκως δηλούντα, XXXXX Τριλλίδη, ότι η Αίτηση βασίζεται στις πρόνοιες της Διμερούς Συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών για παροχή νομικής συνδρομής σε θέματα Αστικού και Ποινικού Δικαίου η οποία κυρώθηκε με τον Νόμο 172(Ι)/86 αλλά και στις πρόνοιες του Νόμου 121(Ι)/2000 που προνοούν για δυνατότητα καταχώρισης Αίτησης αναγνώρισης απόφασης από εξ' αποφάσεως πιστωτή στο Επαρχιακό Δικαστήριο που διαμένει ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η Αίτηση καταχωρήθηκε στην επαρχία όπου έχει την έδρα της η Αιτήτρια, ήτοι στη Λευκωσία. Ο ομνύοντας αναφέρει επίσης ότι η Αιτήτρια παρερμηνεύει τα άρθρα της πιο πάνω Συνθήκης Κύπρου-Ρωσίας και δίνει μια πολύ περιορισμένη και αποσπασματική ερμηνεία σε αυτά, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τον σκοπό για τον οποίο συνάφθηκε η Συνθήκη. Εισηγείται ότι το άρθρο 27
(2)της Συνθήκης, το οποίο αναφέρεται στην δυνατότητα καταχώρισης αίτησης για εγγραφή δικαστικής απόφασης από πολίτη του ενός Συμβαλλομένου Κράτους απευθείας σε δικαστήριο του άλλου Συμβαλλόμενου Κράτους, όταν ο πολίτης έχει μόνιμη ή προσωρινή διαμονή στο Συμβαλλόμενο Κράτος όπου επιδιώκεται η αναγνώριση της αλλοδαπής απόφασης, είναι '. μια εναλλακτική διαδικασία προς υποβοήθηση και εξυπηρέτηση των πολιτών, την οποία δύναται να ακολουθήσει πολίτης ενός συμβαλλόμενου κράτους ο οποίος δεν επιθυμεί να προχωρήσει απευθείας ο ίδιος σε καταχώρηση σχετικής αίτησης στο δικαστήριο του άλλου συμβαλλόμενου κράτους'. Προς υποστήριξη της θέσης του αναφέρει ότι η ερμηνεία των προνοιών της Σύμβασης Κύπρου - Ρωσίας διέπεται από τις πρόνοιες της Συνθήκης της Βιέννης. Στη βάση των προνοιών της Συνθήκης της Βιέννης και στην Αρχή της Αμοιβαιότητας, για την ερμηνεία των προνοιών της Συνθήκης Κύπρου - Ρωσίας κάλεσε το Δικαστήριο να λάβει υπόψη τον τρόπο με τον οποίο τα Ρωσικά Δικαστήρια εφαρμόζουν την εν λόγω Συνθήκη. Επισυνάπτει για το σκοπό αυτό νομική γνωμάτευση, ημερομηνίας 04.04.2018, από το δικηγορικό γραφείο Trubor Law Firm στη Ρωσία, στο οποίο γίνεται ανάλυση των σχετικών προνοιών της Συνθήκης Κύπρου - Ρωσίας και παρατίθονται παραδείγματα εφαρμογής της συνθήκης από τα Ρωσικά Δικαστήρια. Από τη νομική γνωμάτευση προκύπτει ότι τα Ρωσικά Δικαστήρια επιτρέπουν την καταχώριση αίτησης εγγραφής Κυπριακής απόφασης απευθείας από Κύπριο πολίτη υπέρ του οποίου εκδόθηκε η απόφαση, ακόμα και αν ο εν λόγω Κύπριος πολίτης δεν έχει μόνιμη ή προσωρινή διαμονή στη Ρωσία. Επιπρόσθετα αναφέρει ότι η Αιτήτρια είναι τράπεζα με έδρα στη Ρωσία, η οποία δραστηριοποιείται και στην Κύπρο παρέχοντας σε τακτά διαστήματα πιστωτικές διευκολύνσεις σε Κυπριακές εταιρείες, ενώ στο πλαίσιο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της κατέχει περιουσιακά στοιχεία στην Κύπρο. Κατέχει το 46,29% του μετοχικού κεφαλαίου της τράπεζας Russian Commercial Bank (RCB BANK LTD) η οποία αποτελεί οργανισμό του ομίλου της Αιτήτριας και παρέχει τραπεζικές διευκολύνσεις και άλλες συναφείς υπηρεσίες. Η Αιτήτρια δραστηριοποιείται μέσω της RCB και διεξάγει επενδυτικές και άλλες συναφείς δραστηριότητες στην Κύπρο. Ο σκοπός για τη δημιουργία της RCB Bank, η οποία εγγράφηκε στην Κύπρο το 1995 ήταν για την εξυπηρέτηση των διασυνοριακών συναλλαγών της Ρωσίας μέσω της Αιτήτριας (VTB Bank), η οποία είναι κρατική Τράπεζα. Κατά τις αγορεύσεις τους ενώπιον του Δικαστηρίου οι συνήγοροι υποστήριξαν τις εκατέρωθεν θέσεις των πελατών τους επικαλούμενοι σχετική νομολογία. Εξέτασα τις εισηγήσεις τους, δεν κρίνω όμως σκόπιμο να αναφερθώ στις πολυσέλιδες αγορεύσεις τους σε έκταση, θα επικεντρωθώ μόνο σε συγκεριμένα σημεία, που αφορούν κατά την απόψη μου την ουσία της υπόθεσης. Το πρώτο θέμα που θα με απασχολήσει είναι κατά πόσο στην υπό κρίση Αίτηση πληρούνται οι πρόνοιες της διμερούς συνθήκης μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ρωσίας, η οποία έχει κυρωθεί με τον Κυρωτικό Νόμο, Ν. 172
(1)/86 και συγκεκριμένα οι πρόνοιες του άρθρου 27, που ρυθμίζει τη διαδικασία υποβολής της αίτησης για αναγνώριση και εκτέλεση αλλοδαπής απόφασης. Το παραθέτω αυτούσιο, αμέσως πιο κάτω, τόσο στην Αγγλική γλώσσα, που ήταν η γλώσσα της Συνθήκης όσο και στα Ελληνικά, ως διατυπώθηκε στον Κυρωτικό Νόμο, για σκοπούς εύκολης αναφοράς: «Article 27
- An application for the enforcement of a judgment shall be submitted to a judicial authority at the place where the judgment was given. This authority shall transmit the application to the competent court of the other Contracting Party.
- If a person applying for enforcement has his permanent or temporary residence in the territory of the Contracting Party where the judgment is to be enforced, the application may also be sumbitted directly to the competent court of this Contracting Party». «Άρθρο 27
- Η αίτηση για την εκτέλεση δικαστικής απόφασης θα υποβάλλεται σε δικαστική αρχή του τόπου της έκδοσης της. Η αρχή αυτή θα διαβιβάζει την αίτηση στο αρμόδιο δικαστήριο του άλλου Συμβαλλομένου Μέρους.
- Αν το πρόσωπο που υποβάλλει την αίτηση για εκτέλεση διατηρεί μόνιμη ή προσωρινή διαμονή στο έδαφος του Συμβαλλόμενου Μέρους όπου επιδιώκεται να εκτελεσθεί η δικαστική απόφαση, η αίτηση μπορεί επίσης να υποβάλλεται απ' ευθείας στο αρμόδιο δικαστήριο του Συμβαλλόμενου τούτου Μέρους». Στην υπό κρίση υπόθεση η Αίτηση υποβλήθηκε απ' ευθείας στο Δικαστήριο. Σε τέτοια περίπτωση, με βάση τις πρόνοιες της Συνθήκης η Αιτήτρια θα πρέπει να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι πληρούνται οι προυποθέσεις του άρθρου 27
(2), ανωτέρω, δηλαδή ότι η Αιτήτρια διατηρεί μόνιμη ή προσωρινή διαμονή στο έδαφος του Συμβαλλόμενου Μέρους, ήτοι στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η ευπαίδευτη συνήγορος της Αιτήτριας εισηγήθηκε ότι η διαδικασία που προβλέπεται από το άρθρο 27
(2)πρόκειται για '... μια εναλλακτική διαδικασία προς υποβοήθηση και εξυπηρέτηση των πολιτών' . Η αναφορά στο εν λόγω άρθρο σε 'μόνιμη ή προσωρινή διαμονή', τίθεται με βάση την εισήγηση της συνηγόρου, με 'γενικό τρόπο', γεγονός που δεικνύει κατά την άποψη της ότι δεν πρόκειται για σημαντικό κριτήριο. Αν η εν λόγω αναφορά ήταν σημαντικό κριτήριο τότε το τι θεωρείται 'μόνιμη ή προσωρινή διαμονή', θα καθοριζόταν στη Συνθήκη. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Καθ΄ ης η αίτηση υποστήριξε διαφορετικές θέσεις. Εισηγήθηκε ότι οι πρόνοιες του άρθρου 27 είναι ρητές και δεν επιδέχονται άλλης ερμηνείας. Διάδικος ο οποίος δεν διαμένει στην Κυπριακή Δημοκρατία δεν δύναται να υποβάλει απευθείας στο Δικαστήριο αίτηση. Η Αιτήτρια στη συγκεκριμένη περίπτωση, σύμφωνα πάντα με την εισήγηση του ευπαιδεύτου συνηγόρου, '... δεν έχει ούτε είχε σε οποιοδήποτε στάδιο τη διαμονή της στην Κύπρο' και ως εκ τούτου δεν νομιμοποιείτο να καταχωρίσει την υπό κρίση Αίτηση. Η πιο πάνω Συνθήκη όπως πολύ ορθά έχει επισημάνει η ευπαίδευτη συνήγορος της Αιτήτριας, πρέπει να ερμηνεύεται με βάση τις πρόνοιες της Σύμβασης της Βιέννης, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή στην Κύπρο με βάση τον Κυρωτικό Νόμο 234/
- Το άρθρο 31 του πιο πάνω νόμου προβλέπει τα πιο κάτω σε σχέση με τις αρχές που πρέπει να ακολουθούνται κατά την ερμηνεία μιας Διεθνούς Σύμβασης: «Άρθρο 31, Γενικός Κανόνας Ερμηνείας.
- Μια συνθήκη πρέπει να ερμηνεύεται με καλή πίστη σύμφωνα με τη συνήθη έννοια που αποδίδεται στους όρους της συνθήκης από τα συμφραζόμενα και υπό το φως του αντικειμένου και του σκοπού της.
- Για το σκοπό της ερμηνείας της συνθήκης, τα συμφραζόμενα περιλαμβάνουν, εκτός από το κείμενο, συμπεριλαμβανομένων του προοιμίου και των παραρτημάτων αυτού. (α) ...................... (β) Κάθε έγγραφο που συνετάγη από ένα ή περισσότερα μέρη σε σχέση με τη σύναψη της συνθήκης και που έχει γίνει αποδεκτό από τα άλλα μέρη ως έγγραφο που έχει σχέση με τη συνθήκη.
- ......................
- Ειδική έννοια θα δίδεται σ΄ ένα όρο, εφ΄ όσον αποδεικνύεται ότι τέτοια ήταν η πρόθεση των μερών.» Σχετική επί του θέματος της ερμηνείας μιας διεθνούς σύμβασης είναι η απόφαση του International Court στην υπόθεση Ιn the Competence of the General Assembly for the Admission of a State to the United Nations όπου επεσήμανε ότι, 'the first duty of a tribunal which is called upon to interpret and apply the provisions of a treaty is to endeavor to give effect to them in their natural and ordinary meaning in the context in which they occur'. Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω αρχές καταλήγω ότι η πρόνοια που περιέχεται στο άρθρο 27 της Συνθήκης, '... temporary or permanent residence' που ερμηνεύθηκε στον Κυρωτικό Νόμο ως 'η προσωρινή ή μόνιμη διαμονή', θα πρέπει να ερμηνευθεί με βάση τη συνήθη και φυσική έννοια των λέξεων αυτών. Στο Λεξικό Collins English Dictionary το επίθετο 'temporary' ερμηνεύεται ως ΄
- not permanent, provisional; temporary accommodation
- Lasting only a short time' η λέξη 'permanent' ως 'existing or intended to exist for an indefinite period' και η λέξη 'residence' ως '
- The place in which one resides; abode or home .
- the state of being officially present'. 'Προσωρινή', σύμφωνα με το λεξικό του Γ. Μπαμπινιώτη, Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, είναι 'αυτή που διαρκεί για περιορισμένο χρονικό διάστημα' και 'μόνιμη', σύμφωνα με το ίδιο λεξικό είναι αυτή που 'δεν μεταβάλλεται μένει στην ίδια θέση ή διατηρείται στην ίδια κατάσταση'. Η λέξη 'διαμονή' ερμηνεύεται ως η 'παραμονή και διαβίωση σε συγκεκριμένο τόπο'. Η Αιτήτρια, στην υπό κρίση περίπτωση, είναι νομικό πρόσωπο, πρόκειται για εταιρεία που έχει την έδρα της στη Ρωσία. Το γεγονός ότι δραστηριοποιείται σε διάφορες χώρες μεταξύ των οποίων και στην Κύπρο παρέχοντας σε τακτά διαστήματα πιστωτικές διευκολύνσεις σε Κυπριακές εταιρείες, ενώ στο πλαίσιο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της κατέχει περιουσιακά στοιχεία και στη χώρα μας με τον τρόπο που περιγράφεται στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση, δεν την καθιστούν μόνιμο ή έστω προσωρινό κάτοικο της Κυπριακής Δημοκρατίας και κατ΄επέκταση δεν πληροί την προϋπόθεση που θέτει το άρθρο 27 παράγραφος 2 της Συνθήκης, ήτοι να έχει 'προσωρινή ή μόνιμη διαμονή' στη Δημοκρατία. Η ευπαίδευτη συνήγορος της αιτήτριας επικαλέσθηκε και τις πρόνοιες του Νόμου 121(Ι)/2000 και συγκεκριμένα τα άρθρα 2 και 4 και εισηγήθηκε ότι σε περίπτωση που ένας εκ των διαδίκων διαμένει στην Κυπριακή Δημοκρατία τότε ο Αιτητής δύναται να καταχωρίσει ο ίδιος, απευθείας, αίτηση για εγγραφή, αναγνώριση και εκτέλεση της απόφασης στο Δικαστήριο. Ήταν η θέση της ότι εφόσον το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας έχει δικαιοδοσία για εγγραφή, «...δεν δύναται να 'χάσει' τη δικαιοδοσία του επειδή δεν ακολουθήθηκε μια πιο περίπλοκη διαδικασία 'μεταφοράς' της Κυρίως Αίτησης για την καταχώρηση της μέσω άλλων αρχών, αλλά καταχωρήθηκε απευθείας από την Καθ΄ης η Αίτηση στην επαρχία όπου είναι η έδρα της Αιτήτριας στην παρούσα αίτηση ως τα άρθρα 2 και 4 του Ν.121(Ι)/2000 προνούν». Στο σημείο αυτό κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιες τις πρόνοιες των άρθρων 2 και 4 του νόμου επί του οποίου εδράζεται η εισήγηση της Αιτήτριας. «
- Στο Νόμο αυτό, εκτός αν από το κείμενο προκύπτει διαφορετική έννοια— «απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου» έχει την έννοια που αποδίδει στον όρο αυτό το άρθρο 3 του παρόντος Νόμου· «αρμόδια αρχή» σημαίνει τον Υπουργό Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, εκτός αν στον κυρωτικό νόμο ή την ίδια τη συνθήκη καθορίζεται άλλη αρχή· «διαδικασία» σημαίνει οποιαδήποτε μη ποινική διαδικασία ενώπιον οποιουδήποτε δικαστηρίου επί οποιουδήποτε αστικού θέματος και «αστικό θέμα» περιλαμβάνει διαφορές σχετικά με οικογενειακές σχέσεις, κληρονομικά, εμπορικά και άλλα θέματα· «δικαστήριο» σημαίνει το Επαρχιακό Δικαστήριο της επαρχίας όπου ο καθ' ου η αίτηση διαμένει και προκειμένου για διαφορές σε οικογενειακές σχέσεις, το Οικογενειακό Δικαστήριο της Επαρχίας όπου διαμένει ο καθ' ου η αίτηση. Σε περίπτωση διαμονής του καθ' ου η αίτηση στο εξωτερικό ή σε περίπτωση όπου στη διαδικασία κατά την οποία έχει εκδοθεί η απόφαση δεν υπήρχε αντίδικος, «δικαστήριο» σημαίνει το Επαρχιακό Δικαστήριο ή το Οικογενειακό Δικαστήριο της επαρχίας όπου διαμένει ο αιτητής· «ποινική διαδικασία» έχει την έννοια που αποδίδεται στον όρο αυτό στον περί Δικαστηρίων Νόμο· «συνθήκη» σημαίνει σύμβαση, συμφωνία, πρωτόκολλο και περιλαμβάνει οποιαδήποτε συνθήκη που δέσμευε την Κύπρο πριν από την ανεξαρτησία και που συνεχίζει να τη δεσμεύει μετά την ανακήρυξη της σε Δημοκρατία». «
- Παρά τις διατάξεις οποιουδήποτε άλλου νόμου, ο παρών Νόμος εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις όπου ζητείται η αναγνώριση, εγγραφή ή εκτέλεση απόφασης αλλοδαπού δικαστηρίου». Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Καθ΄ης η αίτηση υποστήριξε την αντίθετη άποψη. Ο περί Αποφάσεων Αλλοδαπών Δικαστηρίων Νόμος του 2000, Ν. 121(Ι)/2000, τον οποίο επικαλέστηκε η Αιτήτρια δεν περιέχει ουσιαστικό δίκαιο αλλά πρόκειται, σύμφωνα πάντα με την εισήγηση του, για διαδικαστικό νόμο που ορίζει τη διαδικασία που εφαρμόζεται σε τέτοιας φύσης υποθέσεις όπως η παρούσα, '... όταν ενυπάρχει δικαιοδοσία προς τούτο δυνάμει άλλου νομοθετήματος'. Σχετική επί του θέματος που εγείρεται είναι η πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Μονογιός ν. Μονογιού [1], στην οποία παρέπεμψε το δικαστήριο ο συνήγορος της Καθ΄ης η Αίτηση, όπου εξετάσθηκαν οι πρόνοιες του Ν. 121(Ι)/2000 και αποφασίσθηκε, μεταξύ άλλων, ότι ο συγκεκριμένος νόμος είναι διαδικαστικός και όχι ουσιαστικός και ρυθμίζει τη διαδικασία εφαρμογής των όσων προβλέπουν οι ουσιαστικοί νόμοι. Παραθέτω το σχετικό απόσπασμα αυτούσιο: "Ο περί Αποφάσεων Αλλοδαπών Δικαστηρίων (Αναγνώριση, Εγγραφή και Εκτέλεση Δυνάμει Συμβάσεως) Νόμος του 2000, Ν. 121(Ι)/2000, είναι διαδικαστικός νόμος, θέτει το δικονομικό πλαίσιο και ρυθμίζει τη διαδικασία εφαρμογής των όσων προβλέπουν οι σχετικοί νόμοι. Στην υπόθεση Barbara Doris Bauer μέσω της αρμόδιας Αρχής της Γερμανίας ν. Χρήστου Καραπατάκη
(2007)1(Α) Α.Α.Δ. 503, διευκρινίστηκε ότι ο Νόμος 121(Ι)/2000 είναι διαδικαστικής φύσεως και αναφέρθηκαν τα εξής: ″Ο Νόμος 121(Ι)/2000 δεν προσθέτει στο ουσιαστικό δίκαιο. Εξαντλείται στην ακολουθητέα διαδικασία με δοσμένη την κατά τον τρόπο που εξειδικεύει ύπαρξη υποχρέωσης αναγνώρισης και εγγραφής.″ Ανάλογου περιεχομένου είναι και το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Datamedia v. K.S.N
(1990)1 Α.Α.Δ. 13: "Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί, είναι κατά πόσο ο υπό κρίση νόμος είναι σχετικός με την Δικονομία, ή είναι ουσιαστικός νόμος. Στο σύγγραμμα Dicey & Morris "The Conflict of Laws", δέκατη έκδοση, τόμος 2, σελίδα 1178, αναφέρεται κάτω από το Κεφ. 35, που είναι σχετικό με το κατά πόσο ένας νόμος αφορά την Δικονομία ή είναι ουσιαστικός νόμος, ότι η εκτέλεση απόφασης είναι Δικονομικής φύσεως- "Similarly the method of enforcing a judgment is a matter of procedure"." Επιπρόσθετα των πιο πάνω θα ήθελα να επισημάνω ότι οι διεθνείς συμβάσεις, όπως είναι και η υπό κρίση σύμβαση μεταξύ Ρωσίας και Κυπριακής Δημοκρατίας έχει αυξημένη ισχύ έναντι της εθνικής νομοθεσίας όπως είναι ο Νόμος 121(Ι)/ 2000. Σύμφωνα με το άρθρο 169
(3)του Συντάγματος: «
(3)Συνθήκαι, συμβάσεις και συμφωνίαι συνομολογούμεναι συμφώνως ταις ειρημέναις διατάξεσι του παρόντος άρθρου έχουσιν από της δημοσιεύσεως αυτών εις την επίσημον εφημερίδα της Δημοκρατίας ηυξημένη ισχύν έναντι οιουδήποτε ημεδαπού νόμου, υπό τον όρον ότι αι τοιαύται συνθήκαι, συμβάσεις και συμφωνίαι εφαρμόζονται αντιστοίχως και υπό του αντισυμβαλλομένου». Όπως υπεδείχθη στην Θεόδωρος Παναγή ν. Τατιάνα Σνετσιέβα, Έφεση 36/2011, ημερ. 19.03.2014: «Η Σύμβαση, όπως είναι θεμελιωμένο έχει αυξημένη ισχύ, όχι υπό την έννοια της ανάκλησης οποιουδήποτε αντιφατικού με αυτή εσωτερικού δικαίου, αλλά υπό την έννοια ότι έχει αυξημένη ισχύ και προβάδισμα στην εφαρμογή της έναντι του εσωτερικού δικαίου. (Βλ. Toulla G. Malaktou v. Christodoulos G. Armeftis and another
(1987)1 CLR 207, In Re Charalambous
(1987)1 CLR 427)». Παρόμοιο ζήτημα με αυτό που καλούμαι να αποφασίσω σήμερα εξετάσθηκε και στην υπόθεση VTB Bank v. Tatura κ.α.[2]. Αιτήτρια και σε εκείνη την υπόθεση ήταν η Αιτήτρια στην υπό κρίση υπόθεση. Το Δικαστήριο αφού έλαβε υπόψη του τις πρόνοιες της διμερούς συνθήκης κατέληξε ότι στερείτο δικαιοδοσίας να επιληφθεί αιτήσεως για εγγραφή και αναγνώριση αλλοδαπής απόφασης που καταχωρήθηκε με βάση τις πρόνοιες του άρθρου 27
(2), ενώ η Αιτήτρια δεν είχε την προσωρινή ή μόνιμη διαμονή της στην Κύπρο. Παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα: «.... Σε ό,τι αφορά τις πρόνοιες της Συνθήκης, με το δέοντα σεβασμό δεν μπορώ να αποδεχθώ τις εισηγήσεις του ευπαιδεύτου δικηγόρου των αιτητών οι οποίες θα απέληγαν στο ανεξέλεγκτο του κατά πόσο τηρούνται οι προϋποθέσεις του Άρθρου
- Η σαφής αναφορά της Σύμβασης, ενός κειμένου με αυξημένη ισχύ, ότι η αίτηση θα υποβάλλεται σε δικαστική αρχή του τόπου της έκδοσής της, όχι μόνο δεν μπορεί να παραβλεφθεί, αλλά δεν μπορεί παρά να χαρακτηριστεί ως επιβάλλουσα επιτακτική ρύθμιση. Δύο κυρίαρχα κράτη συμφώνησαν και αλληλεγγύως ρύθμισαν ότι η αίτηση για εκτέλεση απόφασής των δικαστηρίων τους θα υποβάλλεται, κατά κανόνα, στη δική τους δικαστική αρχή. Δεν μπορεί με οποιαδήποτε ερμηνεία να παρέμβουμε στην κυρίαρχη βούληση των συμβληθέντων κρατών με το σκεπτικό λ.χ. που εισηγήθηκε ο ευπαίδευτος δικηγόρος των αιτητών ότι το Άρθρο 27 θα πρέπει να ερμηνευθεί υπό το φως του ότι το 1986, όταν οι επισκέψεις Ρώσων πολιτών στην Κύπρο ήταν σπανιότατες, ένας Ρώσος υπήκοος θα ήταν δύσκολο να προτιμούσε την καταχώριση αίτησης σε κυπριακό δικαστήριο. Αυτό φάνταζε τουλάχιστον απομακρυσμένο στο νομοθέτη, είπε. Όμως, εκείνο που έχει σημασία και θα πρέπει να τηρηθεί με αυξημένη μάλιστα υποχρέωση που ενέχει και το στοιχείο της διακρατικής δέσμευσης, είναι το κείμενο της Σύμβασης και η σαφής βούληση των δύο κρατών όπως την κατέγραψαν. Το άρθρο 24 της Σύμβασης θέτει τις προϋποθέσεις αναγνώρισης και εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων και το άρθρο 25 καθορίζει ότι η Συνθήκη έχει εφαρμογή σε δικαστικές αποφάσεις που εκδόθηκαν μετά την έναρξη της ισχύος της. Αυτά, είναι θέματα άσχετα με την πρόνοια του άρθρου 27 η οποία αναφέρεται στον τρόπο υποβολής της αίτησης και έναρξης της διαδικασίας. Η αίτηση καταχωρίστηκε κατά παράβαση της Σύμβασης. Η ανάληψη δικαιοδοσίας και η συνέχιση της διαδικασίας στο σύνολό της δεν μπορεί παρά να θεωρηθεί ως παραβίαση της Σύμβασης. Είναι υπ' αυτή την έννοια που τίθεται θέμα έλλειψης δικαιοδοσίας. Η διαπίστωση αυτή καθιστά περιττή την ενασχόληση και με τις πρόνοιες του Ν.121/
- Επειδή όμως αμφότερες ως άνω οι πλευρές έχουν τοποθετηθεί, μπορεί να λεχθεί ότι η αίτηση είναι τρωτή και με αναφορά στις πρόνοιες εκείνες οι οποίες καθορίζουν την αρμοδιότητα με κριτήριο τη διαμονή του καθ' ου η αίτηση ή του αιτητή αναλόγως, κριτήρια που εν προκειμένω δεν πληρούνται. Η διαπίστωση περί έλλειψης δικαιοδοσίας υπό την έννοια που εξηγήθηκε ανωτέρω δεν μπορεί να περιοριστεί στα πλαίσια των ενδιαμέσων αιτήσεων, αλλά έχει καθοριστικές συνέπειες για το σύνολο του διαβήματος των αιτητών. Εν όψει τέτοιας διαπίστωσης το δικαστήριο στερείται εξουσίας να διενεργήσει οτιδήποτε στα πλαίσια της παρούσας υπόθεσης, πέραν του να την απορρίψει στο σύνολό της". Για όλους τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω, καταλήγω ότι στερούμαι δικαιοδοσίας να επιληφθώ της παρούσας Αίτησης. Ενόψει της πιο πάνω κατάληξης μου κρίνω αχρείαστο να εξετάσω τους υπόλοιπους λόγους που εγείρει η Καθ΄ ης η αίτηση στην ένσταση της. Η Αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ της Καθ΄ ης η αίτηση και εναντίον της Αιτήτριας ως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) Τ. Παρασκευαϊδου-Καρακάννα, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΝ [1] ECLI:CY:DOD:2018:2, Π.Ε. 17/2016, 22.02.2018 [2] Γεν. Αίτηση 378/2014, ημερομηνίας 27.06.2014 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο