Σταύρου ν. Σκαπούλη, Αγωγή αρ. 8214/2012, 2/10/2019

(1991)1 A.Α.Δ 24. Το Δικαστήριο δεν δύναται να προχωρήσει να επιλύσει θέματα, τα οποία δεν αποτέλεσαν μέρος της δικογραφίας. Σχετική είναι η απόφαση Latifundia Properties Ltd ν. Ανδρέα Μιχαήλ Ψάκη

(2003)1 ΑΑΔ

1. Η Ενάγουσα στην Έκθεση Απαίτησής της ισχυρίστηκε ότι κατά τον χρόνο του ατυχήματος ήταν πρόσωπο ηλικίας 60 ετών, έγγαμη μητέρα και άτομο καθόλα υγιές και δραστήριο. Εργαζόταν και λάμβανε από την εργασία της το ποσό των €1609 μηνιαίως. Ο Εναγόμενος ήταν ιδιοκτήτης και κάτοχος του οχήματος με αριθμούς εγγραφής XXXXX
2. Η Ενάγουσα στις 11.10.12 περί τις 11:20 οδηγούσε το όχημά της με αριθμούς εγγραφής XXXXX95 από το Μιτσερό με κατεύθυνση προς τη Λευκωσία. Στα φώτα της διασταύρωσης των οδών Γρίβα Διγενή και Ανθουπόλεως, η Ενάγουσα σταμάτησε στον φωτεινό σηματοδότη. Ενώ το όχημα της Ενάγουσας ήταν σταματημένο ο Εναγόμενος χτύπησε στο οπίσθιο μέρος του οχήματός της. Από το ατύχημα το όχημα της Ενάγουσας υπέστη ζημιές και η ίδια υπέστη τραυματισμούς, πόνο και ταλαιπωρία. Ως προς τις σωματικές βλάβες της, η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι υπέστη θλάση αυχένα, πλήρη απώλεια φυσιολογικής λορδώσεως της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, κάκωση της ΑΜΣΣ, αυχεναλγίες, οσφυαλγίες, ινιακές κεφαλαλγίες, περιορισμό των κινήσεων του αυχένα, μυϊκούς σπασμούς, αδυναμία συγκεντρώσεως και δυσκολίες μνήμης. Ισχυρίστηκε, επιπλέον, ότι υπέστη μεγάλη ταλαιπωρία και απουσίαζε από την εργασία της συνολικά για 3μιση μήνες, γεγονός που της προκάλεσε οικονομική ζημιά και ψυχική κατάπτωση. Περαιτέρω, η Ενάγουσα ισχυρίστηκε ότι υπέστη ειδικές ζημιές, τις οποίες προσδιόρισε στο ποσό των €9.034,
3. Ο Εναγόμενος στην Υπεράσπισή του αρνήθηκε την ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος, καθώς και τις λεπτομέρειες αμέλειας τις οποίες ισχυρίστηκε η Ενάγουσα. Επιπλέον, ισχυρίστηκε ότι το επίδικο ατύχημα και η οποιαδήποτε σωματική βλάβη ή ζημιά της Ενάγουσας οφείλονται στην αποκλειστική ή στη συντρέχουσα αμέλεια αυτής. Επιπλέον, ο ενάγοντας αρνήθηκε τις επικαλούμενες σωματικές βλάβες, ενώ ισχυρίστηκε ότι οι επικαλούμενες από την Ενάγουσα ειδικές ζημιές είναι υπερβολικές ή διογκωμένες. Η Ενάγουσα στην Απάντησή της ισχυρίστηκε ότι έλαβε όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα για αποφυγή της σύγκρουσης και επέμεινε στους δικογραφημένους της ισχυρισμούς. Προκύπτει από τα ανωτέρω ότι επίδικα στην παρούσα είναι η ευθύνη για την πρόκληση του ατυχήματος, η πρόκληση και η ύπαρξη των κατ΄ισχυρισμόν σωματικών βλαβών και το ύψος των αξιούμενων ειδικών ζημιών. Έτσι η Ενάγουσα όφειλε να θεμελιώσει, με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, την αμέλεια του Εναγομένου και την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της αμέλειας και των ζημιών που η ίδια έχει υποστεί συνεπεία αυτής. Σχετική είναι η απόφαση Παπακώστα ν. Κοινοτικό Συμβούλιο Χλώρακας Πόλ. Έφεση 214/13, ημερομηνίας 24.6.
4. Μαρτυρία Πρώτη μάρτυρας για την πλευρά της Ενάγουσας ήταν η ίδια η Ενάγουσα ως ΜΕ
5. Κατά τη μαρτυρία της Ενάγουσας κατατέθηκαν 29 Τεκμήρια. Συγκεκριμένα η Ενάγουσα κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 αντίγραφο του πιστοποιητικού εγγραφής του οχήματός της και ως Τεκμήριο 2 έντυπο μεταβίβασης αυτού. Ακολούθως, κατέθεσε ως Τεκμήριο 3 βεβαίωση από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, ημερομηνίας 11.10.
6. Ως Τεκμήριο 4 αντίγραφο έκθεσης αξονικής τομογραφίας, ημερομηνίας 25.10.
7. Ως Τεκμήριο 5 συνταγή για λήψη φαρμάκων από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ως Τεκμήριο 6 έντυπο άδειας ανάπαυσης ημερομηνίας 18.10.
8. Ως Τεκμήριο 7 παραπεμπτικό ημερομηνίας 26.10.
9. Ως Τεκμήριο 8 παραπεμπτικό ημερομηνίας 26.10.12 και ως Τεκμήριο 9 αντίγραφο εντύπου άδειας ανάπαυσης, ημερομηνίας 26.10.
10. Επιπλέον κατέθεσε ως Τεκμήριο 10 ιατρικό πιστοποιητικό εκδοθέν από τον Δόκτορα XXXXX Κουγιάλη, ημερομηνίας 30.10.
11. Ως Τεκμήριο 11 ιατρική συνταγή, ημερομηνίας 30.10.
12. Ως Τεκμήριο 12 αντίγραφο άδειας ανάπαυσης, ημερομηνίας 19.11.
13. Ως Τεκμήριο 13 αντίγραφο άδειας ασθενείας, ημερομηνίας 17.12.
14. Ως Τεκμήριο 14 ιατρική συνταγή ημερομηνίας 17.12.12 και ως Τεκμήριο 15 αντίγραφο άδειας ανάπαυσης ημερομηνίας 4.01.
15. Επιπρόσθετα κατέθεσε ως Τεκμήριο 16 ιατρικό πιστοποιητικό εκδοθέν από τον Δόκτορα XXXXX Χριστοφόρου, ημερομηνίας 16.04.
16. Ως Τεκμήριο 17 ιατρικό πιστοποιητικό εκδοθέν από τον Δόκτορα XXXXX Χριστοφόρου, ημερομηνίας 23.04.
17. Ως Τεκμήριο 18 απόδειξη είσπραξης ημερομηνίας 7.11.12 και ως Τεκμήριο 19 τιμολόγιο ημερομηνίας 7.11.
18. Επιπρόσθετα κατέθεσε ως Τεκμήριο 20(Α) με 20(Γ) δέσμη εγγράφων αποτελούμενη από αποδείξεις είσπραξης από τον Δόκτορα XXXXX Κουγιάλη, ως Τεκμήριο 21 απόδειξη ημερομηνίας 26.10.12, ως Τεκμήρια 22(Α) με 22(Γ) δέσμη εγγράφων αποτελούμενη από αποδείξεις φαρμακείου, ως Τεκμήριο 23 απόδειξη από το φυσιοθεραπευτικό κέντρο Δήμου Ορεινού, ημερομηνίας 17.12.10, ως Τεκμήριο 24 βεβαίωση ως προς τον μηνιαίο μισθό της, ως Τεκμήριο 25 βεβαίωση σε σχέση με αφαίρεση ποσού από τον μισθό της Ενάγουσας για τον μήνα Οκτώβριο του 2012, ως Τεκμήριο 26(Α) και 26(Β) δέσμη εγγράφων αποτελούμενη από βεβαίωση ασφαλιστέων αποδοχών της Ενάγουσας για τα έτη 2012 και
19. Επιπλέον, κατέθεσε ως Τεκμήριο 27 απόδειξη πληρωμής, ημερομηνίας 23.04.13, ως Τεκμήριο 28 τιμολόγιο, ημερομηνίας 13.02.13 και ως Τεκμήριο 29 απόδειξη είσπραξης, ημερομηνίας 13.02.
20. Η ΜΕ1 κατά την κυρίως εξέτασή της, η οποία έλαβε τη μορφή γραπτής κατάθεσης, περιέγραψε τις συνθήκες υπό τις οποίες επήλθε το επίδικο τροχαίο ατύχημα. Εξήγησε ότι, ενώ η ίδια ήταν σταματημένη στα φώτα της διασταύρωσης των οδών Γρίβα Διγενή και Ανθουπόλεως, ο Εναγόμενος χτύπησε στο οπίσθιο μέρος του οχήματός της, με αποτέλεσμα να νιώσει ξαφνικά ένα πολύ απότομο και ξαφνικό τράνταγμα. Υπέδειξε ότι ο Εναγόμενος παρέλειψε να σταματήσει στον φωτεινό σηματοδότη, ενώ αυτός ήταν κόκκινος και επανέλαβε τις δικογραφημένες λεπτομέρειες αμέλειας. Θυμόταν κάποιο πρόσωπο ονόματι XXXXX να τη βοηθά μετά το ατύχημα. Η ίδια κάλεσε τον σύζυγό της, ο οποίος προσήλθε στη σκηνή. Κατά τον χρόνο που επεσυνέβη το επίδικο συμβάν η ίδια ένιωθε καλά και δεν επιθυμούσε να πάει στο νοσοκομείο. Ξαφνικά, όμως, άρχισε να νιώθει ζαλάδες και έναν έντονο πόνο στον αυχένα. Τότε, κλήθηκε ασθενοφόρο το οποίο την μετέφερε στις Πρώτες Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας. Δήλωσε ότι στις Πρώτες Βοήθειες της χορηγήθηκε ένεση για να ηρεμήσει και ακολούθως λήφθηκαν ακτινογραφίες. Τότε πληροφορήθηκε από τους θεράποντες γιατρούς της ότι υπέστη θλάση αυχένα και της χορηγήθηκε άδεια μέχρι τις 19.10.
21. Εκείνο το διάστημα λάμβανε φαρμακευτική αγωγή που της χορηγήθηκε από το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, καθώς επίσης έφερε και κολάρο, το οποίο της ανέφεραν ότι δεν έπρεπε να βγάζει. Αναφέρθηκε ακολούθως στα συμπτώματα από το ατύχημα δηλώνοντας ότι η πρώτη εβδομάδα μετά το δυστύχημα ήταν βασανιστική. Στις 18.10.12 επισκέφθηκε ξανά το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, όπου υποβλήθηκε σε αξονική τομογραφία. Κατόπιν της πιο πάνω εξέτασης ο θεράπων γιατρός της επεξέτεινε την άδεια ανάπαυσης της μέχρι 24.10.12 και της εισηγήθηκε να επισκεφθεί κάποιον νευροχειρουργό. Στις 26.10.12, όταν μετέβη εκ νέου στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, της έδωσαν παραπεμπτικό, στο οποίο αναγραφόταν ότι παρουσίαζε δισκοκήλες και πρόβλημα στην ΑΜΣΣ και γι' αυτό έχρηζε φυσιοθεραπευτικής αγωγής. Στις 26.10.2012 της χορηγήθηκε εκ νέου άδεια ανάπαυσης μέχρι τις 15.11.
22. Στις 30.10.12 επισκέφθηκε τον Δόκτορα XXXXX Κουγιάλη, ο οποίος της ανέφερε ότι έχει υποστεί τραυματισμό δίκην μαστιγίου, της χορήγησε παυσίπονα και αναλγητικά και συνέστησε φυσιοθεραπεία. Επειδή τα συμπτώματα συνεχίζονταν επισκέφθηκε τον ίδιο γιατρό, ο οποίος της χορήγησε άδεια από 19.11.12 μέχρι 4.01.13 συνολικά. Επειδή συνέχιζε να παρουσιάζει συμπτώματα επισκέφθηκε ακόμα έναν νευροχειρουργό, τον Δόκτορα XXXXX Χριστοφόρου, ο οποίος την εξέτασε και της χορήγησε το ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμήριο
23. Στις 2.04.14, επειδή εξακολουθούσε να έχει ενοχλήσεις, επισκέφθηκε εκ νέου τον Δόκτορα Χριστοφόρου, ο οποίος της χορήγησε το ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμήριο
24. Προσδιόρισε ότι απουσίαζε από την εργασία της για περίοδο 3μιση μηνών, περίοδο για την οποία δεν λάμβανε μισθό. Ένεκα της φύσης της εργασίας της, η οποία απαιτεί τη χρήση ταμειακής μηχανής, για αρκετούς μήνες ταλαιπωρείτο κατά την εκτέλεση των καθηκόντων της. Ενώ παλαιότερα είχε πολλά καθήκοντα για πολλούς μήνες, μετά το ατύχημα υστερούσε στην εκτέλεση των καθηκόντων της, δεν ήταν γρήγορη και κουραζόταν εύκολα. Επίσης ένεκα του ότι διέμενε κοντά στο χωριό Μιτσερό, δυσκολευόταν με τη διακίνησή της στους διάφορους γιατρούς και φυσιοθεραπευτές. Η περίοδος μετά το ατύχημα, όπως δήλωσε ήταν βασανιστική, δεν μπορούσε να συγκεντρωθεί, είχε συνέχεια πονοκεφάλους, αυχεναλγίες και ενοχλήσεις. Δυσκολευόταν να κοιμηθεί και έπαιρνε παυσίπονα για να μπορέσει να ηρεμήσει. Επιπλέον, δήλωσε ότι δεν μπορούσε να καθίσει στον καναπέ, γιατί ήθελε συνέχεια να ξαπλώνει. Δεν μπορούσε να ασχοληθεί με τις οικιακές εργασίες, όπως το να πλύνει πιάτα ή να απλώσει ρούχα ή να βάλει πλυντήριο, αφού αυτές οι εργασίες απαιτούσαν να στέκεται, να υψώνει τα χέρια της ή να σκύβει. Ανέφερε επίσης ότι αδυνατούσε να αυτοεξυπηρετηθεί και ζητούσε βοήθεια από τον άνδρα της ακόμα και στις πιο προσωπικές της στιγμές, όπως το να λουστεί, να ντυθεί ή να κτενιστεί. Τα πιο πάνω είχαν ως αποτέλεσμα να στερηθεί τα χόμπι της, όπως το περπάτημα, το κυνήγι και τις βόλτες μέσα στη φύση. Μέχρι σήμερα συνεχίζει να νιώθει κάποιες ενοχλήσεις στην περιοχή του αυχένα και κουράζεται από την οδήγηση ή από τις αλλαγές του καιρού και για να ανακουφιστεί κάνει κάποιες ασκήσεις, τις οποίες της υπέδειξε ο φυσιοθεραπευτής, και λαμβάνει παυσίπονα. Ακολούθως, αναφέρθηκε στις δικογραφημένες ειδικές ζημιές και κατέθεσε τα Τεκμήρια 18 μέχρι 29 και προσδιόρισε ότι αξιώνει ειδικές αποζημιώσεις ύψους €8.214, 29 πλέον γενικές αποζημιώσεις. Κατά την αντεξέτασή της προσδιόρισε ότι εργαζόταν κατά κανόνα σε απογευματινά ωράρια. Προσδιόρισε επίσης ότι εκτελούσε καθήκοντα ταμία, παραλαβής προϊόντων και υπεύθυνης ταμείων. Παράλληλα ήταν υπεύθυνη να εκπαιδεύει τους υπόλοιπους υπαλλήλους σε σχέση με τα ταμιακά καθήκοντα. Ανέφερε, επίσης, ότι, όταν απουσίαζε ο υπεύθυνος διευθυντής του καταστήματος, τον αντικαθιστούσε. Ως προς τις συνθήκες επέλευσης του ατυχήματος, επέμεινε ότι η ίδια οδηγούσε στην αριστερή λωρίδα κατεύθυνσης στον δρόμο από Μιτσερό προς Λευκωσία και μετά τα φώτα σκόπευε να προχωρήσει ευθεία. Σε ερώτηση αν έλεγξε προηγουμένως τα καθρεφτάκια της, απάντησε ότι, επειδή ήταν σταματημένη στα φώτα, δεν χρειαζόταν να δει κάτι και απλά ανέμενε να ανάψει το πράσινο. Προσδιόρισε, όμως, ότι δεν είχε δει καθόλου το όχημα του Εναγομένου πριν λάβει χώρα το ατύχημα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι η ίδια σταμάτησε απότομα στα φώτα όταν ήταν αναμμένος ο πορτοκαλής σηματοδότης. Ακολούθως, όταν κλήθηκε να παρουσιάσει τις ακτινογραφίες, οι οποίες ισχυρίστηκε ότι έγιναν αμέσως μετά το ατύχημα, απάντησε ότι δεν δίνουν τις ακτινογραφίες στο νοσοκομείο. Επίσης δεν θυμόταν να αναφέρει ποία ένεση της χορηγήθηκε στις Πρώτες Βοήθειες. Σε ερώτηση αν θυμόταν ποιος της έδωσε οδηγίες να φέρει κολάρο, απάντησε ότι δεν θυμάται, αλλά το μόνο που θυμάται ήταν ότι έφερε το κολάρο και όταν επισκέφθηκε τον ιατρό , τον κύριο Κουγιάλη, της ανέφερε να μην το φορεί συνέχεια. Σε ερώτηση αν της δόθηκαν οδηγίες στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας να μην βγάζει το κολάρο, απάντησε ότι εκεί δεν της είχαν εξηγήσει οτιδήποτε. Ακολούθως, ανέφερε ότι στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας της είπαν να βάζει το κολάρο, αλλά δεν της διευκρίνισαν για πόσο χρόνο. Επιπλέον δεν θυμόταν να απαντήσει ούτε από πού αγόρασε το κολάρο, ούτε πόσα στοίχισε. Σε ερώτηση να προσδιορίσει πόσες επισκέψεις έκανε στον γιατρό Δρ Κουγιάλη, απάντησε ότι δεν θυμάται ακριβώς. Σε ερώτηση αν ο Δρ Κουγιάλης είχε συντάξει κάποιο ιατρικό πιστοποιητικό, απάντησε ότι δεν γνωρίζει και ότι δεν θυμόταν αν του είχε ζητήσει. Ερωτηθείσα σε σχέση με τα Τεκμήρια 20(Α) με 20(Γ) ποιος τα εξέδιδε, απάντησε ότι δεν θυμόταν. Επίσης ως προς το Τεκμήριο 20(Α) δήλωσε δεν θυμόταν αν την έλαβε η ίδια ή ο σύζυγος της. Σε ερώτηση αν υποβλήθηκε σε οποιανδήποτε επέμβαση ή υπέστη οποιοδήποτε άλλο ατύχημα στο παρελθόν, απάντησε ότι υποβλήθηκε σε επέμβαση για το χέρι της, αλλά δεν θυμόταν πότε ακριβώς, ανέφερε όμως ότι ήταν περίπου 10 ‑ 20 χρόνια πριν. Όταν της υποδείχθηκε το Τεκμήριο 16, δέχθηκε ότι 3 χρόνια πριν το ατύχημα είχε υποβληθεί σε επέμβαση στο χέρι. Σε ερώτηση αν είχε απουσιάσει από την εργασία της τον Σεπτέμβριο του 2012, απάντησε ότι δεν θυμάται, όπως δεν θυμόταν να απαντήσει αν είχε οποιονδήποτε τραυματισμό τον Σεπτέμβρη του
25. Σε ερώτηση να εξηγήσει γιατί σύμφωνα με το Τεκμήριο 26(Α) τον Σεπτέμβριο του 2012 παρουσιάζεται να έχει λάβει μειωμένο μισθό, απάντησε ότι αυτό έγινε γιατί δεν πήγαινε στην εργασία της λόγω του ατυχήματος. Σε ερώτηση αν μετέβαινε στην εργασία της τον Δεκέμβρη του 2012, απάντησε πως δεν μετέβαινε. Σε ερώτηση να εξηγήσει τότε για ποιο σκοπό φαίνεται ότι έλαβε το ποσό των €805, 11 τον Δεκέμβριο του 2012, απάντησε ότι δεν θυμάται. Σε υποβολή ότι έλαβε το πιο πάνω ποσό γιατί εργάστηκε τον Δεκέμβριο του 2012, απάντησε ότι δεν θυμάται τις ημερομηνίες που είχε λείψει από την εργασία της. Σε ερώτηση να προσδιορίσει πόσες φορές επισκέφθηκε τον Δρ Κουγιάλη, απάντησε ότι δεν θυμάται, αλλά μάλλον θα πήγε τέσσερεις φορές. Συμφώνησε όμως ότι η πρώτη φορά που τον επισκέφθηκε ήταν στις 30.10.
26. Σε ερώτηση αν πήρε τα φάρμακα του Τεκμηρίου 22(Α), απάντησε πως ναι. Σε ερώτηση αν στις 2.11.12 έλαβε ξανά φαρμακευτική αγωγή, απάντησε ότι δεν μπορεί να θυμηθεί. Σε ερώτηση αν τα έλαβε με ιατρική συνταγή, απάντησε ότι δεν θυμόταν. Επίσης δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει το τι καταγράφει το Τεκμήριο 28(Β), ούτε ήταν σε θέση να θυμηθεί αν τα αγόρασε με συνταγή γιατρού ή όχι. Σε ερώτηση αν κατέθεσε τα πιο πάνω Τεκμήρια χωρίς να γνωρίζει τι περιλαμβάνουν, απάντησε ότι όλα έγιναν πριν 6 χρόνια και δεν θυμάται. Σε ερώτηση να απαντήσει πότε έγινε η γραπτή της δήλωση, απάντησε εκ νέου ότι δεν θυμάται. Σε ερώτηση αν θυμάται πότε έλαβε τα φάρμακα του Τεκμηρίου 14, απάντησε ότι δεν θυμάται. Σε ερώτηση αν η ιατρική συνταγή Τεκμήριο 14 ήταν η τελευταία που της χορηγήθηκε, απάντησε ότι δεν θυμόταν, όπως δεν θυμόταν να απαντήσει αν είχε οποιεσδήποτε άλλες ιατρικές συνταγές. Σε ερώτηση να απαντήσει πότε ξεκίνησε τις φυσιοθεραπείες, απάντησε ότι δεν θυμάται ακριβώς, όπως δεν θυμόταν και πότε τις ολοκλήρωσε. Σε υποβολή ότι το Τεκμήριο 23 της δόθηκε όταν ολοκληρώθηκαν οι φυσιοθεραπείες, απάντησε ότι δεν θυμάται, όπως δεν θυμόταν το αν επακολούθησαν άλλες φυσιοθεραπείες μετά τις 17.12.12, ημερομηνία έκδοσης του Τεκμηρίου
27. Σε ερώτηση αν θυμάται πόσες φορές επισκέφθηκε τον Δρ Χριστοφόρου, απάντησε ότι δεν θυμάται ακριβώς. Σε ερώτηση αν έκανε τις φυσιοθεραπείες που εισηγείται το Τεκμήριο 16, απάντησε ότι δεν θυμάται, αλλά τις ασκήσεις που της υπέδειξε ο φυσιοθεραπευτής τις κάνει καθημερινώς. Σε υποβολή ότι δεν ακολούθησε την ενδεδειγμένη θεραπεία, απάντησε ότι κάνει από μόνη της τις ασκήσεις που της έδειξε ο φυσιοθεραπευτής. Σε ερώτηση να απαντήσει τι επάγγελμα έκανε ο σύζυγός της, απάντησε ότι ήταν υπεύθυνος καταστήματος στην ίδια επιχείρηση με την ίδια. Δεν θυμόταν όμως από πότε κατείχε αυτήν τη θέση. Σε ερώτηση αν τους μισθούς της τους έχει λάβει από τις κοινωνικές ασφαλίσεις, απάντησε ότι είχε λάβει κάποιο μέρος σε μεταγενέστερο στάδιο και εξήγησε ότι οι Κοινωνικές Ασφαλίσεις αποκόπτουν κάποιο ποσό. Σε ερώτηση να απαντήσει αν θυμάται ποιο ποσό αποκόπηκε, απάντησε πως δεν θυμάται. Σε ερώτηση αν άλλαξαν τα καθήκοντα της μετά την επιστροφή της στην εργασία της, απάντησε ότι δεν άλλαξαν, αλλά η ίδια δεν μπορούσε να προσφέρει όσα προσέφερε πριν. Εξήγησε επίσης ότι έκανε όλες τις εργασίες που έκανε προηγουμένως, αλλά πιο αργά. Σε ερώτηση αν είχαν οποιοδήποτε παράπονο οι εργοδότες της, απάντησε ότι δεν είχαν παράπονο, όμως της έδειχναν ότι κάτι δεν πάει καλά. Συμφώνησε ότι δεν υπήρχε οποιοσδήποτε τραυματισμός ούτε στα χέρια, ούτε στα πόδια της. Επανέλαβε όμως ότι είχε δυσκολίες στο ντύσιμο και ότι δεν μπορούσε να σκουπίζει, ούτε να σφουγγαρίζει. Σε ερώτηση να προσδιορίσει ποια ήταν η δυσκολία που αντιμετώπιζε, απάντησε ότι δεν μπορούσε να σηκωθεί, γιατί πονούσε τον αυχένα της και εξήγησε ότι δεν μπορούσε να στέκεται λόγω του αυχένα. Σε ερώτηση να προσδιορίσει το πότε επισκέφθηκε τελευταία φορά γιατρό, απάντησε ότι δεν θυμάται, αλλά μεταβαίνει στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, την εξετάζει κάποιος γιατρός και της δίνει παυσίπονα. Παραταύτα, δεν έχει οποιοδήποτε πιστοποιητικό στην κατοχή της και δεν θυμόταν το όνομα του γιατρού. Δήλωσε ότι από το 2014 δεν έχει επισκεφθεί ιδιώτη γιατρό, αλλά μεταβαίνει στα εξωτερικά ιατρεία. Σε ερώτηση αν επισκέφθηκε τον Δρ XXXXX Περδίο, απάντησε πως τον επισκέφθηκε, αλλά δεν θυμόταν κατά πόσο του ανέφερε ότι λαμβάνει ή όχι φαρμακευτική αγωγή. Επόμενος μάρτυρας για την Ενάγουσα ήταν ο σύζυγός της, Ανδρέας Στυλιανού, ΜΕ
28. Ο ΜΕ2 κατέθεσε γραπτή δήλωση, η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο Β. Σε αυτήν ανέφερε ότι στις 11.10.12 τον πληροφόρησε η σύζυγός του ότι ενεπλάκη σε ατύχημα. Φθάνοντας στον χώρο εντόπισε το όχημα της συζύγου του χτυπημένο στην πίσω πλευρά. Στον χώρο βρισκόταν ο οδηγός του άλλου οχήματος, ο οποίος ήταν ο Εναγόμενος. Σε κάποιο στάδιο η σύζυγος του μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Εκεί της χορηγήθηκε ένεση για να ηρεμήσει και μετά μεταφέρθηκε για λήψη ακτινογραφιών. Μετά τη λήψη των ακτινογραφιών οι γιατροί τους ενημέρωσαν ότι η Ενάγουσα υπέστη σοβαρής μορφής θλάση αυχένα και ότι χρειάζεται αυχενικό κολάρο, ανάπαυση και παυσίπονα. Η Ενάγουσα επανεξετάστηκε στις 18.10.12, όπου υπεβλήθη και σε αξονική τομογραφία. Ακολούθως, επισκέφθηκαν τον Δρ XXXXX Κουγιάλη, ο οποίος της συνέστησε να κάνει φυσιοθεραπείες και να παίρνει παυσίπονα. Τις φυσιοθεραπείες τις έκανε στον Δήμο Ορεινό στον Στρόβολο. Ακολούθως, αναφέρθηκε στο ότι επισκέφθηκαν και τον Δρ Χριστοφόρου, ο οποίος ετοίμασε λεπτομερές ιατρικό πιστοποιητικό. Ο μάρτυρας αναφέρθηκε στα προβλήματα τα οποία αντιμετώπιζε η σύζυγός του από τον τραυματισμό, αναφέροντας ότι η Ενάγουσα ήταν ανήμπορη να αυτοεξυπηρετηθεί, ξυπνούσε μέσα στη μέση της νύχτας για να πάρει παυσίπονα. Ο ίδιος την βοηθούσε να κάνει μπάνιο, να ντυθεί, να κτενιστεί και να ξαπλώσει, αφού η ίδια δεν μπορούσε ούτε να καθίσει κανονικά σε μια καρέκλα ή σε καναπέ. Επίσης η σύζυγός του δεν μπορούσε να εκτελέσει τις οικιακές εργασίες, δεν είχε όρεξη και το σπίτι έμεινε παραμελημένο. Ανέφερε, επιπλέον, ότι λόγω του τραυματισμού της Ενάγουσας οι ίδιοι στερήθηκαν τις δραστηριότητες τις οποίες απολάμβαναν στο παρελθόν, όπως το να πηγαίνουν για κυνήγι και βόλτες στο δάσος. Από τον τραυματισμό δημιουργήθηκαν αρκετά ιατρικά έξοδα και η σύζυγός του απώλεσε 3μιση μηνών μισθούς. Με την επιστροφή της συζύγου του στην εργασία η αποδοτικότητά της ήταν μειωμένη και οι ανώτεροί τους έδειχναν δυσαρέσκεια. Κατά την αντεξέτασή του δέχθηκε ότι τον επίδικο χρόνο ήταν διευθυντής στην ίδια υπεραγορά όπου εργαζόταν και η σύζυγός του. Σε ερώτηση να εξηγήσει γιατί η Ενάγουσα είχε μείωση στο μηνιαίο της εισόδημα τον Σεπτέμβριο του 2012, απέδωσε τη μείωση στο ότι η Ενάγουσα έλαβε άδεια ανάπαυσης και επειδή θα πληρωνόταν από τις Κοινωνικές Ασφαλίσεις αποκόπηκε το σχετικό ποσό από τον μισθό της. Διαβεβαίωσε ότι ο ίδιος μετέφερε τη σύζυγό του στις διάφορες επισκέψεις στους γιατρούς και στις φυσιοθεραπείες, όμως παρ' όλα αυτά δεν θυμόταν ούτε πότε ξεκίνησαν οι φυσιοθεραπείες, ούτε πότε ολοκληρώθηκαν. Συμφώνησε, επιπλέον, ότι με την επιστροφή της συζύγου του στην εργασία της, τα καθήκοντά της δεν είχαν αλλάξει. Σε ερώτηση να προσδιορίσει με ποιον τρόπο οι ανώτεροι τους έδειχναν δυσαρέσκεια στον τρόπο εκτέλεσης της εργασίας της συζύγου του, απάντησε ότι αυτό το αντιλήφθηκε από μόνος του, χωρίς οποιοσδήποτε να κάμει κάποια παρατήρηση στη σύζυγο του ή να στείλει οποιαδήποτε σχετική επιστολή. Όπως εξήγησε τα περί δυσαρέσκειας των ανωτέρων τους ήταν δική του εικασία. Ερωτηθείς σχετικά απάντησε ότι η σύζυγός του πριν το ατύχημα είχε υποβληθεί σε χειρουργική εγχείρηση στον δεξιό ώμο. Συμφώνησε επίσης ότι από τον τραυματισμό η Ενάγουσα δεν είχε οποιοδήποτε επηρεασμό στα πόδια και στα χέρια της. Επέμεινε όμως ότι ο ίδιος ανέλαβε πολλές από τις οικιακές εργασίες. Επέμεινε επίσης ότι βοηθούσε τη σύζυγό του να κάνει μπάνιο και να κτενιστεί. Σε ερώτηση κατά πόσο θυμάται τα ονόματα των γιατρών, οι οποίοι επιλήφθηκαν του περιστατικού της συζύγου του στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, απάντησε ότι δεν θυμάται, όπως δεν θυμάται ποιοι γιατροί έδωσαν οδηγίες στην Ενάγουσα να φέρει κολάρο. Επόμενος μάρτυρας για την Ενάγουσα ήταν ο Δρ XXXXX Χριστοφόρου, ΜΕ
29. Ο ΜΕ3 κατέχει την ειδικότητα του νευροχειρουργού και ασκεί το επάγγελμα του γιατρού από το
30. Υιοθέτησε το πιστοποιητικό του, ημερομηνίας 16.04.13, Τεκμήριο
31. Σε σχέση με το Τεκμήριο 16 εξήγησε ότι η έννοια της λέξης κάκωση είναι ευρεία έννοια. Εξήγησε ότι σε σχέση με τον επίδικο τραυματισμό η έννοια της κάκωσης συνδέεται με τον ευθειασμό της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Ως προς την αναφορά του στο Τεκμήριο 16, σχετικά με το ότι η Ενάγουσα θα υποφέρει επί μακρόν από την κάκωση του αυχένα, απάντησε ότι η κάκωση αυχένα μπορεί να ταλαιπωρεί από μήνες μέχρι ενάμιση έτος. Δήλωσε, επίσης, ότι είναι εύλογο κατά την κρίση του η Ενάγουσα με βάση τους τραυματισμούς τους οποίους υπέστη να απουσίαζε 3μισή μήνες από την εργασία της. Προσδιόρισε ότι η Ενάγουσα έχει υποστεί θλάση αυχένα και μια θλάση αυχένα επηρεάζει τον ασθενή και κοινωνικά και οικονομικά και εργασιακά. Όσον αφορά την Ενάγουσα, λόγω της συμπτωματολογίας που ανέπτυξε, επηρεάστηκε και στην εργασία της και στο σπίτι της. Ακολούθως ο ΜΕ3 αναγνώρισε το Τεκμήριο 17, ιατρικό πιστοποιητικό, ημερομηνίας 23.04.14, το περιεχόμενο του οποίου υιοθέτησε. Σε σχέση με τις αποδείξεις φαρμάκων Τεκμήριο 22(Α) με 22(Γ) απάντησε ότι τα φάρμακα που αναγράφονται στις αποδείξεις αυτές σχετίζονται με τη θλάση αυχένα. Κατά την αντεξέτασή του δέχθηκε ότι το ηλεκτρομυογράφημα, το οποίο αναφέρεται στο Τεκμήριο 16 είναι το Τεκμήριο
32. Σε ερώτηση να εξηγήσει από πού προκύπτει η αναφορά του στο Τεκμήριο 16 ότι η Ενάγουσα έλαβε οδηγίες για αυχενικό κηδεμόνα, απάντησε ότι δεν έχει μαζί του κάποιο έγγραφο που να το πιστοποιεί. Συμφώνησε ακολούθως ότι η θλάση αυχένος παρουσιάζει διαβαθμίσεις. Σε υποβολή ότι η θλάση αυχένος παρουσιάζει τέσσερις βαθμούς, διαφώνησε ότι υπάρχουν τέσσερις διαβαθμίσεις και αυτό εξαρτάται από τη βαθμονόμηση. Σε υποβολή ότι υπάρχουν τέσσερις διαβαθμίσεις όσον αφορά τις θλάσεις αυχένα, απάντησε ότι είναι τρεις οι διαβαθμίσεις, αλλά δεν είχε οποιανδήποτε βιβλιογραφία να παραπέμψει. Σε υποβολή ότι η Ενάγουσα υπέστη θλάση μαλακών μορίων δεύτερου βαθμού, απάντησε ότι συμφωνεί με τη θέση ότι υπέστη θλάση μαλακών μορίων, αλλά ο ίδιος θα την χαρακτήριζε ως σοβαρού βαθμού. Δήλωσε ακολούθως ότι ο ίδιος δεν μπορούσε να θυμηθεί αν η Ενάγουσα χρησιμοποίησε κολάρο ή όχι. Σε σχέση με το Τεκμήριο 16 προσδιόρισε ότι η συμπτωματολογία που καταγράφεται προκύπτει μέσα από τις αναφορές της Ενάγουσας. Συμφώνησε, επίσης, ότι υπάρχουν και περιπτώσεις όπου ένας ασθενής μπορεί να παραπλανήσει κάποιον γιατρό κατά την εξέταση του. Διαφώνησε, όμως, ότι η Ενάγουσα τον παραπλάνησε σε σχέση με τη συμπτωματολογία της, καθότι αυτά τα οποία ανέφερε ανήκουν στη συμπτωματολογία της θλάσης του αυχένα. Σε σχέση με τις αναφορές του στην αντικειμενική εξέταση επί του Τεκμηρίου 16, δήλωσε ότι η αδυναμία ανύψωσης του βραχίονα προκύπτει από την αρθροπλαστική δεξιού ώμου, στην οποία υπεβλήθη η Ενάγουσα. Συμφώνησε ακολούθως ότι η θέση που εξέφρασε ότι η ύπαρξη του ευθειασμού της ΑΜΣΣ μπορεί να συνοδεύει καταστάσεις, όπως η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου ή το κάταγμα ή η ρήξη συνδέσμων, είναι υποθετικά σενάρια. Κληθείς να παρουσιάσει βιβλιογραφία που να υποστηρίζει ότι το διάστημα κατά το οποίο μπορεί να υποφέρει η Ενάγουσα μπορεί να ανέλθει μέχρι το ενάμιση έτος, απάντησε ότι δεν έχει κάποια βιβλιογραφία που να το υποστηρίζει. Δέχθηκε παράλληλα ότι το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα μπορεί να προκαλέσει πόνους, μούδιασμα και ότι το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα είναι κάποια πάθηση η οποία δεν προκύπτει από τραυματισμό. Εξήγησε επίσης, ότι ο μυϊκός σπασμός και ο ευθειασμός της αυχενική μοίρας μπορεί να συνοδεύει πολλές καταστάσεις. Η θλάση αυχένα είναι η πιο συνηθισμένη αιτία μυϊκού σπασμού. Δέχθηκε ότι με βάση την αντικειμενική εξέταση της Ενάγουσας η βάδισή της ήταν φυσιολογική και ότι με βάση τα ευρήματά του η Ενάγουσα μπορούσε και να περπατήσει και να σταθεί, επίσης μπορούσε και να κάθεται και να κτενίζεται, καθώς επίσης και να πλένει τα πιάτα ή να βάλλει πλυντήριο. Συμφώνησε εκ νέου ότι η Ενάγουσα υπέστη θλάση μαλακών μορίων του αυχένα, ότι δεν έχει υποστεί κάταγμα, αλλά δήλωσε ότι ανέπτυξε συμπτωματολογία, η οποία τη βασάνισε για πάρα πολύ καιρό. Δέχθηκε παράλληλα ότι η συμπτωματολογία είναι υποκειμενική. Διαφώνησε τέλος με την υποβολή ότι ο χρόνος ανάρρωσης της πάθησης, την οποία είχε υποστεί, η Ενάγουσα κυμαίνεται μεταξύ 6 ‑ 8 εβδομάδων. Τελευταίος μάρτυρας για την Ενάγουσα ήταν ο Θεοχάρης Κωστή ΜΕ
33. Ο ΜΕ4 κατά την κυρίως εξέτασή του ανέφερε ότι στις 11.10.2012 ενώ βρισκόταν στην αριστερή λωρίδα τον προσπέρασε ένα αυτοκίνητο με ιλιγγιώδη ταχύτητα από τη δεξιά λωρίδα. Δήλωσε, επίσης, ότι ο φωτεινός σηματοδότης έδειχνε κόκκινο. Θυμόταν ότι το εν λόγω όχημα, το οποίο τον προσπέρασε κτύπησε πάνω σε ένα όχημα, το οποίο ήταν σταματημένο στα φώτα. Όπως δήλωσε, στο αυτοκίνητο που κτυπήθηκε, ήταν μέσα μια ξανθή κοπέλα. Δεν θυμόταν την κοπέλα που είδε 100%. Επιπλέον δήλωσε ότι το εν λόγω όχημα από το κτύπημα προχώρησε μπροστά γύρω στα 10 με 15 μέτρα. Κατά την αντεξέτασή του δήλωσε ότι δεν θυμάται τα νούμερα του άλλου αυτοκινήτου. Επιπλέον, δήλωσε ότι δεν ρώτησε το όνομα οποιουδήποτε από τους ενεχόμενους οδηγούς. Επίσης, δεν θυμόταν ούτε τα χρώματα των ενεχομένων οχημάτων. Έδωσε, όμως, το τηλέφωνό του στην κοπέλα που βρισκόταν στο ένα από τα δυο οχήματα . Μετά το πέρας της υπόθεσης για την Ενάγουσα τη σκυτάλη της μαρτυρίας έλαβε η πλευρά του Εναγομένου. Μοναδικός μάρτυρας για την Υπεράσπιση ήταν ο Δόκτωρ XXXXX Περδίος, ΜΥ
34. Κατά την κυρίως εξέτασή του ο ΜΥ1 δήλωσε ότι είναι γιατρός με ειδικότητα νευροχειρουργού. Ασκεί την ιατρική από το 1980 και εξέτασε την Ενάγουσα στις 15.04.
35. Επίσης, αναγνώρισε το ιατρικό πιστοποιητικό ημερομηνίας 28.04.15, το οποίο κατατέθηκε ως Τεκμήριο
36. Όσον αφορά τα συμπεράσματά του, υιοθέτησε το Τεκμήριο 30 και ανέφερε ότι η Ενάγουσα υπέστη θλάση μαλακών μορίων δεύτερου βαθμού, δηλώνοντας παράλληλα ότι ο συνήθης χρόνος υποχώρησης της συμπτωματολογίας αυτής κυμαίνεται μεταξύ 6‑ 8 εβδομάδες. Τόνισε επίσης ότι στον υπό εξέταση τραυματισμό και συμπτωματολογία δεν υφίσταται κίνδυνος εμφάνισης χρόνιων, μόνιμων επιπλοκών. Αναφορικά με το μούδιασμα στις παλάμες, το οποίο αναφέρει η Ενάγουσα, δήλωσε ότι αυτό οφείλεται στο σύνδρομο καρπιαίου σωλήνος, το οποίο είναι άσχετο με τον επίδικο τραυματισμό. Υπέδειξε ότι το συμπέρασμά του περί συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα προκύπτει μέσα από το ηλεκτρομυογράφημα, το οποίο του παραδόθηκε από την Ενάγουσα και μελέτησε. Σε σχέση με την αναφορά του στο Τεκμήριο 30 ότι η Ενάγουσα δεν λαμβάνει οποιανδήποτε φαρμακευτική αγωγή, δήλωσε ότι η εν λόγω αναφορά προκύπτει από τα όσα του έχει αναφέρει η ίδια η Ενάγουσα. Εξήγησε περαιτέρω ότι δεν υπήρχε οποιοσδήποτε περιορισμός στις κινήσεις της Ενάγουσας και ότι δεν του αναφέρθηκε από την Ενάγουσα οποιοδήποτε πρόβλημα σε σχέση με την ανύψωση του δεξιού της βραχίονα. Σε σχέση με την κατ' ισχυρισμό κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου, εξήγησε ότι η σχετική μαγνητική τομογραφία έδειξε ότι υπήρχαν εκφυλιστικές αλλοιώσεις, οι οποίες είναι άσχετες με τον τραυματισμό και δεν πίεζαν νευρικά στοιχεία. Περαιτέρω, εξήγησε ότι ένα μούδιασμα στο χέρι μπορεί να προέρχεται από πολλούς και διάφορους λόγους και η ενδεικνυόμενη εξέταση είναι το ηλεκτρομυογράφημα. Το πόρισμα του εν λόγω ηλεκτρομυογραφήματος που έγινε στην περίπτωση της Ενάγουσας κατέτεινε στο συμπέρασμα ότι το μούδιασμα από το οποίο υπέφερε η Ενάγουσα προκύπτει από το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα. Εξήγησε ότι κατέγραψε το σχετικό εύρημα στην έκθεσή του, διότι υπήρχε η αναφορά της Ενάγουσας ότι παρουσίαζε αιμωδίες στα δάκτυλα. Ήταν σαφής ότι η θλάση αυχένα παρουσιάζει τέσσερις διαβαθμίσεις και ανάλογα με τη σοβαρότητα κατηγοριοποιείται η εκάστοτε θλάση. Κατά την άποψή του η Ενάγουσα παρουσίαζε θλάση δεύτερου βαθμού, διότι υπήρχε πόνος και δυσκαμψία στον αυχένα. Σε σχέση με τις αναφορές του περί των διαβαθμίσεων στις θλάσεις αυχένα, κατέθεσε αποσπάσματα από 2 συγγράμματα, τα οποία κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 31 και Τεκμήριο 32 αντίστοιχα. Προσδιόρισε περαιτέρω ότι κατέταξε τη θλάση της Ενάγουσας ως θλάση δεύτερου βαθμού με βάση τη συμπτωματολογία την οποία διάβασε, από τα ιατρικά πιστοποιητικά που του προσκομίστηκαν, από τα όσα του ανέφερε η ίδια Ενάγουσα και αποκλείοντας τη ριζική συμπτωματολογία στη βάση των πορισμάτων του ηλεκτρομυογραφήματος. Συνδυάζοντας τα πιο πάνω, στη βάση της βιβλιογραφίας που κατέθεσε, κατέληξε στην εκτίμησή του. Εξήγησε περαιτέρω ότι οι θλάσεις πρώτου και δεύτερου βαθμού είναι οι πιο ελαφριές. Τόνισε παράλληλα ότι δεν έχει υπόψη του οποιαδήποτε βιβλιογραφία η οποία να κάνει αναφορά σε τρεις μόνο διαβαθμίσεις στις θλάσεις αυχένος. Υπέδειξε παράλληλα στο Τεκμήριο 32 σχετικό πίνακα, ο οποίος αναφέρει τη θεραπεία η οποία ενδείκνυται σε έκαστο είδος θλάσης. Περαιτέρω, με παραπομπή στο Τεκμήριο 32, υπέδειξε ότι σε περίπτωση που χορηγείται αυχενικό κολάρο, αυτό δεν πρέπει να χορηγείται για περίοδο πέραν των 72 ωρών. Υπέδειξε ότι με βάση τη βιβλιογραφία δεν πρέπει να χορηγείται αυχενικό κολάρο για περίοδο πέραν των 3 ημερών. Ταυτόχρονα υπέδειξε, με παραπομπή στη βιβλιογραφία που κατέθεσε, ότι η περίοδος υποχώρησης όλων των συμπτωμάτων του επίδικου τραυματισμού μπορεί να ανέλθει κατά το μέγιστο σε περίοδο 3 μηνών. Εξήγησε όμως ότι η περίοδος των 3 μηνών δεν σημαίνει ότι γι' αυτήν την περίοδο ο ασθενής δεν μπορεί να εργάζεται. Η περίοδος απουσίας από την εργασία καθορίζεται ανάλογα με το επάγγελμα εκάστου ασθενούς. Σε σχέση με τη θλάση της Ενάγουσας υπέδειξε ότι ένας μήνας απουσίας από την εργασία ήταν υπεραρκετός και ότι ο ίδιος ουδέποτε έδωσε άδεια πέραν του ενός μηνός για τέτοιας φύσης θλάσης. Κατά την αντεξέτασή του δέχθηκε ότι εξέτασε την Ενάγουσα δυόμιση χρόνια μετά το ατύχημα και ότι τα συμπτώματα είχαν υποχωρήσει. Όταν του υποδείχθηκαν τα Τεκμήρια 12, 13 και 15 και του ζητήθηκε να τοποθετηθεί για το κατά πόσο δικαιολογείται η χορηγηθείσα άδεια ασθενείας, απάντησε με παραπομπή στη βιβλιογραφία που κατέθεσε, ότι η περίοδος υποχώρησης των συμπτωμάτων δεν ξεπερνά τους τρεις μήνες. Σε σχέση με την Ενάγουσα, σύμφωνα με το επάγγελμά της, ήταν της άποψης ότι η Ενάγουσα μπορούσε να εργαστεί και ότι θα δικαιολογείτο άδεια ασθενείας μόνο για ένα μήνα. Υπέδειξε επίσης ότι το επάγγελμα του ταμία δεν είναι τέτοιο που επιβαρύνει τις κινήσεις. Σε ερώτηση επί του Τεκμηρίου 32, όπου καταγράφεται συμπτωματολογία διάρκειας 2 ετών για θλάση αυχένα, υπέδειξε ότι το εν λόγω σύγγραμμα ομιλεί γενικά για όλες τις θλάσεις και η πιο πάνω περίοδος αφορά θλάσεις τρίτου βαθμού. Υπέδειξε ότι σύμφωνα με τη βιβλιογραφία που κατέθεσε μόνο 4% των περιστατικών θλάσεων αφήνουν μόνιμα κατάλοιπα. Σε ερώτηση αν ο μέτριος περιορισμός των κινήσεων του αυχένα αποτελεί λόγο ο οποίος οδηγεί τον ασθενή να μην εργάζεται, απάντησε ότι δυσκαμψία μπορεί να έχουν όλοι χωρίς να σημαίνει ότι η δυσκαμψία εμποδίζει κάποιον από το να εργαστεί. Τόνισε περαιτέρω ότι η δυσκαμψία ή ο περιορισμός των κινήσεων του αυχένα δεν αποτελεί λόγο ώστε κάποιος να μην εργάζεται. Ερωτηθείς σε σχέση με την αξονική τομογραφία που καταγράφεται στο Τεκμήριο 16, απάντησε ότι η αξονική τομογραφία σε τέτοιου είδους τραυματισμούς δεν είναι η κατάλληλη εξέταση, αλλά κατάλληλη είναι η μαγνητική τομογραφία, καθότι η αξονική δεν παρουσιάζει δίσκους, αλλά κόκκαλα. Ερωτηθείς σε σχέση με το Τεκμήριο 17, ως προς το εύρημα περί επώδυνης κίνησης του αυχένα, εξήγησε ότι η επώδυνη κίνηση του αυχένα δεν σημαίνει κατά ανάγκη ότι ήταν αποτέλεσμα του τραυματισμού. Προσδιόρισε ότι η Ενάγουσα παρουσίαζε εκφυλιστικές αλλοιώσεις, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν τη δυσκαμψία και τον περιορισμό της κίνησης. Ήταν σαφής ότι όταν εξέτασε ο ίδιος την Ενάγουσα δεν εντόπισε επώδυνη κίνηση του αυχένα και ότι βάσει της βιβλιογραφίας και εμπειρίας του δεν υπάρχει οποιοδήποτε κατάλοιπο από τη θλάση αυχένα πέραν των 3 μηνών. Σε υποβολή ότι κατά την ημερομηνία της εξέτασης η Ενάγουσα του ανέφερε ότι λαμβάνει παυσίπονα, απάντησε ότι στην έκθεσή του κατέγραψε ό,τι του έχει αναφέρει η Ενάγουσα. Σε ερώτηση αν τα συμπτώματα της Ενάγουσας μπορούσαν να φθάσουν μέχρι του σημείου που αυτή να μην μπορούσε να αυτοεξυπηρετηθεί τις πρώτες μέρες του τραυματισμού της, απάντησε ότι σε τέτοιες περιπτώσεις ο ασθενής έχει δυσκολία στην κίνηση του αυχένα ναι, αλλά μπορεί να εξυπηρετηθεί από μόνος του. Συμφώνησε ακολούθως ότι η Ενάγουσα στα πλαίσια της θεραπείας της έλαβε αντιφλεγμονώδη φάρμακα, καθώς και ότι τα φάρμακα που καταγράφουν τα Τεκμήρια 22(Α) με 22(Γ) σχετίζονται με τη συμπτωματολογία της Ενάγουσας. Σε ερώτηση αν η θλάση αυχένα επιτρέπει στον ασθενή να σηκώνει βάρος, απάντησε ότι το βάρος το σηκώνει κάποιος με τη μέση του και όχι με τον αυχένα. Ήταν σαφής ότι η άρση βάρους δεν έχει καμιά σχέση με τον αυχένα. Δέχθηκε, όμως, ότι οι εναλλαγές του καιρού επηρεάζουν τη συμπτωματολογία στο αρχικό στάδιο, αλλά όχι μόνιμα. Κατά την επανεξέτασή του εξήγησε ότι οι τρεις μήνες της συμπτωματολογίας δεν έχουν την ίδια ένταση από την αρχή μέχρι το τέλος και ότι ο ασθενής ανάλογα με το επάγγελμα του μπορεί να εργαστεί. Εισηγήσεις των Διαδίκων Μετά το πέρας της ακροαματικής διαδικασίας οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων αγόρευσαν γραπτώς προωθώντας ο καθένας τις θέσεις του, τις οποίες το Δικαστήριο έχει κατά νου. Αξιολόγηση Μαρτυρίας Τονίζεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας γίνεται κατά κύριο λόγο στη βάση της μαρτυρίας που σχετίζεται με τα επίδικα θέματα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Τσιαττές ν. Solomonides (Cartridges Industries) Ltd

(2009)1 A.A.Δ. 974 και Mirza Feiz Hasan v. Μιχάλη Ανδρέου, ECLI:CY:AD:2015:A803, Π.Ε 2/2011, ημερομηνίας 2.12.2015. Στη βάση των πιο πάνω, έχω παρακολουθήσει τους μάρτυρες στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, έχοντας την ευκαιρία να παρακολουθήσω τις αντιδράσεις τους, φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο που απαντούν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους, ή την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, παράγοντες που, σύμφωνα με τη νομολογία, ενέχουν ιδιαίτερη σπουδαιότητα κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας. Σχετική είναι η απόφαση C & A Pelecanos Associates Ltd v. Ανδρέα Πελεκάνου

(1999)1 Α.Α.Δ. 1273. Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι τα πιο πάνω στοιχεία μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας του. Σχετικά παραπέμπω στην απόφαση Νικολάου Νίκος ν. Aντώνη Παπαϊωάνου

(2011)1 Α.Α.Δ. 1797. Προσεγγίζω, συνεπώς, το καθήκον αξιολόγησης της μαρτυρίας ενός μάρτυρα με γνώμονα το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα, αλλά και τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Σχετική είναι η απόφαση Ομήρου v. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. 506. Περαιτέρω, όπου είναι δυνατό, η μαρτυρία εκάστου μάρτυρα συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων. Σχετική είναι η απόφαση Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ 1056 και η πρόσφατη απόφαση Κυριακίδης ν. Τράπεζα Πειραιώς (Κύπρου) Λτδ, ECLI:CY:AD:2018:A179, Π.Ε 185/2012, ημερομηνίας 19.4.2018. Έχω επίσης κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Kadis v. Nicolaou

(1986)1 C.L.R 212, 216 και Χρίστου ν. Khoreva (ανωτέρω). Επιπρόσθετα, στην υπόθεση Χριστοφίνης ν. Φραντζή ECLI:CY:AD:2017:C35, Πολ. Έφεση328/11, ημερομηνίας 31.5.2017, υποδείχθηκε ότι το περιεχόμενο της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα υπόκειται στη βάσανο της λογικής και της ανθρώπινης πείρας. Περαιτέρω, δείκτη ως προς την αξιοπιστία κάποιου μάρτυρα αποτελεί και η προβολή ισχυρισμών που συγκρούονται με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς ή βρίσκονται σε διάσταση με αυτούς. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Νεοφύτου κ.ά ν. Γερακιώτη ,

(2010)1 Α.Α.Δ. 25 και Χρίστου ν. Ηροδότου

(2008)1 Α.Α.Δ. 676. Διευκρινίζω επίσης ότι οι υποβολές των συνηγόρων από μόνες τους δεν έχουν καμιά αποδεικτική αξία και αν δεν προσαχθεί αργότερα αντίστοιχη μαρτυρία παραμένουν απλά μετέωροι ισχυρισμοί. Σχετική είναι η απόφαση Ησαϊας Ιωαννίδης ν. Αστυνομίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 640. Αξιολόγηση μαρτυρίας πραγματογνωμόνων Ιδίως ως προς την αξιολόγηση της μαρτυρίας πραγματογνωμόνων το Δικαστήριο έχει υπόψη ότι οι εν λόγω μάρτυρες, κατ' εξαίρεση του γενικού κανόνα που απαγορεύει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα, μπορούν να εκφράσουν γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητάς τους. Σχετική είναι η απόφαση Νικολάου ν. Σταύρου

(1992)1 Α.Α.Δ 746. Ασφαλώς οι πραγματογνώμονες μάρτυρες δεν αντιμετωπίζονται διαφορετικά από το Δικαστήριο επειδή είναι πραγματογνώμονες και η μαρτυρία τους αξιολογείται στη βάση των ίδιων αρχών που αξιολογείται η μαρτυρία όλων των μαρτύρων, πλην όμως η συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα δεν είναι τόσο σημαντική για τους σκοπούς εκτιμήσεως της αξιοπιστίας τους, όπως στην περίπτωση ενός μάρτυρα πάνω σε γεγονότα. Σχετικό είναι το σύγγραμμα των Ηλιάδη & Σάντη Το Δίκαιο της Απόδειξης, σελ. 582 και η απόφαση Αθηνής ν. Δημοκρατίας

(1990)2 Α.Α.Δ 41. Ως προς την αξιολόγηση διιστάμενης ιατρικής μαρτυρίας, ειδικότερα, καθοδηγητική είναι η απόφαση Daria Novichkova ν. Θέμη Βλάβη

(2012)1 Α.Α.Δ. 1111, όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα σχετικά : «Επί διιστάμενης ιατρικής μαρτυρίας, το Δικαστήριο οφείλει, όπως και σε κάθε άλλη περίπτωση αξιολόγησης μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων, να κρίνει τη μαρτυρία αυτή στη βάση του ισοζυγίου των πιθανοτήτων μη δίνοντας προβάδισμα σε οποιαδήποτε ιατρικώς εκφρασθείσα γνώμη από εκάτερο των διαδίκων. Η κρίση του Δικαστηρίου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα επιστημονικά δεδομένα που παρουσιάζονται ενώπιον του, σχηματίζοντας ιδίαν άποψη επί του θέματος, αιτιολογώντας επαρκώς την κατάληξη του, ως προς την προτίμηση του με αναφορά σ' αυτά τα δεδομένα.» Ταυτόχρονα, στην υπόθεση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Αλέξανδρου Κωστάκη, ανήλικου, μέσω των γονέων και φυσικών κηδεμόνων του, Χρήστου και Μαρίας Κωστάκη

(2008)1 Α.Α.Δ. 432, λέχθηκε ότι: «Η μαρτυρία όμως που δίνεται από ένα εμπειρογνώμονα πρέπει να εξετάζεται πρωτόδικα με ιδιαίτερη προσοχή. Οφείλει ένα πρωτόδικο Δικαστήριο να προχωρεί σε ανάλυση και αντιπαραβολή της συγκρουόμενης επιστημονικής μαρτυρίας και να καταγράφει με επιμέλεια και με πειστικό τρόπο τη δική του ανεξάρτητη κρίση η οποία όμως πρέπει να αναδύεται και να παραπέμπει στα επιστημονικά δεδομένα και παρατηρήσεις όπως εξηγήθηκαν από τους ειδικούς». Επιπρόσθετα, προκύπτει από τη νομολογία ότι σημαντικό στοιχείο για την αξιολόγηση της μαρτυρίας πραγματογνώμονα είναι το υπόβαθρο επί του οποίου βασίζεται η κρίση του. Σχετικά παραπέμπω στην απόφαση Παύλος Παύλου ν. Ανδρέας Ανδρέου Πολιτική Έφεση Αρ. 185/2009, ημερ. 26.3.2014 και Το Δίκαιο της Απόδειξης (ανωτέρω), σελ.

1. Προκύπτει από τις πιο πάνω αυθεντίες ότι ουσιαστικά επί διιστάμενης ιατρικής μαρτυρίας το Δικαστήριο οφείλει να αντιπαραβάλει τη συγκρουόμενη μαρτυρία και με βάση τα ενώπιόν του επιστημονικά δεδομένα και υπόβαθρο να καταγράψει τη δική του ανεξάρτητη κρίση, όπως αναδύεται από τα ενώπιόν του επιστημονικά δεδομένα. Στην υπό κρίση υπόθεση το ουσιώδες σημείο επί του οποίου υφίσταται συγκρουόμενη ιατρική μαρτυρία είναι το σημείο της έντασης του τραυματισμού και ο χρόνος αποθεραπείας αυτού. Ο ΜΕ1 έκανε λόγο για θλάση αυχένα σοβαρού βαθμού ο δε ΜΥ1 έκανε λόγο για θλάση δεύτερου βαθμού. Αξιολόγηση ΜΕ
2. Τα προσόντα του ΜΕ3 δεν έχουν αμφισβητηθεί. Ο ΜΕ 3 εξέτασε την Ενάγουσα περίπου τρεις μήνες μετά το ατύχημα. Ο ΜΕ3 εξήγησε με σαφήνεια ότι η Ενάγουσα μπορούσε και να περπατήσει και να σταθεί, όπως επίσης μπορούσε και να κάθεται, να κτενίζεται, και να πλένει τα πιάτα ή να βάζει πλυντήριο. Η πιο πάνω θέση πέραν από σαφής συνάδει και με τη μαρτυρία του έτερου γιατρού του ΜΥ
3. Επιπλέον προσδιόρισε ότι η έννοια της κάκωσης στην οποία αναφέρεται είναι ευρεία έννοια και στην υπό κρίση υπόθεση συνδέεται με τον ευθειασμό στης σπονδυλικής στήλης, ο οποίος αποτελεί σύνηθες σύμπτωμα της θλάσης αυχένα. Συνεπώς ο μάρτυρας ενέταξε την αναφορά του, περί κάκωσης, στο πλαίσιο της θλάσης αυχένα. Οι αναφορές, όμως, του μάρτυρα περί θλάσης αυχένα τέτοιας μορφής που απαιτούν περί τον ένα με ενάμιση χρόνο ώστε να υποχωρήσουν, δεν έχουν υποστηριχθεί με την αναγκαία επιστημονικότητα. Όπως, άλλωστε, δήλωσε ο ίδιος, δεν ήταν σε θέση να εξηγήσει με παραπομπή σε βιβλιογραφία την πιο πάνω αναφορά του. Επιπλέον, η θέση του ότι η Ενάγουσα έφερε αυχενικό κολάρο δεν μπορούσε να εξηγηθεί από τον ίδιο με αναφορά σε οποιοδήποτε ιατρικό πιστοποιητικό. Παράλληλα η πιο πάνω θέση δεν μπορούσε να υποστηριχτεί ούτε από οποιοδήποτε σύγγραμμα, αλλά αντίθετα αντικρούεται από τα Τεκμήρια 31 και
4. Συνεπώς, οι σχετικές θέσεις του ΜΕ3 δεν μπορούν να γίνουν δεκτές. Επιπρόσθετα, η έκφραση γνώμης για το κατά πόσο δικαιολογείτο η χορήγηση άδειας ασθενείας τρεισήμισι μηνών δεν μπορεί υποκαταστήσει τη μαρτυρία που ιατρού που χορήγησε αυτή. Επιπλέον, η σχετική απάντηση του ΜΕ3 έγινε υπό το πρίσμα της θέσης του περί θλάσης σοβαρής μορφής, η οποία μπορεί να ταλαιπωρεί ένα με ενάμιση χρόνο τον ασθενή. Η μαρτυρία του ΜΥ1 Η μαρτυρία του ΜΥ1 χαρακτηρίζεται από σαφήνεια ενώ παράλληλα παρέχει το απαραίτητο επιστημονικό υπόβαθρο, ώστε το Δικαστήριο να εξάξει τα δικά του συμπεράσματα. Συγκεκριμένα ο ΜΥ1 αξιολόγησε τη θλάση της Ενάγουσας, ως θλάση δεύτερου βαθμού όχι αυθαίρετα αλλά με παραπομπή στο περιεχόμενο δυο ιατρικών συγγραμμάτων, τα οποία κατέθεσε στο Δικαστήριο ως Τεκμήρια 31 και
5. Συνεπώς, η μαρτυρία του ΜΥ1, η οποία είναι αποτέλεσμα της υπαγωγής των πορισμάτων των ιατρικών πιστοποιητικών και εξετάσεων στα πορίσματα ιατρικών συγγραμμάτων παρέχει τα επιστημονικά εχέγγυα και υπόβαθρο, ώστε το Δικαστήριο να μπορέσει να βασισθεί επ' αυτής. Συνακόλουθα, η θέση του ΜΥ1 ότι η Ενάγουσα υπέστη θλάση αυχένα δευτέρου βαθμού, η συμπτωματολογία της οποίας διαρκεί κατά κανόνα έξι με οκτώ εβδομάδες και το μέγιστο κατά τρεις μήνες μπορεί να γίνει δεκτή. Περαιτέρω, ο ΜΥ1 απάντησε με σαφήνεια και επεξήγησε, στο στάδιο της αντεξέτασης, τον χρόνο αποθεραπείας με αναφορά στο σύνολο των συγγραμμάτων που κατέθεσε. Επιπλέον, δέχομαι τη θέση του ότι το αυχενικό κολάρο σε θλάσεις αυτού του βαθμού δεν πρέπει να χορηγείται για περίοδο πέραν των 72 ωρών, αφού αυτό προκύπτει μέσα από τα συγγράμματα που ο ίδιος κατέθεσε, ενώ δεν υφίσταται οποιοδήποτε άλλο ιατρικό πιστοποιητικό που να συνέστηνε στην Ενάγουσα χρήση αυχενικού κολάρου. Επιπρόσθετα, η θέση του ότι ο μέτριος περιορισμός των κινήσεων του αυχένα δεν συνιστά λόγο για κάποιον να μην εργάζεται, δεν αντικρούεται από αντίθετη ιατρική μαρτυρία και εξηγήθηκε από τον ίδιο με σαφήνεια και πειστικότητα. Ως προς τη θέση που καταγράφεται στο Τεκμήριο 17 ότι η Ενάγουσα παρουσίαζε επώδυνη κίνηση του αυχένος, υπέδειξε με αναφορά στις απεικονιστικές εξετάσεις ότι αυτή δεν οφείλεται στον τραυματισμό. Παράλληλα, δέχομαι τη μαρτυρία του ΜΥ1 ως προς την ένταση του επίδικου τραυματισμού και τον αναμενόμενο ιατρικά χρόνο υποχώρησης των συμπτωμάτων αυτού, αφού ο μάρτυρας στήριξε τις εν λόγω θέσεις του σε συγγράμματα παρέχοντας έτσι το αναγκαίο επιστημονικό υπόβαθρο, ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να εξάξει τα συμπεράσματά του. Συνεπώς, αποδέχομαι τη μαρτυρία του ΜΥ1 για την εξαγωγή ευρημάτων Η μαρτυρία της ΜΕ1 Η μαρτυρία της ΜΕ1 ως προς τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου ατυχήματος δεν αντικρούεται από αντίθετη μαρτυρία και μπορεί να γίνει αποδεκτή. Επίσης, η μαρτυρία της σε σχέση με τον χρόνο που έλαβε άδεια ασθενείας δεν αμφισβητήθηκε ως προς την περίοδο από 12.10.2012 μέχρι 15.11.
6. Επιπλέον, η πιο πάνω θέση συνάδει και με τη μαρτυρία του ΜΥ1, ο οποίος ανέφερε ότι στην περίπτωση της Ενάγουσας ένας μήνας απουσίας από την εργασία της θα ήταν δικαιολογημένος. Περαιτέρω, η θέση της ότι τα φάρμακα που αφορούν τα Τεκμήρια 20 Α με 20 Γ αφορούν φαρμακευτική αγωγή, η οποία συνδέεται με τον επίδικο τραυματισμό συνάδει με τη μαρτυρία του ΜΥ
7. Παράλληλα η θέση της ότι έλαβε φυσιοθεραπείες κατόπιν σύστασης των θεραπόντων ιατρών της ουσιαστικά δεν έχει αμφισβητηθεί και υποστηρίζεται από το Τεκμήριο 7 και το Τεκμήριο 23, το οποίο συνιστά απόδειξη ότι έλαβε φυσιοθεραπευτική αγωγή. Πέραν τούτου, όμως, η Ενάγουσα έδωσε μαρτυρία για το με ποιό τρόπο επηρεάστηκε από το επίδικο ατύχημα. Επί του συγκεκριμένου σημείου η μαρτυρία της δεν μπορεί να είναι πειστική, αφού αυτή χαρακτηρίζεται από υπερβολές. Συγκεκριμένα η Ενάγουσα προσπάθησε να παρουσιάσει την εικόνα πως ουσιαστικά δεν μπορούσε να αυτοεξυπηρετηθεί. Η πιο πάνω θέση της όμως αντικρούεται από την ίδια τη μαρτυρία του ΜΕ3, ο οποίος εξήγησε ότι με βάση τα ευρήματά του η Ενάγουσα μπορούσε, να περπατήσει, να σταθεί, να κάθεται να κτενίζεται, καθώς επίσης και να πλένει τα πιάτα ή να βάζει πλυντήριο. Παράλληλα η μαρτυρία της χαρακτηρίζεται από πολλά «δεν θυμούμαι» που αναπόφευκτα αποδυναμώνουν την αξιοπιστία της. Πέραν από τα πιο πάνω, στην υπό κρίση υπόθεση, η Ενάγουσα χρησιμοποιούσε την απάντηση «δεν θυμούμαι» σε ζητήματα που άπτονται των συνεπειών του επιδίκου τραυματισμού. Επί παραδείγματι, ως προς το ότι έφερε αυχενικό κολάρο δεν ήταν σε θέση να αναφέρει το ούτε ποιός της το συνέστησε, ούτε για ποιο χρονικό διάστημα της συνεστήθη να το φέρει, καθώς και ούτε από πού το αγόρασε. Η επανειλημμένη και συχνή καταφυγή της Ενάγουσας στην απάντηση «δεν θυμούμαι» σε σημεία επί των οποίων βασίζει τις θέσεις ως προς τον πόνο και ταλαιπωρία που υπέστη, αποδυναμώνει την εκδοχή της. Σε κάθε περίπτωση η αδυναμία μνήμης της Ενάγουσας δεν πρέπει να επενεργήσει εναντίον του Εναγομένου. Ως προς τη σημασία της αδυναμίας μνήμης κάποιου μάρτυρα παραπέμπω στην Γεωργίου Γεώργιος Ανδρέα ν. Αστυνομίας,

(2008)2 Α.Α.Δ.

1. Επιπρόσθετα, η Ενάγουσα, ενώ αρχικά υποστήριξε ότι πριν το ατύχημα δεν υπεβλήθη σε οποιαδήποτε επέμβαση, εντούτοις μέσα από τη μαρτυρία του ΜΕ3 και το Ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμήριο 16 προκύπτει ότι υπεβλήθη σε οθρθοπλαστική ώμου και πως η αδυναμία ανύψωσης βάρους οφείλεται στην πιο πάνω επέμβαση. Η προσπάθεια να παραπλανήσει ως προς την εν γένει κατάσταση της υγείας της δεικνύει τη διάθεσή της να μην μεταφέρει στο Δικαστήριο την πραγματικότητα. Περαιτέρω, οι αναφορές της σε σχέση με τον χρόνο που έλαβε άδεια απουσίας από την εργασία της, για την περίοδο από 16.11.2012 μέχρι 31.1.2013, έγιναν με αναφορά στα Τεκμήρια 12, 13 και
2. Τα εν λόγω Τεκμήρια αποτελούν Ιατρικά πιστοποιητικά για τα οποία δεν προσήλθε ο ιατρός που τα συνέταξε, για να τα εξηγήσει, παρά το ότι το περιεχόμενό τους αμφισβητήθηκε. Οι πιο πάνω αναφορές της μάρτυρος αποτελούν εξ ακοής μαρτυρία, η οποία είναι μεν επιτρεπτή και αποδεκτή, ως μαρτυρία, αλλά υπόκειται σε αξιολόγηση στη βάση του άρθρου 27 του περί Αποδείξεως Νόμου. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Κοκκινής ν. Κοκκινή ECLI:CY:AD:2017:A179, Π.Ε 247/11, ημερομηνίας 17.5.2017, Τουμάζου ν. Δημοκρατίας Ποιν.΄Εφ.142/14, ημερομηνίας 17.12.15 και ΣΠΕ Λακατάμιας-Δευτεράς Λτδ ν. Δράκου, Ποινική Έφεση αρ. 129/2015, ημερ. 5.4.
3. Στο δε άρθρο 27 του περί Αποδείξεως Νόμου τίθενται τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για την αξιολόγηση της βαρύτητας των εξ ακοής δηλώσεων. Σύμφωνα με το άρθρο 27, μεταξύ άλλων, κατά την αξιολόγηση της εξ ακοής δήλωσης λαμβάνονται υπόψη το κατά πόσο ο διάδικος που προσάγει την εξ ακοής μαρτυρία μπορούσε να κλητεύσει το πρόσωπο το οποίο προέβη στην αρχική δήλωση και το κατά πόσο ο ίδιος διάδικος μπορούσε να προσφέρει και την καλύτερη δυνατή μαρτυρία. Στην υπό κρίση υπόθεση δεν έχει παρουσιαστεί οτιδήποτε που να δικαιολογεί τη μη παρουσίαση του προσώπου, το οποίο προέβη στην αρχική δήλωση, και δεν έχει εξηγηθεί η μη προσκόμιση της καλύτερης δυνατής μαρτυρίας. Ιδίως λαμβάνω υπόψη ότι το πρόσωπο που προέβη στην αρχική δήλωση είναι ιατρός και οι αναφορές του άπτονται ζητημάτων που απαιτούν επιστημονικές γνώσεις. Η εμφάνιση του πρόσωπου που προέβη στην αρχική δήλωση ήταν αναγκαία, ώστε να προσκομιστεί στο Δικαστήριο η αναγκαία επιστημονική μαρτυρία που να εξηγεί τις αναφορές επί των εν λόγω Τεκμήριων. Ένεκα της πιο πάνω παράλειψης το Δικαστήριο δεν μπορεί να διαφωτιστεί σχετικά με το κατά πόσο η άδεια ασθενείας σχετίζεται ή προκύπτει αιτιωδώς από τον επίδικο τραυματισμό. Συνεπώς, κρίνω ότι δεν μπορεί να προσδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα στα πιο πάνω Τεκμήρια. Για τους ίδιους λόγους κρίνω ότι δεν μπορεί να προσδοθεί βαρύτητα ούτε στο Τεκμήριο 14 ιατρική συνταγή συνταχθείσα εκ μέρους του Δρος Κουγιάλη. Επομένως το Δικαστήριο μπορεί να βασισθεί στη μαρτυρία της Ενάγουσας για εξαγωγή ευρημάτων μόνο μερικώς. Η μαρτυρία του ΜΕ2 Η μαρτυρία του ΜΕ2 χαρακτηρίζεται από τις ίδιες υπερβολές με τη μαρτυρία της Ενάγουσας. Προσπάθησε και ο ΜΕ2 να παρουσιάσει μια ζοφερή εικόνα της κατάστασης της Ενάγουσας, η όποια όμως αντικρούεται από την ιατρική μαρτυρία. Επιπλέον, ο ΜΕ2 προσπάθησε να καλύψει κενά στη μαρτυρία της ΜΕ1, όπως το ποιος συνέστησε σε αυτή να λάβει φυσιοθεραπείες. Ανέφερε σχετικά ότι τις φυσιοθεραπείες τις συνέστησε ο Δρ Κουγιάλης. Η πιο πάνω θέση δεν προκύπτει από τα Ιατρικά πιστοποιητικά ούτε έχει προσέλθει ο Δρ Κουγιάλης να εξηγήσει το εάν όντως συνέστησε φυσιοθεραπεία ή το εάν η ανάγκη για φυσιοθεραπεία προέκυπτε από το επίδικο ατύχημα και το πότε έδωσε τις σχετικές οδηγίες. Παράλληλα ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να τοποθετηθεί για το πότε ξεκίνησε φυσιοθεραπείες η Ενάγουσα . Επιπλέον η θέση ότι συνεστήθη στην Ενάγουσα να φέρει αυχενικό κολάρο δεν υποστηρίζεται από οποιαδήποτε μαρτυρία και δεν μπορεί να γίνει δεκτή. Η μαρτυρία του ΜΕ
4. Η μαρτυρία του ΜΕ4 δεν μπορεί να είναι βοηθητική ως προς τα ουσιαστικά επίδικα θέματα, αφού ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να δώσει επαρκή μαρτυρία για το ότι τα οχήματα που είδε να συγκρούονται ήταν τα επίδικα στην παρούσα. Επίσης, δεν ήταν 100% βέβαιος εάν το πρόσωπο που είδε στο όχημα που κτυπήθηκε ήταν η Ενάγουσα. Στη βάση των πιο πάνω η μαρτυρία του ΜΕ 4 δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη. Ευρήματα Στη βάση των δικογραφημένων ισχυρισμών και της πιο πάνω αξιολόγησης, προχωρώ στη διατύπωση ευρημάτων ως προς τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Την 11.10.2012 ενώ το όχημα της Ενάγουσας της Ενάγουσας ήταν σταματημένο στα φώτα της συμβολής των οδών Γρίβα Διγενή και Ανθουπόλεως, το όχημα του Εναγομένου προσέκρουσε στο πίσω μέρος του οχήματος της Ενάγουσας. Η Ενάγουσα κατόπιν του επίδικου ατυχήματος διαμετακομίσθη στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας. Η Ενάγουσα από το επίδικο ατύχημα υπέστη θλάση αυχένα δεύτερου βαθμού. Ένεκα του τραυματισμού της δικαιολογείτο άδεια ασθενείας μέχρι τις 15.11.
5. Εντούτοις, η Ενάγουσα απουσίασε συνολικά από την εργασία της για περίοδο τρεισήμιση μηνών. Η Ενάγουσα λάμβανε από την εργασία της το ποσό των €1.609 μηνιαίως. Η συνήθης περίοδος υποχώρησης της συμπτωματολογίας της θλάσης, που υπέστη η Ενάγουσα, είναι 6 με 8 εβδομάδες με μέγιστη περίοδο τους τρεις μήνες. Η επιδιόρθωση των ζημιών επί του οχήματος της Ενάγουσας ανήλθε στο ποσό των € 1,781.
6. Επιπλέον, η Ενάγουσα κατέβαλε τα ποσά που αξιοί ως ειδικές αποζημιώσεις. Στις 27.12.2012 η Ενάγουσα αγόρασε για τελευταία φορά φάρμακα σε σχέση με τον επίδικο τραυματισμό. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα Τεκμήρια 20 Α μέχρι 22 Γ εκτείνονται σε περίοδο δυο περίπου μηνών εντός των οποίων η Ενάγουσα αγόρασε τρεις φορές φάρμακα εξάγεται το συμπέρασμα ότι έκαστη φαρμακευτική αγωγή διαρκούσε περί τις 20 μέρες. Ταυτόχρονα η Ενάγουσα, κατόπιν σύστασης των θεραπόντων ιατρών της, υπεβλήθη σε 15 συνεδρίες φυσιοθεραπείας. Για τις εν λόγω φυσιοθεραπείες πλήρωσε το ποσό των € 450 και έλαβε σχετική απόδειξη στις 17.12.
7. Η περίοδος κατά την οποία υποβαλλόταν σε φυσιοθεραπείες, ήτοι το αργότερο μέχρι τις 17.12.2012, σε συνδυασμό με την περίοδο που λάμβανε φαρμακευτική αγωγή προσδιορίζει αντικειμενικά τον χρόνο που διήρκεσε ο πόνος και η ταλαιπωρία ένεκα του επίδικου τραυματισμού. Έτσι το γεγονός ότι η Ενάγουσα αγόρασε σχετικά φάρμακα στις 27.12.2012 οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τα συμπτώματα της θλάσης αυχένα διήρκησαν σίγουρα μέχρι τις 27.12.2012 και σε καμία περίπτωση δεν μπορούσαν να υπερβούν τους τρεις μήνες. Τα πιο πάνω συνάδουν με την αποδεκτή ιατρική μαρτύρια του ΜΥ1, ο οποίος προσδιόρισε τον χρόνο υποχώρησης των συμπτωμάτων της Ενάγουσας σε τρεις μήνες. Έτσι αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο πόνος και η ταλαιπωρία της Ενάγουσας διήρκησε τρεις μήνες. Νομική Πτυχή Η υπό κρίση αγωγή αφορά σε αγωγή για αμέλεια. Η έννοια της αμέλειας προσδιορίζεται από το άρθρο 51 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, το οποίο διαλαμβάνει τα ακόλουθα : «Αμέλεια συνίσταται: (α) στην τέλεση πράξης η οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος αυτού ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπέχει υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια.» Αναφορικά με το βάρος απόδειξης σε υποθέσεις αμέλειας διαφωτιστική είναι η απόφαση στην υπόθεση Σοφοκλέους ν. Καλογήρου

(1997)1 (Α) Α.Α.Δ. 369, όπου έχει κριθεί ότι το βάρος απόδειξης το φέρει ο Ενάγοντας. Περαιτέρω ο Ενάγοντας έχει υποχρέωση να αποδείξει και την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ αμέλειας και ζημίας. Σχετική, επίσης, είναι η απόφαση Ράλλης Μακρίδης και Υιοί Λτδ ν. Λουκά,

(2003)1 (Α) Α.Α.Δ 447, όπου κρίθηκε ότι ο Ενάγοντας θα πρέπει θετικά να αποδείξει ότι η ζημιά ήταν αποτέλεσμα της αμέλειας του Εναγόμενου και δεν εναπόκειται στον Εναγόμενο να απαλλάξει τον εαυτό του αποδεικνύοντας ότι το δυστύχημα ήταν είτε αναπόφευκτο ή ότι δεν ήταν αποτέλεσμα της δικής του αμέλειας. Το Δικαστήριο σε υποθέσεις, όπου εγείρεται ισχυρισμός για συντρέχουσα αμέλεια, όπως στην παρούσα, αποφασίζει πρώτα αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος των Εναγομένων. Εάν η απόφαση είναι καταφατική, τότε εξετάζει με βάση το Άρθρο 57 αν ο Ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Σχετική είναι η απόφαση Μαυρίδης ν. Dharaghji

(1990)1 A.A.Δ.1013. Συνεπώς, σε κάθε περίπτωση αυτό που πρέπει να αποφασισθεί πρώτα είναι το κατά πόσο έχει αποδειχθεί αμέλεια από πλευράς του Εναγομένου και ακολούθως εάν υφίσταται αμέλεια εκ μέρους της ίδιας της Ενάγουσας. Στην υπό κρίση υπόθεση, το βάρος απόδειξης ως προς την ύπαρξη αμέλειας στο πρόσωπο του Εναγομένου φέρει η Ενάγουσα, η οποία οφείλει να αποδείξει τους ισχυρισμούς της στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Παράλληλα, σημειώνεται ότι το βάρος απόδειξης της ύπαρξης συντρέχουσας αμέλειας στο πρόσωπο της Ενάγουσας το φέρει Εναγόμενος. Η έννοια του ισοζυγίου των πιθανοτήτων έχει ερμηνευθεί νομολογιακά σε πολλές υποθέσεις. Σχετική είναι η απόφαση Μαρσέλ ν. Λαϊκής

(2001)1 Α.Α.Δ. 1858, όπου με αναφορά στις σχετικές αυθεντίες επί του θέματος, κρίθηκε ότι το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Ταυτόχρονα, όπως έχει νομολογηθεί στην υπόθεση Αθανασίου κ.ά ν. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. 614, μόνο αξιόπιστη μαρτυρία μπορεί να βαρύνει την πλάστιγγα των πιθανοτήτων. Παράλληλα, όπως έχει υποδειχθεί στην απόφαση Κύπρος Ξενοφώντος ν. Κ.Ν Zoo Bar Restaurant Ltd Πόλ. Έφεση 477/11, ημερομηνίας 15.12.2016, το Δικαστήριο δεν επιτρέπεται να πιθανολογεί σε επίπεδο εικασιών, ως προς τα γεγονότα της υπόθεσης. Συνεπώς το Δικαστήριο θα κρίνει το κατά πόσο εκάτερος των διαδίκων πέτυχε να αποσείσει το αποδεικτικό βάρος που τον βαρύνει, μόνο με βάση τη μαρτυρία που έχει δεχθεί ως αξιόπιστη. Τονίζεται ότι, όπως έχει κριθεί στην υπόθεση Kardanos Transport Co. Limited v. Γεώργιος άλλως Κόκος Κωνσταντίνου

(2011)1 Α.Α.Δ. 267, το Δικαστήριο αποφασίζει το ζήτημα της αμέλειας υπό το φως της ολότητας της μαρτυρίας και ασχέτως του αν η μαρτυρία δόθηκε από ενάγοντα ή εναγόμενο. Σύμφωνα με τη νομολογία το καθήκον επιμέλειας κάθε οδηγού συναρτάται με τη δυνατότητα πρόβλεψης κινδύνου. Όταν η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου στον δρόμο είναι ευλόγως εμφανής, τότε η παράλειψη λήψης μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Μιχαήλ Φοινικαρίδης κ.ά. ν. Γεωργίου Λάμπρου Γεωργίου κ.ά.

(1991)1 Α.Α.Δ. 475 και Ελπινίκη Παναγιώτου ν. Γεώργιος Κυρ. Μαύρου

(1970)1 C.L.R. 215. Ως προς την έννοια και το εύρος του καθήκοντος επιμέλειας οδηγού οχήματος θεμελιακή είναι η απόφαση Συκοπετρίτης ν. Χριστοδούλου

(2004)1 (Α) Α.Α.Δ. 218, όπου αναφέρθηκε ότι : «το καθήκον επιμέλειας οδηγού οχήματος «προσδιορίζεται αντικειμενικά, είναι απρόσωπο και καθολικό, οφειλόμενο σε κάθε τρίτο, που, κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεαστεί από τις πράξεις του». Συνεπώς αναδύεται η ανάγκη να εντοπιστεί το εάν η οδηγική συμπεριφορά του Εναγομένου απείχε από το επίπεδο επιμέλειας που αναμένεται από τον μέσο συνετό οδηγό. Από την ενώπιόν μου μαρτυρία προκύπτει σαφώς ότι το όχημά της Ενάγουσας ήταν σταματημένο στα φώτα τροχαίας και ότι ο Εναγόμενος προσέκρουσε στο πίσω μέρος του οχήματός της. Η αποτυχία του Εναγομένου να σταματήσει έγκαιρα αποτελεί τη γενεσιουργό αιτία του ατυχήματος. Περαιτέρω, στην υπό κρίση υπόθεση δεν έχει προσαχθεί οποιαδήποτε μαρτυρία που να κατατείνει στο συμπέρασμα ότι η Ενάγουσα είχε τη δυνατότητα συνειδητοποίησης του κινδύνου και παρέλειψε να λάβει μέτρα αυτοπροστασίας. Συνεπώς, υπό το φως των ανωτέρω, κρίνω ότι η ευθύνη για την πρόκληση του επίδικου ατυχήματος βαρύνει αποκλειστικά τον Εναγόμενο. Σχετικά παραπέμπω στην υπόθεση Κωνσταντινίδης ν. Παπαμιλτιάδους

(2007)1Β ΑΑΔ 733. Γενικές αποζημιώσεις Όπως έχει κριθεί στην υπόθεση Δημητριάδης ν. Φαρφαρά

(1997)1 ΑΑΔ 430 , για να θεμελιωθεί το αστικό αδίκημα της αμέλειας πρέπει να υπάρχει αιτιώδης σύνδεσμος με την πράξη ή παράλειψη και τη ζημία που επήλθε. Στην υπό κρίση υπόθεση προκύπτει ότι η Ενάγουσα έχει υποστεί θλάση αυχένα δεύτερου βαθμού και λάμβανε σχετική φαρμακευτική αγωγή μέχρι τις 27.12.2012. Ο χρόνος που λάμβανε φαρμακευτική αγωγή σε σχέση με τα συμπτώματα που προέκυψαν από το επίδικο ατύχημα, προσδιορίζει αντικειμενικά και τον χρόνο που διήρκησε ο σχετικός πόνος και ταλαιπωρία. Συνεπώς ο υπολογισμός των γενικών αποζημιώσεων θα γίνει στη βάση του είδους του τραυματισμού και του χρόνου που διήρκησε ο πόνος και η ταλαιπωρία της Ενάγουσας. Στην πρόσφατη απόφαση Jamal Ismail v. Μιχαήλ Αντωνίου κ.ά., ECLI:CY:AD:2014:A107, Πολιτική Έφεση Αρ. 333/2009, ημερομηνίας 12.2.2014, το Εφετείο, συγκεφαλαιώνοντας τις αρχές που διέπουν την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων, ανέφερε τα ακόλουθα: «Σύμφωνα με τη νομολογία ο «Στόχος των αποζημιώσεων που επιδικάζονται είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του διαδίκου που τραυματίστηκε χωρίς να εναποτίθεται υπέρμετρο βάρος πάνω στον αδικοπραγούντα. (Βλ. Fletcher v. Autocar Transporters Ltd

(1968)1 All E.R. 726, Constantinou v. Slahouris

(1969)1 C.L.R. 416). Με άλλες λέξεις, το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας, σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» (Βλ. Fysco Constructing Co. Ltd v. Γεωργίου

(1991)1 Α.Α.Δ. 1014, 1028 και Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτης Λτδ. κ.α.

(2000)1 Α.Α.Δ. 1049). Η αποζημίωση για αστικά αδικήματα δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (Βλ. Μαυροπετρή ν. Λουκά

(1995)1 Α.Α.Δ. 66, 74).» Ασφαλώς, όπως έχει λεχθεί στην υπόθεση Σπύρος Μελάς και Ελένη Λτδ ν. Πολίτη

(2003)1 Α.Α.Δ. 590, η αυξητική τάση στις αποζημιώσεις δεν αποτελεί οδικό χάρτη για αιτιολόγηση παροχής αυξανόμενων ποσών σε κάθε περίπτωση. Αποτελεί, περαιτέρω, καλά εμπεδωμένη αρχή ότι οι προηγούμενες επί του θέματος αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο, υπό την έννοια της αρχής του stare decisis, αλλά παρέχουν καθοδήγηση, γιατί κάθε περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού, καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης. Σχετική είναι η απόφαση Γιαννάκης Ερωτοκρίτου κ.ά. v. Καραολή

(1998)1 Α.Α.Δ. 445. Υπό το πρίσμα των πιο πάνω θα εξετάσω το ζήτημα της απόδοσης γενικών αποζημιώσεων προς την Ενάγουσα, αντλώντας καθοδήγηση, στο βαθμό και υπό την έννοια που περιγράφεται ανωτέρω, από προηγούμενες αποφάσεις που αφορούν παρόμοιους τραυματισμούς. Σχετική είναι η υπόθεση Pούμπας Γεώργιος ν. Nάσου Mακρυγιάννη και Άλλης

(2011)1 Α.Α.Δ. 1129, η οποία αφορούσε τραυματισμούς από σοβαρό διάστρεμμα, ύπαρξη αυχενικού ραιβόκρανου και έντονη μυϊκή σύσπαση του αυχένα, εγκεφαλική διάσειση, πόνο στον αυχένα, κολάρο και φυσιοθεραπείες. Στη βάση των πιο πάνω επιδικάσθηκαν γενικές αποζημιώσεις ύψους £4.000 Παράλληλα στην υπόθεση Αρετούλα Μερακλή κ.ά. v. Α. Ταλιώτη

(1997)1 Α.Α.Δ. 1148, η οποία αφορούσε θλάση του αυχένα και μωλώπισμα δεξιού ώμου όπου λόγω προϋπάρχοντων εκφυλιστικών οστεοαρθρωτικών αλλοιώσεων, επιδεινώθηκαν οι επώδυνες κακώσεις των μαλακών μορίων, οι αποζημιώσεις ύψους Λ.Κ.3.500 κρίθηκαν υπερβολικές και μειώθηκαν σε Λ.Κ.1.500. Στην υπόθεση Κωνσταντινίδης v. Δ. Ζαχαρίου

(2007)1(Β) Α.Α.Δ. 733, επιδικάστηκε πρωτόδικα το ποσό των Λ.Κ.1.000 ως γενικές αποζημιώσεις για πόνο στον αυχένα, κεφαλαλγία και ζάλη για τα οποία ο Ενάγων έπαιρνε αρκετό καιρό φάρμακα. Το πιο πάνω ποσό επικυρώθηκε κατ' έφεση. Στην πρόσφατη απόφαση Δέσποινα Χριστοδούλου ν. Rudolf Hoffer, Πολιτική Έφεση 263/12 ημερομηνίας 11.1.20018, όπου η Ενάγουσα διαγνώστηκε με κάκωση του αυχένα, τραυματισμό στην περιοχή του θώρακα και φούσκωμα στο πηγούνι, ενώ παραπονείτο για πόνο στον αυχένα, κεφαλαλγία και ζάλη για περίπου δύο με τρεις μήνες μετά το ατύχημα και της συστήθηκε να φέρει κολλάρο, το ποσό των €4.500 κρίθηκε εντός λογικών πλαισίων. Στην Στεφάνου ν. Αντωνίου ECLI:CY:AD:2018:A545, Πολ. Έφεση 508/12, ημερομηνίας 17.12.2018, επιδικάσθηκε το ποσό των € 6.000 για τραυματισμό που αφορούσε θλάση θωρακικής μοίρας , μηρού, οι οποίοι ταλαιπώρησαν την Ενάγουσα για περίοδο 2 μηνών, ενώ υφίστατο και η πιθανότητα δημιουργίας οστεοαρθρίτιδας στο μέλλον. Στην υπό κρίση υπόθεση λαμβάνω υπόψη ότι η Ενάγουσα υπέστη θλάση αυχένα δεύτερου βαθμού, εκ της οποίας υπέφερε από αυχεναλγίες και κεφαλαλγίες και λάμβανε για δυο με τρεις μήνες φαρμακευτική αγωγή. Ο επίδικος τραυματισμός κατά το μέγιστο μπορεί να επιφέρει συμπτώματα μέχρι τρεις μήνες. Επιπλέον, λαμβάνω υπόψη ότι για περίοδο δυο με τριών μηνών λάμβανε σχετική φαρμακευτική αγωγή και φυσιοθεραπείες και ότι απουσίασε από την εργασία της, ως αποτέλεσμα του επίδικου τραυματισμού για ένα μήνα. Επιπλέον, λαμβάνω υπόψη ότι στην πιο πάνω περίοδο στερήθηκε των δραστηριοτήτων και απολαύσεων που απολάμβανε πριν τον τραυματισμό της, όπως το περπάτημα στη φύση και το κυνήγι. Έχοντας υπόψη το πλαίσιο που σκιαγραφούν οι πιο πάνω αποφάσεις σε παρόμοιας φύσης τραυματισμούς, τη φύση του υπό κρίση τραυματισμού και τις συνέπειές του στην Ενάγουσα, κρίνω ότι το ποσό των €3.500 είναι εύλογο και δίκαιο, ως αποζημιώσεις για τον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη η Ενάγουσα. Ειδικές αποζημιώσεις Αποτελεί καλά θεμελιωμένη αρχή ότι ειδικές αποζημιώσεις θα πρέπει όχι μόνο να εξειδικεύονται στα δικόγραφα, αλλά και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα. Σχετικές είναι οι αποφάσεις Παπαϊωάννου ν. Κωνσταντίνου

(2008)1 Α.Α.Δ. 1083, Σπύρου ν. Χ"Χαραλάμπους

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, Ηρακλέους ν. Σκάφους Νίκη,

(1994)1 Α.Α.Δ. 510, Ηρακλέους ν. Πέτρου

(1994)1 Α.Α.Δ. 239 και Παναγιώτου ν. Φραγκέσκου

(1999)1 Α.Α.Δ. 687. Περαιτέρω, στην απόφαση Ζήνων Μερκής Λτδ ν. Ελληνικής Τράπεζας Λτδ

(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1923, λέχθηκαν τα ακόλουθα : «ο Ενάγοντας βαρύνεται με την υποχρέωση να αποδείξει με καθαρή μαρτυρία τα κονδύλια που διεκδικεί ως ειδική ζημία.» Στην υπό κρίση υπόθεση προκύπτει ότι η Ενάγουσα έχει αποδείξει το κονδύλι για το κόστος επιδιόρθωσης του οχήματός της. Επιπλέον, έχει αποδείξει τα έξοδα ιατρικών επισκέψεων, φαρμακευτικής αγωγής, έκδοσης ιατρικού πιστοποιητικού, μαγνητικής τομογραφίας και ηλεκτρομυογραφήματος. Επιπρόσθετα η Ενάγουσα κατάφερε να αποδείξει το κόστος των φυσιοθεραπειών που έλαβε. Ως προς την απώλεια μισθών με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου η Ενάγουσα έχει καταφέρει να αποδείξει ότι, ένεκα του ατυχήματος, απείχε μόνο για περίοδο ενός μηνός από την εργασία της. Το εάν τελικά η Ενάγουσα απείχε για μεγαλύτερη περίοδο δεν έχει συνδεθεί μέσω καθαρής και αξιόπιστης μαρτυρίας, με τα συμπτώματα που πρόεκυψαν από τον επίδικο τραυματισμό. Στη βάση των πιο πάνω προκύπτει ότι η Ενάγουσα απέδειξε ότι υπέστη ειδικές ζημιές ύψους € 4,485.79. Επιδίκαση Τόκου Στο άρθρο 58(α) του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148, όπως τροποποιήθηκε, προβλέπεται η επιδίκαση του τόκου επί ολοκλήρου ή μέρους των επιδικασθεισών αποζημιώσεων για ολόκληρη ή μέρος της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος και της ημερομηνίας έκδοσης της απόφασης. Το θέμα του καθορισμού του τόκου επί των αποζημιώσεων εμπίπτει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου και σύμφωνα με τη νομολογία υπάρχει διάκριση αναφορικά με τον χρόνο που ξεκινά η επιδίκασή του ανάμεσα στις γενικές και ειδικές αποζημιώσεις. Ενδελεχής ανάλυση ως προς τις αρχές που διέπουν την επιδίκαση τόκου περιέχεται στην απόφαση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου

(1991)1 ΑΑΔ

1. Στην πιο πάνω απόφαση, ως προς την επιδίκαση τόκου σε σχέση με τις γενικές αποζημιώσεις, αναφέρθηκε ότι λαμβάνεται υπόψη ο τρόπος με τον οποίο προωθείται η αγωγή προς εκδίκαση, αφού μια αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθησή της μπορεί να έχει ως επακόλουθο τον περιορισμό της χρονικής έκτασης καθορισμού του τόκου. Ενώ ως προς τις ειδικές αποζημιώσεις αναφέρθηκε ότι ως προτιμητέα η επιδίκαση τόκου από την ημερομηνία του ατυχήματος μειωμένου , όμως, κατά το ήμισυ. Έτσι στη βάση των πιο πάνω κρίνω όπως οι γενικές αποζημιώσεις θα φέρουν νόμιμο τόκο από τις 6.6.2013, ημερομηνία καταχώρησης της Έκθεσης Απαίτησης. Παράλληλα οι ειδικές αποζημιώσεις θα φέρουν τόκο από 11.10.2012 μειωμένες κατά το ήμισυ. Κατάληξη Ενόψει όλων των ανωτέρω, κρίνω ότι η Ενάγουσα δικαιούται το ποσό των €3.500 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων και το ποσό των € 4,485.79 υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων. Συνεπακόλουθα της πιο πάνω κατάληξής μου εκδίδεται απόφαση υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγομένου για το συνολικό ποσό των € 7,985.79 εκ των οποίων : Α) το ποσό των €3.500 φέρει νόμιμο τόκο από τις 6.6.
2. Β) το ποσό των €4,485.
3. φέρει νόμιμο τόκο από τις 11.10.2012 μειωμένο κατά το ήμισυ. Όσον αφορά τα έξοδα της αγωγής, εκτός εάν υπάρχει πληρωμή στο Δικαστήριο, για την οποία θα προχωρήσω να ακούσω τους συνηγόρους των διαδίκων, δεν βλέπω λόγο να παρεκκλίνω από τον γενικό κανόνα ότι ο επιτυχών διάδικος δικαιούται στα έξοδα της αγωγής. Συνακόλουθα, τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ της Ενάγουσας και εναντίον του Εναγομένου, ως αυτά υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα εξόδων €2000- €10.
4. [Υπ.] .................... Μ. Χριστοδούλου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο