ΕΛΛΗΝΑΣ & ΣΟΛΩΜΟΝΙΔΗΣ ΜΩΣΑΙΚΑ ΛΤΔ ν. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ, Αρ. Αγωγής: 6350/2012, 11/10/2019

ΕΛΛΗΝΑΣ & ΣΟΛΩΜΟΝΙΔΗΣ ΜΩΣΑΙΚΑ ΛΤΔ ν. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ, Αρ. Αγωγής: 6350/2012, 11/10/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A441 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Δ. Κωνσταντίνου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 6350/2012 Μεταξύ: ΕΛΛΗΝΑΣ & ΣΟΛΩΜΟΝΙΔΗΣ ΜΩΣΑΙΚΑ ΛΤΔ, από τη Λευκωσία Ενάγουσα και XXXXX ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ, από τη Λευκωσία Εναγόμενου -------------------- Ημερομηνία: 11/10/2019 Για ενάγουσα: κος Τσάρκατζης Για εναγόμενο: κος Γαλανός ΑΠΟΦΑΣΗ Με την αγωγή αυτή, η ενάγουσα εταιρεία επιδιώκει την έκδοση απόφασης εναντίον του εναγόμενου για το ποσό των €13.093,

1. Το ποσό αυτό, ως στην Έκθεση Απαίτησης καταγράφεται, το απαιτεί δυνάμει: «χρεωστικού λογαριασμού και/ή δυνάμει τιμολογίων και/ή δυνάμει πώλησης μαρμάρων και/ή αγαθών και/ή δυνάμει δελτίων παραγγελιών και/ή δυνάμει μεταφοράς (waybill) και/ή γραπτής/ων και/ή προφορικής/ων συμφωνίας/ων και δυνάμει εκτέλεσης εργασιών και/ή παροχής διαφόρων υπηρεσιών και/ή δυνάμει των αρχών περί αδικαιολόγητου πλουτισμού και/ή ως δίκαιη και εύλογη αποζημίωση για παρασχεθείσες υπηρεσίες (quantum meruit) και/ή ως αποζημιώσεις δια παράβαση συμφωνίας/ων και/ή άλλως πως». Η ενάγουσα εταιρεία, η οποία στο πλαίσιο των εργασιών της, μεταξύ άλλων, εμπορεύεται μάρμαρα, τα έτη 2010-2011 πώλησε στον εναγόμενο μάρμαρα συνολικής αξίας €140.039,
2. Έκδωσε διάφορα τιμολόγια, των οποίων ρητός όρος ήταν η εξόφλησή τους εντός 30 ημερών από την έκδοσή τους και ότι μετά τις 30 ημέρες θα φέρουν τόκο 9% ετησίως. Ο εναγόμενος έναντι των τιμολογίων πλήρωσε το συνολικό ποσό των €127.000,00 και παραμένει υπόλοιπο ποσό €13.093,43 το οποίο παρά τις οχλήσεις της ενάγουσας δεν πληρώνει. Ο εναγόμενος με την Υπεράσπισή του, απορρίπτει τους ισχυρισμούς της ενάγουσας έτσι όπως αυτοί καταγράφονται στην Έκθεση Απαίτησης. Ειδικότερα, απορρίπτει ότι συμφωνήθηκε ως εύλογη αμοιβή το ποσό των €140.039,43 και ισχυρίζεται πως η μεταξύ τους συμφωνία ήταν όπως η ενάγουσα προμηθεύει προϊόντα τον εναγόμενο, η πληρωμή των οποίων θα γινόταν μετά από έλεγχο των εργασιών και κατόπιν έκδοσης διατακτικού του αρχιτέκτονα. Σε συνέχεια του πιο πάνω ισχυρισμού, δηλώνει ότι υπό αυτή την αίρεση παραδέχεται την έκδοση των τιμολογίων ως η θέση της ενάγουσας στην παράγραφο 5 της Έκθεσης Απαίτησης. Ο αρχιτέκτονας εξέδωσε διατακτικά για ποσό μικρότερο από το κατ΄ ισχυρισμό συνολικό ποσό των €140.039,43 που άξιζαν τα μάρμαρα και συγκεκριμένα το διατακτικό ήταν για ποσό €115.039,43, αν και ο ίδιος ο εναγόμενος χαριστικά πλήρωσε ποσό €127.000,
3. Περαιτέρω ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι ήταν ρητός ή εξυπακουόμενος όρος της συμφωνίας του με την ενάγουσα και/ή ότι ήταν πρακτική να αφαιρείται 5% του συνολικού ποσού χρέωσης. Σύμφωνα με τα όσα ισχυρίζεται ο εναγόμενος, το Φεβρουάριο 2010 παράγγειλε από την ενάγουσα ποσότητα μαρμάρου τύπου «bianco perlino» και συγκεκριμένα, 600 τετραγωνικά μέτρα για τοποθέτηση στην υπό ανέγερση οικία του. Ουδέποτε ως ισχυρίζεται του λέχθηκε ή επισημάνθηκε ότι το μάρμαρο τύπου «bianco perlino» φέρει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και ότι ενέχει πιθανότητα εμφάνισης ρωγμών ή τρυπών. Η τιμή αγοράς συμφωνήθηκε στο ποσό των €75 πλέον ΦΠΑ ανά τετραγωνικό μέτρο και επιπλέον €44 πλέον ΦΠΑ για τοποθέτησή του. Αρνείται ότι, είτε ο ίδιος είτε εκπρόσωπός του παρέλαβαν τα μάρμαρα ως αποδεκτής ποιότητας. Αντιθέτως, η θέση του είναι ότι τα μάρμαρα που τον προμήθευσε η ενάγουσα εταιρεία δεν ήταν ικανοποιητικής ποιότητας. Τα μάρμαρα είχαν τρύπες, παρουσίαζαν ρωγμές και κομμάτια αποκόπτονταν. Όταν παραπονέθηκε στην ενάγουσα, αυτή κάλεσε τους προμηθευτές από την Ιταλία προκειμένου να επιθεωρήσουν τα μάρμαρα που είχαν τοποθετηθεί στο σπίτι του. Οι επιθεώρηση έλαβε χώρα και οι εμπειρογνώμονες αποφάσισαν ότι θα έπρεπε το μάρμαρο να βερνικωθεί εκ νέου και οι τρύπες/κοιλότητες κλπ να επιδιορθωθούν με ειδική γόμα μαρμάρου. Ο Αρχιτέκτονας του σπιτιού του εναγομένου απέστειλε επιστολή στην ενάγουσα ζητώντας να μάθει τις διευθετήσεις που έκανε αναφορικά με την επιδιόρθωση των μαρμάρων καθώς επίσης επισημάνθηκε στην ενάγουσα ότι ήταν αναμενόμενο ότι το κόστος για την επιδιόρθωση των μαρμάρων να το αναλάμβανε η ίδια. Η ενάγουσα επιβεβαίωσε ότι θα κάλυπτε το κόστος βερνικώματος του μαρμάρου. Είναι η θέση του εναγόμενου ότι ειδικός από τη Λεμεσό, τον Αύγουστο 2011 προχώρησε και βερνίκωσε το μάρμαρο, πλην όμως αντί η ενάγουσα να καλύψει τις υπηρεσίες του, τελικά τον πλήρωσε ο ίδιος το ποσό των €9.
4. Η λύση αυτή φάνηκε ότι ήταν προσωρινή, εφόσον τα προβλήματα στο μάρμαρο εμφανίστηκαν ξανά το Νοέμβριο του
5. Ο εναγόμενος ενημέρωσε σχετικά την ενάγουσα με επιστολή του ημερομηνίας 2/12/2011 καθώς και με νέα επιστολή στις 27/12/2011 ζητήθηκε από την ενάγουσα να ληφθούν μέτρα επιδιόρθωσης ων μαρμάρων. Η ενάγουσα ουδέν έπραξε. Ο εναγόμενος αρνείται την ύπαρξη του κατ΄ ισχυρισμό υπολοίπου έναντι της ενάγουσας. Τέτοιο διατακτικό δεν έχει εκδοθεί από τον αρχιτέκτονα. Σε συνέχεια των πιο πάνω ισχυρισμών του, ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι η ενάγουσα έχει παραβεί τη συμφωνία παροχής μαρμάρου σύμφωνα με τις σχετικές πρόνοιες του Περί πωλήσεως Αγαθών Νόμου και αυτό γιατί το μάρμαρο που τελικά πωλήθηκε δεν ταίριαζε με την περιγραφή του μαρμάρου που δόθηκε στον εναγόμενο και δεν ήταν σύμφωνο με το δείγμα που είδε στον εκθεσιακό χώρο της ενάγουσας πριν τη συμφωνία για αγορά των μαρμάρων. Τα μάρμαρα ήταν ελαττωματικά, εκτός της συμφωνηθείσας ποιότητας ή της εύλογα αναμενόμενης ποιότητας του συγκεκριμένου τύπου μαρμάρου. Ο εναγόμενος θα πρέπει να δαπανήσει ποσό €72.000 για την αντικατάσταση του μαρμάρου, ενώ ήδη δαπάνησε €9.250 ως έξοδα του συντηρητή μαρμάρου, ο οποίος ήταν ο ειδικός που έστειλε η ενάγουσα και τον οποίο αντί να πληρώσει με δικά της έξοδα ως υποσχέθηκε, τελικά τον πλήρωσε ο εναγόμενος. Ο εναγόμενος προβάλλει ανταπαίτηση ως ακολούθως: «Α) €9.250 ως ειδικές αποζημιώσεις ως η παράγραφος 17 πιο πάνω. Β) Γενικές Αποζημιώσεις για την αφαίρεση του μαρμάρου. Γ) Γενικές Αποζημιώσεις ύψους €72.000 πλέον ΦΠΑ για την αγορά και εγκατάσταση νέου μαρμάρου. Δ) Νόμιμο Τόκο. Ε) Έξοδα της παρούσας αγωγής πλέον ΦΠΑ.» Με την Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση η ενάγουσα απορρίπτει τους πιο πάνω ισχυρισμούς του εναγομένου. Πριν την παραγγελία της ποσότητας μαρμάρων τύπου «bianco perlino», ενημέρωσαν πλήρως τον εναγόμενο για την ποιότητα και τα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου τύπου μαρμάρου και ειδικότερα για την τάση που έχει να εμφανίζει τρύπες και/ή κοιλότητες. Προμήθευσαν μάλιστα τον εναγόμενο με δείγμα του μαρμάρου και τον παρέπεμψαν να το δει τοποθετημένο έτσι ώστε να αντιληφθεί πλήρως τις ιδιότητές του. Η ενάγουσα συμφωνεί μόνο ότι το τίμημα αγοράς του μαρμάρου ήταν €75 ανά τετραγωνικό μέτρο πλέον ΦΠΑ και αγνοεί τους περαιτέρω ισχυρισμούς του εναγομένου. Επίσης, απορρίπτει ότι υπήρχε η οποιαδήποτε συμφωνία ότι η πληρωμή των μαρμάρων θα γινόταν μετά από την έκδοση σχετικού πιστοποιητικού ή διατακτικού του αρχιτέκτονα. Τα μάρμαρα που προμήθευσαν τον εναγόμενο ανταποκρίνονταν στο δείγμα και στην περιγραφή που του έγινε από πριν. Τα μάρμαρα παραδόθηκαν στον εναγόμενο και αυτός τα αποδέχτηκε προς πλήρη ικανοποίηση του. Το μόνο παράπονο που έκανε ο εναγόμενος κατά την παραλαβή, ήταν για κάποια συγκεκριμένα τεμάχια τα οποία επιστράφηκαν στην ενάγουσα και παραδόθηκαν άλλα. Υποδεικνύεται ότι το όλο ζήτημα που αφορά στα μάρμαρα εσωτερικά, ο εναγόμενος το εγείρει μήνες μετά την τοποθέτηση. Σύντομα μετά την τοποθέτηση, ο ενάγομενος είχε διαμαρτυρηθεί μόνο για τα μάρμαρα τα οποία είχαν τοποθετηθεί εξωτερικά στη βεράντα, ότι αυτά είχαν τρύπες και ρωγμές. Η θέση της ενάγουσας είναι ότι αυτές οι τρύπες και ρωγμές που παρουσιάστηκαν στα μάρμαρα που είχαν τοποθετηθεί στον εξωτερικό χώρο της οικίας, ήταν εξαιτίας υγρασίας που υπήρχε εξωτερικά και όχι λόγω ελαττωμάτων. Στα μάρμαρα που υπήρχαν εντός του σπιτιού δεν υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα, εφόσον το μάρμαρο ήταν καλής ποιότητας, αλλά ακόμα και αν παρουσιάζει τρύπες αυτό είναι φυσικό χαρακτηριστικό του μαρμάρου τύπου «bianco perlino» και όχι ελάττωμα. Ουδέποτε η ενάγουσα κάλεσε ειδικό από την Ιταλία. Έτυχε την περίοδο που ήγειρε το ζήτημα ο εναγόμενος, οι Ιταλοί προμηθευτές να ευρίσκονται στην Κύπρο και τους ζήτησαν να πάνε σπίτι του εναγόμενου, έτσι ώστε να δουν το μάρμαρο και να τον καθησυχάσουν ότι όχι μόνο δεν υπάρχει πρόβλημα αλλά και πως τα όσα ο εναγόμενος αντιλαμβανόταν ως ελάττωμα ήταν στην ουσία φυσικά χαρακτηριστικά του μαρμάρου. Ουδέποτε η ενάγουσα ανέλαβε και πρότεινε να πληρώσει οποιαδήποτε εργασία συντήρησης, παρά μόνο μετά την άρνηση του εναγόμενου να πληρώσει το οφειλόμενο ποσό στην ενάγουσα εκτός εάν πρώτα τρίβονταν τα μάρμαρα που ευρίσκονταν στη βεράντα του σπιτιού του, τότε και μόνο τότε η ενάγουσα διευθέτησε και έστειλε ειδικό για να τρίψει/βερνικώσει τα μάρμαρα που ευρίσκονταν στη βεράντα. Αυτό το έπραξε καλοπροαίρετα και για εξυπηρέτηση του εναγομένου. Το μάρμαρο εντός της οικίας του εναγόμενου βερνικώθηκε από τον ειδικό όχι κατόπιν εντολών της ενάγουσας, αλλά μετά από επιθυμία και εντολή του εναγομένου. Σε κάθε περίπτωση η ενάγουσα απορρίπτει ότι τα μάρμαρα που προμήθευσε τον εναγόμενο ήταν ελαττωματικά. Επισημαίνεται περαιτέρω, πως αν και ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι από το έτος 2011 διαπίστωσε ότι τάχα τα μάρμαρα ήταν ελαττωματικά, μη αποδεκτής ποιότητας και ότι παρουσίαζαν τρύπες, όταν από την ενάγουσα επισκέφτηκαν το σπίτι του εναγόμενου το Σεπτέμβριο του 2013 τα μάρμαρα εντός της οικίας ήταν σε πολύ καλή κατάσταση. Τα οποιαδήποτε προβλήματα υπάρχουν και παρουσιάζονται στη βεράντα οφείλονται στην υγρασία που υπάρχει και όχι σε ελάττωμα των μαρμάρων. Ο εναγόμενος εξακολουθεί να τους οφείλει το ποσό της απαίτησης. Ο εναγόμενος καταχώρησε Απάντηση στους πιο πάνω ισχυρισμούς. Είναι η θέση του ότι οι Ιταλοί που είδαν το μάρμαρο διαπίστωσαν ζημιές και κατέληξαν ότι το μάρμαρο έπρεπε να βερνικωθεί. Η ενάγουσα πλήρωσε τον ειδικό ποσό €2.500 και αρνήθηκε να πληρώσει το υπόλοιπο €9.250 το οποίο πλήρωσε ο ίδιος και ανταπαιτεί. Παρά το τρίψιμο από τον ειδικό, το μάρμαρο σύντομα εμφάνισε ξανά προβλήματα. Το Σεπτέμβριο του 2013 όταν έγινε επίσκεψη από εκπρόσωπο της ενάγουσας στο σπίτι του, η διάρκεια αυτής ήταν πολύ σύντομη που δεν τους επέτρεψε να δουν και να αντιληφθούν το μέγεθος του προβλήματος. Τα πιο πάνω συνιστούν μια πρώτη περιληπτική καταγραφή των όσων προωθούνται με τα δικόγραφα. Η ακροαματική διαδικασία της υπόθεσης υπήρξε εκτενής. Συνολικά κατέθεσαν και για τις δύο πλευρές 9 μάρτυρες. Κατ΄ αρχάς επισημαίνω ότι, η μαρτυρία που δόθηκε από την ενάγουσα κατόπιν δήλωσης του δικηγόρου της δόθηκε τόσο προς απόδειξη της απαίτησής της αλλά και ως προς τους ισχυρισμούς της υπεράσπισής της στην ανταπαίτηση του εναγόμενου. Η δε μαρτυρία που δόθηκε από τον εναγόμενο, ως η δήλωση του δικηγόρου του, δόθηκε τόσο ως προς τους ισχυρισμούς της υπεράσπισής του στην απαίτηση της ενάγουσας αλλά και προς απόδειξη της ανταπαίτησής του. Ακολουθεί συνοπτική μεταφορά της μαρτυρίας που έχει προσφέρει η ενάγουσα. Πρώτος μαρτυρία έδωσε ο διευθυντής της ενάγουσας εταιρείας, XXXXX Σολωμονίδης. Η ενάγουσα εταιρεία για περίπου 50 χρόνια εμπορεύεται μάρμαρα, μωσαϊκά και εκτελεί άλλες παρεμφερείς εργασίες. Ο ίδιος εργάζεται στην ενάγουσα από το έτος 1979 και είναι διευθυντής της από το
6. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, όπως αυτοί καταγράφονται στη Γραπτή του Δήλωση, το έτος 2009 ο εναγόμενος και η σύζυγός του επισκέφτηκαν τον εκθεσιακό χώρο της ενάγουσας εταιρείας. Την ενάγουσα είχε συστήσει σε αυτούς η XXXXX Χατζηκωστή από την εταιρεία Ambiance, η οποία τους συμβούλευε αναφορικά με τη διακόσμηση και τη διαρρύθμιση του εσωτερικού χώρου της υπό ανέγερση οικίας τους. Είναι η θέση του μάρτυρα, ότι από την πρώτη επίσκεψη ο εναγόμενος ήταν ξεκάθαρος ότι, επιθυμούσε την αγορά συγκεκριμένου μαρμάρου, τύπου «bianco perlino». Ο μάρτυρας, ισχυρίζεται ότι συμβούλευσε τον εναγόμενο να επισκεφθεί το ξενοδοχείο Londa στη Λεμεσό, όπου το εν λόγω μάρμαρο είναι τοποθετημένο σε μεγάλη έκταση, έτσι ώστε να έχει εικόνα του πως φαίνεται. Τελικά, ο εναγόμενος ζήτησε προσφορά και προχώρησε με την παραγγελία 600 τετραγωνικών μέτρων μαρμάρου τύπου «bianco perlino» προς €75 ανά τετραγωνικό μέτρο. Αγόρασε και άλλα είδη μαρμάρου για τοποθέτηση σε διάφορα μέρη του σπιτιού του. Η ενάγουσα προχώρησε με παραγγελία στην Ιταλία των πλακών μαρμάρου «bianco perlino» που θα προμήθευε τον εναγόμενο. Ο μάρτυρας υποστηρίζει ότι, πριν ο εναγόμενος αποφασίσει να προχωρήσει με την παραγγελία, τον ενημέρωσε ο ίδιος προσωπικά για τα χαρακτηριστικά που φέρει το μάρμαρο αυτού του τύπου. Συγκεκριμένα, τον ενημέρωσε ότι παρουσιάζονται στην επιφάνειά του και κατά μήκος των «νερών του μαρμάρου» ρωγμές ή τρύπες και ότι αυτό είναι φυσικό χαρακτηριστικό του. Του εξήγησε επίσης, ως ισχυρίζεται, ότι εφόσον το μάρμαρο είναι φυσικό πέτρωμα, η κάθε πλάκα μαρμάρου διαφέρει από την άλλη. Ο εναγόμενος πλήρωσε προκαταβολή €10.000 και ξεκίνησε η παράδοση μαρμάρων. Για κάθε παράδοση εκδίδετο και το αντίστοιχο τιμολόγιο. Η συνολική αξία όλων των εμπορευμάτων που αγόρασε ο εναγόμενος από την ενάγουσα εταιρεία, είναι €145.361,
7. Για τα μάρμαρα που πωλήθηκαν στον εναγόμενο υπήρχε χρεωπιστωτικός λογαριασμός, όπου χρεώνονταν τα τιμολόγια και πιστώνονταν οι πληρωμές. Στις 5/8/2013 ο λογαριασμός αυτός παρουσίαζε υπόλοιπο €13.093,
8. Η παράδοση των μαρμάρων τύπου «bianco perlino» στην οικία του εναγόμενου ξεκίνησε από τις 26/8/2010 και διήρκεσε μέχρι και τις 10/11/
9. Όλες τις ποσότητες μαρμάρων ο εναγόμενος τις παραλάμβανε ανεπιφύλακτα και χωρίς να εκφράσει οποιοδήποτε παράπονο, παρά μόνο για συγκεκριμένη μικρή ποσότητα η οποία αντικαταστάθηκε. Ειδικότερα, το Σεπτέμβριο 2011 έγινε μια τελευταία παράδοση 20 κομματιών, τα οποία ήταν η αλλαγή κομματιών τα οποία απέρριψε ο εναγόμενος. Είναι η θέση του μάρτυρα ότι ο εναγόμενος δεν παραπονέθηκε για το σύνολο των μαρμάρων που παρέλαβε. Αντιθέτως τα παραλάμβανε, τα επιθεωρούσε και σε περίπτωση που μια πλάκα δεν ήταν της αρεσκείας του, αυτή αντικαθίστατο. Για το απαιτούμενο υπόλοιπο η ενάγουσα είχε κάνει υπενθυμίσεις στον εναγόμενο, πλην όμως αυτό δεν διευθετήθηκε και τελικά καταχωρήθηκε η αγωγή αυτή. ΄Όπως ανάφερα ήδη πιο πάνω, η επιθυμία του μάρτυρα ήταν να δώσει μαρτυρία τόσο για την απαίτησή του, όσο και προς υπεράσπισή του στην ανταπαίτηση του εναγομένου. Αφού λοιπόν παράθεσε τους ισχυρισμούς του προς απόδειξη της υπόθεσής του, προχωρεί σε αντίκρουση των ισχυρισμών του εναγόμενου αναφορικά με την ανταπαίτηση, τους οποίους και μεταφέρω πιο κάτω. Κατά αρχάς, ο μάρτυρας επισημαίνει ότι η συμβατική σχέση του με τον εναγόμενο, αφορούσε την παράδοση των μαρμάρων που παρήγγειλε. Αυτά τα παρέδιδε στην οικία. Ουδεμία σχέση είχε με τον αρχιτέκτονα και καμία πληρωμή προς την ενάγουσα συναρτώταν ή συνδεόταν από την έκδοση διατακτικού του αρχιτέκτονα ούτε και καμία πρακτική ή συμφωνία υπήρχε για αφαίρεση ποσού 5% της αξίας του εμπορεύματος. Απορρίπτει όλες τις θέσεις του εναγόμενου αναφορικά με τα μάρμαρα τύπου «bianco perlino» που αγοράστηκαν από την ενάγουσα εταιρεία. Επαναλαμβάνει ότι πριν την αγορά των μαρμάρων ενημέρωσε τον εναγόμενο αναφορικά με τα φυσικά χαρακτηριστικά των μαρμάρων τύπου «bianco perlino». Συμφωνήθηκε η ποσότητα και η τιμή. Η ενάγουσα παρέδωσε τα μάρμαρα στον εναγόμενο ο οποίος τα παρέλαβε ανεπιφύλακτα και χωρίς να εκφράσει κάποιο παράπονο. Αρκετό καιρό μετά την παραλαβή και την τοποθέτησή τους, ήτοι το Μάιο 2011, ο εναγόμενος εξέφρασε παράπονα αναφορικά με τα μάρμαρα και ειδικότερα, ότι στα μάρμαρα που τοποθετήθηκαν στον εξωτερικό χώρο (βεράντα) του σπιτιού του, υπήρχαν ρωγμές και τρύπες. Ο μάρτυρας πήγε επί τόπου. Στα μάρμαρα της βεράντας υπήρχαν προβλήματα τα οποία οφείλονταν στην υγρασία που υπήρχε στο χώρο και όχι στην ποιότητα των μαρμάρων. Τα δε μάρμαρα στον εσωτερικό χώρο δεν παρουσίαζαν κάποιο πρόβλημα. Οποιεσδήποτε μικρορωγμές υπήρχαν ή τρύπες, αυτές ήταν μέρος των μαρμάρων και εκ της φυσικής ιδιότητας του μαρμάρου ως πέτρωμα και σε καμία περίπτωση δεν ήταν ελάττωμα του μαρμάρου. Δεν κάλεσε τους Ιταλούς προμηθευτές συγκεκριμένα για να επιθεωρήσουν τα μάρμαρα στην οικία του εναγόμενου και απορρίπτει κάθε τέτοιο ισχυρισμό. Εκείνη την περίοδο έτυχε και ήταν για άλλο λόγο στην Κύπρο οι Ιταλοί προμηθευτές και όταν ο μάρτυρας τους ζήτησε να πάνε στο σπίτι του εναγόμενου να δουν το μάρμαρο, αυτό ήταν περισσότερο για του επιβεβαιώσουν ότι τα μάρμαρα ήταν άριστης ποιότητας και ότι τα όσα ο εναγόμενος εκλάμβανε ως ελαττώματα στο μάρμαρο ήταν μέρος αυτού και φυσικό χαρακτηριστικό του. Όντως αυτό έγινε και οι προμηθευτές επιβεβαίωσαν τα πιο πάνω και γραπτώς (τεκμήριο 9). Παράλληλα και επειδή εκείνη την περίοδο (Μάιος 2011) ο εναγόμενος εξακολουθούσε να οφείλει στην ενάγουσα ποσό €54.000 και αρνείτο να το πληρώσει, η ενάγουσα, ως ο μάρτυρας ισχυρίζεται, ως ένδειξη καλής προαίρεσης αλλά και για να εισπράξει το λαβείν της από τον εναγόμενο, επικοινώνησε με τον κύριο Ιάκωβο, ειδικό τεχνικό από τη Λεμεσό και του ανάθεσε να τρίψει τα μάρμαρα στη βεράντα του εναγόμενου. Αυτή ήταν η μόνη οδηγία που έδωσε στον κύριο Ιάκωβο και αφορούσε στη βεράντα και μόνο του σπιτιού του εναγόμενου. Όταν ο τεχνικός τελείωσε, ο εναγόμενος του έδωσε εντολή να προχωρήσει και να τρίψει τα μάρμαρα και εσωτερικά της οικίας του και για αυτή την επιπλέον εργασία θα τον πλήρωνε ο ίδιος. Ο μάρτυρας είχε επισκεφθεί το σπίτι του εναγομένου το Σεπτέμβριο 2013 και διαπίστωσε ότι τα μάρμαρα εσωτερικά ήταν σε πολύ καλή κατάσταση. Βλέποντας επίσης, φωτογραφίες που λήφθηκαν το 2015, στην κουζίνα φαίνονται μικρές χρωματικές αλλοιώσεις στο μάρμαρο κοντά στον αρμό, αλλά αυτό είναι κάτι το οποίο οφείλεται στην υγρασία και όχι σε ελάττωμα του μαρμάρου. Επίσης τα προβλήματα που παρουσιάζονται να υπάρχουν στα μάρμαρα εξωτερικά στη βεράντα, αυτά οφείλονται αποκλειστικά στην υγρασία που υπάρχει. Αυτό είναι όμως κάτι, ως ισχυρίζεται ο μάρτυρας, για το οποίο δεν μπορεί να φέρει η ευθύνη η ενάγουσα, εάν δηλαδή δεν έχουν ληφθεί τα κατάλληλα μέτρα κατά την τοποθέτηση των μαρμάρων έτσι ώστε να μην τραβούν υγρασία. Προς επίρρωση των ισχυρισμών του, αναφορικά με την καλή ποιότητα των μαρμάρων καταθέτει ως τεκμήρια φωτογραφίες που δείχνουν την καλή κατάσταση των μαρμάρων εσωτερικά του σπιτιού του εναγομένου και επίσης με αναφορά σε φωτογραφίες του εξωτερικού χώρου, προσπαθεί να εξηγήσει γιατί τα οποιαδήποτε προβλήματα, αποχρωματισμοί κλπ που παρουσιάζονται οφείλονται στην υγρασία που υπάρχει. Η τελική θέση του μάρτυρα κατά την κυρίως εξέτασή του, είναι ότι η ενάγουσα τήρησε τα συμφωνηθέντα και ότι παρέδωσε στον εναγόμενο μάρμαρα αποδεκτής ποιότητας. Τα οποιαδήποτε προβλήματα υπάρχουν είναι εξαιτίας της κακής τοποθέτησης σε συνδυασμό με την υγρασία στο σπίτι του εναγομένου και όχι εξαιτίας της ποιότητας των μαρμάρων. Απορρίπτει την ανταπαίτηση και επιμένει στην απαίτηση του για καταβολή του οφειλόμενου υπολοίπου πλέον 9% τόκο, πλέον τα έξοδα της αγωγής. Με την αντεξέταση του επιμένει ότι εξήγησε ακριβώς τα χαρακτηριστικά του μαρμάρου τύπου «bianco perlino» και μάλιστα δήλωσε ότι θυμάται συγκεκριμένα ότι όταν ο εναγόμενος ήταν στον εκθεσιακό χώρο της ενάγουσας, έσκυψε και έδειξε πάνω σε μάρμαρο τύπου «bianco perlino» ακριβώς τι εννοούσε όταν μιλούσε για ειδικά χαρακτηριστικά του μαρμάρου αυτού. Το γεγονός ότι τα μάρμαρα είναι φυσικά πετρώματα και ενδέχεται να έχουν διαφορές μεταξύ τους και ότι υπόκεινται σε φυσικές μεταβολές, είναι κάτι το οποίο πέραν του ότι το λέει ο ίδιος στους πελάτες αναγράφεται και στο δελτίο παραγγελίας, την οποία ο εναγόμενος έχει υπογράψει. Του υποβλήθηκε περαιτέρω ότι το δείγμα το οποίο έδειξε στον εναγόμενο, ο εναγόμενος ακόμα το έχει και δεν έχει παρουσίασε προβλήματα κάτι το οποίο συνηγορεί τη θέση του εναγομένου ότι τα μάρμαρα που τελικά του παραδόθηκαν ήταν ελαττωματικά, εάν οι ρωγμές και οι τρύπες ήταν φυσικό χαρακτηριστικό τότε θα έπρεπε να παρουσιάσει και το δείγμα. Ο μάρτυρας επανέλαβε τη θέση του ότι τα μάρμαρα δεν ήταν ελαττωματικά, αλλά τα προβλήματα που τυχόν υπάρχουν σήμερα στο σπίτι του εναγόμενου είναι εξαιτίας της υγρασίας και της κακής τοποθέτησης και δεν οφείλονται στην ποιότητά των μαρμάρων. Εξήγησε ότι τα μάρμαρα στο σπίτι του εναγόμενου, έχουν τοποθετηθεί με τρόπο που δεν αποτρέπουν να εισχωρεί υγρασία από κάτω κάτι το οποίο δημιουργεί την λεγόμενη ανιούσα υγρασία η οποία όταν προσπαθεί να «φύγει», ως αποτέλεσμα δημιουργεί τις μεταβολές στην εικόνα του μαρμάρου. Μάλιστα, ειδικά για τον εξωτερικό χώρο, η θέση του μάρτυρα ήταν ότι από τον καιρό της παραγγελίας είχε εκφράσει επιφυλάξεις για την τοποθέτηση μαρμάρων τύπου «bianco perlino» στη βεράντα της οικίας, πλην όμως αυτή ήταν τελικά η επιθυμία του πελάτη. Η θέση του είναι ότι, όσα μάρμαρα παραδόθηκαν ήταν της αρεσκείας του εναγομένου και όσα δεν ήταν έγιναν επιστροφή. Επισημαίνει περαιτέρω ότι ο εναγόμενος κατά την παράδοση, έβλεπε ένα-ένα μάρμαρο ξεχωριστά και έβαζε πάνω στο καθένα αυτοκόλλητο το οποίο καθόριζε που θα έπρεπε να τοποθετηθεί. Ως προς το σημείο αυτό έγινε υποβολή από το δικηγόρο του εναγομένου, ότι οι τρύπες και οι ρωγμές στα μάρμαρα δεν φαίνονταν κατά την παράδοση, με το μάρτυρα να απαντά ότι ακριβώς αυτή η θέση του εναγόμενου, επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό του ότι τα προβλήματα για τα οποία παραπονείται ο εναγόμενος δημιουργήθηκαν μετά, κατά την τοποθέτηση και εξαιτίας της κακής τοποθέτησης η οποία επιτρέπει στην υγρασία να εισχωρήσει στο μάρμαρο. Σε σχέση με την πιο πάνω θέση του για την προβληματική τοποθέτηση, υποδείχθηκε στο μάρτυρα το Τεκμήριο 14, που είναι έκθεση που ετοιμάστηκε από τον πραγματογνώμονα του ΕΤΕΚ, XXXXX Έλληνα σε σχέση με την επίδικη διαφορά, όπου στη σελίδα 10 στο σημείο (η) ο ίδιος ο XXXXX Σολωμονίδης όταν ερωτήθηκε εάν για τα προβλήματα που παρουσίαζε το μάρμαρο έπαιξε κάποιο ρόλο η τοποθέτηση και/ή η συντήρηση του μαρμάρου, ο εμπειρογνώμονας καταγράφει ότι η απάντησή του ήταν «κατηγορηματικά όχι». Ο μάρτυρας απέρριψε την πιο πάνω αναφορά στο Τεκμήριο
10. Ουδέποτε είπε κάτι τέτοιο και διερωτάται μάλιστα πως θα μπορούσε να τοποθετηθεί κατηγορηματικά και απόλυτα για την ποιότητα της τοποθέτησης εφόσον αυτή έγινε στην απουσία του και δεν ήταν κάτι για το οποίο έφερε ευθύνη και δεν γνώριζε πως έγινε. Κατά την αντεξέταση του επίσης ρωτήθηκε αναφορικά με τους Ιταλούς που επισκέφτηκαν το σπίτι του εναγόμενου. Ο μάρτυρας επανέλαβε ότι ήταν στην Κύπρο για άλλο λόγο και τους ζήτησε να πάνε εκεί προκειμένου να καθησυχάσουν τον εναγόμενο. Από την εταιρεία SRL με την οποία συνεργάζεται η ενάγουσα, πήγε επί τόπου ο κύριος XXXXX Φορνάρε. Ο δικηγόρος του εναγόμενου του υπέδειξε ότι παρών ήταν και κάποιος κύριος XXXXX Αλ Ζιρ, ο οποίος μάλιστα προσπάθησε να αναφέρει κάτι για την ποιότητα των μαρμάρων αλλά διακόπηκε. Ο μάρτυρας είπε ότι ο εν λόγω κύριος είναι πωλητής στην εταιρεία SRL και όχι κάποιος ειδικός σε σχέση με τα μάρμαρα όπως ο κύριος Φορνάρε. Για το ζήτημα του ειδικού τεχνικού που κλήθηκε για εργασίες επιδιόρθωσης και συντήρησης και με αναφορά στο Τεκμήριο 15 που είναι η επιστολή του αρχιτέκτονα προς την ενάγουσα, υποδείχθηκε στο μάρτυρα ότι η συμφωνία ήταν πως το κόστος πληρωμής του κυρίου Ιάκωβου για το τρίψιμο των μαρμάρων θα το πλήρωνε η ενάγουσα. Ο μάρτυρας συμφώνησε, αλλά τόνισε ότι αναφέρεται μόνο για το τρίψιμο εξωτερικά και υποδεικνύει ότι ούτε από την επιστολή του αρχιτέκτονα τεκμήριο 15 στην οποία αναφέρεται η πλευρά του εναγομένου προκύπτει κάτι το διαφορετικό. Η ενάγουσα ζήτησε από τον κ. XXXXX να τρίψει εξωτερικά τα μάρμαρα και τον πλήρωσε για αυτή του την εργασία. Ο εναγόμενος από μόνος του ζήτησε από τον κ. XXXXX να τρίψει τα μάρμαρα εσωτερικά του σπιτιού. Με αναφορά στο τεκμήριο 11 που είναι επιστολή προς τους δικηγόρους του εναγομένου, υποβλήθηκε στο μάρτυρα ότι εκεί δεν γίνεται καμία αναφορά στο ζήτημα της υγρασίας. Ο μάρτυρας επέμενε στη θέση του ότι τα μάρμαρα ήταν ικανοποιητικής ποιότητας και ότι τα οποιαδήποτε προβλήματα για τα οποία παραπονείται ο εναγόμενος δεν μπορεί να έχουν άλλη αιτία από την ανιούσα υγρασία που υπάρχει. Τέλος, τόσο με αναφορά στις φωτογραφίες που κατατέθηκαν και από τα δύο μέρη καθόλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του, ο δικηγόρος του εναγομένου προσπάθησε να υποδείξει στο μάρτυρα το γεγονός ότι υπήρχε πρόβλημα στα μάρμαρα. Ο μάρτυρας εξήγησε και πάλι για τα φυσικά χαρακτηριστικά του μαρμάρου και η θέση του ήταν ότι οποιοιδήποτε αποχρωματισμοί υπήρχαν, αυτοί οφείλονταν στην κακή τοποθέτηση και στην υγρασία που υπάρχει στην οικία. Καταληκτικά, υποβλήθηκε στο μάρτυρα, μεταξύ άλλων, ότι · το δείγμα που υποδείχτηκε στον εναγόμενο διέφερε ουσιωδώς από τα μάρμαρα που τελικά του παραδόθηκαν. Ο μάρτυρας διαφώνησε. Το δείγμα είναι ενδεικτικό και όχι πιστό αντίγραφο του τι θα παραδοθεί, για αυτό και έστειλε τον εναγόμενο να δει τοποθετημένο το μάρμαρο έτσι ώστε να είναι σε θέση να αντιληφθεί πλήρως τις φυσικές του ιδιότητες, · το μάρμαρο που τοποθετήθηκε στην οικία του εναγόμενου (τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά αυτής) δεν είναι ικανοποιητικής ποιότητας με το μάρτυρα να απορρίπτει το σχετικό ισχυρισμό, · το μάρμαρο που παραδόθηκε είχε ακαθαρσίες, με το μάρτυρα να εξηγεί ότι αυτό είναι φυσική ιδιότητα του πετρώματος. Του αντιτέθηκε ότι οι ακαθαρσίες αυτές ήταν απότοκο επεξεργασίας που έτυχε το μάρμαρο. Κάτι τέτοιο είπε ο μάρτυρας αφορά την ίδια τη βιομηχανία του μαρμάρου στην Ιταλία και παγκοσμίως. Το μάρμαρο εξορύσσεται, γυαλίζεται και «στοκάρεται» από το εργοστάσιο πριν τη διάθεσή του στην αγορά. Επόμενος μάρτυρας για την ενάγουσα ήταν ο XXXXX Χρίστου, αρχιτέκτονας και εγγεγραμμένος εμπειρογνώμονας στο ΕΤΕΚ. Παρακολούθησε και εξακολουθεί να παρακολουθεί σεμινάρια αναφορικά με τον κατασκευαστικό τομέα των μηχανικών στον οποίο, μεταξύ άλλων, ασχολούνται με τα υλικά εφαρμογής σε δάπεδα και επενδύσεις εσωτερικά και εξωτερικά, λαμβάνοντας υπόψη για κάθε περίπτωση τις μηχανικές αντοχές των υλικών, μεταξύ των οποίων είναι και τα μάρμαρα. Επισκέφτηκε την οικία του εναγόμενου προκειμένου να δει τα μάρμαρα. Τις διαπιστώσεις του, τις καταγράφει στη Γραπτή του Δήλωση - Έγγραφο Γ΄. Σύμφωνα με τα όσα ισχυρίζεται ότι διαπίστωσε πηγαίνοντας στην οικία του εναγομένου, είναι πως τα μάρμαρα εσωτερικά είναι σε πάρα πολύ καλή κατάσταση. Οι οποιεσδήποτε κοιλώσεις υπάρχουν, είναι φυσικότατες και αποτελούν φυσιολογικό χαρακτηριστικό των μαρμάρων. Εξηγεί ότι το εργοστάσιο κατά τη διαδικασία εξόρυξης του μαρμάρου σε περίπτωση που διαπιστώσει ότι υπάρχουν μεγάλες «τρύπες» τότε συμπληρώνει το κενό με ειδική πάστα. Στην περίπτωση των μαρμάρων στο σπίτι του εναγόμενου αυτές οι κοιλώσεις δεν έχουν καλυφθεί επειδή κάτι τέτοιο θεωρήθηκε επουσιώδες από το εργοστάσιο λόγω του μικρού τους μεγέθους. Εσωτερικά της οικίας το μόνο ζήτημα το οποίο παρατήρησε ήταν στα ανοίγματα των πορτών οι οποίες συνορεύουν με τον εξωτερικό χώρο και εσωτερικά στο χώρο της λίμνης που υπάρχει εντός της οικίας. Αυτές οι αλλοιώσεις υπάρχουν στα σημεία αυτά, λόγω του ότι το μάρμαρο επηρεάζεται από την υγρασία. Εξωτερικά, είναι η θέση του ότι είναι ξεκάθαρο ότι το μάρμαρο έχει αποσαρθρωθεί από την έντονη υγροσκοπική απορρόφηση των όμβριων υδάτων από το τσιμεντοπηλό που εφαρμόστηκε στο μάρμαρο και ο οποίος απορροφά με μεγάλη ευκολία νερό μεταφέροντας το ακολούθως προς το μάρμαρο. Η υγρασία που υπάρχει στο σπίτι είναι εμφανής σε όλους του εξωτερικούς χώρους, κυρίως στις περιφράξεις, δάπεδα και σκαλοπάτια. Η διαπίστωσή του είναι ότι το μάρμαρο που προμήθευσε η ενάγουσα εταιρεία ήταν της αναμενόμενης ποιότητας κάτι το οποίο συνάγεται από την καλή κατάσταση στην οποία ευρίσκεται στους εσωτερικούς χώρους του σπιτιού. Τα προβλήματα που υπάρχουν έξω είναι επειδή το μάρμαρο έχει υποστεί υγροσκοπικές απορροφήσεις εξαιτίας της κακής τοποθέτησης. Στο πλαίσιο της μαρτυρίας του και προς τεκμηρίωση των ισχυρισμών του, κατέθεσε ως τεκμήρια φωτογραφίες χώρων του σπιτιού, προκειμένου να αναδείξει πρώτον το ότι εσωτερικά δεν υπήρχαν προβλήματα στα μάρμαρα αλλά τα οποιαδήποτε προβλήματα υπάρχουν εσωτερικά είναι σε μέρη όπου υπάρχει υγρασία και δεύτερον ότι τα περισσότερα προβλήματα αποσαθρώσεων, αλλοιώσεων κλπ στα μάρμαρα εντοπίζονται εξωτερικά του σπιτιού όπου γενικότερα υπάρχει πρόβλημα υγρασίας. Πριν την τοποθέτηση των μαρμάρων έπρεπε να ληφθούν μέτρα υγροπροστασίας από τον εργολάβο ή τον αρμόδιο επιβλέποντα μηχανικό. Η λάθος εφαρμογή σε συνδυασμό με τα υλικά που επιλέχθηκαν για την τοποθέτηση των μαρμάρων τα οποία δεν απέτρεπαν την εισχώρηση της υγρασίας, προκάλεσαν την εικόνα που έχουν τα μάρμαρα εξωτερικά της οικίας και εσωτερικά στα σημεία όπου επηρεάζονται από την υγρασία. Κατά την αντεξέτασή του ερωτήθηκε κατά πόσο στις σπουδές του μελέτησε συγκεκριμένα ζητήματα τα οποία άπτονται των μαρμάρων. Ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι στο πλαίσιο των σπουδών του και στα πέντε χρόνια αυτών μελέτησε τεχνολογία της αρχιτεκτονικής στην οποία περιλαμβάνονται όλα τα υλικά συμπεριλαμβανομένων των μαρμάρων. Ως προς τη μεθοδολογία που ακολούθησε προκειμένου να φτάσει στα συμπεράσματα στα οποία αναφέρεται εξήγησε ότι μελέτησε οπτικά τα μάρμαρα και συνομίλησε με τον εργολάβο ο οποίος εφάρμοσε το πάτωμα. Το μάρμαρο όπως εξήγησε πρέπει να διατηρείται πάντοτε σε ξηρή μορφή. Αυτό επιτυγχάνεται με τη χρήση ειδικών υγροσπροστατευτικών «primers», τα οποία εφαρμόζονται στην πίσω πλευρά και στις κάθετες επιφάνειες και το κρατούν διαρκώς σε ξηρή μορφή. Ο δικηγόρος του εναγόμενου του υπέβαλε τη θέση ότι, το μάρμαρο το οποίο εφαρμόστηκε στην οικία του εναγομένου έχει υποστεί επεξεργασία. Ο μάρτυρας εξήγησε ότι όλα τα πετρώματα, με εξαίρεση το γρανίτη, εξορύσσονται υπό τη μορφή ογκόλιθων και έχουν τρύπες. Κόβονται σε πλάκες πάχους 20 χιλιοστών και ακολούθως τυγχάνουν επεξεργασίας από το ίδιο το εργοστάσιο κατά την οποία εάν χρειαστεί τα κενά/τρύπες καλύπτονται με ειδική πάστα. Όλα τα μάρμαρα, πλην του γρανίτη, άμα την εξόρυξή τους συμπληρώνονται. Σε σχετική ερώτηση εξήγησε ότι η εποξική ρεζίνη είναι μία από τις πάστες οι οποίες συμπληρώνουν το μάρμαρο. Εξήγησε ότι όλα τα ξένα σώματα που υπάρχουν στο μάρμαρο αποβάλλονται σε συνθήκες υγροποίησης. Τα μάρμαρα πρέπει να διατηρούνται σε ξηρή μορφή. Ο άργιλος είναι ανάμεσα στα ξένα σώματα που υπάρχουν στο μάρμαρο. Εάν υπάρχει σε μικρή ποσότητα τότε το μάρμαρο βγαίνει στην αγορά. Εάν υπάρχει άργιλος σε πολύ μεγάλη ποσότητα τότε η ίδια η εταιρεία δεν βγάζει το μάρμαρο στην αγορά. Η θέση του δικηγόρου του εναγόμενου, την οποία και υπέβαλε στο μάρτυρα για να τοποθετηθεί ήταν πως ακριβώς επειδή τα μάρμαρα καλύφθηκαν με εποξική ρεζίνη, αυτή σε συνδυασμό και λόγω της έκθεσης των μαρμάρων στον ήλιο προκάλεσε τις αλλοιώσεις σε κίτρινο χρώμα που υπάρχουν σε αυτά. Ο μάρτυρας διαφώνησε, εξήγησε ότι όποιες αλλοιώσεις φαίνονται στις φωτογραφίες και φέρουν κίτρινο χρώμα, αυτές βρίσκονται μεταξύ των «αρμοστόκκων» κάτι το οποίο δείχνει την προσπάθεια του νερού που υπήρχε από κάτω να υδρατμοποιηθεί και να βγει από το υπόστρωμα. Βρήκε διέξοδο από τους αρμούς και εκεί είναι που εντοπίζεται και το κίτρινο χρώμα γιατί η παρουσία του νερού, το πολύ νερό, δημιουργεί κιτρίνισμα. Σε σχέση με τρύπες που κατ΄ ισχυρισμό υπάρχουν στα μάρμαρα και με αναφορά στη φωτογραφία Τεκμήριο 17.4, ο μάρτυρας εξήγησε ότι αυτά είναι «τρύπες» τις οποίες ο δικηγόρος βλέπει. Η θέση του είναι ότι το μάρμαρο πρέπει να γίνεται αποδεκτό ως έχει με όλα τα φυσικά χαρακτηριστικά που αυτό φέρει. Είναι φυσικό πέτρωμα το οποίο εξορύσσεται και έχει τρύπες. Όλες οι πέτρες έχουν τρύπες. Εάν οι τρύπες αυτές ήταν μεγάλες, η ίδια η εταιρεία θα τις είχε καλύψει. Εν ολίγοις, η θέση του μάρτυρα ήταν πως οποιοιδήποτε αποχρωματισμοί και αποσαρθρώσεις υπάρχουν στα μάρμαρα είναι εξαιτίας της υγρασίας, της κακής εφαρμογής και των κακών υλικών που επιλέχθηκαν για την τοποθέτηση ενώ η θέση της πλευράς του εναγόμενου είναι πως τα προβλήματα τα οποία φαίνονται είναι λόγω της κακής ποιότητας των μαρμάρων και πως τα μάρμαρα καλής ποιότητας δεν επηρεάζονται από καιρικές μεταβολές, βροχή, υγρασία, ήλιο κλπ. Τρίτος μάρτυρας ήταν ο XXXXX Πιερή, ο οποίος είναι τεχνικός συντηρητής μαρμάρων. Γνωρίζει τον εναγόμενο εφόσον ο κύριος Σολωμονίδης τον έστειλε στο σπίτι του με οδηγίες να τρίψει και να στοκάρει τα μάρμαρα εξωτερικά του σπιτιού του. Για την εργασία εξωτερικά τον πλήρωσε ο κύριος Σολωμονίδης. Ο εναγόμενος όταν τελείωσε την δουλειά εξωτερικά του σπιτιού, του ζήτησε να τρίψει και στοκάρει τα μάρμαρα εσωτερικά της οικίας. Για τη δουλειά που έκανε εσωτερικά τον πλήρωσε ο εναγόμενος. Τα μάρμαρα έξω είχαν προβλήματα, τα οποία από την εμπειρία του, θα έλεγε ότι οφείλονται στην υγρασία που υπήρχε. Τα μάρμαρα μέσα ήταν σε πολύ καλή κατάσταση, καμία σχέση με την κατάσταση αυτών εξωτερικά. Το συγκεκριμένο μάρμαρο το έχει δει τοποθετημένο σε δύο ξενοδοχεία και 4-5 σπίτια και είναι το ίδιο ακριβώς παντού. Είδε τις φωτογραφίες που αποτελούν το τεκμήριο 13 (μάρμαρο τοποθετημένο εξωτερικά) και είπε ότι το μάρμαρο όταν είχε πάει εκείνος να το τρίψει δεν ήταν στην κατάσταση που δείχνει στις συγκεκριμένες φωτογραφίες. Είδε επίσης και τις φωτογραφίες της δέσμης τεκμηρίου 12 (μάρμαρο τοποθετημένο εσωτερικά). Η άποψή του είναι ότι το μάρμαρο όπως δείχνει εκεί είναι σε πολύ καλή κατάσταση, καλύτερη από την κατάσταση στην οποία ευρίσκεται το μάρμαρο των ξενοδοχείων. Κατά την αντεξέτασή του ερωτήθηκε πόσο καιρό είναι τεχνικός συντηρητής μαρμάρων. Είναι εδώ και 35 χρόνια. Ερωτήθηκε εάν είναι συνεργάτης της ενάγουσας εταιρείας και είπε ότι συνεργάζεται σχεδόν με τα περισσότερα εργοστάσια στην Κύπρο. Ερωτώμενος για την αμοιβή που έλαβε για την εργασία που έκανε εξωτερικά του σπιτιού είπε ότι εάν θυμάται καλά ήταν γύρω στις €4.
11. Δεν γνωρίζει εάν για το τρίψιμο του σπιτιού εσωτερικά υπήρχε συμφωνία μεταξύ του εναγόμενου και του Σολωμονίδη. Έτσι όπως είδε αυτός το μάρμαρο πιστεύει ότι είχε πρόβλημα υγρασίας και ερωτώμενος από που προέρχεται η υγρασία αυτή, είπε ότι η άποψή του είναι ότι προέρχεται από κάτω, η από πάνω υγρασία δεν πειράζει. Διαφώνησε με τις υποβολές του δικηγόρου του εναγόμενου ότι, ζήτησε από τον εναγόμενο να τον πληρώσει για τις εργασίες εσωτερικά γιατί η ενάγουσα δεν δεχόταν να τον πληρώσει. Η θέση του ήταν ότι η ενάγουσα του έδωσε εντολή να τρίψει μόνο τα μάρμαρα εξωτερικά. Ο εναγόμενος του ζήτησε να τρίψει τα μάρμαρα εσωτερικά επειδή του άρεσε η δουλειά που έκανε εξωτερικά. Επίσης ο εναγόμενος του ανάθεσε και άλλες δουλειές όπως να τρίψει τους γρανίτες κλπ. Διαφώνησε σε υποβολές αναφορικά με τη ποιότητα των μαρμάρων. Δεν θυμόταν το ακριβές ποσό το οποίο πληρώθηκε από τον εναγόμενο. Επόμενη μάρτυρας ήταν η XXXXX Χατζηκωστή, διακοσμήτρια εσωτερικών χώρων και ιδιοκτήτρια της εταιρείας «Αmbiance». Στο πλαίσιο των υπηρεσιών που παρέχει η εταιρεία της, όπως εξήγησε, βοηθά τους πελάτες σε ζητήματα που άπτονται της εσωτερικής αρχιτεκτονικής, όπως σχεδιασμός εσωτερικών χώρων, φωτισμός, χρώματα τοίχων, επιλογή επίπλων/κουρτινών/μπάνιων κοκ. Τον εναγόμενο τον γνωρίζει. Είχε δουλέψει μαζί του στο υπό ανέγερση σπίτι του. Αναφορικά με το πάτωμα, είχε δει διάφορα υλικά για πατώματα με την «κυρία XXXXX» (σύζυγο εναγόμενου). Τελικά ο εναγόμενος και η σύζυγός του, επέλεξαν για το σπίτι τους μάρμαρο τύπου «bianco perlino». Το μάρμαρο αυτό το παρήγγειλαν από την ενάγουσα εταιρεία. Η μάρτυρας σύστησε την εν λόγω εταιρεία στον εναγόμενο και τη γυναίκα του, εφόσον είναι εταιρεία με την οποία συνεργαζόταν επί 20ετία. Εξήγησε ότι κατά τη διαδικασία επιλογής μαρμάρου, ο κύριος Σολωμονίδης πάντοτε ενημερώνει τους πελάτες του ότι το μάρμαρο είναι ένα ζωντανό υλικό και υπόκειται σε αλλοιώσεις, δεν είναι όπως άλλα υλικά, πχ κεραμικό, που το ένα κομμάτι είναι αντίγραφο του άλλου. Την ίδια πρακτική ο Σολωμονίδης ακολούθησε και στην περίπτωση των εναγομένων. Θυμάται επίσης ότι τους προέτρεψε να πάνε στο ξενοδοχείο Londa, να δουν το μάρμαρο αυτό τοποθετημένο σε μεγαλύτερη έκταση από αυτή που καταλάμβανε το δείγμα του, έτσι ώστε να αντιληφθούν το πως θα φαίνεται. Η ίδια είδε το μάρμαρο τοποθετημένο στην οικία του εναγομένου και ήταν τοποθετημένο ομοιόμορφα. Δεν είδε κάτι το οποίο δεν της άρεσε. Στην μάρτυρα υποβλήθηκε ότι το σπίτι χτίστηκε σύμφωνα με τις αρχές του ρεύματος του μινιμαλισμού, ήτοι χαρακτηρίζεται από απλότητα, λείες γραμμές και λείες επιφάνειες και οι τρύπες στα μάρμαρα δεν συνάδουν με το μινιμαλισμό. Η μάρτυρας διαφώνησε. Οι τρύπες στα μάρμαρα είναι φυσικό χαρακτηριστικό. Το σημείο αναφοράς του μινιμαλισμού είναι το σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα XXXXX van der Rohe κτήριο German Pavilion, το οποίο είναι κατασκευασμένο με μάρμαρο travertino και είναι γεμάτο τρύπες. Η ενάγουσα την είχε προμηθεύσει με δείγμα του μαρμάρου «bianco perlino», το οποίο είχε μερικές τρυπούλες, όπως τις χαρακτήρισε. Η θέση του δικηγόρου για τον εναγόμενο ήταν ότι το δείγμα το οποίο παρουσιάστηκε στον πελάτη του δεν είχε τρύπες. Η μάρτυρας είπε ότι δεν είδε το συγκεκριμένο δείγμα. Εξήγησε όμως ότι μάρμαρο με μάρμαρο διαφέρει και για αυτό τους προτάθηκε να το δούνε τοποθετημένο σε μεγάλη επιφάνεια. Ο δικηγόρος του εναγομένου επέμενε ως προς το ρεύμα του μινιμαλισμού ρωτώντας τη μάρτυρα κατά πόσο οι αλλοιώσεις χρώματος που υπάρχουν στο πάτωμα στην οικία του εναγόμενου συνάδουν με τις αρχές του μινιμαλισμού. Η μάρτυρας εξήγησε ότι τα ζητήματα αλλοιώσεων έχουν να κάνουν με την προσοχή, συντήρηση και προστασία ενός οποιουδήποτε υλικού και όχι με την οποιαδήποτε τάση. Ακολούθησε η επίδειξη στη μάρτυρα φωτογραφιών από τους εξωτερικούς χώρους της οικίας (τεκμήριο 19) και της ζητήθηκε να εξηγήσει τον αποχρωματισμό που φαίνεται στο μάρμαρο. Η μάρτυρας πιθανολόγησε ότι μπορεί να οφείλεται είτε σε οξείδωση που βγήκε από κάτω προς τα πάνω είτε σε κακή εφαρμογή του αρμού του μαρμάρου. Επισήμανε εκ νέου πόσο σημαντική είναι η ορθή συντήρηση στα μάρμαρα. Όταν της υποβλήθηκε ότι ο εναγόμενος δεν ενημερώθηκε από την ενάγουσα ότι το μάρμαρο επηρεάζεται από την υγρασία, η μάρτυρας υπέδειξε ότι είναι αυτονόητο ότι οποιοδήποτε υλικό και όχι μόνο τα μάρμαρα επηρεάζονται από την υγρασία και ότι έχει σημασία η ορθή εφαρμογή. Της αντιτάχθηκε τότε ότι μάρμαρα τοποθετούνται και στα μπάνια όπου υπάρχει υγρασία. Η μάρτυρας επανέλαβε ότι για αυτό έχει σημασία η ορθή εφαρμογή. Η ίδια δεν είναι ειδικός στα μάρμαρα αλλά από την πείρα της ως διακοσμήτρια για 20 έτη γνωρίζει τα φυσικά χαρακτηριστικά τους, ότι έχουν τρύπες, ότι είναι φυσικό υλικό, ότι μεταβάλλονται και ότι είναι σημαντική η ορθή εφαρμογή και τοποθέτηση. Τελευταίος μάρτυρας για την ενάγουσα ήταν ο XXXXX Λαμπρίρης, πολιτικός μηχανικός και ιδρυτής της εταιρείας ΛΑΜΠΡΙΛΕΤΑ ΛΤΔ. Η εταιρεία του ασχολείται αποκλειστικά σχεδόν με πετρώματα που χρησιμοποιούνται στην οικοδομική βιομηχανία, μεταξύ των οποίων, μάρμαρα και γρανίτες. Ειδικότερα εισάγει, επεξεργάζεται και εμπορεύεται μάρμαρα. Ασχολείται επίσης με τη συντήρηση και επιδιόρθωση αυτών. Έχει επισκεφτεί εργοστάσια επεξεργασίας μαρμάρων στο εξωτερικό. Εξήγησε τη διαδικασία. Τα μάρμαρα είναι πετρώματα τα οποία ευρίσκονται στο βουνό. Υπάρχουν μέθοδοι σύμφωνα με τις οποίες εξορύσσεται όγκος μαρμάρου από το βουνό, σε διαστάσεις που μπορεί να μεταφερθεί στα εργοστάσια επεξεργασίας. Εκεί, κόβεται από εξειδικευμένες μηχανές και η προσπάθεια είναι να κοπούν σε μεγάλες πλάκες γιατί έτσι η αξία του μαρμάρου είναι μεγαλύτερη. Όταν κοπούν οι πλάκες και σύμφωνα με τις παραγγελίες γίνεται και το ανάλογο τελείωμα (finish). Οι πλάκες μαρμάρου πάντοτε επιδιορθώνονται, «στοκάρονται» και «ρητινιάζονται» και εάν χρειάζεται γυαλίζονται. Εξήγησε ότι όλα τα μάρμαρα «στοκάρονται» και αυτό για να διορθωθούν μικροατέλειες. Τα μάρμαρα μπορούν να επηρεαστούν από διάφορους παράγοντες όπως, μεταξύ άλλων, όξινη βροχή/οξύ γενικότερα. Επίσης η υγρασία προκαλεί ζημία εφόσον δημιουργεί άλατα ή μεταφέρονται άλατα από κακής ποιότητας υλικά τοποθέτησης. Γνωρίζει το μάρμαρο «bianco perlino». Εξορύσσεται στη Βόρεια Ιταλία. Είναι μικρόκοκκο μάρμαρο. Αρκετά σφικτό και ανθεκτικό. Έχει χαρακτηριστικά ήρεμα νερά πάνω του όπου μπορεί να εμφανίζονται ρωγμές και μικρές τρύπες. Επισκέφτηκε το σπίτι του εναγομένου το
12. Εσωτερικά εντυπωσιάστηκε από το μάρμαρο που είδε. Ήταν ομοιόμορφο και σε μεγάλες πλάκες. Το γεγονός ότι ήταν κομμένο σε μεγάλες πλάκες είναι κάτι το οποίο υποδεικνύει και καλή ποιότητα του μαρμάρου. Οι ρωγμές ή τρυπούλες που υπήρχαν ήταν επουσιώδεις και είναι απότοκο της φυσικής ιδιότητας του μαρμάρου. Εξωτερικά όμως το μάρμαρο σε κάποια σημεία παρουσίαζε αρκετές ζημίες. Είχε μερικό κόκκινο χρωματισμό και κόκκινα νερά. Με ειδικό μηχάνημα μέτρησε την υγρασία του μαρμάρου και στο σημείο της λίμνης ήταν «φουλ υγρασία», όπως και σε άλλα σημεία της βεράντας υπήρχε πάρα πολλή υγρασία. Η υγρασία είναι κάτι το οποίο επηρεάζει τα μάρμαρα. Με αναφορά στο Τεκμήριο 21 προσπάθησε να εξηγήσει και να τεκμηριώσει την ύπαρξη της υγρασίας, εξηγώντας ότι η υγρασία που υπάρχει από κάτω προσπαθεί να «φύγει» και ξεκινά τη διαδικασία αυτή από τα σημεία που είναι πιο εύκολο να φύγει όπως ο αρμός. Με αναφορά στις φωτογραφίες Τεκμήριο 13, εξήγησε ότι από τις ζημίες στον αρμό, το σουβά και την μπογιά φαίνεται η ύπαρξη αρκετής υγρασίας. Όπως επίσης και οι ζημίες οι οποίες φαίνονται στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 17 οφείλονται μετά βεβαιότητας στην ύπαρξη υγρασίας. Για να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό του περί συσσώρευσης μεγάλης ποσότητας υγρασίας υπέδειξε στο Δικαστήριο τη φωτογραφία Τεκμήριο 18.2 όπου φαίνεται ζημία στον γρανίτη και εξήγησε ότι ο γρανίτης είναι το πιο ανθεκτικό πέτρωμα που υπάρχει, επομένως η ζημία που φαίνεται στο γρανίτη στην εν λόγω φωτογραφία είναι ενδεικτική της υψηλής υγρασίας στο σημείο. Στο εν λόγω σημείο κατά την άποψή του υπήρχε κατασκευαστικό λάθος λόγω μη τοποθέτησης «τσεκουλατούρας» κάτι το οποίο άφηνε ανοικτό δίαυλο εισχώρησης υγρασίας. Ρωτήθηκε εάν το μάρμαρο που τοποθετήθηκε στην οικία του εναγομένου έχει περαστεί με εποξική ρεζίνη. Η θέση του μάρτυρα ήταν ότι το πιθανότερο είναι να έχει περαστεί με εποξική ρεζίνη, εφόσον κάτι τέτοιο γίνεται σε όλα τα μάρμαρα. Η εποξική ρεζίνη, φεύγει με το τρίψιμο του μαρμάρου και παραμένει σε αυτό μόνο σε πιο βαθιές τρύπες. Το μάρμαρο στην οικία του εναγομένου έχει τριφτεί. Η ρητίνη (ρεζίνη) όταν την κτυπά απευθείας ο ήλιος κιτρινίζει. Τα μάρμαρα στην οικία του εναγόμενου έχουν τοποθετηθεί με τσιμεντοπηλό κάτι το οποίο κατά την άποψή του είναι λάθος. Ο τσιμεντοπηλός είναι κυρίως άμμος, έχει μέσα ξένα σώματα, τα οποία όταν υπάρχει υγρασία μεταφέρονται στην επιφάνεια και προκαλούν ζημίες. Τα μάρμαρα θα έπρεπε να τοποθετηθούν με τη χρήση ειδικής γόμας. Κατά την αντεξέταση του εξήγησε ότι η ύπαρξη ξένων σωμάτων σε ένα μάρμαρο δεν είναι κατ΄ ανάγκη ελάττωμα αλλά αντιθέτως, η ύπαρξη ξένων σωμάτων ενδέχεται να καταστήσει ένα μάρμαρο ως μοναδικό και να αυξήσει την τιμή του. Εάν κατά την εξόρυξη κάποιου μαρμάρου αυτό έχει τρύπες ή άλλα ελαττώματα, τότε ούτε καν φορτώνεται για επεξεργασία αλλά το πετάνε από τους γκρεμούς. Εάν υπάρχει άργιλος σε μεγάλη ποσότητα μέσα στο μάρμαρο, τότε αυτό δεν θα κοπεί, δεν θα μπει το εργοστάσιο στη διαδικασία να κάνει έξοδα για να το κόψει. Δεν έκανε χημικές αναλύσεις του μαρμάρου στην οικία του εναγόμενου για να εξετάσει την ποιότητα γιατί κάτι τέτοιο δεν γίνεται. Όμως, το γεγονός ότι το μάρμαρο που ήταν τοποθετημένο εκεί ήταν κομμένο σε μεγάλες πλάκες 80εκ. Χ 80εκ., είναι ενδεικτικό της καλής ποιότητας του συγκεκριμένου μαρμάρου. Επίσης ενδεικτικό της καλής ποιότητας του ήταν ότι και κατά την τοποθέτηση δεν έσπασε. Εσωτερικά του σπιτιού το μάρμαρο όταν το είδε ήταν ομοιόμορφο και δεν φαινότανε να έχει προβλήματα. Όπως το χαρακτήρισε, «εμφανισιακά ήταν άψογο». Για τον χρωματισμό στο μάρμαρο ο οποίος αποτυπώνεται στις φωτογραφίες του Τεκμηρίου 17, ο μάρτυρας επέμενε ότι αυτός ο χρωματισμός, δεν ήταν κιτρίνισμα και δεν προκλήθηκε από την ρυτίνη με την οποία είχε επαλειφθεί το μάρμαρο γιατί αυτή έφυγε με το τρίψιμο, αλλά ήταν κοκκίνισμα το οποίο οφείλεται στην υγρασία. Εξήγησε ότι η υγρασία που προκαλεί πρόβλημα είναι η υγρασία που υπάρχει από κάτω. Η υγρασία που προκαλείται όταν σφουγγαρίζεται το μάρμαρο ή η υγρασία που προκαλείται στο μπάνιο είναι υγρασία που φεύγει. Στεγνώνει και φεύγει. Είναι εξωτερική. Η υγρασία που υπάρχει από κάτω, η ανιούσα, είναι αυτή που προκαλεί το πρόβλημα. Εάν υπάρχει κακή τοποθέτηση, ή ανοικτά σημεία τότε η υγρασία μπορεί να πάει από κάτω. Στην οικία του εναγόμενου τα προβλήματα στο μάρμαρο οφείλονται στην υγρασία που υπάρχει και όχι στην ποιότητα του μαρμάρου. Τα πιο πάνω συνοπτικά καταγράφουν τη μαρτυρία που προσφέρθηκε από την πλευρά της ενάγουσας. Ακολούθησε η μαρτυρία του εναγόμενου. To 2008 είχε ξεκινήσει η ανέγερση της οικίας του. Το έτος 2009 ξεκίνησε η διαδικασία της διαμόρφωσης των εσωτερικών χώρων της οικίας. Η σύμβουλός τους και διακοσμήτρια εσωτερικών χώρων τους πρότεινε την ενάγουσα εταιρεία. Ο διευθυντής της ενάγουσας, Σολωμονίδης, του έδωσε δείγμα μαρμάρου «bianco perlino» (το οποίο είχε στην κατοχή του και κατέθεσε ως τεκμήριο στο Δικαστήριο). Επισημαίνει ότι αν και στο εν λόγω δείγμα υπάρχει αυτοκόλλητη σημείωση σε σχέση με τη διαφορά που υπάρχει στα μάρμαρα, την ποιότητα αλλά και πιθανές μεταβολές στο μάρμαρο, ο ίδιος δηλώνει ότι όταν πήρε το δείγμα δεν πρόσεξε την σημείωση. Παρόλαυτα, είναι η θέση του ότι η διαφορά μεταξύ του προϊόντος που τελικά έλαβε και του δείγματος που του δόθηκε δεν καλύπτεται από την εν λόγω σημείωση. Συμφωνεί ότι ο διευθυντής της ενάγουσας προέτρεψε αυτόν και τη σύζυγό του να επισκεφθούν το ξενοδοχείο Londa, όπως επίσης και μετά από προτροπή του αρχιτέκτονά τους, είδαν υπό ανέγερση οικία στη Λεμεσό όπου ήταν τοποθετημένο μάρμαρο «bianco perlino». Εξηγεί ότι ο σκοπός επίσκεψής τους τόσο στο ξενοδοχείο όσο και στο σπίτι ήταν προκειμένου να λάβουν μια συνολική εικόνα του πως φαίνεται το μάρμαρο «bianco perlino» τοποθετημένο σε μεγάλες επιφάνειες και όχι για να το ελέγξουν ενδελεχώς για να διαπιστώσουν τυχόν ελαττώματα. Έχοντας δει το δείγμα και με την επίσκεψή του στους πιο πάνω χώρους, αποφάσισε με τη σύζυγό του να τοποθετήσουν σε εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους του σπιτιού τους μάρμαρο «bianco perlino». Ζήτησαν προσφορά από την ενάγουσα, κατέληξαν στο ποσό των €75 ανά τετραγωνικό μέτρο και παρήγγειλαν 600 τετραγωνικά μέτρα μαρμάρου (500 τετραγωνικά θα χρησιμοποιούνταν εσωτερικά του σπιτιού και 100 σε εξωτερικούς χώρους). Ουδέποτε ενημερώθηκε από το διευθυντή της ενάγουσας Σολωμονίδη ή από άλλο εκπρόσωπο της ενάγουσας ότι το μάρμαρο «bianco perlino» ενδέχεται να παρουσιάσει τρύπες ή ρωγμές, ότι επηρεάζεται από την υγρασία, ότι έχει τύχει επεξεργασίας με εποξική ρεζίνη ή ότι χρειάζεται ειδική τοποθέτηση. Ο μάρτυρας επίσης επισημαίνει και τονίζει πως όταν, στον εκθεσιακό χώρο της ενάγουσας, είδαν με τη σύζυγό του το μάρμαρο travertino το οποίο είχε τρύπες η σύζυγός του κατηγορηματικά δήλωσε ότι «μάρμαρο με τρύπες δεν βάζω στο σπίτι μου». Προχώρησαν με την παραγγελία, η οποία έφτασε τελικά με μεγάλη καθυστέρηση. Αν και περίμεναν τα μάρμαρα Φεβρουάριο 2010, αυτά παραδόθηκαν Οκτώβριο
13. Κατάθεσε ως τεκμήριο τα σχετικά ενδιάμεσα πιστοποιητικά πληρωμής του αρχιτέκτονα. Το μάρμαρο «bianco perlino» σύντομα μετά την εγκατάστασή του, από Δεκέμβριο 2010, άρχισε να παρουσιάζει προβλήματα. Ο κύριος Σολωμονίδης επισκέφτηκε το σπίτι και του πρότεινε σαν πρώτη λύση να ανάψει την υποδαπέδια θέρμανση για λίγες μέρες έτσι ώστε να στεγνώσει το μάρμαρο. Τα προβλήματα δεν επιλύθηκαν. Ο Σολωμονίδης επισκέφτηκε εκ νέου την οικία του στην παρουσία του ιδίου και του αρχιτέκτονά του. Συζητήθηκε τι έπρεπε να γίνει για επιδιόρθωση της κατάστασης των μαρμάρων. Κατά τη συνάντηση αυτή η θέση του εναγόμενου είναι ότι δεν έγινε διαχωρισμός μεταξύ μαρμάρων εσωτερικού και εξωτερικού χώρου και σε συνέχεια της εν λόγω συνάντησης ο αρχιτέκτονας του, έστειλε επιστολή στην ενάγουσα με την οποία ζητούσε πληροφορίες αναφορικά με τις διευθετήσεις που θα έκανε η ενάγουσα για την επιδιόρθωση των μαρμάρων. Σε εκείνο το στάδιο υπήρχε οφειλή προς την ενάγουσα περίπου €54.
14. Αν και ο αρχιτέκτονάς του, του πρότεινε από το υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό που είχε προς την ενάγουσα να πληρώσει μόνο €20.000 και τα υπόλοιπα αναλόγως της προόδου επιδιόρθωσης, τελικά, ο ίδιος πλήρωσε €40.000 και αυτό γιατί τον παρακάλεσε σχετικά ο Σολωμονίδης. Από την ενάγουσα του έστειλαν τεχνικό για τις επιδιορθώσεις. Ο τεχνικός όταν τελείωσε τους εξωτερικούς χώρους και κάποιους από τους εσωτερικούς σταμάτησε τις εργασίες γιατί όπως του είπε η ενάγουσα δεν μπορούσε να τον πληρώσει το υπόλοιπο των εργασιών του. Ο ίδιος θεώρησε ότι αυτό οφειλόταν σε προβλήματα ρευστότητας της εταιρείας και επειδή δεν ήθελε να αφήσει το σπίτι του μισοτελειωμένο, ζήτησε από τον τεχνικό να τελειώσει το σπίτι εσωτερικά και τον πλήρωσε ο ίδιος ποσό €9.
15. Επί του ζητήματος αυτού, μετά κατά την αντεξέτασή του, απέρριψε κάθε ισχυρισμό της πλευράς της ενάγουσας ότι ο ίδιος ζήτησε από τον τεχνικό να κάνει τις εργασίες εσωτερικά του σπιτιού. Εκείνο που αντιλήφθηκε πως ήταν η συνεννόηση με την ενάγουσα, ήταν ότι ο τεχνικός θα έτριβε μέσα και έξω τα μάρμαρα. Όταν ο τεχνικός του είπε ότι η ενάγουσα δεν πληρώνει για τα μάρμαρα μέσα, τότε ήταν που του ζήτησε να τα κάνει. Αναφέρεται ο μάρτυρας στη Γραπτή του Δήλωση σε εργασίες οι οποίες ουδέποτε ολοκληρώθηκαν στην οικία του και δίδει σχετικές λεπτομέρειες. Όταν του ζητήθηκε η πληρωμή του υπολοίπου €13.093,43, αυτός ήθελε να περιμένει πριν πληρώσει έτσι ώστε (α) να γίνουν οι εργασίες που δεν ολοκληρώθηκαν, (β) να αποζημιωθεί για το ποσό που πλήρωσε στον τεχνικό, (γ) είχε συμφωνηθεί η μείωση ποσού 5% και (δ) ανέμενε επίσης έγκριση από τον αρχιτέκτονα για την πληρωμή του υπολοίπου. Η πλευρά της ενάγουσας με υποβολές απορρίπτει τέτοιους ισχυρισμούς περί ατέλειωτων εργασιών. Τα μάρμαρα αν και τρίφτηκαν από τον τεχνικό το Νοέμβριο 2011 και πάλι άρχισαν να παρουσιάζουν προβλήματα. Ενημέρωσε στις 2/12/2011 σχετικά την ενάγουσα και στις 27/12/2011 αποστάλθηκε επιστολή από τους δικηγόρους του. Ακολούθησε επιστολογραφία, η καταχώρηση της αγωγής και μετά την αγωγή διορίστηκε εμπειρογνώμονας από το ΕΤΕΚ, ο XXXXX Έλληνας. Ετοίμασε έκθεση (το Τεκμήριο 14) και η κατάληξή του ήταν ότι το μάρμαρο δεν ήταν αποδεκτής ποιότητας. Ο εναγόμενος ζήτησε επίσης και την ετοιμασία μελέτης από γεωλόγο, ο οποίος πήρε μάρμαρο που είχε τοποθετηθεί στην οικία του και μέρος από το δείγμα που του είχε δώσει η ενάγουσα προκειμένου να τα συγκρίνει. Η έκθεσή του γεωλόγου είναι το Τεκμήριο
16. Στο πλαίσιο της μαρτυρίας του ο εναγόμενος κατέθεσε, μεταξύ άλλων, δέσμη φωτογραφιών το Τεκμήριο 39, φωτογραφίες οι οποίες λήφθηκαν από τον ίδιο και το φωτογράφο XXXXX Γιάγκου στην οικία του. Με αναφορά σε κάθε μια από τις εν λόγω φωτογραφίες επιχείρησε να αναδείξει τα προβλήματα που υπάρχουν στα μάρμαρα που τοποθετήθηκαν στην οικία και τα οποία ως είναι η θέση του οφείλονται στην κακή ποιότητα των μαρμάρων. Ο ίδιος αρνείται ότι η διακοσμήτριά του XXXXX Χατζηκωστή, έδειξε στον ίδιο ή τη σύζυγό του δείγμα μαρμάρου πριν από την επίσκεψή τους στον εκθεσιακό χώρο της ενάγουσας. Ο δικηγόρος της ενάγουσας, του υπέδειξε ότι ο λόγος που ο διευθυντής της τον παρέπεμψε στο ξενοδοχείο Londa ήταν ακριβώς για να διαπιστώσει και ο ίδιος το πως φαίνεται τοποθετημένο το μάρμαρο «bianco perlino» και τις ρωγμές που έχει. Ο εναγόμενος διαφώνησε. Πήγε εκεί για να το δει τοποθετημένο σε μεγάλο χώρο. Δεν θα έσκυβε κάτω για να διαπιστώσει και ελέγξει εάν υπάρχουν τρύπες. Του έγιναν ερωτήσεις αναφορικά με μάρμαρο στην οικία στη Λεμεσό όπου πήγε μετά από παρότρυνση του αρχιτέκτονα και του υποδείχθηκαν φωτογραφίες προκειμένου να τοποθετηθεί, πλην όμως ο μάρτυρας δεν μπορούσε να γνωρίζει ή να θυμάται εάν το συγκεκριμένο σπίτι ήταν το ίδιο με εκείνο που πήγε το έτος
17. Το μάρμαρο, όπως είπε όταν τοποθετήθηκε στο σπίτι του ήταν πολύ ωραίο, τα προβλήματα παρουσιάστηκαν μετά. Κατά την τοποθέτηση των μαρμάρων συμφώνησε ότι κάποια μάρμαρα τα οποία δεν του άρεσαν, τα επέστρεψε πίσω. Υποδείχθηκαν στο μάρτυρα οι φωτογραφίες Τεκμήριο 13 (μάρμαρα εξωτερικά). Τα μάρμαρα εκεί έχουν αλλοιώσεις και είναι αποσαρθρωμένα. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι όταν τα παρέλαβε δεν ήταν έτσι. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι τα μάρμαρα «bianco perlino» παραδόθηκαν συνολικά και προκειμένου να τοποθετηθούν εσωτερικά και εξωτερικά του σπιτιού. Δεν υπήρχαν συγκεκριμένα μάρμαρα για έξω και άλλα για μέσα. Με βάση αυτό ως δεδομένο, ο δικηγόρος της ενάγουσας του υπέδειξε ότι, εφόσον τα μάρμαρα έφτασαν στην οικία του ενιαία, τα προβλήματα τα οποία παρουσιάζονται στα μάρμαρα εξωτερικά είναι ακριβώς λόγω υγρασίας και προβλημάτων κατά την τοποθέτηση και όχι λόγω της κακής ποιότητας των μαρμάρων. Αν η ποιότητα των μαρμάρων ήταν κακή τότε θα παρουσιάζονταν τα ίδια προβλήματα μέσα και έξω. Ο μάρτυρας απορρίπτει ότι το σπίτι του έχει προβλήματα υγρασίας και απορρίπτει τους ισχυρισμούς της πλευράς της ενάγουσας ότι τα οποιαδήποτε προβλήματα παρουσιάζονται στα μάρμαρα έτσι όπως αυτά απεικονίζονται στις φωτογραφίες που έχουν κατατεθεί ως τεκμήρια, οφείλονται στην υγρασία. Ο δικηγόρος της ενάγουσας ισχυρίστηκε ότι τα μάρμαρα εσωτερικά της οικίας δεν είχαν κανένα απολύτως πρόβλημα και ότι οι φωτογραφίες που παρουσίασε ο εναγόμενος έχουν μεγεθυνθεί επίτηδες, με σκοπό να αναδείξουν κάτι το οποίο δεν υπάρχει. Ο μάρτυρας διαφώνησε με αυτή την υποβολή, αν και συμφώνησε ότι τα μάρμαρα εξωτερικά είναι σε χειρότερη κατάσταση από τα μάρμαρα εσωτερικά. Ο δικηγόρος της ενάγουσας του υπέδειξε και ο μάρτυρας συμφώνησε ότι ο αρχιτέκτονάς του τερμάτισε τη συμφωνία με τους εργολάβους λόγω κακοτεχνιών των εργολάβων. Επίσης με βάση τα δελτία παραγγελίας που κατατέθηκαν υποδείχθηκε στο μάρτυρα ότι πουθενά αναφέρεται ότι οι πληρωμές γίνονται κατόπιν διατακτικού του αρχιτέκτονα και πως ότι πουθενά αναφέρεται οτιδήποτε για αφαιρέσεις 5%. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι αυτό είναι κάτι το οποίο αναφέρει πρώτη φορά ο αρχιτέκτονας με την επιστολή του Τεκμήριο 15 και δεν συμφωνήθηκε εκ των προτέρων κάτι τέτοιο με την ενάγουσα. Ο μάρτυρας συμφώνησε επίσης ότι, η ενάγουσα ήταν προμηθευτής και μόνο των μαρμάρων που τοποθετηθήκαν στο σπίτι του. Τις εργασίες τοποθέτησης θα τις έκαναν οι εργολάβοι, πλην όμως εάν απαιτείτο ειδική διαδικασία κατά την τοποθέτηση η θέση του μάρτυρα ήταν ότι θα έπρεπε η ενάγουσα εταιρεία να ενημέρωνε σχετικά τους εργολάβους. Επόμενη μάρτυρας ήταν η XXXXX Χριστοφόρου, σύζυγος του εναγομένου. Κατά τη διάρκεια ανέγερσης του σπιτιού τους επισκεφτήκαν αρκετές φορές την ενάγουσα εταιρεία για να επιλέξουν μάρμαρα. Κάποιες φορές παρούσα ήταν και η διακοσμήτρια XXXXX Χατζηκωστή, η οποία ήταν αυτή που τους σύστησε την ενάγουσα εταιρεία. Τελικά, επέλεξαν το μάρμαρο τύπου «bianco perlino». Για να καταλήξουν στην εν λόγω επιλογή βασίστηκαν στο δείγμα που τους έδωσαν από την ενάγουσα εταιρεία και στα δείγματα που είδαν στους εκθεσιακούς χώρους της ενάγουσας. Κανένα από τα δείγματα που είδαν είχε αλλοιώσεις χρώματος, τρύπες ή ρωγμές. Μετά που κατέληξαν στον τύπο μαρμάρου που θα χρησιμοποιούσαν ο διευθυντής της ενάγουσας Σολωμονίδης τους πρότεινε να δούνε το μάρμαρο τοποθετημένο στο ξενοδοχείο Londa. Επίσης, ο αρχιτέκτονας του σπιτιού τους πρότεινε να δουν ένα άλλο σπίτι στη Λεμεσό, όπου υπήρχε τοποθετημένο «bianco perlino». Ούτε στο ξενοδοχείο, ούτε στο σπίτι που επισκέφτηκαν το μάρμαρο που είδαν παρουσίαζε κάποιο από τα προβλήματα που παρουσίασαν τα δικά τους μάρμαρα, όπως αλλοιώσεις χρώματος, τρύπες, ρωγμές. Δεν ενημερώθηκαν από την ενάγουσα για ενδεχόμενο αλλοιώσεων στο μάρμαρο «bianco perlino», ούτε για την πιθανότητα ύπαρξης τρυπών. Μάλιστα όταν της προτάθηκε άλλο μάρμαρο το οποίο έχει ως χαρακτηριστικό τις τρύπες η ίδια ήταν κατηγορηματική ότι μάρμαρο με τρύπες δεν βάζει στο σπίτι της. Δεν ενημερώθηκαν επίσης από την ενάγουσα για το ενδεχόμενο το μάρμαρο να είναι στοκαρισμένο, επεξεργασμένο, να επηρεάζεται από την υγρασία ή να χρειάζεται ειδική τοποθέτηση. Σύντομα μετά την τοποθέτηση το μάρμαρο παρουσίασε προβλήματα, τρύπες, ρωγμές, αποφλοιώσεις, αλλαγές χρώματος. Η ίδια δεν ήταν καθόλου ικανοποιημένη. Το καλοκαίρι 2011, τεχνικός έκανε εργασίες διόρθωσης και το μάρμαρο ήταν σε πολύ καλύτερη κατάσταση, κάτι όμως που διήρκεσε λίγο καιρό και σύντομα παρουσίασε τα ίδια προβλήματα. Είναι η θέση της ότι το μάρμαρο «bianco perlino», που τους πώλησε η ενάγουσα είναι προβληματικό. Δεν ανταποκρίνεται στο δείγμα και δεν είναι της αρεσκείας της, εφόσον άλλο μάρμαρο είδε και άλλο πήρε. Είδε το τεκμήριο 41 και συμφώνησε ότι εκείνο ήταν το δείγμα μαρμάρου που είδε όταν αποφάσισαν να προχωρήσουν με την παραγγελία. Κατά την αντεξέτασή της, εξήγησε ότι επιλογή του μαρμάρου «bianco perlino», ήταν ακριβώς εξαιτίας του χρώματός του. Επιθυμούσε ουδέτερο χρωματισμό έτσι ώστε να είναι πιο ελεύθερη στην επιλογή των άλλων υλικών. Η Χατζηκωστή - διακοσμήτρια- δεν τους έδειξε δείγματα. Τα δείγματα τα είδαν όλα στον εκθεσιακό χώρο της ενάγουσας και αφού καταλήξαν και επέλεξαν το «bianco perlino» μετά επισκέφτηκαν το ξενοδοχείο Londa για να το δουν τοποθετημένο. Αν και της υποδείχθηκαν φωτογραφίες όπου φαίνεται ότι το μάρμαρο στο εν λόγω ξενοδοχείο είχε επίσης τρύπες εφόσον αυτό είναι φυσικό χαρακτηριστικό του «bianco perlino», η μάρτυρας επέμενε ότι κατά την επίσκεψή της στο πιο πάνω ξενοδοχείο δεν παρατήρησε τρύπες. Εάν έβλεπε τρύπες δεν θα το παράγγελλε. Στο σπίτι της το μάρμαρο όταν τοποθετήθηκε δεν ήταν προβληματικό. Τα προβλήματα παρουσιάστηκαν λίγους μήνες μετά. Αρνείται ότι τα προβλήματα προκλήθηκαν λόγω υγρασίας στο σπίτι. Εάν υπήρχε υγρασία θα το ήξερε. Ακόμα και όταν της υποδείχθηκαν οι φωτογραφίες του Τεκμηρίου 13 και 17 συνοδευόμενες με τη θέση ότι οι εν λόγω φωτογραφίες είναι ενδεικτικές του προβλήματος υγρασίας που υπάρχει στο σπίτι, η μάρτυρας αρνήθηκε ότι από αυτές τις φωτογραφίες είναι δυνατόν να εξαχθεί συμπέρασμα ότι το σπίτι έχει πρόβλημα υγρασίας. Σε κάθε περίπτωση το ζήτημα εάν υπάρχει υγρασία ή όχι είναι θέμα ειδικού όπως είπε. Αν και δεν διάβασε την αυτοκόλλητη επιγραφή που είχε το δείγμα μαρμάρου που τους έδωσε ο Σολωμονίδης, η θέση της είναι ότι ακόμα και η προειδοποίηση πάνω στο δείγμα αναφέρεται και αφορά σε απόκλιση από το δείγμα ή αλλοίωση του μαρμάρου σε λογικό πλαίσιο και όχι στο βαθμό που το μάρμαρο μεταβλήθηκε στο σπίτι τους. Συμφωνεί ότι η κατάσταση του μαρμάρου εσωτερικά είναι καλύτερη από ότι έξω. Ο λόγος αυτής της διαφοροποίησης, είναι επειδή κατά την τοποθέτηση έγινε επιλογή και τα καλύτερα μάρμαρα μπήκαν εσωτερικά και τα υπόλοιπα έξω. Καταλήγει ότι το μάρμαρο που τοποθετήθηκε στην οικία της δεν ήταν αποδεκτής ποιότητας, ενώ αρχικά φαινόταν καλό σύντομα μετά από μερικούς μήνες παρουσίασε αλλοιώσεις. Δεν ενημερώθηκε από Σολωμονίδη για αυτό το ενδεχόμενο και η κατάσταση των μαρμάρων στο σπίτι της δεν έχει καμία σχέση με το δείγμα που τους δόθηκε ως το Τεκμήριο
18. Ο XXXXX Έλληνας ήταν ο τρίτος μάρτυρας για τον εναγόμενο. Είναι αρχιτέκτονας - πολιτικός μηχανικός στο επάγγελμα και είχε διοριστεί από το ΕΤΕΚ ως ειδικός εμπειρογνώμονας για να εξετάσει το παράπονο του εναγόμενου αναφορικά με την ποιότητα των μαρμάρων στο σπίτι του. Είδε το Τεκμήριο 14 και το αναγνώρισε ως την έκθεση την οποία ετοίμασε και υιοθέτησε το περιεχόμενό της. Την έκθεση την ετοίμασε αφού είδε τα μάρμαρα και από στοιχεία που συνέλεξε μιλώντας με τα ενδιαφερόμενα μέρη. Επίσης μια βδομάδα πριν παρουσιαστεί στο Δικαστήριο, επισκέφτηκε εκ νέου το σπίτι του εναγόμενου είδε ξανά τα μάρμαρα, των οποίων η κατάσταση είναι λίγο χειρότερη από ότι ήταν το 2012 όταν ετοίμασε την έκθεση του. Ο μάρτυρας είδε το Τεκμήριο
19. Είναι μάρμαρο «bianco perlino», ίδιου τύπου με τα μάρμαρα στην οικία του εναγόμενου. Συμφώνησε πως η κατάστασή του ήταν καλή. Ερωτήθηκε κατά πόσο η κατάσταση των μαρμάρων που είδε όταν επισκέφτηκε το σπίτι ήταν η ίδια ή όχι με αυτή του Τεκμηρίου
20. Ο μάρτυρας είπε ότι σε αρκετά τεμάχια του μαρμάρου στην οικία του εναγόμενου υπάρχουν ατέλειες στην επιφάνεια. Στην έκθεσή του αναφέρεται στον τρόπο τοποθέτησης των μαρμάρων. Το συμπέρασμά του αυτό προέκυψε από τα όσα του είπε ο τεχνικός (εννοεί Ι. Πιερή). Τα μάρμαρα είναι πιθανόν να μην τοποθετήθηκαν με τον ενδεδειγμένο τρόπο. Οπτικά, όταν είδε τα μάρμαρα, η τοποθέτηση του φάνηκε λογική, δεν μπορούσε να γνωρίζει όμως τι υπήρχε στο υπόστρωμα και στα υλικά. Σε αυτά ήταν που αναφέρθηκε ο τεχνικός κατά τη συνέντευξη που του πήρε. Η εικόνα που παρουσιάζουν τα μάρμαρα όπως τα έχει δει, δεν διορθώνεται αλλά απαιτείται αντικατάσταση τους. Κατά την αντεξέτασή του, εξήγησε ότι εκ των προσόντων του και από την πείρα του, μπορεί να έχει άποψη για τα μάρμαρα ως υλικά τα οποία χρησιμοποιούνται στις οικοδομές, δεν μπορεί να τοποθετηθεί για οτιδήποτε άπτεται της χημικής τους σύστασης, δεν έχει τύχει ακαδημαϊκής εκπαίδευσης για τα μάρμαρα. Ο δικηγόρος της ενάγουσας αμφισβήτησε τα προσόντα του και την πραγματογνωμοσύνη του αναφορικά με τα μάρμαρα ειδικά και η θέση του ήταν ότι ο λόγος που διορίστηκε ως εμπειρογνώμονας από το ΕΤΕΚ για τη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι επειδή ήρθε η σειρά του στον κατάλογο που τηρείται από το ΕΤΕΚ και όχι λόγω ειδικών προσόντων του για τα μάρμαρα. Ο μάρτυρας δε γνώριζε την ακριβή διαδικασία στο ΕΤΕΚ και για ποιους λόγους το ΕΤΕΚ τον επέλεξε ως πραγματογνώμονα. Στο πλαίσιο της εργασίας του ως πολιτικός μηχανικός - αρχιτέκτονας γνωρίζει για τα μάρμαρα ως υλικό το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως στις οικοδομές. Συμφώνησε ότι υπεύθυνος για την τοποθέτηση μαρμάρων σε μια οικοδομή είναι ο εργολάβος αν και κάποιες φορές οδηγίες δίνουν και οι προμηθευτές. Όπως σημειώνει όμως στην έκθεσή του, ο Σολωμονίδης του είπε ότι δεν είχε σχέση με την τοποθέτηση. Ο μάρτυρας ακολούθως διευκρίνισε ότι κάποιες από τις συνεντεύξεις τις έλαβε μόνο τηλεφωνικά. Η θέση του δικηγόρου της ενάγουσας ήταν ότι τον Σολωμονίδη δεν τον είδε προσωπικά και ότι η καταγραφή των απαντήσεων του, δεν συνιστά ακριβή μεταφορά των όσων του είπε ο Σολωμονίδης. Ο Σολωμονίδης, ήταν η θέση του δικηγόρου της ενάγουσας ότι μιλώντας μαζί του τελούσε με την πεποίθηση ότι οι αναφορές ήταν μόνο για τα εξωτερικά μάρμαρα για τα οποία υπήρξε ανάγκη να στείλει και να πληρώσει τεχνικό για εργασίες. Η θέση του μάρτυρα ήταν ότι η συνέντευξη και οι ερωτήσεις έγιναν για τα μάρμαρα και εξωτερικά και εσωτερικά του σπιτιού. Συμφώνησε ότι τον συγκεκριμένο τύπο μαρμάρου δεν τον είχε δει τοποθετημένο οπουδήποτε αλλού πριν κάνει την έκθεση του και η θέση του δικηγόρου της ενάγουσας ήταν ότι δεν είχε μέτρο σύγκρισης αναφορικά με τα χαρακτηριστικά και την εικόνα του μαρμάρου «bianco perlino» τοποθετημένου. Επίσης ήταν η θέση του δικηγόρου της ενάγουσας ότι εφόσον δεν γνώριζε το μάρμαρο «bianco perlino», τότε δεν θα μπορούσε να γνωρίζει όταν έκανε την έκθεσή του εάν το «bianco perlino» που τοποθετήθηκε στην οικία του εναγομένου είναι υποδεέστερης ποιότητας της αναμενόμενης που πρέπει να έχει «bianco perlino» Ο ίδιος είπε ότι το μέτρο σύγκρισής του για την κατάσταση των μαρμάρων στην οικία του εναγομένου είναι πως φαίνονται άλλα μάρμαρα σε οικοδομές, παρόμοιες οικοδομές και παρόμοια μάρμαρα. Είπε όμως ότι έκθεσή του δεν είναι συγκριτική αλλά αφορά το συγκεκριμένο μάρμαρο στη συγκεκριμένη οικία και την εικόνα αυτού. Συμφωνεί ο μάρτυρας ότι το μάρμαρο ως φυσικό υλικό με τη χρήση υπόκειται σε φθορά, επισημαίνει όμως ότι όταν του ζητήθηκε να γίνει η έκθεσή του δεν είχε περάσει καιρός από την τοποθέτηση που να δικαιολογεί την κατάσταση που συνάντησε. Συμφώνησε όμως ότι, το μάρμαρο ως φυσικό πέτρωμα επηρεάζεται από όξινη βροχή, απευθείας οξύ, κακής ποιότητας υλικά που τοποθετήθηκαν από κάτω ή από τα χημικά που χρησιμοποιούνται σφουγγαρίζοντάς το. Είδε τις φωτογραφίες του Τεκμηρίου
21. Φαίνεται η ύπαρξη υγρασίας εξωτερικά του σπιτιού. Σε φωτογραφία ο αρμός είναι ανοικτός και δεν υπάρχει «τσεκουλατούρα», κάτι το οποίο ευνοεί την εισχώρηση υγρασίας. Συμφωνεί ότι η υγρασία μπορεί να προκαλέσει ζημία σε μάρμαρο. Ακολούθως είδε φωτογραφίες του Τεκμηρίου 17 και του υποδείχθηκε ότι υπάρχει υγρασία και εσωτερικά. Διαφώνησε. Υπενθύμισε ότι επισκέφτηκε το σπίτι και πολύ πρόσφατα, πριν μια εβδομάδα. Είναι η θέση του ότι εσωτερικά το σπίτι έχει ελάχιστη υγρασία κάτι μάλιστα το οποίο του έκανε εντύπωση, ότι δηλαδή μετά από τόσα χρόνια από την ανέγερσή του έχει τόση λίγη υγρασία. Είναι περαιτέρω η θέση του μάρτυρα ότι τα σημεία στα οποία το μάρμαρο μέσα στην οικία του εναγομένου έχει υποστεί ζημία δεν επηρεάζονται από υγρασία και δεν είναι λόγω υγρασίας που παρουσιάζουν προβλήματα. Ο μάρτυρας βλέποντας τις φωτογραφίες Τεκμήριο 19 και 20 δεν μπορούσε να τοποθετηθεί με ακρίβεια τι βλέπει και εάν εντοπίζεται πρόβλημα υγρασίας από τις φωτογραφίες. Εκείνο που συμφώνησε και δήλωσε τελικά είναι ότι εξωτερικά του σπιτιού του εναγομένου εντοπίζεται η ύπαρξη περισσότερης υγρασίας από ότι εσωτερικά και ότι αυτό είναι κάτι το φυσιολογικό. Βλέποντας τις φωτογραφίες τεκμήριο 39 και το κιτρίνισμα που υπάρχει στα μάρμαρα, ο μάρτυρας επισημαίνει ότι ο αρμός είναι σε καλή κατάσταση και ότι οι υγρασίες βγαίνουν από το μάρμαρο και όχι από τον αρμό. Ο μάρτυρας συμφωνεί ότι οι περισσότερες τρύπες που υπάρχουν στα μάρμαρα είναι μέσα στις βύνες του μαρμάρου. Ο δικηγόρος της ενάγουσας του υπέβαλε ότι ακριβώς αυτό το γεγονός είναι και ιδιαίτερο φυσικό χαρακτηριστικό του μαρμάρου «bianco perlino». Ο μάρτυρας δήλωσε ότι δεν γνωρίζει εάν είναι φυσικό χαρακτηριστικό και ότι ο ίδιος έγραψε αυτό που είδε στη συγκεκριμένη οικοδομή. Το συγκεκριμένο μάρμαρο σε σημεία του είχε ρωγμές βάθους 7 χιλιοστών περίπου. Τελευταίος μάρτυρας ήταν ο XXXXX Νικήτα. Είναι Γεωλόγος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Γεωκράτης Λτδ, η οποία, μεταξύ άλλων, εκπονεί μελέτες γεωλογικής φύσης. Επισκέφθηκε την οικία του εναγόμενου. Είδε οπτικά τα προβλήματα που υπήρχαν στα μάρμαρα. Αφαίρεσε μέρος από συγκολλημένο μάρμαρο καθώς και μέρος από δείγμα που είχε στην κατοχή του ο εναγόμενος (τεκμήριο 41) και πήρε και μάρμαρο που ήταν φυλαγμένο στην αποθήκη του εναγόμενου. Αυτά, προκειμένου να κάνει εργαστηριακές δοκιμές. Συνολικά είχε τρία δοκίμια μαρμάρου. Ετοίμασε την έκθεσή του - Τεκμήριο 40 το περιεχόμενο της οποίας υιοθέτησε πλήρως. Η ποιότητα ενός μαρμάρου καθορίζεται κυρίως από το βαθμό συνοχής του, των ορυκτών/κρυστάλλων που αποτελούν το πέτρωμα, τη σκληρότητά του, την παρουσία ρωγμών ή όχι, τα ορυκτά που υπάρχουν μέσα στις ρωγμές, τη δυνατότητα του μαρμάρου να απορροφήσει νερό. Το μάρμαρο που είδε είχε όνομα «bianco perlino», το οποίο είναι το όνομα που δίδει η εταιρεία. Επιστημονικά τα μάρμαρα ονοματίζονται από το χώρο γένεσης του πετρώματος και τη διαδικασία που έλαβε χώρα για δημιουργία του. Το μάρμαρο που είδε ήταν κυρίως ασβεστολιθικό με κρυστάλλους δολομίτη και κρυστάλλους ασβεστίτη. Το μάρμαρο το εξέτασε μακροσκοπικά δηλαδή με γυμνό μάτι, μικροσκοπικά δηλαδή με τη βοήθεια μεγεθυντικού φακού (Χ16) και έγιναν εργαστηριακές δοκιμές απορροφητικότητας και ειδικού βάρους. Επίσης έστειλε δείγμα σε χημεία. Ο έλεγχος απορροφητικότητας είναι δοκιμή που δείχνει την ικανότητα και δυνατότητα του πετρώματος λόγω του πορώδους του και των ανοικτών ρωγμών να απορροφήσει ποσότητα νερού. Αυτή η εξέταση γίνεται με την εμβάπτιση του δοκιμίου σε απεσταγμένο νερό για 24 ώρες και ακολούθως αφού σκουπιστεί και είναι επιφανειακά στεγνό ζυγίζεται. Επειδή το δοκίμιο δοκιμάζεται και για ειδικό βάρος, γίνεται μέτρηση πριν την εμβάπτιση και επίσης εμβαπτίζεται σε «διχτάκι» και ζυγίζεται το φαινομενικό βάρος. Τέλος, το δοκίμιο στεγνώνει σε φούρνο για 24 ώρες στους 105 βαθμούς κελσίου. Η πιο πάνω διαδικασία συνιστά τη δοκιμή απορροφητικότητας και ειδικού βάρους και ακολούθως υπάρχουν υπολογισμοί που γίνονται για να βγει το αποτέλεσμα. Σε σχέση με το συγκολλημένο μάρμαρο που αφαίρεσε διαπίστωσε ότι αυτό ήταν πολύ καλά κολλημένο. Κατά την αποκόλληση δεν διαπίστωσε οποιοδήποτε ζήτημα κακής τοποθέτησης. Μάλιστα το μάρμαρο που σκόπιμα επέλεξε να αποκολλήσει ήταν κοντά στη «γρίλια» του αποχετευτικού. Αυτό γιατί εάν υπήρχε πρόβλημα των υλικών τοποθέτησης θα μπορούσε να εξαχθεί πιο εύκολα, πράγμα που δεν έγινε. Άλλος λόγος που επέλεξε να αποκολλήσει το συγκεκριμένο μάρμαρό ήταν επειδή ο πηλός πλησίον της αποχέτευσης θα μπορούσε να περιέχει υψηλά ποσοστά χλωριούχων ή θεϊκών αλάτων αν και τελικά οι εργαστηριακές αναλύσεις έδειξαν ότι τέτοια ποσοστά ήταν πολύ χαμηλά. Η άποψή του είναι ότι το κυριότερο πρόβλημα που παρουσιάζουν τα μάρμαρα στην οικία του εναγομένου είναι οι ανοικτές ρηγματώσεις. Ο ρηγματώσεις αυτές περιέχουν ορυκτά όπως χαλαζίας, χλωρήτης, ασβεστίτης. Στα δοκίμια, έγιναν αναλύσεις για αναγνώριση στοιχείων όπως πυρίτιο, μαγνήσιο, αργίλιο και σίδηρο. Το πρόβλημα των ρωγμών εντοπίζεται στο στάδιο κοπής του πετρώματος εργοστασιακά σε πλάκες. Όλες οι ρωγμές οι οποίες διατρέχουν το πέτρωμα σε όλες τις κατευθύνσεις είναι η αιτία μικρών ή μεγάλων ζωνών αποφλοίωσης στην επιφάνεια του μαρμάρου. Το μάρμαρο επεξεργάστηκε από το εργοστάσιο για κλείσιμο των μικρών κοιλοτήτων με εποξική ρεζίνη, απομεινάρια της οποίας βρήκε κατά τις αναλύσεις. Η ρεζίνη αντιδρά με το πέτρωμα και το αποχρωματίζει δίδοντας αποχρώσεις κίτρινου, κοκκινοκαφέ ή μωβ. Κατά την αντεξέτασή του ο μάρτυρας συμφώνησε ότι τα μάρμαρα είναι ευάλωτα όταν εκτεθούν σε όξινο περιβάλλον με αποτέλεσμα να αποσαθρώνονται ή να αποφλοιώνονται. Η υγρασία επηρεάζει το μάρμαρο μόνο όταν σε αυτό υπάρχουν ανοικτές ρωγμές οι οποίες επιτρέπουν στην υγρασία να μετακινηθεί. Συμφωνεί επίσης ότι η ποιότητα σκυροδέματος έχει σημασία, εφόσον μπορεί η ύπαρξη οξέων στο σκυρόδεμα να προκαλέσει διάβρωση. Πλην όμως οι χημικές αναλύσεις που έγιναν δείχνουν πολύ μικρή ποσότητα οξέων, η οποία δεν μπορεί να προκαλέσει διάβρωση. Τα άλατα εάν διεισδύσουν στους πόρους των μαρμάρων μπορεί να αντιδράσουν με δύο τρόπους είτε χημικά είτε μηχανικά και να επηρεάσουν το μάρμαρο, κάτι τέτοιο όμως δε συντρέχει στην επίδικη περίπτωση, εφόσον η θέση του μάρτυρα ήταν ότι δεν υπήρχαν άλατα. Ακολούθως του υποδείχθηκε και έγινε τεκμήριο 42, έκθεση που ετοίμασε ο ίδιος στο πλαίσιο άλλης διαδικασίας και η οποία περιέχει θέσεις του ιδίου, κατ' ισχυρισμό του δικηγόρου της ενάγουσας, αντικρουόμενες με τις θέσεις που προωθούσε κατά τη επίδικη ακροαματική διαδικασία, ειδικά για το θέμα της υγρασίας. Ο ίδιος εξήγησε ότι η υγρασία από μόνη της δεν δημιουργεί πρόβλημα. Απαιτείται και η συνύπαρξη αλάτων έτσι ώστε να ενεργοποιηθούν αντιδράσεις οι οποίες επηρεάζουν το μάρμαρο. Στην επίδικη περίπτωση οι αναλύσεις δεν έδειξαν την παρουσία αλάτων. Ο δικηγόρος της ενάγουσας προσπάθησε να του υποδείξει αντιφάσεις του αναφορικά με τις επιστημονικές του θέσεις όπως τις αναφέρει στην επίδικη του έκθεση τεκμήριο 40 και στην άλλη έκθεσή του (τεκμήριο 42) και ότι προσπαθεί να διαφοροποιήσει την εκεί του θέση ότι όντως τα μάρμαρα επηρεάζονται από εξωτερικές συνθήκες. Ο μάρτυρας εξήγησε ότι εκείνη η έκθεσή του αναφέρεται σε άλλου τύπου μάρμαρο το αιγυπτιακό το οποίο διατρέχεται από τη φύση του από κλειστές ρωγμές. Το μάρμαρο «bianco perlino» από τη φύση του διατρέχεται από ανοικτές ρωγμές λόγω τεκτονισμού στο βουνό. Το «bianco perlino» έχει αργιλικά ορυκτά τα οποία διογκώνονται και για αυτό στο μόριο του περιέχει νερό. Ο εργαστηριακός έλεγχος των δοκιμίων έδειξε μικρή απορροφητικότητα στο νερό. Κατά την εμβάπτιση των δοκιμίων τα αργιλικά έφυγαν και καθίζισαν στον πάτο του δοχείου. Εάν παρέμεναν στις ρωγμές τότε εργαστηριακά η απορροφητικότητα του μαρμάρου θα ήταν μεγαλύτερη. Είδε τις φωτογραφίες του τεκμηρίου
22. Για τη φωτογραφία 13.2 συμφώνησε ότι πρόκειται για υγρασία, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει το μάρμαρο εάν αυτή ήταν σε μεγάλο βαθμό, πλην όμως από τη φωτογραφία είναι η θέση του ότι δεν μπορεί να εξακριβωθεί το μέγεθός της. Για τη φωτογραφία τεκμήριο 13.4 συμφώνησε ότι εκεί φαίνεται υγρασία και άλατα, πλην όμως τα άλατα εκείνα είναι ανθρακικά όχι χλωριούχα ή θειικά έτσι ώστε να προκαλούν αντίδραση. Συμφώνησε όμως ότι δεν έκανε αναλύσεις του μπετόν προκειμένου να εξετάσει εάν υπήρχαν άλατα. Στη γόμα και στον πηλό που είναι πιο πάνω από το μπετόν δεν ανιχνεύθηκαν άλατα. Αν και επανειλημμένως του υποδείχθηκε ότι στο Τεκμήριο 42 για τα ίδια ζητήματα προχωρεί και εξάγει άλλα συμπεράσματα από το Τεκμήριο 40, ο μάρτυρας αρκείται να απαντήσει ότι πρόκειται για άλλη περίπτωση. Εξαιτίας της ύπαρξης ρυτίνης στο μάρμαρο, είναι η πεποίθησή του ότι το μάρμαρο αντέδρασε με την ηλιακή ακτινοβολία και υπάρχουν οι κίτρινοι αποχρωματισμοί. Δεν είδε τοποθετημένο αλλού μάρμαρο «bianco perlino» και δεν είχε μέτρο σύγκρισης με άλλο «bianco perlino». Το μάρμαρο που τοποθετήθηκε στην οικία του εναγομένου είχε ρηγματώσεις. Αυτό είναι το πρόβλημα. Ακολούθως ο μάρτυρας στις υποβολές ότι οι ρηγματώσεις είναι φυσικό χαρακτηριστικό του «bianco perlino», αντέταξε ότι το δείγμα που δόθηκε στον εναγόμενο ήτοι το τεκμήριο 41 δεν είχε ανοικτές ρωγμές. Ακολούθως, στις υπόλοιπες υποβολές και στη θέση του δικηγόρου της ενάγουσας ότι το «bianco perlino» έχει ως χαρακτηριστικό τις ανοικτές ρωγμές ο μάρτυρας δεν μπορούσε να τοποθετηθεί γιατί είναι κάτι το οποίο δεν γνωρίζει όπως είπε. Ένα καλό μάρμαρο στιλβώνεται μόνο και δεν επαλείφεται με εποξικά υλικά όπως έγινε στην περίπτωση του «bianco perlino» που τοποθετήθηκε στην οικία του εναγομένου. Ο πιο πάνω ήταν και ο τελευταίος μάρτυρας που έδωσε μαρτυρία. Ακολούθησαν οι αγορεύσεις των μερών, τις οποίες έχω διεξέλθει επιστάμενα και εάν και όπου κριθεί ειδική αναφορά σε αυτές κατά τη ροή της ακρόασης θα γίνει. Συνεχίζω με την αξιολόγηση της μαρτυρίας που έχει προσφερθεί, έργο το οποίο θα επιτελέσω έχοντας πάντοτε κατά νου και με γνώμονα τη σχετική νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ειδικότερα για την αξιολόγηση των μαρτύρων-πραγματογνωμόνων, διαβεβαιώνω ότι αυτή θα γίνει σύμφωνα με τις παραμέτρους που έχουν τεθεί από τη νομολογία, ενδεικτικά αναφέρω την απόφαση Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Αλέξανδρου Κωστάκη, ανήλικου, μέσω των γονέων και φυσικών κηδεμόνων του, Χρήστου και Μαρίας Κωστάκη