Hellenic Bank Public Co Ltd ν. Μακαρίου, Αρ. Αγωγής: 433/2012, 16/10/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A456 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Πετάση-Κορφιώτη, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 433/2012 Μεταξύ: Hellenic Bank Public Co Ltd Εναγόντων και XXXXX Μακαρίου Εναγόμενου Ημερομηνία: 16 Οκτωβρίου 2019 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κα Α. Σολουκίδου Για τον Εναγόμενο: κ. Γ. Χριστοφίδης και κα Κ. Ορφανίδου Α Π Ο Φ Α Σ Η Αντικείμενο της παρούσας αγωγής είναι η απαίτηση των Εναγόντων εναντίον του Εναγόμενου στη βάση εγγράφου εγγυήσεως ημερομηνίας 25.6.
- Σύμφωνα με τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των Εναγόντων, ως αυτοί προκύπτουν από την Έκθεση Απαίτησης, δυνάμει εγγράφου συμφωνίας κατά ή περί την 7.11.2008 παραχώρησαν πίστωση και/ή τραπεζική διευκόλυνση υπό τύπο παρατραβήγματος στην εταιρεία Trokkoudes & Kyros Ltd (η οποία στις 19.12.2008 μετονομάστηκε σε Global Value Plc) και προς το σκοπό αυτό άνοιξαν επ' ονόματι της εν λόγω εταιρείας τον λογαριασμό με αρ. XXXXX64-
- Η εταιρεία Global Value Plc συμφώνησε και αποδέχθηκε την κατά καιρούς παραχώρηση σε αυτήν πιστωτικών διευκολύνσεων με επιστολές της ημερομηνίας 29.10.2008, 24.6.2010 και 2.8.2010 υπογράφοντας σχετικά έντυπα ανειλημμένης υποχρέωσης, αντίγραφα των οποίων παραδόθηκαν στον Εναγόμενο. Σε αντάλλαγμα της συμφωνίας των Εναγόντων όπως παρέχουν πιστωτικές διευκολύνσεις στην εταιρεία Global Value Plc, κατά ή περί την 25.6.2010 ο Εναγόμενος εγγυήθηκε όλες τις υποχρεώσεις της εν λόγω εταιρείας, παρούσες και μελλοντικές, μέχρι του ποσού των €110,000 πλέον τόκους και οποιαδήποτε δικηγορικά έξοδα και δαπάνες. Με επιστολή τους προς τον Εναγόμενο ημερομηνίας 30.9.2010 οι Ενάγοντες τερμάτισαν τη λειτουργία του λογαριασμού παρατραβήγματος και κατέστησαν απαιτητό κάθε οφειλόμενο ποσό, καλώντας τον Εναγόμενο να το εξοφλήσει, πράγμα που παρέλειψε να πράξει. Για τον λόγο αυτό οι Ενάγοντες ήγειραν την παρούσα αγωγή με την οποία αξιώνουν από τον Εναγόμενο το ποσό των €89.613,31 πλέον τόκους προς 13% ετησίως επί του ποσού των €84.921,40 από 1.12.2011 μέχρι εξοφλήσεως, του τόκου κεφαλαιοποιούμενου την 30ην Ιουνίου και 31ην Δεκεμβρίου εκάστου έτους, πλέον έξοδα της αγωγής (σημ: η απαίτηση των Εναγόντων περιορίστηκε σε μικρότερο ποσό κατά την ακροαματική διαδικασία). Στην Έκθεση Υπεράσπισης του ο Εναγόμενος αρνείται τις αξιώσεις των Εναγόντων και περαιτέρω αναφέρει τα ακόλουθα: Οι Ενάγοντες χρηματοδότησαν τον όμιλο εταιρειών Μακαρίου με τις πρώτες διευκολύνσεις προς την εταιρεία ηλεκτρικών ειδών SS Taki Appliances Ltd και η εταιρεία Univentures Group Plc ανέλαβε τον δανεισμό του ομίλου μετά που η θυγατρική εταιρεία που είχε αναλάβει τον εξοπλισμό των κεντρικών γραφείων της Ελληνικής Τράπεζας κατέληξε σε μεγάλη ζημιά για τον όμιλο Μακαρίου. Ως μόνη πηγή αποπληρωμής του δανεισμού της Univentures Group Plc συμφωνήθηκε να μεταφερθούν οι τραπεζικές εργασίες της θυγατρικής εταιρείας Global Value Plc η οποία ήταν κερδοφόρα. Οι Ενάγοντες παραχώρησαν λογαριασμό με όριο παρατραβήγματος στην Global Value Plc, η οποία μαζί με τον Εναγόμενο ήταν οι εγγυητές του δανείου της εταιρείας Univentures Group Plc. Παράλληλα, υπήρχαν και οι διευκολύνσεις σε δάνειο και όριο παρατραβήγματος προς τον Εναγόμενο με εγγυητή την εταιρεία Global Value Plc. Οι δυο εταιρείες και ο Εναγόμενος αποτελούσαν στην ουσία ένα όμιλο που συνεργαζόταν με τους Ενάγοντες ως αλληλοεξαρτώμενες οντότητες, και όλα λειτουργούσαν ομαλά μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου
- Στις 27.9.2010 η Τράπεζα Κύπρου Λτδ, ως δικαιούχος κυμαινόμενης επιβάρυνσης επί των στοιχείων του ενεργητικού της Global Value Plc, διόρισε διαχειριστές και παραλήπτες οι οποίοι ανέλαβαν τη διοίκηση και διαχείριση της εταιρείας, ενώ ο Εναγόμενος, ως διευθυντής αυτής, ουδεμία εξουσία είχε να διαχειρίζεται τα οικονομικά της. Ακολούθως, οι Ενάγοντες προχώρησαν εντελώς αυθαίρετα και χωρίς προειδοποίηση σε τερματισμό όλων των δανείων και ορίων παρατραβήγματος προς την Univentures Group Plc, την Global Value Plc και τον Εναγόμενο, με επιστολές τους ημερομηνίας 30.9.2010 οι οποίες ανέφεραν ως λόγο τερματισμού τον διορισμό διαχειριστών στην Global Value Plc. Ο τερματισμός των λογαριασμών της Global Value Plc ήταν καταστροφικός και οδήγησε σε τρομερά αρνητικές συνέπειες τόσο για την ίδια την εταιρεία όσο και για τον Εναγόμενο, αφού η συγκεκριμένη ενέργεια οδήγησε στο κλείσιμο της εταιρείας και την εκούσια εκκαθάρισή της. Συνεπεία των ενεργειών των Εναγόντων που περιγράφονται στην Έκθεση Υπεράσπισης, ο Εναγόμενος ανταπαιτεί το ποσό των €74,
- Ισχυρίζεται ότι λόγω των παράλογων και αυθαίρετων ενεργειών των Εναγόντων η Global Value Plc οδηγήθηκε σε κλείσιμο και ο ίδιος απώλεσε την αξία του μετοχικού κεφαλαίου που κατείχε σε αυτήν και ανερχόταν στο πιο πάνω ποσό. Στην Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση οι Ενάγοντες αρνούνται και απορρίπτουν ως αβάσιμους τους ισχυρισμούς του Εναγόμενου και ισχυρίζονται ότι τα όσα προβάλλονται από αυτόν ουδεμία σχέση έχουν με την παρούσα αγωγή και αφορούν εταιρεία η οποία δεν είναι διάδικος. Η απαίτηση και η ανταπαίτηση συνεκδικάστηκαν αφού κρίθηκε ότι τα εγειρόμενα ζητήματα ήταν πρόσφορο και κατάλληλο να δικαστούν μαζί (βλέπε G.D.L. (Famagusta) Ltd v. Φαρκονάς
(2010)1 Α.Α.Δ. 63). Προς απόδειξη της υπόθεσης των Εναγόντων κατέθεσαν τρεις μάρτυρες. Πιο συγκεκριμένα, η κα XXXXX Ζαχαρίου κατέθεσε ως Μ.Ε. 1, η κα Ζωή Γεωργιάδου κατέθεσε ως Μ.Ε. 2 και ο κ. XXXXX Χαϊλής κατέθεσε ως Μ.Ε. 3. Ο Εναγόμενος δεν προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία. Το πλήρες περιεχόμενο της μαρτυρίας των προσώπων που κατέθεσαν στο Δικαστήριο βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης και μαζί με το περιεχόμενο των τεκμηρίων έχει μελετηθεί και λαμβάνεται υπόψη στο σύνολό του. Δεν θα προβώ σε εκτενή και λεπτομερή παράθεση της μαρτυρίας, αλλά θα περιοριστώ στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας κάθε μάρτυρα (βλέπε Καννάουρου κ.ά. ν. Σταδιώτη κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ. 35). Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με κάθε δυνατή προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Θα προχωρήσω στη συνέχεια στην αξιολόγηση της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου με κριτήρια, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης στην υπόθεση, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, την ύπαρξη υπερβολών ή ουσιαστικών αντιφάσεων σε αυτές, τη λογικοφάνεια και πειστικότητα της εκδοχής που παρουσιάζεται, τις ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν τα γεγονότα και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα κλπ (βλέπε μεταξύ άλλων C & A Pelekanos Associates Limited ν. Πελεκάνου
(1999)1 Α.Α.Δ. 1273 και Ζαβρού ν. Χαραλάμπους
(1996)1 Α.Α.Δ. 1447). Είναι δε καλά γνωστό ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν γίνεται κατά τρόπο μικροσκοπικό (βλέπε Παρλάτα ν. Δημητρίου, ECLI:CY:AD:2014:A339, Πολιτική Έφεση αρ. 387/09, απόφαση ημερομηνίας 21.5.2014), ούτε και περιορίζεται στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά συσχετίζεται, αντιπαραβάλλεται και διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων (βλέπε Στυλιανίδης ν. Χατζηπιέρα
(1992)1 Α.Α.Δ. 1056) και στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται από τις δύο πλευρές (σύγγραμμα Ηλιάδη και Σάντη, Το Δίκαιο της Απόδειξης - Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, στη σελίδα 135). Η κα XXXXX Ζαχαρίου (Μ.Ε. 1) εργάζεται ως λειτουργός πελατείας των Εναγόντων και ως εκ της θέσης της έχει στην κατοχή της όλα τα έγγραφα, αλληλογραφία και σημειώματα που αφορούν στον επίδικο λογαριασμό. Για τους σκοπούς της μαρτυρίας της υιοθέτησε το περιεχόμενο της γραπτής της δήλωσης (Έγγραφο Α) και έκανε αναφορά στην έγγραφη συμφωνία ημερομηνίας 7.11.2008 (στο εξής η «Συμφωνία») με την οποία παραχωρήθηκαν στην εταιρεία Global Value Plc τραπεζικές διευκολύνσεις υπό τύπο παρατραβήγματος (η Συμφωνία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 2). Παράλληλα, η μάρτυρας παρουσίασε ως Τεκμήρια 3, 4 και 5 τις επιστολές ανειλημμένης υποχρέωσης που υπέγραψε η εταιρεία Global Value Plc ημερομηνίας 29.10.2008, 24.6.2010 και 2.8.2010 αντίστοιχα. Σύμφωνα με τις εν λόγω επιστολές αρχικά παραχωρήθηκε στην εταιρεία όριο παρατραβήγματος ύψους €40,000, αργότερα ύψους €50,000 με επιπρόσθετο όριο έκτακτης χρήσης ύψους €7,500 και μετέπειτα δόθηκε περαιτέρω προσωρινή αύξηση του ορίου ύψους €20,
- Στα πλαίσια της μαρτυρίας της η κα Ζαχαρίου αναφέρθηκε και στον διορισμό του κ XXXXX Ιακωβίδη ως εκκαθαριστή της εταιρείας από τους μετόχους αυτής (σχετική επιστολή ημερομηνίας 20.6.2011 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 6). Περαιτέρω, η μάρτυρας παρουσίασε το έγγραφο εγγύησης που, ως ανέφερε, υπέγραψε ο Εναγόμενος στις 25.6.2010 (στο εξής το «Έγγραφο Εγγύησης») με το οποίο εγγυήθηκε τις υποχρεώσεις της Global Value Plc μέχρι του ποσού των €110,000 πλέον τόκους, επιβαρύνσεις και άλλα τραπεζικά δικαιώματα (το Έγγραφο Εγγύησης κατατέθηκε ως Τεκμήριο 7). Τέλος, η μάρτυρας αναφέρθηκε στην επιστολή των Εναγόντων ημερομηνίας 30.9.2010 (Τεκμήριο 8) με την οποία ο Εναγόμενος ενημερώθηκε για τον τερματισμό του λογαριασμού της Global Value Plc και για το ότι το χρέος της εταιρείας κατέστη απαιτητό και πληρωτέο. Με την ίδια επιστολή ο Εναγόμενος ενημερώθηκε περαιτέρω για την αύξηση του χρεωστικού υπολοίπου του λογαριασμού σε 13% από 30.9.2010 (σχετική είναι επίσης η επιστολή των Εναγόντων ημερομηνίας 25.1.2011, αντίγραφο της οποίας κατατέθηκε ως Τεκμήριο 9). Παρακολούθησα με προσοχή την κα Ζαχαρίου κατά τη διάρκεια της κατάθεσης της στο Δικαστήριο και εξέτασα το περιεχόμενο της μαρτυρίας της. Θα πρέπει να πω ότι, με την εξαίρεση της παρουσίασης των εγγράφων που προσκόμισε κατά τη μαρτυρία της, δεν ήταν καθόλου βοηθητική προς το Δικαστήριο. Και τούτο γιατί για τα περισσότερα ζητήματα επί των οποίων κλήθηκε να τοποθετηθεί δεν ήταν σε θέση να το πράξει, όπως για παράδειγμα όταν της ζητήθηκε να εξηγήσει τι αντιπροσωπεύει το επιτόκιο Euribor 3 μηνών και το περιθώριο με το οποίο χρεωνόταν ο λογαριασμός, όπως ούτε οτιδήποτε αφορά στον υπολογισμό τόκου με διαιρέτη τις 360 αντί 365 ημέρες το χρόνο και το τι περιλαμβανόταν στο επιτόκιο 13% με το οποίο χρεωνόταν ο λογαριασμός μετά τον τερματισμό της λειτουργίας του. Παρομοίως, η μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να αναφέρει οτιδήποτε σε σχέση με το υπόλοιπο του λογαριασμού, ενώ σε υποβολή του κ Χριστοφίδη αναφορικά με την επιβολή παράνομων χρεώσεων στον λογαριασμό, ανέφερε ότι δεν γνωρίζει τις σχετικές διαδικασίες της τράπεζας ούτε τους όρους της Συμφωνίας. Δεν θεωρώ ότι η Μ.Ε. 1 είχε πρόθεση να παραπλανήσει το Δικαστήριο ή να αποκρύψει την αλήθεια. Ήταν, όμως, εμφανές από τη μαρτυρία της ότι δεν γνώριζε ή δεν μπορούσε να διαφωτίσει το Δικαστήριο για οποιαδήποτε ζητήματα, πέραν των όσων μπορούν να διαπιστωθούν από τα έγγραφα που έχει παρουσιάσει στο Δικαστήριο. Συνεπώς, η μαρτυρία της γίνεται αποδεκτή μόνο στην έκταση που αυτή δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση και στη βάση των όσων προκύπτουν από τα έγγραφα τα οποία έχει παρουσιάσει. Η κα XXXXX Γεωργιάδη, η οποία κατέθεσε ως Μ.Ε.2, βρίσκεται στην υπηρεσία των Εναγόντων από το 1996 και στην Υπηρεσία Ανάκτησης Χρεών της τράπεζας από το
- Ως ανέφερε, σήμερα εργάζεται στην Υπηρεσία Υποστήριξης Χορηγήσεων και ανάμεσα στα καθήκοντα της είναι η ετοιμασία αναδομημένων καταστάσεων λογαριασμού. Στα πλαίσια αυτά, και λόγω της θέσης της ως προϊστάμενη στη Μονάδα Αναδόμησης Καταστάσεων Λογαριασμού, έχει άμεση σχέση με τους λογαριασμούς των πελατών των Εναγόντων και τα τραπεζικά βιβλία που τηρούνται από τους Ενάγοντες τόσο σε έντυπη όσο και σε ηλεκτρονική μορφή. Όπως εξήγησε, στο σύστημα που τηρείται στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές φυλάσσονται όλες οι πληροφορίες και οι πράξεις που αφορούν όλους τους λογαριασμούς των πελατών των Εναγόντων, συμπεριλαμβανομένου και του επίδικου. Στα πλαίσια της μαρτυρίας της η κα Γεωργιάδη παρουσίασε ως Τεκμήριο 10 τις καταστάσεις λογαριασμού που, ως ανέφερε, αποτελούν μέρος του τραπεζικού βιβλίου που τηρείται από τους Ενάγοντες και αφορούν την περίοδο από το άνοιγμα του λογαριασμού μέχρι και την ημέρα της παρουσίας της στο Δικαστήριο. Όπως επίσης ανέφερε, αφού στηρίχθηκε στα όσα αποτυπώνονται στο Τεκμήριο 10, προέβη στην ετοιμασία αναδομημένων καταστάσεων του επίδικου λογαριασμού (Τεκμήριο 11) χρησιμοποιώντας το ηλεκτρονικό σύστημα account reconstruction system το οποίο διατηρούν οι Ενάγοντες για το σκοπό αυτό. Με αναφορά στο περιεχόμενο του Τεκμηρίου 11, η μάρτυρας ανέφερε πως σε πρώτο στάδιο το σύστημα αναπαράγει τις χρεοπιστώσεις του λογαριασμού από το τραπεζικό βιβλίο που τηρείται σε ηλεκτρονική μορφή (Τεκμήριο 10) και καταγράφει αυτές χωρίς τόκο. Ακολούθως, αφαιρούνται όλες οι χρεώσεις προμηθειών, study fees και άλλα έξοδα, και στη συνέχεια εισάγεται στο σύστημα το εκάστοτε ισχύον επιτόκιο των Εναγόντων για την επίδικη περίοδο. Το σύστημα υπολογίζει τον τόκο στο κεφάλαιο, ο οποίος προστίθεται σε ξεχωριστή στήλη στην αναδομημένη κατάσταση λογαριασμού ανάλογα με το εκάστοτε ποσοστό επιτοκίου που ισχύει για την κάθε περίοδο. Με αυτό τον τρόπο το σύστημα επεξεργάζεται την κίνηση του επίδικου λογαριασμού, υπολογίζει τον τόκο σε ξεχωριστή στήλη και εξάγει το αποτέλεσμα. Στις αναδομημένες καταστάσεις δεν υπάρχει υπολογισμός/χρέωση τόκου υπερημερίας, ενώ ο τόκος στο Τεκμήριο 11 υπολογίστηκε χρησιμοποιώντας ως διαιρέτη τις 365 ημέρες και όχι τις 360 ημέρες ως προβλέπεται στη Συμφωνία. Ως ανέφερε η μάρτυρας, για σκοπούς υπολογισμού του τόκου έλαβε υπόψη τα επιτόκια Euribor 3 μηνών, ως τούτα δημοσιεύθηκαν από το European Money Market Institute στην πλατφόρμα χρηματοοικονομικών δεδομένων της Bloomberg (σχετική κατάσταση για την περίοδο 5.11.2008 - 19.3.2009 κατατέθηκε ως Τεκμήριο 12). Στη βάση των αναδομημένων καταστάσεων λογαριασμού, το υπόλοιπο του επίδικου λογαριασμού είναι €144.150,90 πλέον τόκο προς 5,69% ετησίως επί του ποσού των €142.838,80 από 1.3.2019 μέχρι εξοφλήσεως, του τόκου κεφαλαιοποιημένου την 30 Ιουνίου και 31ην Δεκεμβρίου κάθε έτους. Σύμφωνα με την μαρτυρία της κας Γεωργιάδου η αξίωση των Εναγόντων περιορίζεται στο πιο πάνω ποσό, παρόλο που από το Τεκμήριο 10 προκύπτει μεγαλύτερο υπόλοιπο. Η εμπλοκή της μάρτυρα περιορίζεται στην ετοιμασία των αναδομημένων καταστάσεων λογαριασμού, εργασία που της ανατέθηκε τον Σεπτέμβριο του
- Ως δε έχει επεξηγηθεί σε διάφορες αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου, οι αναδομημένες καταστάσεις είναι έγγραφα που καταρτίζονται προς υποβοήθηση του Δικαστηρίου και περιορισμό των επίδικων θεμάτων και δύνανται να χρησιμοποιηθούν προς απόδειξη του οφειλόμενου υπολοίπου (βλέπε Καλλικάς ν. Ελληνική Τράπεζα Λτδ
(2010)1 Α.Α.Δ. 1238, 1246-1248, Χ. Θεοδώρου ν. Hellenic Bank Ltd
(2012)1 Α.Α.Δ. 2059, 2069, και Π. Ζερβού κ.α. ν. Τράπεζας Κύπρου Δημόσιας Εταιρείας Λτδ, Πολ. Έφ. 271/09, απόφαση ημερομηνίας 20.2.2013). Η μαρτυρία της Μ.Ε.2 κρίνεται ως αξιόπιστη και αποδεκτή για τους λόγους που θα επεξηγηθούν αμέσως πιο κάτω. Εν πρώτοις σημειώνεται ότι η μάρτυρας έχει ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι οι καταστάσεις λογαριασμού που έχει παρουσιάσει ως Τεκμήριο 10 αποτελούν τραπεζικά βιβλία εν τη εννοία του άρθρου 22 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ.9. Πιο συγκεκριμένα, με δεδομένες τις θέσεις της Μ.Ε.2 στην παράγραφο Β της γραπτής της δήλωσης και των περαιτέρω αναφορών της κατά την μαρτυρία της, υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου ικανοποιητική μαρτυρία επί το ότι οι καταστάσεις λογαριασμού - Τεκμήριο 10 - αποτελούν αντίγραφα των καταχωρημένων στο αρχείο πράξεων, ότι οι καταχωρήσεις αυτές έγιναν κατά την ενάσκηση των εργασιών των Εναγόντων και ότι τα βιβλία βρίσκονταν και εξακολουθούν να βρίσκονται υπό την φύλαξη των Εναγόντων καθώς επίσης ότι έχουν συγκριθεί με την αρχική καταχώρηση και διαπιστώθηκε η ορθότητα τους (σημ: τα στοιχεία αυτά δεν αμφισβητήθηκαν από την υπεράσπιση). Συνεπώς, οι καταστάσεις λογαριασμού που κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 10 γίνονται αποδεκτές με βάση το άρθρο 22
(1)του Κεφ. 9 και συνιστούν εκ πρώτης όψεως απόδειξη των καταχωρίσεων, θεμάτων, δοσοληψιών και λογαριασμών που είναι καταχωρημένα σε αυτές. Η κατάληξη μου αυτή οδηγεί στη δημιουργία ενός μαχητού τεκμηρίου που αντιστρέφει το βάρος απόδειξης, μεταφέροντας το στους ώμους του Εναγόμενου για να αποδείξει πλέον ο ίδιος, τη μη ύπαρξη των καταχωρίσεων και/ή την καταχώριση λανθασμένων καταχωρίσεων στον επίδικο λογαριασμό (βλέπε Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ ν. Λάμπρος Χαριλάου Λτδ κ.α.
(2009)1 Α.Α.Δ. 479, Χ. Θεοδώρου ν. Hellenic Bank Ltd
(2012)1 Α.Α.Δ. 2059, Γ. Ιωαννίδης κ.α. v. Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ, ECLI:CY:AD:2014:A484, Πολ. Έφ. 1/2010, απόφαση ημερομηνίας 8.7.2014 και Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ v. Γ. Οικονόμου, ECLI:CY:AD:2014:A786, Πολ. Έφ. 335/09, απόφαση ημερομηνίας 17.10.2014). Η μάρτυρας έχει επεξηγήσει με σαφήνεια και επάρκεια τον τρόπο με τον οποίο προχώρησε στην ετοιμασία των αναδομημένων λογαριασμών (Τεκμήριο 11) και δη την μέθοδο που χρησιμοποίησε για υπολογισμό του τόκου παρουσιάζοντας στα πλαίσια αυτά το Τεκμήριο 12 σε σχέση με το ύψος του επιτοκίου 3 μηνών Euribor και παραπέμποντας στις πρόνοιες της Συμφωνίας αναφορικά με το περιθώριο με το οποίο χρεωνόταν ο λογαριασμός. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι στα πλαίσια της μαρτυρίας της δήλωσε ότι στη βάση του Τεκμηρίου 11, οι Ενάγοντες περιορίζουν την αξίωση τους στο ποσό των €144.150,90 πλέον τόκους, στο οποίο ποσό δεν περιλαμβάνεται τόκος υπερημερίας, ούτε οποιεσδήποτε χρεώσεις για προμήθειες και άλλα έξοδα. Πρόσθεσε ότι οι Ενάγοντες εγκαταλείπουν την αξίωση τους για επιδίκαση τόκου προς 13%. Τα ζητήματα στα οποία επικεντρώθηκε η αντεξέταση της Μ.Ε. 2 είναι τα ακόλουθα: Καταρχήν, από την πλευρά της υπεράσπισης αμφισβητήθηκε ότι οι εγγραφές που αποτυπώνονται στις αναδομημένες καταστάσεις λογαριασμού (Τεκμήριο 11) είναι ταυτόσημες με αυτές που περιέχονται στις αρχικές καταστάσεις λογαριασμού (Τεκμήριο 10). Τούτο δε σε συνάρτηση με δυο σημεία: (α) στην διαφορά που εντοπίζεται στο υπόλοιπο του λογαριασμού στις δυο καταστάσεις κατά την ημερομηνία τερματισμού, ήτοι στις 30.9.2010, λαμβανομένων υπόψη των ποσών που αφαιρέθηκαν κατά τον καταρτισμό του Τεκμηρίου 11, και (β) στο ότι κάποια από τα ποσά που παρουσιάζονται στο Τεκμήριο 10 κατά την ημερομηνία 23.2.2009 δεν αποτυπώνονται στην αντίστοιχη ημερομηνία επί του Τεκμηρίου
- Σε σχέση με το (α), κατά την αντεξέταση της Μ.Ε.2 ο κ Χριστοφίδης υπέδειξε πως ενώ στο Τεκμήριο 11, όπου σύμφωνα με την ίδια δεν περιλαμβάνονται χρεώσεις προμηθειών και άλλα έξοδα, παρουσιάζεται υπόλοιπο €80.027,25 (χρεωστικό), στο Τεκμήριο 10 το αντίστοιχο υπόλοιπο ανέρχεται σε €70.794,65 (επίσης χρεωστικό). Και τούτο ενώ σύμφωνα με την Μ.Ε. 2 κατά την ετοιμασία των αναδομημένων λογαριασμών αφαιρέθηκε συνολικό ποσό €4.769,
- Ως προς τούτο, η μάρτυρας έδωσε εξήγηση που ικανοποιεί το Δικαστήριο και δη ότι η ημερομηνία έναρξης των αναδομημένων καταστάσεων (Τεκμήριο 11) είναι η 7.11.2008, ήτοι η ημερομηνία υπογραφής της Συμφωνίας, ενώ αυτή του Τεκμηρίου 10, ήτοι η 2.11.2006 οπότε και ανοίχθηκε ο λογαριασμός χωρίς όριο παρατραβήγματος, ενέργεια η οποία υπό τις περιστάσεις κρίνεται ορθή δεδομένης της εγγύησης που υπέγραψε ο Εναγόμενος, που συναρτάται με την υπογραφή της Συμφωνίας από την εταιρεία Trokkoudes & Kyros Ltd. Ερχόμενη στο σημείο (β) πιο πάνω και στη θέση του συνηγόρου υπεράσπισης επί το ότι το Τεκμήριο 11 δεν αποτελεί καταγραφή όλων των στοιχείων που αποτυπώνονται στο Τεκμήριο 10 και τούτο με αναφορά στις εγγραφές κατά την ημερομηνία 23.2.2009, παρατηρείται ότι η μάρτυρας ήταν σαφής ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει, θέση που σε κάθε περίπτωση προκύπτει ξεκάθαρα από τα ενώπιον του Δικαστηρίου κατατεθειμένα τεκμήρια. Σύγκριση των δυο καταστάσεων λογαριασμού (αρχικών και αναδομημένων) καταδεικνύει ότι όλες οι εγγραφές - χρεωπιστώσεις (εξαιρουμένων των διαφόρων χρεώσεων που σύμφωνα με την Μ.Ε. 2 αφαιρέθηκαν) επί του Τεκμηρίου 10 αποτυπώνονται και στο Τεκμήριο 11, ενώ η μοναδική διάσταση εντοπίζεται στις ημερομηνίες αποτύπωσης των εν λόγω εγγραφών, στοιχείο που δικαιολογείται ενόψει της ημερομηνίας αξίας (value date), όπως εμπεριστατωμένα εξήγησε η Μ.Ε.
- Η υπεράσπιση αμφισβήτησε επίσης την ορθότητα των αναδομημένων λογαριασμών σε συνάρτηση με τις εγγραφές του ποσού των €13,000 (πρόκειται για δυο χρεώσεις και μια πίστωση του ίδιου ποσού) κατά την 10.11.
- Όπως εξήγησε η μάρτυρας, η καταγραφή του ποσού των €13,000 δυο φορές στη στήλη της χρέωσης και μιας φοράς στη στήλη της πίστωσης στο Τεκμήριο 11 ήταν το αποτέλεσμα «reverse entry» και είναι το ίδιο και το αυτό με μια χρέωση του ποσού αυτό, ως τούτο εμφαίνεται στο Τεκμήριο
- Αντιπαραβάλλοντας τα Τεκμήρια 10 και 11 το Δικαστήριο αποδέχεται την υπό κρίση θέση της μάρτυρα ως ορθή. Μελέτη επίσης του Τεκμηρίου 11 φανερώνει ότι και το αριθμητικό αποτέλεσμα/υπόλοιπο κατά την εν λόγω ημερομηνία είναι τελικά ορθό παρά την λανθασμένη «αντίστροφη» εγγραφή του ποσού €14.912,55- με το ποσό των -€1.912,55[1]. Επομένως, στη βάση των πιο πάνω, η μάρτυρας έχει ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι με την εξαίρεση των ποσών που αφαιρέθηκαν όπως προσδιορίστηκαν κατά την μαρτυρία της, οι αναδομημένες καταστάσεις (Τεκμήριο 11) αποτυπώνουν τις χρεωπιστώσεις του επίδικου λογαριασμού ως τούτες προκύπτουν από το Τεκμήριο 10 που αποτελεί τραπεζικό βιβλίο. Οι χρεωπιστώσεις μεταφέρθηκαν στο Τεκμήριο 11 χωρίς τόκο, ο οποίος υπολογίστηκε με βάση το εκάστοτε ισχύον επιτόκιο Εuribor 3 μηνών (βλέπε Τεκμήριο 12) πλέον περιθώριο. Ο τόκος υπολογίστηκε στο κεφάλαιο με χρήση διαιρέτη τις 365 ημέρες, και προστίθεται σε ξεχωριστή στήλη επί του Τεκμηρίου
- Ζητήματα που αφορούν το ύψος του περιθωρίου που χρεώθηκε και τον διαιρέτη που χρησιμοποιήθηκε από την Μ.Ε. 2 κατά τον υπολογισμό του τόκου στις αναδομημένες καταστάσεις και κατά πόσον στη βάση της μαρτυρίας της Μ.Ε.2 οι Ενάγοντες έχουν αποδείξει την απαίτησή τους θα εξεταστούν πιο κάτω. Ο Μ.Ε.3 κ. XXXXX Χαϊλής εργάζεται στην υπηρεσία των Εναγόντων και από τον Οκτώβριο του 2008 ήταν λειτουργός πελατείας στο Κέντρο Μεγάλων Επιχειρήσεων και Οργανισμών Λευκωσίας. Ανάμεσα στα καθήκοντά του είναι η παρακολούθηση και ο χειρισμός του χαρτοφυλακίου πελατών του συγκεκριμένου κέντρου. Ο μάρτυρας αναγνώρισε την υπογραφή του εκ μέρους των Εναγόντων στην επιστολή ημερομηνίας 29.10.2009 (Τεκμήριο 3) και ανέφερε ότι με αυτή την επιστολή ενημερώθηκαν οι πελάτες για την έγκριση της πιστωτικής διευκόλυνσης, τους όρους υπό τους οποίους δόθηκε η έγκριση αυτή και τους τόκους και τα διάφορα έξοδα με τα οποία θα χρεωνόταν ο συγκεκριμένος λογαριασμός. Πρόσθεσε ότι μετά την υπογραφή από τους πελάτες, ετοιμάστηκαν και υπογράφθηκαν οι απαιτούμενες συμφωνίες και παραχωρήθηκαν οι πιστωτικές διευκολύνσεις σε αυτούς. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας αρνήθηκε την υποβολή της συνηγόρου υπεράσπισης περί μη υπογραφής του Τεκμηρίου 3 από τον Εναγόμενο, υποστηρίζοντας ότι προτού παραχωρηθούν οι πιστωτικές διευκολύνσεις γίνεται έλεγχος των υπογραφών βάση των δειγμάτων που τηρούνται στην τράπεζα. Στην προκειμένη περίπτωση ο έλεγχος αυτός διενεργήθηκε από τον ίδιο τον μάρτυρα. Η μαρτυρία του κ. Χαϊλή γίνεται επίσης αποδεκτή. Τα όσα ανάφερε στο Δικαστήριο στα πλαίσια της ακροαματικής διαδικασίας αποτελούν γεγονότα που στην ουσία δεν αμφισβητήθηκαν ή προωθήθηκαν κατά την μαρτυρία των Μ.Ε.1 και Μ.Ε.2, όπως ούτε και στα δικόγραφα. Σε κάθε περίπτωση η μαρτυρία του κρίνεται σαφής και ειλικρινής. Στη βάση της μαρτυρίας που έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο εξάγονται ανάλογα ευρήματα. Ειδικότερα και χωρίς περιορισμό, τα ακόλουθα αποτελούν ευρήματα του Δικαστηρίου: Οι Ενάγοντες είναι εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και είναι εγγεγραμμένη στην Κύπρο με έδρα τη Λευκωσία. Ασκεί τραπεζικές εργασίες στην Κύπρο και στις 6.6.2005 με ειδικό ψήφισμα μετονομάστηκε σε Hellenic Bank Public Company Ltd. Με βάση τη Συμφωνία (βλέπε Τεκμήριο 2) οι Ενάγοντες παραχώρησαν στην εταιρεία Trokkoudes & Kyros Ltd πιστωτικές διευκολύνσεις, το ποσό και ο τύπος των οποίων θα υπόκειντο στην απόλυτη κρίση των Εναγόντων. Σύμφωνα με τους όρους της Συμφωνίας οι πιστωτικές διευκολύνσεις θα χρεώνονται με ετήσιο κυμαινόμενο επιτόκιο το οποίο θα συνίσταται από το ποσοστό επιτοκίου που ισούται με το Euribor 3 μηνών προσαυξημένο σε κάθε περίπτωση κατά 2,50%. Ο τόκος θα υπολογίζεται και θα είναι πληρωτέος την 30ην Ιουνίου και 31ην Δεκεμβρίου κάθε χρόνου οπότε και θα χρεώνεται στο υπόλοιπο του λογαριασμού και θα υπολογίζονται πάνω σε αυτό τόκοι και οποιαδήποτε άλλα δικαιώματα, προμήθειες και χρεώσεις με βάση τους όρους της Συμφωνίας. Στα πλαίσια της Συμφωνίας οι Ενάγοντες άνοιξαν στο όνομα της εταιρείας Trokkoudes & Kyros Ltd τον λογαριασμό με αρ. 119-01-380464-
- Την ίδια ημέρα, ήτοι στις 7.11.2008, η εταιρεία Trokkoudes & Kyros Plc υπέγραψε επιστολή ημερομηνίας 29.10.2008 ανειλημμένης υποχρέωσης προς τους Ενάγοντες (Τεκμήριο 3) αναφορικά με την παραχώρηση ορίου παρατραβήγματος ύψους €40,000 με επιτόκιο Euribor 3 μηνών πλέον περιθώριο εκ 2,50%. Στις 19.12.2008 η εταιρεία Trokkoudes & Kyros Ltd μετονομάστηκε σε Global Value Plc (βλέπε Τεκμήριο 1). Στις 25.6.2010 η εταιρεία Global Value Plc υπέγραψε επιστολή ημερομηνίας 24.6.2010 ανειλημμένης υποχρέωσης προς τους Ενάγοντες (Τεκμήριο 4) αναφορικά με την παραχώρηση ορίου παρατραβήγματος ύψους €50,000 και επιπρόσθετο όριο έκτακτης χρήσης εκ €7,500 με επιτόκιο Euribor 3 μηνών πλέον περιθώριο εκ 6%. Στις 2.8.2010 η εταιρεία Global Value Plc υπέγραψε επιστολή ανειλημμένης υποχρέωσης προς τους Ενάγοντες αναφορικά με την παραχώρηση προσωρινής αύξησης του ορίου παρατραβήγματος ύψους €20,000 με επιτόκιο Euribor 3 μηνών πλέον περιθώριο εκ 6% (Τεκμήριο 5). Αντίγραφα των επιστολών ανειλημμένης υποχρέωσης (Τεκμήρια 3, 4 και 5) παραδόθηκαν στον Εναγόμενο στις 7.11.2008, 25.6.2010 και 2.8.2010 αντίστοιχα. Δυνάμει Εγγράφου Εγγύησης ημερομηνίας 25.6.2010 (Τεκμήριο 7), ο Εναγόμενος εγγυήθηκε όλες τις υποχρεώσεις της εταιρείας Global Value Plc προς τους Ενάγοντες, τόσο τις παρούσες όσο και τις μελλοντικές, είτε αυτές κατέστησαν είτε ενδέχεται να καταστούν απαιτητές, μέχρι του ποσού των €110,000 πλέον τόκους, προμήθειες, επιβαρύνσεις και άλλα τραπεζικά δικαιώματα. Με επιστολή τους ημερομηνίας 30.9.2010 (Τεκμήριο 8), οι Ενάγοντες ενημέρωσαν τον Εναγόμενο ότι ενόψει του διορισμού παραλήπτη και διαχειριστή της εταιρείας Global Value Plc, έχει τερματιστεί η λειτουργία του πιο πάνω αναφερόμενου λογαριασμού και το χρέος της εταιρείας έχει καταστεί απαιτητό και πληρωτέο κατά την εν λόγω ημερομηνία. Επιπρόσθετα, ο Εναγόμενος ενημερώθηκε ότι το επιτόκιο του λογαριασμού αυξήθηκε σε 13% από 30.9.
- Με επιστολή τους ημερομηνίας 25.1.2011 (Τεκμήριο 9), οι Ενάγοντες αναφέρθηκαν στον τερματισμό της λειτουργίας του επίδικου λογαριασμού στις 30.9.2010 και ενημέρωσαν τον Εναγόμενο ότι το χρεωστικό υπόλοιπο του λογαριασμού ανερχόταν σε €80.085,57, καλώντας τον να προβεί σε εξόφληση του καθότι σε αντίθετη περίπτωση θα λαμβάνονταν δικαστικά μέτρα εναντίον του. Με επιστολή του ημερομηνίας 20.6.2011 (Τεκμήριο 6) ο κ XXXXX Ιακωβίδης ενημέρωσε τους Ενάγοντες ότι είχε διοριστεί εκκαθαριστής της εταιρείας Global Value Plc από τους μετόχους στις 6.6.2011, και ότι ο διορισμός του επικυρώθηκε ομόφωνα από τους πιστωτές της εταιρείας στη συνέλευση πιστωτών στις 10.6.
- Το Τεκμήριο 10 αποτυπώνει όλες τις καταχωρήσεις που έγιναν στον επίδικο λογαριασμό κατά την περίοδο από 2.11.2006 μέχρι 2.1.
- Οι αναδομημένες καταστάσεις λογαριασμού (Τεκμήριο 11) που ετοιμάστηκαν από την Μ.Ε. 2, αποτυπώνουν τις χρεωπιστώσεις του λογαριασμού ως τούτες προκύπτουν από το Τεκμήριο 10, με την εξαίρεση των ποσών που αφορούν σε τόκο, προμήθειες, study fees και έξοδα. Οι χρεωπιστώσεις μεταφέρθηκαν στο Τεκμήριο 11 χωρίς τόκο, ο οποίος υπολογίστηκε εκ νέου με βάση το εκάστοτε ισχύον επιτόκιο Εuribor 3 μηνών (βλέπε Τεκμήριο 12) πλέον περιθώριο ως περιέγραψε η Μ.Ε. 2 κατά την μαρτυρία της. Ο τόκος επί του Τεκμηρίου 11 υπολογίστηκε στο κεφάλαιο, χρησιμοποιώντας ως διαιρέτη τις 365 ημέρες, και παρουσιάζεται σε ξεχωριστή στήλη. Όπως είναι καλά γνωστό, στις πολιτικές υποθέσεις, η επιτυχία της αγωγής εξαρτάται από το εάν ο ενάγοντας θα παρουσιάσει επαρκή και αξιόπιστη μαρτυρία με την αναγκαία αποδεικτική βαρύτητα ώστε να ικανοποιήσει το βάρος απόδειξης, που είναι αυτό του ισοζυγίου των πιθανοτήτων. Το κριτήριο δεν είναι εάν η θέση ή εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος απόδειξης είναι η πιο πιθανή από εκείνη του αντιδίκου του αλλά κατά πόσον ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι. Αν ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης αποτύχει να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο, τότε θεωρείται ότι δεν το απέσεισε έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή από εκείνη του αντίδικου του (βλέπε μεταξύ άλλων Σοφοκλέους ν Κυριάκου
(2010)1 Α.Α.Δ. 665 και Μαρσέλ και Άλλων ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1 A.A.A. 1858, Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ ν. Παναγιώτου, ECLI:CY:AD:2018:A71, Πολιτική Εφεση 398/2011, απόφαση ημερομηνίας 12.2.2018 και Δίκαιο της Απόδειξης: Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές των Ηλιάδη και Σάντη στη σελίδα 196). Ως έχει ήδη σημειωθεί, η πλευρά του Εναγόμενου δεν έχει προσκομίσει μαρτυρία. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει μόνο μια εκδοχή αναφορικά με τα γεγονότα, εκτός εάν υπάρχουν εγγενείς δυσκολίες σε σχέση με τη μαρτυρία και την αξιοπιστία της, αυτό το οποίο εξετάζεται είναι κατά πόσον τα γεγονότα για τα οποία υπάρχει μαρτυρία είναι αρκετά για να αποδείξουν την υπόθεση στο αναγκαίο επίπεδο (βλέπε Barry Wynne v. David Costaki Mavronicola ως διαχειριστή της περιουσίας του Κωστάκη Δαυίδ Μαυρονικόλα
(2009)1 Α.Α.Δ. 1138). Με δεδομένες τις δικογραφημένες θέσεις των δυο πλευρών και λαμβάνοντας υπόψη την προσαχθείσα μαρτυρία και τις υποβολές που έγιναν στους μάρτυρες των Εναγόντων κατά την αντεξέτασή τους, κρίνω σκόπιμο να σημειώσω ότι η πλευρά του Εναγόμενου δεν αμφισβητεί:
(1)τη σύναψη έγκυρης συμφωνίας των Εναγόντων με την εταιρεία Global Value Plc για την παραχώρηση πιστωτικών διευκολύνσεων στην τελευταία ως πιστωτικές διευκολύνσεις,
(2)την παραχώρηση των ποσών που αναφέρονται στις επιστολές - Τεκμήρια 3, 4 και 5 - στην εταιρεία Global Value Plc,
(3)την εγγύηση των υποχρεώσεων της Global Value Plc από τον Εναγόμενο μέχρι του ποσού των €110,000 πλέον τόκους και έξοδα,
(4)την αποστολή της επιστολής τερματισμού ημερομηνίας 30.9.2010 και την παραλαβή της από τον Εναγόμενο (αμφισβητείται, βέβαια, ότι ο τερματισμός ήταν νόμιμος), και
(5)την ύπαρξη οφειλής της εταιρείας και κατ' επέκταση του Εναγόμενου ως εγγυητή έναντι των Εναγόντων (υποστηρίζεται, ωστόσο, ότι το ποσό που αξιώνεται από τους Ενάγοντες περιλαμβάνει παράνομες χρεώσεις). Επομένως, τα ζητήματα επί των οποίων καλείται να αποφανθεί το Δικαστήριο είναι τα εξής: Πρώτον, κατά πόσον ο τερματισμός της λειτουργίας του επίδικου λογαριασμού κατά την 30.9.2010 ήταν νόμιμος, και Δεύτερον, το ύψος του ποσού που οφείλει ο Εναγόμενος και δη κατά πόσον οι Ενάγοντες έχουν αποδείξει το ποσό που αξιώνουν ως είχαν υποχρέωση να πράξουν (βλέπε Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (Κύπρου) Λτδ v. Γ. Οικονόμου (πιο πάνω)). Σε σχέση με το ζήτημα του τερματισμού της Συμφωνίας σημειώνονται τα εξής: Στην παράγραφο 12 της Έκθεσης Υπεράσπισης ο Εναγόμενος προβάλλει ότι με επιστολές τους ημερομηνίας 30.9.2010 οι Ενάγοντες χωρίς καμία προειδοποίηση και εντελώς αυθαίρετα και παράλογα προχώρησαν στον τερματισμό όλων των δανείων και ορίων παρατραβήγματος προς την Univentures Group Plc, την Global Value Plc και τον ίδιο αναφέροντας ως λόγο τερματισμού τον διορισμό διαχειριστών στην εταιρεία Global Value Plc. Αντίστοιχες υποβολές τέθηκαν στις Μ.Ε. 1 και Μ.Ε. 2, με την μεν πρώτη να απαντά πως από τη στιγμή που είχε διοριστεί διαχειριστής της εταιρείας οι Ενάγοντες δεν μπορούσαν να διατηρήσουν το λογαριασμό σε ισχύ, και την δεύτερη να αναφέρει πως σύμφωνα με τις αναδομημένες καταστάσεις λογαριασμού (Τεκμήριο 11), κατά την ημερομηνία τερματισμού το χρεωστικό υπόλοιπο του λογαριασμού ήταν €70.794,
- Το δικαίωμα των Εναγόντων να τερματίσουν τη Συμφωνία (Τεκμήριο 2) προβλέπεται στον όρο 10 αυτής που προνοεί τα ακόλουθα: «
- Η Τράπεζα δικαιούται όποτε αποφασίσει και χωρίς προειδοποίηση προς τον πελάτη, να τερματίσει τη λειτουργία οποιουδήποτε λογαριασμού και/ή να καταστήσει απαιτητό οποιοδήποτε δάνειο και/ή πίστωση και/ή άλλη τραπεζική ή πιστωτική διευκόλυνση που δόθηκε ή θα δοθεί στο μέλλον προς τον πελάτη και να ζητήσει από τον πελάτη την πληρωμή όλων των ποσών τα οποία ο πελάτης οφείλει στην Τράπεζα συμπεριλαμβανομένου κεφαλαίου, τόκων, προμηθείων και οποιουδήποτε άλλου οφειλόμενου ποσού σε σχέση με οποιαδήποτε έξοδα χρεώσεις και δαπάνες». Ως επίσης αναφέρεται στις επιστολές ανειλημμένης υποχρέωσης που υπέγραψαν οι συμβαλλόμενοι (βλέπε Τεκμήρια 3, 4 και 5), «οι πιστωτικές διευκολύνσεις έχουν εγκριθεί για το σκοπό που αναφέρεται πιο πάνω και με τον όρο ότι οι λογαριασμοί σας λειτουργούν με τον τρόπο που ικανοποιεί απόλυτα την Τράπεζα. Παρακαλούμε σημειώστε ότι η Τράπεζα έχει το δικαίωμα όπως ανακαλέσει και/ή ακυρώσει και/ή τερματίσει τις πιο πάνω διευκολύνσεις ανά πάσα στιγμή κατά την απόλυτη κρίση της». Έχοντας υπόψη τον όρο 10 της Συμφωνίας όπως και τα όσα τυγχάνουν καταγραφής αμέσως πιο πάνω και δη τον πιο πάνω αναφερόμενο όρο ο οποίος έγινε αποδεκτός από την εταιρεία Global Value Plc, κρίνεται ότι ο τερματισμός της Συμφωνίας επαφίετο στην αποκλειστική ευχέρεια των Εναγόντων (βλέπε Frakapor Courrier Ltd κ.ά. ν. Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ, ECLI:CY:AD:2016:A286, Πολιτική Έφεση αρ. 9/2011, απόφαση ημερομηνίας 15.6.2016), οι οποίοι εξασκώντας το δικαίωμα που είχαν προέβηκαν σε νόμιμο τερματισμό της. Τερματίζοντας τη Συμφωνία, το χρέος κατέστη απαιτητό (βλέπε Καλλικάς ν. Ελληνική Τράπεζα Λτδ (πιο πάνω) και Lombard Natwest Ltd v. Λαζαρίδη
(1999)1 Α.Α.Δ. 1465). Με δεδομένη δε τη στοιχειοθέτηση της υποχρέωσης της εταιρείας Global Value Plc να καταβάλει το χρέος, γεννάται και η επάλληλη υποχρέωση του Εναγόμενου ως εγγυητή να αποπληρώσει το χρέος σύμφωνα πάντοτε με τα πλαίσια της εγγύησης του. Ερχόμενη στο ζήτημα της απόδειξης του ύψους του ποσού που οφείλει ο Εναγόμενος παρατηρούνται τα εξής: Η μοναδική μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου αναφορικά με το ύψος του οφειλόμενου ποσού είναι αυτή της Μ.Ε. 2. Υπενθυμίζεται ότι στη βάση των όσων η μάρτυρας κατέθεσε στο Δικαστήριο, το ποσό που αξιώνουν οι Ενάγοντες μειώνεται στο ποσό που προκύπτει από τις αναδομημένες καταστάσεις λογαριασμού που κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 11, το οποίο υπολογίστηκε αφού αφαιρέθηκαν όλες οι χρεώσεις προμηθειών, study fees και άλλα έξοδα και αφού λήφθηκε το επιτόκιο Euribor 3 μηνών (βλέπε Τεκμήριο 12) και το περιθώριο που προβλέπεται στη Συμφωνία εκ 2,50% και αργότερα 6% ως αναφέρεται στις επιστολές ανειλημμένης υποχρέωσης ημερομηνίας 24.6.2010 και 2.8.2010 (βλέπε Τεκμήρια 4 και 5). Όπως επίσης προκύπτει από τη μαρτυρία της Μ.Ε. 2, ο τόκος υπολογίζεται και χρεώνεται στο υπόλοιπο του λογαριασμού δυο φορές το χρόνο, ήτοι την 30ην Ιουνίου και 31ην Δεκεμβρίου κάθε έτους, οπότε και κεφαλαιοποιείται. Στη βάση των αναδομημένων καταστάσεων δεν χρεώνεται τόκος υπερημερίας. Επομένως, δεν τίθεται θέμα απόδειξης ζημιάς από την πλευρά των Εναγόντων ή παράβασης των προνοιών του περί Ελευθεροποίησης του Επιτοκίου και Συναφών Θεμάτων Νόμου Ν. 160(Ι)/1999ως προς τούτο, σύμφωνα με τις εισηγήσεις των συνηγόρων υπεράσπισης στην γραπτή τους αγόρευση. Όπως έχει ήδη σημειωθεί στη σελίδα 13 πιο πάνω, το Δικαστήριο έχει ικανοποιηθεί για την ορθή αποτύπωση των εγγραφών επί του Τεκμηρίου 11, με τρόπο ώστε εκείνο που παραμένει να αποφασιστεί είναι κατά πόσον:
(1)ο τόκος με τον οποίο χρεώθηκε ο λογαριασμός στο Τεκμήριο 11 εμπίπτει στις πρόνοιες της Συμφωνίας, και
(2)εάν ο τρόπος υπολογισμού του τόκου με τη χρήση διαιρέτη 365 ημερών είναι ορθός. Αναφορικά με το θέμα του τόκου σχετικός είναι ο όρος 3 της Συμφωνίας (Τεκμήριο 2) που έχει ως εξής: «
- Τα δάνεια και/ή πιστώσεις και/ή τραπεζικές διευκολύνσεις οιασδήποτε μορφής θα χρεώνονται: Α. Με ετήσιο κυμαινόμενο επιτόκιο που από τώρα και στο εξής θα αναφέρεται ως «το Σύνολο Επιτοκίου», το οποίο θα συνίσταται από το ποσοστό επιτοκίου που ισούται με το Euribor 3 μηνών προσαυξημένο σε κάθε περίπτωση κατά 2,50% η οποία προσαύξηση από τώρα και στο εξής θα αναφέρεται ως «Το Περιθώριο». Το Euribor ορίζεται ως το επιτόκιο δανεισμού σε Ευρώ στη διατραπεζική αγορά χρήματος όπως προσδιορίζεται από την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ομοσπονδία (Banking Federation of the European Union) και το Σύνδεσμο Οικονομικών Αγορών (ACI-The Financial Markets Association). To Euribor που θα ισχύει ανά πάσα στιγμή σε σχέση με την παρούσα συμφωνία θα είναι αυτό που θα έχει δημοσιευτεί δύο εργάσιμες μέρες προηγουμένως, στις 11.00 π.μ. ώρα Βρυξελλών, στην οθόνη οικονομικών ειδήσεων του πρακτορείου Reuters στη σελίδα Euribor= (ή σε οποιαδήποτε άλλη σελίδα του Πρακτορείου Reuters ή άλλης υπηρεσίας ή οργανισμού που η Τράπεζα τυχόν να καθορίσει γραπτώς ή με δημοσίευση στον ημερήσιο τύπο στο μέλλον). Νοείται ότι το Euribor δύναται να μεταβάλλεται επί καθημερινής βάσης κατά τον τρόπο που αναφέρεται ανωτέρω και το δυνητικά μεταβαλλόμενο ποσοστό θα χρησιμοποιείται από την Τράπεζα κατά τον υπολογισμό του Συνόλου Επιτοκίου επί καθημερινής βάσης. Με βάση τα πιο πάνω το επιτόκιο ανέρχετο κατά την ημερομηνία ετοιμασίας της παρούσας συμφωνίας (δηλαδή την 16/10/2008) σε: Euribor 3 μηνών 5,2350% Περιθώριο 2,5000% Σύνολο Επιτοκίου 7,7350% Για το σκοπό του υπολογισμού του τόκου θα λαμβάνεται υπόψη ο αριθμός των ημερών που έχει ο κάθε μήνας ξεχωριστά και θα χρησιμοποιείται ως διαιρέτης το εμπορικό έτος που αποτελείται από 360 μέρες. Ο τόκος υπολογίζεται και είναι πληρωτέος την 30ην Ιουνίου και την 31η Δεκεμβρίου κάθε χρόνου οπότε και θα χρεώνεται στο υπόλοιπο του λογαριασμού και θα υπολογίζονται πάνω σ' αυτό τόκοι και οποιαδήποτε άλλα δικαιώματα, προμήθειες και/ή χρεώσεις σύμφωνα με τους όρους της παρούσας συμφωνίας. Β. ................. Η Τράπεζα δικαιούται να μεταβάλλει οποτεδήποτε κατά την κρίση της, μέσα στα πλαίσια των νομισματικών και πιστωτικών κανονισμών που ισχύουν κάθε φορά, λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών της αγοράς, της αξίας του χρήματος και οποιωνδήποτε μεταβολών στην οικονομική κατάσταση του πελάτη, στην υφιστάμενη ή συμφωνημένη ευρύτερη συνεργασία της Τράπεζας με τον πελάτη, και οποιοδήποτε άλλο βάσιμο λόγο, τις προμήθειες, το Περιθώριο, τα τραπεζικά δικαιώματα , τον χρόνο καταβολής/χρέωσης του τόκου ή γενικά οποιαδήποτε άλλη αλλαγή και η αλλαγή αυτή θα είναι δεσμευτική για τον πελάτη που θα λαμβάνει γνώση με ανακοίνωση στον ημερήσιο τύπο ή ειδοποίηση ως προνοείται στην παράγραφο 16 της παρούσας συμφωνίας ή με τον προσφορότερο κατά την κρίση της Τράπεζας τρόπο και θα ισχύει από την ημερομηνία που θα καθορίζεται στην ανακοίνωση ή ειδοποίηση». Στην επιστολή ανειλημμένης υποχρέωσης ημερομηνίας 29.10.2008, την οποία υπέγραψε η εταιρεία Trokkoudes & Kyros Plc στις 7.11.2008 επίσης γίνεται αναφορά σε επιτόκιο Euribor 3 μηνών και περιθώριο 2,50%, ενώ στις επιστολές ημερομηνίας 24.6.2010 και 2.8.2010 γίνεται πρόνοια σε χρέωση του λογαριασμού με περιθώριο 6% (βλέπε Τεκμήρια 3, 4 και 5). Και οι δυο επιστολές υπογράφονται από την εταιρεία Global Value Plc, η οποία, ως αναφέρεται, αποδέχθηκε όλα όσα αναφέρονται σε αυτές. Στη βάση των πιο πάνω, και με δεδομένη την αποδοχή από μέρους της εταιρείας Global Value Plc (σημ.: ο Εναγόμενος έλαβε γνώση και των τριών επιστολών ανειλημμένης υποχρέωσης) του συγκεκριμένου όρου για χρέωση περιθωρίου εκ 6% ετησίως πλέον Euribor 3 μηνών, ο τρόπος με τον οποίο υπολογίστηκε ο τόκος με τον οποίο χρεώθηκε ο λογαριασμός στις αναδομημένες καταστάσεις λογαριασμού ήταν σύμφωνος με τους όρους της Συμφωνίας και των μετέπειτα τροποποιητικών συμφωνιών, και άρα ορθός. Σημειώνεται ότι το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 12 ως προς τις διακυμάνσεις του Euribor 3 μηνών από την 5.11.2008 μέχρι την 19.3.2019 δεν αμφισβητήθηκε με οποιοδήποτε τρόπο κατά την αντεξέταση της Μ.Ε.
- Σε σχέση με τον υπολογισμό του τόκου χρησιμοποιώντας ως διαιρέτη τις 365 ημέρες αντί τις 360 ως προνοείται στη Συμφωνία, οι συνήγοροι υπεράσπισης υποστήριξαν πως οι πρόνοιες της Συμφωνίας προσκρούουν στις διατάξεις του Ν. 160(Ι)/1999 και πως η χρήση διαιρέτη 360 ημερών αποτελεί καταχρηστική ρήτρα που οδηγεί σε παράνομες χρεώσεις. Σε σχέση με το θέμα αυτό, επισημαίνεται πως στο δικόγραφό του ο Εναγόμενος δεν εγείρει ζήτημα παρανομίας της Συμφωνίας. Σε κάθε περίπτωση, όμως, σημειώνεται ότι ο περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμος Ν. 93(Ι)/1996δεν τυγχάνει εφαρμογής στην υπό εξέταση υπόθεση αφού η εταιρεία Trokkoudes & Kyros Plc (η οποία και συμβλήθηκε με τους Ενάγοντες) δεν εμπίπτει στην έννοια του όρου «καταναλωτής» που αποδίδεται στο άρθρο 2 αυτού. Ο δε υπολογισμός του τόκου στις αναδομημένες καταστάσεις λογαριασμού έγινε με τη χρήση διαιρέτη 365 ημερών σύμφωνα με τα όσα υποδείχθηκαν στην υπόθεση Βογαζιάνος ν. Τράπεζας Κύπρου Λτδ
(2011)1 Α.Α.Δ 253, και ως εκ τούτου κρίνεται ορθός και νόμιμος. Συνεπώς, λαμβανομένων υπόψη των όσων αναφέρονται αμέσως πιο πάνω, κρίνεται ότι ο τόκος με τον οποίο χρεώθηκε ο λογαριασμός ως το Τεκμήριο 11 υπολογίστηκε ορθά, νόμιμα και εντός των πλαισίων της Συμφωνίας για παραχώρηση πιστωτικών διευκολύνσεων όπως και του Εγγράφου Εγγύησης (βλέπε Λαϊκή Τράπεζα Λτδ ν. Λάμπρος Χαριλάου κ.α.
(2009)1 Α.Α.Δ. 479). Ως εκ τούτου, οι Ενάγοντες έχουν αποδείξει ότι ο Εναγόμενος, υπό την ιδιότητα του ως εγγυητής της εταιρείας Global Value Plc, οφείλει σε αυτούς το ποσό των €144.150,90 πλέον τόκο προς 5,69% ετησίως επί του ποσού των €142.838,80 από 1.3.2019 μέχρι εξοφλήσεως, του τόκου κεφαλαιοποιημένου την 30ην Ιουνίου και 31ην Δεκεμβρίου έκαστου έτους. Σημειώνω ότι με βάση το περιεχόμενο των αναδομημένων καταστάσεων το πιο πάνω ποσό εμπίπτει στο όριο της εγγύησης που υπέγραψε ο Εναγόμενος. Αναφορικά με την Ανταπαίτηση παρατηρώ ότι τα ζητήματα που εγείρονται σε αυτήν και αφορούν στην κατ' ισχυρισμό ζημιά που υπέστηκε ο Εναγόμενος λόγω παράλογων και αυθαίρετων ενεργειών των Εναγόντων με αποτέλεσμα η Global Value Plc να οδηγηθεί σε κλείσιμο και ο ίδιος να απωλέσει την αξία του μετοχικού κεφαλαίου που κατείχε στην εν λόγω εταιρεία δεν προωθήθηκαν με οποιοδήποτε τρόπο κατά την ακροαματική διαδικασία. Ούτε υποβολές τέθηκαν στους μάρτυρες των Εναγόντων αναφορικά με το ζήτημα, ούτε προσκομίστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία από την πλευρά του Εναγόμενου επί τούτου. Παρομοίως, η ανταπαίτηση δεν προωθήθηκε κατά το στάδιο των αγορεύσεων και ως εκ τούτου θα πρέπει να απορριφθεί. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αγωγή επιτυγχάνει και εκδίδεται απόφαση υπέρ των Εναγόντων και εναντίον του Εναγομένου για το ποσό των €144.150,90 πλέον τόκο προς 5,69% ετησίως επί του ποσού των €142.838,80 από 1.3.2019 μέχρι εξοφλήσεως, του τόκου κεφαλαιοποιημένου την 30ην Ιουνίου και 31ην Δεκεμβρίου έκαστου έτους, πλέον έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η ανταπαίτηση του Εναγόμενου απορρίπτεται. Ενόψει συνεκδίκασης της απαίτησης και της ανταπαίτησης και της μη πρόκλησης οποιωνδήποτε περαιτέρω εξόδων από την ύπαρξη και εκκρεμότητα της ανταπαίτησης, κρίνω ορθό όπως μην προβώ σε οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα σε σχέση με την ανταπαίτηση. (Υπ.)........................................ Γ. Πετάση - Κορφιώτη, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής [1] Το σχετικό απόσπασμα από την πρώτη σελίδα του Τεκμηρίου 11 έχει ως ακολούθως: Value Date Debit Amount Credit Amount Balance 10/11/2008 0.00 13,000.00 17,718.48 0/11/2008 186.16 0.00 17,532.32 10/11/2008 400.00 0.00 17,132.32 10/11/2008 415.00 0.00 16,717.32 10/11/2008 700.00 0.00 16,017.32 10/11/2008 730.00 0.00 15,287.32 10/11/2008 734.00 0.00 14,553.32 10/11/2008 759.87 0.00 13,793.45 10/11/2008 900.00 0.00 12,893.45 10/11/2008 900.00 0.00 11,993.45 10/11/2008 906.00 0.00 11,087.45 10/11/2008 13,000.00 0.00 14,912.55 10/11/2008 13,000.00 0.00 1,912.555 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο