Progressive Insurance Co Ltd ν. S. Kaniklides (Cyprus) Ltd κ.α., Αριθμός Αγωγής: 4783/2010, 23/10/2019

(1)/2000 (Υποχρεωτική Ασφάλιση για ευθύνη Έναντι Τρίτου) δεν μπορούν να εγείρουν την παρούσα αγωγή και/ή οιαδήποτε αγωγή εναντίον των Εναγομένων 1 για τους λόγους που ισχυρίζονται πρίν την έκδοση απόφασης στις υποθέσεις 1830/10 και 4514/10 και/ή οιονδήποτε τυχόν ισχυριζόμενο αγώγιμο δικαίωμα των Εναγόντων εναντίον των Εναγομένων 1, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Ν.96

(1)/2000 δύναται να επικαλεστούν και/ή εγείρουν και/ή διεκδικήσουν οι Ενάγοντες εφόσον εκδοθεί απόφαση στις υποθέσεις 1830/10 και 4514/10 και εφόσον οι Ενάγοντες υποχρεωθούν να καταβάλουν ένεκα αυτής και των προνοιών του Ν.96

(1)/2000 οιονδήποτε ποσό. 2. Οι Εναγόμενοι 1 εγείρουν δεύτερη προδικαστική ένσταση και ισχυρίζονται ότι κατά τον χρόνο έγερσης της αγωγής από τους Ενάγοντες καμία απόφαση δεν υπήρχε εναντίον τους και/ή των Εναγομένων για τις υποθέσεις 1830/10 και 4514/10 και κανένα ποσό δεν υποχρεώθηκαν να καταβάλουν οι Ενάγοντες για να μπορούν να το επανακτήσουν σύμφωνα με τις πρόνοιες του Ν.96

(1)/2000 και/ή των όρων του ασφαλιστηρίου εγείροντας την παρούσα αγωγή και/ή η παρούσα αγωγή είναι καταχρηστική και/ή πρόωρη και/ή άνευ αντικειμένου και/ή παράνομη. Τηρουμένων των ως άνω, οι Εναγόμενοι 1, με βάση ουσιαστικά τα ίδια γεγονότα, ισχυρίζονται ότι διαφορετική θα πρέπει να είναι η ερμηνεία της συμφωνίας ασφάλισης και ότι ο Εναγόμενος 2 καλύπτετο. Με βάση δε, το ότι το εν λόγω όχημα καλύπτετο με περιεκτική κάλυψη, οι Εναγόμενοι 1 ανταπαιτούν το ποσό των €33,998.- για τις ζημιές και τα έξοδα τα οποία υπέστησαν ως αυτές αναγράφονται στην εκτίμηση ημερομηνίας 10.11.2008 και/ή ένεκα των ζημιών του οχήματος XXXXX75 στο τροχαίο ατύχημα ημερομηνίας 8.7.2008 ήταν ασύμφορο να επιδιορθωθεί και/ή είχε καταστραφεί ολοσχερώς. Στη δική τους ερμηνεία επιμένουν με την Απάντηση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση οι Ενάγοντες. Από την πλευρά του, ο Εναγόμενος 2 εγείρει αφενός ανάλογη με τους Εναγόμενους 1 προδικαστική ένσταση και αφετέρου ισχυρίζεται ότι, ως εργοδοτούμενος των Εναγομένων 1, διανομέας των προϊόντων τους, οδηγούσε όχημα. Ουδέποτε του γνωστοποιήθηκε οποιοδήποτε ασφαλιστήριο ή συμφωνία ασφάλισης, κάτι το οποίο ήταν στην αποκλειστική ευθύνη της Εναγόμενης

1. Κατά τα λοιπά, υιοθετεί την υπεράσπιση των Εναγομένων
2. Με την Απάντηση τους, οι Ενάγοντες απορρίπτουν τους ισχυρισμούς του Εναγόμενου
3. Ο Εναγόμενος 2, με ειδοποίηση του προς Συνεναγόμενο, ημερομηνίας 20.6.2013 αξιοί δήλωση και/ή απόφαση του Δικαστηρίου εναντίον του Εναγόμενου 1 ότι ο Εναγόμενος 2 δικαιούται σε αποζημίωση και/ή συνεισφορά από τους Εναγόμενους 1 σχετικά με οποιαδήποτε ποσά ήθελε τυχόν κληθεί να καταβάλει στους Ενάγοντες. Πέραν του περιορισμού της αξίωσης των Εναγόντων στην ως άνω δηλωτική απόφαση, κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, δηλώθηκαν, στις 20.2.2019, τα εξής αναφορικά με την Ανταπαίτηση. «Έχουμε συμφωνήσει ότι η ζημιά που υπέστη το όχημα με αριθμό εγγραφής XXXXX75, κατά το επίδικο στην αγωγή ατύχημα, ανέρχεται σε €13,
4. Έχουμε επίσης συμφωνήσει και δηλώνουμε ότι στην περίπτωση που αποφασιστεί στο πλαίσιο της αγωγής ότι το όχημα με αριθμούς εγγραφής XXXXX75, καλύπτετο συμβατικά από περιεκτική ασφαλιστική κάλυψη από την Ενάγουσα Εταιρεία, σε σχέση με το επίδικο ατύχημα, οι Εναγόμενοι 1 θα δικαιούνται απόφαση στην ανταπαίτησή τους, εναντίον των Εναγόντων, για το ως άνω ποσό των €13,000- , πλέον νόμιμο τόκο από σήμερα μέχρι εξόφλησης». Με αυτά τα δεδομένα, αναπόφευκτα θα με απασχολήσουν πρώτα οι εγειρόμενες ενστάσεις αναφορικά με το πρόωρο της αγωγής και του μη δικαιώματος σε δηλωτικές αποφάσεις. Θα πρέπει να λεχθεί ότι δεν υφίσταται οποιαδήποτε απόφαση στη βάση των αναφερομένων αγωγών. Κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων, έχει τεθεί από τους Εναγόμενους επιχειρηματολογία για το πότε το Δικαστήριο θα πρέπει να ασκεί τη διακριτική του ευχέρεια να εκδίδει δηλωτικές αποφάσεις καθώς επίσης για το ότι η αναζήτηση αυτή στην παρούσα υπόθεση είναι πρόωρη. Κάτι τέτοιο, φυσικά, θα ίσχυε και σε σχέση με την Ειδοποίηση Συνεναγομένου που ο Εναγόμενος 2 έδωσε στους Εναγόμενους 1, αφού, ουσιαστικά, το ίδιο ζητείται, στη βάση ασφαλώς που ισχυρίζεται ο Εναγόμενος
5. Όμως, δεν είναι άνευ σημασίας ο περιορισμός της αξίωσης των Εναγόντων, επί του προκειμένου. Με το διάβημά τους αυτό, οι Ενάγοντες έχουν εγκαταλείψει τα θέματα που αφορούν άλλες διαδικασίες και περιορίστηκαν στην ερμηνεία της μεταξύ των και των Εναγομένων 1 συμφωνίας. Είναι αυτό αντικανονικό, με βάση την εξέλιξη των πραγμάτων στην παρούσα υπόθεση; Η απάντηση, κατά την άποψη μου θα πρέπει να είναι αρνητική. Και εξηγώ. Μοναδικό επίδικο θέμα, ως προκύπτει, παραμένει η ερμηνεία συγκεκριμένου όρου του ασφαλιστηρίου. Όπως έχουν εξελιχθεί τα θέματα στην παρούσα, με την υπεράσπιση και ανταπαίτηση, καθίσταται εμφανές ότι το ως άνω ζήτημα δεν είναι θεωρητικό ή υποθετικό. Εδώ προκύπτει η ουσιαστική άρνηση της ισχυριζόμενης από τους Ενάγοντες ερμηνείας, με τοποθέτηση ισχυρισμού αντίθετης ερμηνείας, η οποία μάλιστα θα καθορίσει το αποτέλεσμα της Ανταπαίτησης. Επομένως, ως έχουν εξελιχθεί τα θέματα, καθίσταται απαραίτητη η ενασχόληση του Δικαστηρίου με το ζήτημα, με πιθανά αποτελέσματα είτε την ικανοποίηση της αξίωσης και, κατά συνέπεια, την απόρριψη της Ανταπαίτησης, είτε την μη ικανοποίηση της αξίωσης και, κατά συνέπεια, την έκδοση απόφασης στην Ανταπαίτηση. Επομένως, προχωρώ με την εξέταση της ουσίας της υπόθεσης. Όπως έχω αναφέρει, το μοναδικό θέμα που παραμένει επίδικο είναι η ερμηνεία του συγκεκριμένου όρου. Κι αυτό γιατί τα ουσιαστικά, πρωτογενή γεγονότα, δεν αμφισβητούνται. Από την πλευρά των Εναγόντων, κατέθεσαν δύο μάρτυρες ενώ από την πλευρά των Εναγομένων 1 μία μάρτυρας. Ο Εναγόμενος 2 δεν κάλεσε επιπρόσθετη μαρτυρία. Προς το σκοπό παράθεσης του πραγματικού υποβάθρου, κρίνω ορθό να τεθεί αυτούσιο μέρος της μαρτυρίας της XXXXX Χατζηανδρέου (ΜΕ1). Μέσω γραπτής της δήλωσης, η ΜΕ1 ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής:
6. «Η Ενάγουσα είναι Εταιρεία περιορισμένης ευθύνης δεόντως εγγεγραμμένη στην Κύπρο με έδρα την Λευκωσία. Παρουσιάζω Τεκμήριον το Πιστοποιητικό Εγγραφής της Εταιρείας.
7. Η Ενάγουσα από το έτος 1991 και μέχρι σήμερα ασκεί ασφαλιστικές εργασίες στον γενικό κλάδο που περιλαμβάνει και την ασφάλιση Μηχανοκινήτων Οχημάτων σύμφωνα με τον Νόμο 96(Ι)/
9. Έχω στη κατοχή μου τον φάκελο που αφορά το Ασφαλιστήριο Οχημάτων αρ. XXXXX19-00 που περιλαμβάνει επίσης έγγραφα που θα καταθέσω Τεκμήρια και αφορούν την παρούσα αγωγή.
10. Η Εναγομένη 1 υπέβαλε στην Ενάγουσα γραπτή πρόταση για ασφάλιση κατ' ακολουθίαν της οποίας αφού έγινε αποδεκτή από την Ενάγουσα, η Ενάγουσα εξέδωσε και παρέδωσε στην Εναγομένη 1 το πρωτότυπο του υπ' αρ. XXXXX19-00 ασφαλιστηρίου συμβολαίου με επισυνημμένο τον Πίνακα του ασφαλιστηρίου συμβολαίου για την περίοδο από 1 / 1 /2008 -31/12/2008 και με το οποίο ασφαλίζοντο 14 αυτοκίνητα της Εναγομένης 1 με περιεκτική κάλυψη περιλαμβανόμενου και του υπ' αρ. XXXXX75 αυτοκινήτου μάρκας IVECO VAN. Παρουσιάζω: · Τεκμήριον, την γραπτή πρόταση για ασφάλιση που η Εναγομένη 1 υπέβαλε στην Ενάγουσα. · Τεκμήριον, αντίγραφο του πιο πάνω αναφερομένου Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου με επισυνημμένο το αντίγραφο του Πίνακα του Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου τα πρωτότυπα των οποίων παρεδόθησαν στην Εναγομένη
11. Όπως προβλεπόταν στο Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο, το Ασφαλιστήριο περιλάμβανε το Βιβλιάριο, τον Πίνακα, το Πιστοποιητικό Ασφάλισης και την Πρόταση τα οποία μαζί αποτελούσαν την σύμβαση ασφάλισης.
12. Για το κάθε αυτοκίνητο που ασφαλίσθηκε και περιλαμβάνετο στον Πίνακα του Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου, εξεδόθη και παρεδόθη στους Εναγομένους 1 ξεχωριστό Πιστοποιητικό Ασφάλισης για το κάθε ένα αυτοκίνητο. Στην Εναγομένη 1 παραδόθηκαν τα πρωτότυπα των πιστοποιητικών ασφάλισης στα οποία περιλαμβάνετο και το πιστοποιητικό ασφάλισης για το αυτοκίνητο υπ' αρ. εγγραφής XXXXX75 στο οποίο αναφέρετο ο αριθμός του Ασφαλιστηρίου. Αντίγραφο του εν λόγω πιστοποιητικού ασφάλισης παρουσιάζω Τεκμήριον. Με το πιστοποιητικό ασφάλισης πιστοποιείτο ότι το ασφαλιστήριο στο οποίο το πιστοποιητικό αναφέρετο, είχε εκδοθεί σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλισης Ευθύνης Έναντι Τρίτου) Νόμου του 2000 ή οποιουδήποτε νόμου που τον τροποποιεί ή τον αντικαθιστά.
13. Η Εναγόμενη 1 πριν της υποβολής της γραπτής πρότασης για ασφάλιση, με έγγραφο της ημερ. 12/ 12/2007 που απηύθυνε στην Ενάγουσα ζητούσε προσφορά από την Ενάγουσα για την ασφάλιση 20 οχημάτων της που περιέλαβεν αναλυτικά στο υπό ημερ. 12/12/2007 έγγραφον. Με το υπό ημερ. 12/12/2007 έγγραφον της, η Εναγομένη 1 ζητούσε προσφορά για περιεκτική ασφάλιση των οχημάτων που περιέγραφε εκτός από το αυτοκίνητο Opel Corsa για το οποίο ζητούσε προσφορά για την έναντι τρίτου ασφαλιστική κάλυψη και εδήλωνε ότι όλοι οι οδηγοί ήσαν άνω των 25 ετών εκτός από τον οδηγό του Mercedes που ήτο ηλικίας 22 χρόνων. Η προσφορά την οποίαν η Εναγομένη 1 ζητούσε για τα εν λόγω οχήματα ήτο για την περίοδο από 1/1/2008 μέχρι 31/12/
14. Παρουσιάζω Τεκμήριον το υπό ημερ. 12 / 12/2007 Έγγραφον.
15. Η Ενάγουσα με έγγραφο της ημερ. 28/12/07 που απηύθυνε στην Εναγομένη 1, υπέβαλε την προσφορά της που ίσχυε για 30 μέρες. Παρουσιάζω Τεκμήριον την υπό ημερ. 28/12/07 προσφορά που η Ενάγουσα υπέβαλε προς την Εναγομένη
17. Η Εναγομένη 1 στις 8/7/08 υπέβαλε στην Ενάγουσα Έντυπο Απαιτήσεων ζημιάς αυτοκινήτου με το οποίο εδήλωσε ότι ο XXXXX Τσαγγάρης στις 8/7/08 οδηγώντας το υπ' αρ. εγγραφής XXXXX75 αυτοκίνητο IVECO ενεπλάκη με το υπ' αρ. XXXXX44 όχημα σε δυστύχημα που επεσυνέβη στη διασταύρωση της οδού Μάρκου Μπότσαρη με την οδό Αγ. Ιλαρίωνος και ότι τραυματίσθηκε ο XXXXX Αναστασίου και προκλήθηκαν ζημιές στο αυτοκίνητο XXXXX
18. Τεκμήριον παρουσιάζω το Έντυπο Απαιτήσεων ζημιάς αυτοκινήτου ημερ. 8/7/
20. Ο XXXXX Τσαγγάρης στις 8/7/08 που ενεπλάκη στο δυστύχημα ήταν υπάλληλος της Εναγομένης 1 και οδηγούσε το υπ' αρ. εγγραφής XXXXX75 αυτοκίνητο ως υπάλληλος της Εναγομένης 1, με την εντολή και εξουσιοδότηση της.
21. Ο XXXXX Τσαγγάρης- Εναγόμενος 2, κατά τον χρόνο του δυστυχήματος στις 8/7/2008, κατά παράβαση των όρων του Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου, δεν κατείχε άδεια οδήγησης 2 χρόνων για να οδηγεί το υπ' αρ. εγγραφής XXXXX75 μηχανοκίνητο όχημα που αναφέρετο στον Πίνακα του Ασφαλιστηρίου συμβολαίου.
22. Σύμφωνα με ρητό όρο του Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου περιλαμβάνετο μεταξύ άλλων, πρόνοια ότι το υπ' αρ. εγγραφής XXXXX75 μηχανοκίνητο όχημα που αναφέρετο στον Πίνακα του Ασφαλιστηρίου, δεν θα οδηγείτο από οποιονδήποτε πρόσωπο το οποίον: (ΙΙ) Είναι κάτοχος άδειας μαθητευόμενου οδηγού. (ΙΙ) Δεν ήταν κάτοχος άδειας οδηγού για περίοδο 2 ετών εκτός από άδειας μαθητευόμενου οδηγού.
23. Το υπ' αρ. εγγραφής XXXXX75 όχημα που ασφαλίσθηκε ήτο κατηγορίας Γ (C) και ο Εναγόμενος 2 απέκτησε άδεια να οδηγεί κατηγορίας Γ (C) όχημα στις 11/12/2006, και έτσι κατά τον χρόνο του δυστυχήματος στις 8/7/08 δεν ήταν κάτοχος άδειας οδήγησης του υπ' αρ. εγγραφής XXXXX75 οχήματος για περίοδο 2 ετών που ήταν προϋπόθεση σύμφωνα με το Ασφαλιστήριο συμβόλαιο για να δικαιούνται οι Εναγόμενοι 1 και 2 να απαιτούν να καλυφθούν ασφαλιστικά». Η ΜΕ1 κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου τα Τεκμήρια 1-
24. Ο XXXXX Παρασκευά (ΜΕ2) του Τμήματος Οδικών Μεταφορών κατέθεσε τα Τεκμήρια 18 και 19 που δείχνουν, ως είναι παραδεχτό, ότι το όχημα με αριθμό εγγραφής εμπίπτει στην κατηγορία Γ1 και ότι ο Εναγόμενος 2 απέκτησε τέτοια άδεια στις 11.12.2006, ενώ για οχήματα κατηγορίας Β, Β1 κατείχε άδεια από 5.12.
25. Η XXXXX Κανικλίδου (ΜΥ1 για Εναγόμενους 1) κατέθεσε επίσης μέσω γραπτής της δήλωσης (Έγγραφο Β'). Επί των πρωτογενών γεγονότων, οι ισχυρισμοί της δεν διαφέρουν ουσιαστικά από αυτούς των Εναγόντων. Η παρούσα υπόθεση, η οποία είναι αστική υπόθεση, κρίνεται επί του ισοζυγίου των πιθανοτήτων και ένας μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς (Αγαπίου v. Παναγιώτου

(1988)1 ΑΑΔ 263, Γενικός Εισαγγελέας v. Μανώλη

(1995)1 ΑΑΔ 207). Μετά από τη σκιαγράφηση των δικογραφημένων θέσεων και της μαρτυρίας, θεωρώ σκόπιμο να επισημάνω ότι το σύνολο της μαρτυρίας έχει μελετηθεί με προσοχή από το Δικαστήριο στο πλαίσιο της μελέτης της υπόθεσης και έκδοσης της απόφασής του. Το ίδιο, ασφαλώς, ισχύει και με τις τελικές αγορεύσεις των συνηγόρων, το περιεχόμενο των οποίων δεν θεωρώ ότι θα εξυπηρετούσε να επαναλάβω. Όπου κρίνεται σκόπιμο, γίνεται αναφορά κατωτέρω. Είχα την ευκαιρία, κατά την ακροαματική διαδικασία, να παρακολουθήσω όλους τους μάρτυρες στη ζωντανή τους παρουσία ενώ κατέθεταν ενώπιον του Δικαστηρίου. Είχα περαιτέρω την ευκαιρία, όπως ανέφερα και πιο πάνω, να μελετήσω με προσοχή το σύνολο της προσκομισθείσας μαρτυρίας, συμπεριλαμβανομένων των Τεκμηρίων που κατατέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου. Ως έχω εξηγήσει, επί των γεγονότων δεν προκύπτουν διαφορές. Άλλωστε και οι τρεις μάρτυρες, επί των λεγομένων τους, δεν αμφισβητούνται. Ως προς τη θέση τους για την ερμηνεία που θα πρέπει να δοθεί, σαφώς και δεν μπορεί να είναι αποδεκτή τέτοια μαρτυρία αφού αυτό αποτελεί το ζητούμενο για το Δικαστήριο να αποφασίσει. Επί των αναφορών τους επί γεγονότων, όλοι οι μάρτυρες κρίνονται αξιόπιστοι. Είναι λοιπόν δεδομένο ότι ο Εναγόμενος 2, κατά την ημερομηνία του ατυχήματος, ήτοι την 8.7.2008, ήταν άνω των 25 ετών. Κατείχε δε, άδεια οδήγησης για οχήματα κατηγορίας Β/Β1 από 5.12.2002 και για οχήματα κατηγορίας Γ/Γ1 από 11.12.2006. Το ασφαλιστήριο XXXXX19-00 κάλυπτε το όχημα XXXXX75 με περιεκτική κάλυψη. Η ρήτρα 91 του ασφαλιστηρίου (Τεκμήριο 3), προνοούσε ότι ανεξάρτητα από ότι τυχόν αναφέρονται περί του αντιθέτου στο συμβόλαιο τούτο, το ασφαλισμένο όχημα δεν θα οδηγείται από οποιοδήποτε πρόσωπο το οποίο (

1. i)είναι ηλικίας κάτω των 25 ετών, (
2. ii)είναι κάτοχος άδειας μαθητευόμενου οδηγού, (iii) δεν είναι κάτοχος άδειας οδηγού για περίοδο δύο ετών εκτός από άδεια μαθητευόμενου οδηγού, (
3. iv)είναι ηλικίας πέραν των 70 ετών. Η εν λόγω ρήτρα τιτλοφορείται «Μαθητευόμενοι και/ή άπειροι και/ή νεαροί και/ή ηλικιωμένοι οδηγοί». Το πιστοποιητικό ασφάλισης του εν λόγω οχήματος (Τεκμήριο 4) αναφέρει ότι δικαιούται να το οδηγεί οποιοδήποτε πρόσωπο εκτός του ασφαλισμένου, που οδηγεί με την εντολή ή εξουσιοδότηση του προσώπου προς όφελος του οποίου εκδόθηκε το ασφαλιστήριο νοουμένου ότι το πρόσωπο που οδηγεί κατέχει άδεια οδήγησης που να του επιτρέπει να οδηγεί το Μηχανοκίνητο Όχημα. Άφθονη είναι η νομολογία επί του θέματος της ερμηνείας εγγράφων και συμφωνιών. Όπως αναφέρεται στην υπόθεση GLORY WORLDWIDE HOLDINGS LTD v. ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΟΜΟΝΟΙΑ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΑΥΤΟΥ ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΟΥ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΑΙ/Η ΜΕΛΟΥΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΔΕΟΝΤΩΣ ΕΞΟΥΣΙΟΔΟΤΗΜΕΝΟΥ, Πολ. Έφεση 57/2009, ημερ. 18.7.2012: «Σύμφωνα με τις καθιερωμένες αρχές, η ερμηνεία ενός εγγράφου είναι θέμα νομικό και γίνεται από το Δικαστήριο, το οποίο περιορίζεται στους όρους της συμφωνίας, μέσα από την οποία αναζητεί την πρόθεση των μερών. Το ερμηνευτικό έργο του δεν επεκτείνεται σε εξωγενείς παράγοντες και υποθέσεις. Κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. (βλ. Λάμπρου v. Παράσχου κ.α.

(1993)1 ΑΑΔ 397 και Οικονόμου κ.α. v. Ττοφινή κ.α.

(1993)1 ΑΑΔ 436)». Στην υπόθεση Νίκος Λίλης v. Παρασκευούλας Ξενή

(2009)1 ΑΑΔ 217 αναφέρεται ότι: «Κάθε όρος μιας σύμβασης δεν θα πρέπει να διαβάζεται απομονωμένος από το όλο πνεύμα της συμφωνίας και της πρόθεσης των συμβαλλομένων. Η ερμηνεία που δίδεται σε μία σύμβαση πρέπει να είναι λογική και να οδηγεί στην πραγμάτωση του σκοπού και της πρόθεσης των συμβαλλομένων, όπως αυτή συνάγεται από το κείμενο εξεταζόμενο ως ένα σύνολο, χωρίς να απομονώνεται οποιαδήποτε φράση». Όμοιες αρχές αναλύθηκαν και στην υπόθεση Γιολάντα Χατζησωτηρίου v. Κυπριακές Αερογραμμές Δημόσια Εταιρεία Λτδ, Πολ. Έφεση 257/2008 ημερομηνίας 14.7.2011 στην οποία παρατίθεται και το κάτωθι απόσπασμα από την υπόθεση Θεολόγου κ.α. v. Κτηματικής Εταιρείας Νέμεσις Λτδ

(1998)1 ΑΑΔ 407: «. συνεχής είναι η τάση προς εναρμόνιση των αρχών ερμηνείας των συμβάσεων με τα κρατούντα στην καθημερινή ζωή. Το κριτήριο είναι η έννοια την οποία μεταδίδει το κείμενο της συμφωνίας στο μέσο λογικό άνθρωπο. Για το σκοπό αυτό μπορεί να εμπλουτισθεί η γνώση με την αποκάλυψη του υπόβαθρου της συμφωνίας, εξαιρουμένων πάντοτε των διαπραγματεύσεων, καθώς και μονομερών δηλώσεων και υποκειμενικών προθέσεων των συμβαλλομένων». Τέλος, στην υπόθεση MARKETREDS FINANCE LTD v. ΑΝΔΡΕΑ ΠΕΡΔΙΚΟΥ κ.α.

(2006)1 ΑΑΔ 1042 αναφέρθηκαν τα εξής: «Έχει νομολογιακά καθιερωθεί ότι όταν μια συμφωνία έχει διατυπωθεί εγγράφως, εξωγενής μαρτυρία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή για να αντικρούσει, τροποποιήσει, αφαιρέσει ή να προσθέσει στο περιεχόμενο των όρων του εγγράφου. Κατ' εξαίρεση, στο γενικό κανόνα εξωγενής μαρτυρία μπορεί να επιτραπεί κάτω από συγκεκριμένες εξαιρέσεις, όπως π.χ. για να αποδείξει την εγκυρότητα μιας συμφωνίας (Μαύρου v. Θεοδώρου

(1984)1 C.L.R. 635), την πραγματική φύση της συναλλαγής (Kypio (I.T.H.) Company v. Kassapi

(1980)2 J.S.C. 259) και τη διφορούμενη ιδιότητα των συμβαλλομένων (Λοϊζίδου v. Γεωργίου

(1973)9 J.S.C. 1219)». Ο ευπαίδευτος συνήγορος για τους Εναγόμενους 1, παρέπεμψε το Δικαστήριο στην υπόθεση ΚΟΣΜΟΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΛΤΔ ECLI:CY:AD:2019:A32, Πολ.Έφ. 34/2013, ημερομηνίας 4.2.2019 στην οποία αναφέρθηκαν τα εξής: Είναι νομολογιακά γνωστό ότι η ερμηνεία των όρων επαφίεται στην κρίση του Δικαστηρίου και είναι μια άσκηση με αμιγώς νομικό χαρακτήρα. Στην υπόθεση Liberty Life Insurance Ltd ν. Άντρης Μιχαήλ κ.α. Πολ. Έφεση 88/10 ημ. 8/3/15 αναφέρθησαν τα εξής ως προς την ερμηνεία συμφωνίας: «Υπάρχει δε, συναφώς, πάντοτε κατά νου ότι μια γραπτή συμφωνία περιέχει τα συμφωνηθέντα μεταξύ των συμβαλλομένων μερών κατά το χρόνο σύναψής της· αντανακλούν την κοινή πρόθεσή τους αναφορικά με το αντικείμενό της. Όταν, στη συνέχεια, κατά την εκτέλεση της συμφωνίας, προκύψει διαφορά ως προς τη σημασία κάποιων όρων της, κριτής αυτής είναι ο ουδέτερος αναγνώστης του κειμένου της. Εφόσον δε η διαφορά αχθεί ενώπιον δικαστηρίου, το ρόλο αυτό αναλαμβάνει να διεκπεραιώσει ο αρμόδιος για την εκδίκαση της υπόθεσης δικαστής, εφαρμόζοντας καθιερωμένους κανόνες ερμηνείας εγγράφων συμφωνιών. 0 συνήθης κανόνας, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει και σε συμπέρασμα ότι, στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει, στους επίδικους όρους μιας συμφωνίας, οποιαδήποτε ασάφεια ή δυσκολία στην αντίληψη της σημασίας τους, συνίσταται στην απόδοση σ' αυτούς της συνήθους λεξικολογικής σημασίας, δηλαδή της σημασίας την οποία αυτοί φέρουν όταν χρησιμοποιούνται στην καθομιλουμένη, (βλ. Χ.Π.Θ. Αλεξάνδρου Λτδ ν. Συμβ. Αποχετεύσεων Λ/σίας

(1999)1 Α.Α.Δ. 630· Pell Frischmann Cons. Ltd ν. Δημοκρατίας

(2001)1 Α.Α.Δ. 33· Χαραλάμπους ν. Αχιλλέως κ.ά.

(2001)1 Α.Α.Δ. 1058 και Maison Jenny Ltd ν. Krashias Footwear Industry Ltd

(2002)1 Α.Α.Δ. 1156)». Εις δε την υπόθεση Αλεξάνδρου v. Eurolife Ltd

(2006)1 ΑΑΔ 242 λέχθηκε ότι: «Έχοντας τα πιο πάνω υπόψη αλλά και το ότι το επίδικο ασφαλιστήριο συμβόλαιο αφορά ασφάλιση προσωπικών ατυχημάτων, το λιγότερο που μπορούμε να πούμε είναι ότι, παρά τη φαινομενική της γενικότητα, η πρόνοια για την εξαίρεση είναι ασαφής. Στο σύγγραμμα Ivamy, General Principles of Insurance Law, 2η έκδοση στη σελ. 225, αναφέρεται ότι επειδή οι εξαιρέσεις εισάγονται στο συμβόλαιο κυρίως για να απαλλάξουν τους ασφαλιστές από ευθύνη για απώλεια, που κατά τα άλλα θα καλυπτόταν από το ασφαλιστήριο, αυτές ερμηνεύονται εναντίον των ασφαλιστών με τη μεγαλύτερη αυστηρότητα. Είναι, όπως αναφέρεται, καθήκον των ασφαλιστών να εξαιρούν την ευθύνη τους με καθαρές και σαφείς πρόνοιες. Αν εδώ πρόθεση ήταν να εξαιρούνται τέτοιες περιπτώσεις, έστω κι αν προέρχονταν από ατύχημα και τραυματισμό, τούτο θα αναμενόταν να προνοείται σαφώς». Είναι γεγονός ότι ο συγκεκριμένος όρος στο ασφαλιστήριο, ο οποίος ενσωματώνεται στη μεταξύ των Εναγόντων και Εναγομένων 1 συμφωνία με τη ρήτρα 91, δεν είναι ιδιαίτερα σαφής και επιδέχεται διαφορετικών ερμηνειών. Αφενός, θα μπορούσε να λεχθεί ότι η αναφορά σε άδεια οδήγησης αναφέρεται σε άδεια οδήγησης για οποιαδήποτε κατηγορία οχημάτων. Αφετέρου, θα μπορούσε να λεχθεί ότι άδεια οδήγησης σημαίνει άδεια για τη συγκεκριμένη κατηγορία οχήματος, αφού μη ύπαρξη άδειας οδήγησης συγκεκριμένης κατηγορίας οχήματος σημαίνει ακριβώς αυτό. Ο όρος, σύμφωνα με τις ως άνω νομολογιακές αρχές, δεν πρέπει να απομονώνεται και θα πρέπει να ερμηνεύεται με βάση τη γενική συμφωνία και το πνεύμα αυτής καθώς επίσης την πρόθεση των μερών. Η δε ερμηνεία πρέπει να είναι λογική και να είναι συμβατή με την έννοια που μεταδίδει το κείμενο στον μέσο λογικό άνθρωπο. Η ρήτρα 91 τιτλοφορείται «Μαθητευόμενοι και/ή άπειροι και/ή νεαροί και/ή ηλικιωμένοι οδηγοί». Από αυτό συνάγεται ότι επιζητείται να αποκλειστούν οι ως άνω κατηγορίες οδηγών. Αυτό συνάδει με την αναζήτηση του να είναι ο οδηγός άνω των 25 ετών και να είναι κάτοχος άδειας οδηγού για περίοδο δύο ετών. Πρόσωπο που κατέχει άδεια οδηγού για οχήματα κατηγορίας Β/Β1 είναι κάτοχος άδειας οδηγού. Αν πρόθεση των μερών ήταν να προνοείται κατοχή άδειας οδηγού για συγκεκριμένης κατηγορίας όχημα, τότε τα μέρη θα μπορούσαν και θα έπρεπε να προνοούσαν ακριβώς αυτό, λέγοντας ότι θα πρέπει ο οδηγός να είναι κάτοχος άδειας οδηγού της κατηγορίας στην οποία εμπίπτει το εκάστοτε όχημα. Σ' αυτό άλλωστε συνηγορεί και το λεκτικό στο πιστοποιητικό ασφάλισης του υπό κρίση οχήματος (Τεκμήριο 4), το οποίο επίσης αποτελεί μέρος της μεταξύ των μερών συμφωνίας, στο οποίο η προϋπόθεση που τίθεται, στον όρο 6, είναι το πρόσωπο που οδηγεί να κατέχει άδεια οδήγησης που να του επιτρέπει να οδηγεί το Μηχανοκίνητο Όχημα. Επομένως, συνάγεται ότι η πρόθεση των μερών ήταν να παρέχεται κάλυψη για όχημα όταν αυτός που οδηγεί είναι κάτοχος άδειας οδηγού για τη συγκεκριμένη κατηγορία οχήματος και να είναι έμπειρος οδηγός, ήτοι να είναι άνω των 25 ετών και να είναι κάτοχος άδειας οδηγού για δύο χρόνια. Στην περίπτωση μας αυτό εφαρμόζεται με το ότι ο Εναγόμενος 2 ήταν, κατά την 8.7.2008, άνω των 25 ετών, ήταν κάτοχος άδειας οδηγού από 5.12.2002 (για οχήματα κατηγορίας Β/Β1) και ήταν κάτοχος άδειας που του επέτρεπε να οδηγεί το συγκεκριμένο μηχανοκίνητο όχημα με αριθμό εγγραφής KQJ475, κατηγορίας Γ/Γ1 (από 11.12.2006). Σ' αυτό άλλωστε παραπέμπει η κοινή λογική ενός μέσου λογικού ανθρώπου, ο οποίος όταν αναφέρεται σε κατοχή άδειας οδηγού δεν εξετάζει διαφοροποίηση σε κατηγορίες οχημάτων, χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερη αναφορά σε κάτι τέτοιο. Είμαι της άποψης ότι αν οι Ενάγοντες είχαν κάτι διαφορετικό υπόψη τους κατά τη σύναψη της συμφωνίας, θα έπρεπε να είναι πιο σαφής στο λεκτικό της συγκεκριμένης εξαίρεσης. Με βάση τα ως άνω, καθίσταται εμφανές ότι ο Εναγόμενος 2, κατά τον ουσιώδη χρόνο του ατυχήματος καλύπτετο ασφαλιστικά με βάση τους όρους του Ασφαλιστηρίου Συμβολαίου με αρ. XXXXX19-00 να οδηγεί το όχημα με αρ. εγγραφής XXXXX75, το οποίο καλυπτόταν με περιεκτική κάλυψη. Συνεπεία τούτου, οι Ενάγοντες δεν μπορούν να πετύχουν στην αξίωσή τους για τη συγκεκριμένη δηλωτική απόφαση. Αντιθέτως, η Ανταπαίτηση θα έχει επιτυχή κατάληξη, ως η δήλωση των μερών. Κατ' ακολουθίαν των πιο πάνω, και για τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω, η παρούσα αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Εναγομένων 1 και 2 και εναντίον των Εναγόντων ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Στην ανταπαίτηση, εκδίδεται απόφαση υπέρ των Εναγομένων 1 και εναντίον των Εναγόντων για το ποσό των €13,000.- με νόμιμο τόκο επ' αυτού από 20.2.2019 μέχρι εξόφλησης πλέον τα έξοδα της ανταπαίτησης, ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Τα κοινά έξοδα απαίτησης και ανταπαίτησης, μία φορά να υπολογιστούν. (Υπ.) ............ Μ. Αμπίζας, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /ΑΚ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο