G.V. EUROFRIGO LTD ν. TRUST INTERNATIONAL INSURANCE COMPANY (CYPRUS) LTD, Αρ. Αγωγής: 6274/12, 22/11/2019

(1999)2 ΑΑΔ 498, 501) και ως περιέχοντα παραδεκτή κατά το δίκαιο μαρτυρία (βλ. κατ' αναλογίαν, Χριστοδούλου άλλως Ρόπας και Άλλων ν Δημοκρατίας (Αρ 2)

(2000)2 ΑΑΔ 628, 640). Για στοιχειοθέτηση της αξίωσης, οι ενάγοντες παρουσίασαν τη μαρτυρία των XXXXX Βουνιώτη (ΜΕ1), XXXXX Μιχαηλίδη (ΜΕ2), XXXXX Γιαννουρή (ΜΕ3), XXXXX Λαζαρίδη (ΜΕ4) και XXXXX Ψαρά (ΜΕ5), ενώ οι εναγόμενοι, προς επίρρωση της υπεράσπισης, τη μαρτυρία των XXXXX Χρυσάνθου (ΜΥ1), XXXXX Παπαχριστοδούλου (ΜΥ2) και XXXXX Θεοδοσίου (ΜΥ3). Οι αναφορές των μαρτύρων και άπαντα τα κατατεθέντα τεκμήρια αξιολογήθηκαν πλήρως, έστω και αν δεν επιλέχθηκε να αποτυπωθούν ρητώς στο κείμενο της ετυμηγορίας (βλ. κατ' αναλογίαν, Al Watani και Άλλων v Παπαδόπουλου

(2000)1(Γ) ΑΑΔ 1924, 1936-1937), μη χρειαζούμενης τής καταγραφής και επανάληψης τού περιεχομένου τους, εκτός μιας περίληψης, για πρακτικούς πρωτίστως λόγους (βλ. κατ' αναλογίαν, G&K Exclusive Fashions Ltd v Παπαδόπουλου και Άλλων

(2001)1(Α) ΑΑΔ 88, 92, Paphos Stone C Estates v Ζαβρού και Άλλου

(1998)1(Γ) ΑΑΔ 1854, 1859). Ό,τι καθηκόντως επράχθη είναι ο προσδιορισμός των επιδίκων υπό το φως της δικογραφίας, η συνάρθρωση τους με τη μαρτυρία και η κατάληξη σε ευρήματα (βλ. κατ' αναλογίαν, Λεοντίου ν Καραγιώργη, ΠΕ 189/12, ημ. 12.7.18, Cyprus Investment & Securities Corporation Ltd v Παύλου και Άλλου, ΠΕ 240/10, ημ. 20.12.17, Βασιλείου και Άλλων ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 12/15, ημ. 4.7.17, Λάρκου ν Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Κοντέας

(2001)1(Β) ΑΑΔ 1399, 1406). Οι περικοπές στην παρούσα μεταφέρθηκαν ανεπάφως από τα πρακτικά, τις γραπτές αγορεύσεις και τη δικογραφία. Οι XXXXX Μιχαηλίδης (ΜΕ2), XXXXX Γιαννουρής (ΜΕ3), XXXXX Λαζαρίδης (ΜΕ4), XXXXX Ψαράς (ΜΕ5), XXXXX Χρυσάνθου (ΜΥ1), XXXXX Παπαχριστοδούλου (ΜΥ2) και XXXXX Θεοδοσίου (ΜΥ3), έδωσαν μαρτυρία (φερόμενα) ως πραγματογνώμονες για πλείστα όσα θέματα φαίνεται να ενέπιπταν εντός της ειδικότητας τους (βλ. κατ' αναλογίαν, Σάββα ν Α/φοί Κουρίδη Λτδ, ΠΕ 74/12, ημ. 26.2.18, Νικολάου ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 162/14, ημ. 2.5.17, Αντωνίου ν Αστυνομίας

(2008)2 ΑΑΔ 766, 785-787). Συνοψίζω τη μαρτυρία των μαρτύρων. Ο XXXXX Βουνιώτης (ΜΕ1), ως ένας εκ των διευθυντών των εναγόντων, κατέθεσε περί της συνομολόγησης του ασφαλιστηρίου συμβολαίου και για όσα οδήγησαν κατά την άποψη του στην πρόκληση των επίδικων ζημιών. Ο XXXXX Μιχαηλίδης (ΜΕ2), κατέθεσε ως ειδικός περί μετεωρολογικών θεμάτων, εξηγώντας εκθέσεις που ετοίμασε σχετικώς (βλ. Έγγραφα Γ και Δ). Ο XXXXX Γιαννουρής (ΜΕ3), πολιτικός μηχανικός, επεξήγησε τα αποτελέσματα εξετάσεων που διενήργησε, τα οποία αποτύπωσε και διασαφήνισε σε τεχνική έκθεση (βλ. Τεκμήριο 9). Ο XXXXX Λαζαρίδης (ΜΕ4), ως ένας εκ των διευθυντών της εταιρείας Εμπορικά Ψυγεία Βόρειος Πόλος Λτδ (ή Vorios Polos Ltd) και ως ασχολούμενος επαγγελματικώς με μελέτες, εγκαταστάσεις, συντηρήσεις και τη δημιουργία ψυκτικών θαλάμων, είπε για αξιολόγηση στην οποία προέβη για τον ψυκτικό θάλαμο, διασαφηνίζοντας επί τούτω και συναφή έκθεση του (βλ. Τεκμήριο 10). Ο XXXXX Ψαράς (ΜΕ5), ψυκτικός αρχιτεχνίτης, τοποθετήθηκε επί των προτασσόμενων από τους ενάγοντες ζημιών και στο κόστος αντικατάστασης και εγκατάστασης νέων ψυκτικών θαλάμων. Ο XXXXX Χρυσάνθου (ΜΥ1), πολιτικός μηχανικός εργοδοτούμενος στην EN Manos (Cyprus) Ltd, κατέθεσε ως εκτιμητής ζημιών για θέματα που αφορούν στην αγωγή, αναπτύσσοντας γραπτή έκθεση που έκανε (βλ. Τεκμήριο 46). Η XXXXX Παπαχριστοδούλου (ΜΥ2), Μετεωρολογικός Λειτουργός Α' στο Τμήμα Μετεωρολογίας (στο Υπουργείο Γεωργίας), παρέσχε μαρτυρία επί κλιματολογικών δεδομένων, με επικέντρωση στις βροχοπτώσεις στην περιοχή ενδιαφέροντος κατά τους χρόνους που σχετίζονται προς την αγωγή. Ο XXXXX Θεοδοσίου (ΜΥ3), ως ειδικός για θέματα εκτίμησης και διαχείρισης ζημιών (περιλαμβανομένων των αιτιών αυτών) που εμπίπτουν ή φέρονται να εμπίπτουν στην κάλυψη ασφαλιστηρίων συμβολαίων για όλα τα είδη κινδύνων, ανέλυσε εκθέσεις που ετοιμάστηκαν από την EN Manos (Cyprus) Ltd, της οποίας τυγχάνει Διευθύνων Σύμβουλος (βλ. Τεκμήρια 46 και 50). Στις επιμελείς και ικανές αγορεύσεις τους, οι ευπαίδευτοι δικηγόροι επιχειρηματολόγησαν πως η μαρτυρία και οι εφαρμοζόμενες νομικές αρχές δεν μπορούν παρά να οδηγήσουν σε αποδοχή των αντίστοιχων θέσεων τους. Διεξήλθα τη γραπτή και προφορική μαρτυρία - και τις αγορεύσεις. Μέσα στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης - θέτουσα εκ των πραγμάτων το Δικαστήριο σε πλεονεκτική θέση στο να βλέπει και αξιολογεί τους μάρτυρες, με όλα τα ευεργετήματα που τούτο ενέχει (βλ. κατ' αναλογίαν, Μελή ν Κωνσταντίνου και Άλλων, ΠΕ 2/13, ημ. 13.3.19) - παρακολούθησα και άκουσα με την ίδια προσοχή και υπομονή τους μάρτυρες που κατέθεσαν. Έθεσα ως δείκτη, μεταξύ άλλων, το διαδικαστικό στάδιο από το οποίο ανέκυψε η μαρτυρία, την πηγή και κύρος της γνώσης των μαρτύρων, το όποιο προσωπικό τους συμφέρον ή προκατάληψη, τις ευκαιρίες τους για να αντιληφθούν τα διαδραματιζόμενα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν για να θυμούνται ή για να πιστεύουν αυτά περί των οποίων κατέθεταν, τη σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων τους, τις όποιες υπερβολές, ανακολουθίες ή αντιφάσεις τους σε αντιπαραβολή με τις μικροαντιφάσεις, τις τυχόν προηγούμενες γραπτές ή προφορικές ασυνεπείς ή αντιφατικές τους δηλώσεις, τη φιλαλήθεια τους και τον τρόπο αφήγησης των γεγονότων, το φυσικό ή αφύσικο των αντιδράσεων τους και τη γενικότερη ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν ενώ έδιναν μαρτυρία. Ήμουν προσεκτικός στο να μην αποδώσω υπέρμετρο βάρος στα εξωτερικά γνωρίσματα της μαρτυριακής τους διαγωγής μια και τούτο ενέχει επικινδυνότητα (βλ. κατ' αναλογίαν, Νικολάου ν Παπαϊωάννου

(2011)1(Γ) ΑΑΔ 1797, 1806), αφού δεν είναι σπάνιο κάποιοι μάρτυρες να είναι ιδιαζόντως ικανοί στο να φανερώνουν μια τελείως διαφορετική εικόνα από εκείνη που πραγματικώς τους χαρακτηρίζει (βλ. κατ' αναλογίαν, Χριστοφή ν Ζαχαριάδη

(2002)1(Α) ΑΑΔ 401, 406), μα και γιατί κάποιες συμπεριφορές στο εδώλιο μπορεί να ορμώνται από πλειάδα αιτιών και όχι πάντα από διάθεση ψεύδους ή παραπλάνησης (βλ. κατ' αναλογίαν, Χρίστου ν Ηροδότου και Άλλων

(2008)1(Α) ΑΑΔ 676, 685). Σταθμίζοντας τη μαρτυρία τελούσα σε εγρήγορση μήπως και συμπλέξω απαραδέκτως την αξιοπιστία με το εφαρμοζόμενο βάρος και επίπεδο απόδειξης (βλ. κατ' αναλογίαν, Λεριός ν Αλεξίου και Άλλου

(2000)1(Β) ΑΑΔ 1195, 1205, Αθανασίου και Άλλου ν Κουνούνη

(1997)1(Β) ΑΑΔ 614, 636-642). Για τους πραγματογνώμονες μάρτυρες δεν θεώρησα τη μαρτυριακή τους συμπεριφορά στο εδώλιο τόσον σημαντική όσον άλλων μαρτύρων και τούτο από σαφείς υποδείξεις της νομολογίας (βλ. κατ' αναλογίαν, Genzyme Corporation v Kayat Trading Limited, ΠΕ 199/14, ημ. 25.5.18 και Αθηνής ν Δημοκρατίας

(1990)2 ΑΑΔ 41, 62-65). Αυτό δεν σημαίνει πως αξιολόγησα τη μαρτυρία των ειδικών αυτών εκτός των καθιερωμένων αρχών ή ότι τους αντιμετώπισα διαφορετικώς από τους υπόλοιπους μάρτυρες, μια και τούτο θα ήταν κατ' αρχήν κατακριτέο (βλ. κατ' αναλογίαν, Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους ν Κονναρή

(2011)1(Γ) ΑΑΔ 2298, 2309-2310 και Ψάλτης ν Αστυνομίας

(2001)2 ΑΑΔ 113, 119). Αναμφιβόλως η σοβαρότητα και υπευθυνότητα με την οποία οι μάρτυρες που κατέθεσαν ως πραγματογνώμονες είδαν το έργο τους, συνέθεσε στοιχείο αξιολόγησης τους (βλ. κατ' αναλογίαν, Μιτσιγιώργη και Άλλος ν Αδελφών Γαλάζη (Ομόρρυθμης Εταιρείας)

(1997)1(Γ) ΑΑΔ 1811, 1814). Αποτιμώντας τη μαρτυρία δεν περιορίστηκα στην ατομική εκτίμηση τής αξιοπιστίας των μαρτύρων (βλ. κατ' αναλογίαν, Ρ ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 253/17, ημ. 28.2.19, Rana και Άλλου ν Δημοκρατίας

(2004)2 ΑΑΔ 489, 500), αλλά συσχέτισα και αντιπαρέβαλα τη μαρτυρία αυτή και με το σύνολο της υπόλοιπης μαρτυρίας (βλ. κατ' αναλογίαν, Γερολέμου ν Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και Άλλου, Ποιν. Έφ. 486/12, ημ. 10.9.19, Ιορδάνους ν Αστυνομίας, Ποιν. Έφ. 152/14, ημ. 19.4.18, Φώτσιου ν Ηροδότου

(2010)1(Β) ΑΑΔ 1172, 1175). Εφόδιο αξιολόγησης αποτέλεσε και η δικαστική τριβή, εμπειρία και γνώση για την ανθρώπινη προσωπικότητα, γνώμονες που προσδίδουν στο Δικαστήριο δυνατότητα κρίσης (ανθρώπινη πάντοτε), για εύρεση της αλήθειας (βλ. κατ' αναλογίαν, Καραολή ν Ραδιοφωνικού Ιδρύματος Κύπρου και Άλλων, ΠΕ 418/11, ημ. 15.2.18, C&A Pelekanos Associates Limited v Πελεκάνου

(1999)1(Β) ΑΑΔ 1273, 1280-1281). Κατά το σκεπτικό αποφάσεων όπως η ΛΚ ν Δημοκρατίας

(2011)2 ΑΑΔ 547, 554, Pal και Άλλων v Δημοκρατίας

(2010)2 ΑΑΔ 551, 590-591 και Τάκη ν Δημοκρατίας

(2009)2 ΑΑΔ 599, 609, πραγματεύθηκα την κάθε παράλειψη αντεξέτασης (που δεν δικαιολογήθηκε επαρκώς ή και καθόλου) - πέραν από δυνητικώς δεικτική αποδοχής της μαρτυρίας τού αφορώντος μάρτυρα επί της όποιας κρίσιμης πτυχής, με εξαίρεση (στην κανονική πορεία των πραγμάτων), τους πραγματογνώμονες μάρτυρες (βλ. κατ' αναλογίαν, Μιχαηλίδου και Άλλου ν Societe Generale Bank - Cyprus Limited, Ποιν. Έφ. 233/16, ημ. 10.9.18) - και ως δηλωτική αλληλοαναίρεσης στην προώθηση των θέσεων τού αντεξετάζοντος, ή και ως αποδυναμωτική τούτων, ζυγιάζοντας την εκάστοτε παράβλεψη αναλόγως της σοβαρότητας της, με το απόσταγμα της ζύμωσης αυτής να αντανακλάται στα δικαστικά ευρήματα και συμπεράσματα (βλ. κατ' αναλογίαν, Περσιάνη ν Γενικού Εισαγγελέα, ΠΕ 194/12, ημ. 20.3.18, Στέλιος Σάββα και Υιοί Λτδ ν Medcon Constructions Limited, ΠΕ 53/13, ημ. 20.3.18, Σκάρος ν Χριστοδούλου και Άλλου

(1998)1(Α) ΑΑΔ 291, 296-298). Ως θα αναλύσω εκτενέστερα - με τους μάρτυρες που κατέθεσαν ως πραγματογνώμονες να τους δέχομαι ως τέτοιους - οι XXXXX Ψαράς (ΜΕ5), XXXXX Χρυσάνθου (ΜΥ1), XXXXX Παπαχριστοδούλου (ΜΥ2) και XXXXX Θεοδοσίου (ΜΥ3), μου προξένησαν καλή εντύπωση ως μάρτυρες καθότι ήσαν σταθεροί, ορθολογικοί, συνεπείς και αταλάντευτοι κατά την αντεξέταση (ή μέρος αυτής) - ασχέτως αν η αποδεικτική βαρύτητα των λεχθέντων τους (διαφορετική ως μπορεί να είναι για τον κάθε μάρτυρα), μπορεί να υστερεί (ή να μην αρκεί), για την απόσειση/ικανοποίηση του όποιου βάρους/επιπέδου απόδειξης ή γενικότερα για την αποδοχή οποιουδήποτε ισχυρισμού, θέσης ή εκδοχής (βλ. κατ' αναλογίαν, Κίμωνος ως Εκκαθαριστή της Blue Seal Shoes Ltd v Χρ. Ιωάννου & Υιοί (Υποδήματα) Λτδ, ΠΕ 66/13, ημ. 4.11.19, Ευσταθίου ν Μιχαήλ και Άλλης, ΠΕ 269/12, ημ. 23.7.19, Θεοχαρίδης ν Ιωάννου και Άλλων

(2012)1(Β) ΑΑΔ 1311, 1319-1322) - σε αντίθεση με τους XXXXX Βουνιώτη (ΜΕ1), XXXXX Μιχαηλίδη (ΜΕ2), XXXXX Γιαννουρή (ΜΕ3) και XXXXX Λαζαρίδη (ΜΕ4), οι οποίοι ήσαν (μεταξύ άλλων), αντιφατικοί, ασυνεχείς, γενικοί, αόριστοι και κλονισθέντες κατά την αντεξέταση (σε διαφορετικές διαβαθμίσεις ο καθένας). Εξηγώ. Ο XXXXX Βουνιώτης (ΜΕ1), περιορίστηκε στην περιγραφή γεγονότων, για πλείστα των οποίων δεν είχε πρωτογενή γνώση, ή και στη μεταφορά εικόνων από την επίδικη σκηνή για τις οποίες δεν κατείχε την πραγματογνωμοσύνη είτε για την απόδοση είτε για τον προσδιορισμό συγκεκριμένων αιτίων ή και αιτιατών για το συμβάν. Ήταν καθαρό σε όλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του πως επιδίωξη του ήταν η πάση θυσία ένταξη των κατάλληλων εκείνων παρουσιαζόμενων ως γεγονότων (δήθεν) για να ευθυγραμμιστούν τούτα με άλλη ουσιώδη μαρτυρία που υπήρχε στα χέρια των εναγόντων έτσι ώστε να πετύχει η αξίωση. Εκεί που ήταν κάπως σαφής ο μάρτυς, ήταν στο ότι (μέχρι την ημέρα που κατέθετε), οι κατ' ισχυρισμόν προκληθείσες ζημιές δεν είχαν επιδιορθωθεί από τους ενάγοντες ούτε και πληρώθηκε (κατ' ακολουθίαν) κάποιο ποσό προς αυτούς για επιδιόρθωση, θέση που μπορεί να αποτιμηθεί και ως δήλωση εναντίον του συμφέροντος του μάρτυρα με προέκταση στα αντίστοιχα συμφέροντα των εναγόντων (βλ. κατ' αναλογίαν, Ευθυμίου ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 191/16, ημ. 6.11.18). Απορρίπτω τη μαρτυρία του XXXXX Βουνιώτη (ΜΕ1). Ο XXXXX Μιχαηλίδης (ΜΕ2) - του οποίου το βιογραφικό είναι εντυπωσιακό - επιχείρησε (και κατά την κυρίως εξέταση) να αναλύσει τον όρο καταιγίδα λέγοντας (με παραπομπή σε συγκεκριμένο σύγγραμμα) πως ως καταιγίδα προσδιορίζεται «. [γ]ενικά, μία τοπική καταιγίδα, που πάντοτε παράγεται από το σύννεφο σωρειτομελανίας και συνοδεύεται πάντοτε από αστραπή και βροντή, συνήθως με ισχυρές ριπές ανέμου, έντονη βροχή, και κάποτε με χαλάζι .» (η υπογράμμιση είναι του μάρτυρα). Ο ορισμός αυτός αποτελεί μετάφραση τού αγγλικού κειμένου (στο οποίο παρέπεμψε ο μάρτυς), σύμφωνα με τον οποίο «. καταιγίδα (thunderstorm).» ορίζεται ως «. [i]n general, a local storm, invariably produced by a cumulonimbus cloud and always accompanied by lightning and thunder, usually with strong gusts of wind, heave rain, and sometimes with hail». Ο μάρτυς αιτιολόγησε την εξειδίκευση της αναφοράς «. πάντοτε από αστραπή.» ισχυριζόμενος ότι η αντίληψη από μετεωρολογικό παρατηρητή μιας αστραπής αποτελεί σοβαρό κριτήριο για την καταγραφή του φαινομένου ως καταιγίδας και πως η εκδήλωση ηλεκτρικής εκκένωσης μεταξύ νεφών ή μεταξύ νέφους και εδάφους (που οδηγεί στην εμφάνιση της λάμψης που καταγράφεται ως αστραπή), με τη βροντή που δημιουργείται εξαιτίας της ηλεκτρικής εκκένωσης, να οφείλεται στην απότομη διαστολή του ατμοσφαιρικού αέρα λόγω υπερθέρμανσης κατά τρόπο ώστε η βροντή να είναι δυνατόν να ακουστεί σε κάποια απόσταση, μολονότι σε «. μεγαλύτερη απόσταση δυνατό να μην ακουστεί .». Στην αντεξέταση, ο μάρτυς μ' όλο που προέταξε κατά την κυρίως εξέταση τον ορισμό της καταιγίδας ως συνοδευόμενης πάντοτε από αστραπή και βροντή, επέλεξε να αναδείξει ως μοναδική μεταβλητή για σταχυολόγηση του εν λόγω φυσικού φαινομένου στην κατηγορία της καταιγίδας την αστραπή και όχι την αστραπή και τη βροντή μαζί για να συγκεκριμενοποιήσει μετά από εύστοχη ερώτηση του κ. Κορφιώτη (για το αν «. πέρα από την αστραπή, θα πρέπει να υπάρχει και βροντή;»), πως οπωσδήποτε δημιουργείται βροντή ασχέτως εάν τούτη ακούγεται ή όχι. Ο μάρτυς, καίτοι φάνηκε εν τέλει ότι κατατάσσει στην ίδια κατηγορία σημασίας την αστραπή και τη βροντή ως συστατικά στοιχεία της καταιγίδας (κατά την ερμηνευτική που προέταξε με αναφορά σε συγγράμματα), δεν το έπραξε αυτό με σαφήνεια ευθύς εξαρχής, παρά μόνον μετά την περί ης ο λόγος αντεξεταστική ερώτηση του κ. Κορφιώτη. Όταν ο μάρτυς ερωτήθηκε εάν κατείχε «. κάποιο στοιχείο, που να δείχνει ότι εκεί στο εργοστάσιο το επίδικο, υπήρχε και στις 2 ημερομηνίες αστραπή και βροντή .», τούτος απάντησε θετικώς παραπέμποντας στις εκθέσεις που συνέταξε/Έγγραφα Γ και Δ και στους εκεί συναπτόμενους χάρτες οι οποίοι δείχνουν, ως είπε, την πορεία των αστραπών κατά τους κρίσιμους χρόνους «. όπως αυτές κινήθηκαν από δυτικά προς αναλυτικά και η έννοια του σαρωτικού όπως αναφέραμε και προηγουμένως, έχει ακριβώς αυτήν την έννοια, ότι πέρασαν από τη μια άκρια της Κύπρου ως την άλλη .». Ο μάρτυς όμως δεν απάντησε το τεθέν ερώτημα. Μάλλον απέφυγε να το πράξει, με τον κ. Κορφιώτη να επανέρχεται και - κατά τρόπο δίκαιο προς τον μάρτυρα - να τον ερωτά ξανά για το αν υπήρχε κατ' ουσίαν αστραπή και βροντή κατά τους επίδικους χρόνους σε «. εκείνη την περιοχή και συγκεκριμένα το εργοστάσιο το επίδικο. Έχετε κάποιο στοιχείο, ότι εκεί υπήρχε βροντή και αστραπή;», με τον μάρτυρα να λέγει (και πάλι με τρόπο δεικτικό απροθυμίας να απαντήσει καθαρώς και απλώς), πως στην «. Κύπρο υπάρχουν μόνο οι μετεωρολογικοί σταθμοί, οι οποίοι καταγράφω μέσα στην έκθεση, όπου υπάρχουν παρατηρητές 24 ώρες. Μόνο εκεί μπορεί να ξέρει κάποιος αν υπήρχε .», για να αποσαφηνίσει καταληκτικώς μετά από διευκρινιστική ερώτηση που τέθηκε από το Δικαστήριο ότι - σε αντίθεση με την προγενέστερη αναφορά του μάρτυρα πως η ύπαρξη αστραπών και βροντών μπορεί να διαπιστωθεί μόνον διά των παρατηρητών στους μετεωρολογικούς σταθμούς - για να «. δει κάποιος την αστραπή, πρέπει να είναι εκεί παρούσα. Στο συγκεκριμένο σημείο αυτό, δεν είναι δυνατόν, όχι δεν μπορεί .». Αλλού στη μαρτυρία του, ο μάρτυς είπε ότι δεν θεωρούσε τις τιμές βροχής κατά τους επίμαχους χρόνους ως «. πολύ ψηλές . για τα συγκεκριμένα γεγονότα αυτά» (απαντώντας σε αντίστοιχη ερώτηση με τη χρήση παρόμοιων όρων στην αντεξέταση), για να μεταβάλει ύστερα την απάντηση του στο ότι οι τιμές βροχόπτωσης στις οποίες αναφερόταν «. δεν είναι ψηλές. Θα τις κατάτασσα σαν μέτριες .». Σε τελευταία ανάλυση, ο μάρτυς μόλο που είπε πως δεν μπορούσε να αποκλείσει την πιθανότητα καταιγίδας στην επίδικη περιοχή αφού «. οι καταιγίδες ήταν παγκύπρια .», δεν μπορούσε συν τω χρόνω να επιβεβαιώσει ότι υπήρχε καταιγίδα στον επίδικο χώρο κάτι που μπορούσε να γίνει «. μόνο αν ήταν κάποιος τη συγκεκριμένη στιγμή εκεί». Απορρίπτω τη μαρτυρία του XXXXX Μιχαηλίδη (ΜΕ2). Ο XXXXX Γιαννουρής (ΜΕ3), παρέθεσε τη μαρτυρία του αναλύοντας και την τεχνική του έκθεση/Τεκμήριο

1. Προσέθεσε κατά την κυρίως εξέταση πως δεν είχε υπόψιν τις εκθέσεις του XXXXX Μιχαηλίδη (ΜΕ2) - ως τα Τεκμήρια Γ και Δ - όταν συνέτασσε τη δική του τεχνική έκθεση (βλ. Τεκμήριο 9) και ότι από το περιεχόμενο των εκθέσεων του XXXXX Μιχαηλίδη (ΜΕ2), διαπίστωσε πως «. πέραν των έντονων βροχοπτώσεων υπήρχαν και ριπές ανέμου», οι οποίες, ως εξειδίκευσε περαιτέρω ο μάρτυς «. στον δικό μας τον τομέα σημαίνει πολύ, πολύ μεγάλες στιγμιαίες φορτίσεις στην κατασκευή, δηλαδή είναι πολύ μεγαλύτερες από ό, τι δίνει μία κανονική ταχύτητα ανέμου .». Κατά την αντεξέταση, ο μάρτυς ρωτήθηκε για ποιο λόγο δεν είχε ο ίδιος ζητήσει να λάβει στοιχεία από την Μετεωρολογική Υπηρεσία - ως έπραξε φερ' ειπείν για τις βροχοπτώσεις - εν σχέσει και προς τον άνεμο για τις αφορώσες ημερομηνίες και αντ' αυτού (ως συνάγεται από το σύνολο της μαρτυρίας του), άρχισε να σκέφτεται και να εκφράζεται περί της σημασίας των ανέμων στα επίδικα θέματα μετά που πληροφορήθηκε αντίστοιχες τοποθετήσεις του XXXXX Μιχαηλίδη (ΜΕ2) στις εκθέσεις (βλ. Έγγραφα Γ και Δ). Η απάντηση του μάρτυρα, πως ο λόγος που δεν ζήτησε τα αναφερόμενα στοιχεία από την αρχή οφειλόταν σε πιθανή παράλειψη του, δεν ήταν πειστική με τον τρόπο που μεταφέρθηκε διά ζώσης από το εδώλιο του μάρτυρα. Το είδα καθαρά αυτό και το παρατήρησα. Τούτο όμως, αν και με τη δική του σημασία, δεν αποτελεί εδώ την καταλυτική παράμετρο κρίσης τής μαρτυριακής αξιοπιστίας του μάρτυρα. Το επεξηγώ. Η αντεξέταση στόχευσε (και) στο να αποδομήσει την απόλυτη στάση του μάρτυρα ως ο ίδιος την είχε καταγράψει στην παράγραφο 9 της γραπτής του δήλωσης (βλ. Έγγραφο Ε), όπου δήλωσε πως ήταν «. απόλυτα βέβαιος ότι το είδος των βροχοπτώσεων οι οποίες επεσυνέβησαν σε τέσσερεις ημερομηνίες ήτοι τις 30 και 31.12.2011 ως και τις 21 και 22.1.2012 ήταν οι αιτίες οι οποίες προκάλεσαν την καταστροφή των υποστατικών της "ΕUROFRIGO"». Όταν κλήθηκε ο μάρτυς από τον κ. Κορφιώτη να αποσαφηνίσει αν η ένταξη του στοιχείου τού ανέμου στο όλον σκηνικό άμβλυνε τη βεβαιότητα και το απόλυτον της θέσης του στην παράγραφο 9 της γραπτής του δήλωσης (βλ. Έγγραφο Ε), ο μάρτυς απέφυγε να δώσει σαφή απάντηση, επιχειρώντας μετατόπιση των πραγμάτων προς την κατεύθυνση τής εξήγησης ή της συνδρομής της μεταβλητής τού περί ανέμων στοιχείου σε μια δομική κατάρρευση, αποφαινόμενος πως για κάτι τέτοιο συντρέχουν και άλλοι παράγοντες. Ρωτήθηκε ο μάρτυς, στα πολλά, εάν η ύπαρξη ανέμων συνέβαλε στην επίμαχη κατάρρευση, με αυτόν να λέγει ότι εφόσον «. υπήρχαν ριπές ανέμων, κάτι το οποίο δεν γνώριζα όταν συνέτασσα την έκθεση μου, πιθανόν να ήταν υποβοηθητικές στην κατάρρευση». Άρα - χωρίς τούτο να άπτεται της βαρύτητας τής μαρτυρίας του μάρτυρα αλλά της συνέπειας τής εκδοχής του - η βεβαιότητα που εξέφρασε στη γραπτή του δήλωση για τα αίτια της κατάρρευσης του ψυκτικού θαλάμου μετατράπηκε σε εξαρτώμενη εν τίνι τρόπω με τη μεταβλητή του ανέμου την οποία, όμως, ο μάρτυς δεν είχε αποτιμήσει στην τεχνική του έκθεση (βλ. Τεκμήριο 9) για τους λόγους που εξήγησε. Δεν διαφεύγει την προσοχή πως σε άλλο στάδιο της αντεξέτασης ο μάρτυς είπε ότι «. η κατάρρευση δεν προήλθε ούτε από άνεμο ούτε από άλλο γεγονός. Η κατάρρευση ανέμου θα ήταν διαφορετική .», στάση που δεν άμβλυνε τον συμφυρμό απόψεων και αιτιάσεων που προτάχθηκαν από τον μάρτυρα επί της αναλυόμενης θεματικής. Πέραν τούτου, ο μάρτυς είχε πει, ως ήδη λέχθηκε, πως οι ριπές ανέμων πιθανώς να συνέτειναν στην κατάρρευση του θαλάμου, για να παραδεχθεί αργότερα πως δεν είναι «. ειδικός των ανέμων .» και ότι παραμένει, απλώς, γνώστης τού «. τι σημαίνει ριπή ανέμου, ταχύτητα ανέμου, γιατί αυτά τα πράγματα είναι μέσα στο επάγγελμα μας». Μολοντούτο, ο μάρτυς, επικαλούμενος τον XXXXX Μιχαηλίδη (ΜΕ2), άφησε να νοηθεί ότι υπήρχαν ριπές ανέμου κατά τις «. καταιγίδες που άρχισαν να επηρεάζουν την περιοχή της Κύπρου από αργά το απόγευμα .», για να διαφανεί εντούτοις πως ο λόγος για τον οποίο ο μάρτυς μίλησε για ύπαρξη ριπών ανέμων ήταν γιατί ο XXXXX Μιχαηλίδης (ΜΕ2) στις δικές του εκθέσεις προέβη σε αναφορά ύπαρξης καταιγίδων (με τον ορισμό της καταιγίδας να εξυπακούει κατά τον μάρτυρα και την ύπαρξη ριπών ανέμου) και όχι γιατί ο μάρτυς γνώριζε πράγματι ότι υπήρχαν ριπές ανέμου κατά τους κρίσιμους χρόνους. Ανεξαρτήτως τούτων, όταν ρωτήθηκε ξανά για τον άνεμο και την απουσία συμπερίληψης του στην τεχνική έκθεση (βλ. Τεκμήριο 9), απέκλινε από τα προηγουμένως λεχθέντα του (όπου είπε πως ο άνεμος συνθέτει συστατικό στοιχείο της καταιγίδας και των όσων συνέτειναν στην κατάρρευση του ψυκτικού θαλάμου), λέγοντας ότι η αναφορά του στις ριπές ανέμου έγινε απλώς και μόνο γιατί αυτό είχε αναφέρει ο XXXXX Μιχαηλίδης (ΜΕ2) στις εκθέσεις του (βλ. Έγγραφα Γ και Δ). Οι θέσεις αυτές του μάρτυρα, με τον τρόπο που διατυπώθηκαν αλλά και με την απουσία συνοχής που τις χαρακτηρίζει, απείχαν πολύ από το να προσδώσουν σε αυτές την απαραίτητη και εύλογη συνεκτικότητα και συνέχεια ώστε να δύνανται να χρησιμοποιηθούν για εξαγωγή οιουδήποτε συμπεράσματος από το Δικαστήριο. Δεν είναι όμως μόνο αυτά. Υπάρχουν και άλλα. Για παράδειγμα, ο μάρτυς ρωτήθηκε - με παραπομπή στην παράγραφο 10 της γραπτής του δήλωσης (βλ. Έγγραφο Ε) και στη σελίδα 2 της τεχνικής έκθεσης (βλ. Τεκμήριο 9) - για την τοποθέτηση που αποτύπωσε ότι «. λόγω της συγκέντρωσης τεράστιων ποσοτήτων νερού σε σύντομο χρονικό διάστημα η οροφή του θαλάμου No.4 του κτιρίου, υπέστη μεγάλες κάθετες μετατοπίσεις με αποτέλεσμα να προκαλέσει την κατάρρευση της οροφής και την επακόλουθη καταστροφή ολόκληρου του κατασκευάσματος - ψυκτικών θαλάμων .» (βλ. παράγραφο 10, Έγγραφο Ε) και στο ότι φαίνεται πως «. η καταιγίδα των πιο πάνω ημερομηνιών 30 και 31 Δεκεμβρίου, είχε σαν αποτέλεσμα να μην προλαβαίνουν τα νερά να φθάσουν στις χωλέτρες με συνεπακόλουθο να δημιουργούνται ελαφρές κάθετες μετατοπίσεις στα πανέλλα οροφής και έτσι να μαζεύεται μεγαλύτερος όγκος νερού στην οροφή ...» (βλ. σελίδα 3, Τεκμήριο 9). Τη γνώμη του αυτή ο μάρτυς την επανέλαβε και υιοθέτησε και κατά την αντεξέταση (ως του είχε υποβληθεί δίκην σύνοψης από τον κ. Κορφιώτη). Ακολούθως όμως (και ενώ ο μάρτυς είπε πως υπήρχαν χολέτρες (υδρορροές) σε κάποιους χώρους του εργοστασίου) - και ασχέτως αν δεν είχε (κατά τον ίδιον) καμιά σημασία, εν πάση περιπτώσει, να γινόταν μια τέτοια αναφορά στην τεχνική του έκθεση (βλ. Τεκμήριο 9), διότι η «. βροχή φεύγοντας από την οροφή είτε καταλήγει μέσα σε χολέτρα είτε πέφτει απευθείας στο έδαφος. Δεν έχει καμία σημασία στον τρόπο εκκένωσης των νερών της οροφής» - παραδέχθηκε τελικώς πως δεν υπήρχαν χολέτρες στον επίδικο χώρο και ότι λανθασμένως είχε αναφερθεί (στην τεχνική του έκθεση/Τεκμήριο 9), πως υπήρχαν τέτοιες χολέτρες στον χώρο. Ο τρόπος με τον οποίο απάντησε ο μάρτυς, ως είχα τη δυνατότητα να διαπιστώσω πρωτογενώς βλέποντας τον στο εδώλιο, ανέδειξε κρυστάλλινα ότι απέφυγε να παρουσιάσει την ολοκληρωμένη και αληθή εικόνα των επί του εδάφους πραγματικοτήτων. Η παράλειψη του σημειώθηκε σε μια σημαντική έκφανση της εκδοχής του αφού ο ίδιος είναι που διασύνδεσε τη σημασία των χολέτρων ως μέσου (ή ως ενός μέσου) για αποβολή των όμβριων υδάτων από την επηρεαζόμενη οροφή, με αποτέλεσμα, ως ισχυρίστηκε, να μην γίνεται καλή κυκλοφορία του νερού και να μην προλαβαίνει να διοχετεύεται στις χολέτρες, αλλά αντιθέτως να παραμένει επί της οροφής (ελαφρού τύπου ως ήταν κατά τον μάρτυρα), η οποία, λόγω του βάρους του νερού που συσσωρεύτηκε, κατέρρευσε. Όταν ρωτήθηκε από τον κ. Κορφιώτη αν το θεμέλιο της έκθεσης του (βλ. Τεκμήριο 9) θα καταρριπτόταν «. εάν τελικά η βροχόπτωση αυτών των νερών δεν ήταν τόσο έντονη, όσο ισχυρίζεσαι ότι ήταν .», ο μάρτυς απάντησε ότι αν η βροχόπτωση ήταν κανονική, η οικοδομή δεν θα είχε πρόβλημα «. όπως δεν είχε πρόβλημα τα τελευταία 35 χρόνια που λειτουργεί .» και πως «. δεν θα έπεφτε το εργοστάσιο.» και ότι εάν οι βροχοπτώσεις δεν ήσαν έντονες (ως ο μάρτυς λέγει πως ήσαν), τούτος δεν θα έγραφε τα όσα κατέγραψε στην τεχνική του έκθεση (βλ. Τεκμήριο 9). Εκεί λοιπόν που ο μάρτυς είχε αναδείξει την έντονη βροχόπτωση ως αναπόσπαστο μέρος της συλλογιστικής του για τα αίτια κατάρρευσης του ψυκτικού θαλάμου, διαφάνηκε ότι το βάθρο επί του οποίου δόμησε τη γνώμη του ήταν ελλιπές ή στην καλυτέραν των περιπτώσεων, ανεπαρκώς αξιολογηθέν από αυτόν, κάτι που εξάλλου ανέκυψε εναργώς και στην αντεξέταση όταν παραδέχθηκε πως με τα στοιχεία που του είχαν υποδειχθεί από τον κ. Κορφιώτη (ως εμπεριεχόμενα στις εκθέσεις του XXXXX Μιχαηλίδη (ΜΕ2), ως τα Έγγραφα Γ και Δ), η βροχόπτωση ήταν χαμηλότερη στην επίδικη περιοχή απ' ότι στην υπόλοιπη Κύπρο, γεγονός που επηρέασε τα συμπεράσματα του στην τεχνική του έκθεση (βλ. Τεκμήριο 9). Συμπλήρωσε ο μάρτυς πως εκείνο που παρέβλεψε ο αντεξετάζων, είναι πως «. το τι συνέβηκε στις 22, 23 του Γενάρη ήταν το απότοκο, το τι είχε προηγηθεί στις 30, 31 Δεκέμβρη που επεξήγησα ότι ο θάλαμος 4 πρέπει να είχε πάρει καθίζηση και να είχε δημιουργήσει λιμνάζοντα νερά και αυτό σαν επακόλουθο μάζευε όλα τα νερά της περιοχής της οποίας ακολούθησαν. Αυτό επεξήγησα εγώ στην έκθεση μου». Συνεπώς, ο μάρτυς, για δικούς του λόγους, συνέπτυξε τρόπον τινά τα παρεπόμενα των βροχοπτώσεων στις χρονικές περιόδους (Δεκεμβρίου 2011-Ιανουαρίου 2012), παραβλέποντας προφανώς ότι υφίσταται διαφορά μεταξύ της έντονης βροχόπτωσης αυτής καθ' εαυτής και των δυνητικών επιπτώσεων που μπορεί τούτη να επιφέρει (λόγω συγκέντρωσης ύδατος και άλλων τέτοιων) σε επακόλουθο στάδιο (βδομάδες μετά) ένεκα άλλων βροχών που μεσολάβησαν στην ίδια (επίδικη) περιοχή. Τούτη η πτυχή, συναποτελεί ακόμη ένα δείγμα των αδυναμιών που επέδειξε ο μάρτυς στο να εφοδιάσει το Δικαστήριο με μια σαφή και δεόντως αιτιολογημένη εκδοχή, παρέχοντας συνάμα τέτοια στοιχεία και πληροφόρηση προς το Δικαστήριο ώστε να δυνηθεί τούτο να αξιολογήσει περιστάσεις και καταστάσεις και να καταλήξει στα δικά του αντικειμενικά συμπεράσματα. Ο μάρτυς, παλινδρομώντας (όπως έπραττε σε αρκετά σημεία της μαρτυρίας του), παρότι παραδέχθηκε πως η βροχόπτωση στην οποία αναφερόταν στη μαρτυρία του δεν ήταν τόσον έντονη όσον την παρουσίασε, άλλαξε κατεύθυνση αρνούμενος συναφείς υποβολές του κ. Κορφιώτη, με αποτέλεσμα να προκύψει (εκτός πολλών άλλων) και ζήτημα αυτοαναίρεσης του μάρτυρα σε όσα επιχείρησε να παρουσιάσει ως εμπεριστατωμένη γνώμη ενώπιον του Δικαστηρίου. Ο μάρτυς αρκετές φορές (και ήδη έχουν υποδειχθεί μερικές τέτοιες στιγμές), απαντούσε με τρόπο απόλυτο επιχειρώντας να μεταφέρει σιγουριά και αποφασιστικότητα στα λεγόμενα του μα απολήγοντας να παραμένει αβέβαιος για τις αρχικές του απαντήσεις και έτσι να προκαλείται μια συγκεχυμένη εικόνα ως προς τι ήθελε ο μάρτυς να πει και για ποιο λόγο. Παραδείγματος χάριν - με τη δική του σημασία τούτο σε ό,τι αφορά στη γνώση του περί της κατασκευής του εργοστασίου και των όσων κλήθηκε ως μάρτυς να πει - δήλωσε (απαντώντας καταφατικώς σε σχετική ερώτηση του κ. Κορφιώτη), ότι η μεταλλική υποστήριξη των θαλάμων στο εργοστάσιο υπήρχε εξ αρχής, από την κατασκευή του εργοστασίου το
2. Όταν του υποβλήθηκε πως «. [κ]άνετε λάθος, η μεταλλική αυτή στήριξη μπήκε εκ των υστέρων .», ο μάρτυς χωρίς να δείχνει ιδιαίτερο προβληματισμό απάντησε ότι δεν το γνώριζε αυτό («. δεν το γνωρίζω .»). Υφίσταται όμως και κάποιο έτερο φάσμα μέσα από το οποίο οφείλει κανείς να δει τη μαρτυρία του μάρτυρα. Αυτό, δεν είναι άλλο από το ότι, ως ανεφύει κατά την αντεξέταση, τούτος είχε σε προγενέστερο στάδιο επιβλέψει τις εργασίες υγρομόνωσης τής οροφής του εργοστασίου, διαπιστώνοντας ότι αυτή ήταν «. σε πολύ καλή κατάσταση, σε άριστη κατάσταση .», με τους ιδιοκτήτες του εργοστασίου να αναθέτουν (κατά τον μάρτυρα) «. στο συνεργείο που έκανε την υγρομόνωση να την επιθεωρεί και να βεβαιώνεται ότι όλα είναι καλά». Εκείνο που υποσημειώνεται από τη διαπίστωση αυτή είναι ότι ο μάρτυς είχε υποχρέωση από την αρχή και με απόλυτη καθαρότητα να δηλώσει προς το Δικαστήριο το γεγονός ως μια παράμετρο η οποία θα μπορούσε να απαιτήσει ακόμη περισσότερη εγρήγορση και προσοχή διά δικαστικής αυτοπροειδοποίησης ή άλλων χειρισμών κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας του. Δεν ενήργησε έτσι. Μολαταύτα, δοσμένης και της μη αντεξέτασης του μάρτυρα επί του ζητήματος αλλά και της απουσίας άλλων ενδείξεων περί αθέμιτης μεροληψίας του, το θέμα παραμένει ουδετεροποιημένο και σημαντικό μόνο για ό,τι έχει ήδη αποτυπωθεί. Τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο από αυτό. Απορρίπτω τη μαρτυρία του XXXXX Γιαννουρή (ΜΕ3). Ο XXXXX Λαζαρίδης (ΜΕ4), δεν ήταν απολύτως σαφής για το αν είναι καταρτισμένος να προβαίνει σε «. τεχνικές μελέτες για κατάρρευση κτιρίων .», σε αντίθεση με τη σαφέστερη τοποθέτηση του πως είναι τωόντι καταρτισμένος για τη διενέργεια μελετών και εγκατάσταση, συντήρηση και δημιουργία ψυκτικών θαλάμων. Το θέμα απέκτησε σημασία ως εκ της παραπομπής του μάρτυρα σε επιστολή/πόρισμα που τούτος είχε αποστείλει προς τους ενάγοντες την 24.1.12 (βλ. Τεκμήριο 10), στην οποία ο μάρτυς αποτύπωσε στα περί ανάθεσης από τους ενάγοντες στην Vorios Polos Ltd, της αξιολόγησης των ζημιών που, ως λέχθηκε, υπέστησαν οι ενάγοντες «. λόγω της δυνατής νεροποντής/καταιγίδας στις 21 & 22/01/2012 .» (ως απογράφεται στην επιστολή). Ο μάρτυς παραδέχθηκε στο τέλος ότι δεν μπορούσε να προσδιορίσει με κάποια βεβαιότητα τα αίτια της κατάρρευσης του ψυκτικού θαλάμου ούτε και να πει από πού προήλθαν οι ζημιές που είχε εντοπίσει εκεί. Πέραν τούτου, αν και ο μάρτυς στη γραπτή του δήλωση (βλ. Έγγραφο Στ) είχε τοποθετηθεί στο ότι οι ζημιές στους ψυκτικούς θαλάμους ήσαν ολοκληρωτικές, ανέφερε κατά την αντεξέταση - αλλά και αλλαχού στην ίδια γραπτή δήλωση (βλ. Έγγραφο Στ) - πως μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ορισμένες υφιστάμενες σωληνώσεις από τις προηγούμενες εγκαταστάσεις στους θαλάμους (όπως οι πόρτες των θαλάμων και οι ψυκτήρες που δεν είχαν καταστραφεί). Έτσι, ο μάρτυς ήταν ασαφής και ασυνεχής (για να μην λεχθεί και αμφίσημος) και επί του ζητήματος των ζημιών (έστω ότι τούτες προκλήθηκαν για λόγους που ενέπιπταν στο πεδίο γνώσης και ειδικότητας του). Απορρίπτω τη μαρτυρία του Τάκη Λαζαρίδη (ΜΕ4). Ο XXXXX Ψαράς (ΜΕ5), ήταν σαφής στο ότι δεν είχε γνώσεις στατικής κτηρίων ή πολιτικού μηχανικού και πως η μαρτυρία του δεν αφορούσε στα αίτια κατάρρευσης του ψυκτικού θαλάμου αλλά το αν τα πανέλλα θα μπορούσαν να επαναχρησιμοποιηθούν για ψυκτικούς θαλάμους. Ο μάρτυς δεν αμφισβητήθηκε ιδιαίτερα κατά την αντεξέταση, μηδέ και προέκυψε κάτι που να δικαιολογεί την ταξινόμηση του ως αναξιόπιστου. Δέχομαι τη μαρτυρία του XXXXX Ψαρά (ΜΕ5). Ο XXXXX Χρυσάνθου (ΜΥ1), ήταν σταθερός κατά τη μαρτυρία του δίχως να δείξει στοιχεία υποκειμενισμού προς όφελος του διάδικου που τον κάλεσε (των εναγομένων). Μάλιστα, μέρος της μαρτυρίας του, χρησιμοποιήθηκε από τον δικηγόρο των εναγόντων στην αγόρευση του ως υποστηρικτική μέρους της εκδοχής των τελευταίων. Δέχομαι τη μαρτυρία του XXXXX Χρυσάνθου (ΜΥ1). Η XXXXX Παπαχριστοδούλου (ΜΥ2), κατέθεσε χωρίς περιττολογίες και υποκειμενισμούς. Εκεί που δεν ήταν σε θέση να δώσει απαντήσεις βάσει των γνώσεων και πείρας της, δεν είχε απολύτως κανένα πρόβλημα να το παραδεχθεί και να το υποδείξει. Εισηγήθηκε ο δικηγόρος των εναγόντων ότι η μαρτυρία της μάρτυρος δεν μπορεί να γίνει δεκτή επειδή τούτη δεν είναι πραγματογνώμονας περί των όσων θεμάτων κατέθεσε και αυτό γιατί στην αντεξέταση φέρεται να παραδέχθηκε πως δεν είχε προσληφθεί ως εμπειρογνώμονας. Καταρχάς - και ως αναδύεται από το σύνολο της μαρτυρίας της (αλλά ως εκ των συμφραζόμενων της συγκεκριμένης απάντησης) - η μάρτυς δεν εννοούσε πως κατέτασσε τον εαυτό της ως μη προσληφθείσα στην Δημόσια Υπηρεσία όπου και υπηρετεί ως Μετεωρολογικός Λειτουργός, αλλά ότι δεν είχε προσληφθεί από τους εναγομένους ως πραγματογνώμονας για την παρούσα υπόθεση, κάτι που, ως ορθώς υπέδειξε και ο κ. Κορφιώτης (αν και ιδανικό θα ήταν να επανεξέταζε επί του σημείου), αποτελεί πραγματικότητα αφού η μάρτυς υπηρετεί ως δημόσιος λειτουργός από το 2002 στο Τμήμα Μετεωρολογίας (το οποίο υπάγεται στο Υπουργείο Γεωργίας). Πέραν τούτου - για τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά της προσόντα - η μάρτυς, ακριβώς λόγω αυτών των προσόντων (ως τα εξέθεσε στη μαρτυρία της με αναφορά και στην εμπειρία που είχε επί παρόμοιων θεμάτων), κατατάσσεται ως πραγματογνώμονας για τα θέματα περί των οποίων κατέθεσε. Έτσι κι αλλιώς, το καθεστώς πρόσληψης της μάρτυρος, ή ακόμη και η κατοχή ή όχι από αυτήν ακαδημαϊκών και άλλων όμοιων ή παρόμοιων προσόντων, δεν αποτελεί απαρεγκλίτως το μόνο κριτήριο κατάταξης της ως πραγματογνώμονα (βλ. κατ' αναλογίαν, Χατζηξενοφώντος και Άλλης ν Αστυνομίας

(2013)2 ΑΑΔ 316, 330, Κυριάκου ν Γρίβα

(2002)1(Β) ΑΑΔ 825, 832-833). Η πραγματογνωμοσύνη μπορεί να συνιστά σύνθεση πολλών πραγμάτων, όπως μελέτης, πείρας ή εκπαίδευσης, ακόμη και χωρίς κατοχή ακαδημαϊκών προσόντων (βλ. κατ' αναλογίαν, Χριστοδούλου και Άλλου ν Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 210/14, ημ. 19.7.17). Καμιά από τις υποδείξεις του κ. Παπαθεοδώρου για αδυναμίες στη μαρτυρία της μάρτυρος κατατάσσεται ως λελογισμένως ευσταθής ή και ως αρκούσα για αποδοχή των θέσεων που ο συνήγορος ξεδίπλωσε. Δέχομαι τη μαρτυρία της XXXXX Παπαχριστοδούλου (ΜΥ2). Ο XXXXX Θεοδοσίου (ΜΥ3), υπήρξε ειλικρινής, λεπτομερής και σταθερός στις τοποθετήσεις του. Κανένα σημείο της μαρτυρίας του - από όσα υπέδειξε και ο κ. Παπαθεοδώρου στη γραπτή του αγόρευση αλλά όχι μόνον εκεί - δεν θα μπορούσε να σταχυολογηθεί ως αυθαίρετο, αντιφατικό ή αντιμαχόμενο με άλλη παραδεκτή (προφορική και γραπτή) μαρτυρία. Ούτε και η μομφή που αποδόθηκε από τον ευπαίδευτο δικηγόρο για τον μάρτυρα πως προσπάθεια του ήταν «. να εξυπηρετήσει τους πελάτες της Εταιρείας στην οποία είναι διευθυντής .» μετρά αφού η θέση τούτη παρέμεινε έωλη υποστηρικτικού (αξιόπιστου) μαρτυριακού υποβάθρου. Εάν ήταν να κατέφευγε κανείς σε τέτοιες εικασίες και συνειρμούς, θα μπορούσε να προσέγγιζε τα πράγματα (με τον ίδιο τρόπο που εισηγήθηκε ο κ. Παπαθεοδώρου) και σε σχέση προς συγκεκριμένους μάρτυρες που κάλεσαν οι ενάγοντες - και έγιναν νύξεις για τούτο πιο πάνω - όπως λόγου χάριν για τον XXXXX Γιαννουρή (ΜΕ3), που είχε κάποια επαγγελματική ανάμειξη με τους ενάγοντες την οποία δεν εκδήλωσε κατά τα πρέποντα στη μαρτυρία του. Δέχομαι τη μαρτυρία του XXXXX Θεοδοσίου (ΜΥ3). Ως τελική θέση - για την αξιοπιστία της δοθείσας μαρτυρίας - δέχομαι τη μαρτυρία και εκδοχή των εναγομένων και απορρίπτω τη μαρτυρία και εκδοχή των εναγόντων, στην έκταση που προαναφέρθηκε. Πριν από τα πρόσθετα (τελικά) ευρήματα, χρήζουν εντρύφησης δύο τινά. Το πρώτον, αφορά στην περί εμποδισμού των εναγομένων για την προβολή ισχυρισμών που αφορούν στη θέση περί μη καλής κατάστασης του εργοστασίου/κτηρίου. Συζήτησαν οι ενάγοντες (στην παράγραφο 3

(2)της Απάντησης), ότι οι εναγόμενοι ως εκ του περιεχομένου της παραγράφου 5 της Υπεράσπισης (όπου και παραδέχονται «. το περιεχόμενο των παραγράφων 5, 6, 7, 8, 9 και 10 της Εκθέσεως Απαιτήσεως των Εναγόντων και στον βαθμό που συνάδουν και/ή συμφωνούν με το περιεχόμενο του ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ .»), εμποδίζονται ή και κωλύονται «. να προβάλουν τους ισχυρισμούς που αφορούν την ισχυριζόμενη ύπαρξη φυσικής φθοράς είτε κακοτεχνιών είτε αμελή χρήση και/ή έλλειψη συντήρησης των ασφαλισμένων επίδικων υποστατικών ή εξοπλισμού ή εγκαταστάσεων, λόγω του ότι πριν ή κατά τη διάρκεια της ισχύος του ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟΥ αυτοί προέβηκαν ή και είχαν την ευθύνη δυνατότητα και ευκαιρία όπως προβούν σε έλεγχο και έγκριση των ΘΑΛΑΜΩΝ/ΚΤΙΡΙΟΥ των οποίων ανανέωναν και διατηρούσαν σε ισχύ το ΑΣΦΑΛΙΣΤΗΡΙΟ». Η θέση των εναγόντων δεν ευσταθεί. Επεκτείνω. Από τις παραγράφους 5-9 και 10 της Έκθεσης Απαίτησης δεν προκύπτει διά παραδοχής των εναγομένων πως το επίδικο κτήριο βρισκόταν σε καλή κατάσταση και ότι κάθε αντίθετη μαρτυρία που δόθηκε από τους εναγόμενους καθίσταται ανεπίτρεπτη και συγκρουόμενη με τη δικογραφημένη εκδοχή των εναγόντων. Οι θέσεις των τελευταίων στην παράγραφο 5 της Υπεράσπισης συναρτώνται με το περιεχόμενο του ασφαλιστηρίου συμβολαίου αλλά, εκτός τούτου, δεν μπορούν και να αντικριστούν υπό διαφορετικό πρίσμα από εκείνο που καθορίζουν οι παράγραφοι 6.4 και 6.5 της Υπεράσπισης, στις οποίες οι εναγόμενοι ρητώς απογράφουν πως η οποιαδήποτε ζημιά «. ήθελε αποδείξουν ότι υπέστηκαν οι Ενάγοντες οφείλεται αποκλειστικά σε κακοτεχνίες των υποστατικών και του εξοπλισμού και σε αμελή χρήση τους και/ή συντήρηση τους από του Ενάγοντες και/ή γενικά σε αμελείς πράξεις των ίδιων των Εναγόντων σε σχέση με τα υποστατικά» και πως η οποιαδήποτε τέτοια ζημιά ήθελε αποδειχθεί «. ότι υπέστηκαν οι Ενάγοντες δεν ήταν αποτέλεσμα ενός μόνο συμβάντος, αλλά αποτέλεσμα πολλών παραγόντων συμπεριλαμβανομένου ετών φυσικής φθοράς». Επομένως, από δικογραφικής απόψεως, οι εναγόμενοι αποκλίνουν σαφώς από την υπό συζήτησιν εκδοχή των εναγόντων και ρητώς εγείρουν θέμα κακοτεχνιών των υποστατικών και του εξοπλισμού όπως και αμέλειας των εναγόντων και φυσικής φθοράς (ανάμεσα σε άλλα). Η θέση των εναγόντων απορρίπτεται. Το δεύτερον, σχετίζεται με την άποψη των εναγόντων ότι δικαιούνται στο κόστος αποκατάστασης χωρίς αφαίρεση της φθοράς ή της μείωσης αξίας του υποστατικού λόγω παλαιότητας και πως εφαρμόζεται για τούτο ο όρος 7 στη σελίδα 13 του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Δεν μπορεί να πετύχει το επιχείρημα των εναγόντων. Δέχομαι την άποψη του κ. Κορφιώτη η οποία συνάδει ερμηνευτικώς και με το ασφαλιστήριο συμβόλαιο και τη δικαιϊκη λογική των πραγμάτων. Ο υπό αναφοράν όρος περιλαμβάνεται στην ενότητα που αφορά στις «Πρόσθετες Πράξεις», οι οποίες (συμφώνως του ασφαλιστηρίου συμβολαίου) «. ισχύουν μόνο αν καθορίζονται στον Πίνακα του ασφαλιστηρίου και κατά τα άλλα υπόκεινται στους όρους, ειδικούς όρους και εξαιρέσεις αυτού του ασφαλιστηρίου». Στον Πίνακα του ασφαλιστηρίου συμβολαίου διαπιστώνεται ότι τα συμβαλλόμενα μέρη δεν συμφώνησαν για ισχύ του όρου 7 των Πρόσθετων Πράξεων ο οποίος αφορά στην αξία αποκατάστασης και στα κτήρια, ορίζοντας πως δεν θα γίνεται καμία μείωση στις διευθετήσεις των απαιτήσεων σχετικώς προς φυσική φθορά και υποτίμηση, νοουμένου πως τα κτήρια αυτά διατηρούνται σε καλή κατάσταση και το ποσό της ασφάλειας κατά τον χρόνο της απώλειας ή της ζημιάς αντιπροσωπεύει όχι λιγότερο από το κόστος τού «. ξανακτίσματος σαν καινούργιας όλης της περιουσίας που είναι ασφαλισμένη και . έχει πραγματοποιηθεί η αποκατάσταση .» (η υπογράμμιση είναι του Δικαστηρίου). Ακόμη όμως και αν κριθεί πως η συζητούμενη πρόσθετη πράξη (όρος 7) ισχύει στην επίδικη περίπτωση - και τούτο, θεωρώ με σεβασμό, σε απόκλιση της σημασίας που το κείμενο μεταδίδει αντικειμενικώς στον συνετό και λογικό άνθρωπο που κατέχει όλες τις πληροφορίες που θα ήσαν λογικώς διαθέσιμες στα μέρη στην κατάσταση που αυτά ήσαν όταν συνομολογούσαν το ασφαλιστήριο συμβόλαιο (βλ. κατ' αναλογίαν, Λαϊκή Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ ν Βλάχου και Άλλου, ΠΕ 194/13, ημ. 25.10.19) - τότε καθίσταται εναργές ότι, κατά παραδοχήν του XXXXX Βουνιώτη (ΜΕ1) στην αντεξέταση, δεν υπήρξε αποκατάσταση των επίδικων ζημιών διά της πληρωμής οποιουδήποτε ποσού σε οποιονδήποτε αναφορικώς προς τον ψυκτικό θάλαμο, με συνακόλουθο να μην τηρείται η προϋπόθεση του όρου 7(γ) του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Τουτέστιν, ούτε και αυτός ο όρος θα μπορούσε να τύχει επίκλησης από τους ενάγοντες. Η θέση του κ. Παπαθεοδώρου ότι η συγκεκριμένη συμβατική προϋπόθεση, ως καθορίζεται στον όρο 7(γ) του ασφαλιστηρίου συμβολαίου είναι καταχρηστική αφού παραβιάζει τον Περί Καταχρηστικών Ρητρών σε Καταναλωτικές Συμβάσεις Νόμο 93(Ι)/96, δεν γίνεται αποδεκτή αφού το νομοθέτημα, για ό,τι επικαλέστηκε ο κ. Παπαθεοδώρου, αφορά (κατά το άρθρο 2 αυτού) μόνο σε φυσικά πρόσωπα και όχι σε νομικά πρόσωπα, όπως είναι οι ενάγοντες (βλ. Τεκμήριο 1). Η αναλυθείσα θέση των εναγόντων απορρίπτεται. Περνώ στα (συμπληρωματικά) τελικά ευρήματα και συμπεράσματα, με κάποιες επαναλήψεις να είναι αναπόφευκτες λόγω και της αλληλουχίας των γεγονότων αλλά και της αναγκαιότητας για αρραγή συνοχή και ειρμό στα καταγραφόμενα. Ως αναπόσπαστο μέρος των ευρημάτων μου ταξινομούνται και τα όσα έχουν ήδη αναφερθεί ως περιγραφή και ανάλυση (υπό τις στοχεύσεις που κατά περίπτωσιν συζητούνταν), δίχως κατ' ανάγκην τούτα να προσδιορίζονται ορολογικώς ως ευρήματα ή και ως συμπεράσματα (βλ. κατ' αναλογίαν, Ζερβός ν Hellenic Bank Public Company Ltd

(2013)1(Γ) ΑΑΔ 2357, 2373, Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν Μαλιώτη (Αρ 2)

(1998)2 ΑΑΔ 167, 176). Στις 30.12.11 και 31.12.11 καταγράφηκαν στον Σταθμό Αθαλάσσας - που είναι ο πλησιέστερος (σε απόσταση τριών χιλιομέτρων) που διαθέτει το Τμήμα Μετεωρολογίας στη Βιομηχανική Περιοχή Στροβόλου (όπου βρίσκεται το εργοστάσιο των εναγόντων) - συνολικώς 12.8 και 20.0 χιλιοστά βροχής αντιστοίχως, ενώ την 21.1.12 και 22.1.12 καταγράφηκαν συνολικώς 7.1 και 5.6 χιλιοστά βροχής. Αυτές οι ποσότητες ήσαν αρκετά μικρές (ουχί σημαντικές), οι δε βροχές μικρής έντασης τηρουμένων των ακολουθούμενων επιστημονικών αναλογιών, εκτός από τη μέτρηση των 20.0 χιλιοστών βροχής (στις 31.12.11) η οποία, αν και μεγαλύτερη συγκριτικώς από τις άλλες μετρήσεις που παρατηρήθηκαν (και που εδώ ενδιαφέρουν), εξακολουθεί να κρίνεται ως μη σημαντική (βλ. Τεκμήρια 47 και 48). Κατά τις ως άνω ημερομηνίες (Δεκεμβρίου 2011-Ιανουαρίου 2012), δεν υπήρξαν καταιγίδες στην επίδικη περιοχή. Μήτε και στο Σταθμό Αθαλάσσας. Τούτο το εύρημα ανατρέπει συθέμελα την αξίωση των εναγόντων αφού, με αφετηρία και τις υπόλοιπες δικογραφημένες απαιτήσεις τους δεν ενεργοποιούνται οι αντίστοιχες πρόνοιες του ασφαλιστηρίου συμβολαίου ώστε να εγείρεται ζήτημα ασφαλιστικής κάλυψης τους από τους εναγόμενους και διασύνδεσης, επέκεινα, της πτώσης της επίδικης οροφής, με την ούτω καλούμενη καταιγίδα και που αποτελεί ένα από τα ζητούμενα (βλ. κατ' αναλογίαν, W F Price (Roofing) Limited v Balfour Beatty Construction Limited

(2006)Scot SC 86, Oddy v Phoenix Assurance Company Ltd

(1966)1 Lloyd's List Law Reports 134). Η σταδιακή συσσώρευση νερού από βροχοπτώσεις δεν μπορεί να θεωρηθεί υπό τις συνθήκες της παρούσας υπόθεσης, ως καταιγίδα εν τη εννοία του ασφαλιστηρίου συμβολαίου και της επιστημονικής και δικαιϊκης λογικής και ουσίας των πραγμάτων (βλ. κατ' αναλογίαν, Oddy v Phoenix Assurance Company Ltd

(1966)1 Lloyd's List Law Reports 134). Η ύπαρξη βροχής από μόνη της, δεν ισοδυναμεί με καταιγίδα ακόμη και αν τούτη η βροχόπτωση είναι έντονη και διαρκής (που εν προκειμένω δεν ήταν). Ούτε και αποδείχθηκε αξιοπίστως η ύπαρξη ανέμων κατά τις κρίσιμες ημερομηνίες στην επίμαχη περιοχή του εργοστασίου, πόσω δε μάλλον η όποια επίδραση των ανέμων αυτών στην πτώση του ψυκτικού θαλάμου. Ομοίως, δεν καταδείχθηκε σε οποιοδήποτε βαθμό αποδεικτικής επάρκειας η ύπαρξη αστραπών και βροντών. Τούτο, καθιστά την αγωγή απορριπτέα. Ακόμη όμως και να υπήρχε διαφορετική κατάληξη επί της πτυχής αυτής, πάλι η αγωγή θα απορριπτόταν λόγω του ότι (κατά την αξιόπιστη μαρτυρία), εκείνο που φύεται, είναι πως η κατάρρευση της οροφής δεν οφειλόταν σε καταιγίδα που παρατηρήθηκε την 30.12.11 και 31.12.11 ή και την 21.1.12 και 22.1.

1. Το επεκτείνω. Η κατάρρευση δεν ήταν απόρροια ενός και μόνο γεγονότος (που πάντως δεν ήταν καταιγίδα), αλλά το συνεπακόλουθο δομικών αδυναμιών της οικοδομής συναρτώμενων με τη διαχρονική φθορά της στα επίμαχα της σημεία. Χαρακτηριστική ήταν και η λεπτομερής απάντηση του Ιωάννη Θεοδοσίου (ΜΥ3) επί του ζητήματος - την οποία μετουσιώνω σε αντίστοιχο εύρημα - και που παραθέτω ώστε να καταστεί ακόμη πιο καθαρή η μαρτυριακή επίρρωση της εκδοχής των εναγομένων: «. στο Τεκμήριο 18 βλέπετε ότι υποχώρησε μόνον ένα μέρος της στέγης, γιατί λέτε ολόκληρη τη στέγη; . Καταρχάς να σας πω το εξής, το 100 kg ανά τετραγωνικό μέτρο είναι κάτι το οποίο λέτε εσείς χωρίς να υπάρχει πραγματικός υπολογισμός τούτου του δεδομένου, μπορεί να είναι 200 kg, μπορεί 10 kg, μπορεί 5 kg, μπορεί 1 kg, κάνετε μιαν αναφορά χωρίς να βασίζεται σε κάτι το οποίο είναι συγκεκριμένο. Το γιατί υποχώρησε το συγκεκριμένο τμήμα της στέγης αν είναι τούτο το ερώτημα που θέτετε, σας παραπέμπω πίσω στο αρχικό μου, δηλαδή ο μηχανισμός κατάρρευσης θα ήταν ολοκληρωτικός στο κτίριο, αν είχαμε μιαν ενιαία στέγη με τα ίδια τεχνικά χαρακτηριστικά, όπου επίδρασαν κάποιες καιρικές συνθήκες όπως τις περιγράφετε εσείς, με αποτέλεσμα να υπάρχει συσσώρευση νερού παραπάνω απ' ό, τι άντεχε το κτίριο, με αποτέλεσμα να υποχωρήσει το κτίριο. Εδώ δεν είναι τούτο που έχουμε, εδώ έχουμε τοπική κατάρρευση, τοπική κατάρρευση του κτιρίου η τοπική κατάρρευση του κτιρίου καταδεικνύει ακόμα ένα πράγμα παραπάνω επιπλέον τούτων που είπαμε, καταδεικνύει ότι ήταν τέτοια η φθορά του κτιρίου όπου υποχώρησε το πιο αδύναμο τμήμα του κτιρίου τη δεδομένη στιγμή. Ποια είναι η αιτία που οδήγησε στην κατάρρευση τούτην; Η άποψη μου είναι ακριβώς τούτο που αποδεικνύει η μερική τζιαί τοπική υποχώρηση του κτιρίου, είναι προβλήματα σχεδιαστικά, κατασκευαστικά, συντήρησης τζιαί φυσικής φθοράς. Σκεφτείτε ακόμα κάτι συγκεκριμένο, τούτο το κτίριο κατασκευάστηκε σαν θάλαμοι, στην πορεία συνειδητοποίησαν οι ιδιοκτήτες του κτιρίου ότι έπρεπε να κάμουν εσωτερικά του κτιρίου ένα μεταλλικό στήριγμα για να τους κρατά τους θαλάμους να μην πέσουν, τούτο δείχνει σχεδιαστικά προβλήματα του κτιρίου. Εκ των υστέρων ήρταν τζιαί εβάλαν τζιαί μια στέγη μεταλλική η οποία ήταν πολλά kg, πολλά παραπάνω που τα 10 kg του τούβλου που μου λέτε, η οποία κάθετουν πάνω στη στέγη. Ο λόγος που την εκάμαν τούτην τη στέγη ήταν όταν έβρεχε να φεύγει το νερό που το κτίριο, γιατί; Διότι δεν είχε τις ρύσεις το κτίριο και τις χολέτρες, παρόλο που αναγράφεται σε μιαν αναφορά του κυρίου Γιαννουρή ότι υπήρχαν χολέτρες που παραλάμβαναν το νερό στο κτίριο, δεν υπήρχαν χολέτρες, υπήρχε τούτη η μεταλλική στέγη, παραλάμβανε το νερό τζιαί έφευγε που τη στέγη τζιαί προστάτευε τη στέγη που το νερό. Ήρτε ο ανεμοστρόβιλος, έφυε τούτη η στέγη η οποία δεν ξανακατασκευάστηκε, έγινε κάποιου είδους μόνωση θερμική και υγρομονωτική στη στέγη του κτιρίου η οποία όμως απ' ό, τι φαίνεται τζιαί που την πράξη αλλά τζιαί που τις φωτογραφίες που δείχνετε τζιαί εσείς, δεν λειτουργούσε με τέτοιον τρόπο που να απομακρύνει επαρκώς τα νερά που πάνω στο κτίριο. Όταν έχω ένα κτίριο το οποίο έχει κενά πάνω στα πανέλα του που φαίνονται στη φωτογραφία, αν δείτε τη φωτογραφία του Τεκμηρίου 46 που είναι η έκθεση μας τη 13 π.χ, θα δείτε ότι υπάρχουν προβλήματα στα σημεία που ενώνεται το ένα πανέλο με το άλλο, αν δείτε τη φωτογραφία 4 σελίδα 5 θα δείτε ακριβώς το ίδιο πράγμα. Λοιπόν θα δείτε τη φωτογραφία 2 και τη φωτογραφία 3 όπου υπάρχουν τοπικές μονώσεις, επιδιορθώσεις, οι οποίες έγιναν, ήταν τζιαί πριν το
2. Ένα κτίριο το οποίο είναι συνέχεια στο έλεος των καιρικών συνθηκών, που δεν σημαίνει μόνον νερά, καιρικές συνθήκες σημαίνει ψηλή θερμοκρασία, χαμηλή θερμοκρασία, σημαίνει αέρας, σημαίνει βροχή, σημαίνει συστολές διαστολές, λόγω θερμοκρασικών μεταβολών. Όταν τούτο το κτίριο είναι απροστάτευτο και δεν το συντηρώ, θα παρουσιάσει, με ούλλο τούτο το περιστατικό που σας περιέγραψα, θα παρουσιάσει προβλήματα κάποια στιγμή. Τα προβλήματα τα οποία παρουσίασε δεν είναι λόγω του ότι έβρεξε μια μέρα τζιαί δεν μπόρεσε να φύγει το νερό τζιαί έγινε μια μεγάλη πισίνα, τούτο το πράμα δεν έγινε, ο λόγος που έπεσε τούτο το κτίριο είναι σαφές, είναι διότι είχε προβλήματα κατασκευαστικά, σχεδιαστικά τζιαί λόγω φθοράς τζιαί συντήρησης. Το νερό έσιει σημασία στη μακροχρόνια, ακούστε με, έχει σημασία στη μακροχρόνια δράση του σε σχέση με το κτίριο, γι' αυτό τζιαί βάλλουμε υδατοστεγάνωση πάνω στα κτίρια, γιατί βάλλουμε; Αν δεν βάλουμε υδατοστεγάνωση σημαίνει ότι θα περνά που μέσα στο μπετόν το νερό, κάποια στιγμή θα έχουμε ενανθράκωση, δεν είμαι πολιτικός μηχανικός αλλά έχω εμπειρία δόξα σοι ο Θεός έσιει που το 1999 που κάμνω τούτην τη δουλειά, περίπου 2.000 claim που έχω κάμει». Το συνολικό εμβαδό της οροφής του υποστατικού είναι 1300 τ.μ. Αν θεωρήσει κανείς πως επί της οροφής συγκεντρώθηκε ο μέγιστος όγκος νερού από τη βροχόπτωση των επίδικων ημερών που ήσαν 20.0 χιλιοστά στις 31.12.11 (πράγμα που στην πράξη κατατάσσεται ως αδύνατο αφού παρά την κακή κατάσταση του υποστατικού μεγάλος όγκος νερού θα έρεε από την οροφή), τότε το συνολικό βάρος του νερού στην οροφή θα σταχυολογούνταν στα 20 κιλά ανά τετραγωνικό μέτρο, το οποίο κατατάσσεται ως επιστημονικώς μηδαμινό για οροφές κτηρίων (για ό,τι μέλει στην παρούσα περίπτωση). Η συγκέντρωση υδάτων στην οροφή η οποία είχε αρχίσει εβδομάδες πριν από την πτώση, δεικνύει και τούτη, ως γεγονός πλέον, πως η κατάρρευση δεν οφειλόταν σε καταιγίδα ή στην καταιγίδα όπως την εννοούν οι ενάγοντες (Oddy v Phoenix Assurance Company Ltd

(1966)1 Lloyd's List Law Reports 134, 138-139, MacGillivray and Parkington, On Insurance Law, 8η Έκδ., 1988, παρ. 1962). Στη συγκέντρωση των νερών στην επίδικη οροφή, συνέτεινε και το ότι δεν υπήρχαν χολέτρες έτσι που να διοχετεύεται το νερό εκτός αυτής. Το κτήριο είχε σοβαρά κατασκευαστικά προβλήματα τα οποία αφορούσαν σε φθορές που οφείλονταν σε κακή συντήρηση και φυσική φθορά (βλ. Τεκμήριο 46). Με τούτα, σαφές καθίσταται, πως η αγωγή δεν θα μπορούσε να πετύχει ακόμη και υπό τον εναλλακτικό φακό που προσδιορίστηκε. Ακόμη και εάν οι ενάγοντες αποδείκνυαν ότι η επίδικη κατάρρευση οφειλόταν σε καταιγίδα, θα αποτύγχαναν να αποδείξουν την όποια ζημιά τους. Το μέτρο αποζημίωσης, ως ορθώς υπέδειξε ο κ. Κορφιώτης, δεν είναι ούτε το κόστος αποκατάστασης του ολοκληρωτικώς καταστραφέντος κτηρίου (κατά τους ενάγοντες), ουδέ και το κόστος κτισίματος καινούργιου κτηρίου, αλλά η αξία του κτηρίου κατά τον χρόνο της καταστροφής, συγκρινόμενης τούτης με εκείνη έπειτα από την καταστροφή, περί της οποίας αξίας όμως ουδεμία βαρύνουσα μαρτυρία υπάρχει (βλ. MacGillivray and Parkington, On Insurance Law, 8η Έκδ., 1988, παρ. 1561-1563). Οι ενάγοντες απέτυχαν να αποδείξουν την αξίωση στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Η αγωγή απορρίπτεται. Τα έξοδα επιδικάζονται υπέρ των εναγομένων και εναντίον των εναγόντων ως τούτα θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ)...................................... Ν. Γ. Σάντης, Π.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΚΧ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο