ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ν. ΠΑΛΑΛΑ κ.α., Αρ. Αίτησης: 1429/12, 12/11/2019

(1)του 1999 με τον οποίο τροποιήθηκε το Κεφ. 6 περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου με την κατάργηση και αντικατάσταση των μέρων VIII και IX αυτού. Με βάση το νέο άρθρο 82 του Κεφ. 6 πιστωτής δύναται να αποτεθεί στο Δικαστήριο να εξεταστεί ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης σε σχέση με την οικονομική του δυνατότητα να εξοφλήσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Με βάση το άρθρο 87 Δικαστήριο έχει την εξουσία αφού επιληφθεί της αιτήσεως και αξιολογήσει την μαρτυρία να εκδώσει διάταγμα πληρωμής του χρέους ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Με βάση το άρθρο 87 δίδεται η εξουσία στο Δικαστήριο όπως εκδώσει διάταγμα με το οποίο να πληρώνεται το εξ' αποφάσεως χρέος. Ο σκοπός της παρούσας διαδικασίας όπως έχει λεχθεί στην απόφαση Φιλίππου ν Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρειας Παλλουριωτησσας [1] είναι ο " προσδιορισμός των μέσων του εξ' αποφάσεως χρεώστη με βάση το μέρος IX του Κεφ. 6 ..έχει εξεταστικό χαρακτήρα και εστιάζεται στην διαπίστωση των πόρων και μέσων του χρεώστη." Έχοντας υπόψη τα γεγονότα όπως έχουν εκτεθεί θα προχωρήσω να εξετάσω, με βάση τις καθιερωμένες αρχές, κατά πόσο το Δικαστήριο δύναται όπως εκδώσει διαταγή με την οποία να υποχρεώνει τους καθ' ων η αίτηση να πληρώσουν το εξ' αποφάσεως χρέος. Η γενική αρχή που πρέπει να καθοδηγήσει το Δικαστήριο διά να ασκήσει την κρίση του ορθά είναι ότι θα πρέπει να επιτευχθεί με την διαταγή του Δικαστηρίου παράλληλα με την σταδιακή αποπληρωμή του χρέους από τον εξ' αποφάσεως χρεώστη, η διατήρηση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης του ίδιου και της οικογένειας του.( βλ. Χριστάκη Παναγιώτου ν Μιχαήλ )[2]. Στόχος του Δικαστηρίου είναι να πετύχει μία ισορροπία μεταξύ της ανάγκης να εκτελεσθεί η Δικαστική απόφαση αφενός και της ανάγκης να μην στερηθεί ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης από τα αναγκαία υλικά αγαθά για την διαβίωση του ιδίου και της οικογένειας του αφετέρου. Η ανάγκη για την αποτελεσματική εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, και η σημασία που έχει για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης, έχει τονισθεί στη πρόσφατη απόφαση Εθνική Τράπεζα Ελλάδος ν Μαρία Κωνσταντίνου[3] όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα: "Η εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις...τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπείς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο κράτος δικαίου." Στην ποιο πάνω απόφαση επεξηγήθηκε ότι αφού το Δικαστήριο διαπιστώσει ποιο είναι το χρηματικό ποσό αναγκαίο για την διαβίωση του οφειλέτη και της οικογένειας του, και αφαιρεθεί αυτό το ποσό δια να εξασφαλισθούν τα πιο πάνω , τότε η οποιοδήποτε διαταγή για πληρωμή του χρέους με δόσεις επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η νομολογία μας είναι πλούσια και κατατοπιστική για το τι εννοείται με την αξιοπρεπή διαβίωση του χρεώστη και της οικογένειας του. Στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς ν Αταλέζα Λτδ. [4] λέχθηκε ότι η αξιοπρεπή διαβίωση του χρεώστη και της οικογένειας του, περιλαμβάνει τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας του καθώς τη μόρφωση των παιδιών και κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη. Όμως, σε σωρεία υποθέσεων έχει λεχθεί ότι ο χρεώστης δεν θα πρέπει να αφεθεί να δημιουργήσει υποχρεώσεις εκτός από τις απόλυτα αναγκαίες ως έχουν επεξηγηθεί πιο πάνω με αποτέλεσμα να αποφύγει την αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέος. (Βλ. Anestos Adamou v Xenophon Ioannides [5] ) Μάλιστα δε, στην υπόθεση Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Αραδίππου ν Ιακώβου [6] αποφασίσθηκε ότι η οικονομική ικανότητα της οφειλέτιδας να πληρώνει χρέος το οποίο δεν ήταν αναγκαίο για την διαβίωση της και της οικογένειας της υποδηλούσε την ικανότητα της να πληρώνει το ισάξιο ποσό προς αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους. " Δεν μπορεί να επιτραπεί σε οφειλέτη να δημιουργήσει υποχρεώσεις άλλες από τις απαραίτητες για την αντιμετωπίσει ουσιωδών αναγκών του ιδίου και της οικογένειας του και στη συνέχεια να τις προβάλλει ως δικαιολογία για την αδυναμία του να πληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Η εκούσια πληρωμή των ΛΚ 50.00 μηνιαίως ...εξυπακούει ικανότητα της να καταβάλλει αυτό το ποσό προς ικανοποίηση του χρέους της." Στην Αγγλική υπόθεση Mc Ewan v Mc Ewan[7] αποφασίσθηκε ότι η απόφαση του Δικαστηρίου σε σχέση με το ποσό που θα πληρώνει ο εξ' αποφάσεως χρεώστης δεν κρίνεται μόνο με αναφορά των υφισταμένων του εισοδημάτων αλλά και με βάση την δυνατότητα του να εξασφαλίσει επικερδές εργοδότηση εάν το επιθυμεί και καταβάλει προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτή η αρχή υιοθετήθηκε και στην Κύπρο σε σχέση με την παρούσα διαδικασία. (βλ. Λέφος Σάββα ν Λαική Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ [8]) Ο τρόπος με το οποίο εκτιμάται αυτό το κριτήριο επεξηγήθηκε στην απόφαση Παναγιώτου ν Μιχαήλ [9]. Σε εκείνη την απόφαση λέχθηκε ότι η δυνατότητα του ατόμου να βρει απασχόληση εξαρτάται τόσο από τον ίδιο, δηλαδή από την κατάσταση της υγείας του ως και επίσης από τα προσόντα του σε συνάρτηση με την οικονομικό κλίμα που επικρατεί για εξεύρεση εργασίας την δεδομένη περίοδο. " Το πρόβλημα της υγείας της εφεσείουσας, το οποίο θα μπορούσε και μπορεί να αντιμετωπιστεί , η αφοσίωση της προς το συμβίο της τον οποίο θέλει να φροντίζει και οι ευθύνες της προς το παιδί της που διαμένει μαζί τους δεν αποτελούν, ακόμα και σωρευτικά ιδωμένα, βάσιμες αιτίες για τη μη αναζήτηση εργασίας εκ μέρους της. Αλλά και το επίπεδο μόρφωσης και κατάρτισης της , δεν αποτελούν αφ' αυτών, στη σημερινή κυπριακή οικονομική πραγματικότητα εμπόδιο για την εξασφάλιση κάποιας εργασίας. Εκείνο που εν προκειμένω ελλείπει στην περίπτωση της εφεσείουσας είναι απλώς η αναγκαία βούληση..." Η άλλη σημαντική αρχή που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι τόσο ο καθ' ου η αίτηση 2 έχει το βάρος να αποδείξει ότι αδυνατεί να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος με στοιχεία που θα παραθέσει στο Δικαστήριο, με βάση τις πρόνοιες του Άρθρου 84 του Νόμου 134(Ι)/99 τα ακόλουθα: (βλ. Βασιλειάδη Γιαννάκης ν Χαράλαμπου Τσουρή,

(2007)1 Α.Α.Δ 43) «Ο σκοπός της πιο πάνω νομοθετικής πρόνοιας, η οποία απορρίπτει την εισήγηση του εφεσείοντος είναι πασιφανής. Ο εξ αποφάσεως πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει ποια είναι τα περιουσιακά στοιχεία του εξ αποφάσεως οφειλέτη, τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ αποφάσεως χρέους δια μηνιαίων δόσεων. Έτσι το βάρος απόδειξης ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του, μετατοπίζεται στους ώμους του. Ο εξ αποφάσεως οφειλέτης υποχρεούται να προβαίνει ενόρκως σε πλήρη αποκάλυψη όλων των περιουσιακών του στοιχείων για να δείξει, αν έτσι ισχυρίζεται, πως δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική του δυνατότητα να πληρώνει μηνιαίως. Ο εξ αποφάσεως πιστωτής μπορεί επίσης να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία έχει που αφορούν την περιουσία του εξ αποφάσεως χρεώστη. Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου θα πρέπει να εφαρμόζονται. Στις αστικές υποθέσεις η περιουσία του εξ αποφάσεως χρεώστη βαρύνεται με το ποσό που οφείλεται δυνάμει της δικαστικής απόφασης προς όφελος του εξ αποφάσεως πιστωτή. Θεωρείται δηλαδή στην πράξη πως μέρος της περιουσίας και των εισοδημάτων του εξ αποφάσεως χρεώστη ανήκουν στον εξ αποφάσεως πιστωτή, μέχρι την εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους.» Τα στοιχεία που έχει παραθέσει ο χρεώστης ενώπιον μου σήμερα ως ένα βαθμό καταδεικνύουν ότι αδυνατεί να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος. Η πλευρά των αιτητών δεν έχει παραθέσει άλλα στοιχεία ενώπιον μου που να θέτουν σε αμφισβήτηση τα στοιχεία που έχει παραθέσει σήμερα ο χρεώστης. Πρόκειται για πρόσωπο άνεργο και έχει προσκομίσει το έντυπο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων για να δείξει ότι δεν έχει εισφορές για την συγκεκριμένη περίοδο. Επίσης έχει φέρει έγγραφα που αφορούν την εταιρεία την οποία είναι μέτοχος και διευθυντής, ότι οφείλει η εταιρεία χρήματα στο Τμήμα Φορολογίας. Έχει αναφέρει ότι η σύζυγος του έχει ιδιόκτητο σπίτι και ότι κατέχει χωράφι 12 σκάλες που το απέκτησε πριν 3 - 4 χρόνια και το απέκτησε δια κληρονομίας από τον πατέρα της και είναι δική της περιουσία και όχι δική του. Έχει αναφέρει ότι έχει σπουδάσει και αποφοίτησε το 1984 από το Frederick Διοίκηση Επιχειρήσεων και Management. Έχει αναφέρει ότι ήταν διευθυντής της εταιρείας και μοναδικός μέτοχος στην εταιρεία. Έχει παραθέσει στοιχεία τα οποία επιβεβαιώνουν αυτόν τον ισχυρισμό καθώς και έντυπο, έγγραφο που εκδόθηκε από το Πρωτοκολλητείο της Ποινικής Υπόθεσης με αριθμό 4766/16 που δείχνει ότι η εταιρεία έχει φορολογικό χρέος €4.018,65 και ότι ο ίδιος ως διευθυντής οφείλει να πληρώσει πρόστιμο €617. Σε σχέση με το πρόστιμο αυτό έχει αναφέρει ότι κρύβεται διότι αδυνατεί να πληρώσει το πρόστιμο αυτό το οποίο πρέπει να πληρώσει σαν διευθυντής της εταιρείας. Έχει αναφέρει ότι δεν έχει κύκλο εργασιών η εταιρεία και ο λόγος που η εταιρεία δεν έχει διαγραφεί από τον Έφορο Εταιρειών είναι επειδή οφείλει Φ.Π.Α στο κράτος. Όσον αφορά τα έξοδα της οικογένειας, έχει αναφέρει ότι τα καλύπτει εξολοκλήρου η σύζυγος του. Η οικογένεια δεν κάνει οποιαδήποτε περιττά έξοδα. Δεν έχει δικό του αυτοκίνητο, δεν έχει κινητό τηλέφωνο δεν πληρώνει για περιττά έξοδα όπως κοινωνικές εξόδους, διαδίκτυο και συνδρομητική τηλεόραση. Η πλευρά των αιτητών δεν έχει προσκομίσει μαρτυρία για να αμφισβητήσει τα πιο πάνω. Αυτά είναι τα δεδομένα ενώπιον μου σήμερα. Κρίνω ότι υπό αυτά τα δεδομένα ο Καθ' ου η Αίτηση σήμερα δεν διαθέτει τα οικονομικά μέσα για να αποπληρώσει το χρέος με μηνιαίες δόσεις, όμως ενδεχομένως να είναι σε θέση να το πράξει τούτο στο μέλλον. Η σύζυγος του Καθ' ου η Αίτηση έχει εισόδημα και επίσης έχει ακίνητη περιουσία. Η οικογένεια δεν πληρώνει απ' ότι φαίνεται δάνειο ούτε έχει έξοδα για στέγαση καθότι έχουν ιδιόκτητο σπίτι. Δεν έχει παραθέσει λεπτομερή στοιχεία για έξοδα της οικογένειας και απ' ότι φαίνεται όλα αυτά τα έξοδα καλύπτονται από τη σύζυγο του. Η σύζυγος έχει κάποια περιουσία και τα έξοδα διαβίωσης καλύπτονται από τα εισοδήματα της συζύγου και από τα περιουσιακά της στοιχεία. Επομένως αν ο Καθ' ου η Αίτηση αποκτήσει εισόδημα στο μέλλον, θα έχει εισόδημα να διαθέσει στο εξ αποφάσεως χρέος. Είναι υποχρέωση του Καθ' ου η Αίτηση να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου όλα εκείνα τα στοιχεία για να αποφασίσει για την οικονομική του κατάσταση και θεωρώ ότι ο χρεώστης δεν αποκάλυψε τα πλήρη στοιχεία και για να δικαιολογήσει γιατί δεν έχει βρει επικερδής εργοδοσία μέχρι σήμερα. Έχει αναφέρει ότι πήγε στο γραφείο των Κοινωνικών Ασφαλίσεων για να κάνει αίτηση για το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα (Ε.Ε.Ε.) αλλά δεν έχει προχωρήσει στην υλοποίηση της αίτησης. Όμως δεν έχει δώσει επαρκής λόγους για το γεγονός ότι εν τέλει δεν καταχώρησε αίτηση. Δεν έχει επεξηγήσει γιατί δεν παίρνει ανεργειακό και δεν έχει επεξηγήσει λεπτομερώς γιατί δεν έχει βρει εργασία. Ο Καθ' ου η Αίτηση είναι 57 ετών αλλά δεν έχει οποιοδήποτε πρόβλημα υγείας και έχει προσόντα. Θεωρώ ότι δεν έχει εξαντλήσει όλες τις προσπάθειες του για να εξασφαλίσει επικερδή εργοδότηση. Ως εκ τούτου θεωρώ ότι στο μέλλον αν κάνει πραγματική προσπάθεια θα βρει εργασία για να μπορεί να αποπληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος. Ως εκ τούτου εκδίδεται διάταγμα όπως πληρώνει το ποσό των €85 από την 02/05/2020 και κάθε πρώτη του μήνα μετά, μέχρι εξοφλήσεως του εξ αποφάσεως χρέος. Τα έξοδα της αίτησης επιδικάζονται εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση όπως αυτά υπολογιστούν από το Πρωτοκολλητείο και εγκριθούν από το Δικαστήριο. Ενόψει της οικονομικής του κατάστασης όμως η διαταγή για έξοδα να τεθεί υπό αναστολή μέχρι τις 02/05/2020 ως έχει επεξηγηθεί ανωτέρω. (Υπ.) ............. Ν. Ταλαρίδου - Κοντοπούλου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΓ [1] Πολιτική Εφεση 9212 ημερ. 22.12.9π7 [2] Πολιτική Εφεση 9915 ημερ. 25.2.98 [3] Πολιτική Εφεση ημερ. 26.6.00 [4] 1 ΑΑΔ 686 [5]

(1963)2 CLR 488 [6] Πολιτική Εφεσή 10335 ημερ. 10.12.99 [7] [1972] 2All ER 708 [8] Πολιτική Εφεση 9542 ημερ. 20.6.97 [9] Πολιτική Εφεση 9915 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο