Αναφορικά με την αίτηση των Βουκή κ.α. ν. Αναφορικά με την Βουκή, Αίτ. Διαχ. Ανικάνων: 43/19, 29/11/2019

(1)/

1. (Β) Διοριστούν οι ίδιοι ως διαχειριστές της περιουσίας της. (Γ) Διαταχθεί ο πατέρας τους (Καθ' ου 2) να μην επικοινωνεί μαζί της και (Δ) Διαταχθεί ο πατέρας τους όπως εγκαταλείψει τη συζυγική οικία στην Αγλαντζιά παραδίδοντας κενή κατοχή στην ιδιοκτήτρια-Καθ' ης
2. Η αίτηση συνοδεύεται από κοινή ένορκη δήλωση των Αιτητών στην οποίαν εξηγούν αφενός την κατάσταση της Καθ' ης 1, η οποία σύμφωνα με ιατρική βεβαίωση παρουσιάζει άνοια και αφετέρου το ότι από 10.4.19 φρόντισαν να εισαχθεί σε ίδρυμα λόγω του ότι δεν είναι σε θέση να διαχειρίζεται τα οικονομικά και προσωπικά της θέματα και εφόσον δεν δύναται να διαμένει με τον Καθ' ου 2 για λόγους που αφορούν την ηλικία και την κακή συμπεριφορά του απέναντι της. Επισυνάπτουν ιατρική βεβαίωση ημερ.3.5.19 και την πρώτη σελίδα από κάποια αίτηση της μητέρας τους σε τράπεζα το 2014 ως Τεκμήρια Α και Β. Σε συμπληρωματική τους ένορκη δήλωση αναφέρονται πιο λεπτομερώς στις κακές σχέσεις μεταξύ των γονέων, με έμφαση στον βίαιο και ασυμβίβαστο χαρακτήρα του πατέρα, επισυνάπτοντας επιστολές της μητέρας προς Ηγούμενο Μονής, επιστολές των Ψυχιατρικών Υπηρεσιών, επιστολή Αστυνομίας εν σχέσει με οκτώ καταγγελίες και καταγραφέα (USB) με φωτογραφίες από την άσχημη κατάσταση στην οικία, ως Τεκμήρια Γ, Δ.1, Δ.2, Ε και Στ. Η Καθ' ης 1 δεν εμφανίστηκε ούτε εκπροσωπήθηκε στη διαδικασία. Ο σύζυγος της, ο Καθ' ου 2, στην ένσταση του προέβαλε ότι η αίτηση είναι αβάσιμη, ότι οι ισχυρισμοί των Αιτητών είναι αναληθείς, κακεντρεχείς, απαράδεκτοι και υστερόβουλοι, τα αιτητικά είναι νομικώς ανεπίτρεπτα και ότι γίνεται προσπάθεια παραπλανήσεως του Δικαστηρίου. Στη συνοδεύουσα την ένσταση ένορκη δήλωση του αναφέρει στις §13-20 τα ακόλουθα: «
3. Η σύζυγος μου ήτο πνευματικώς υγιής μέχρι το 2001, οπότε αυτή άρχισε να παρουσιάζει πνευματικά προβλήματα υγείας.
4. Εφρόντισα και ετύγχανε θεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής από τον Ψυχίατρο Δρ. Βερεσιέ ο οποίος και της εχορηγούσεν φαρμακευτική αγωγή μέχρι το 2005, οπότε αφυπηρέτησα.
5. Παρά την προσπάθεια μου να την πείσω να συνεχίσει και να επισκεφθεί άλλον ψυχίατρο μετά το 2005, αυτή δεν εδέχετο και η πνευματική της κατάσταση επιδεινώθηκε αφού δεν έπαιρνε φαρμακευτική αγωγή.
6. Άρχισε να μου συμπεριφέρεται πολύ άσχημα και να με κατηγορεί ότι έχω φιλενάδες και ότι έχω μεταβιβάσει την περιουσία μου επί ονόματι των και να οργιάζει η φαντασία της με τελικό αποτέλεσμα να κλείσει τρία δωμάτια της κατοικίας μας και να χρησιμοποιεί μόνη της και η κατοικία μας να καταστεί αγνώριστη από το γεγονός και μόνον ότι η σύζυγος μου εις ουδεμία συγύρισιν ή καθαριότητα προέβαινεν και ούτε συνήθως εμαγείρευεν.
7. Επίσης με κατηγορούσε ότι της έκλεψα τα χρυσαφικά της και της αδελφής της και ότι τα έδωσα εις τις φιλενάδες μου.
8. Αφού η κατάσταση της χειροτέρευε, προσπάθησα να την πείσω να επισκεφθεί μαζί μου ψυχίατρον και αυτή όπως αντιδρούσε συνήθως, άρχισεν να φωνάζει και τότε οι Αιτητές καταχώρησαν την παρούσα Αίτηση.
9. Ανέφερα εις τους Αιτητές ότι πρέπει να επισκεφθεί ψυχίατρον για να της δώσει φαρμακευτική αγωγή και αυτοί αντέδρασαν λέγοντες ότι θέλω να την κλείσω εις το ψυχιατρείον, αφού δεν αντελήφθησαν τον σκοπόν.
10. Εκοιμάτο μόνη της εις ξεχωριστό δωμάτιο προφανώς από ακατανόητο λόγο ή φόβο ο οποίος οφείλετο εις την φαντασία της ένεκα της πνευματικής της υγείας.» Στη συνέχεια αναφέρεται σε άκαρπες προσπάθειες του να εντοπίσει την Καθ' ης 1, στην άσχημη κατάσταση τριών δωματίων τα οποία εκείνη είχε κλειδωμένα, στο ότι ο ίδιος φρόντισε να καθαρίσει και βάψει το σπίτι, στην πρόθεση του να ξαναφέρει οικιακή βοηθό μόλις επιτευχθεί η επιστροφή της συζύγου του και καταλήγει λέγοντας ότι η κατάσταση της είχε βελτιωθεί μετά τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής κάτι το οποίο είχε επιδιώξει και ο ίδιος ως ιατρός επί χρόνια, χωρίς τα παιδιά του να είχαν κατανοήσει την αναγκαιότητα αυτή. Για αυτό είναι η γνώμη του πως με την κατάλληλη αναγκαία φαρμακευτική αγωγή και τη βοήθεια του η Καθ' ης 1 θα ανανήψει πλήρως και θα ζει άνετα και φυσιολογικά. Νομική πτυχή Σύμφωνα με την υπόθεση Αναφορικά με αίτηση της Ζωής Νικολαΐδη

(2002)1(Α) Α.Α.Δ.435 σκοπός του περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανικάνων Προσώπων Ν.23

(1)/96 είναι η προστασία των οικονομικών συμφερόντων των ανικάνων προσώπων. Όπως περαιτέρω έχει αναφερθεί στην υπόθεση Θεμιστοκλέους ν. Λεωνίδου

(2005)1(Α) Α.Α.Δ.417: «Ο περί Διαχείρισης της Περιουσίας Ανικάνων Προσώπων Νόμος του 1996 αποβλέπει στην προστασία της περιουσίας του ανικάνου και κατ' επέκταση στην ευημερία του. Ο νόμος, παρέχει στα δικαστήρια σειρά εξουσιών για τον όσο το δυνατό αποτελεσματικό έλεγχο της δράσης του διαχειριστή. ............................ Η διαδικασία που ακολουθείται σε κάθε περίπτωση, έχει χαρακτήρα ερευνητικό. Η αντιπαράθεση δεν είναι συμβατή με το αντικείμενο και τους σκοπούς του νόμου. Το δικαστήριο κατά την ενάσκηση των εξουσιών του δεν ενεργεί ως δικαστήριο επίλυσης διαφορών μεταξύ αντιδίκων σε κατ' αντιμωλία δίκη αφού σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι η κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο προστασία της περιουσίας του ανικάνου προσώπου και η ευημερία του ιδίου και της οικογένειάς του. Η καθιέρωση πρακτικού και ευέλικτου συστήματος ελέγχου και έρευνας, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη συστηματική παρακολούθηση της πορείας της διαχείρισης από το δικαστήριο και την έγκαιρη επέμβασή του όπου διαπιστώνονται σημεία κακοδιαχείρισης». (έμφαση δοθείσα από το παρόν Δικαστήριο) Στην υπόθεση Αναφορικά με αίτηση του Γκάπριελ Ποπ

(2014)1(Α) Α.Α.Δ.805 λέχθηκε πως η δικαιοδοσία δυνάμει του Νόμου αυτού είναι suis generis και η εξουσία ασκείται πάντοτε με γνώμονα τα καλώς νοούμενα συμφέροντα του ανίκανου προσώπου και της περιουσίας του. Όπως προκύπτει από την πιο πρόσφατη υπόθεση Κ.Μ. κ.ά. ν. Α.Μ.Κ., Πολ. Έφ.436/12, ημερ.10.7.19, ο μηχανισμός της εναρκτήριας κλήσης προσφέρεται ακριβώς λόγω της απλότητας της, της ταχύτητας της, του γεγονότος ότι δεν υπάρχουν δικόγραφα και του ότι κατά κανόνα δεν προσφέρεται καν μαρτυρία. Ειδικότερα τονίστηκε πως: «Το Δικαστήριο δεν δεσμεύεται αυστηρά από κανόνες απόδειξης, όπως εφαρμόζονται σε αστικές διαδικασίες, αλλά εξεταστικά εστιάζει στο ζήτημα, με γνώμονα τη δραστικότητα του εκδοθέντος διατάγματος και τους κινδύνους που ενέχει η τυχόν έκδοση του. Επιβάλλεται εκ της φύσης της υπόθεσης να καταδειχθεί υψηλός βαθμός βεβαιότητας για την αναγκαιότητα έκδοσης τους. Το Δικαστήριο, όπως επισημάνθηκε στην Chr. Zannetos Constructions Ltd v. Phoenix Constructions Ltd

(1998)1 Α.Α.Δ.923, έχει καθήκον να παράσχει κάθε λογική ευκαιρία στους διαδίκους να προβάλουν και να τεκμηριώσουν την υπόθεση τους, αλλά και υποχρέωση παράλληλη: να διασφαλίσει τη διεξαγωγή της δίκης σύμφωνα με τους επιτακτικούς διαδικαστικούς κανόνες.» «Ανίκανο πρόσωπο» σύμφωνα με τον Νόμο σημαίνει άτομο το οποίο λόγω διανοητικής διαταραχής τοξικομανίας, αλκοολισμού ή άλλης σωματικής βλάβης ή άλλης πάθησης ή ασθένειας, η οποία καθιστά το άτομο αυτό ανήμπορο να ασκήσει την κρίση και βούληση του, δεν είναι σε θέση να διαχειριστεί την περιουσία του ή να διευθύνει τις υποθέσεις του. Στην παρούσα περίπτωση η μαρτυρία η οποία έχει προσαχθεί από τους Αιτητές όχι μόνο δεν έχει αμφισβητηθεί ή αντικρουστεί καθ' οιονδήποτε τρόπο από τον Καθ' ου 2 αλλά είναι παραδεκτή στην ουσία μέσα και από τα δικά του λεγόμενα ενώ και τα όσα περαιτέρω ο ίδιος παραθέτει για τη συμπεριφορά της Καθ' ης 1 απλά συνιστούν επίρρωση των όσων παρέθεσαν οι Αιτητές τα οποία και δέχομαι ως ακολούθως:

1. Τα περιεχόμενα στην Ιατρική Βεβαίωση της Δρος Κυριάκου ημερ.3.5.19 ότι η Καθ' ης 1 παρακολουθείται ιατρικά λόγω διαταραχής συμπεριφοράς και άνοιας, η δε ψυχική της κατάσταση παρουσιάζει αποδιοργανωμένη συμπεριφορά με σοβαρή μείωση της λειτουργικότητας, της αυτοφροντίδας και μειωμένη κριτική ικανότητα. Η άποψη της ψυχιάτρου ότι η ψυχική αυτή κατάσταση δεν επιτρέπει στην Καθ' ης τη διαχείριση των οικονομικών θεμάτων που την αφορούν και ότι χρήζει φροντίδας από άλλα άτομα δεν έχει αμφισβητηθεί. Αντιθέτως επιβεβαιώνεται από αναφορές του Καθ' ου 2 ότι μεταξύ άλλων περιουσιακών στοιχείων και αγαθών τα οποία εντόπισε στα κλειδωμένα δωμάτια σε πρωτόγονη κατάσταση ήταν και ληγμένες επιταγές από το 2001 και το 2010 (τραπεζικές επιταγές στην πραγματικότητα).
2. Τα περιεχόμενα σε νεότερη βεβαίωση της ίδιας ψυχιάτρου ημερ.18.7.19 ότι αν και η κατάσταση παρουσίασε σαφή βελτίωση ως προς το άγχος και την ανησυχία εντούτοις κατά την ψυχιατρική αξιολόγηση (9.7.19) διατηρείτο η διαταραχή προσανατολισμού στον χρόνο και η έκπτωση της μνήμης και της λειτουργικότητας, πράγμα το οποίο επιβάλλει 24ωρη φροντίδα.
3. Τα αναφερόμενα σε επιστολή της ίδιας ψυχιάτρου ημερ.7.8.19 πως ναι μεν υπάρχει βελτίωση στην κλινική εικόνα με την έναρξη φαρμακευτικής αγωγής και τη μετακίνηση της στο ίδρυμα αλλά, εν σχέσει με τη διαγνωσθείσα διαταραχή στα πλαίσια άνοιας, η κατάσταση της χρήζει εξειδικευμένων παρεμβάσεων και 24ωρης φροντίδας.
4. Τα αναφερόμενα στην ένορκη δήλωση του Καθ' ου 2 ότι η κατάσταση της Καθ' ης 1 όντως είχε επιδεινωθεί, ότι χειροτέρευε και ότι λόγω της πνευματικής της υγείας διακατέχεται από ακατανόητους φόβους. Η θέση του (στην §33) ότι για την επιδείνωση της κατάστασης ευθύνεται τρίτο συγγενικό της άτομο αξιοποιείται επί του παρόντος ως επιβεβαίωση της διαταραγμένης πνευματικής υγείας χωρίς να απαιτείται κατάληξη επί του κατά πόσον ευθύνεται το τρίτο άτομο, αφού κάτι τέτοιο δεν εμπίπτει στους σκοπούς της παρούσας διαδικασίας. Επισημαίνω και την παραδοχή του Καθ' ου 2 ότι με την αναγκαία φαρμακευτική αγωγή και βοήθεια η σύζυγος του θα ανανήψει κατά την εκτίμηση του πλήρως ούτως ώστε να ζει «ανέτως και φυσιολογικώς», πράγμα όμως που δεν αναιρεί καθόλου τη σημερινή κατάσταση αλλά απλά αποκαλύπτει κάποια δική του εκτίμηση για το μέλλον. Πέραν όλων των πιο πάνω σημειώνω και την παραδοχή του στην αγόρευση ότι όντως η Καθ' ης 1 πάσχει από άνοια, έστω και αν εκεί χαρακτηρίζεται ως «κάποιου βαθμού». Ο ισχυρισμός ότι αυτό δεν την εμποδίζει να συμπεριφέρεται ορθά εάν λαμβάνει τα φάρμακα της επίσης δεν αναιρεί ούτε και προσθέτει οτιδήποτε στα προηγηθέντα συμπεράσματα, δεδομένου ότι όλα τα πιο πάνω συναρτώνται και εξετάζονται σε σχέση με τη δυνατότητα της να διαχειρίζεται την περιουσία της και ο ίδιος ο Καθ' ου 2 κατέγραψε αρκετές περιπτώσεις άρνησης της Καθ' ης είτε να επισκεφθεί ιατρό είτε να λάβει φάρμακα, ακριβώς λόγω της κατάστασης της. Η βασική θέση του Καθ' ου 2 είναι πως πρέπει να αφεθεί η Καθ' ης να επιστρέψει στη συζυγική κατοικία όπου θα τη βοηθήσει και θα τής συμπαρασταθεί ο ίδιος ακόμα και ιατρικώς λόγω της ιδιότητος του (συνταξιούχος καρδιολόγος δημοσίου). Επαναλαμβάνω ότι δεν είναι ζητούμενο στην παρούσα διαδικασία ο χώρος διαμονής της Καθ' ης 2 ούτε και αποφασίζεται κάτι τέτοιο. Ούτε και παρέχεται εξουσία από τον Νόμο στα πλαίσια μιας τέτοιας διαδικασίας να επιλυθούν ζητήματα επικοινωνίας της με οποιονδήποτε ή απομάκρυνσης του Καθ' ου 2 από οποιονδήποτε χώρο ή παράδοσης κατοχής. Αυτά είναι ζητήματα τα οποία θα πρέπει να τύχουν εξέτασης και χειρισμού σε άλλες κατάλληλες δικαστικές διαδικασίες, ενδεχομένως μετά από διαβήματα τα οποία πρέπει να λάβουν οι διαχειριστές. Στη βάση όλων των πιο πάνω καταλήγω ότι έχει αποδειχθεί στον απαιτούμενο βαθμό πως η Καθ' ης 1 λόγω της άνοιας και διαταραχής από την οποία πάσχει καθίσταται ανήμπορη να ασκήσει την κρίση και βούληση της και συνεπεία αυτού δεν είναι σε θέση να διαχειριστεί την περιουσία της ή να διευθύνει τις υποθέσεις της οπότε θα πρέπει να διοριστεί διαχειριστής της περιουσίας της. Ως εκ τούτου και έχοντας υπόψη ότι οι προτιθέμενοι να διοριστούν διαχειριστές είναι πρόθυμοι να παράσχουν εγγύηση (του είδους που καταχωρείται για διορισμό διαχειριστή περιουσίας αποβιώσαντος προσώπου) συμμορφούμενοι με τις οδηγίες του Δικαστηρίου, εκδίδονται διατάγματα ως εξής: Α) Η ως άνω αναφερόμενη Καθ' ης κηρύττεται ως ανίκανο πρόσωπο εν τη εννοία του άρθρου 2 του Νόμου και της απαγορεύεται η διενέργεια οποιωνδήποτε πράξεων ή παραλείψεων που επιφέρουν έννομα αποτελέσματα. Β) Διορίζονται Διαχειριστές της περιουσίας της οι XXXXX Βουκής με Α.Δ.Τ.XXXXX6374 και η XXXXX Βουκή Ξενοφώντος με Α.Δ.Τ.XXXXX8847 οι οποίοι θα έχουν την εξουσία να λάβουν ή να φροντίσουν να ληφθούν όλα τα μέτρα, τα οποία κρίνουν αναγκαία ή σκόπιμα για: (α) Την εν γένει διαχείριση της περιουσίας και των υποθέσεων του ανίκανου προσώπου (άρθρο 5 (α)). (β) Τη συντήρηση ή για άλλο όφελος του ανίκανου προσώπου (άρθρο 5(β)). (γ) Τη μέριμνα προσώπων ή σκοπών για τα οποία ή για τους οποίους το ανίκανο πρόσωπο θα αναμενόταν να μεριμνήσει αν δεν ήταν ανίκανο. Νοείται ότι οι Διαχειριστές δεν θα έχουν την εξουσία πώλησης, ανταλλαγής, μεταβίβασης, υποθήκευσης, επιβάρυνσης ή διάθεσης ακίνητης περιουσίας του ανίκανου προσώπου χωρίς προηγούμενη άδεια του Δικαστηρίου. Δοσοληψίες ως προς κινητή περιουσία επιτρέπονται μόνον εν σχέσει με τα υπό Β(α), (β) και (γ) ανωτέρω. Οι Διαχειριστές θα έχουν επίσης τις εξουσίες που αναφέρονται στο άρθρο 6 εδ.

(1)(α), (γ), (ε), (στ), (ζ), (η), (θ) και (ι) του Νόμου. Οι Διαχειριστές υποχρεούνται εντός 30 ημερών από σήμερα να υποβάλουν λεπτομερή απογραφή της σημερινής περιουσίας του ως άνω προσώπου και κάθε 12 μήνες από σήμερα και για όσο διαρκεί ο διορισμός τους να υποβάλλουν περιοδικούς λογαριασμούς στον Πρωτοκολλητή του Δικαστηρίου. Αντίγραφο του παρόντος διατάγματος να διαβιβαστεί στον Έφορο Προστασίας Περιουσίας Ανίκανων Προσώπων το συντομότερο δυνατό, φροντίδι του Πρωτοκολλητή. Το παρόν Διάταγμα να ΜΗΝ ΣΥΝΤΑΧΘΕΙ προτού οι διορισθέντες Διαχειριστές υπογράψουν εγγύηση ύψους €20.000 έκαστος. (Υπ.) ............... Χ. Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Σ.Θ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο