ΚΕΝΤΗ ν. ΚΑΣΚΙΡΗΣ, Αρ. Αίτησης: 8485/10, 10/12/2019

(1)του 1999 με τον οποίο τροποποιήθηκε το Κεφ. 6 περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου με την κατάργηση και αντικατάσταση των μέρων VIII και IX αυτού. Με βάση το νέο άρθρο 82 του Κεφ. 6 πιστωτής δύναται να αποτεθεί στο Δικαστήριο να εξεταστεί ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης σε σχέση με την οικονομική του δυνατότητα να εξοφλήσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Με βάση το άρθρο 87 Δικαστήριο έχει την εξουσία αφού επιληφθεί της αιτήσεως και αξιολογήσει την μαρτυρία να εκδώσει διάταγμα πληρωμής του χρέους ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Με βάση το άρθρο 87 δίδεται η εξουσία στο Δικαστήριο όπως εκδώσει διάταγμα με το οποίο να πληρώνεται το εξ' αποφάσεως χρέος. Ο σκοπός της παρούσας διαδικασίας όπως έχει λεχθεί στην απόφαση Φιλίππου ν Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Παλλουριώτισσας [1] είναι ο " προσδιορισμός των μέσων του εξ' αποφάσεως χρεώστη με βάση το μέρος IX του Κεφ. 6 ..έχει εξεταστικό χαρακτήρα και εστιάζεται στην διαπίστωση των πόρων και μέσων του χρεώστη." Έχοντας υπόψη τα γεγονότα όπως έχουν εκτεθεί θα προχωρήσω να εξετάσω, με βάση τις καθιερωμένες αρχές, κατά πόσο το Δικαστήριο δύναται όπως εκδώσει διαταγή με την οποία να υποχρεώνει τους καθ' ων η αίτηση να πληρώσουν το εξ' αποφάσεως χρέος. Η γενική αρχή που πρέπει να καθοδηγήσει το Δικαστήριο διά να ασκήσει την κρίση του ορθά είναι ότι θα πρέπει να επιτευχθεί με την διαταγή του Δικαστηρίου παράλληλα με την σταδιακή αποπληρωμή του χρέους από τον εξ' αποφάσεως χρεώστη, η διατήρηση αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης του ίδιου και της οικογένειας του.( βλ. Χριστάκη Παναγιώτου ν Μιχαήλ )[2]. Στόχος του Δικαστηρίου είναι να πετύχει μία ισορροπία μεταξύ της ανάγκης να εκτελεσθεί η Δικαστική απόφαση αφενός και της ανάγκης να μην στερηθεί ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης από τα αναγκαία υλικά αγαθά για την διαβίωση του ιδίου και της οικογένειας του αφετέρου. Η ανάγκη για την αποτελεσματική εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, και η σημασία που έχει για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης, έχει τονισθεί στη πρόσφατη απόφαση Εθνική Τράπεζα Ελλάδος ν Μαρία Κωνσταντίνου[3] όπου λέχθηκαν τα ακόλουθα: "Η εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις...τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπείς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο κράτος δικαίου." Στην ποιο πάνω απόφαση επεξηγήθηκε ότι αφού το Δικαστήριο διαπιστώσει ποιο είναι το χρηματικό ποσό αναγκαίο για την διαβίωση του οφειλέτη και της οικογένειας του, και αφαιρεθεί αυτό το ποσό δια να εξασφαλισθούν τα πιο πάνω, τότε η οποιοδήποτε διαταγή για πληρωμή του χρέους με δόσεις επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Η νομολογία μας είναι πλούσια και κατατοπιστική για το τι εννοείται με την αξιοπρεπή διαβίωση του χρεώστη και της οικογένειας του. Στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς ν Αταλέζα Λτδ [4] λέχθηκε ότι η αξιοπρεπή διαβίωση του χρεώστη και της οικογένειας του, περιλαμβάνει τη στέγαση, τη διατροφή και την ιατρική περίθαλψη των μελών της οικογένειας του καθώς τη μόρφωση των παιδιών και κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη. Όμως, σε σωρεία υποθέσεων έχει λεχθεί ότι ο χρεώστης δεν θα πρέπει να αφεθεί να δημιουργήσει υποχρεώσεις εκτός από τις απόλυτα αναγκαίες ως έχουν επεξηγηθεί πιο πάνω με αποτέλεσμα να αποφύγει την αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέος. (Βλ. Anestos Adamou v Xenophon Ioannides [5] ). Μάλιστα δε, στην υπόθεση Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Αραδίππου ν Ιακώβου [6] αποφασίσθηκε ότι η οικονομική ικανότητα της οφειλέτιδας να πληρώνει χρέος το οποίο δεν ήταν αναγκαίο για την διαβίωση της και της οικογένειας της υποδηλούσε την ικανότητα της να πληρώνει το ισάξιο ποσό προς αποπληρωμή του εξ' αποφάσεως χρέους. " Δεν μπορεί να επιτραπεί σε οφειλέτη να δημιουργήσει υποχρεώσεις άλλες από τις απαραίτητες για την αντιμετωπίσει ουσιωδών αναγκών του ιδίου και της οικογένειας του και στη συνέχεια να τις προβάλλει ως δικαιολογία για την αδυναμία του να πληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος. Η εκούσια πληρωμή των ΛΚ 50.00 μηνιαίως ...εξυπακούει ικανότητα της να καταβάλλει αυτό το ποσό προς ικανοποίηση του χρέους της." Στην Αγγλική υπόθεση Mc Ewan v Mc Ewan[7] αποφασίσθηκε ότι η απόφαση του Δικαστηρίου σε σχέση με το ποσό που θα πληρώνει ο εξ' αποφάσεως χρεώστης δεν κρίνεται μόνο με αναφορά των υφισταμένων του εισοδημάτων αλλά και με βάση την δυνατότητα του να εξασφαλίσει επικερδές εργοδότηση εάν το επιθυμεί και καταβάλει προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτή η αρχή υιοθετήθηκε και στην Κύπρο σε σχέση με την παρούσα διαδικασία. (βλ. Λέφος Σάββα ν Λαική Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ [8]) Ο τρόπος με το οποίο εκτιμάται αυτό το κριτήριο επεξηγήθηκε στην απόφαση Παναγιώτου ν Μιχαήλ [9]. Σε εκείνη την απόφαση λέχθηκε ότι η δυνατότητα του ατόμου να βρει απασχόληση εξαρτάται τόσο από τον ίδιο, δηλαδή από την κατάσταση της υγείας του ως και επίσης από τα προσόντα του σε συνάρτηση με την οικονομικό κλίμα που επικρατεί για εξεύρεση εργασίας την δεδομένη περίοδο. " Το πρόβλημα της υγείας της εφεσείουσας, το οποίο θα μπορούσε και μπορεί να αντιμετωπιστεί , η αφοσίωση της προς το συμβίο της τον οποίο θέλει να φροντίζει και οι ευθύνες της προς το παιδί της που διαμένει μαζί τους δεν αποτελούν, ακόμα και σωρευτικά ιδωμένα, βάσιμες αιτίες για τη μη αναζήτηση εργασίας εκ μέρους της. Αλλά και το επίπεδο μόρφωσης και κατάρτισης της, δεν αποτελούν αφ' αυτών, στη σημερινή κυπριακή οικονομική πραγματικότητα εμπόδιο για την εξασφάλιση κάποιας εργασίας. Εκείνο που εν προκειμένω ελλείπει στην περίπτωση της εφεσείουσας είναι απλώς η αναγκαία βούληση..." Η άλλη σημαντική αρχή που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ότι ο καθ' ου η αίτηση έχει το βάρος να αποδείξει ότι αδυνατεί να πληρώσει το εξ αποφάσεως χρέος με στοιχεία που θα παραθέσει στο Δικαστήριο, με βάση τις πρόνοιες του Άρθρου 84 του Νόμου 134(Ι)/99 τα ακόλουθα: (βλ. Βασιλειάδη Γιαννάκης ν Χαράλαμπου Τσουρή,

(2007)1 Α.Α.Δ 43) «Ο σκοπός της πιο πάνω νομοθετικής πρόνοιας, η οποία απορρίπτει την εισήγηση του εφεσείοντος είναι πασιφανής. Ο εξ αποφάσεως πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει ποια είναι τα περιουσιακά στοιχεία του εξ αποφάσεως οφειλέτη, τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ αποφάσεως χρέους δια μηνιαίων δόσεων. Έτσι το βάρος απόδειξης ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του, μετατοπίζεται στους ώμους του. Ο εξ αποφάσεως οφειλέτης υποχρεούται να προβαίνει ενόρκως σε πλήρη αποκάλυψη όλων των περιουσιακών του στοιχείων για να δείξει, αν έτσι ισχυρίζεται, πως δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική του δυνατότητα να πληρώνει μηνιαίως. Ο εξ αποφάσεως πιστωτής μπορεί επίσης να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία έχει που αφορούν την περιουσία του εξ αποφάσεως χρεώστη. Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου θα πρέπει να εφαρμόζονται. Στις αστικές υποθέσεις η περιουσία του εξ αποφάσεως χρεώστη βαρύνεται με το ποσό που οφείλεται δυνάμει της δικαστικής απόφασης προς όφελος του εξ αποφάσεως πιστωτή. Θεωρείται δηλαδή στην πράξη πως μέρος της περιουσίας και των εισοδημάτων του εξ αποφάσεως χρεώστη ανήκουν στον εξ αποφάσεως πιστωτή, μέχρι την εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους.» Ο Καθ' ου η αίτηση έχει καταχωρήσει 2 Ένορκες Δηλώσεις. Στην 1η Ένορκη Δήλωση ημερομ. 29/3/19 έχει αναφέρει ότι είναι άνεργος. Στην 2η Ένορκη Δήλωση έχει αναφέρει ότι τα έξοδα διαβίωσης του καταβάλλονται από συγγενικά του πρόσωπα. Στην Ένορκη Δήλωση ημερ. 29/3/19 είχε επισυναφθεί έγγραφο από την Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης που καταδεικνύει ότι είχε εγγραφεί ως άνεργος στις 27/10/

1. Είχε δηλώσει ότι τα επιθυμητά του επαγγέλματα είναι Οικονομολόγος, Πράκτορας Οικονομικών Υπηρεσιών και λογιστής-ελεγκτής. Έχει αναφέρει ότι έχει κάνει πάμπολλες προσπάθειες να εργοδοτηθεί αλλά εξαιτίας της ηλικίας του και των προσόντων του δεν έχει καταστεί εφικτό να εργοδοτηθεί. Έχει αναφέρει ότι η ψυχολόγος της Δημόσιας απασχόλησης θεωρεί ότι το πρόβλημα εργοδότησης του έγκειται στο γεγονός ότι οι εργοδότες τον βλέπουν ότι είναι ένας άντρας κάποιας ηλικίας με κάποια προσόντα και έχει απαιτήσεις μισθού €2.000 και έτσι δεν του προτείνουν εργασία με τον μισθό που αρμόζει με τα προσόντα και απαιτήσεις του. Έχει αναφέρει ότι μετανάστευσε στην Ν. Αφρική, Ζαμπία για να βρει επικερδή εργοδότηση. Κρίνω ότι αυτά που αναφέρει στο Δικαστήριο ήταν ασαφή και αόριστα ως προς την προσπάθεια του να βρει οποιαδήποτε εργοδότηση. Δεν έχει καταπιαστεί με στοιχεία και λεπτομέρειες ως προς τις προσπάθειες εργοδότησης που έχει κάνει. Έχει αναφέρει ότι εργοδότες θεωρούν ότι έχει ψηλές χρηματικές απαιτήσεις ως προς την μισθοδοσία του αλλά δεν έχει αναφέρει κατά πόσο θα ήταν διατεθειμένος να βρει οποιαδήποτε εργασία. Πρόκειται για άτομο ηλικίας 48 χρονών χωρίς ουσιαστικό πρόβλημα υγείας και με προσόντα όπως ανέφερε, δεν βλέπω τον λόγο γιατί να μην μπορεί να βρει εργασία. Θα μπορούσε να αποταθεί για οποιαδήποτε εργασία και να κοινοποιήσει στους εργοδότες ότι θα ήταν διατεθειμένος να εργοδοτηθεί με χαμηλότερο μισθό. Επίσης κρίνω ότι δεν ήταν ολότελα ειλικρινής στο Δικαστήριο ως προς τα εισοδήματα του. Η κα Κούτρα είχε καταθέσει το Τεκμήριο 1 που είναι η κατάσταση του τραπεζικού του λογαριασμού. Αντεξεταζόμενος επί αυτού του λογαριασμού παραδέχθηκε ότι στο παρελθόν τακτικά επισκεφτόταν τα κατεχόμενα για να επισκεφτεί τα καζίνα. Ανέφερε ότι μέχρι σήμερα επισκέπτεται τα καζίνα για να συντηρεί τον εαυτό του δηλαδή τραβά χρήματα από την κάρτα του μέχρι €400 και ότι η χρήση αυτού του ποσού στο καζίνο των κατεχομένων του επιστρέφει το ποσό των €
2. Εκτός του ότι αυτό το επιχείρημα δεν μου ακούγεται λογικό να πληρώνει €400 για να του επιστρέφεται το ποσό των €80, κρίνω ότι για να τραβήσει €400 από την κάρτα του για να κερδίσει το ποσό των €80 πρόκειται για πρόσωπο που ξοδεύει τα χρήματα του σε μη αναγκαία έξοδα. Θεωρώ ότι θα μπορούσε να βρει εισόδημα με καλύτερο τρόπο από το καζίνο και θα ήταν καλύτερο να αναζητήσει επικερδής εργασία. Έχει παραδεχθεί ότι ήταν λήπτης ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και αυτό διακόπηκε. Δεν έχει παραθέσει στο Δικαστήριο τους λόγους που διακόπηκε αυτό το εισόδημα. Το γεγονός ότι το επίδομα έχει αποκοπεί καταδεικνύει ότι δεν είναι δικαιούχος του επιδόματος. Με βάση το μοναδικό στοιχείο που έχω ενώπιόν μου για το εισόδημα του που είναι το τεκμήριο 1 προκύπτει ότι στις 17/7/17 τράβηξε από την κάρτα του μετρητά €1000 και την επόμενη μέρα στις 18/7/17 διεξήγαγε συναλλαγές με την κάρτα του σε κάποιο μέρος στα κατεχόμενα όπου ξόδεψε €400 και μετά το ποσό των €
3. Το γεγονός ότι μπόρεσε και εξασφάλισε το ποσό των €1000 και τα ξόδεψε σε μη αναγκαία έξοδα διαβίωσης κατ' εμένα είναι στοιχείο που δείχνει την οικονομική του δυνατότητα να πληρώνει το εξ' αποφάσεως χρέος του. Συνεπώς παρόλο που ο Καθ' ου η αίτηση δεν έχει παραθέσει όλα τα αναγκαία στοιχεία ενώπιον του Δικαστηρίου για να έχω μια ολοκληρωμένη εικόνα για τα εισοδήματα και τα πραγματικά του έξοδα κρίνω ότι με βάση τα ελάχιστα που έχουν τεθεί ενώπιόν μου προκύπτουν 2 συμπεράσματα, πρώτον ότι έχει δυνατότητα να βρει επικερδή εργοδότηση και το δεύτερο ότι κάνει περιττά έξοδα στο καζίνο στα κατεχόμενα, και ως εκ τούτου έχει εισοδήματα για να πληρώνει το εξ' αποφάσεως χρέος του. Ως εκ τούτου εκδίδεται διάταγμα όπως πληρώνει το ποσό των €35 από την 01/01/2020 και κάθε πρώτη του μήνα με 5 μέρες χάρη μέχρι εξοφλήσεως του ποσού, και το ποσό αυτό θα αυξηθεί στο ποσό των €100 σε 6 μήνες. Η πρώτη δόση των €100 να αρχίζει από τις 1/6/20 διότι αναμένεται μέχρι τότε να βρει εργοδότηση και θα αποπληρώνει αυτή η δόση μέχρι να εξοφλήσει το εξ' αποφάσεως χρέος του. Τα έξοδα της αίτησης επιδικάζονται εναντίον του Καθ' ου η Αίτηση όπως αυτά υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............. Ν. Ταλαρίδου - Κοντοπούλου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΑΙ [1] Πολιτική Εφεση 9212 ημερ. 22.12.9π7 [2] Πολιτική Εφεση 9915 ημερ. 25.2.98 [3] Πολιτική Εφεση ημερ. 26.6.00 [4] 1 ΑΑΔ 686 [5]

(1963)2 CLR 488 [6] Πολιτική Εφεσή 10335 ημερ. 10.12.99 [7] [1972] 2All ER 708 [8] Πολιτική Εφεση 9542 ημερ. 20.6.97 [9] Πολιτική Εφεση 9915 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο