← Κύπρος

Χατζηφιλίππου κ.α. ν. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 6050/12, 23/12/2019

Χατζηφιλίππου κ.α. ν. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 6050/12, 23/12/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A709 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕYKΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Μ. Παπαδοπούλου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 6050/12 Μεταξύ:

  1. XXXXX Χατζηφιλίππου
  2. XXXXX Χατζηφιλίππου Εναγόντων και Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας Εναγόμενος Ημερομηνία: 23.12.2019 Για τον Ενάγοντα αρ. 1: κ. Σ. Αγγελίδης Για τον Εναγόμενο: κ. Κ. Σταυρινός ΑΠΟΦΑΣΗ Με το γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα οι Ενάγοντες αξιούν κατά του Εναγομένου ειδικές, γενικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις για ζημιά και ταλαιπωρία που υπέστησαν από απόφαση του Υπουργείου Άμυνας να μην εγκρίνει το αίτημα του Ενάγοντα αρ. 1 για χορήγηση αναστολής κατάταξης λόγω σπουδών και της απόφασης του να κηρύξει αυτόν ως ανυπότακτο, απόφαση η οποία ακυρώθηκε μετά από απόφαση στην προσφυγή αρ. 1645/06 και της Αναθεωρητικής Έφεσης με αρ. 132/
  3. Όπως δικογραφείται στην Έκθεση Απαιτήσεως ο Ενάγοντας αρ. 1 είναι Άγγλος υπήκοος και ο Ενάγοντας αρ. 2 πατέρας αυτού. Ο Ενάγοντας αρ. 1 αποφοίτησε από την Αγγλική Σχολή στην Κύπρο τον Ιούνιο 2005 αλλά δεν κατετάγη στην Εθνική Φρουρά γιατί είχε προηγηθεί χορήγηση σε αυτόν άδειας εξόδου, οπόταν και την 30.6.2005 μετέβη στην Αγγλία για σπουδές. Τον Φεβρουάριο 2006 ο Ενάγοντας αρ. 2 ειδοποιήθηκε από την Αστυνομία ότι αναζητούσαν τον Ενάγοντα αρ.
  4. Την 27.3.2006 ο Ενάγοντας αρ. 1 υπέβαλε αίτηση για χορήγηση αναστολής κατάταξης μέχρι το 2010 που θα συμπλήρωνε τις σπουδές του, αίτημα το οποίο απορρίφθηκε την 5.7.2006 και οι αρμόδιες αρχές προώθησαν θέμα ότι ο Ενάγοντας αρ. 1 κατέστη ανυπότακτος δυνάμει του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα. Οι Ενάγοντες κατά της απόφασης αυτής καταχώρησαν την προσφυγή με αρ. 1645/06 η οποία απορρίφθηκε, και ακολούθως την Α.Ε.132/08 το αποτέλεσμα της οποίας δικαίωσε τους Ενάγοντες. Θέση των Εναγόντων είναι ότι συνεπεία της παράνομης και Δικαστικά ακυρωθείσας απόφασης έχουν υποστεί απώλειες, ειδικές ζημιές, ταλαιπωρία, επαγγελματική και οικογενειακή βλάβη και ψυχολογικά τραύματα αναφορικά με τα οποία αξιούν αποζημιώσεις. Ο Εναγόμενος καταχώρησε Υπεράσπιση με την οποία αρνείται την απαίτηση των Εναγόντων. Παραδέχεται ότι την 20.5.2005 δημοσιεύτηκε διάταγμα του Υπουργού Άμυνας στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας με το οποίο καλείτο ο Ενάγοντας αρ. 1 σε κατάταξη τον Ιούλιο
  5. Με επιστολή του Ενάγοντα αρ. 2 προς τον Υπουργό Άμυνας ζητήθηκε η προσωρινή αναστολή αναφέροντας ότι όλη η οικογένεια είχε αναχωρήσει για μόνιμη εγκατάσταση στην Αγγλία από τον Ιούνιο
  6. Παραδέχεται ότι την 12.12.2005 δόθηκε στον Ενάγοντα αρ. 1 άδεια εξόδου όμως ισχυρίζεται ότι αυτή ήταν προσωρινής διάρκειας και για συγκεκριμένο σκοπό. Τον Φεβρουάριο 2006 το Στρατολογικό Γραφείο Λευκωσίας αναζήτησε τον Ενάγοντα αρ. 1 γιατί αυτός είχε παραλείψει να καταταγεί ο δε Ενάγοντας αρ. 1 εκ των υστέρων υπέβαλε αίτηση για αναστολή ώστε να πραγματοποιήσει σπουδές. Αρνείται κατηγορηματικά τις ισχυριζόμενες ειδικές ζημιές και θέτει τους Ενάγοντες σε αυστηρή απόδειξη τους. Οι Ενάγοντες καταχώρησαν την 13.3.2013 Απάντηση στην Υπεράσπιση με την οποία αρνούνται τους ισχυρισμούς των Εναγόντων όπως αυτοί εκτίθενται στην Υπεράσπιση, και επαναλαμβάνει τις δικές του θέσεις όπως αυτές προβάλλονται στην Έκθεση Απαιτήσεως. Σημειώνω ότι την 6.5.2019 ο Ενάγοντας αρ. 2 απέσυρε την αγωγή του κατά του Εναγομένου και έτσι παρέμεινε προς εκδίκαση μόνο η αγωγή που έχει εγερθεί από τον Ενάγοντα αρ. 1 (πιο κάτω αναφερόμενου ως «ο Ενάγοντας»). Προς απόδειξη της υπόθεσης του Ενάγοντα αρ. 1 μαρτυρία έδωσε ο ίδιος και ο Ενάγοντας αρ. 2, ενώ εκ μέρους της Δημοκρατίας μαρτυρία έδωσαν οι κ.κ. XXXXX Ζησίμου και XXXXX Παπαγιάννης. Δηλώθηκε επιπλέον ως παραδεκτό γεγονός ότι μέχρι και την μέρα της ακρόασης δεν είχε υποβληθεί από τον Ενάγοντα αίτημα για χορήγηση της φοιτητικής χορηγίας. Ο Ενάγοντας ανέφερε ότι γεννήθηκε την 18.2.1987 στην Αγγλία από Κύπριους γονείς και έχει Βρετανική υπηκοότητα. Αποφοίτησε από την Αγγλική Σχολή τον Ιούνιο 2005 ως άριστος μαθητής. Την 20.5.2005 δημοσιεύτηκε διάταγμα του Υπουργού Άμυνας με το οποίο καλούντο σε κατάταξη τον Ιούλιο 2005 οι στρατεύσιμοι που είχαν γεννηθεί το 1987, στο οποίο όμως δεν περιλήφθηκε το όνομα του Ενάγοντα. Αυτό επέτρεψε την χορήγηση σε αυτόν άδειας εξόδου δυνάμει της οποίας μετέβη στην Ιατρική Σχολή του King's College University στο Λονδίνο για σπουδές. Η δε άδεια εξόδου του ανανεώθηκε την 12.12.
  7. Τον Φεβρουάριο 2006 ο πατέρας του Ενάγοντα ειδοποιήθηκε από Αστυνομικό Σταθμό ότι αναζητούσαν τον Ενάγοντα για υπόθεση κατάταξης. Την 27.3.2006 με επιστολή του πατέρα του υπεβλήθη αίτημα για χορήγηση αναστολής κατάταξης στον Ενάγοντα μέχρι την αποπεράτωση του Α' κύκλου σπουδών του. Το Υπουργείο Άμυνας με επιστολή του ημερ. 5.7.2006 απέρριψε το αίτημα του και πληροφόρησε τον Μ.Ε.2 ότι ο Ενάγοντας είχε κηρυχτεί ανυπότακτος. Την 22.2.2006 προωθήθηκε κατηγορία για ανυποταξία εναντίον του Ενάγοντα. Ο Ενάγοντας καταχώρησε την προσφυγή με αρ. 1645/06 η οποία απορρίφθηκε και, ακολούθως την Α.Ε.132/08 με την οποία η απόφαση αυτή του Υπουργείου Άμυνας ακυρώθηκε. Ήταν θέση του Ενάγοντα ότι από την παράνομη και ακυρωθείσα πράξη του Εναγομένου αλλά και της μη συμμόρφωσης του με αυτήν, έχει υποστεί ζημιά και ταλαιπωρία, επηρεασμό της ποιότητας της ζωής του και ψυχολογικά τραύματα. Στιγματίστηκε, ισχυρίστηκε, επειδή είχε διωχθεί παράνομα ως ανυπότακτος και αναγκάστηκε να παραμείνει στην Αγγλία ακόμα και κατά την περίοδο των διακοπών του. Ο κ. XXXXX Χ'Φιλίππου, πατέρας του Ενάγοντα έκανε αναφορά στα γεγονότα που οδήγησαν στην χορήγηση άδειας εξόδου στον Ενάγοντα. Την 25.2.2006 ενώ βρισκόταν στο Λονδίνο ειδοποιήθηκε τηλεφωνικώς από μέλος της Αστυνομίας ότι αναζητούσαν τον Ενάγοντα για υπόθεση μη κατάταξης. Με την επιστροφή του στην Κύπρο ο Υπαστυνόμος κ. Αλεξάνδρου του είπε να συμπληρώσει μίαν αίτηση για προσωρινή αναστολή. Συναντήθηκε στο Υπουργείο Αμύνης με την Λοχαγό XXXXX Ζησίμου η οποία του είπε ότι η όλη κατάσταση είχε προκύψει από δικό τους λάθος. Η κα Ζησίμου, ισχυρίστηκε ο Μ.Ε.2, του υπέδειξε να στείλει την επιστολή ημερ. 27.3.2006 Τεκμήριο 8 ζητώντας προσωρινή αναστολή κατάταξης του Ενάγοντα μέχρι αποπερατώσεως των σπουδών του, αίτημα το οποίο απορρίφθηκε. Έκανε αναφορά στην Προσφυγή με αρ. 1645/06 και στην Α.Ε.132/
  8. Ήταν η θέση του Μ.Ε.2 ότι ως άμεσο αποτέλεσμα της παράνομης και ακυρωθείσας πράξης του Εναγομένου ο Ενάγοντας και η οικογένεια του έχουν υποστεί απώλειες και ειδικές ζημιές αναφορικά με τις οποίες ζητούν αποζημίωση. Αναγκάστηκαν να υποβληθούν σε αχρείαστα και αλλεπάλληλα έξοδα ώστε να ταξιδεύουν οικογενειακώς για Αγγλία για να βλέπουν τον Ενάγοντα. Η κα XXXXX Ζησίμου ανέφερε ότι είναι η Προϊστάμενη στον Τομέα Στρατολόγησης του Υπουργείου Αμύνης. Την 20.5.2005 δημοσιεύτηκε Διάταγμα του Υπουργού Άμυνας με το οποίο καλούντο σε κατάταξη οι στρατεύσιμοι της κλάσης 2005 στην οποία άνηκε και ο Ενάγοντας. Το γεγονός ότι ο Ενάγοντας δεν ήταν εγγεγραμμένος στα Στρατολογικά Μητρώα αποτελούσε δική του παράλειψη συμμόρφωσης με το αρ. 4Α

(1)του περί Εθνικής Φρουράς Νόμου. Οι άδειες εξόδου, είπε, που πιθανόν να χορηγήθηκαν στον Ενάγοντα αφορούσαν σε ένα ταξίδι για σκοπούς αναψυχής και καμία άδεια εξόδου δεν μπορεί να αποτελέσει έγκριση για αναστολή στρατιωτικών υποχρεώσεων. Με το Τεκμήριο 8 ο Μ.Ε.2 ζήτησε την χορήγηση ανατολής στράτευσης του Ενάγοντα μέχρι αποπερατώσεως του Α κύκλου σπουδών του, αίτημα που απορρίφθηκε, ο δε Ενάγοντας είχε ξεκινήσει τις σπουδές του χωρίς να έχει αποταθεί στο Υπουργείο Άμυνας για εξασφάλιση της απαραίτητης αναστολής. Ήταν η θέση της ότι η μετάβαση του Ενάγοντα και η έναρξη σπουδών έγιναν με ευθύνη και επιλογή του ίδιου του Ενάγοντα. Θέση της ήταν ότι αυτός συνεχίζει να έχει υποχρέωση να εκπληρώσει την θητεία του και άρα οι κλητεύσεις μετά το 2010 είναι νόμιμες, ο δε Ενάγοντας δεν υφίσταται οποιοδήποτε διασυρμό ή δυσφήμιση. Ο κ. XXXXX Παπαγιάννης ανέφερε ότι εργάζεται στο Υπουργείο Οικονομικών και κατά το διάστημα από το 2003 μέχρι και το 2013 εργαζόταν στην Υπηρεσία Χορηγιών και Επιδομάτων. Όπως ανέφερε, ο Ενάγοντας και ο Μ.Ε.2 δεν έχουν υποβάλει αίτηση για παροχή φοιτητικής χορηγίας μέχρι και σήμερα. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Θα πρέπει να σημειωθεί ότι μεγάλο μέρος των γεγονότων που αφορούν στην υπό εκδίκαση υπόθεση αποτέλεσαν κοινό έδαφος. Συγκεκριμένα διεφάνη ότι αποτελεί κοινή θέση των διαδίκων ότι ο Ενάγοντας δεν είχε κληθεί προσωπικά για κατάταξη στην Εθνική Φρουρά τον Ιούλιο 2005, ότι αυτός αναχώρησε για την Αγγλία τον Ιούλιο 2005 και ότι του χορηγήθηκε άδεια εξόδου την 12.12.2005 Τεκμήριο
  1. Δεκτό ήταν και το ότι ο Μ.Ε.2 υπέβαλε την 27.3.2006 αίτημα για παραχώρηση προσωρινής αναστολής στον Ενάγοντα μέχρι το 2010 το οποίο και απορρίφθηκε, ο δε Ενάγοντας κηρύχθηκε ανυπόταχτος. Καμία αμφισβήτηση υπήρξε και για την καταχώρηση και έκδοση απόφασης στην προσφυγή αρ. 1645/06 και στην Α.Ε.132/
  2. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω προχωρώ σε ξεχωριστή αξιολόγηση εκάστου μάρτυρα. Ο Ενάγοντας και ο Μ.Ε.2 δεν έπεισαν ότι ο Ενάγοντας επιθυμούσε γνήσια να υπηρετήσει την θητεία του, αντιθέτως διεφάνη ότι εκμεταλλεύτηκαν τις παραλείψεις που έγιναν από πλευράς του Υπουργείου Άμυνας. Επιπλέον θεωρώ ότι κατέβαλαν προσπάθεια μεγιστοποίησης της ζημιάς που ισχυρίστηκαν ότι υπέστησαν. Συγκεκριμένα, από τα όσα ο Ενάγοντας ανέφερε στο Δικαστήριο σημειώνω τα εξής: - Ισχυρίζετο ότι νόμιμα μετέβη για σπουδές με την άδεια εξόδου και ότι στην εν λόγω άδεια δεν έχει όριο για το ποσό καιρό δικαιούτο να παραμείνει στο εξωτερικό. Πέραν του ότι η άδεια εξόδου που ισχυρίστηκε ότι του δόθηκε για να αναχωρήσει τον Ιούλιο 2005 δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο, η άδεια Τεκμήριο 7 που χορηγήθηκε την 12.12.2005 αναφέρει ότι «ισχύει για ένα μόνο ταξίδι μέσα σ' ένα μήνα από την ημερομηνία έκδοσης της». Δεν έχω πειστεί ότι ένα άτομο με τόσα ακαδημαϊκά προσόντα όσα ο Ενάγοντας θεώρησε ότι αυτό ισοδυναμούσε με παραχώρηση αναστολής της υποχρέωσης του για στράτευση. - Επιπλέον, μελετώντας το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 8 φαίνεται ότι ο Ενάγοντας με τον Μ.Ε.2 μετέβησαν τον Ιούνιο 2005 στην Αγγλία για μόνιμη εγκατάσταση, κάτι που δεν συνάδει με την εκδοχή που προώθησε ο Ενάγοντας στο Δικαστήριο. - Εάν δε ο Ενάγοντας θεωρούσε ότι δεν είχε υποχρέωση στράτευσης το 2005 ως ισχυρίστηκε δεν επεξηγήθηκε ο λόγος για τον οποίο ο πατέρας του στο Τεκμήριο 8 επικαλούμενος «τα ευγενή ανθρώπινα αισθήματα» του Υπουργού ζητούσε προσωρινή αναστολή. - Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στο ίδιο Τεκμήριο αναγράφεται ότι ο Ενάγοντας αποφάσισε να δοκιμάσει τον πρώτο χρόνο στον Ιατρική «βοηθούντος του γεγονότος ότι δεν επήρε ατομική πρόσκληση για κατάταξη». Η διατύπωση αυτή υποδηλοί συνειδητή απόφαση του Ενάγοντα και του Μ.Ε.2 εκμεταλλευόμενοι την παράλειψη του Υπουργείου Άμυνας να στείλουν σε αυτόν ατομική πρόσκληση για κατάταξη. - Ο ισχυρισμός του Ενάγοντα ότι δεν ήταν στρατεύσιμος αντιφάσκει με τα όσα αναγράφονται στην παράγραφο 3 της Έκθεσης Απαιτήσεως ήτοι ότι θα είχε υποχρέωση κατάταξης αλλά δεν κατετάγη γιατί είχε προηγηθεί η χορήγηση σε αυτόν άδειας εξόδου. - Ο Ενάγοντας δεν έπεισε για το ότι θα υπέβαλλε αίτηση για φοιτητικό επίδομα, αφού μέχρι και σήμερα δεν το έχει πράξει. Η δε εισαγωγή εισοδηματικών κριτηρίων έγινε σε μεταγενέστερο του επίδικου χρόνο και δεν αποστερούσε το δικαίωμα του Ενάγοντα να αξιώσει αναδρομική έγκριση της χορηγίας. - Πέραν του ότι δεν παρουσίασε οποιαδήποτε απόδειξη αγοράς εισιτηρίων, θα πρέπει να πω ότι ο ισχυρισμός του Ενάγοντα ότι δήθεν προαγόραζε αεροπορικά εισιτήρια μήπως και τελειώσει η προσφυγή δεν βρίσκει έρεισμα στην λογική. - Οι ισχυρισμοί του Ενάγοντα ότι δεν φιλοξενείτο από συγγενείς του στο Λονδίνο, όπου είχε παπούδες, γιαγιάδες και πολλούς θείους, επειδή δήθεν ένιωθε τόση ντροπή και εξευτελισμό που δεν μπορούσε να μιλήσει σε κανένα δεν έπεισαν. Ισχυρίστηκε δε ταυτόχρονα ότι δεν το έκανε γιατί το σπίτι της γιαγιάς του ήταν μικρό και ο παπούς του είχε αλτσχάιμερ, θέσεις που διαφέρουν με αυτά που είπε για το ίδιο θέμα ο Μ.Ε.
  3. - Ενώ προσπάθησε να πείσει ότι στιγματίστηκε ως φυγόστρατος και ανυπότακτος εντούτοις ουδέποτε επιχείρησε έστω σε μεταγενέστερο χρόνο να πάει στον Στρατό. Παρά δε το ότι στο Τεκμήριο 8 αναγράφεται ότι «Σας διαβεβαιώ ότι ο XXXXX θέλει και θα έρθει να υπηρετήσει την θητεία του» ερωτηθείς ο Ενάγοντας εάν το έχει πράξει από το 2010 που τελείωσε τον Α κύκλο σπουδών του, απάντησε ότι θα το έπραττε μόνο εάν του είχε δοθεί η αναστολή που ζήτησε. Ούτε και έπεισε με τον μετέπειτα ισχυρισμό του ότι δεν αρνήθηκε ποτέ να υπηρετήσει την πατρίδα του ισχυριζόμενος ότι όταν και εάν εγκατασταθεί μόνιμα στην Κύπρο θα το πράξει. Όσον αφορά στον Μ.Ε.2 παρατηρώ τα ακόλουθα: - Οι ισχυρισμοί του ότι ο Ενάγοντας επισκέφτηκε το Στρατολογικό Γραφείο τον Μάρτιο 2005 και του είπαν ότι δεν είχε υποχρέωση κατάταξης δεν αναφέρθηκαν από τον ίδιο τον Ενάγοντα. - Ο Μ.Ε.2 σύνταξε το Τεκμήριο 8 στο οποίο και γίνεται αναφορά πιο πάνω, όπου λέει ρητά ότι τον Ιούνιο 2005 αναχώρησαν οικογενειακώς και μόνιμη εγκατάσταση στην Αγγλία, πράγμα που αντιφάσκει με την θέση που προέβαλε στο Δικαστήριο ότι ο Ενάγοντας μετέβη στην Αγγλία όταν κατάλαβε ότι δεν ήταν στρατεύσιμος. Επισημαίνω και σε σχέση με τον Μ.Ε.2 την αναφορά στην πιο πάνω επιστολή ότι ο Ενάγοντας αποφάσισε να δοκιμάσει τον πρώτο χρόνο σπουδών στην Ιατρική «βοηθούντος του γεγονότος ότι δεν επήρε ατομική πρόσκληση για κατάταξη στην Εθνική Φρουρά» αλλά και το ότι εκείνο που ζητείται με το Τεκμήριο 8 είναι η επίδειξη επιείκειας και ανθρωπίνων αισθημάτων στον Ενάγοντα. - Ερωτηθείς ο Μ.Ε.2 ως προς το γιατί δεν φιλοξενούσαν οι συγγενείς τους τον Ενάγοντα ανέφερε ότι ήταν φοιτητής και έπρεπε να μελετήσει αλλά και ότι ο ίδιος είναι άνθρωπος με αξιοπρέπεια και οικονομική άνεση να πληρώσει για τα λάθη του Υπουργείου Άμυνας. - Καθόλου καλή εντύπωση δεν μου έκανε το σχόλιο του Μ.Ε.2 ότι «αν γνώριζα ότι θα φτάσω μέχρι εδώ θα προσπαθούσα να αυξήσω ακόμα περισσότερο τα έξοδα». - Ο Μ.Ε.2 ισχυρίστηκε ότι το 2010 παρήλθε και ο Ενάγοντας δεν ήρθε να υπηρετήσει στην Εθνική Φρουρά αφού δεν είχε βγει η απόφαση. Όταν του υποδείχθηκε ότι με το Τεκμήριο 8 διαβεβαίωνε ότι ο Ενάγοντας θα ερχόταν να υπηρετήσει το 2010 απάντησε ότι η διαβεβαίωση αυτή δόθηκε «νοουμένου» ότι τους είχε χορηγηθεί αναστολή. Η θέση αυτή δεν προκύπτει από το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 8 και ούτως ή άλλως δεν μπορεί να μην προκαλέσει εντύπωση το γεγονός ότι θεωρεί λογικό να επιβάλλει όρους για να εκτίσει την θητεία του ο Ενάγοντας. - Ο ισχυρισμός του Μ.Ε.2 ότι δήθεν προαγόραζαν αεροπορικά εισιτήρια για να τα πάρουν φτηνά δεν πείθει, αφού βασικά έτσι διακινδύνευαν να χάσουν παντελώς τα χρήματα που κατέβαλαν. Λεπτομερής αναφορά σε κάθε ποσό που αξιώνεται με την Έκθεση Απαιτήσεως θα γίνει πιο πάνω στην παρούσα, αφού εξεταστεί η ισχύουσα περί του θέματος Νομολογία. Η Μ.Υ.1 κα XXXXX Ζησίμου μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Δέχομαι την εξήγηση που έδωσε ότι ο λόγος που το όνομα του Ενάγοντα δεν περιλήφθηκε αρχικά στην απάντηση που το Υπουργείο απέστειλε στην Αγγλική Σχολή ήταν επειδή ο Ενάγοντας δεν είχε προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για να εγγραφεί στα Στρατολογικά Μητρώα. Ταυτόχρονα η Μ.Υ.1 δέχτηκε ότι προκλήθηκε σύγχυση επειδή ο Ενάγοντας δεν ήταν εγγεγραμμένος από την αρχή στα Μητρώα, αναλαμβάνοντας και την ευθύνη του Υπουργείου για αυτό. Έρεισμα στην λογική βρίσκει και η απάντηση της Το ίδιο ισχύει και την απάντηση της σε υποβολή που της έγινε ότι ο Ενάγοντας προσήλθε στα στρατολογικά γραφεία, όπου επεξήγησε την διαφορά μεταξύ του να προσέλθει κάποιος για να πάρει πληροφορίες ως προς το πώς θα του χορηγείτο αναστολή και του να προσέλθει κάποιος για να λάβει πληροφόρηση για την κατάταξη του. Δέχομαι ως ορθή την θέση της ότι εάν ο Ενάγοντας είχε πάει για να πάρει οδηγίες για κατάταξη θα έπαιρνε σημείωμα πρόσκλησης για κατάταξη. Λογική επίσης, αλλά και συνάδουσα με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 7 ήταν η θέση της ότι η άδεια εξόδου δεν συνιστά έγκριση για αναστολή στρατιωτικών υποχρεώσεων. Όσον αφορά στο ζήτημα που προέκυψε αναφορικά με το κατά πόσο η Μ.Υ.1 είπε στον Μ.Ε.2 τι να γράψει στην επιστολή του, η Μ.Υ.1 με έπεισε ότι εκείνη του είπε ότι το αίτημα πρέπει να υποβληθεί γραπτώς αλλά και όπως φαίνεται από το Τεκμήριο 21 ότι αυτό που του υπέδειξε ήταν ότι θα έπρεπε να αλλάξει το περιεχόμενο της επιστολής που έλεγε απλώς ότι ο Ενάγοντας βρισκόταν στο εξωτερικό για σπουδές μετά που του εξήγησε την σοβαρότητα της κατάστασης. Ο κ. XXXXX Παπαγιάννης έδωσε μία τυπική μαρτυρία ενώ το ουσιαστικό μέρος αυτής, ήτοι ότι δεν έχει υποβληθεί μέχρι σήμερα αίτημα για παροχή φοιτητικής χορηγίας από τον Ενάγοντα και τον Μ.Ε.2 δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Της πιο πάνω αξιολόγησης δεδομένης αποτελεί εύρημα μου ότι ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Μελετώντας τις αγορεύσεις αμφοτέρων των ευπαιδεύτων συνηγόρων προκύπτει ότι η αξίωση του Ενάγοντα εδράζεται επί του άρθρου 146.6 του Συντάγματος, το λεκτικό του οποίου κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιο: «Παν πρόσωπον ζημιωθέν εξ αποφάσεως ή πράξεως ή παραλείψεως κηρυχθείσης ακύρου κατά την τετάρτην παράγραφον του παρόντος άρθρου δικαιούται, εφ' όσον η αξίωσις αυτού δεν ικανοποιήθη υπό του περί ου πρόκειται οργάνου, αρχής ή προσώπου, να επιδιώξη δικαστικώς αποζημίωσιν ή άλλην θεραπείαν επί τω τέλει, όπως επιδικασθή εις τούτο δικαία και εύλογος αποζημίωσις καθοριζομένη υπό του δικαστηρίου ή παρασχεθή εις τούτο άλλη δικαία και εύλογος θεραπεία ην το δικαστήριον έχει την εξουσίαν να παράσχη». Όπως αναφέρεται στη Νομολογία, το δικαίωμα αποζημιώσεων δυνάμει του πιο πάνω άρθρου είναι ανεξάρτητο από οποιοδήποτε άλλο αγώγιμο δικαίωμα. Όπως λέχθηκε στην απόφαση Κυπριακή Δημοκρατία ν. Success Advertising Co Ltd
(1996)1 A.A.Δ. 153, στην οποία παρέπεμψαν και οι ευπαίδευτοι συνήγοροι: «To δικαίωμα αποζημιώσεων του Άρθρου 146.6 είναι εντελώς ανεξάρτητο από οποιοδήποτε άλλο αγώγιμο δικαίωμα (βλ. Attorney-General v. Andreas Marcoulides and another
(1966)1 C.L.R.242, Charilaos Frangoulides v. The Republic
(1982)3 C.L.R. 462). Είναι ιδιώνυμο δικαίωμα (sui generis) που δημιουργεί μια κατηγορία ευθύνης που σκοπεί στο να καταστήσει το διοικητικό έλεγχο αποτελεσματικό. Το δικαίωμα αυτό είναι παρεμφερές προς τη διοικητική αναθεώρηση (Kampis v. The Republic
(1984)1 C.L.R. 314, 327). Στην ίδια υπόθεση τονίστηκε ότι το δικαίωμα που προκύπτει από το Άρθρο 146.6, άνκαι πηγάζει από ενέργεια της διοίκησης στον τομέα του δημόσιου δικαίου, είναι ιδιωτικό δικαίωμα που με περίεργο τρόπο είναι συνδεδεμένο με την απώλεια που έχει υποστεί ο επιτυχών στο διοικητικό δικαστήριο διάδικος». Οι προϋποθέσεις για διεκδίκηση αποζημιώσεων βάσει του άρθρου 146.6 έχουν αποτελέσει αντικείμενο σωρείας αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Πρόσφατα στην απόφαση Γρηγόρης Φιλιαστίδης ν. Α.Η.Κ., Πολ. Εφ. 351/14 ηερ. 3.10.2014 αναφέθηκαν τα εξής: «Η τεκμηρίωση αγώγιμου δικαιώματος και η διεκδίκηση αποζημιώσεων δυνάμει του ΄Αρθρου 146.6, δεν γεννάται ipso facto από την ακυρωτική απόφαση. Η ακύρωση, βεβαίως, της Διοικητικής Πράξης αποτελεί την πρώτη προϋπόθεση βάσει του πιο πάνω ΄Αρθρου για τη διεκδίκηση αποζημιώσεων ενώπιον Πολιτικού Δικαστηρίου. Η περί αποζημίωσης ή άλλης θεραπείας αξίωση πρέπει - και αυτή είναι η δεύτερη προϋπόθεση - να απευθύνεται αρχικά προς τη Διοίκηση. Τέλος η απόρριψη του αιτήματος ή παράλειψη του αρμοδίου τμήματος να εξετάσει τούτο, συνιστά την τρίτη προϋπόθεση. Η ζημιά θα πρέπει να προκλήθηκε από την ακυρωθείσα απόφαση ή να προέκυψε ως άμεση συνέπεια της. Δικαίωμα για αποζημίωση εγείρεται αν, παρά την αποκατάσταση της νομιμότητας, παραμένει ζημιά, η οποία δεν είχε ικανοποιηθεί από την αρμόδια διοικητική αρχή. Η συνδρομή των πιο πάνω οδηγεί στη γένεση αγώγιμου δικαιώματος για αποζημίωση. (Πελαγία Εγγλεζάκη κ.α. ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας
(1992)1 ΑΑΔ 697, Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου ν. Χάρη Θεοδωρίδη
(1993)1 ΑΑΔ 420, Χαράλαμπος Νίκολας ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2001)1 ΑΑΔ 983 και Rosary Gardens v. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2006)1 ΑΑΔ 230)». Καθοδήγηση ως προς τις αρχές που προκύπτουν από τη Νομολογία μπορεί να αντληθεί από τα λεχθέντα στην απόφαση Πίτσα Είκοσι ν. Γενικού Εισαγγελέα
(2007)1 Α.Α.Δ. 467, τα οποία και παραθέτω: «Ο πρωτόδικος δικαστής, αφού ορθά ανάφερε ότι πρώτη προϋπόθεση είναι η ύπαρξη ακυρωτικής απόφασης, αναφορικά με τις υπόλοιπες προϋποθέσεις είπε τα ακόλουθα: "Η ζημιά θα πρέπει να προκλήθηκε από την ακυρωθείσα απόφαση ή να προέκυψε ως άμεση συνέπειά της. Δικαίωμα για αποζημίωση εγείρεται αν, παρά την αποκατάσταση της νομιμότητας προέκυψε ζημιά, η οποία δεν έχει ικανοποιηθεί από την Αρμόδια Διοικητική Αρχή. Η περί αποζημίωσης ή άλλης θεραπείας αξίωση πρέπει να απευθύνεται αρχικά προς τη Διοίκηση και εφόσον αυτή δεν ικανοποιηθεί, τότε να καταχωρείται πολιτική αγωγή ενώπιον του Επαρχιακού Δικαστηρίου. Διαφορετικά, δεν γεννάται αγώγιμο δικαίωμα». Η ύπαρξη Δικαστικής απόφασης που να ακυρώνει την προσβαλλόμενη πράξη αποτελεί, όπως φαίνεται και από τα πιο πάνω, προϋπόθεση για την έγκυρη καταχώρηση αγωγής με βάση το άρθρο 146.6. Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι με την απόφαση στην Α.Ε.132/08 την 21.12.2011 Τεκμήριο 11 η απόφαση για απόρριψη του αιτήματος του Ενάγοντα για αναστολή κατάταξης του ακυρώθηκε. Επιπλέον ο Ενάγοντας με τις επιστολές του Τεκμηρίου 13 απευθύνθηκε στον Υπουργό Άμυνας και ζήτησε αποζημιώσεις και συμμόρφωση προς τη Δικαστική απόφαση. (βλ. Vnukovo Airlines κ.α. ν. Γενικού Εισαγγελέα
(2001)1 Α.Α.Δ. 969, Takis P. Makrides Ltd v. Γενικού Εισαγγελέα
(1997)1 Α.Α.Δ. 1424, Πίτσα Είκοσι ν. Γενικού Εισαγγελέα (πιο πάνω)). Το αίτημα του για αποζημιώσεις δεν έχει ικανοποιηθεί μέχρι και σήμερα από την Κυπριακή Δημοκρατία. Δεδομένης της ικανοποίησης των δύο αυτών προϋποθέσεων παραμένει προς εξέταση το κατά πόσο ο Ενάγοντας δικαιούται σε αποζημιώσεις και, σε περίπτωση θετική απάντησης, το ύψος αυτών. Όπως αναφέρεται στο λεκτικό του άρθρου 146.6, το μέτρο των αποζημιώσεων σε τέτοιας φύσης υποθέσεις είναι η «δίκαια και εύλογη αποζημίωση». Όπως έχει νομολογηθεί, το μέτρο αυτό «είναι διάφορο από εκείνο του Αγγλικού κοινού δικαίου που έχει ως λόγο την ολική αποκατάσταση του ζημιωθέντα (restitution ab integrum)» (Κεντρική Τραπεζα Κύπρου ν. Χάρη Θεοχαρίδη
(1993)1 Α.Α.Δ. 420). Στην ίδια απόφαση αναφέρεται ότι ο πιο πάνω όρος ταυτίζει την αποζημίωση με το δίκαιο του αιτήματος στο πλαίσιο της σχέσης μεταξύ διοικούμενου και δίοικησης ώστε η υπαιτιότητα των μερών για την πρόκληση της ζημιάς να καθίσταται ζωτικής ζημασίας για τον καθορισμό της αποζημίωσης. Όπως δέχονται και οι συνήγοροι, θέμα αποζημίωσης τίθεται μόνο εφόσον η ζημιά προκλήθηκε από την ακυρωθείσα απόφαση ή προέκυψε ως άμεση συνέπεια της (Χαράλαμπου Νίκολας ν. Κ.Δ.
(2001)1 Α.Α.Δ. 983, Εγγλεζάκη ν. Γενικού Εισαγγελέα (πιο πάνω), Mavronichis v. Industrial Training Authority
(1986)3 C.L.R. 2213, Δήμος Αραδίππου ν. Γεωργιάδης, Πολ. Εφ. 10431, ημερ. 26.6.2000, Savvas & Leonidas Motors Ltd v. Γενικού Εισαγγελέα, Πολ. Εφ. 400/08, ημερ. 30.4.2012). Εν πρώτοις θα πρέπει να λεχθεί ότι καμία απόδειξη δεν προσκομίστηκε από πλευράς Ενάγοντα για τις αξιώσεις που αφορούν στην προαγορά αεροπορικών εισιτηρίων, θέση η οποία ούτως ή άλλως δεν έγινε δεκτή. Ούτε και προσκομίστηκε οτιδήποτε που να αποδεικνύει τις αξιώσεις για έξοδα διατροφής και μετακίνησης του ιδίου και της οικογένειας του. Όσον αφορά στην αξίωση για στέρηση του επιδόματος φοιτητή ο Ενάγοντας είχε δικαίωμα δυνάμει του αρ. 7 του περί Παροχής Ειδικών Χορηγιών Νόμου 77(Ι)/1996 να ζητήσει την χορήγηση αναδρομικά, πράγμα που δεν έπραξε. Ούτε και αποτελεί δικαιολογία ότι μετά την έκδοση της απόφασης στην Α.Ε.132/08 εισήχθησαν εισοδηματικά κριτήρια για την έγκριση τέτοιου αιτήματος, αφού κάτι τέτοιο δεν αποστερεί το δικαίωμα υποβολής αιτήματος για αναδρομική παροχή χορηγίας όπου η καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης οφείλετο σε «εύλογη αιτία». Κατ' επέκταση η μη υποβολή τέτοιου αιτήματος αποτέλεσε απόφαση του ιδίου του Ενάγοντα και του Μ.Ε.2 για την οποία δεν μπορεί να ζητά αποζημίωση από τον Εναγόμενο. Όσον αφορά στις αξιώσεις για καταβολή ενοικίων για τους καλοκαιρινούς μήνες αλλά και για την ηθική βλάβη θεωρώ ότι ούτε και αυτές μπορούν να ικανοποιηθούν. Ο Ενάγοντας είχε και αυτός υποχρέωση να μετριάσει την ζημιά του, πράγμα που δεν έπραξε. Σημειώνω ότι οι δικαιολογίες που δόθηκαν από τον Ενάγοντα και τον Μ.Ε.2 ως προς το έξοδο αυτό δεν έγιναν δεκτές. Ούτως ή άλλως, το μέτρο αποζημιώσεων βάσει του άρθρου 146.6 του Συντάγματος, όπως αναφέρεται και πιο πάνω στην παρούσα, είναι η δίκαιη και εύλογη αποζημίωση, και όχι η ολική αποκατάσταση του Ενάγοντα. Θεωρώ ότι η συγκεκριμένη αξίωση εκφεύγει του μέτρου αυτού, ειδικά εν όψει και των όσων θα αναλυθούν πιο κάτω σε σχέση με την αξίωση για τιμωρητικές αποζημιώσεις, αφού η υπαιτιότητα των μερων είναι παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη στον καθορισμό της αποζημίωσης αυτής. Όπως αναφέρεται επιπλέον ρητά στην απόφαση Γενικός Εισαγγελέας ν. Ταλιαδώρος
(2005)1 Α.Α.Δ. 586 «Η ηθική βλάβη...δεν συνιστά άμεσον αποτέλεσμα ή άμεση συνέπεια της ακυρωθείσας παράνομης πράξης και δεν καλύπτεται από τις πρόνοιες του άρθρου 146.6 του Συντάγματος». Προχωρώντας στην εξέταση του αιτητικού για επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων, αναφέρω ότι σύμφωνα με την Νομολογία τέτοιες αποζημιώσεις συνδέονται αποκλειστικά και μόνο με τυχόν κακή διαγωγή των Εναγομένων. Περιορίζεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Δεν έχω ικανοποιηθεί ότι η παρούσα είναι μία τέτοια περίπτωση. Ο Ενάγοντας δεν έλαβε ο ίδιος τα μέτρα να περιληφθεί στο Στρατολογικό Μητρώο πράγμα που οδήγησε και στην αρχική σύγχυση να μην κληθεί ατομικά για στράτευση. Παρά ταύτα, όμως, το Διάταγμα Πρόσκλησης του Υπουργού Άμυνας που αφορούσε στην γενιά του Ενάγοντα είχε δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα και στον ημερήσιο τύπο. Ο Ενάγοντας, εκμεταλλευόμενος το γεγονός ότι δεν έλαβε ατομική πρόσκληση για κατάταξη αποφάσισε να μεταβεί στην Αγγλία, συμβάλλοντας τοιουτοτρόπως και ο ίδιος την «κατάσταση πραγμάτων» στην οποία αναφέρθηκε το Ανώτατο Δικαστήριο. Τίποτε δεν τέθηκε ενώπιον μου που να με οδηγεί στο ότι η διοίκηση του Υπουργείου Άμυνας ενήργησε με οποιοδήποτε αλλότριο σκοπό κατά την λήψη της απόφασης για απόρριψη του αιτήματος του Ενάγοντα για αναστολή. Θεωρώ, συνεπώς, ότι δεν έχει στοιχειοθετηθεί δικαίωμα του Ενάγοντα για επιδίκαση τιμωρητικών αποζημιώσεων. Κατ' επέκταση ο Ενάγοντας απέτυχε να αποδείξει την αξίωση του και η αγωγή απορρίπτεται. Τα έξοδα δεν υπάρχει λόγος να μην ακολουθήσουν το αποτέλεσμα και επιδικάζονται υπέρ του Εναγομένου και εναντίον του Ενάγοντα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. (Υπ.) Μ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ, Α.Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.