Επί τοις αφορώσι τον Κλεάνθους, Αρ. Διαχείρισης:352/11, 24/7/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A684 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαδοπούλου, Α.Ε.Δ. Αρ. Διαχείρισης:352/11 Επί τοις αφορώσι τον XXXXX Κλεάνθους τέως εκ XXXXX 12, XXXXX, Λευκωσία Αίτηση ημερομηνίας 14.2.2018 για αντικατάσταση διαχειριστή Ημερ.: 24 Ιουλίου, 2019 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τους Αιτητές: κ. Ορφανίδης Για τον Καθ'ου η Αίτηση: κα Ιωαννίδου Α Π Ο Φ Α Σ Η Την 21.6.2011 καταχωρίστηκε αίτηση για παροχή στους κ.κ. XXXXX Κωμοδρόμο και XXXXX Ανδρέου Κλεάνθους εγγράφων διαχείρισης της περιουσίας του πιο πάνω αποβιώσαντα. Δεδομένου ότι οι κληρονόμοι επί της αιτήσεως ήταν η κα XXXXX Κλεάνθους και το ανήλικο τέκνο αυτής Ε.Σ.Κ. η πρώτη συγκατατέθηκε εκ μέρους και του ανήλικου. Την 6.7.2011 τα έγγραφα διαχείρισης χορηγήθηκαν από το Δικαστήριο ως το αίτημα. Με την υπό εκδίκαση Αίτηση οι Κληρονόμοι εξαιτούνται τα πιο κάτω: «1. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να αντικαθίσταται και/ή ανακαλείται και/ή ακυρώνεται η παραχώρηση εγγράφων διαχείρισης της περιουσίας του αποβιώσαντα XXXXX Κλεάνθους στον XXXXX Κωμοδρόμου από την Πάφο. 2. Διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο να διορίζεται ως συν-διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα XXXXX Κλεάνθους στον XXXXX Μιχαήλ ατ. XXXXX6060 εκ Λευκωσίας ομού μετά την XXXXX Κλεάνθους. Η Αίτηση στηρίζεται στα αρ.13, 17, 18, 19 - 23, 52
(1)(β), 57 και 58 του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου Κεφ. 189 και στους περί Διαχείρισης Κανονισμούς. Συνοδεύεται από Ένορκες Δηλώσεις στις οποίες προβαίνουν η κα XXXXX Κλεάνθους, Αιτήτρια και ο κ. XXXXX Ανδρέου. Όπως αναφέρει η Αιτήτρια είναι η σύζυγος του αποβιώσαντα και μητέρα του ανήλικου υιού τους που γεννήθηκε στις 26.11.
- Η αναγκαιότητα ύπαρξης δύο διαχειριστών προέκυψε εκ του γεγονότος ότι ο ένας εκ των κληρονόμων ήταν ανήλικος. Ο δεύτερος διαχειριστής κ. XXXXX Κωμοδρόμου είναι ο σύζυγος της αδελφής του αποβιώσαντα και κατά τον ουσιώδη χρόνο ενεργούσε ως λογιστής - ελεγκτής των οικογενειακών εταιρειών του αποβιώσαντα ενώ γνώριζε τα πάντα που αφορούσαν στα οικονομικά του θέματα. Με τον Καθ'ου η Αίτηση, όμως, δεν έχουν καλές σχέσεις με αποτέλεσμα να καθίσταται προβληματική η διαχείριση. Κατά τον Δεκέμβριο 2011 ο Καθ'ου, εκμεταλλευόμενος το σοκ και την απόγνωση της Αιτήτριας, με διάφορες ενέργειες αποστέρησε περιουσία από τον ανήλικο υιό της προσποριζόμενος ο ίδιος και η οικογένεια του όφελος. Με αφορμή λογιστικές οφειλές του αποβιώσαντα σε εταιρείες στις οποίες ήταν μέτοχος, μειώθηκε η συμμετοχή του ανήλικου στις εν λόγω εταιρείες κατά αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες Ευρώ. Ο Καθ'ου η Αίτηση ενήργησε σε βάρος του ανήλικου αγοράζοντας ο ίδιος τις μετοχές αυτές. Ενώ δε κατά τον χρόνο του θανάτου του συζύγου της ο Καθ'ου είχε εκτιμήσει τα περιουσιακά στοιχεία των εταιρειών σε €10.600.000, κατά τον χρόνο αγοράς των μετοχών τα εκτίμησε σε €6.000.
- Η Αιτήτρια έχει αποποιηθεί όλων των κληρονομικών της δικαιωμάτων προς όφελος του υιού της. Επιπλέον είναι η θέση της ότι οι Αιτητές και ο Καθ'ου η Αίτηση συμμετέχουν σε δύο εταιρείες και ο Καθ'ου προβαίνει σε προφάσεις ώστε να μπορεί ο ίδιος να επωφεληθεί από το 50% του ποσού που οφείλεται στην Διαχείριση, πράγμα που δείχνει τις πραγματικές προθέσεις του. Θεωρεί ότι ο Καθ'ου, εκμεταλλευόμενος πλήρως την θέση και επιρροή που είχε το 2011 πάνω στους Αιτητές έβαλε την Αιτήτρια να υπογράψει σωρεία εγγράφων. Μοναδικό του μέλημα δεν ήταν η προστασία της περιουσίας της Διαχείρισης αλλά το να εκμεταλλευτεί της θέση του ως Διαχειριστής προς προσωπικό του όφελος, αρνείται δε πεισματικά να παραιτηθεί από Διαχειριστής. Χρησιμοποιεί την θέση του αυτή ως μοχλό πίεσης για να την πιέζει να αποδέχεται πράγματα ενώ δεν συνεργάζεται μαζί της ώστε να της δώσει τα στοιχεία που έχει στην κατοχή του από την περίοδο που ενεργούσε ως λογιστής του αποβιώσαντα ώστε η Αιτήτρια να μπορέσει να καταχωρήσει απογραφή. Ο κ. XXXXX Ανδρέου δηλώνει απλώς ότι εφόσον εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα θα αποδεχθεί τον διορισμό. Ο Καθ'ου η Αίτηση καταχώρησε Ένσταση στην Αίτηση η οποία στηρίζεται στα αρ. 13, 17 - 19, 23, 36, 52
(1)(β), 53, 57 και 58 του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου Κεφ. 189, στους περί Διαχειρίσεως Κανονισμούς, στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.48 Θ.Θ. 1 - 9, στο Άρ. 30 του Συντάγματος, στη Νομολογία, στο δίκαιο της επιείκειας και στις συμφυείς εξουσίες και πρακτική του Δικαστηρίου. Σε αυτήν προβάλλονται 7 λόγοι ένστασης τους οποίους και κρίνω σκόπιμο να παραθέσω αυτούσιους: «
- Η αίτηση του Αιτητή ημερομηνίας 14/02/2018 είναι παράτυπη και/ή τύπος και ουσία λανθασμένη και/ή οι αιτούμενες θεραπείες ατελέσφορες και/ή λανθασμένες και στηρίζεται σε λανθασμένη νομική βάση και/ή η νομική βάση της και/ή η ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση είναι αόριστη και/ή ανεπαρκής και/ή ελλιπής σε καίρια και ουσιαστικά σημεία και συνεπεία αυτού πρέπει να απορριφθεί και/ή να αγνοηθεί από το Δικαστήριο και/ή συνεπεία αυτού το Δικαστήριο δεν μπορούσε και/ή δεν μπορεί να αποδώσει στους αιτητές θεραπείες ως οι αιτούμενες και/ή συνεπεία αυτού οι αιτητές κωλύονται και/ή δεν δύναται να προωθούν θεραπείες ως οι αιτούμενες.
- Το Δικαστήριο δεν μπορεί να αποδώσει στους αιτητές θεραπείες ως οι αιτούμενες, αφού κάτι τέτοιο είναι αντίθετο με την υπάρχουσα επί του θέματος νομοθεσία και νομολογία.
- Το Δικαστήριο δεν μπορεί βάσει των αρχών της επιείκειας να εγκρίνει τις αιτούμενες θεραπείες. Οι Αιτητές δεν πράττουν τα της επιείκειας και εξ' αυτού εμποδίζονται από του να ζητούν θεραπείες ως οι αιτούμενες υπό του Δικαστηρίου.
- Η αίτηση υποβάλλεται κακόπιστα και/ή δεν υποβάλλεται νομότυπα καθ'ότι οι αιτητές απέκρυψαν ουσιώδη γεγονότα από το Δικαστήριο και δεν προσήλθαν σε αυτό με καθαρά χέρια. Οι αιτητές απέκρυψαν από το Δικαστήριο βασικά γεγονότα τα οποία είχαν καθήκον να αποκαλύψουν σε αυτό.
- Οι αιτητές με την υπό εκδίκαση αίτηση προσπαθούν να εξυπηρετήσουν ιδίων οφέλη.
- Έγκριση της αίτησης θα βλάψει τα δικαιώματα της περιουσίας του αποβιώσαντα και κατά παράβαση, μεταξύ άλλων, των δικαιωμάτων του καθ'ου η αίτηση τα οποία προκύπτουν με βάση το άρθρο 30 του Συντάγματος.
- Η υπό εκδίκαση αίτηση αποτελεί κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας και/ή μέτρο πίεσης του καθ'ου η αίτηση και συνεπεία αυτού πρέπει να απορριφθεί από το Δικαστήριο». Η Ένσταση συνοδεύεται από Ένορκη Δήλωση του κ. XXXXX Κωμοδρόμου, Καθ'ου η Αίτηση ο οποίος απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Αιτήτριας. Θέση του είναι ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν ενεργούσε ως λογιστής των προσωπικών εταιρειών του αποβιώσαντα και τα μόνα που γνώριζε ήταν τις περιπτώσεις των δύο εταιρειών στις οποίες ο αποβιώσαντας διατηρούσε μετοχές από κοινού με τον ίδιο (Tencester Holdings Limited και Selachian Ltd) και σε μία άλλη εταιρεία με την σύζυγο του Καθ'ου (Anemi Developers Ltd). Ισχυρίζεται ότι ο ίδιος επέμενε στην ολοκλήρωση της απογραφής και ήταν πάντα συνεργάσιμος αποστέλλοντας ότι στοιχείο του ζητείτο σε αντίθεση με την Αιτήτρια. Ο λογιστής που είχε υποδειχθεί από την Αιτήτρια παρουσιάστηκε για πρώτη φορά σε συνάντηση μετά από πολύχρονες διαπραγματεύσεις που ο Καθ'ου είχε με τράπεζες δανειστές του αποβιώσαντος καταφέρνοντας να έρθουν σε συμφωνία τελικής εξόφλησης με αυτούς που περιλάμβανε όλες τις προσωπικές υποχρεώσεις του αποβιώσαντα και των προσωπικών του εταιρειών. Απάντησε με στοιχεία στο ηλεκτρονικό μήνυμα του λογιστή ημερ. 22.5.2017 και μετά παρέλαβε ειδοποίηση ότι αυτός παραιτήθηκε και όταν η Αιτήτρια πληροφόρησε τον Καθ'ου η Αίτηση ότι θα αναλάβει το γραφείο του XXXXX Παπαφιλίππου, απέστειλε σε αυτούς όλα τα έγγραφα. Ο Καθ'ου ισχυρίζεται ότι καμία ενέργεια δεν έγινε χωρίς την έγκριση της συνδιαχειρίστριας Αιτήτριας. Επεξηγεί τον τρόπο δημιουργίας χρέους της εταιρείας Anemi και κατά την προσπάθεια αναδιάρθρωσης των δανείων αυτής εκτίμησε ο ίδιος τα περιουσιακά της στοιχεία σε πολύ μεγαλύτερες αξίες απ' ότι πραγματικά άξιζαν. Ουδεμία αύξηση κεφαλαίου έγινε σε οποιαδήποτε από τις 3 εταιρείες μέχρι και την 7.4.2017 που οι μετοχές του ανήλικου κληρονόμου πωλήθηκαν στον ίδιο. Η αγορά αυτών έγινε κατόπιν έγκρισης του Δικαστηρίου στο πλαίσιο της αίτησης αρ. XXXXX/16 που υπέβαλε η Αιτήτρια μετά από ανεξάρτητη έκθεση από εξειδικευμένο οίκο. Πληρώθηκε δε πολύ μεγαλύτερο ποσό από αυτό που αναλογούσε με σκοπό να καλυφθούν πλήρως τα ποσά που είχαν συμφωνηθεί με την τράπεζα. Από τις προσπάθειες του ιδίου ο αποβιώσαντας απαλλάχθηκε συνολικού ποσού περί των €5.000.
- Όσον αφορά στην εταιρεία Tencester θέση του είναι ότι αυτή αγοράστηκε από τον αποβιώσαντα και τον ίδιο τον Οκτώβριο 2009 με σκοπό την επένδυση σε άλλη εταιρεία (UC Hall Property Ltd) και την εγγυήθηκε η εταιρεία Anemi ενώ ο ίδιος εγγυήθηκε προσωπικά τον αποβιώσαντα ώστε να μπορεί να επενδύσει. Μετά τον θάνατο του κ. Κλεάνθους η εταιρεία δεν μπορούσε να λειτουργήσει λόγω διαφωνίας με αποτέλεσμα το 30% που ελέγχαν στην εταιρεία που είχαν επενδύσει να παραμείνει ανενεργό, πράγμα το οποίο επωφελήθηκαν οι άλλοι μετόχοι με τους οποίους η Αιτήτρια διατηρεί άριστες σχέσεις. Απορρίπτει οποιοδήποτε ισχυρισμό ότι ήταν κακόπιστος παραθέτοντας λεπτομέρειες ως προς τις ενέργειες του αναφέροντας και ότι κατά την περίοδο που η Αιτήτρια του αποδίδει άσκηση επιρροής αυτός ήταν εξωτερικό για προσωπικούς λόγους. Μετά την επιφύλαξη απόφασης στην υπό εκδίκαση Αίτηση καταχωρίστηκε άλλη αίτηση με την οποία ζητείτο το επανάνοιγμα της, πράγμα που εγκρίθηκε με Απόφαση ημερ. 3.4.
- Ακολούθως αμφότερες οι πλευρές καταχώρησαν Συμπληρωματικές Ένορκες Δηλώσεις. Ο Καθ'ου η Αίτηση ανέφερε ότι περιήλθαν στην γνώση του αντίγραφα επιστολών υπογραμμένα από την Αιτήτρια προς τους πιστωτές της UC Hall από τις οποίες φαίνεται ότι η Αιτήτρια έλαβε δύο φορές ποσά €50.000 κάθε φορά εκ μέρους της διαχείρισης χωρίς την συγκατάθεση του και χωρίς το ποσό των €100.000 να έχει κατατεθεί στον τραπεζικό λογαριασμό της διαχείρισης, παρά το ότι η εν λόγω εταιρεία γνώριζε ότι ήταν συνδιαχειριστής. Ζήτησε διευκρινήσεις από το ΔΣ της UC Hall αλλά δεν έλαβε απάντηση. Επιπλέον ισχυρίζεται ότι η Αιτήτρια αρνήθηκε να καταχωρηθεί Σημείωμα Εμφάνισης στην αγωγή αρ. 488/18 με αποτέλεσμα να έχει εκδοθεί απόφαση εναντίον της Διαχείρισης ερήμην ενώ έδωσε και στοιχεία στους πιστωτές Ενάγοντες στην εν λόγω αγωγή. Εμφανίστηκε δε στην πιο πάνω αγωγή και δήλωσε ότι αποδέχεται την οφειλή του αποβιώσαντα και όλη την απαίτηση, ενώ ο Καθ'ου η Αίτηση θεωρεί ότι η Διαχείριση δεν οφείλει τα οποιαδήποτε ποσά. Ο ίδιος προτίθεται να καταχωρήσει αίτηση στην εν λόγω αγωγή ώστε να προβεί σε γραφολογική εξέταση. Ισχυρίζεται ότι ο διευθυντής των πιστωτών αυτών κ. XXXXX Έλληνας γνώριζε τόσο για τον θάνατο του αποβιώσαντα όσο και για τον διορισμό 2 Διαχειριστών αλλά ουδέποτε κινήθηκε ή ενημέρωσε μέχρι και την καταχώρηση της αγωγής. Ενημερώθηκε μάλιστα από τους δικηγόρους του ότι οι πιστωτές αυτοί έχουν ξοφληθεί μέσω της UC Hall Property Ltd πράγμα που δείχνει ότι η Αιτήτρια λειτουργεί παράτυπα και παράνομα και καταδολιεύει τους πιστωτές της Διαχείρισης. Η Αιτήτρια στην δική της Συμπληρωματική Ένορκη Δήλωση τονίζει ότι μοναδικοί κληρονόμοι είναι η ίδια και ο ανήλικος υιός της, ο δε Καθ'ου η Αίτηση δεν είναι κληρονόμος. Θεωρεί ότι τα όσα αναφέρονται στην Συμπληρωματική Ένορκη Δήλωση του Καθ'ου η Αίτηση δεν έχουν σχέση και συνάφεια με την υπόθεση αλλά και δεν επηρεάζουν συμφέροντα του Καθ'ου αφού δεν είναι κληρονόμος. Ο δε Καθ'ου επιμένει να παραμένει συνδιαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντα συζύγου της παρά το γεγονός ότι οι κληρονόμοι δεν το επιθυμούν. Όσον αφορά στα όσα ισχυρίζεται ο Καθ'ου για την αγωγή XXXXX/18 η Αιτήτρια τονίζει ότι η UC Hall (η οποία ήταν διάδικος στην αγωγή) κατέβαλε στους Ενάγοντες ολόκληρο το ποσό, οι δε Ενάγοντες ενημερώθηκαν από τον ίδιο τον Καθ'ου η Αίτηση για το οφειλόμενο προς την διαχείριση ποσό. Σε επιστολή που απέστειλε η ίδια στους δικηγόρους των Εναγόντων επιβεβαίωσε ότι οφείλεται από τους εκεί Εναγόμενους το διεκδικούμενο ποσό αφού σκοπός της δεν ήταν να εξαπατήσει το Δικαστήριο και να ταλαιπωρεί ανθρώπους που τους είχαν βοηθήσει τα προηγούμενα χρόνια. Εισηγείται ότι η ευαισθησία που ο Καθ'ου επιδεικνύει ενισχύει την θέση της ότι σκοπός του είναι να εξυπηρετήσει ίδια συμφέροντα μέσω της Διαχείρισης. Κατά την ακρόαση της Αίτηση αμφότερες οι πλευρές αγόρευσαν προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων τους. Αναφορά σε συγκεκριμένες εισηγήσεις αυτών θα γίνει πιο κάτω στην παρούσα όπου κριθεί απαραίτητο. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Νομικό έρεισμα για την υπό εξέταση Αίτηση αποτελεί το αρ. 52(β) του περί Διαχείρισης Κληρονομιών Αποθανόντων Νόμου Κεφ. 189, το οποίο και κρίνω σκόπιμο να παραθέσω: «Εξoυσία παύσης ή αvτικατάστασης πρoσωπικoύ αvτιπρoσώπoυ 52.-
(1)Τo Δικαστήριo δύvαται αυταπάγγελτα ή με αίτηση oπoιoυδήπoτε πρoσώπoυ πoυ έχει συμφέρov στηv κληρovoμιά- (α) να παύσει οποιοδήποτε εκτελεστή ή διαχειριστή για εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα σχετικά με τη διαχείριση της κληρονομιάς». Κατά την εξέταση αίτησης όπως και η υπό εκδίκαση το κύριο μέλημα του Δικαστηρίου είναι η σωστή διαχείριση της περιουσίας αλλά και το συμφέρον των κληρονόμων. Όπως φαίνεται και από το λεκτικό του άρθρου 52
(1)(α) θα πρέπει επιπλέον να αποδειχθεί εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα. Ιδιαίτερα βοηθητικά ως προς το σημείο αυτό είναι τα όσα λέχθηκαν στην Πολ. Εφ. 34/2016 Κυριάκου Μιχαηλίδη κ.α. ν. Λεώνη Παρασκευαϊδου - Μαυρονικόλα κ.α. ημερ. 7.7.2017 στην οποία παρέπεμψε και ο ευπαίδευτος συνήγορος για τους Αιτητές, τα οποία και παραθέτω: «Η έννοια της εσκεμμένης παράλειψης ή παραπτώματος σχετικά με τη διαχείριση της κληρονομίας, κυρίαρχο προαπαιτούμενο που θέτει το άρθρο 52
(1)(α), προϋποθέτει γνώση και αντίληψη του εσφαλμένου της συμπεριφοράς και, παρά ταύτα, εκ προθέσεως διενέργεια της πράξης ή τέλεση της παράλειψης, με αδιαφορία για τις συνέπειες. Η έννοια της εσκεμμένης παράλειψης σε σχέση με τη διαχείριση καταπιστεύματος έχει εξηγηθεί από τον Warrington L.J. στην υπόθεση In re Trusts of Leeds City Brewery [1925] 1 Ch. 532, 544, ως εξής: ". then it becomes important to consider what is meant by a wilful breach of trust or wilful negligence or wilful failure to perform his duty. I think it means this. I think it means deliberately and purposely doing something which he knows, when he does it, is a breach of trust, consisting in a failure to perform his duty as trustee". Τέτοιες προϋποθέσεις δεν έχουν στοιχειοθετηθεί σε σχέση με την επιλογή του διαχειριστή να μην υπερασπιστεί την αγωγή. Πέραν τούτου, η ανάληψη ρόλου δικηγόρου των αιτητών στις αιτήσεις εκκαθάρισης, δεν εξυπακούει, αφ΄ εαυτής, έλλειψη της ευλόγως απαιτούμενης πίστης έναντι των εφεσιβλήτων. Όπως υποδείχθηκε στην υπόθεση In the Goods of Belham, Richards v. Yates
(1901)84 LT 300, «The court . will not revoke a grant of letters of administration unless it is satisfied that the administrator has acted improperly.» Γενικότερα, κρίνεται ως εσφαλμένη η ετοιμότητα του Δικαστηρίου να αποδώσει στο διαχειριστή εσκεμμένες ενέργειες που είχαν σκοπό να πλήξουν τα συμφέροντα των εφεσιβλήτων. Από την άλλη, από όσα έχουν τεθεί ενώπιον τόσο του πρωτοδίκου Δικαστηρίου όσο και, ιδιαιτέρως ενώπιον μας με ένορκη δήλωση του εφεσείοντα 1, που κατέθεσε στα πλαίσια μιας ενδιάμεσης διαδικασίας ενώπιον μας, προκύπτει το ερώτημα κατά πόσον, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα (βλ. Letterstedt v. Broers and Another [1881-85] All E.R. Rep. 882, Jones v. Firkin-Flood [2008] EWHC 2417), οι σχέσεις του διαχειριστή και μερίδας των κληρονόμων (εφεσιβλήτων) έχουν, πλέον, καταστεί εχθρικές σε βαθμό που να τίθεται σε κίνδυνο η άσκηση της διαχείρισης κατά δέοντα τρόπο και το συμφέρον της περιουσίας και των κληρονόμων, που αποτελεί το κύριο ζητούμενο κάθε φορά (Letterstedt, ανωτ.). Διότι, μπορεί μεν οι προστριβές ή και η εχθρότητα μεταξύ διαχειριστή και κληρονόμων, κατ΄αρχάς, να μην αποτελούν λόγο παύσης του διαχειριστή, όμως, σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται πλέον κατάρρευση της σχέσης διαχειριστή και κληρονόμων έτσι ώστε να εμποδίζεται η άσκηση της διαχείρισης και να διακινδυνεύει το συμφέρον της περιουσίας και των κληρονόμων, η εχθρότητα μπορεί να αποκτήσει βαρύνουσα έως καθοριστική σημασία (Letterstedt (ανωτέρω), Re Wrightson [1908] 1 Ch. 789 και Kershaw v. Micklethwaite [2010] EWHC 506). Εν προκειμένω, το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκε, ως άνω, σε εχθρότητα, έπραξε όμως τούτο διασυνδέοντας το ζήτημα με τη σύγκρουση συμφερόντων και την υπαιτιότητα την οποία απέδωσε στον εφεσείοντα 1, κρίση που, ως άνω, δεν στοιχειοθετήθηκε. Ανεξαρτήτως τούτου, δεν παραβλέπουμε το εξ αντικειμένου, κλίμα που έχει δημιουργηθεί στις σχέσεις μεταξύ διαχειριστή και των εφεσιβλήτων ως συνδικαιούχων της περιουσίας. Είναι τέτοιο ώστε ο διαχειριστής στην προαναφερθείσα ένορκη δήλωση προχώρησε σε εξόχως χαρακτηριστική δήλωση ότι αυτό που τον ενδιαφέρει είναι η αποκατάσταση του ονόματός του και ότι σε περίπτωση που η παύση του θα παραμεριστεί, ο ίδιος θα υποβάλει αμέσως την παραίτησή του και δεν θα παραμείνει «ούτε μιαν ημέραν ως διαχειριστής της περιουσίας αγνωμόνων κληρονόμων». Η δήλωση αυτή συνιστά αναγνώριση εκ μέρους του διαχειριστή ότι, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα, οι σχέσεις του για σκοπούς διαχείρισης με τους εφεσιβλήτους έχουν καταρρεύσει ώστε να μην είναι εφικτή η άσκηση της διαχείρισης δεόντως και προς το συμφέρον της περιουσίας. Στη θεμελιακή απόφαση του Privy Council στην υπόθεση Letterstedt, ενώ απορρίφθηκαν οι υπαίτιοι λόγοι που προβλήθηκαν, η παύση του καταπιστευματοδόχου έγινε επί τη βάσει των προστριβών και της εχθρότητας μεταξύ των μερών, αφού θεωρήθηκε ότι τέτοια εχθρότητα εύρισκε έρεισμα στον τρόπο με τον οποίο το καταπίστευμα ετύγχανε διαχείρισης. Η εξουσία για παύση καταπιστευματοδόχου/προσωπικού αντιπροσώπου έχει αναγνωριστεί στην Αγγλία ως σύμφυτη (βλ. Letterstedt) και παρέμεινε ευρύτατη, χωρίς συγκεκριμένα κριτήρια ως προς την άσκησή της, πέραν των όσων γενικά τέθηκαν δια της νομολογίας, ακόμα και μετά τη θέσπιση του άρθρου 50 του Administration of Justice Act 1985, δια του οποίου ρυθμίστηκε νομοθετικά το ζήτημα. Αντίθετα, το άρθρο 52
(1)του δικού μας Νόμου καθορίζει ρητά τους λόγους παύσης διαχειριστή. Η παράγραφος (α) αναφέρεται σε εσκεμμένη παράλειψη ή παράπτωμα και η παράγραφος (β) σε θάνατο ή ανικανότητα του διαχειριστή. Η νομολογία, όμως, έχει αναγνωρίσει ότι το γεγονός της νομοθετικής ρύθμισης ενός ζητήματος δεν εμποδίζει, per se, την άσκηση της σύμφυτης εξουσίας του Δικαστηρίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Αγγλίας έχει σχετικά πρόσφατα υιοθετήσει τα λεχθέντα υπό του Sir Jack Jacob (βλ. The Inherent Jurisdiction of the Court [1970] Current Legal Problems (CLP) 23): «the court may exercise its inherent jurisdiction even in respect of matters which are regulated by statute or by rule of court, so long as it can do so without contravening any statutory provision.» (Bλ. Al Rawi and Others v. Security Service [2011] UKSC 34, In re Corey [2013] UKSC 76). Τέτοια είναι εν προκειμένω η περίπτωση. Η αδιαμφισβήτητη σύμφυτη εξουσία του δικαστηρίου για παύση του διαχειριστή λόγω εχθρότητας, προς το συμφέρον της ορθής διαχείρισης και το συμφέρον της περιουσίας, δεν έρχεται σε αντίθεση με την πρόνοια του Νόμου, αλλά αντίθετα συμπληρώνει με εύλογο τρόπο το όλο πλαίσιο. Για τους παραπάνω λόγους, υπό το σύνολο των περιστάσεων περιλαμβανομένης της δήλωσης του ίδιου του διαχειριστή και, επαναλαμβάνουμε, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα, εφόσον διαπιστώνουμε κατάρρευση, υπό την έννοια που εξηγήσαμε, των σχέσεων διαχειριστή και μερίδας κληρονόμων, επί αυτής της βάσης θα επικυρώσουμε την πρωτόδικη απόφαση μόνο ως προς το αποτέλεσμά της». Στην προκειμένη περίπτωση η κατάρρευση των σχέσεων μεταξύ των κληρονόμων και του Καθ'ου η Αίτηση είναι πρόδηλη. Η Αιτήτρια, η οποία είναι η μία εκ των δύο κληρονόμων και μητέρα του δεύτερου αλλά ανήλικου κληρονόμου, αποδίδει στον Καθ'ου ότι επιθυμεί να είναι Διαχειριστής για ιδίον όφελος. Πράγματι προκύπτει από τα όσα και οι δύο Ενόρκως Δηλούντες δηλώνουν, ότι υπάρχουν ζητήματα στα οποία τα συμφέροντα των κληρονόμων με τα προσωπικά συμφέροντα του Καθ'ου συγκρούονται. Τρανταχτό παράδειγμα αποτελεί η αγορά από μέρους του Καθ'ου η Αίτηση Διαχειριστή μετοχών εταιρειών. Το ζήτημα αυτό προβληματίζει σε συνάρτηση με το γεγονός ότι ο ίδιος ο Καθ'ου αποδέχεται ότι, υπό την ιδιότητα του ως λογιστής, είχε προβεί σε εκτίμηση της αξίας των στοιχείων αυτών η οποία ήταν αισθητά ψηλότερη από αυτήν στην οποία τελικώς τις αγόρασε. Είναι γεγονός ότι και οι δύο πλευρές προβάλλουν την δική τους εκδοχή ως προς τα δεδομένα. Από αυτό διαφαίνεται χωρίς αμφιβολία ότι οι σχέσεις μεταξύ των Κληρονόμων και του Καθ'ου η Αίτηση συνδιαχειριστή έχουν διασαλευτεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να εμποδίζεται η άσκηση της διαχείρισης και να διακινδυνεύει το συμφέρον της περιουσίας και των κληρονόμων, ειδικά του ανήλικου υιού του αποβιώσαντα. Κατ' επέκταση κρίνω ότι, ανεξαρτήτως υπαιτιότητας, η σύμφυτη μου εξουσία θα πρέπει να ασκηθεί υπέρ της έγκρισης του αιτήματος. Εκδίδεται Διάταγμα με το οποίο παύεται από Συνδιαχειριστής ο Καθ'ου η Αίτηση. Εκδίδεται επίσης Διάταγμα με το οποίο διορίζεται ως Συνδιαχειριστής μαζί με την κα XXXXX Κλεάνθους ο κ. XXXXX Μιχαήλ νοουμένου ότι αυτός θα ικανοποιήσει οποιοδήποτε τυχόν όρο θέσει η Πρωτοκολλητής για την αποδοχή του. Τα έξοδα δεν υπάρχει λόγος να μην ακολουθήσουν το αποτέλεσμα και επιδικάζονται υπέρ των Αιτητών και εναντίον του Καθ'ου η Αίτηση όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. (Υπ.) ............... Μ. Παπαδοπούλου, Α.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο