ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ κ.α. ν. ΧΑΤΖΗΧΑΝΝΑΣ ως Διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος Μ. Ορφανού κ.α., Αρ. Αγωγής: 2/10, 14/8/2019

ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ κ.α. ν. ΧΑΤΖΗΧΑΝΝΑΣ ως Διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος Μ. Ορφανού κ.α., Αρ. Αγωγής: 2/10, 14/8/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2019:A689 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ συνεδριάζον στην Λευκωσία Ενώπιον: Μ. Παπαδοπούλου, A.Ε.Δ. Ως ετροποποιήθη δυνάμει Διατάγματος του Δικαστηρίου ημερ. 11.11.2015 Αρ. Αγωγής: 2/10 Μεταξύ:

1. XXXXX Μ. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ
2. XXXXX ΠΕΤΡΙΔΟΥ Εναγόντων και
3. XXXXX ΧΑΤΖΗΧΑΝΝΑΣ ως Διαχειριστής της περιουσίας του αποβιώσαντος XXXXX Μ. Ορφανού
4. XXXXX ΧΑΤΖΗΧΑΝΝΑΣ ως προτεινόμενος εκτελεστής της ισχυριζόμενης διαθήκης της αποβιωσάσης XXXXX Μάρκου Ορφανού Εναγομένων Ημερομηνία: 14 Αυγούστου, 2019 Για τους Ενάγοντες: κ. Πετράκης Για τον Εναγόμενο αρ. 1: κ. Ζαβαλλής Για τον Εναγόμενο αρ. 2: κ. Λοϊζου ΑΠΟΦΑΣΗ Με το Ειδικά Οπισθογραφημένο Κλητήριο Ένταλμα οι Ενάγοντες αξιούν εναντίον των Εναγομένων διάταγμα ότι η διαθήκη της αποβιωσάσης XXXXX Μάρκου Ορφανού (πιο κάτω αναφερόμενης ως «η XXXXX») ημερ. 5.12.2009 είναι άκυρη, διάταγμα απαγορεύον στον Εναγόμενο αρ. 2 από το να διαχειρίζεται την περιουσία της και διάταγμα που να διορίζει τους Ενάγοντες ως διαχειριστές της περιουσίας της. Συγκεκριμένα είναι η δικογραφημένη θέση των Εναγόντων ότι το έγγραφο με ημερ. 10.12.2009 δεν εξετελέσθη συμφώνως των προνοιών του περί Διαθηκών και Κληρονομίας Νόμου Κεφ. 195 και ότι η XXXXX κατά την 5.10.2009 δεν διέθετε υγιή νου, μνημονικό και αντίληψη, δεν γνώριζε και ούτε ενέκρινε το περιεχόμενο της ισχυριζόμενης διαθήκης. Σε έγγραφο που επισυνάπτεται στο κλητήριο και τιτλοφορείται «Λεπτομέριαι της Υπόθεσης» οι Ενάγοντες αναφέρουν ότι η XXXXX απεβίωσε την 20.5.2010 σε ηλικία 82 ετών και ήταν αγράμματη. Κατά τον χρόνο εκτέλεσης της ισχυριζόμενης διαθήκης ο νους και το μνημονικό της ήταν σε τέτοια κατάσταση που δεν μπορούσε να κατανοήσει την φύση της πράξης της και την έκταση της περιουσίας που αποξένωνε. Διέμενε με τους γονείς της στο κατεχόμενο χωριό Καρπάσια και ουδέποτε παντρεύτηκε, λόγω δε της χαμηλής της νοημοσύνης, αδύνατης και υποανάπτυκτης, δειλής και καθυστερημένης προσωπικότητας της βρισκόταν υπό την καθοδήγηση τους. Μετά τον θάνατο των γονιών της ο Εναγόμενος αρ. 1 εκμεταλλευόμενος το κενό και την συναισθηματική κατάσταση της XXXXX ανέλαβε τον πλήρη έλεγχο και κυριαρχία επί της βούλησης και θέλησης της. Ο Εναγόμενος αρ. 1 και το περιβάλλον του μηχάνευσαν την ισχυριζόμενη διαθήκη η οποία εξασφαλίστηκε με την φορτικότητα τους. Με την Υπεράσπιση του ο Εναγόμενος αρ. 1 (πιο κάτω αναφερόμενος ως «ο XXXXX» για σκοπούς ευκολότερης κατανόησης) αρνείται την απαίτηση των Εναγόντων. Είναι η θέση του ότι η XXXXX ήταν απόλυτα υγιής πνευματικά και είχε πλήρη αντίληψη των πράξεων και ενεργειών της. Η διαθήκη έγινε με τη βούληση και πλήρη συναίνεση της και κανένας εξαναγκασμός ή αθέμιτος επηρεασμός ασκήθηκε επ' αυτής. Ο XXXXX και η οικογένεια του φρόντιζαν αποκλειστικά την XXXXX για 40 περίπου χρόνια και την φρόντιζαν αποκλειστικά όταν αυτή ήταν άρρωστη οπόταν διέμενε και στο σπίτι τους. Ο Εναγόμενος αρ. 2 με τη δική του Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση ισχυρίζεται ότι η διαθήκη ημερ. 10.12.2009 εξετελέσθη σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Διαθηκών και Κληρονομίας Νόμου Κεφ. 195 και απορρίπτει τους ισχυρισμούς των Εναγόντων ως απαράδεκτους, προσβλητικούς και άσχετους. Ανταπαιτεί την έκδοση δήλωσης του Δικαστηρίου ότι η διαθήκη ημερ. 10.12.2009 είναι έγκυρη, Διάταγμα που να την επικυρώνει και Διάταγμα που να τον διορίζει εκτελεστή της διαθήκης της XXXXX. Οι Ενάγοντες καταχώρησαν Απάντηση στην Υπεράσπιση του Εναγομένου αρ. 1 με την οποία αποδέχονται ότι η ορθή ημερομηνία της επίδικης διαθήκης είναι 10.12.2009 αλλά αρνούνται τους λοιπούς ισχυρισμούς τους. Με την Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση του Εναγομένου αρ. 2 οι Ενάγοντες αναφέρουν περαιτέρω ότι ο ρόλος του Εναγομένου αρ. 2 στην αγωγή νομικά αρχίζει από την μέρα του θανάτου της XXXXX και άρα τα όσα ισχυρίζεται ότι έλαβαν χώρα πριν από τον θάνατο της στερούνται σοβαρότητας. Την 2.7.2019 στο πλαίσιο των αγορεύσεων ο ευπαίδευτος συνήγορος για τους Ενάγοντες δήλωσε ότι δεν επιμένει στους δικογραφημένους ισχυρισμούς περί εξαναγκασμού και αθέμιτου επηρεασμού και κατ' επέκταση αυτοί δεν θα εξεταστούν. Κατά την ακρόαση προς απόδειξη της υπόθεσης των Εναγόντων μαρτυρία έδωσαν ο Εναγόμενος αρ. 2 και ο Ενάγοντας αρ. 1, ενώ εκ μέρους των Εναγομένων μαρτυρία έδωσε η Δρας XXXXX Πέτρου Παυλίδου και η κα XXXXX Ορφανού. Οι Ενάγοντες επέλεξαν να καλέσουν ως πρώτο μάρτυρα τους τον κ. XXXXX Χατζηχάννα ο οποίος είναι και Εναγόμενος. Όπως αυτός ανέφερε είναι ο προτεινόμενος εκτελεστής της διαθήκης της XXXXX αλλά και ο δικηγόρος που την συνέταξε. Η XXXXX ζούσε στο κατεχόμενο χωριό Καρπάσια και του έδωσε οδηγίες να συντάξει την διαθήκη της. Ήταν η θέση του ότι η XXXXX ήταν πολύ έξυπνη και γνώριζε καλά τα κτήματα της αφού τα καλλιεργούσε από μικρή, είχε δε καλή μνήμη. Ήταν κάθετος ότι καμία πίεση δεν ασκήθηκε στην XXXXX και ότι ο αδελφός της XXXXX δεν ήταν ούτως ή άλλως παρόντας κατά την υπογραφή της διαθήκης. Η XXXXX είχε πει στον Μ.Ε.1 ότι ήθελε να δώσει τα μετρητά της σε τρία ίσα μερίδια στα αδέλφια της και επιπλέον του είπε ποια ακίνητα επιθυμούσε να κληροδοτήσει σε ποιον. Συναντήθηκαν αρκετές φορές ώσπου η XXXXX να καταλήξει τι ακριβώς ήθελε να δώσει σε κάθε αδελφό. Ακολούθως ο Μ.Ε.1 ετοίμασε ένα προσχέδιο διαθήκης το οποίο έδειξε στην XXXXX και την 10.12.2009 αυτή υπέγραψε την διαθήκη. Ο Μ.Ε.1 της είχε εισηγηθεί να ζητήσει και πιστοποιητικό από ιατρό. Όταν η XXXXX απεβίωσε ο Μ.Ε.1 ειδοποίησε τον Ενάγοντα αρ. 1 και τον κάλεσε στο γραφείο του για να τον ενημερώσει περί της διαθήκης. Ο κ. XXXXX Ορφανίδης ανέφερε ότι είναι ένας εκ των αδελφών της XXXXX η οποία ήταν αγράμματη. Θέση του ήταν ότι η XXXXX αντιμετώπιζε διάφορα προβλήματα, ήταν μικρής και ασύμμετρης σωματικής διάπλασης και είχε αδύνατη, δειλή, υποανάπτυκτη προσωπικότητα, ήταν δε χαμηλής νοημοσύνης. Ψυχολογικά και πρακτικά στηρίζετο πάντα πάνω στην οικογένεια της η οποία και χειρίζετο τις υποθέσεις της. Δεν είχε επίγνωση αριθμών, αξίας χρημάτων ή έκτασης ακίνητης περιουσίας. Ουδέποτε παντρεύτηκε και έμενε με τους γονείς της στο κατεχόμενο χωριό Καρπάσια. Μετά τον θάνατο τον γονιών τους το κενό γέμισε ο άλλος αδελφός XXXXX. Θέση του Ενάγοντα αρ. 1 ήταν ότι ο XXXXX εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση της XXXXX και ανέλαβε πλήρη έλεγχο και κυριαρχία της βούλησης και θέλησης της, η οποία σταδιακά αυξάνετο. Σε μία επίσκεψη του Ενάγοντα αρ. 1 στο χωριό η XXXXX του είπε κλαίγοντας ότι ο XXXXX και η οικογένεια του την πίεζαν να τους μεταβιβάσει όλη την περιουσία της. Τότε ο Ενάγοντας αρ. 1 συναντήθηκε με τον XXXXX και συμφώνησαν όπως η XXXXX μεταβιβάσει την κατοικία της στα 2 παιδιά του XXXXX νοουμένου ότι η υπόλοιπη περιουσία της έμενε να κληρονομηθεί από τα 3 αδέλφια της ανά ίσα μερίδια. Η XXXXX απεβίωσε την 20.5.
5. Όταν του επιδόθηκε η διαθήκη εξεπλάγη λόγω των διαφορών στην αξία των μεριδίων της ακίνητης περιουσίας που έκαστος κληρονόμησε. Θεωρεί ότι είναι φανερό ότι η XXXXX δεν είχε ούτε υγιή νου, ούτε μνημονικό, ούτε αντίληψη κατά τον χρόνο εκτέλεσης της διαθήκης. Η Δρας XXXXX Πέτρου Παυλίδου ανέφερε ότι είναι ιατρός με ειδικότητα Γενικού Παθολόγου και όταν ιδιώτευε στην Ανθούπολη της έφερναν την XXXXX και την εξέταζε. Την 10.12.2009 μετά από εξέταση της XXXXX εξέδωσε το ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμήριο 7 με το οποίο αναφέρει ότι έκρινε ότι η XXXXX είχε πλήρη διαύγεια και επίγνωση των πράξεων της. Η κα XXXXX Ορφανού ανέφερε ότι είναι η σύζυγος του XXXXX και νύφη της XXXXX. Το 2010 στο κατεχόμενο χωριό Καρπάσια ζούσαν 10 - 11 εγκλωβισμένοι. Η XXXXX ζούσε μόνη της μέχρι 2 μήνες πριν από τον θάνατο της, όταν μετακόμισε σε βοηθητική οικία στην αυλή τους. Η Μ.Υ.2 την φρόντιζε. Λόγω του ότι ήταν εγκλωβισμένοι ενώ τα λοιπά αδέλφια τους ζούσαν στην Λευκωσία η οικογένεια του XXXXX βοηθούσε την XXXXX στα πάντα καθημερινά. Με τα παιδιά τους η XXXXX είχε στενή σχέση και γι'αυτό το 1999 τους είχε μεταβιβάσει την οικία της. Ήταν η θέση της Μ.Υ.2 ότι η XXXXX μέχρι τα τελευταία της είχε πλήρη γνώση των γεγονότων και έκανε τη διαθήκη με την θέληση της. Ο λόγος ήταν επειδή ένα χρόνο πριν είχε καλέσει τα αδέλφια της και τους ανακοίνωσε τι σκόπευε να τους αφήσει αλλά αυτοί δεν συμφώνησαν. Όπως είπε η Μ.Υ.2, ο σύζυγος της XXXXX από το 2006 έπασχε από αλτσχάιμερ και δεν είχε συναντήσει μόνος του τα άλλα του αδέλφια ούτε και ήταν σε θέση να ασκήσει πίεση σε οποιονδήποτε. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, αφού οι Ενάγοντες επέλεξαν να καλέσουν ως μάρτυρα τον Εναγόμενο κ. Χατζηχάννα, τα όσα αυτός δήλωσε ενόρκως τους δεσμεύουν. Εν πάση περιπτώσει ο Εναγόμενος υπήρξε ειλικρινής και αυθόρμητος μάρτυρας και με έπεισε περί της αλήθειας της θέσης του, επί της οποίας ούτως ή άλλως δεν αμφισβητήθηκε κατά την αντεξέταση. Σημειώνω τα πιο κάτω σημαντικά από την μαρτυρία του: - Θέση του Μ.Ε.1 ήταν ότι η XXXXX αποφάσισε να κάνει διαθήκη αφού είχε προτείνει στα αδέλφια της να τους μεταβιβάσει ακίνητα με τον τρόπο που αυτή επιθυμούσε, αλλά τα αδέλφια της δεν συμφωνούσαν. Αυτό συνάδει και με την λοιπή μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου. - Απερίφραστα εξέφρασε την άποψη ότι η XXXXX ήταν έξυπνη και ήξερε καθαρά τι ήθελε. Είχε στην κατοχή της κατά τον ουσιώδη χρόνο τους τίτλους ιδιοκτησίας και την έρευνα στο Κτηματολόγιο. - Ερωτηθείς ως προς το γιατί είχε συμβουλέψει την XXXXX να ζητήσει ιατρικό πιστοποιητικό ο Μ.Ε.1 απάντησε αυθόρμητα ότι το έκανε επειδή έτσι του είχαν πει στα μαθήματα νομικής, θέση την οποία αποδέχομαι. - Επεξήγησε ότι είχε προσωπική γνώση του ότι η XXXXX έμενε ορισμένες φορές με τον αδελφό της XXXXX, η οικογένεια του οποίου την φρόντιζε. Ο Μ.Ε.1 έδωσε λεπτομέρειες της σχέσης που είχε με την αποβιώσασα ενώ σημειώνω ότι δεν αμφισβητήθηκε ότι είχε όντως προσωπική γνώση των συνθηκών της XXXXX και της οικογένειας της. - Το γεγονός ότι η XXXXX πίστευε ότι τα χρήματα της ήταν στην Τράπεζα Κύπρου αντί στην Ελληνική δεν επηρεάζει τα όσα είπε ο Μ.Ε.1 αναφορικά με την γνώση της για την περιουσία της, αφού προέκυψε και από την μαρτυρία του Ενάγοντα αρ. 1 ότι αυτός ήταν που χειρίζετο τον τραπεζικό λογαριασμό της XXXXX στις ελεύθερες περιοχές. - Εκείνο το οποίο διεφάνη κατά την κυρίως εξέταση του κ. Χατζηχάννα ήταν ότι η πλευρά των Εναγόντων δεν είχε κάποια συγκεκριμένη γνώση αναφορικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες ετοιμάστηκε η διαθήκη αλλά προσπαθούσε να αλιεύσει αυτές από την μαρτυρία του δικηγόρου που την συνέταξε. Ο Ενάγοντας αρ. 1 δεν με έπεισε περί της εκδοχής που προσπάθησε να προωθήσει. Περιέπεσε σε αντιφάσεις και ήταν φανερό ότι προσπαθούσε με όλα τα επιχειρήματα να πείσει ότι η διαθήκη είναι άκυρη. Ενδεικτικό αυτού είναι και η επιμονή του ως προς το ότι οι Εναγόμενοι άσκησαν εξαναγκασμό και αθέμιτη πίεση στην XXXXX, ισχυρισμούς στους οποίους ο ευπαίδευτος συνήγορος δήλωσε τελικά ότι δεν επιμένει. Παραθέτω ενδεικτικά τα πιο κάτω από την μαρτυρία του Ενάγοντα αρ. 1: - Ενώ ισχυρίζετο ότι η XXXXX δεν είχε σώας τας φρένας και αντίληψη ώστε να συντάξει διαθήκη, ταυτόχρονα είπε ότι στον ίδιο είχε δώσει πληρεξούσιο έγγραφο για να ενεργεί εκ μέρους της στην διανομή της περιουσίας του πατέρα τους. Νοείται ότι αν η XXXXX είχε την δικαιοπρακτική ικανότητα να δώσει πληρεξούσιο δεν μπορεί να προβάλλεται η αντίθετη θέση σε σχέση με το αν είχε επίγνωση των επιθυμιών της. - Το γεγονός ότι η XXXXX είχε πρόβλημα καρδίας δεν μπορεί να οδηγήσει, όπως ισχυρίστηκε ο Ενάγοντας αρ. 1, σε κατάληξη ότι δεν είχε ικανότητα να κάνει διαθήκη. Ο ισχυρισμός του Ενάγοντα αρ. 1 ότι ο πόνος την έκανε να μην μπορεί να σκεφτεί σωστά στερείται σοβαρότητας. - Ερωτηθείς ως προς το γιατί πιστεύει ότι η XXXXX δεν καταλάβαινε τι έκανε, ο Ενάγοντας αρ. 1 επικαλέστηκε μεταξύ άλλων το ότι δεν είχε θυμηθεί ένα τεμάχιο γης που της είχε δώσει ο πατέρας τους, το γεγονός ότι αυτός την γνώριζε πολύ καλά αλλά και το ότι είχε γράψει ότι τα μετρητά της ανέρχονταν σε €30.
6. Το τελευταίο δεν ευσταθεί, αφού το ποσό των €30.000 αναφέρεται στην Αίτηση και όχι στην διαθήκη την οποία δεν είναι η XXXXX που την συνέταξε. - Δέχτηκε ότι οι σχέσεις της XXXXX με τον XXXXX ήταν πιο στενές. Εντυπωσιάζει ότι την ώρα που ισχυρίζεται ότι η XXXXX του είπε περί πιέσεων θεώρησε ότι αυτή ήταν σε θέση να αντιληφθεί, αλλά για να αποφασίσει τι ήθελε να κάνει την περιουσία της ισχυρίζετο ότι δεν ήταν σε θέση. Δεν μπορώ να μην σχολιάσω την αρνητική εντύπωση που μου προκάλεσε το γεγονός ότι συναντήθηκε με τον αδελφό του και αποφάσισαν οι ίδιοι πως θα έπρεπε να διαμοιραστεί μετά θάνατον η περιουσία της XXXXX. - Χαρακτηριστική των αληθινών κινήτρων του Ενάγοντα αρ. 1 ήταν η αντίδραση του σε ερώτηση ως προς το κατά πόσο ο λόγος που ζητά ακύρωση της διαθήκης είναι επειδή πήρε μικρότερο μερίδιο. Ο Ενάγοντας αρ. 1 απάντησε ότι είναι και αυτό ένας λόγος όπως είναι και το ότι άλλα είχε συμφωνήσει με τον αδελφό του και την XXXXX. Συγκεκριμένα είπε ότι «άλλα μας υποσχέθηκε. Αν ήξερα ότι θα έκανε έτσι δεν θα δεχόμουν εγώ» παραγνωρίζοντας το δικαίωμα της XXXXX να αποφασίσει μόνη της για την περιουσία της. Αξιολογώντας την μαρτυρία της Δρος XXXXX Πέτρου Παυλίδου θα πρέπει να λεχθεί ότι αυτή δεν θα εξεταστεί ως εμπειρογνώμονας, αφού δεν τέθηκε και το αναγκαίο προς τούτο υπόβαθρο. Η Μ.Υ.1 είναι Γενική Παθολόγος και η ίδια δέχτηκε ότι δεν είναι ειδικός να πει για την αντίληψη της XXXXX σε θέματα μεριδίων ακίνητης περιουσίας. Όμως η μαρτυρία της έχει βαρύτητα στο ότι εξέτασε την XXXXX την ίδια μέρα που υπεγράφη η επίδικη διαθήκη. Είναι δε ένα πρόσωπο αμερόληπτο χωρίς κανένα συμφέρον στην έκβαση της υπόθεσης. Έδωσε αντικειμενική μαρτυρία και όπου δεν θυμόταν κάτι συγκεκριμένο το έλεγε χωρίς ενδοιασμό. Η θέση της ότι ένας άνθρωπος μπορεί να είναι μεν αμόρφωτος αλλά να είναι ταυτόχρονα κοινωνικοποιημένος και έξυπνος είναι λογική. Η Μ.Υ.1 έπεισε ότι η XXXXX κατά την 10.12.2009 είχε διαύγεια, συζήτησαν μαζί και άλλα θέματα και μπορούσε να αντιληφθεί, να συνεννοηθεί και να καταλάβει τα πάντα. Η κα XXXXX Ορφανού ήταν σταθερή στην θέση της και έκανε καλή εντύπωση, παρά τον απλοϊκό τρόπο και αντιδράσεις της που ενίοτε οδηγούσε σε χρήση αδόκιμων εκφράσεων. Έπεισε ότι η XXXXX ήταν έξυπνη και ότι ήξερε τι ήθελε να δώσει σε κάθε κληρονόμο. Η θέση της ότι η XXXXX είχε καλέσει τα αδέλφια της αλλά αυτοί δεν συμφώνησαν συνάδει και με αυτά που ανέφερε στο Δικαστήριο και ο Μ.Ε.
7. Ούτως ή άλλως οι θέσεις περί πίεσης και εξαναγκασμού, επί των οποίων και αντεξετάστηκε η Μ.Υ.2, αποσύρθηκαν από τους Ενάγοντες. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Η XXXXX κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ηλικίας 82 χρονών και ζούσε στο κατεχόμενο χωριό Καρπάσια. Μέχρι τον θάνατο τους διέμενε μαζί με τους γονείς της. Εγκλωβισμένη στο ίδιο χωριό ήταν και η οικογένεια του αδελφού της XXXXX Εναγομένου αρ. 1 με την οποία η XXXXX διατηρούσε στενές σχέσεις αφού τα λοιπά τους αδέλφια ζούσαν στις ελεύθερες περιοχές, εξ ου και το 1999 η αποβιώσασα είχε μεταβιβάσει την κατοικία της στα παιδιά του XXXXX. Η οικογένεια του XXXXX την φρόντιζε και τους τελευταίους μήνες της ζωής της η XXXXX είχε μετακομίσει σε βοηθητική οικία πίσω από την κατοικία του XXXXX. Σε κάποιο στάδιο η XXXXX συναντήθηκε με τα αδέλφια της και τους είπε τι προτίθετο να κληροδοτήσει σε κάθε ένα αλλά αυτοί δεν συμφώνησαν. Κατόπιν τούτου η XXXXX ζήτησε από τον δικηγόρο XXXXX Χατζηχάννα να την βοηθήσει με την σύνταξη διαθήκης. Του έδωσε οδηγίες όπως τα μετρητά της διανεμηθούν σε ίσα μερίδια στα αδέλφια της και συγκεκριμένες οδηγίες αναφορικά με την διάθεση του κάθε ακινήτου της. Με τον δικηγόρο συναντήθηκαν αρκετές φορές και την 10.12.2009 στην Λευκωσία η XXXXX υπέγραψε την διαθήκη Τεκμήριο
8. Την ίδια μέρα η XXXXX επισκέφτηκε την ιατρό Μ.Υ.1 η οποία και εξέδωσε το πιστοποιητικό Τεκμήριο
9. Η XXXXX απεβίωσε την 20.5.2010 από καρδιολογικά προβλήματα. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Όπως αναφέρεται στο αρ. 22 του περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου Κεφ. 195 καμία διαθήκη πoυ καταρτίστηκε από πρόσωπo πoυ δεv έχει σώες τις φρέvες δεv είvαι έγκυρη. Το αρ. 23 του ιδίου Νόμου θέτει τις προϋποθέσεις για εγκυρότητα διαθήκης το λεκτικό του οποίου και παραθέτω: «
10. Καμιά διαθήκη δεv είvαι έγκυρη, εκτός αv είvαι γραπτή και εκτελεστεί σύμφωvα με τov πιo κάτω τρόπo, δηλαδή- (α) υπoγράφεται στo κάτω μέρoς ή στo τέλoς της από τo διαθέτη, ή από άλλo πoυ εvεργεί για τo διαθέτη, στηv παρoυσία τoυ διαθέτη και με εvτoλή τoυ και (β) η υπoγραφή αυτή τίθεται ή αvαγvωρίζεται από τo διαθέτη στηv παρoυσία δύo ή περισσoτέρωv μαρτύρωv πoυ παρίσταvται ταυτόχρovα και (γ) oι μάρτυρες αυτoί επιβεβαιώvoυv και πρoσυπoγράφoυv τη διαθήκη στηv παρoυσία τoυ διαθέτη και στηv παρoυσία αλλήλωv, αλλά καvέvας τύπoς επιβεβαίωσης δεv είvαι αvαγκαίoς και (δ) αv η διαθήκη απoτελείται από περισσότερα από έvα φύλλo χαρτιoύ, κάθε φύλλo υπoγράφεται ή μovoγράφεται από ή για λoγαριασμό τoυ διαθέτη και τωv μαρτύρωv». Εξετάζοντας την διαθήκη Τεκμήριο 6 που κατατέθηκε από κοινού ως αυτή που κατατέθηκε στο Πρωτοκολλητείο διαφαίνεται ότι πληροί όλες τις πιο πάνω προϋποθέσεις. Θα πρέπει να τονιστεί ότι δεν υπήρξε οποιοσδήποτε ισχυρισμός ότι η υπογραφή της XXXXX είναι πλαστογραφημένη. Παραμένει, συνεπώς, η εξέταση του κατά πόσο έχει αποδειχθεί ότι η διαθέτης κατά τον ουσιώδη χρόνο είχε ικανότητα διάθεσης. Όπως αναφέρεται στο Σύγγραμμα του Δρος Αχιλλεύς Κ. Αιμιλιανίδη «Κυπριακό Κληρονομικό Δίκαιο»: «Η φράση "πρόσωπο που δεν έχει σώας τας φρένας' φαίνεται όμως πως είναι ευρύτερη της έννοιας του "διανοητικά ασθενούς προσώπου ή και του "προσώπου που τελεί υπό δικαστική απαγόρευση από του να διαχειρίζεται τις υποθέσεις του' και μπορεί να επεκταθεί και σε πρόσωπα που, αν και δεν έχουν κηρυχθεί ως διανοητικά ασθενή με απόφαση Δικαστηρίου, εντούτοις δεν είχαν κατά τον ουσιώδη χρόνο κατάρτισης της διαθήκης σώας τας φρένας σε τέτοιο Βαθμό ώστε να μην μπορούν να αντιληφθούν ορθά τις συνέπειες της κατάρτισης διαθήκης. Αυτό προκύπτει και από τη θεμελιώδη αρχή του κληρονομικού δικαίου σύμφωνα με την οποία η διαθήκη πρέπει να είναι το αποτέλεσμα της ελεύθερης βούλησης ενός προσώπου, μια ελεύθερη Βούληση που δεν μπορεί να υπάρχει εκ των πραγμάτων, αν το πρόσωπο δεν έχει την ικανότητα να αντιληφθεί τις συνέπειες των πράξεων του». Και πιο κάτω: «Το Κεφ. 195 δημιουργεί τεκμήριο εχεφροσύνης και κατά συνέπεια δεν απαιτείται οποιαδήποτε απόδειξη της εχεφροσύνης του διαθέτη, εκτός αν αυτή κλονιστεί. Όταν υπάρχει αμφισβήτηση ή αμφιβολία ως προς την ικανότητα του διαθέτη, τότε οι εκτελεστές ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο στηρίζεται στη διαθήκη, οφείλει να αποδείξει θετικά την εχεφροσύνη του διαθέτη. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι ο διαθέτης έπασχε από διανοητική ασθένεια ή ψυχική διαταραχή ή τοξικομανία ή αλκοολισμό ή άλλη εγκεφαλική βλάβη, το τεκμήριο αντιστρέφεται, κατά τρόπο ώστε να πρέπει να αποδειχθεί ότι η διαθήκη υπήρξε προϊόν της ελεύθερης Βούλησης του διαθέτη. Σε περίπτωση αμφιβολίας, θα πρέπει επομένως να αποδεικνύεται με θετική μαρτυρία ότι ο διαθέτης είχε την ικανότητα να αντιληφθεί τη φύση και τις συνέπειες της πράξης του. Δεν είναι αναγκαίο η κατανόηση αυτή να είναι η ίδια που θα είχε ένας δικηγόρος. Το σημαντικό είναι να υπάρχει κατανόηση των θεμελιωδών συστατικών της πράξης, δηλαδή του γεγονότος ότι η περιουσία του διατίθεται με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Εφόσον ο διαθέτης έχει σώας τας φρένας, τα κίνητρα στη βάση των οποίων επέλεξε τους κληροδόχους του είναι αδιάφορα». Ο ευπαίδευτος συνήγορος για τους Ενάγοντες εισηγήθηκε ότι εφόσον η διαθήκη καταρτίστηκε κάτω από ύποπτες συνθήκες, το βάρος απόδειξης έχει μεταφερθεί πάνω στους ώμους των Εναγομένων να αποδείξουν ότι η διαθέτης γνώριζε και ενέκρινε το περιεχόμενο της. Την εισήγηση αυτή στήριξε στα λεχθέντα στην απόφαση Panayiota Mosaikos v Zehra Eren