ΛΑΡΚΟΥ ν. BOLDINOG, Αρ. Αγωγής: 1238/2012, 18/1/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2019:A30 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Χρ. Γ. Φιλίππου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1238/2012 Μεταξύ: XXX ΛΑΡΚΟΥ Ενάγοντος και XXX BOLDINOG Εναγομένου Ημερομηνία: 18 Ιανουαρίου, 2019 Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα: Ο κ. Κ. Πόλεος για Γ. Οικονομίδης & Σία, στην εκφώνηση της απόφασης η κα Αγάθη Παναγή Για τoν Εναγόμενο: Ο κ. Μ. Χαρτσιώτης, στην εκφώνηση της απόφασης η κα Αγγελίνα Χ" Κυριάκου Α Π Ο Φ Α Σ Η ΠΡΟΟΙΜΙΟ: Ο ενάγων αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, πόνο και ταλαιπωρία όπως και για απώλειες και έξοδα που υπέστη συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος το οποίο επισυνέβη στις 27.12.2010 και περί ώρα 18:25 στο Τραχώνι Λεμεσού. Ο ενάγων ήταν πεζός και διασταύρωνε τροχάδην την οδό Αυτοκρατείρας Θεοδώρας. Καταλογίζει στον εναγόμενο αμέλεια κατά την οδήγηση του διπλοκάμπινου οχήματος του με αριθμό εγγραφής XXXXX12 το οποίο έβαινε εκείνη τη στιγμή επί της ως άνω οδού και βρισκόταν κανονικά εντός της πορείας του, όταν ο ενάγων έχασε την ισορροπία του και έπεσε στο οδόστρωμα με το πόδι του να βρίσκεται 30 εκ. εντός της λωρίδας κυκλοφορίας που χρησιμοποιούσε ο εναγόμενος, με αποτέλεσμα ο δεξιός τροχός του οχήματος του εναγομένου να περάσει πάνω από το πόδι του ενάγοντος και να τον τραυματίσει. Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΥΠΟΘΕΣΗΣ ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: Το γεγονός ότι η παρούσα αγωγή καταχωρίστηκε το 2012 και ολοκληρώνεται σήμερα τουλάχιστον πρωτόδικα, με την έκδοση της παρούσας απόφασης, σχεδόν 7 χρόνια αργότερα, με οδηγεί στο να καταγράψω την πορεία της όπως προκύπτει από το φάκελο της υπόθεσης. Η αγωγή ηγέρθη σε Γενικά Οπισθογραφημένο Κλητήριο Ένταλμα (0.2 r.1) στις 20.03.2012 και η Έκθεση Απαίτησης καταχωρίστηκε την 28.11.
- Η Έκθεση Υπεράσπισης του εναγομένου καταχωρίστηκε την 3.02.2014 οπότε και συμπληρώθηκαν τα δικόγραφα. Για άγνωστο στο Δικαστήριο λόγο η υπόθεση ορίστηκε για πρώτη φορά για οδηγίες μόλις στις 2.02.2016 δηλαδή δύο χρόνια αργότερα και στη συνέχεια για πρώτη φορά για ακρόαση στις 20.10.
- Στη συνέχεια αναβλήθηκε κάποιες φορές κυρίως με σκοπό να συζητηθεί η υπόθεση με σκοπό τη διευθέτηση της. Εν τέλει στις 9.01.2018 άρχισε η ακρόαση της αγωγής και ολοκληρώθηκε στις 8.10.
- ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ ΣΤΑ ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ: Ο ενάγων ισχυρίζεται στην Έκθεση Απαιτήσεως του ότι στις 27.12.2010 όταν συνέβη το δυστύχημα ήταν 16 ετών και καθόλα υγιές και αρτιμελές άτομο. Όταν είχε καταχωριστεί η Έκθεση Απαιτήσεως του στις 28.11.2013 υπηρετούσε τη θητεία του στην Ε.Φ. ως βοηθητικός Ι
- Σε σχέση με το δυστύχημα ισχυρίζεται ότι περί ώρα 18:25 διασταύρωνε πεζός την οδό Αυτοκράτειρας Θεοδώρας στο Τραχώνι Λεμεσού σε σημείο που εφάπτεται η εν λόγω οδός με το βόρειο μέρος του Κοινοτικού Γηπέδου Τραχωνίου. Ο εναγόμενος οδηγούσε διπλοκάμπινο όχημα με ανατολική κατεύθυνση. Ο ενάγων ισχυρίζεται ότι ήλεγξε προσεκτικά την τροχαία κίνηση επί της πιο πάνω οδού και βεβαιώθηκε ότι μπορούσε να τη διασταυρώσει με ασφάλεια από νότια προς βόρεια κατεύθυνση, νόμιμα και με επιμέλεια. Ο εναγόμενος όμως οδηγώντας το ως άνω όχημα του κατά τρόπο αμελή και επικίνδυνο δηλαδή με υπερβολική ταχύτητα και με χαμηλά φώτα πορείας κτύπησε τον ενάγοντα και τον τραυμάτισε σοβαρά. Επιρρίπτει την ευθύνη για την πρόκληση του δυστυχήματος στην αποκλειστική και/ή σε μεγάλο βαθμό επιδειχθείσα αμέλεια του εναγομένου. Παραθέτει σειρά λεπτομερειών της αμέλειας του εναγομένου και στη συνέχεια λεπτομέρειες των σωματικών βλαβών που υπέστη. Τις καταγράφω αυτολεξεί για σκοπούς αναφοράς σε αυτές όπου χρειαστεί στη συνέχεια της απόφασης μου: « (α) Συντριπτικό ανοικτό επιπλεγμένο κάταγμα μεσότητας της αριστερής κνήμης και περόνης (β) Χειρουργήθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λεμεσού όπου έγινε ανοικτή ανάταξη και οστεοσύνθεση του κατάγματος με μεταλλική πλάκα και 8 βίδες. Στο Νοσοκομείο παρέμεινε από τις 27.12.2010 μέχρι την 9.1.
- (γ) Υπέστη 2η χειρουργική επέμβαση στις 11.2.2013 για αφαίρεση υλικών οστεοσύνθεσης που τοποθετήθηκαν στην διάρκεια της 1ης εγχείρησης. (δ) Υπεβλήθηκε σε νευρολογική εξέταση στο Ινστιτούτο Νευρολογίας στις 27.10.2011, η οποία κατέδειξε βλάβη του αριστερού κνημιαίου νεύρου καθώς επίσης και του περονιαίου νεύρου κάτω από το γόνατο. (ε) Κατά την 2η χειρουργική επέμβαση τις 11.2.2013 κατά την αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης διεπιστώθη ρήξη του κοινού εκτείνοντα τένοντα των δακτύλων του αριστερού άκρου ποδός. (στ) Περπατά με εμφανή χωλότητα αριστερά. (ζ) Εμφανής μετεγχειρητική ουλή στην πρόσθια επιφάνεια της αριστερής κνήμης μήκους 18 εκατοστών. (η) Παρατηρείται σαφής έντονη ατροφία αριστερής κνήμης και αριστερού ποδός. (θ) Παρατηρείται αδυναμία πλήρους έκτασης και κάμψης δακτύλων όπως επίσης και αδυναμία πλήρους έκτασης της ποδοκνημικής. (ια) Μετατραυματική ουλή στρογγυλή διαμέτρου 2 εκ. στην οπίσθια επιφάνεια της αριστερής κνήμης. (ιβ) Παρατηρείται γαμψυδακτυλία στα δάκτυλα του αριστερού ποδός. (ιγ) Δεν αναμένεται να υπάρξει καμία βελτίωση στην κλινική κατάσταση του ασθενούς. (ιδ) Συνιστάται αποφυγή ορθοστασίας ή εκτέλεσης χειρονακτικής εργασίας που να απαιτεί χρήση του αριστερού κάτω άκρου, όπως παρατεταμένο οδήγημα, περπάτημα ή ανεβοκατέβασμα σκάλων. (ιε) Δεν θα μπορεί να ασκεί μελλοντικά αθλητική δραστηριότητα. (ιστ) Οι ενοχλήσεις συνεπεία του τραυματισμού θα είναι μόνιμες. (ιζ) Οι ενοχλήσεις πέραν της κινητικότητας επηρεάζουν και την ψυχολογική κατάσταση του ασθενούς.» Παρόμοια καταγράφω και τις λεπτομέρειες των ειδικών ζημιών τις οποίες ισχυρίζεται ότι υπέστη συνολικού ποσού €7.271,
- « «(α) Αστυνομική Έκθεση σε σχέση με το δυστύχημα €85,00 (β) Ιατρική Έκθεση Ιατρού Μ. Κάκα (Γ.Ν. Λεμεσού) 7.4.2011
(422726)€47,84 (γ) Ιατρική Έκθεση Ιατρού Α. Μαξουτλού (Γ.Ν. Λεμεσού) 30.6.2011
(425180)€47,84 (δ) Ιατρική Έκθεση Ιατρού Α. Μαξουτλού (Γ.Ν. Λεμεσού) 14.3.2013
(68309)€18,79 (ε) Ιατρική Έκθεση Ιατρού Α. Μαξουτλού (Γ.Ν. Λεμεσού) €47,84 (στ) Ιατρική Έκθεση Ιατρού Α. Μαξουτλού (Γ.Ν. Λεμεσού) €18,79 (ζ) Υπηρεσίες Φυσιοθεραπείας Παντελής Κωνσταντίνου Λτδ Αρ. Τιμολ. 5/Ημερ.20.5.2011 €600,00 (η) Κλινική εξέταση από ιατρό XXXXX Ιωσηφίδη (απ.5690) €50,00 (θ) Procopiou Medishop Ltd (Credit Invoice 36414) €35,00 (ι) Φαρμακείο XXXXX Παπαχρίστου (Φάρμακα) Απόδειξη 81, ημερ. 23.2.2012 €70,00 (ια) Αναγκαία εγχείρηση (διορθωτική) δια βελτίωση της Κινητικότητας της ποδοκνημικής και δακτύλων. Έξοδα Εγχείρησης €6.000,00 (ιβ) Ιατρικό Πιστοποιητικό Ιατρού XXXXX Σιμιλλίδη €250,00 ----------- ΣΥΝΟΛΟ €7.271,00 Ο ενάγων αξιώνει επιπλέον τόκους επί των αποζημιώσεων που θα του επιδικαστούν και τα έξοδα της αγωγής. Ο εναγόμενος στην Υπεράσπιση του παραδέχεται ότι επισυνέβη το δυστύχημα κατά τον επίδικο χρόνο και τόπο στο οποίο ενεπλάκη οδηγώντας το όχημα του. Αρνείται όλους τους ισχυρισμούς του ενάγοντος εκτός όσους από αυτούς παραδέχεται ρητά. Ισχυρίζεται ότι οδηγούσε νόμιμα και με την προσήκουσα προσοχή και επιμέλεια το όχημα του επί του οποίου επέπεσε ο ενάγων ο οποίος επιχειρούσε να διασταυρώσει το δρόμο από δεξιά προς αριστερά σε σχέση με την πορεία του. Αρνείται επομένως ότι οδηγούσε αμελώς και όλες τις λεπτομέρειες αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του νόμου απορρεόντων καθηκόντων του τις οποίες του καταλογίζει ο ενάγων στην Έκθεση Απαιτήσεως του. Αρνείται τις λεπτομέρειες των σωματικών βλαβών του ενάγοντος και ότι αυτές προκλήθηκαν συνεπεία του δυστυχήματος. Ισχυρίζεται ότι ο ενάγων διόγκωσε τις σωματικές του βλάβες και ότι αυτές είναι υπερβολικές και τον καλεί σε αυστηρή απόδειξη τους. Αρνείται περαιτέρω όλες και κάθε μια χωριστά όλες τις λεπτομέρειες των αναφερόμενων ειδικών ζημιών, τις οποίες και πάλι ισχυρίζεται ότι ο ενάγων τις έχει διογκώσει ισχυριζόμενος ότι αυτές είναι υπερβολικές και τον καλεί σε αυστηρή απόδειξη τους. Καταλογίζει στον ενάγοντα αποκλειστική ευθύνη για το δυστύχημα και/ή σε μεγάλο βαθμό αμέλεια και/ή παράβαση των εκ του νόμου και κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων του. Παραθέτει αριθμό λεπτομερειών αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του νόμου και κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων του ενάγοντος. Για όλους τους πιο πάνω λόγους αρνείται τις αξιώσεις του ενάγοντος. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ: Ο ενάγων (Μ.Ε.1) εκτός από τη δική του μαρτυρία, κάλεσε ακόμα πέντε μάρτυρες (Μ.Ε.), τον Αστ. XX (SBA) XXXXX Ιωάννου (Μ.Ε.2), την μητέρα του κα XXX Γενεθλίου (Μ.Ε.3), τον θεράποντα ιατρό του Δρα Α. Μαξουτλού (Μ.Ε. 4), τον κ. XXX Παναγίδη (Μ.Ε.5) που ήταν ο προπονητής του και αυτόπτης μάρτυρας του ατυχήματος και τον Δρα XXXXX Κλεόπα (Μ.Ε.6) ο οποίος είχε διενεργήσει κάποιες εξειδικευμένες εξετάσεις νευρολογικής φύσης στον ενάγοντα. Για την πλευρά του εναγομένου κατάθεσε ως μοναδικός μάρτυρας ο Δρ XXXXX Γεωργίου (Μ.Υ.) ορθοπεδικός χειρουργός και τραυματολόγος ο οποίος εξέτασε τον ενάγοντα εκ μέρους της ασφαλιστικής εταιρείας του εναγομένου και ετοίμασε σχετική έκθεση. Κατατέθηκαν κατά τη παράθεση της μαρτυρίας 20 έγγραφα ως τεκμήρια. Στη μαρτυρία των ως άνω μαρτύρων και περιγραφή των τεκμηρίων θα γίνει στη συνέχεια κατά την παράθεση της ουσιώδους μαρτυρίας όπως και κατά την αξιολόγηση της οπότε και θα τους δοθεί η ανάλογη βαρύτητα. Η μαρτυρία ως προς το ζήτημα της ευθύνης: Ο ενάγων κατάθεσε ως (Μ.Ε.1). Ανέφερε τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επισυνέβη το συγκεκριμένο ατύχημα. Κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι κατά τον επίδικο χρόνο ήταν 16 περίπου ετών και όταν κατάθετε ενώπιον του Δικαστηρίου ήταν
- Περιγράφοντας τις συνθήκες του δυστυχήματος ανέφερε ότι βρισκόταν σε προπόνηση ως τερματοφύλακας σε ποδοσφαιρική ομάδα σε βοηθητικό γήπεδο στο χωριό Τραχώνι της Λεμεσού. Στο γήπεδο υπήρχε φωτισμός από προβολείς που φώτιζαν το γήπεδο. Το γήπεδο δεν το προστάτευαν περιμετρικά δίκτυα. Στο τέλος της προπόνησης και στην προσπάθεια του να πάρει μια μπάλα που είχε ριχθεί στο απέναντι χωράφι, προσπαθώντας να διασταυρώσει τον δρόμο κτυπήθηκε από αυτοκίνητο. Το δυστύχημα συνέβη κατά τη διάρκεια της νύχτας και δεν υπήρχε στο σημείο φωτισμός. Ανέφερε ότι φορούσε τα ρούχα της ομάδας του, της Αθλητικής Ένωσης Τραχωνίου. Ο δρόμος ήταν σκοτεινός και δεν φωτιζόταν και υπήρχαν χόρτα και βλάστηση γύρω από αυτόν, καθιστώντας την ορατότητα δύσκολη. Πρόσθεσε επίσης ότι ενώ στα αριστερά του ο δρόμος ήταν ευθύς, στα δεξιά του υπήρχε στροφή. Χαρακτηριστικό απόσπασμα από τη μαρτυρία του είναι το ακόλουθο: «Είδα ότι ερχόταν αυτοκίνητο από τα δεξιά. Κοίταξα αριστερά, δεν ερχόταν τίποτε. Δεν διακρίνονταν ούτε φώτα ούτε τίποτε. Κοίταξα ξανά δεξιά και πέρασα μαζί με το αυτοκίνητο. Όχημα που ερχόταν από αριστερά τελικά με κτύπησε στο πόδι .». Ανέφερε στη συνέχεια ότι είδε κάποιο όχημα να σταματά. Βγήκε από το δρόμο συρόμενος με το δεξί του πόδι και χρησιμοποιώντας τα χέρια του. Βρισκόταν σε κατάσταση πανικού μέχρι που ήρθε ασθενοφόρο. Κατά την αντεξέταση του πλην του ότι αναφέρθηκε σε μπάλες και όχι σε μπάλα όπως είχε αναφέρει στην κυρίως εξέταση του ουσιαστικά επανέλαβε την πιο πάνω περιγραφή ως προς τις συνθήκες του δυστυχήματος και ότι αυτό συνέβη στην προσπάθεια του να διασταυρώσει το δρόμο για να πάρει μια μπάλα που είχε φύγει από το γήπεδο με οδηγίες του προπονητή του κ. XXX Παναγίδη. Το γήπεδο, ανέφερε, είχε ένα πολύ χαμηλό περιτοίχισμα στο σημείο όμως στο σημείο από το οποίο πέρασε για να διασταυρώσει το δρόμο δεν υπήρχε περιτοίχισμα. Σημαντικό στοιχείο της μαρτυρίας του είναι η αναφορά του ότι είχε φτάσει στην άκρια του δρόμου τρέχοντας, σταμάτησε στην άκρια του δρόμου για να περάσει το εκ δεξιά του διερχόμενο αυτοκίνητο ενώ προηγουμένως είχε περάσει και άλλο ένα αυτοκίνητο και μόλις πέρασε το δεύτερο ξεκίνησε και πάλι πίσω από αυτό τροχάδην για να διασταυρώσει εφόσον δεν είχε προσέξει προηγουμένως αυτοκίνητο στα αριστερά του δρόμου και ούτε ξανακοίταξε στα αριστερά του όταν πέρασε το εκ δεξιών του διερχόμενο όχημα. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση ανέφερε ότι συνέχισε τροχάδην αφού κοντοστάθηκε για ένα δευτερόλεπτο μετά που πέρασε το εκ δεξιών του αυτοκίνητο. Χαρακτηριστική ήταν η απάντηση του σε ερώτηση κατά την αντεξέταση του, αν την ώρα που έτρεχε προς τον δρόμο έβλεπε δεξιά και αριστερά. Η απάντηση ήταν «ναι, για να κερδίσω χρόνο». Παραδέχτηκε ότι το εκ δεξιών του ερχόμενο αυτοκίνητο ήταν ψηλό τύπου jeep. Επίσης απαντώντας σε σχετική ερώτηση ανέφερε ότι η όποια στάση του, χρονικά ήταν απλά για να περάσει το εκ δεξιών του ερχόμενο αυτοκίνητο για να συνεχίσει τροχάδην στη συνέχεια να διασταυρώσει το δρόμο. Σε υποβολή ότι όρμησε στο δρόμο πίσω από ψηλό αυτοκίνητο τύπου jeep και ως εκ τούτου ήταν αδύνατο για τον εξ αντιθέτου ερχόμενο οδηγό να τον δει, απάντησε ότι: «όπως τον είδα, σταμάτησα, γλίστρησα». Ανέφερε επίσης ότι την ώρα που διασταύρωνε του φώναξε κάποιος να προσέξει. Είδε το όχημα σε απόσταση 6 μέτρων και στη προσπάθεια του να το αποφύγει έκανε ένα βήμα πίσω. Σε σχέση με το χρώμα των ρούχων που φορούσε δεν ήταν σίγουρος, ήταν πάντως, ανέφερε, μακριές φόρμες. Στη συνέχεια και απαντώντας άλλη ερώτηση παραδέχτηκε ότι οι φόρμες που φορούσε ήταν μπλε σκούρου χρώματος. Θα παραθέσω στη συνέχεια αυτούσια κάποια αποσπάσματα από την αντεξέταση του - όχι συνεχόμενα - που αφορούν το ζήτημα της ευθύνης που εξετάζεται εδώ τα οποία θα είναι υποβοηθητικά στην κατανόηση της αξιολόγησης της μαρτυρίας του: «Ε. Σου υποβάλλω ότι όπως περιγράφεις τα γεγονότα είναι ξεκάθαρο ότι τροχάδην έφυγες από το γήπεδο, ίσως στιγμιαία ένα δευτερόλεπτο να σταμάτησες στο πεζοδρόμιο αφού εντόπισες αυτοκίνητο εκ δεξιών που περνούσε την ώρα εκείνη από μπροστά σου και μπαίνοντας μετά το ένα δευτερόλεπτο συνεχίζοντας το τροχάδην γιατί δεν έχει στάση ενός δευτερολέπτου άμα πάεις τροχάδην; Α. Ναι. Ε. Και μπήκες στο δρόμο; Α. Μετά που είδα αριστερά μπήκα στο δρόμο. Ε. Ήταν ψηλό, χαμηλό; Α. Ψηλό; Ε. Ήταν τζιπ; Α. Δεν θυμάμαι τη μάρκα του. Ε. Ήταν ψηλό, ήταν τζιπ κύριε μάρτυρα; Α. ....... Ε. Ναι, ξεκινώντας πριν το τοιχούδι την απόσταση μέχρι εκεί που έκαμες παύση; Α. 8 μέτρα. Ε. Και πότε σε τούτα τα 8 μέτρα έκαμες την κίνηση να βλέπεις ενώ έτρεχες δεξιά και αριστερά, μέσο όρο; Α. Στα τέσσερα μέσο όρο. Ε. Άρα 4 μέτρα πριν την άκρη του πεζοδρομίου κοιτάζεις δεξιά και θωρείς το αυτοκίνητο, φθάνεις στην άκρη και ενώ έτρεχες 4 μέτρα που εμείναν από τα οκτώ που μας είπες, βλέπεις το αυτοκίνητο μπροστά σου και μόλις περνά το πισινό του αυτοκινήτου μπαίνεις μέσα; Α. Σταματώ και ξαναξεκινώ. Ε. Έκανες τροχάδην και σταμάτησες ένα δευτερόλεπτο γιατί ήταν να κτυπήσεις πάνω του; Α. Μάλιστα. Ε. Σου υποβάλλω ότι ήταν αδύνατο να σε δει οποιοσδήποτε από τα αριστερά γιατί εκτός των άλλων διασταύρωσες αμέσως και πίσω από ψηλό αυτοκίνητο τζιπ και ότι βρέθηκες μπροστά στον άνθρωπο τον άλλο χωρίς να σε εντοπίσει ερχόμενος από αριστερά. Α. Εγώ όπως το είδα σταμάτησα και στην προσπάθεια μου να σταματήσω γλίστρησα και με κτύπησε. Ε. Εσύ το είδες. Εκείνος κύριε πότε έπρεπε να σε δει οδηγώντας το αυτοκίνητο του όταν εσύ μπήκες πίσω από το τζιπ. Σου το υποβάλλω. Α. Υπήρχε μια απόσταση που το είδα το όχημα, εκείνος δεν μπορούσε να με διακρίνει. Ε. Α πριν 3 δευτερόλεπτα είπες 100 φορές ότι αριστερά δεν είδες τίποτε και τώρα λές ότι είχε απόσταση που είδες το άλλο. Α. Ποιο; Ε. Το όχημα από τα αριστερά κύριε μάρτυς. Α. Την ώρα που πέρασα με φώναξε κάποιος από το γήπεδο και γύρισα. Ε. Τί σου φώναξε; Α. «Πρόσεχε». Άρα είδα το όχημα γύρω σε μια απόσταση 6 μέτρων και για να μην με σκοτώσει στην προσπάθεια μου να τον αποφύγω μου έσπασε το πόδι. Ε. Εγώ σου λέω ο δρόμος έχει μεγάλη ορατότητα. Α. Είχε βλάστηση. Ε. Ο δρόμος είχε βλάστηση; Α. Δίπλα από το δρόμο. Ε. Που σου φώναξε «πρόσεχε»; Α. Με φώναξε πρόσεχε και εγώ γύρισα να δω ποιος με φώναξε, διέκρινα τα φώτα του οχήματος και στην προσπάθεια μου να σταματήσω να μην μπω στη μέση του οχήματος να με σκοτώσει, γλίστρησα, έπεσα κάτω και με τσίλισε.» Ο Αστ. XX κ. XXXXX Ιωάννου (Μ.Ε.2), ήταν ο εξεταστής του δυστυχήματος. Ανέφερε ότι υπηρετεί στη Βρετανική Βάση Ακρωτηρίου. Αναγνώρισε την Αστυνομική Έκθεση και το σχεδιαγράφημα (Τεκμ. 4), και αναφέρθηκε για τις ενέργειες του φτάνοντας στη σκηνή του δυστυχήματος. Στη σκηνή είχε βρει τον νεαρό τραυματία τον οποίο παρέλαβε στη συνέχεια ασθενοφόρο. Τον είχε ρωτήσει προηγουμένως τι είχε πάθει όπως και τον οδηγό του οχήματος τον οποίο είχε υποβάλει σε alcohol test με ένδειξη
- Το δυστύχημα θα πρέπει να είχε συμβεί στις 18:25 και ο ίδιος μετέβη εκεί περίπου στις 18:
- Επεξήγησε το σχεδιαγράφημα που είχε ετοιμάσει όπου στο σημείο Α είχε τοποθετήσει τη τελική θέση του οχήματος που οδηγούσε ο εναγόμενος καθώς μετά τη σύγκρουση στο Χ1 αυτό προχώρησε και σταμάτησε στα 30 μέτρα στην άκρη του δρόμου. Το σημείο συγκρούσεως ήταν στα 3.30μ. από την αριστερή πλευρά του δρόμου όταν ολόκληρο το πλάτος του δρόμου ήταν 6.00μ. Στην αριστερή πλευρά του δρόμου υπήρχε πεζοδρόμιο πλάτους 3.20μ. Συγκεκριμένα πήρε καταθέσεις από τον συνποδοσφαιριστή του ενάγοντος κ. XXXXX Παναγίδη (Τεκμ. 5), τον προπονητή του ενάγοντος κ. XXX Παναγίδη (Τεκμ. 6), τον κ. XXX Δημητρίου (Τεκμ. 7) οδηγό του οχήματος το οποίο ανέμενε ο ενάγων από τα δεξιά του για να περάσει και πίσω από το οποίο προσπάθησε να διασταυρώσει το δρόμο, την συνοδηγό στο όχημα του εναγομένου κα XXX Διονυσίου στην μητρική της γλώσσα με τη βοήθεια της διερμηνέως XXXXX Κωνσταντή (Τεκμ. 8), από τον ενάγοντα (Τεκμ. 9) και ανακριτική κατάθεση από τον εναγόμενο στην μητρική του γλώσσα με τη βοήθεια της διερμηνέως XXXXX Κωνσταντή (Τεκμ. 10). Σε σχέση με την ορατότητα από την αριστερή κατεύθυνση ανέφερε ότι υπήρχε ορατότητα πέραν των 200 μ. ενώ από την άλλη κατεύθυνση υπήρχε δεξιά στροφή 60° - 90° με ορατότητα από το σημείο του δυστυχήματος στα 70 - 80μ. Δεν υπήρχε οδικός φωτισμός στο δρόμο αυτό τον οποίο γνωρίζει πολύ καλά. Οι προβολείς ήταν γυρισμένοι στην πλευρά του γηπέδου και ο δρόμος δεν φωτιζόταν. Ο ενάγων φορούσε φόρμες μπλε σκούρου χρώματος με άσπρες γραμμές στο πλευρό ενώ στο πάνω μέρος με κίτρινες γραμμές όχι όμως φωσφορούχες. Το όριο ταχύτητας ήταν 50ΧΑΩ καθώς ήταν κατοικημένη περιοχή. Από ό,τι γνώριζε δεν συνέβαιναν συχνά δυστυχήματα σε εκείνο το σημείο. Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυς ανέφερε ότι το ύψος του περιτοιχίσματος δεν υπερέβαινε το 1μ. και δεν είχε τέλι. Ο ενάγων για να βρεθεί στο σημείο όπου επισυνέβη το δυστύχημα υπέθεσε ότι θα πρέπει να πετάχτηκε πάνω από το περιτοίχισμα βγαίνοντας από το γήπεδο. Ανέφερε ότι ο πεζός θα μπορούσε να είχε δει τα φώτα του οχήματος που έβαινε από τα αριστερά του καθώς είχε ορατότητα 200μ. Δεν είχε μαρτυρία ότι το όχημα του εναγομένου έβαινε με σβηστά τα φώτα πορείας του. Η κατάθεση του μάρτυρος σημειώθηκε ως Τεκμ.
- Για τους διάφορους λόγους στους οποίους έκανε αναφορά και αφορούσαν τις συνθήκες του δυστυχήματος είχε εισηγηθεί να μη κινηθεί ποινική δίωξη στον εναγόμενο, εισήγηση που εισακούστηκε από τους αρμοδίους. Στην επανεξέταση του επανέλαβε ότι το γήπεδο ήταν περιφραγμένο με το τοιχαράκι. Ο κ. XXX Παναγίδης (Μ.Ε.5), ανέφερε ότι κατά τον επίδικο χρόνο ήταν προπονητής του ενάγοντος. Αναγνώρισε την κατάθεση του στην αστυνομία (Τεκμ. 6). Ανέφερε ότι κατά τον επίδικο χρόνο είχε πάει εκτός γηπέδου η μπάλα και ο ενάγων πήγε να τη φέρει. Όταν έφτασε στην άκρια του δρόμου κάποιος του φώναξε να προσέχει και αυτός γύρισε, γλίστρησε και έπεσε στο οδόστρωμα και το διερχόμενο αυτοκίνητο πέρασε πάνω από το πόδι του. Προσέτρεξαν διάφορα πρόσωπα σε βοήθεια του ενώ το ενεχόμενο αυτοκίνητο σταμάτησε σε απόσταση 50 - 60μ. Όταν του υποδείχθηκε στο σχεδιαγράφημα (Τεκμ. 4) το σημείο F, ανέφερε ότι δεν υπήρχε τοιχαράκι σε εκείνο το σημείο. Ο ενάγων είχε βγεί στο δρόμο από σημείο όπου δεν υπήρχε τοιχαράκι. Ο μάρτυς ανέφερε ότι έβλεπε τον ενάγοντα λόγω του φωτισμού από τον προβολέα του γηπέδου καθώς δεν υπήρχε οδικός φωτισμός. Ισχυρίστηκε ότι ο ενάγων λόγω του ότι ήταν τερματοφύλακας φορούσε κίτρινη φανέλα που μπορούσε να τη χαρακτηρίσει ως φωσφορούχα. Κάτω φορούσε φόρμα η οποία μέχρι το γόνατο είχε κάποιες γραμμές άσπρες. Ήταν προπονητής στο εν λόγω γήπεδο τουλάχιστον για τα πέντε προηγούμενα χρόνια από του δυστυχήματος. Ανέφερε ότι γνώριζε το δρόμο όπου έγινε το δυστύχημα καθώς τον χρησιμοποιεί καθημερινά και το όριο του είναι 50ΧΑΩ. Ο ίδιος χρησιμοποιώντας εκείνο το δρόμο λαμβάνει προφυλάξεις καθώς υπάρχει στροφή την οποία δεν μπορεί να την περάσει κάποιος με ταχύτητα πάνω από 20 ΧΑΩ. Ανέφερε ότι είχε δει το όχημα του εναγομένου γι' αυτό και φώναξε στον ενάγοντα να προσέξει, όπως έκανε και ο γιός του που έκανε και αυτός εκείνη την ώρα προπόνηση. Ένοιωσε την ανάγκη να φωνάξει στον ενάγοντα να προσέξει καθώς αισθάνθηκε ότι ο εναγόμενος χρησιμοποιούσε ταχύτητα μεγαλύτερη από την επιτρεπόμενη. Ανέφερε ακόμα ότι ο ενάγων φορούσε κίτρινες κάλτσες στις οποίες όπως συνήθιζε έβαζε το κάτω μέρος της φόρμας του. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι ενημερώθηκε από τη μητέρα του ενάγοντος για τη δίκη μόλις δέκα ημέρες πριν έρθει στο Δικαστήριο για να καταθέσει. Ισχυρίστηκε ότι την μητέρα του ενάγοντος θα την είχε δει περί τις δέκα φορές πριν από τον δυστύχημα. Τον ίδιο τον ενάγοντα τον είχε δει 4 χρόνια μετά το δυστύχημα και τον είχε ρωτήσει τι έκαμνε. Ισχυρίστηκε ότι προσερχόμενος στο Δικαστήριο για να καταθέσει δεν είχε συζητήσει με κανένα για την υπόθεση αυτή. Αρνήθηκε υποβολές ότι όσα είπε στο Δικαστήριο τα οποία διαφέρουν από αυτά που είπε στην κατάθεση του στην αστυνομία, όπως του υποδείχθηκαν, είναι για να βοηθήσει τον ενάγοντα. Η μαρτυρία του ενάγοντος (Μ.Ε.1), σε σχέση με τις συνθήκες του δυστυχήματος ελέγχεται για την αξιοπιστία της σε διάφορα σημεία της όπου διαπιστώνεται ότι δεν ήταν ειλικρινής επιχειρώντας να χρωματίσει κάποια γεγονότα με απώτερο σκοπό να επιρρίψει ευθύνη στον εναγόμενο. Για παράδειγμα, όπως αναδύεται από τα πρακτικά δίστασε να αναφερθεί στο χρώμα των ρούχων που φορούσε ακόμα και κατά την κυρίως εξέταση του. Κρίνω ότι δεν είπε την αλήθεια ότι τάχα είχε κοιτάξει στα αριστερά και δεν είχε δει το όχημα του εναγομένου με δεδομένο ότι στο σημείο υπήρχε ορατότητα περί τα 200 μέτρα και σε ένα κλάσμα δευτερολέπτου, όπως ανέφερε ο ίδιος, βρέθηκε στη σκηνή ο εναγόμενος Ισχυρίστηκε ότι ο εναγόμενος χρησιμοποιούσε τα χαμηλά φώτα του οχήματος του όταν κάτι τέτοιο δεν αναφέρθηκε από κανένα άλλο μάρτυρα και σε άλλο σημείο ότι διέκρινε τα φώτα του οχήματος. Υπήρχαν όμως σημεία της μαρτυρίας στα οποία ήταν ειλικρινής, ότι δηλαδή έτρεχε (τροχάδην) για να διασταυρώσει το δρόμο, ότι κοντοστάθηκε στην άκρια του δρόμου για να αφήσει να περάσει το εκ δεξιών του όχημα και αμέσως και πίσω από αυτό συνέχισε τροχάδην την πορεία του, ότι υπήρχαν στο παγκέτο χόρτα και ότι ο δρόμος ήταν σκοτεινός και δεν φωτιζόταν. Επομένως η μαρτυρία του γίνεται εν μέρει αποδεκτή και άλλη απορρίπτεται. Ο κ. XXX Παναγίδης (Μ.Ε. 5), δεν μου προκάλεσε εντύπωση ειλικρινούς μάρτυρος. Φάνηκε κατά την αντεξέταση του ότι σκοπός της παρουσίας του στο Δικαστήριο ήταν για να βοηθήσει τον ενάγοντα για να επιρριφθεί ευθύνη στον εναγόμενο. Δεν ήταν ειλικρινής και για τούτο δεν αποδέχομαι την μαρτυρία του και κρίνω ότι είχε γι' αυτή σχετική καθοδήγηση ή από μόνος του θέλησε να προσθέσει γεγονότα που έκρινε ότι θα βοηθούσαν την υπόθεση του ενάγοντος. Μου προκάλεσε εντύπωση το γεγονός ότι ενώ εμφαντικά απέρριψε τέτοια καθοδήγηση ή σκοπιμότητα μετά από τόσα χρόνια θυμόταν τέτοιες λεπτομέρειες που δεν φαντάζουν ως αληθινές. Ως τέτοιες κρίνω ότι είναι οι αναφορές του στη τελική θέση του οχήματος του εναγομένου σε απόσταση 50 - 60 μ. από το σημείο συγκρούσεως αντί στα 30 που το είχε τοποθετήσει ο εξεταστής του δυστυχήματος με σκοπό να καταδείξει ότι ο εναγόμενος χρησιμοποιούσε μεγάλη ταχύτητα. Η προσπάθεια του να βοηθήσει τον ενάγοντα καταδείχθηκε εμφαντικά σε σχέση με τα ρούχα που φορούσε ο ενάγων μάλιστα πλειοδοτώντας ως προς τα χρώματα που αυτά είχαν αναφερόμενος σε κίτρινες φωσφορίζουσες γραμμές ή ότι το κάτω μέρος της φόρμας ήταν τοποθετημένο εντός των καλτσών του ενάγοντος που ήταν κίτρινες και άρα ευδιάκριτες κάτι που κανένας άλλος αυτόπτης μάρτυρας δεν ανέφερε, ούτε καν ο ίδιος ο ενάγων. Για όλους αυτούς τους λόγους δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Το σχεδιαγράφημα της σκηνής ενός δυστυχήματος που περιλαμβάνει τις διάφορες μετρήσεις στη σκηνή και όπου καταγράφονται τα ευρήματα στην σκηνή, όπως τα κατέγραψε και επεξήγησε ο Αστ. Ιωάννου (Μ.Ε.2), ενώπιον του Δικαστηρίου, αποτελούν κατά τη νομολογία μας πραγματική μαρτυρία (βλ. Γιαννάκης Σοφοκλέους ν. Αστυνομίας,
(2000)2 ΑΑΔ 218). Εξαίρεση αποτελούν οι υποτιθέμενες πορείες των οδηγών των εμπλεκομένων οχημάτων οι οποίες υποδεικνύονται από τους εμπλεκόμενους στο δυστύχημα, όπως συνέβη στην προκείμενη περίπτωση, όπως και το σημείο συγκρούσεως στο οποίο συμφώνησαν τόσο ο ενάγων όσο και ο εναγόμενος (βλ. Κυριακίδου κ.ά. ν. Νικολάου,
(1993)1 ΑΑΔ 45). Πραγματική μαρτυρία είναι η μαρτυρία που προβάλλει από τα ίδια τα πράγματα και μόνο αντικειμενικό εύρημα ενέχει αποδεικτική δυναμική όταν κατά την αντιπαραβολή προς αυτό των αντικρουόμενων εκδοχών είναι εγγενές αποκαλυπτικό της εξέλιξης των πραγμάτων (Σιάτης ν. Δημοκρατίας,
(1991)2 ΑΑΔ 551, Κακόψητος ν. Αστυνομίας,
(1991)2 ΑΑΔ 200, Knell v. Αστυνομίας,
(1994)2 ΑΑΔ 51). Στην προκείμενη περίπτωση το σχεδιαγράφημα εκλαμβάνεται ως τέτοια μαρτυρία. Η πραγματική μαρτυρία αποτελεί γνώμονα τόσο για την κρίση της αξιοπιστίας των μαρτύρων όσο και για τον έλεγχο των λεπτομερειών της μαρτυρίας. Συνιστά δε σταθερό οδηγό για τον καθορισμό γεγονότων που προκάλεσαν το δυστύχημα (Θεοφάνους ν. Αστυνομίας,
(1990)2 ΑΑΔ 160, Κονναρή ν. Κυριάκου,
(1996)1ΑΑΔ 267, Κυριάκου ν. Δημητρίου,
(1997)1 ΑΑΔ 1362, Α/φοι Παπαλαζάρου ΛΤΔ ν. Σοφοκλή Μιχαήλ,
(1997)1 ΑΑΔ 1388, Ιωαννίδου κ.α. ν. Singh κ.α.,
(2001)1ΑΑΔ 1805). Αποδέχομαι ως ανεξάρτητη και αντικειμενική τη μαρτυρία του εξεταστή του δυστυχήματος Αστ. Ιωάννου (Μ.Ε.2). Τα όσα ανέφερε και έχουν καταγραφεί πιο πάνω καθίστανται ευρήματα μου πλην της αναφοράς του όταν ρωτήθηκε προς τούτο για την εισήγηση που έκανε κατά τη δική του κρίση να μη διωχθεί ο εναγόμενος. Το ζήτημα αυτό σύμφωνα με τη νομολογία μας επαφίεται στο Δικαστήριο προς απόφανση όταν μια υπόθεση αχθεί ενώπιον του λαμβάνοντας υπόψιν τα αντικειμενικά δεδομένα που η μαρτυρία ανέδειξε. Το αστικό αδίκημα της αμέλειας από τροχαίο ατύχημα εμπεριέχεται στο άρθρο 51 εδάφιο 1 του Κεφ. 148 το οποίο έχει ως ακολούθως: «Αμέλεια συνίσταται- (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια.» Τα συστατικά στοιχεία που πρέπει να αποδειχθούν σε κάθε αγωγή για αμέλεια είναι τα ακόλουθα τρία:
(1)αμελής πράξη ή παράλειψη,
(2)υποχρέωση επιμέλειας προς το ζημιωθέν πρόσωπο και
(3)η πρόκληση ζημιάς. Ο εναγόμενος για να υπέχει ευθύνη πληρωμής αποζημιώσεων για το αστικό αδίκημα της αμέλειας πρέπει να αποδειχθεί ότι: (α) απέτυχε να επιδείξει επιμέλεια, (β) υπείχε υποχρέωση επιμέλειας προς το ζημιωθέν πρόσωπο και (γ) η αποτυχία του να επιδείξει επιμέλεια ήταν η αιτία που προκάλεσε τη ζημιά. Η οδική αμέλεια συντελείται ουσιαστικά από την παράλειψη της εκπλήρωσης του καθήκοντος της μέριμνας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο (βλ. Σωκράτους ν. Αστυνομίας,
(1989)2 Α.Α.Δ. 1). Η αμέλεια είναι η παράλειψη ενός οδηγού να τηρήσει το καθήκον εύλογης επιμέλειας υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις και σε κάθε περίπτωση το ερώτημα που τίθεται κατά πόσο ένα άτομο είναι αμελής, μπορεί να απαντηθεί μόνο με βάση τα πραγματικά γεγονότα της κάθε περίπτωσης (βλ. Panayiotou v. Mavrou,
(1970)1 C.L.R. 215). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και τις υπόλοιπες συνθήκες που οδήγησαν στη σύγκρουση (βλ. Νικολαϊδης ν. Οικονομίδης,
(1963)2 Α.Α.Δ. 78). Στην υπόθεση Σωκράτους ν. Αστυνομίας,
(1989)2 Α.Α.Δ. 1 στη σελ. 4 λέχθηκαν τα ακόλουθα για την αμελή οδήγηση: «Η αμέλεια σύγκειται στην παράλειψη εκπληρώσεως του καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care), οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, τον γείτονα, όπως επιγραμματικά αναφέρεται στην απόφαση του Λόρδου Atkin στην υπόθεση Donoghue v. Stevenson,
(1932)A.C. 562. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο. Ό,τι διαφέρει είναι το βάρος απόδειξης. Το απρόσωπο προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατόν να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υπόθεσης για να αποφασισθεί (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσον ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για την διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό και μέτρο ο προσεκτικός και όχι τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια.» Στην υπόθεση Charalambous v. Police,
(1982)2 Α.Α.Δ. 134, λέχθηκε ότι το κριτήριο βάσει του οποίου αποφασίζεται αν κάποιος οδηγός υπήρξε αμελής είναι κατά πόσο στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχει παρέκκλιση από το επίπεδο συμπεριφοράς που αναμένεται από ένα λογικό και συνετό οδηγό. Στην υπόθεση Constantinou v. Katsouris and another,
(1975)1 C.L.R. 188, 192 λέχθηκε ότι η υποχρέωση τήρησης της δέουσας παρατηρητικότητας βαρύνει τους οδηγούς πάντοτε και υπό όλας τας περιστάσεις. Το καθήκον για επιμέλεια γεννάται αφότου η διακίνηση άλλων προσώπων καθιστά εξ αντικειμένου μέριμνα του προσώπου που χρησιμοποιεί το δρόμο και τη λήψη προφυλακτικών μέτρων για την προστασία της ασφάλειας τους (βλ. Αλεξάνδρου ν. Λεβέντη κ.α.,
(1996)1 Α.Α.Δ., σελ. 420). Στην ίδια δε υπόθεση λέχθηκαν και τα πιο κάτω: «Το κριτήριο για τον καθορισμό της αμέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αμέλεια κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού, ο οποίος χρησιμοποιεί το δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιμοποιούν το δρόμο.» Ειπώθηκαν δε περαιτέρω και τα εξής: «Ο επιμερισμός της ευθύνης συναρτάται με δύο παράγοντες: Το μεμπτό της διαγωγής (blameworthiness), κρινόμενο υπό το πρίσμα του καθήκοντος επιμέλειας, και την αιτιώδη σχέση μεταξύ της παραβίασης του καθήκοντος επιμέλειας και της ζημίας η οποία προκύπτει (causative potency). Δυνητικά, η αμέλεια του οδηγού αυτοκινήτου έχει μεγαλύτερες επιπτώσεις από την αμέλεια του πεζού ή του ποδηλατιστή. Ενώ η ευθύνη του οδηγού αυτοκινήτου και του πεζού μπορεί να είναι ίση σε έκταση, η δυνατότητα πρόκλησης ζημιάς είναι πολύ μεγαλύτερη στην περίπτωση του αυτοκινητιστή.» Η έννοια του καθήκοντος για επιμέλεια ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης, δηλαδή ότι η ενεργούμενη πράξη, παρά το καθήκον επιμέλειας, μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα (βλ. Στρατμάρκο Λτδ ν. Μιχαήλ,
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 453). Αν δε η δυνατότητα εμφάνισης του κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η μη λήψη μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Αν όμως η δυνατότητα εμφάνισης κινδύνου είναι απλή δυνατότητα, η οποία δεν θα ερχόταν στο μυαλό ενός λογικού ανθρώπου, τότε δεν υπάρχει αμέλεια επειδή δεν πάρθηκαν έκτακτες προφυλάξεις. «Όταν ένας οδηγός οδηγεί σε κάποιο δρόμο όπου δεν κινούνται άλλα οχήματα μπορεί να κάνει χρήση οιουδήποτε μέρους του δρόμου χωρίς κανένα περιορισμό. Η υποχρέωση επιμέλειας κατά την οδήγηση υφίσταται έναντι άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο.» Στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Γρηγορίου,
(1989)1 Α.Α.Δ. 178 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Ο καταμερισμός της ευθύνης είναι πρωτίστως έργο του πρωτόδικου δικαστηρίου. Οι καθοριστικοί παράγοντες για τον καθορισμό της ευθύνης είναι δύο: α) Η υπαιτιότητα (blameworthiness) που συναρτάται με την εκπλήρωση των καθηκόντων του κάθε οδηγού για την ασφάλεια του άλλου, και β) Η αιτιώδης συνάφεια (causative potency) μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης. Η ευθύνη επιμερίζεται κάτω από το πρίσμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας. Οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά αλλά από την πλατιά γωνιά του μέσου συνετού πολίτη, όπως επεξηγείται στις υποθέσεις Charalambous v. Kassapis,
(1988)1 Α.Α.Δ. 25 και Polycarpou v. Adamou,
(1988)1 Α.Α.Δ. 727).» Τέλος, σύμφωνα με τη νομολογία μας η ευθύνη αποφασίζεται στη βάση του συνόλου της μαρτυρίας που έχει παρουσιασθεί στο Δικαστήριο (βλ. Fabrery and Another v. Demetriou,
(1976)1 C.L.R.1). Επομένως η μαρτυρία ως η άνω νομολογία δεν αντιμετωπίζεται μικροσκοπικά αλλά κρίνεται μέσα στο συνολικό της πλαίσιο. Η αμέλεια συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής, κάτω από τις περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Η επιμέλεια κρίνεται απρόσωπα και αντικειμενικά (βλ. Φοινικαρίδης κ.α. v. Γεωργίου κ.α.,
(1991)1 ΑΑΔ, 475). Το Δικαστήριο θα πρέπει να αποφασίσει πρώτα αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος του εναγομένου. Εάν η απόφαση είναι καταφατική τότε εξετάζεται με βάση το άρθρο 57 αν ο ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ τους και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του ενάγοντος. Στον καταμερισμό ευθύνης μεταξύ δύο οδηγών οι καθοριστικοί παράγοντες είναι η υπαιτιότητα και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών, της σύγκρουσης και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης (βλ. Χαραλάμπους ν. Στυλιανού,
(1991)1 Α.Α.Δ. 284). Ο εξεταστής του δυστυχήματος θεωρείται εμπειρογνώμονας και το σχέδιο της σκηνής του δυστυχήματος πραγματική μαρτυρία. Να διευκρινιστεί ότι το σχέδιο από μόνο του δεν αποδεικνύει τον τρόπο που έγινε ένα δυστύχημα αλλά αποτελεί σταθερό οδηγό για την κρίση της αξιοπιστίας της υπόλοιπης μαρτυρίας για την εξαγωγή των ορθών συμπερασμάτων. (βλ. Αντώνη Σωτηρίου ν. Αστυνομίας,
(2002)2 Α.Α.Δ. 307, Θεοφάνους ν. Αστυνομίας,
(1990)2 Α.Α.Δ. 160, Κονναρή ν. Κυριάκου,
(1996)1 Α.Α.Δ. 267, Κυριάκου ν. Δημητρίου,
(1997)1Γ Α.Α.Δ. 1362, Α/φοί Παπαλαζάρου Λτδ ν. Σοφοκλή Μιχαήλ,
(1997)1Γ Α.Α.Δ. 1388). Πέραν τούτου, ο εμπειρογνώμονας μάρτυρας (εξεταστής) θα πρέπει να δώσει στο δικαστήριο όλα τα εχέγγυα για να μπορεί να ελέγξει την ορθότητα του σχεδίου της σκηνής του δυστυχήματος και όλων των σημείων που τοποθετεί σ' αυτό. Στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475, 483, κρίθηκε ότι η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Γενικά, εφόσον η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η παράλειψη λήψης μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Η συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου και όχι του οδηγού που ενέχεται (βλ. Markantonis v Demakis,
(1989)1 CLR 387, 392) και ο προσδιορισμός του καθήκοντος ενός εκάστου ποικίλλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στη σκηνή. Το καθήκον για τη λήψη μέτρων προφύλαξης μορφοποιείται ενόψει κινδύνου ο οποίος διαφαίνεται κατά λογική πρόβλεψη (βλ. Βίκης v. Νεοφύτου,
(1990)1 ΑΑΔ 345, 350). Σύμφωνα με την ως άνω αξιολόγηση είναι φανερόν ότι αποδέχομαι μέρος της μαρτυρίας του ενάγοντος ως προς το ζήτημα της ευθύνης και απορρίπτω άλλο. Η αποδοχή μέρους μιας μαρτυρίας και η απόρριψη άλλου σύμφωνα με τη νομολογία μας δεν είναι επιλήψιμη, προς τούτο παραπέμπω στις ακόλουθες αποφάσεις Kades v. Nicolaou and Another
(1986)1 C.L.R. 212, 216, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257, 263 και Ιωάννου v. Κουννίδη,
(1998)1 (Γ) ΑΑΔ σελ. 1215. Στην υπόθεση Χριστοφίδου v. Παπαχρυσοστόμου,
(2009)1 (Β) ΑΑΔ σελ. 1360 λέχθηκαν τα εξής στη σελ. 1366: «Είναι επιτρεπτό ένα δικαστήριο να δεχθεί μέρος της μαρτυρίας ενός, κατά τα άλλα αξιόπιστου μάρτυρα, και να απορρίψει το υπόλοιπο μέρος της μαρτυρίας του το οποίο έρχεται σε αντίθεση ή δεν συνάδει με άλλη αξιόπιστη μαρτυρία. Αυτό συνέβηκε και στη προκείμενη περίπτωση όπου το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε μεν ότι η αποβιώσασα ήταν αξιόπιστη μάρτυρας και δεν είχε οποιαδήποτε πρόθεση να πει ψέματα στο δικαστήριο όμως, λόγω της ηλικίας και υγείας, δεν θυμόταν πλήρως τα ουσιώδη γεγονότα, όπως τα θυμούνται οι Μ.Ε. 1 και 2.» Στην υπόθεση Λαζάρου κ.ά v. Δημοκρατίας,
(2010)2 ΑΑΔ σελ. 633 λέχθηκαν τα ακόλουθα για το ίδιο ως άνω θέμα στη σελ. 667: «Συνιστά πάγια αρχή της νομολογίας ότι το Δικαστήριο, στην περίπτωση μας το Κακουργιοδικείο, έχει διακριτική ευχέρεια να δεχθεί τη μαρτυρία ενός μάρτυρα, είτε στο σύνολο της είτε εν μέρει. Η ευχέρεια όμως αυτή δεν είναι ανεξέλεγκτη ούτε και είναι απόλυτη. Υπόκειται σε συγκεκριμένο περιορισμό. Υπόκειται στον περιορισμό της αιτιολόγησης της σχετικής από το Δικαστήριο προσέγγισης του. Απουσία τέτοιας αιτιολόγησης αναπόφευκτα οδηγεί σε απόρριψη της αξιολόγησης λόγω εσφαλμένης καθοδήγησης (βλ. Αεροπόρος κ.ά v. Αστυνομίας
(1993)2 ΑΑΔ 362 και Ομήρου v. Δημοκρατίας
(2001)2 ΑΑΔ σελ. 506).» Η μαρτυρία του κ. XXX Παναγίδη (Μ.Ε.5) δεν γίνεται δεκτή και απορρίπτεται για τους λόγους που εξήγησα πιο πάνω. Στην υπόθεση Κυριάκος Αργυρού v. Αστυνομία,
(2002)2 Α.Α.Δ. 378, η αμέλεια τέθηκε ως ακολούθως: «Η αμέλεια ενός οδηγού βασίζεται στην παράλειψη εκπλήρωσης του καθήκοντος εκδήλωσης μέριμνας και φροντίδας για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Η υποχρέωση αυτή εξετάζεται μέσα στα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης για να διαπιστωθεί κατά πόσο ο οδηγός τα έχει εκπληρώσει». Στην υπόθεση Βάσω Ανδρέου κ.ά. v. Άντρη Πυλαίου,
(2000)1 Α.Α.Δ. 459 όπου υπήρχε διασταύρωση ατόμου σε σημείο που υπήρχε παιδότοπος και υπεραγορά (στην περίπτωση μας ήταν γήπεδο) τονίστηκαν τα ακόλουθα: «Η υποχρέωση επίδειξης αυξημένης προσοχής δημιουργείται μόνον εφ' όσον υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις για τέτοιο ενδεχόμενο κίνδυνο. Η αμέλεια είναι πάντα θέμα γεγονότων υπό το φως όλων των περιστάσεων, και δεν υπάρχει αόριστη ή θεωρητική αμέλεια που να πλανάται στον αέρα. Μόνο όπου οι περιστάσεις είναι τέτοιες που να επισημάνουν στον οδηγό συγκεκριμένο κίνδυνο πέραν του τι άλλως λογικά θα ανέμενε δημιουργείται υποχρέωση αυξημένης προσοχής. Εδώ η εφεσείουσα δεν είδε και δεν μπορούσε να δει την εφεσίβλητη προηγουμένως και δεν είχε ενδείξεις ότι η εφεσίβλητη θα διασταύρωνε όπως έκανε. Το να τεθεί επ' αυτής η υποχρέωση, όπως τέθηκε από το πρωτόδικο δικαστήριο, να είναι εκ των προτέρων σε διαρκή αναμονή για την πραγμάτωση της πιθανότητας εμφάνισης της εφεσίβλητης στο δρόμο όπως έγινε και να προσαρμόζει την οδήγηση της ανάλογα θα δημιουργούσε υπέρμετρο βάρος για τον οδηγό, ιδιαίτερα στις σύγχρονες καθημερινές συνθήκες πραγμάτων, θα ανάτρεπε το ισοζύγιο των λογικών προσδοκιών και προβλέψεων, και θα διαφοροποιούσε την όλη έννοια της αμέλειας ως κατ' εξοχήν συναρτημένης προς τη λογική συμπεριφορά». Σε σχέση με τις συνθήκες του δυστυχήματος βρίσκω ότι ο ενάγων ηλικίας 16 ετών στις 27.12.2010 και κατά τη διάρκεια της νύκτας (ώρα 18:25) προσπάθησε να διασταυρώσει το δρόμο με σκοπό να βρει κάποια μπάλα που είχε φύγει από το γήπεδο σε παρακείμενο χωράφι όπου έκανε προπόνηση ως τερματοφύλακας ποδοσφαίρου. Ξεκίνησε τροχάδην και καθώς έτρεχε - για να μη χάσει χρόνο - κοίταξε πρώτα αριστερά και μετά δεξιά. Στα αριστερά δεν υπήρχε αυτοκίνητο. Στα δεξιά του υπήρχαν δύο αυτοκίνητα. Φτάνοντας στην άκρια του δρόμου όπου στο παγκέτο υπήρχαν και χόρτα, ήδη είχε περάσει το πρώτο αυτοκίνητο και ακολούθως αφού πέρασε και το δεύτερο από τα δεξιά του και ενώ είχε για ένα δευτερόλεπτο κοντοσταθεί, συνέχισε τροχάδην να διασχίσει το δρόμο πίσω από το Jeep όχημα που μόλις είχε διέλθει από μπροστά του. Φτάνοντας σχεδόν στη μέση του δρόμου άκουσε κάποια φωνή να τον καλεί να προσέξει. Αμέσως γύρισε πίσω και διαπίστωσε από αριστερά του στα 2 - 3μ. να διέρχεται διπλοκάμπηνο αυτοκίνητο. Στην προσπάθεια του να το αποφύγει και να μην εισέλθει στην πορεία του γλίστρησε, έπεσε επί του οδοστρώματος και το αριστερό του πόδι βρέθηκε κάτω από τον δεξί τροχό του οχήματος του εναγομένου τραυματίζοντας τον. Ο εναγόμενος, που ήταν ο οδηγός του οχήματος αυτού, ακινητοποιήθηκε στα 30μ. από το σημείο συγκρούσεως του με τον ενάγοντα. Το σημείο που υποδείχθηκε ότι επισυνέβη το δυστύχημα, το σημείο Χ επί του σχεδιαγραφήματος, βρίσκεται σε απόσταση 3.30μ. από την αριστερή άκρια του δρόμου όταν το συνολικό πλάτος του δρόμου ήταν 6.00μ. Δεν υπήρχε οδικός φωτισμός στο σημείο. Το παρακείμενο γήπεδο στο οποίο βρισκόταν ο ενάγων αμέσως πριν το δυστύχημα φωτιζόταν από προβολείς. Ο ενάγων αμέσως μετά το δυστύχημα και συρόμενος εξήλθε του οδοστρώματος. Στο σημείο κατέφθασαν συνποδοσφαιριστές του και ο προπονητής του για βοήθεια και στη συνέχεια η αστυνομία και ασθενοφόρο που τον παρέλαβε και τον μετέφερε στο νοσοκομείο. Ο ενάγων φορούσε μπλε σκούρου χρώματος φόρμα με άσπρη γραμμή στο κάτω μέρος και στο πάνω χρώματος πράσινη λαδί με κίτρινη γραμμή όχι όμως φωσφορούχα. Εξ ορισμού η μη αποφυγή πρόκλησης του ατυχήματος δεν οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο οδηγός ήτο αμελής, (Οδυσσέως v. Χ" Λούκα,
(2000)1ΑΑΔ 185). Το ότι δηλαδή ο εναγόμενος δεν κατόρθωσε να αποφύγει την σύγκρουση δεν μπορεί να συνιστά αμέλεια από μέρους του. Παρόλο που η σύγκρουση έγινε εντός του οδοστρώματος, το Δικαστήριο σίγουρα θα πρέπει να λάβει υπόψη του το γεγονός ότι ο ενάγων εισήλθε τροχάδην ή τρέχοντας στο δρόμο και κατά την είσοδο του καλυπτόταν από ψηλό αυτοκίνητο τύπου jeep που καθιστούσε αδύνατη την ορατότητα του από τον εναγόμενο και ιδίως σε ένα παραδεκτά σκοτεινό δρόμο με χόρτα στο παγκέτο κατά τον ίδιο τον ενάγοντα ο οποίος φορούσε σκούρα ρούχα. Με τα ως άνω δεδομένα, κατά την αντίληψη μου, δεν θα μπορούσε ο εναγόμενος να βρεθεί υπόλογος οποιουδήποτε ποσοστού αμέλειας έναντι του ενάγοντος ακόμα και σε αυτό το μικρό ποσοστό του 10% που εισηγείται ο ευπαίδευτος συνήγορος του. Ο ενάγων είχε υποχρέωση να σταματήσει και να μην εισέλθει στο δρόμο παρά μόνο όταν αυτό ήταν ασφαλές να το πράξει (Nicolaides v. Economides
(1963)2 C.L.R. 78). Σύμφωνα με τα πιο πάνω ευρήματα μου σε σχέση με τις συνθήκες πρόκλησης του δυστυχήματος καταλήγω ότι ο εναγόμενος δεν φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για τον τραυματισμό του ενάγοντος, η ευθύνη βαραίνει εξ ολοκλήρου τον ίδιο τον ενάγοντα λόγω της απρόσεκτης και αλόγιστης ενέργειας του να διασταυρώσει το δρόμο νύχτα και χωρίς οδικό φωτισμό χωρίς να ελέγξει την κυκλοφορία οχημάτων σε αυτόν παραγνωρίζοντας ότι ο ενάγων οδηγούσε νόμιμα το όχημα του και επί της επιτρεπόμενης ως προς την πορεία του λωρίδας κυκλοφορίας. Ο ενάγων σίγουρα από το σημείο που βρισκόταν μπορούσε να δει και να αντιληφθεί το αυτοκίνητο του εναγομένου εφόσον είχε ικανοποιητική ορατότητα σε αντίθεση με τον εναγόμενο που δεν μπορούσε να τον δει αφού ενώ διασταύρωνε καλυπτόταν από το ψηλό jeep αυτοκίνητο που κινείτο εξ΄ αντιθέτου και ενώ προηγουμένως είχε βρεθεί μόνο για ένα δευτερόλεπτο στο παγκέτο το οποίο μάλιστα καλυπτόταν και από χόρτα φορώντας σκούρου χρώματος ρούχα. Ουσιαστικά βρίσκω καταληκτικά ως προς το ζήτημα της ευθύνης ότι ο ενάγων επέπεσε επί του οχήματος του εναγομένου και τραυματίστηκε. Παρόλη την πιο πάνω κατάληξη μου σε σχέση με την ευθύνη για σκοπούς πληρότητας της απόφασης μου θα προχωρήσω και θα εξετάσω τις αποζημιώσεις που θα εδικαιούτο ο ενάγων επί πλήρους ευθύνης. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΑΥΜΑΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Ο ίδιος ο ενάγων ουσιαστικά επανέλαβε τα όσα ισχυρίζεται στην έκθεση απαιτήσεως του σε σχέση με τον τραυματισμό του και τις ζημιές που υπέστηκε. Δεν θεωρώ σκόπιμο να τις επαναλάβω εφόσον τις κατέγραψα πιο πάνω στις σελ. 3 και
- Εξάλλου σε σχέση με αυτό το ζήτημα σημαντική, χωρίς βέβαια να παραγνωρίζεται ο πόνος και η ταλαιπωρία που υπέστη συνεπεία του τραυματισμού του ο ενάγων, τη μαρτυρία του οποίου επί του ζητήματος αυτού και αποδέχομαι, είναι η ιατρική μαρτυρία εκτεταμένη αναφορά στην οποία θα γίνει στη συνέχεια. Ο ενάγων κατά την κυρίως εξέταση του κατάθεσε ως Τεκμ. 1 απόδειξη πληρωμής στον Δρα Σιμιλλίδη ποσού €250,00 την 1.11.2013, ως Τεκμ. 2 φωτοαντίγραφο τιμολογίου για φυσιοθεραπείες για το ποσό των €600.00, ως Τεκμ. 3 απόδειξη του Δρος Ιωσηφίδη για ποσό €50,00 και την Αστυνομική Έκθεση ως Τεκμ. 4 για την οποία κατέβαλε το ποσό των €85,
- Κατέβαλε επίσης τα ποσά που αναγράφονται στη σελ. 4 της απόφασης μου για την εξασφάλιση των ιατρικών πιστοποιητικών του θεράποντος ιατρού του Δρος Μαξουτλού (Τεκμ. 14 -17) Η κα XXX Γενεθλίου (Μ.Ε.3), είναι η μητέρα του ενάγοντος και κατά τον επίδικο χρόνο διέμεναν μαζί. Περιέγραψε την κατάσταση του ενάγοντος μετά το δυστύχημα όπου έκαμνε αντιπηκτική ένεση, έκανε μπάνιο καθήμενος σε καρέκλα, περπατούσε με πατερίτσες - παρουσίασε σχετική απόδειξη αγοράς τους για το ποσό των €36,75σ. ως Τεκμ. 12 - στη συνέχεια χρησιμοποιούσε μπαστούνια και έτρωγε σε μικρό τραπεζάκι. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της όχι όμως το ποσό των €36,75 καθώς δεν έχει δικογραφηθεί. Ο Δρ Α. Μαξουτλού (Μ.Ε.4), είναι ορθοπεδικός χειρουργός. Το ιατρικό του πιστοποιητικό με ημερομηνία 15.03.2011 κατατέθηκε ως Τεκμ.
- Ανέφερε ότι ο ενάγων είχε χειρουργηθεί άμεσα όταν μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο για να αποφευχθούν μολύνσεις. Είχε ετοιμάσει και άλλο πιστοποιητικό στις 30.06.2011 το οποίο κατάθεσε ως Τεκμ. 15 και το επεξήγησε. Μετά την πάροδο τριών μηνών ο ενάγων μπορούσε να βαδίζει και να φορτίζει το πόδι του σχετικά ήταν και τα πιστοποιητικά του με ημερομηνία 19.06.2012 (Τεκμ. 16) και 14.03.23013 (Τεκμ. 17). Λόγω ελλείματος στα οστά είχε τοποθετήσει οστικά μοσχεύματα για να γίνει πλήρης πώρωση του κατάγματος. Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυς ανέφερε ότι έχει συνταξιοδοτηθεί και ότι την τελευταία φορά που είχε δει τον ενάγοντα ήταν πριν από 5 χρόνια. Το κάταγμα που είχε υποστεί ο ενάγων ήταν ανοιχτό. Ανέφερε ότι υπήρξε πλήρης επούλωση του τραύματος όπως έδειξαν οι ακτινογραφίες και γι' αυτό και του αφαιρέθηκαν τα υλικά που του είχαν τοποθετηθεί. Σε σχέση με τον τραυματισμό του νεύρου ανέφερε ότι υπήρξε μερική και όχι πλήρης αποκατάσταση και γι' αυτό στο Τεκμ. 17 αναφέρεται σε μόνιμη βλάβη παρόλο όπως παραδέχθηκε στη συνέχεια ότι λόγω και του νεαρού της ηλικίας του υπάρχουν θεραπευτικές μέθοδοι που αποκαθιστούν την βλάβη και όσο πιο νωρίς γίνει η επέμβαση αποκατάστασης τόσο το καλύτερο, παρόλο ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπου πρέπει να αναμένεται η εξέλιξη κάποιων παραγόντων πριν την επέμβαση αποκατάστασης. Ο ίδιος είχε συστήσει στον ενάγοντα να υποβληθεί σε τέτοια επέμβαση το συντομότερο όπως λέγει και στο πιστοποιητικό του (Τεκμ. 17). Η αρθρόδεση είναι μικρή επέμβαση και αφαιρείται η βελόνα σε 2- 3 βδομάδες. Η γαμψοδακτυλία έχει μεγάλο ποσοστό επιτυχίας αλλά δεν μπορούσε να πει αν αυτό φτάνει μέχρι και σε ποσοστό 95%. Το κόστος μιας τέτοιας επέμβασης είναι μεταξύ €1.500 - €2.
- Τέλος ανέφερε ότι η κατάσταση του ενάγοντος, οποιανδήποτε επέμβαση ήθελε αποφασίσει να κάνει θα αποκαταστήσει την πλήρη έκταση των δακτύλων του. Ο Δρ XXXXX Κλεόπας (Μ.Ε.6), είναι νευρολόγος εξειδικευμένος σε νευρομυϊκές παθήσεις και στο ηλεκτρομυογράφημα. Τα προσόντα του δηλώθηκε από πλευράς Υπεράσπισης ότι δεν αμφισβητούνται. Είχε εξετάσει για πρώτη φορά τον ενάγοντα στις 27.10.2011 και τον είχε υποβάλει σε ηλεκτρομυογράφημα. Η έκθεση ηλεκτρομυογραφήματος σημειώθηκε ως Τεκμ.
- Εξήγησε ότι είχε εξετάσει κλινικά τον ενάγοντα και τον υπέβαλε σε νευρογράφημα και ακολούθως σε ηλεκτρομυογράφημα ένα χρόνο μετά τον τραυματισμό του και όπως του είχε αναφέρει έτυχε χειρουργικής επιδιόρθωσης και ότι ήταν στον γύψο για αρκετές εβδομάδες. Διαπίστωσε κατάλοιπα αδυναμίας στο αριστερό πόδι, είχε δυσκολία να κάνει έκταση του ποδιού αλλά υπήρχε σταδιακή βελτίωση και είχε μειωμένη αισθητικότητα στο αριστερό πόδι. Η νευρολογική εξέταση του κατέδειξε ότι είχε ελαφριά ατροφία των μυών του αριστερού γόνατος κάτω, αυτό σημαίνει, όπως ανέφερε στα αγγλικά " left leg muscles" και μέτρια αδυναμία στην έκταση των δακτύλων του αριστερού ποδιού και στην κάμψη και έκταση των δακτύλων του αριστερού ποδιού. Εξήγησε τη κλίμακα που συμπεριλαμβάνει στο πιστοποιητικό του με την οποία μετράται η μυϊκή ισχύς και καταδεικνύεται ότι μπορεί να δώσει μικρή αντίσταση με τους μυς που είναι αδύνατοι και μέτριου βαθμού αδυναμία. Διαπιστώθηκε επίσης μειωμένη αισθητικότητα στον πόνο στην περιοχή της κνήμης του περονιαίου και κνημιαίου νεύρου στο αριστερό άκρο. Σύμφωνα με το νευρογράφημα η αντίδραση του κινητικού αριστερού περονιαίου ήταν στα όρια του φυσιολογικού. Το αριστερό περονιαίο έδιδε φυσιολογική αντίδραση. Το αριστερό κνημιαίο δεν είχε ανταπόκριση, ήταν πάρα πολύ μειωμένη ενώ αυτή του δεξιού κνημιαίου που έγινε για σύγκριση ήταν φυσιολογική. Το αριστερό γαστροκνημιαίο νεύρο δεν μπορούσε να εκκληθεί ενώ το δεξί ήταν φυσιολογικό. Εξήγησε ότι στο ηλεκτρομυογράφημα με βελόνα εξετάζονται οι μυς που τροφοδοτούνται από συγκεκριμένα νεύρα για να εξαχθεί συμπέρασμα αν υπήρχε νευρογενής βλάβη του μυός. Επεξήγησε με λεπτομέρεια τη συνέχεια των ευρημάτων του όπως καταγράφονται στο πιστοποιητικό του όπου τα ευρήματα κατέδειξαν ότι ακόμα το τραύμα τότε βρισκόταν υπό επούλωση. Ως συμπέρασμα καταγράφει ότι υπάρχει ηλεκτροφυσιολογική ένδειξη μετρίου με σοβαρού βαθμού βλάβη του αριστερού κνημιαίου νεύρου και ελαφριάς βλάβης του περονιαίου νεύρου η οποία τοποθετείται στο επίπεδο του γόνατος ή και πιο κάτω. Τέλος, ότι δεν υπάρχει ένδειξη ότι υπήρχε ενεργός απονεύρωση. Εξήγησε περαιτέρω ότι αν κάποιος που υπέστη τραύμα στο νεύρο δεν κατάφερε να κάμει επούλωση μετά από ένα χρόνο, τότε σημαίνει ότι μπορεί το νεύρο να πιέζεται κάπως ή να μην είναι ευνοϊκές οι συνθήκες που ίσως πρέπει να ξαναελεγχθεί από χειρούργους. Η επούλωση εξήγησε, μπορεί να πάρει και δύο χρόνια καθώς είναι μια πολύπλοκη διαδικασία. Τον ενάγοντα δεν τον εξέτασε ξανά έκτοτε δηλαδή μόλις ένα χρόνο μετά το δυστύχημα. Εκείνο που μπορούσε να αλλάξει ήταν ο χρόνος αποκατάστασης που θα μπορούσε να έπαιρνε και δύο χρόνια. Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυς επανέλαβε ότι είχε εξετάσει τον ενάγοντα μόνο μια φορά και επομένως δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει αν υπάρχει σήμερα και σε ποιο βαθμό νευρολογική δυσκολία στο πόδι του ενάγοντος αναφέροντας ότι θα μπορούσε να κάνει με βάση την εμπειρία του μόνο πρόβλεψη. Αν υπήρχε πρόβλημα γαμψοδακτυλίας σε τρία δάκτυλα του αριστερού ποδιού, σύμφωνα με άλλη ιατρική μαρτυρία, παρόλο ότι ο ίδιος είχε διαπιστώσει ύπαρξη αδυναμίας έκτασης και κάμψης δακτύλων, η ενδεικνυόμενη θεραπεία είναι η χειρουργική που δεν είναι της ειδικότητας του. Σε περίπτωση προβλήματος στα δάκτυλα εξήγησε ότι γίνεται φυσιοθεραπεία που θα συστήσει ο νευρολόγος εφόσον υπάρχει νευρολογικό πρόβλημα και αν χρειάζεται χειρουργική επέμβαση θα εξεταστεί από χειρούργο, ο νευρολόγος προβαίνει μόνο σε υποστηρικτική και συντηρητική θεραπεία και διάγνωση. Υποστήριξε ότι αν στο εξάμηνο το τραύμα δεν δείχνει σημεία επούλωσης πρέπει να γίνει χειρουργική εκτίμηση χωρίς καθυστέρηση. Ο μάρτυς τέλος ανέφερε ότι δεν γνωρίζει κατά πόσο ο ενάγων έχει σήμερα οποιοδήποτε βαθμό δυσκολίας στα δάκτυλα και στα νεύρα εφόσον δεν τον εξέτασε από τότε. Ο Δρ XXXXX Γεωργίου (Μ.Υ.), ορθοπεδικός χειρουργός τραυματολόγος από το 1969 στην Αγγλία και από το 1977 στην Κύπρο, του οποίου δεν αμφισβητήθηκαν τα προσόντα, είχε εξετάσει τον ενάγοντα εκ μέρους της ασφάλειας που εκπροσωπεί τον εναγόμενο. Η έκθεση του με ημερομηνία 3.06.2014 κατατέθηκε ως Τεκμ. 19 την οποία και υιοθέτησε. Συμφώνησε με το εύρημα του Δρος Μαξουτλού ότι ο κύριος και βασικός τραυματισμός του ενάγοντος ήταν κάταγμα της αριστερής κνήμης και περόνης. Επρόκειτο, όπως εξήγησε για συντριπτικό κάταγμα και αφορούσε τη διάφυση της αριστερής κνήμης και περόνης και στη περιοχή του κατάγματος υπήρχε ένα μικρό θλαστικό τραύμα το οποίο αντιμετωπίστηκε χειρουργικά και τοποθετήθηκαν μεταλλικά προσθετικά τα οποία αφαιρέθηκαν στις 11.02.
- Πέραν του Δρος Μαξουτλού και ο ίδιος είχε διαπιστώσει πλήρη επούλωση του κατάγματος κάτι που διαπίστωσε και από τον ακτινολογικό φάκελο του ενάγοντος. Συμφώνησε ότι ως κατάλοιπο πλέον διαπιστώνεται η γαμψοδακτυλία σε τρία δάκτυλα του ποδιού του ενάγοντος η οποία εξήγησε είναι η παρέκκλιση της ευθείας γραμμής των δακτύλων και παρουσίασης κάποιου βαθμού κάμψης τους. Εξήγησε ότι το κατάλοιπο αυτό οφείλεται σε σχετική παραμόρφωση των δακτύλων και σύμφωνα με την έκθεση του Δρος Μαξουτλού (Τεκμ. 17), παρέμεινε μετατραυματική αδυναμία του αριστερού άκρου ποδός. Το εύρημα της εξέτασης του ηλεκτρομυογραφήματος (Τεκμ. 18), ήταν η ύπαρξη νευροπραξίας η οποία έχει αποκατασταθεί όπως είχε διαπιστώσει και ο ίδιος με τη φυσιολογική κίνηση της ποδοκνημικής άρθρωσης. Η αντιμετώπιση της γαμψοδακτυλίας, ανέφερε ο Δρ Γεωργίου, συμφωνώντας με την έκθεση του Δρος Μαξουτλού, θα χρειαστεί να θεραπευτεί «σε περίπτωση επιδείνωσης των ενοχλημάτων με την πάροδο των χρόνων και θα χρειαστεί τενοντομετάθεση», ανέφερε όμως ότι υπάρχει και η μέθοδος της αρθρόδεσης. Συνεχίζοντας ανέφερε ότι και οι δύο μέθοδοι είναι μικροεπεμβάσεις με ποσοστό επιτυχίας 99% εκτός και αν επισυμβεί μια χειρουργική επιπλοκή π.χ. μόλυνση και η αποκατάσταση επέρχεται σε σύντομο χρονικό διάστημα και όχι αυτό των 5 - 6 εβδομάδων. Εξήγησε περαιτέρω ότι ένα τέτοιο κατάλοιπο θα πρέπει να αποκαθίσταται το συντομότερο και το γεγονός ότι παρήλθαν σχεδόν 8 χρόνια από τον τραυματισμό χωρίς να επιζητηθεί η αποκατάσταση της σημαίνει ότι τα όποια ενοχλήματα του ασθενή είναι ανεκτά καθώς σε αντίθετη περίπτωση θα επιζητούσε αποκατάσταση. Υπολόγισε το κόστος μιας τέτοιας επέμβασης στα €1.300 - €1.
- Το γεγονός ότι ο ενάγων υπηρέτησε στην Ε.Φ ως βοηθητικός Ι4 και δεν πήρε πλήρη απαλλαγή δείχνει κατά την άποψη του ότι τα ενοχλήματα που ένοιωθε ήταν ανεκτά και έτσι δεν κρίθηκε η πλήρης απαλλαγή του από τις τάξεις της Ε.Φ.. Σε ερώτηση αν ο ενάγων του παραπονέθηκε για κάποια δυσκολία που ένοιωθε στη καθημερινή του ζωή, τη φροντίδα του εαυτού του, την αποκατάσταση, επάγγελμα το μέλλον του, απάντησε ότι είχε ρωτήσει σχετικά τον ενάγοντα και αυτός του απάντησε ότι: «τα τρία αυτά δάκτυλα παρουσιάζουν βαθμό κάμψης λόγω της οποίας σε ορισμένες περιπτώσεις κατά τη βάδιση σε ανώμαλο έδαφος ή όταν πατήσει κατά τη βάδιση σε κάποια πέτρα με το αριστερό πόδι παρουσιάζει δυσκολία στη βάδιση και νοιώθει ωσάν να πάτησε σε καρφί.» Ο ενάγων δεν του είχε αναφέρει ότι είχε εξαιρεθεί από το να φορά άρβυλα όταν υπηρέτησε στην Ε.Φ. Κατά την αντεξέταση του διαφώνησε με την αναφορά στο Τεκμ. 17 του Δρος Μαξουτλού ότι «η κατάσταση του θεωρείται μόνιμη» καθώς η επέμβαση που σύστηνε ο ίδιος ιατρός δεν θα άφηνε μόνιμη την κατάσταση του ασθενούς. Κατάθεσε ως Τεκμ. 20 αντίγραφο της αναφοράς στο Παγκόσμιο Λεξικό (Wikipedia) για τον ορισμό της Νευροπραξίας (Nevropraxia) και στη συνέχεια επέμεινε ότι δεν ήταν δικό του εύρημα αυτό και εν πάση περιπτώσει στο πιστοποιητικό του ο ίδιος ο θεράπων ιατρός του, δεν αναφέρεται σε οποιοδήποτε κατάλοιπο πλην της γαμψοδακτυλίας η οποία οφείλεται στον τραυματισμό στη διακοπή του κοινού εκτίνοντος τένοντος. Ο μάρτυς συνοψίζοντας κατά την επανεξέταση του το πρόβλημα της γαμψοδακτυλίας, ανέφερε ότι ακόμα και σήμερα να υποβαλλόταν σε θεραπευτική αγωγή θα ανήκε στο ποσοστό του 99% της πλήρους αποκατάστασης. Επί της ουσίας η ιατρική μαρτυρία δεν διαφέρει ως προς τις συνέπειες που είχε ο τραυματισμός του ενάγοντος στον ίδιο, τον πόνο και την ταλαιπωρία που αυτός υπέστη. Δέχομαι ως προς το κατάλοιπο της γαμψοδακτυλίας ότι αυτή δεν είναι μόνιμη και ότι ο ενάγων θα μπορούσε ήδη να προέβαινε σε διορθωτική επέμβαση, όπως ανέφερε τόσο ο Δρ Μαξουτλού όσο και ο Δρ Γεωργίου. Τα όσα κατέγραψα πιο πάνω και προέρχονται από τη μαρτυρία του Δρος Γεωργίου τα οποία αντικρίζουν σφαιρικά και από χρονική απόσταση τον τραυματισμό και τις συνέπειες που αυτός είχε στην υγεία και στην καθημερινότητα του ενάγοντος, καθίστανται ευρήματα μου. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Στις αγορεύσεις τους οι ευπαίδευτοι συνήγοροι έκαναν αναφορά στη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου επισημαίνοντας τις κατά την αντίληψη τους αντιφάσεις ή ανακόλουθες αναφορές σε σχέση με άλλη μαρτυρία που τέθηκε επίσης ενώπιον του Δικαστηρίου. Παρέπεμψαν επίσης το Δικαστήριο σε σχετική νομολογία για κάθε επίδικο ζήτημα τόσο σε σχέση με την ευθύνη όσο και για τις αποζημιώσεις. Η πλευρά του ενάγοντος με παραπομπή σε σχετική νομολογία εισηγήθηκε ότι αποδείχθηκε αμέλεια εκ μέρους του εναγομένου γι' αυτό και θα πρέπει να του καταλογιστεί ευθύνη εισηγούμενος προς τούτο ποσοστό 10% και να του επιδικασθούν ανάλογες αποζημιώσεις λόγω μόνιμου κατάλοιπου που παρέμεινε στην κλίμακα της αγωγής δηλαδή μεταξύ €100.000 - €500.
- Η πλευρά του εναγομένου από την άλλη εισηγήθηκε ότι δεν έχει αποδειχθεί με βάση τη μαρτυρία που προσκομίσθηκε οποιοσδήποτε βαθμός αμέλειας εκ μέρους του εναγομένου και ως εκ τούτου το Δικαστήριο θα πρέπει να απορρίψει την αγωγή με έξοδα σε βάρος του ενάγοντος. Σε κάθε περίπτωση εισηγήθηκε ότι επί πλήρους ευθύνης το ποσό το ποσό των €18.000,00 ως γενικές αποζημιώσεις θα ήταν μια δίκαιη αποζημίωση ενόψει του τραυματισμού και των συνεπειών που αυτός είχε στη ζωή του ενάγοντος ο οποίος δεν είχε πλέον οποιοδήποτε κατάλοιπο εφόσον η γαμψοδακτυλία θα μπορούσε εύκολα να είχε θεραπευθεί από τότε που διαπιστώθηκε καθώς όσο πιο σύντομα γινόταν η επέμβαση για αποκατάσταση των νεύρων τόσο το καλύτερο, και όμως ο ενάγων δεν το έκαμε κάτι που οδηγεί σε συμπέρασμα ότι δεν τον ενοχλεί. Τέλος, σε σχέση με τις ειδικές ζημιές η μόνη πληρωμή που έχει αποδειχθεί όπως εισηγήθηκε είναι αυτή των €70,00 στο φαρμακείο Χρήστος Παπαχρήστου. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Αποτελεί αξίωμα του δικαίου των αστικών αδικημάτων, ότι το θύμα του αδικήματος εκλαμβάνεται στην κατάσταση που βρίσκεται και βάσει αυτού του δεδομένου, αποτιμάται η ζημιά την οποία υφίσταται. Δεν είναι ο νοητός μέσος άνθρωπος αλλά το συγκεκριμένο θύμα του αστικού αδικήματος που αποτελεί το υποκείμενο της αποζημίωσης. Προσμετρούν, κατά συνέπεια, οι ιδιαιτερότητες του θύματος στον καθορισμό των επιπτώσεων του τραυματισμού του και κατ' επέκταση της αποζημίωσης την οποία δικαιούται (βλ. Κωμιάτη ν. Πολίτσου κ.α.,
(2001)1 ΑΑΔ 226). Το Δικαστήριο που είναι επιφορτισμένο να επιδικάσει γενικές αποζημιώσεις υπέρ του θύματος πρέπει να έχει κατά νουν ότι αυτές πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Σκοπός είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό (βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi,
(1982)1 CLR 789). Οι γενικές αποζημιώσεις πρέπει να αντανακλούν την ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και τη ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου (βλ. Φοινικαρίδης κ.α. ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)1 ΑΑΔ 475, Παναγή ν. Θεοδώρου,
(1992)1 ΑΑΔ 1303, Κωνσταντίνου ν. Ιωάννου,
(1993)1 ΑΑΔ και Μαυροπετρή ν. Γεώργιου Λουκά,
(1995)1 ΑΑΔ 66 σελ. 74 -75). Σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος, η οποία αφού δεν μπορεί να επέλθει με αντικατάσταση των απολεσθέντων στη θέση την οποία λογικά θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν, διά μέσου της χρηματικής αποτίμησης. Αυτή είναι η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στα αστικά αδικήματα με την προϋπόθεση ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη μεταξύ των διαδίκων (βλ. Μιχαήλ κ.α. ν. Φίλιος Συκοπετρίτης Λτδ κ.α.,
(2000)1 ΑΑΔ 1049 και Ιακώβου ν. Παπαδάκη κ.α.,
(2000)1 ΑΑΔ 2079.) Για τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων οι προηγούμενες αποφάσεις για παρόμοια τραύματα δεν αποτελούν κατ' ανάγκη δεσμευτικό χαρακτήρα αλλά καθοδηγητικό (βλ. G & L. Calibers Ltd v. Λεμεσιανού,
(2003)1 ΑΑΔ 948). Η επί μέρους νομολογία όμως είναι σημαντική ώστε να υπάρχει συνέπεια και βεβαιότητα (βλ. Σπύρος Μελής και Ελένη Λτδ κ.ά. v. Πολίτη,
(2003)1 ΑΑΔ 590). Στην υπόθεση Ιακώβου v. Παπαδάκη (πιο πάνω), αναφέρθηκε ότι η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος πρέπει να λαμβάνεται υπόψη. Δεν πρέπει όμως οι αποζημιώσεις να υπερβαίνουν το μέτρο του κοινωνικά παραδεκτού ή να αφήνεται η ατέλεια του χρήματος ως μέσου για αποκατάσταση να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων (βλ. Μαυροπετρή v. Γεωργίου πιο πάνω) και A. Panayides Contracting Ltd v. Χαραλάμπους,
(2004)1 ΑΑΔ 416). Η απόδοση όμως αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά και να αντικατοπτρίζει την αγοραστική αξία του χρήματος σε δεδομένη στιγμή, ώστε με εύλογο τρόπο να προσεγγίζεται τουλάχιστο χρηματικά η αποκατάσταση της ζημιάς (βλ. Ταμπούρα v. Κολάνη,
(2008)1 Α ΑΑΔ 384 και Lankuttis v. Νικόλα,
(2002)1 ΑΑΔ 1128). Οι αρχές που διέπουν την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων για σωματικές βλάβες, ως ελέχθη, συναρτώνται άμεσα με τη σοβαρότητα των τραυμάτων, τον πόνο, την οδύνη, τη δυσχέρεια που προκαλούν τα τραύματα, τη διάρκεια των τραυμάτων και τα κατάλοιπα από τους τραυματισμούς με την όποια μορφή αυτά παίρνουν. Δεν υπάρχει μέτρο, ούτε ζυγαριά, με τα οποία θα μπορούσαμε να μετρήσουμε και να ζυγίσουμε αυτό τούτο τον τραυματισμό και τα όσα πιθανόν να έπονται απ' αυτό. Τοιουτοτρόπως προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση (βλ. Ανδρέου ν. Junguirth,
(1995)1 AAΔ 431. Η κάθε υπόθεση κρίνεται με βάση τα δικά της στοιχεία (βλ. Σπύρου ν. Χ΄΄ Χαραλάμπους,
(1989)1 ΑΑΔ σελ. 298). Όπως έχει νομολογηθεί, προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο αλλά παρέχουν καθοδήγηση γιατί είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία (βλ. Σπύρου ν. Χ" Χαραλάμπους,
(1989)1 Α.Α.Δ. (Ε) 298 και G & L Calibers Ltd ν. Λεμεσιανού,
(2003)1 Α.Α.Δ. 948). Περαιτέρω, στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά του τραυματισθέντα χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα (βλ. Ανδρέου ν. Θεμιστοκλέους,
(2004)1 Α.Α.Δ. 355). Επιπροσθέτως, έχει τονιστεί ότι ο υπολογισμός των αποζημιώσεων καθίσταται περισσότερο άσκηση διακριτικής ευχέρειας παρά συνηθισμένη πράξη λήψης απόφασης (Ανδρέου v. Οικονομίδη,
(1997)1 Α.Α.Δ. 1501). Εξετάζοντας σχετική νομολογία εντόπισα τις ακόλουθες σχετικές αποφάσεις: (α) Στην πρόσφατη απόφαση του Εφετείου στην Πολιτική Έφεση Αρ.183/2011 υπό Θέκλας Κωνσταντίνου v. Στέλλας Τριβιζαδάκη, ημερομηνίας 19.07.2016 για τον τραυματισμό της ενάγουσας, η οποία υπέστηκε κάταγμα κνήμης, περόνης αριστερά, θλαστικό τραύμα μετώπου και κάκωση οδόντων και της έγινε ανάταξη της κνήμης με ενδομυελική ήλωση και βάδιζε με βακτηρίες μασχάλης για 3 μήνες, της αποδόθηκε το ποσό των €25.000,00 για γενικές αποζημιώσεις. (β) Στην υπόθεση Γιαπατός v. Σάββα,
(2010)1 ΑΑΔ 1324 όπου άντρας ηλικίας 33 ετών υπέστη κάταγμα καρπού και συντριπτικό κάταγμα του κάτω τριτημορίου της δεξιάς κνήμης και περόνης με γραμμοειδή επέκταση στην ποδοκνημική άρθρωση με δύο χειρουργικές επεμβάσεις δεδομένης και της πιθανότητας μελλοντικής αρθρίτιδας οι Γενικές Αποζημιώσεις αυξήθηκαν από το Εφετείο σε €40.000,00. Περαιτέρω σοβαρότερες όμως ως προς τους τραυματισμούς υποθέσεις και τις αποζημιώσεις που επιδικάστηκαν είναι η υπόθεση Αζόφ v. Προδρόμου κ.α.,
(2006)1 Α ΑΑΔ 331 η οποία αφορούσε νεαρό μαθητή 17 ½ ετών ο οποίος σε δυστύχημα που είχε συμβεί στις 7.08.1995 είχε υποστεί συντριπτικό κάταγμα του κάτω τριτημορίου του αριστερού μηριαίου οστού, μεγάλο τραύμα στο αριστερό γόνατο και κάταγμα της γνάθου και του δεξιού οφθαλμικού κόγχου - Υποβλήθηκε σε δύο εγχειρήσεις όσον αφορά το κάταγμα στο μηρό και θα υποβαλλόταν σε νέα εγχείρηση για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης σε σχέση με το δεξιό οφθαλμικό κόγχο. Ο εφεσείων χρησιμοποιούσε κατά τη βάδιση για 5 με 6 μήνες βακτηρίες. Είχε αρνητική επίδραση στο σχολείο και δυσκολία στην λήψη τροφής και ομιλίας και απαλλαγή από τη στρατιωτική του θητεία για ένα χρόνο και όταν κατατάγηκε υπηρέτησε ως βοηθητικός με μόνιμα κατάλοιπα όπως ήταν η δυσκολία στη βάδιση μετά από κοπιώδη προσπάθεια και έντονη φόρτιση του αριστερού σκέλους, ουλές ειδικά αυτές που άφησαν οι εγχειρήσεις, οι επιδικασθείσες γενικές αποζημιώσεις £30.000,00 επικυρώθηκαν, όπως και την υπόθεση Ευαγγέλου v. Δημητρίου,
(2008)1 ΑΑΔ 248 στην οποία αυξήθηκε το ποσό που είχε αποδοθεί ως γενικές αποζημιώσεις από £13.000,00 στο ποσό των €40.000,00 στον ενάγοντα 21 ετών κατά το οδικό δυστύχημα που είχε συμβεί το 2000 για σοβαρότερα τραύματα όπως κάταγμα του αριστερού μηρού, πολλαπλά τραύματα στην κεφαλή και κρανιοεγκεφαλική κάκωση όχι σοβαράς μορφής, υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση με ανάταξη και σταθεροποίηση μέσω πολλών μεταλλικών προσθετικών και σε συρραφή τραυμάτων της κεφαλής, δημιουργία ουλών στα φρύδια, στα χείλη, στο πηγούνι και τον μηρό - βάδιση με χρήση βακτηρίων για 4 μήνες και δημιουργία προβλήματος βάδισης λόγω πόνου για άλλους 2 μήνες και με μόνιμα κατάλοιπα, μόνιμη μυϊκή ατροφία και τα μεταλλικά προσθετικά να δημιουργούν προβλήματα που εκδηλώνονται με πόνο και αδυναμία σε καιρικές αλλαγές, στο ψύχος και στην έντονη δραστηριότητα που προκαλεί φόρτιση, ιδιαίτερα τα αθλήματα και τη βάδιση μεγάλων αποστάσεων και ύπαρξης ανάγκης υποβολής σε άλλη εγχείρηση για αφαίρεση των μεταλλικών προσθετικών. Τα όσα αναφέρονται στην υπόθεση Ταμπούρας v. Κοζάνη,
(2008)1 ΑΑΔ 384 στη σελ. 7 είναι απόλυτα σχετικά με το εξεταζόμενο εδώ ζήτημα του μετριασμού δηλαδή των συνεπειών ενός τραυματισμού: «.είναι αναμφίβολα δεκτή η νομολογιακή αρχή ότι ο ενάγων έχει καθήκον να μετριάσει όσο το δυνατό τις ζημιές που υπέστη. Στο σύγγραμμα του Street on Torts 11η έκδ.
(2003), εξηγείται στις σελ. 582-3, ότι η μείωση της ζημιάς καλύπτει δύο χωριστές κατηγορίες στα αστικά αδικήματα. Η πρώτη αφορά συνθήκες ακριβώς αντίθετες από εκείνες κατά τις οποίες οι περιστάσεις είναι τέτοιες ώστε ο ενάγων να δικαιούται σ' επαυξημένες αποζημιώσεις. Η άλλη αφορά την περίπτωση όπου ο ενάγων δεν δικαιούται: «.. to recover to the extent to which he has brought the loss upon himself by his own act .. After damage has occurred and an action in tort is vested in the claimant, he has a duty to take care to mitigate his loss. So an injured claimant should generally seek medical attention. Where a claimant refuses treatment or surgery that could have lessened the consequences of his injuries the onus lies on the defendant to prove that his refusal was unreasonable.» (Geest plc v. Lansiquot [2002] UKPC 48). Τα ίδια αναφέρονται με διαφορετικό τρόπο και στον McGregor on Damages 15η έκδ. σελ. 187 παρ. 308, όπου εξηγείται επίσης ότι η αρχή που επιβάλλει στον ενάγοντα να μετριάσει τη ζημιά του ισχύει με την ίδια δύναμη και στις υποθέσεις συμβατικής διάρρηξης, αλλά και στις υποθέσεις αστικών αδικημάτων. Αναφέρεται περαιτέρω στη σελ. 190 παρ. 311, ότι αν και ο ενάγων πρέπει να ενεργεί έχοντας υπόψη τόσο τα συμφέροντα του εναγομένου, όσο και τα δικά του: «.. he is only required to act reasonably and the standard of reasonableness is not high in view of the fact that the defendant is an admitted wrongdoer.». Σχετική είναι η υπόθεση Banco de Portugal v. Waterlow [1932] AC 452, η οποία σχετιζόταν με υπόθεση του δικαίου των συμβάσεων, αλλά που έχει αναφορά και στην κατηγορία των αστικών αδικημάτων. Σχετική είναι επίσης η αναφορά στον Ogus: The Law of Damages σελ. 88-89. Όπως σ' όλες τις υποθέσεις μετριασμού της ζημιάς, έτσι και στις ιδιαίτερες υποθέσεις στις οποίες ο ενάγων παρέλειψε ή αρνήθηκε να υποβάλει τον εαυτό του σε εγχείρηση, το ζητούμενο φαίνεται πάντοτε να είναι κατά πόσο η παράλειψη ή η άρνηση αυτή είναι υπό τις περιστάσεις λογική. Όπως πρόσθετα αναφέρεται στον Charlesworth & Percy on Negligence 7η Έκδ. σελ. 339-340 παρ. 5-45: «What is reasonable for a plaintiff to do in mitigation of his damage is not a question of law but one of fact in each case, the burden of proof being upon the defendant to show that the plaintiff had acted unreasonably.» Στην ίδια ως άνω υπόθεση γίνεται παραπομπή στην υπόθεση McAuley v. Lloyds List Reports 500 στην οποία αναφέρονται τα εξής τα οποία προσομοιάζουν με τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης (παρατίθεται το σχετικό απόσπασμα σε μετάφραση): «Στη McAuley v. London Transport Executive
(1957)2. Lloyds List Reports 500, ο Ενάγων παρόλον που είχε συμβουλή από γιατρό του Εναγόμενου να υποστεί εγχείρηση που κατά το 90% θα του αποκαθιστούσε την κινητικότητα των δακτύλων του χεριού του, αρνήθηκε να το πράξει χωρίς λόγο, αλλάζοντας απλώς τη γνώμη του μετά μάλιστα που είχε δεχθεί να εισαχθεί σε νοσοκομείο και είχαν γίνει προς τούτο και οι αναγκαίες διευθετήσεις. Δεν υπήρχε αμφιβολία στα γεγονότα της υπόθεσης ότι ο Ενάγων είχε αντιληφθεί πλήρως τη συμβουλή που του δόθηκε και έπρεπε, ως λογικό άτομο, να μην την αγνοήσει έστω και αν προερχόταν από τον γιατρό της αντίθετης πλευράς. Στην υπόθεση Marcroft v. Scruttons Ltd
(1954)1 Lloyds List Reports 395, υπήρχε συμβουλή από τους γιατρούς του ίδιου του Ενάγοντα να αναλάβει μια συγκεκριμένη θεραπεία με εύλογες πιθανότητες επιτυχίας. Στην άρνηση του να ακολουθήσει τη συμβουλή αυτή, άρνηση που κρίθηκε αντικειμενικά παράλογη υπό τις περιστάσεις, παρόλο που υποκειμενικά η θέση του ήταν κατανοητή (per Lord Denning L.J. στη σελ.401), αποφασίστηκε ότι οι Εναγόμενοι δεν θα έπρεπε να συνεχίσουν να δαπανούν χρήματα για τις ζημιές του Ενάγοντα από το σημείο από το οποίο ο ίδιος έπρεπε να είχε υποβληθεί στη θεραπεία προς αποκατάσταση του προβλήματος του. Από την άλλη, στην υπόθεση Savage v. T. Wallis Ltd [1966] 1 Lloyds List Reports 357, οι πονοκέφαλοι που είχε ο ενάγων μπορούσαν με μια μικρή εγχείρηση στους αυχενικούς σπονδύλους να θεραπευθούν. Ο ενάγων όμως δεν ήταν πρόθυμος να υποστεί την εγχείρηση αυτή, ιδιαίτερα ενόψει του γεγονότος ότι οι δικοί του γιατροί δεν συνέστηναν την εγχείρηση η οποία, κατά την άποψη τους, θα ήταν αμφιβόλου επιτυχίας, ενώ μια εναλλακτική θεραπεία θα μπορούσε με τον καιρό να επιφέρει την εξάλειψη των πονοκεφάλων. Στα δεδομένα αυτά το Εφετείο έκρινε ότι δεν ήταν παράλογο για τον ενάγοντα να μην δεχθεί να υποβληθεί στην εγχείρηση. Το θέμα επομένως, επαναλαμβάνεται, σχετίζεται με το κατά πόσο ο ενάγων εύλογα ή παράλογα, ανάλογα με τις περιστάσεις, αρνείται ή παραλείπει να υποστεί μια κατά τα άλλα ενδεδειγμένη θεραπεία. Εάν την αρνείται παράλογα τότε, όπως αναφέρεται και στον Salmond on the Law of Torts 16η έκδ. σελ. 570, αυτή η συμπεριφορά του ισοδυναμεί με novus actus interveniens.» Τα ως άνω με οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, ο ενάγων δεν δικαιούται να διεκδικεί οποιουδήποτε είδους αποζημίωση πλην των εξόδων μελλοντικής εγχείρησης για γαμψοδακτυλία των τριών δακτύλων του αριστερού του ποδιού πέραν του χρονικού διαστήματος που απαιτήθηκε για την αρχική του αποθεραπεία και κάποιες επιπρόσθετες ημέρες μετά την επέμβαση που θα χρειαστεί για αποκατάσταση της καθώς σύμφωνα με την ιατρική μαρτυρία, θα μπορούσε να είχε αποκατασταθεί πλήρως η υγεία του αν υποβαλλόταν στη δεύτερη εγχείρηση. Η μαρτυρία κατέδειξε ότι ο ενάγων υπέστη συντριπτικό κάταγμα αριστερής κνήμης και περόνης και μικρό θλαστικό τραύμα στη περιοχή του κατάγματος. Στις 27.12.2010, την ημέρα δηλαδή του δυστυχήματος του έγινε χειρουργική ανάταξη του κατάγματος και σταθεροποίηση του μέσω τοποθέτησης μεταλλικών προσθετικών. Ταυτόχρονα τοποθετήθηκε οστικό αλλομόσχευμα στην περιοχή του κατάγματος. Ο ενάγων δεν παρουσίασε οποιαδήποτε μετεγχειρητική επιπλοκή. Ο θεράπων ιατρός του σε επανειλημμένες εξετάσεις και εκδόσεις συμπληρωματικών ιατρικών πιστοποιητικών, κατέγραψε σε αυτά επούλωση του κατάγματος. Η ιατρική μαρτυρία που παρουσίασε ο ενάγων με την οποία δεν διαφώνησε ο Δρ Γεωργίου (Μ.Υ.) παρουσιάζει ως κατάλοιπο γαμψοδακτυλία του 2ου,3ου και 4ου δακτύλου του ποδιού. Σύμφωνα με την ηλεκτρομυογραφική εξέταση με ημερομηνία 27.10.2011 ο ειδικός νευρολόγος Δρ Κλεόπα κατέγραψε μέτριας έντασης τραυματισμό του αριστερού κνημιαίου νεύρου και ελαφράς μορφής τραυματισμό του περονιαίου νεύρου. Κατά την περίοδο της παρακολούθησης του από τον θεράποντα ιατρό του αρχικά του συνεστήθη αποφυγή φόρτισης του αριστερού κάτω άκρου και με την παρουσία ικανοποιητικής επουλωτικής επεξεργασίας συνεστήθη μερική φόρτιση και τελικά πλήρης φόρτιση και απαλλαγή από οποιοδήποτε στήριγμα. Ο ίδιος ο ενάγων αναφέρθηκε σε φυσιοθεραπεία στην οποία υποβλήθηκε. Στις 11.02.2013 του αφαιρέθηκαν τα μεταλλικά προσθετικά και την επόμενη απολύθηκε από το Νοσοκομείο. Ο θεράπων ιατρός του ενάγοντος Δρ Μαξουτλού αναφέρθηκε σε εύρημα του κατά την αφαίρεση των μεταλλικών προσθετικών, το οποίο συνίστατο σε τραυματισμό του κοινού εκτείνοντος των δακτύλων τένοντα. Συνεπεία του ως άνω τραυματισμού του ο ενάγων υπηρέτησε τη θητεία του στην Ε.Φ. ως βοηθητικός I
- Ο ίδιος ο ενάγων 3 ½ σχεδόν χρόνια μετά τον τραυματισμό του είχε αναφέρει στον Δρα Γεωργίου (Μ.Υ.) - κάτι που δεν αμφισβητήθηκε - ότι η κίνηση του 2ου, 3ου και 4ου δακτύλου του αριστερού ποδός υφίσταται μεν αλλά μερικώς. Παραπονείται ο ενάγων, εφόσον μέχρι σήμερα δεν υποβλήθηκε σε διορθωτική επέμβαση, για βαθμό κάμψης (γαμψοδακτυλία) των ως άνω δακτύλων του. Λόγω αυτής σε ορισμένες περιπτώσεις παρουσιάζει δυσκολία στη βάδιση. Οι περιπτώσεις αυτές αφορούν τη βάδιση σε ανώμαλο έδαφος και κατά κύριο λόγο όταν πατήσει κάποια πέτρα με το αριστερό πόδι οπόταν και του δίδεται η αίσθηση ότι πατά σε καρφί. Σύμφωνα με τον Δρα Γεωργίου (Μ.Υ.) ο ενάγων βαδίζει κανονικά χωρίς χωλότητα, δεν υφίσταται βράχυνση του αριστερού κάτω άκρου, παρουσιάζει ένα εκ. μυϊκή ατροφία των μυών του αριστερού μηρού σε σχέση με το δεξιό μηρό (Η επιμέτρηση έδειξε 53 εκ. δεξιά και 52 εκ. αριστερά), πλήρως επουλωμένη χειρουργική ουλή μήκους 15 εκ. στην πρόσθια επιφάνεια της αριστερής κνήμης, δύο εκ. επουλωμένη ουλή στην οπίσθια επιφάνεια της γαστροκνημίας, βαθμός γαμψοδακτυλίας του 2ου, 3ου και 4ου δακτύλου του αριστερού ποδός, τα συγκεκριμένα τρία δάκτυλα παρουσιάζουν μερική κίνηση - όχι πλήρη, φυσιολογική κινητικότητα της αριστερής ποδοκνημικής, γόνατος και αριστερού ισχίου, φυσιολογική λειτουργικότητα του νευροαγγειακού συστήματος του μέλους, δεν υφίσταται μυϊκή ατροφία στην αριστερή γαστροκνημία (η επιμέτρηση έδειξε 42 εκ. τόσο αριστερά όσο και δεξιά). Τέλος σύμφωνα με τη μαρτυρία του Δρος Γεωργίου κατά την κλινική του εξέταση διαπίστωσε μια πλήρως επουλωμένη χειρουργική ουλή μήκους 15 εκ. στην πρόσθια επιφάνεια της αριστερής κνήμης και επουλωμένη ουλή 2 εκ. στην οπίσθια επιφάνεια της γαστροκνημίας. Οι δύο ουλές που προκλήθηκαν στον ενάγοντα θα παραμείνουν. Τα Έξοδα επέμβασης για διόρθωση της γαμψοδακτυλίας συμπεριλαμβανομένης μιας νύχτας διαμονής μαζί με τον αναισθησιολόγο υπολογίστηκαν από τον Δρα Γεωργίου στο ποσό των €1.300,00 - €1.500,00 ενώ από τον Δρα Μαξουτλού, του οποίου αποδέχομαι τον υπολογισμό εφόσον αυτόν εισηγείται και η πλευρά του εναγομένου στην αγόρευση της ότι ανέρχεται στο ποσό των €2.000,
- Πριν την κατάληξη μου ως προς το ύψος των γενικών αποζημιώσεων τις οποίες θα εδικαιούτο ο ενάγων επί πλήρους ευθύνης θεωρώ χρήσιμο να καταγράψω και τις ακόλουθες σχετικές πρωτόδικες αποφάσεις στις οποίες με περλέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος του εναγομένου κ. Μ. Χαρτσιώτης τις οποίες θεωρώ εύστοχες ως καθοδηγητικές: Την υπόθεση Σέργη Ελευθερίου v. Πέτρου Τσιανάρου Αγωγή με αρ. 1688/07 Ε.Δ. Λάρνακας ημ. 3/2/2012 το δικαστήριο επεδίκασε γενικές αποζημιώσεις ύψους € 29,
- Στην περίπτωση αυτή ο ενάγων είχε υποστεί συντριπτικό κάταγμα δεξιάς κνήμης και περόνης το οποίο ανατάχθηκε χειρουργικά και επίσης είχε υποστεί ρήξη του υπερακάνθιου τένοντα. Παρέμειναν μόνιμες κάμψεις τόσο του γόνατος όσο και του ώμου και πάρα πολλές δύσμορφες ουλές. Πρόκειται για σίγουρα σοβαρότερη περίπτωση από αυτήν που εκδικάζουμε. Στην υπόθεση Ανδρέα Χρυσού v. ΞΕΝΗ ΤΟΥΜΑΖΟΥ ΚΑΙ ΥΙΟΙ ΛΤΔ Αγωγή με αρ. 2894/05 Ε.Δ. Λάρνακας ημ. 30.11.2009 ο ενάγων υπέστη κάταγμα δεξιάς κνήμης και περόνης και μετά από επέμβαση τοποθετήθηκαν βελόνες. Η πορεία αποθεραπείας εξελίχθηκε κανονικά και με νέα επέμβαση αφαιρέθηκαν οι βελόνες μετά από 4 μήνες. Για σκοπούς γενικών αποζημιώσεων το δικαστήριο επεδίκασε ποσό € 11,
- Η απόφαση αυτή πιστεύουμε είναι καθοδηγητική. Στην υπόθεση Κυριάκου Μαυρίκιου v. Ευάγγελου Πίπη κ.α. Αγωγή με αρ. 6756/04 Ε.Δ. Λεμεσού ημ. 11.03.2009 ο ενάγων είχε υποστεί διπλό κάταγμα κνήμης, διπλό κάταγμα περόνης, θλαστικό τραύμα στο αριστερό φρύδι, αιμάτωμα στο αριστερό μάτι και εκδορές στον αριστερό αντιβραχίονα. Το δικαστήριο επεδίκασε αποζημιώσεις € 20,
- Σχετική επίσης αλλά και πάλι σοβαρότερης μορφής είναι η υπόθεση Μιχάλης Χαριλάου v. ΑΝΔΡΕΑ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ & ΥΙΟΣ ΛΤΔ Αγωγή με αρ. 2097/00 Ε.Δ. Λευκωσίας ημ. 29.09.2007 όπου το δικαστήριο επεδίκασε αποζημιώσεις ύψους € 23,
- Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τον τραυματισμό που υπέστη ο ενάγων, την έκταση και τη φύση και τις συνέπειες του, τον πόνο, τις μόνιμες ουλές όπως περιγράφηκαν πιο πάνω σε ένα άτομο νεαρής ηλικίας, την ταλαιπωρία που αυτός υπέστη από τον τραυματισμό του και τη ενδεχόμενη δεύτερη εγχείρηση την οποία αν θελήσει θα κάνει προς αποκατάσταση της γαμψοδακτυλίας σε τρία δάκτυλα του ποδιού του, κρίνω ότι η επιδίκαση του ποσού των €20.000,00 ως γενικές αποζημιώσεις επί πλήρους ευθύνης θα ήταν μια ικανοποιητική αποζημίωση. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Έχει αναφερθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου ότι ο ενάγων έχει υποχρέωση να αποδεικνύει τη ζημιά του με θετική μαρτυρία (βλ. Demetrios Emmanuel & Another v. Andronicos Nicolaou & Another,
(1977)1 CLR 15, Aloupou & Another v. Hadjhigeorghiou & Another,
(1984)1 CLR 475, Λαζούρας ν. Σκυλλουριώτου,
(1992)1 ΑΑΔ 168, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευά,
(1992)1 ΑΑΔ 498 και Παπαδοπούλου ν. Νικολάου,
(1998)1 ΑΑΔ 1147, 1152, 153). Ο ενάγων δικαιούται το σύνολο των ιατρικών εξόδων του και της επιβάρυνσης του για την εξασφάλιση των σχετικών ιατρικών πιστοποιητικών όπως και της αστυνομικής έκθεσης δηλαδή ποσόν €1.271,00, όπως αυτά καθορίζονται συγκεκριμένα στην Έκθεση Απαιτήσεως του και στα οποία αναφέρθηκε κατά την μαρτυρία του ή προσκομίστηκε σχετική έγγραφη μαρτυρία. Επιδικάζεται επομένως το ως άνω ποσό των €1.271,00σ. ως ειδικές αποζημιώσεις επί πλήρους ευθύνης. Αποδέχομαι ότι ο ενάγων για αποκατάσταση της γαμψοδακτυλίας ως του μόνου καταλοίπου που παρέμεινε μετά τον τραυματισμό του στο επίδικο δυστύχημα θα χρειαστεί να καταβάλει το ποσό των € 2.000,00 ποσό το οποίο κρίνω ότι δικαιούται επί πλήρους ευθύνης. ΟΙ ΤΟΚΟΙ: Ο χρόνος από τον οποίο πρέπει να αρχίζουν οι τόκοι των ποσών που επιδικάστηκαν ως γενικές και ειδικές αποζημιώσεις κατά τη νομολογία μας ανήκει στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, το οποίο λαμβάνει υπόψη ασφαλώς διάφορους παράγοντες όπως τον τρόπο με τον οποίο προωθήθηκε η αγωγή (βλ. Καμπούρης v. Εταιρείας Βιοχρώμ Λτδ
(2005)1 (Β) ΑΑΔ 1246). Στην υπόθεση Φοινικαρίδη v. Γεωργίου,
(1991)1 ΑΑΔ 475, δίδονται οι κατευθυντήριες γραμμές για την επιδίκαση των τόκων που θα φέρουν τα διάφορα ποσά για τα οποία αποδίδονται αποζημιώσεις (βλ. επίσης την Ζαχαρία κ.ά. v. Καραολή,
(2004)1 ΑΑΔ 72). Αντιλαμβάνομαι ότι η καθυστέρηση που υπήρξε στην καταχώρηση της αγωγής και ακολούθως για ένα χρόνο της έκθεσης απαιτήσεως οφειλόταν στην αναμονή της εξέλιξης της υγείας του ενάγοντος, στις διάφορες εξετάσεις στις οποίες υποβαλλόταν όπως και την έκδοση των σχετικών ιατρικών πιστοποιητικών, οι ημερομηνίες των οποίων όπως και οι ημερομηνίες κατά τις οποίες υποβλήθηκε στις διάφορες θεραπείες είναι ενδεικτικές. Κρίνω ότι υπό τις περιστάσεις θα ήταν δίκαιο όπως τόσο το ποσό των γενικών αποζημιώσεων ήτοι €20.000,00 επί πλήρους ευθύνης φέρει νόμιμο τόκο από του δυστυχήματος δηλαδή από την 27.12.2010 μέχρι εξοφλήσεως. Το ποσό επίσης των ειδικών αποζημιώσεων θα φέρει νόμιμο τόκο από 27.12.2010 μέχρι εξοφλήσεως. Το ποσό για μελλοντική εγχείρηση €2.000,00 θα φέρει νόμιμο τόκο από σήμερα ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Καταλήγω ότι ο ενάγων δεν έχει αποδείξει ότι ο εναγόμενος υπήρξε αμελής και κατά συνέπεια ότι ευθύνεται έναντι του για την πρόκληση του δυστυχήματος και τον τραυματισμό του. Ο ενάγων σύμφωνα με την ανάλυση την οποία επιχείρησα πιο πάνω επί πλήρους ευθύνης θα εδικαιούτο: (α) γενικές αποζημιώσεις ύψους €20.000,00 πλέον νόμιμο τόκο από την ημερομηνία του δυστυχήματος ήτοι την 27.12.2010 μέχρι εξοφλήσεως. (β) ειδικές αποζημιώσεις ύψους €1.271,00σ. πλέον νόμιμο τόκο επίσης από 27.12.2010 μέχρι εξοφλήσεως, και (γ) έξοδα μελλοντικής εγχείρησης €2.000,00 πλέον νόμιμο τόκο από σήμερα 14.12.2018 μέχρι εξοφλήσεως. ΤΑ ΕΞΟΔΑ: Δεν βλέπω λόγο να αποκλίνω από τον κανόνα ότι ο επιτυχών διάδικος δικαιούται τα έξοδα της διαδικασίας. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ του εναγομένου και εναντίον του ενάγοντος όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............ Χρ. Γ. Φιλίππου, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Civil/Other Actions/Final Αναφορά: Δυστύχημα, αξιώσεις για αποζημιώσεις γενικές και ειδικές cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο