ΕΦΗ κ.α. ν. ΔΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ, Αρ. Αγωγής: 1845/12, 1/2/2019

ΕΦΗ κ.α. ν. ΔΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ, Αρ. Αγωγής: 1845/12, 1/2/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2019:A60 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Χατζηγεωργίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1845/12 Μεταξύ: ΕΦΗ ΧΧΧΧΧ Ενάγουσα και ΔΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ, Αρχ. Κυπριανού 23, Λεμεσός Εναγόμενοι ΟΠΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΗΜΕΡ. 14.12.2012 Μεταξύ:

1. ΕΦΗ ΧΧΧΧ
2. Γ. Γ. ΠΙΝΕΛΙΕΣ ΛΤΔ, ΧΧΧΧΧ Ενάγοντες και ΔΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ, Αρχ. Κυπριανού 23, Λεμεσός Εναγόμενοι ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΠΡΟΣΕΠΙΚΛΗΣΗΣ ΤΡΙΤΟΔΙΑΔΙΚΟΥ ΗΜΕΡ.13.12.2016 Μεταξύ:
3. ΕΦΗ ΧΧΧΧ
4. Γ. Γ. ΠΙΝΕΛΙΕΣ ΛΤΔ, ΧΧΧΧΧ Ενάγοντες και ΔΗΜΟΣ ΛΕΜΕΣΟΥ, Αρχ. Κυπριανού 23, Λεμεσός Εναγόμενοι και ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΕΩΝ ΛΕΜΕΣΟΥ - ΑΘΑΜΘΟΥΝΤΟΣ, Λεμεσός Τριτοδιάδικος Εμφανίσεις: Για Ενάγουσες: κος Δ. Παυλίδης για Δημήτριος Α Παυλίδης και Συνεργάτες ΔΕΠΕ. (για ν' ακούσει απόφαση κος Ανδρέου) Για Εναγόμενους: κος Ευσταθίου για Α. Αργυρού & Συνεργάτες ΔΕΠΕ. Για Τριτοδιάδικο: κος Κ. Δημητριάδης για Κώστας Π. Δημητριάδης ΔΕΠΕ. (για ν' ακούσει απόφαση κος Δημοσθένους) Ημερομηνία: 1η Φεβρουαρίου
5. ------------------------------ ΑΠΟΦΑΣΗ Στις 29.10.2009 μετά από έντονη βροχόπτωση πλημμύρισε το υπόγειο της οικίας, η οποία βρίσκεται στην οδό ΧΧΧΧ στη Λεμεσό, ιδιοκτησίας της ενάγουσας
6. Στο υπόγειο φυλάσσονταν εμπορεύματα ιδιοκτησίας της ενάγουσας 2 και υπήρχε χώρος ο οποίος χρησιμοποιείτο ως πλυσταριό. Συνεπεία της πλημμύρας οι ενάγουσες ισχυρίζονται ότι υπέστηκαν ζημιές, τις οποίες διεκδικούν με την παρούσα Αγωγή. Ως ισχυρίζονται οι ενάγουσες, οι ζημιές προκλήθηκαν λόγω κακής μελέτης του οδικού δικτύου με αποτέλεσμα τα νερά της βροχής να λιμνάζουν στην ως άνω οδό και να καταλήγουν στο υπόγειο παρασύροντας χώμα και λάσπη. Οι ενάγουσες ισχυρίζονται περαιτέρω ότι οι εναγόμενοι απέτυχαν να άρουν την οχληρία που προκαλούσε η πλημμελής κατασκευή και/ή μελέτη του οδικού δικτύου με αποτέλεσμα να προκαλείται οχληρία από λιμνάζοντα νερά της βροχής, παρά του ότι η ενάγουσα 1 έθεσε το γεγονός αυτό υπόψη των εναγομένων από τις 20.3.1997, οι οποίοι έλαβαν διορθωτικά μέτρα μόνο μετά το ως άνω συμβάν. Ως εκ των πιο πάνω, αλλά και των λοιπών λεπτομερειών αμέλειας που αποδίδονται στους εναγόμενους με την έκθεση απαίτησης, οι ενάγουσες ισχυρίζονται ότι προκλήθηκε ζημιά στην ενάγουσα 2 ύψους €37.070.- αναφορικά με την ισχυριζόμενη καταστροφή εμπορευμάτων τα οποία βρίσκονταν στο υπόγειο καθώς επίσης υπέστησαν ζημιές ύψους €12.426.- αναφορικά με την ισχυριζόμενη καταστροφή ηλεκτρικών συσκευών, επίπλων και εξοπλισμού. Ως εκ των δικογραφημένων θέσεων τους, οι ενάγουσες αξιώνουν από τους εναγόμενους γενικές, ειδικές και παραδειγματικές αποζημιώσεις. Με την υπεράσπιση τους οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι έλαβαν όλα τα εύλογα και αναγκαία μέτρα που βρίσκονται στις υποχρεώσεις τους και από το 1997 ουδεμία άλλη πλημμύρα συνέβη στην περιοχή, αποδίδοντας ευθύνη για τα όμβρια ύδατα στο Συμβούλιο Αποχετεύσεων Λεμεσού - Αμαθούντας (στο εξής ΣΑΛΑ) Ισχυρίζονται επίσης ότι οι ενάγουσες φέρουν ευθύνη για την όποια ζημιά υπέστη το υποστατικό τους και τα εμπορεύματα, γιατί χρησιμοποιούσαν το υπόγειο ως αποθήκη κατά παράβαση της άδειας χρήσης για χώρο στάθμευσης και πλυσταριό. Τέλος, ισχυρίζονται ότι δεν ήταν εύλογα προβλεπτό ότι θα συνέβαινε τέτοιο γεγονός και/ή τέτοια έντονη βροχή και/ή ότι θα προκαλούντο οι ισχυριζόμενες ζημιές. Στις 13.12.16 δόθηκε άδεια έκδοσης και επίδοσης ειδοποίησης προς τον τριτοδιάδικο και ακολούθως δοθήκαν οδηγίες για ανταλλαγή δικογράφων μεταξύ του και των εναγομένων. Οι εναγόμενοι με την έκθεση απαίτησης την οποία καταχώρησαν εναντίον του τριτοδιαδίκου, ισχυρίζoνται ότι την ευθύνη για τον έλεγχο και τη διαχείριση των ομβρίων υδάτων σύμφωνα με το Νόμο έχει ο τριτοδιάδικος και προς τούτο λαμβάνει και τα νενομισμένα τέλη, συνεπώς αποκλειστική και/ή συντρέχουσα ευθύνη μετά των εναγόντων φέρει ο τριτοδιάδικος, σύμφωνα με τις δικογραφημένες λεπτομέρειες αμέλειας, για οποιεσδήποτε ζημιές τυχόν υπέστησαν οι ενάγοντες συνεπεία πλημμύρας. Με την υπεράσπιση του ο τριτοδιάδικος αρνείται ότι ευθύνη για τα όμβρια ύδατα ανήκει στον ίδιο. Ισχυρίζεται περαιτέρω ότι το συμβάν δεν μπορούσε να προβλεφθεί και οφειλόταν σε ασυνήθη καιρικά φαινόμενα και/ή θεομηνία (Act of God) και η όποια ζημιά ήθελε αποδειχθεί οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια και/ή παράβαση εκ του Νόμου απορρεόντων καθηκόντων των εναγόντων οι οποίοι παρέλειψαν να λάβουν προφυλάξεις για την προστασία της περιουσίας τους. Ισχυρίζεται περαιτέρω ο τριτοδιάδικος, ότι η αρμόδια αρχή οδικών έργων και των έργων αποχέτευσης των ομβρίων υδάτων στην οδό XXXX είναι οι εναγόμενοι και/ή το Τμήμα Δημοσίων Έργων και το δίχτυο ομβρίων στην οδό XXXX δεν ανήκει στον τριτοδιάδικο, αλλά την ευθύνη για τη διαχείριση του σε καλή και λειτουργήσιμη κατάσταση είχαν οι εναγόμενοι και/ή η Κυπριακή Δημοκρατία. Ακολούθως θα παραθέσω συνοπτικά τα ουσιώδη μέρη της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα. Σημειώνω βεβαίως ότι για σκοπούς αξιολόγησης της μαρτυρίας και έκδοσης της παρούσας Απόφασης, λήφθηκε υπόψη το σύνολο της προσκομισθείσας μαρτυρίας, ως αυτό είναι καταγραμμένο στα πρακτικά της υπόθεσης. Πρώτη μάρτυρας εκ μέρους των εναγουσών, κατέθεσε η ενάγουσα 1 (ΜΕ1), η οποία ως μέρος της κυρίως εξέτασης της κατέθεσε τη γραπτή δήλωση Τεκμήριο Α. Αναφερόμενη στο επίδικο περιστατικό, περιγράφει ότι την 29.10.2009 έπειτα από μεγάλη πλημμύρα λόγω βροχόπτωσης, υπέστησαν μεγάλες καταστροφές και σοβαρές υλικές ζημιές στην οικία και συγκεκριμένα στον υπόγειο χώρο αυτής. Κατά την ίδια, οι ζημιές προκλήθηκαν εξαιτίας του ότι ο δρόμος κτίστηκε με κακή μελέτη με αποτέλεσμα τα νερά της βροχής να λιμνάζουν στην εν λόγω οδό και να καταλήγουν στο υπόγειο παρασύροντας χώμα και λάσπη. Αποδίδει την ευθύνη για την ως άνω κατάσταση στους εναγόμενους στους οποίους αποτάθηκε κατ' επανάληψη, οι οποίοι παρά τις υποσχέσεις τους η κατάσταση παρέμεινε το ίδιο. Λήφθηκαν όπως αναφέρει μέτρα μόνο μετά το συμβάν και αφού οι ενάγουσες υπέστησαν σοβαρές υλικές ζημιές στο υπόγειο. Κατά τα λοιπά, το περιεχόμενο της δήλωσης της μάρτυρος αποτελεί επανάληψη της έκθεσης απαίτησης. Κατέθεσε ως τεκμήριο 1 την επιστολή ημερ. 20.3.1997 η οποία στάληκε από τους δικηγόρους της στο Δήμο Λεμεσού, εξηγώντας ότι με την επιστολή αυτή ενημέρωσε τον Δήμο Λεμεσού ότι όταν χτιζόταν το σπίτι κατά το 1997, πλημμύρησε το υπόγειο από νερά της βροχής. Ο Δήμος Λεμεσού απάντησε με επιστολή του ημερ. 9.12.1997 (τεκμήριο 2) η οποία στάληκε στους δικηγόρους των εναγουσών, ενημερώνοντας τους ότι: «.ο οχετός της εν λόγω οδού άρχισε να κατασκευάζεται αρχές Οκτωβρίου 1997 και αναμένεται ότι οι σχετικές εργασίες θα αποπερατωθούν τον προσεχή Μάρτιο. Με το πιο πάνω έργο ελπίζεται ότι θα εκλείψουν και τα προβλήματα της πελάτιδας σας.» Μετά το επίδικο συμβάν στάληκε από τους δικηγόρους της στο Δήμο Λεμεσού η επιστολή ημερ. 2.9.10 (τεκμήριο 3) με την οποία ζητούσε αποζημίωση για τις ζημιές που υπέστη. Ο Δήμος Λεμεσού απάντησε με επιστολές του ημερ. 15.9.10 (τεκμήριο 4) και ημερ. 1.12.10 (τεκμήριο 5). Με την τελευταία επιστολή, ο Δήμος Λεμεσού πληροφόρησε τους δικηγόρους των εναγουσών ότι το 1997 ο Δήμος προέβηκε άμεσα στην πραγματοποίηση έργων υποδομής για αντιμετώπιση του προβλήματος που παρουσιάστηκε και τα έργα αυτά ήταν αποτελεσματικά γι' αυτό και δεν παρουσιάστηκαν άλλα προβλήματα που σχετίζονται με τα όμβρια ύδατα. Προστίθεται επίσης στην επιστολή ότι το υπόγειο της οικίας έχει άδεια χρήσης μόνο ως χώρος στάθμευσης και πλυσταριό και όχι ως αποθήκη. Μετά το συμβάν, όπως είπε, επισκέφθηκε τη γειτονιά ο Δήμαρχος και μετά από δέκα περίπου μέρες ξεκίνησαν εργασίες από τα συνεργεία του Δήμου και σε μια βδομάδα είχαν επιδιορθωθεί οι υπονόμοι. Για την οικία υπήρχε ασφαλιστική κάλυψη και ετοιμάστηκε έκθεση από εμπειρογνώμονα της ασφαλιστικής, η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο
7. Αναφορικά με τις ισχυριζόμενες ζημιές, εξήγησε ότι στην ίδια ανήκαν οι ηλεκτρικές συσκευές και τα έπιπλα και τα εμπορεύματα ανήκαν στην ενάγουσα 2 εταιρεία, η οποία μετέφερε όλα τα εμπορεύματα της τον Αύγουστο του 2009 στο υπόγειο της οικίας λόγω του ότι το κατάστημα έκλεισε και θα μεταφέρονταν αλλού. Η ίδια της προέβηκε σε υπολογισμό της ζημιάς με βάση τα τιμολόγια τα οποία στην πλημμύρα καταστραφήκαν, αλλά τα είχε στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Τα προϊόντα όπως είπε ήταν κυρίως κρύσταλλα, πορσελάνες, ιταλικά μουράνο, κυρίως χριστουγεννιάτικα, τραπεζομάντηλα μεταξωτά, ριχτάρια, τα οποία καταστράφηκαν όλα και η αξία τους ανέρχεται περίπου σε €37.000.- Κατέθεσε ως τεκμήριο 7 τον κατάλογο με την αξία κάθε εμπορεύματος που καταστράφηκε, τον οποίο ετοίμασε η ίδια με βάση τα τιμολόγια και την τιμή που αγοραστήκαν. Αντεξεταζόμενη, της υποβλήθηκε η θέση ότι με την άδεια οικοδομής (τεκμήριο 9) προβλεπόταν για το υπόγειο άδεια μόνο για χώρο στάθμευσης και πλυσταριό. Θέση της μάρτυρος αποτέλεσε ότι ο χώρος ήταν δικός της και δεν θα ήταν λογικό να ενοικιάσει αλλού για να φυλάξει τα εμπορεύματα. Κατά την αντεξέταση της από τον τριτοδιάδικο κατέθεσε τις δέσμες φωτογραφιών τεκμήρια 10 και 11 και εξήγησε ότι αυτές απεικονίζουν τις ζημιές που προκληθήκαν από την πλημμύρα. Αμφισβητήθηκε ο ισχυρισμός της για την αναφερόμενη αξία των εμπορευμάτων τα οποία διεκδικεί και ανέφερε ότι τα στοιχεία αυτά καταγραφήκαν και στους λογαριασμούς της εταιρείας για το
8. Ανέφερε επίσης ότι ο ελεγκτής κρατούσε τα τιμολόγια και δεν γνωρίζει εάν έχει οτιδήποτε μετά από τόσα χρόνια. Επόμενος μάρτυρας παρουσιάστηκε ο Χρίστος XXXX (ΜΕ2), εκτιμητής ζημιών ο οποίος κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν στην Ε.Ν. Μάνος (Κύπρος) Λτδ. Αναγνώρισε την έκθεση τεκμήριο 6 αναφέροντας ότι ετοίμασε την έκθεση αυτή μετά από οδηγίες της ασφαλιστικής εταιρείας Chartis αναφορικά με τις ζημιές του ασφαλισμένου κτιρίου της οικίας της ενάγουσας
9. Επισκέφθηκε το χώρο στις 30.10.2009 και 6.11.
10. Ο ΜΕ2 κατέχει πτυχίο μηχανολόγου μηχανικού και μεταπτυχιακό στη δικανική μηχανική. Εξήγησε ότι ο κλάδος αυτός της μηχανολογίας ασχολείται με θέματα ενέργειας, κλιματισμού, ανοχής και ιδιότητας υλικών κλπ. Εξήγησε ότι η δικανική μηχανική καταπιάνεται με την επιστημονική διερεύνηση πρόκλησης ζημιών σε διάφορα πεδία. Κατά τον ίδιο, όπως καταγράφει και στην έκθεση του, στη σελ. 3 παρ. 3, διαπιστώθηκε ότι στην περιοχή όπου βρίσκεται η οικία της ενάγουσας 1 υπάρχει ανεπάρκεια απορροής ομβρίων υδάτων από τους περιβάλλοντες δρόμους με αποτέλεσμα σε περιπτώσεις έντονων βροχοπτώσεων να πλημμυρίζουν οι δρόμοι. Περιέγραψε επίσης τα όσα διαπίστωσε όταν επισκέφθηκε την περιοχή την επόμενη μέρα λέγοντας ότι στους δρόμους είχε μόνο απομεινάρια νερού και οι σχάρες φρεατίων ήταν φραγμένες από λάσπες και φύλλα, τα οποία πιθανό να μεταφερθήκαν εκεί. Κατά τον ίδιο, τα νερά των βροχών από την καταιγίδα δεν απορροφήθηκαν από τα φρεάτια με αποτέλεσμα να αυξηθεί η στάθμη του νερού στο δρόμο και κατέληξε στο υπόγειο. Αντεξεταζόμενος ερωτήθηκε αναφορικά με την κατάσταση του συγκεκριμένου δρόμου και ανέφερε ότι αν και δεν θυμόταν ήταν σε σχετικά καλή κατάσταση. Ανέφερε επίσης ότι όπως κατέγραψε στη σελ. 2 του τεκμηρίου 6, στις 29.10.2009 σημειώθηκαν ραγδαίες βροχοπτώσεις, σύμφωνα με στοιχεία τα οποία έλαβαν από τη μετεωρολογική υπηρεσία. Συμφώνησε με τη θέση του συνηγόρου των εναγομένων ότι η βροχόπτωση κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν ήταν συνηθισμένη, προσθέτοντας όμως ότι η αιτία πρόκλησης των ζημιών ήταν ο συνδυασμός της καταιγίδας με την ανεπάρκεια του συστήματος περισυλλογής ομβρίων υδάτων της περιοχής υπογείως. Στην επόμενη του επίσκεψη στις 6.11.2009 διαπίστωσε ότι τοποθετούνταν από το Δήμο μεγαλύτερα φρεάτια. Επόμενος μάρτυρας παρουσιάστηκε ο Γιάννης XXXX (ΜΕ3), σύζυγος της ενάγουσας
11. Αναφορικά με το τεκμήριο 7 ανέφερε ότι τον κατάλογο αυτό τον ετοίμασε η σύζυγος του, ΜΕ1, σύμφωνα με τιμές των προϊόντων τις οποίες θυμόταν και από κάποια προτιμολόγια. Κατέθεσε ως τεκμήριο 13 τους λογαριασμούς της ενάγουσας 2 εταιρείας για το 2009, οι οποίοι ετοιμαστήκαν από τους ελεγκτές, στους οποίους αναφέρονται και τα ποσά για τα εμπορεύματα. Οι λογαριασμοί όπως είπε κατατέθηκαν στο φόρο και έγιναν αποδεκτοί. Ανέφερε ότι την επόμενη μέρα μετά τις πλημμύρες με ένα γείτονα του επισκέφθηκαν τον Δήμαρχο ο οποίος υποσχέθηκε να λύσει το πρόβλημα άμεσα, όπως και έγινε, εφόσον ξεκίνησαν οι εργασίες κατά τις οποίες τοποθετήθηκαν μεγαλύτερες σχάρες όπως φαίνονται στις φωτογραφίες τεκμήριο
12. Μετά από αυτά τα έργα όπως είπε, δεν υπήρχε ξανά πρόβλημα. Από πλευράς υπεράσπισης πρώτος μάρτυρας παρουσιάστηκε ο Μάριος XXXX (ΜΥ1). Είναι πολιτικός μηχανικός μέλος του Ε.Τ.Ε.Κ. με ειδικότητα στην υδραυλική μηχανική. Ασχολείται με τον σχεδιασμό και κατασκευή συστημάτων αποχέτευσης ομβρίων, λυμάτων, αντλιοστάσια, λίμνες κατακράτησης ομβρίων κλπ. Γνωρίζει την περιοχή στην οποία βρίσκεται η οδός XXXX και ανέφερε ότι στο δρόμο αυτό υπάρχει υφιστάμενο σύστημα ομβρίων το οποίο υπήρχε πριν το 2009 και κατά το
13. Ερωτηθείς εν σχέση με την επάρκεια του συστήματος αυτού, ανέφερε ότι υπό την ως άνω ιδιότητα του, ασχολήθηκε ως μέλος της ομάδας μελέτης της Β' φάσης του αποχετευτικού έργου του ΣΑΛΑ στο σχεδιασμό συστήματος λυμάτων σ' ολόκληρη τη Λεμεσό. Σαν μέρος του σχεδιασμού αυτού ήταν και η επέκταση του συστήματος ομβρίων στην περιοχή της Εκάλης. Η μελέτη σχεδιασμού για το συμπληρωματικό σύστημα ομβρίων παραδόθηκε στο ΣΑΛΑ τον Απρίλιο του 2010 αλλά δεν εκτελέστηκε ένεκα της οικονομικής κρίσης. Διευκρίνισε όμως και τόνισε ότι στην εν λόγω περιοχή θα γινόταν επέκταση του υφιστάμενου συστήματος δηλαδή σαν συμπληρωματικό. Κατέθεσε ως τεκμήριο 15 τα σχέδια και σημειώσεις που αφορούσαν τον σχεδιασμό το συστήματος ομβρίων στην περιοχή τα οποία δείχνουν όπως είπε τη λεκάνη απορροής καθώς και τον σχεδιασμό του συστήματος ομβρίων. Εξήγησε ότι η λεκάνη απορροής είναι η περιοχή που με βάση τα υφιστάμενα υψόμετρα της, όλα τα όμβρια νερά μαζεύονται και καταλήγουν σ' αυτήν. Κατέθεσε ως τεκμήριο Α προς αναγνώριση, το οποίο ακολούθως κατέστη τεκμήριο 16, τις καταγραφές βροχόπτωσης οι οποίες του έχουν σταλεί από την μετεωρολογική υπηρεσία Κύπρου από τον κο Παναγιώτη XXXX, τις οποίες ανέλυσε για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η βροχόπτωση ήταν έντονη με πιθανότητα επαναφοράς 22 χρόνια. Πρόσθεσε επίσης ότι υπό κανονικές συνθήκες το σύστημα ομβρίων υδάτων στην περιοχή κατά τον επίδικο χρόνο ήταν επαρκές. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι κατά την επίσκεψη του στο δρόμο έξω από την οικία της ενάγουσας 1 η οποία έγινε την προηγούμενη μέρα της μαρτυρίας του, και υποδεικνύοντας του τις φωτογραφίες τεκμήριο 14, ανέφερε ότι υπάρχουν σήμερα περισσότερες σχάρες, οι οποίες εξήγησε είναι σχάρες υδροσυλλογής και χρησιμεύουν στο να μαζεύουν τα όμβρια ύδατα, οπότε η αυξημένη διανομή αντιστοιχεί με αυξημένη ικανότητα υδροσυλλογής. Δεν γνωρίζει όμως το λόγο για τον οποίο τοποθετήθηκαν μεγαλύτερες σχάρες. Τελευταίος μάρτυρας υπεράσπισης παρουσιάστηκε ο Αντώνης XXXX (ΜΥ2), πολιτικός μηχανικός και Δημοτικός Μηχανικός του Δήμου Λεμεσού, θέση την οποία κατέχει εδώ και περίπου 20 χρόνια. Ανέφερε ότι γνωρίζει πολύ καλά την περιοχή της Εκάλης όπου επεσυνέβη το επίδικο περιστατικό λόγω του ότι το πρώτο υδραυλικό σύστημα που έγινε, το σχεδίασε ο ίδιος σαν εκτελεστικός μηχανικός τότε στον Δήμο Λεμεσού και αυτό έγινε περίπου το 1996,
14. Γνωρίζει επίσης το οδικό δίκτυο της περιοχής το οποίο όπως είπε μέχρι σήμερα δεν έχει ολοκληρωθεί και είναι ημιτελές, γιατί η περιοχή διέπεται από καθεστώς ιδιωτικών περιουσιών, οι οποίες ακόμα δεν έχουν αναπτυχθεί ή διαχωριστεί σε οικόπεδα. Κατά τον ίδιο ο δρόμος ο οποίος βρίσκεται στην περιοχή της οικίας της ενάγουσας 1 είναι άρτια κατασκευασμένος. Το ίδιο ισχύει και για το δίκτυο, απορροής όμβριων υδάτων συμπεριλαμβανομένων των σχαρών και ό,τι απαρτίζει αυτό το σύστημα. Το συγκεκριμένο σύστημα το σχεδίασε ο ίδιος πριν πολλά χρόνια επί τη βάση υδραυλικής μελέτης η οποία ετοιμάστηκε από τις υπηρεσίες του Δήμου, λαμβάνοντας υπόψη τις λεκάνες απορροής της περιοχής και λαμβάνοντας υπόψη και τις παραδοχές που γίνονται για δευτερεύον οδικό δίκτυο και τριτεύον οδικό δίκτυο. Κατά τον σχεδιασμό του δικτύου απορροής ομβρίων υδάτων έλαβε υπόψη του την ημιτελή κατασκευή του οδικού δικτύου το οποίο κατασκευάζεται σταδιακά αναλόγως της ανάπτυξης στην περιοχή, κατά τρόπο που να αποφεύγονται πλημμύρες. Για τους πιο πάνω λόγους, υποστήριξε ότι οι οχετοί που υπάρχουν μέχρι και σήμερα σχεδιαστήκαν με διαστάσεις 1,5 μέτρων ενώ με βάση τις μελέτες θα έπρεπε να τοποθετηθούν οχετοί σε κάποια σημεία ενός μέτρου και αλλού 120 εκατοστών. Λόγω του ότι , όμως τότε υπήρχε αυτή η έλλειψη της υποδομής και έστω και αν το κόστος ήταν σχετικά ψηλότερο εντούτοις ο ίδιος του θεώρησε ότι ο σχεδιασμός του οχετού με μεγαλύτερες διαστάσεις θα βοηθούσε στην αποφυγή πλημμύρων. Ζητήθηκε η γνώμη του για ποιο λόγο τοποθετήθηκε σχάρα πέντε μέτρα μετά την πλημμύρα και απάντησε: «Είπα στην εισαγωγή μου ότι ο Δήμος στην προσπάθεια του να δημιουργήσει εκείνες τις συνθήκες, οι οποίες θα καλυτέρευαν το υφιστάμενο δίκτυο σε σχέση με την τελική του μορφή, έστω και αν αυτά δεν είναι αναγκαιότητα να ολοκληρωθεί, έκρινε ότι θα έπρεπε να μεγαλώσει το εμβαδόν της απορροφητικότητας, επειδή οι οχετοί ήταν υπεραρκετοί, πράγμα που αποδεικνύεται ακριβώς με τη δεύτερη παρέμβαση. Τι εννοώ; Παρόλο που μεγιστοποιήθηκε το εμβαδό, το οποίο έφερνε το νερό μέσα στους κεντρικούς αγωγούς, εντούτοις οι κεντρικοί οχετοί ποτέ δεν ανάβλυζαν και ποτέ δεν πλημμύρισαν ή έπαθαν κάποια ζημιά με το θέμα της υπερχείλισης, ακριβώς γιατί η διαστασολόγηση τους ήταν πέραν από ικανοποιητική.» Τέθηκε στον μάρτυρα η θέση ότι από τα έργα υποδομής τα οποία δεν ολοκληρωθήκαν σε παρακείμενους δρόμους, επηρεάζεται ο δρόμος που είναι η οικία της ενάγουσας. Ο μάρτυρας διαφώνησε με τη θέση αυτή απαντώντας ότι η υποδομή δεν ολοκληρώθηκε στην περιοχή βορειότερα και όχι στον δρόμο όπου βρίσκεται η οικία της ενάγουσας
15. Ακολούθως θα αξιολογήσω την προσκομισθείσα μαρτυρία σύμφωνα με τις καθιερωμένες και πάγιες αρχές της νομολογίας. Κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας έλαβα επίσης υπόψη μου τα όσα εισηγούνται οι ευπαίδευτοι συνήγοροι με τις τελικές τους αγορεύσεις και όπου κριθεί αναγκαίο θα αναφερθώ στο περιεχόμενο τους. Αρχικά θα προβώ σε αξιολόγηση της μαρτυρίας των ΜΕ1 και ΜΕ3 και ακολούθως στην μαρτυρία των υπόλοιπων μαρτύρων οι οποίοι κατέθεσαν ως προς τα εξειδικευμένα επίδικα ζητήματα. Κατ' αρχάς σημειώνω ότι φαίνεται να είναι αποδεκτό απ' όλες τις πλευρές ότι στις 29.10.2009 το υπόγειο της οικίας της ενάγουσας 1, η οποία βρίσκεται στην οδό XXXX στη Λεμεσό, πλημμύρησε μετά από έντονη βροχόπτωση, η οποία χαρακτηρίστηκε από τον ΜΕ2 και ΜΥ1 ως καταιγίδα. Ξεκινώντας από τη μαρτυρία της ΜΕ1, δεν έχω λόγο να μην αποδεχτώ τα όσα ανέφερε περιγράφοντας την ένταση και μέγεθος της βροχόπτωσης αλλά και τα γεγονότα όπως αυτή τα βίωσε κατά την 29.10.2009, τα οποία ούτε και έχουν αμφισβητηθεί. Η ΜΕ1 προσπάθησε να αποδώσει την ευθύνη στους εναγόμενους για την πρόκληση της πλημμύρας του υπογείου συνδέοντας το επίδικο συμβάν με την πλημμύρα η οποία έγινε το 1997 και λόγω του ότι μετά το συμβάν οι εναγόμενοι τοποθέτησαν στον εν λόγω δρόμο μεγαλύτερες σχάρες απορρόφησης των ομβρίων υδάτων. Η μαρτυρία της ΜΕ1 αναφορικά με τα αίτια πλημμύρας του υπογείου δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή εφόσον δεν διαθέτει τις απαιτούμενες γνώσεις ούτε κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας. Ως προς τα αίτια της πλημμύρας οι ενάγουσες προσέφεραν μαρτυρία ειδικού, του ΜΕ2, η οποία θα αξιολογηθεί πιο κάτω. Διαπιστώνω επίσης ότι η ΜΕ1 προβαίνει σε συμπεράσματα τα οποία δεν υποστηρίζονται από τα τεκμήρια. Για παράδειγμα, αποτέλεσε θέση της ότι μετά την πλημμύρα του 1997 ο Δήμος Λεμεσού της υποσχέθηκε να φτιάξει τον δρόμο, παραπέμποντας στο τεκμήριο
16. Με την επιστολή όμως τεκμήριο 2, ο Δήμος αναφέρεται στην κατασκευή του οχετού και όχι σε οποιαδήποτε επιδιόρθωση του οδικού δικτύου. Εις ότι αφορά τη μαρτυρία της αναφορικά με τις ζημιές τις οποίες υπέστη, αυτή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Εις ότι αφορά τις ηλεκτρικές συσκευές, εξοπλισμό και έπιπλα, δεν παρουσίασε οποιοδήποτε στοιχείο το οποίο να υποστηρίζει την αξία τους είτε κατά το χρόνο αγοράς τους είτε κατά τον επίδικο χρόνο. Αρκέστηκε στην αναφορά κάποιων ποσών για την αξία τους η οποία όπως είπε ήταν στο περίπου. Στρεφόμενη τώρα στο τεκμήριο 7, κατά την ίδια αποτελεί την καταγραφή του κάθε κατεστραμμένου εμπορεύματος και την αξία αυτού. Το τεκμήριο αυτό αμφισβητήθηκε έντονα κατά την αντεξέταση της κυρίως εις ότι αφορά την πηγή των πληροφοριών της. Ανέφερε ότι τα τιμολόγια είχαν καταστραφεί στην πλημμύρα και άντλησε πληροφορίες από τα προτιμολόγια τα οποία είχε στον ηλεκτρονικό υπολογιστή της. Ενώ ανέφερε ότι θα μπορούσε να τα παρουσιάσει ζητώντας τα από τους συνεργάτες της στην Ελλάδα, στη συνέχεια ανέφερε ότι δεν μπορούσε να τα βρει. Εδώ εγείρεται και το ερώτημα για ποιο λόγο ενώ είχε τα στοιχεία, όπως λέει, στον ηλεκτρονικό υπολογιστή της, έστω και τότε, δεν φρόντισε να κρατήσει τις πληροφορίες αυτές ενώ γνώριζε ότι θα αξίωνε αποζημιώσεις. Αντιφατική επίσης κρίνεται η θέση ως προς την εξήγηση που έδωσε για το λόγο που δεν είχε τα τιμολόγια για τα εμπορεύματα. Ενώ αρχικά προέβαλε ότι τα τιμολόγια καταστραφήκαν στην πλημμύρα, σε άλλο σημείο ανέφερε ότι όλα τα τιμολόγια τα είχε ο ελεγκτής και δεν γνωρίζει εάν τα έχει μετά από τόσα χρόνια. Αυθαίρετη επίσης κρίνεται η θέση της ότι ως ιδιοκτήτρια της οικίας και κατ' επέκταση του υπογείου είχε κάθε δικαίωμα να αποθηκεύσει τα εμπορεύματα της ενάγουσας 2, έστω και προσωρινά, ενώ όπως αναγνώρισε, η άδεια χρήσης του υπογείου ήταν μόνο ως χώρος στάθμευσης και πλυσταριό. Όπως φαίνεται από τις φωτογραφίες τις οποίες κατέθεσε και εξήγησε (τεκμήριο 10 και 11), ο χώρος του υπογείου ήταν πλήρως διαμορφωμένος σε αποθηκευτικό χώρο με ξύλινα ράφια εις τα οποία τοποθετούνταν τα εμπορεύματα. Όπως προκύπτει επίσης από τη μαρτυρία της, δεν τοποθετήθηκαν μόνο τα εμπορεύματα τα οποία μεταφέρθηκαν από το κατάστημα τον Αύγουστο, αλλά όπως είπε «όλα τα εμπορεύματα έρχονταν σπίτι». Ενόψει της πιο πάνω αξιολόγησης της μαρτυρίας της ΜΕ1, η μαρτυρία της επί των ουσιαστικών επιδίκων θεμάτων και κυρίως εις ότι αφορά την αξία και ύψος των ζημιών, δεν μπορεί να κριθεί πειστική και δεν την αποδέχομαι. Από τη μαρτυρία της αποδέχομαι μόνο όσα δεν αμφισβητούνται και αφορούν τα γεγονότα της 29.10.2009 όπως αυτά εκτεθήκαν από την ίδια. Η μαρτυρία του ΜΕ3 επίσης δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Όπως και η ΜΕ1, έτσι και ο ΜΕ3, προσπάθησε να συνδέσει την ευθύνη των εναγομένων με το γεγονός ότι τοποθετήθηκαν μεγαλύτερες σχάρες στο δρόμο. Ο ΜΕ3 όμως δεν είναι εμπειρογνώμονας ούτε κατέθεσε ως τέτοιος, συνεπώς τα όποια συμπεράσματα του εν σχέση με τα αίτια της πλημμύρας δεν γίνονται αποδεκτά. Επαναλαμβάνω ότι το γεγονός ότι τοποθετήθηκαν μεγαλύτερες σχάρες δεν αμφισβητείται, συνεπώς τα όσα περιέγραψε και αφορούν τις φωτογραφίες του τεκμηρίου 14 ως γεγονός και μόνο, γίνονται αποδεκτά. Ο μάρτυρας αυτός, προσπάθησε επίσης να υποστηρίξει την ορθότητα του τεκμηρίου 7 παρουσιάζοντας τους λογαριασμούς (τεκμήριο 13) οι οποίοι ετοιμαστήκαν από τους ελεγκτές της ενάγουσας 2 και κατατέθηκαν στο φόρο. Το έγγραφο αυτό, όπως είπε και ο ίδιος, ετοιμάστηκε από τους ελεγκτές σύμφωνα με στοιχεία τα οποία προσκομίστηκαν από τον ίδιο και τη σύζυγο του. Η απλή αναφορά στο τεκμήριο 13 σελ. 20 σε εμπορεύματα που καταστράφηκαν και το ποσό των €37.070.-, αν και αυτό αντιστοιχεί στο ποσό που διεκδικεί η ενάγουσα 2, χωρίς οποιαδήποτε συγκεκριμένη μαρτυρία ως προς τον τρόπο που υπολογίστηκε το εν λόγω ποσό δεν αφήνουν περιθώριο προς αποδοχή της μαρτυρίας του ΜΕ3 εν σχέση με το τεκμήριο
17. Το περιεχόμενο του τεκμηρίου 13 ετοιμάστηκε από τρίτα πρόσωπα, τα οποία δεν παρουσιάστηκαν στο Δικαστήριο. Το περιεχόμενο του δεν έχει εξηγηθεί αλλά κυριότερα παρέμεινε άγνωστο ποια στοιχεία λήφθηκαν υπόψη από τον συντάξαν αυτού για να καταλήξει στα όσα καταγράφει στους εν λόγω λογαριασμούς. Συνεπώς το περιεχόμενο του παρέμεινε εξ ακοής μαρτυρία χωρίς να μπορεί να αποδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα α' αυτό και χωρίς να μπορεί να συσχετιστεί με το περιεχόμενο του τεκμηρίου 7 ή να επιβεβαιώσει αυτό. Ενόψει της πιο πάνω αξιολόγησης της μαρτυρίας του ΜΕ3, αποδέχομαι μόνο ότι τοποθετήθηκαν οι σχάρες από μέρους του Δήμου Λεμεσού όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες της δέσμης του τεκμηρίου
18. Κατά τα λοιπά, για τους λόγους που ανέφερα πιο πάνω η μαρτυρία του δεν γίνεται αποδεκτή. Προχωρώντας στην αξιολόγηση του ΜΕ2, αυτός κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας, τα προσόντα του οποίου δεν έχουν αμφισβητηθεί κατά την ακρόαση. Τα όσα ανέφερε και υποστήριξε καταγράφονται πιο πάνω. Σημειώνω κατ' αρχάς ότι ενόψει των ακαδημαϊκών προσόντων και εμπειρίας του ΜΕ2 ως μηχανολόγος μηχανικός με μεταπτυχιακό στη δικανική μηχανική, δεν έχω αμφιβολία ότι αυτός κατέθεσε ως εμπειρογνώμονας και η μαρτυρία του θα προσεγγιστεί αναλόγως. Σύμφωνα με τη νομολογία, η ιδιότητα ενός εμπειρογνώμονα του επιτρέπει να εκφέρει γνώμη επί ζητημάτων που εμπίπτουν στην σφαίρα της ειδικότητας του. Ο εμπειρογνώμονας θα πρέπει να εφοδιάσει το Δικαστήριο με όλα τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια, ώστε να ελεγχθεί η ακρίβεια των συμπερασμάτων του και το Δικαστήριο να διαμορφώσει έτσι την δική του ανεξάρτητη κρίση, με εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που γίνονται αποδεκτά από τη μαρτυρία (Philippou v. Odysseos