ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ν. ΚΑΝΤΙΛ, Αρ. Υπόθεσης: 3758/16, 23/4/2019

(1971)2 C.L.R. σελ. 40, με την οποία υιοθετήθηκε η απόφαση Woolmighton V D.P.P.

(1935)AC 462, καθώς και σε μεταγενέστερες αποφάσεις. Η Κατηγορούσα Αρχή θα πρέπει να αποδείξει, με αποδεκτή μαρτυρία, την ύπαρξη κάθε συστατικού στοιχείου της κατηγορίας και δεν επιτρέπονται υποθέσεις ως προς την ύπαρξη γεγονότων, όσο εύλογες και εάν είναι, όπως επισημαίνεται στην Γενικός Εισαγγελέας V Σπύρος Σπύρου

(2002)2 ΑΑΔ 71, στην οποία επαναλαμβάνεται η ανωτέρω αρχή, όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπόθεση Λοϊζου V Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 363 και επαναδιατυπώθηκε στην Σωτηριάδης V Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 482. Εναπόκειται στην Κατηγορούσα Αρχή να παρουσιάσει μαρτυρία που να είναι και αξιόπιστη και σαφής (Φλουρής V Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 401). Στην Γενικός Εισαγγελέας V Ανδρέα Ευριπίδου

(2002)2 ΑΑΔ 246, στην οποία επίσης υιοθετείται η ανωτέρω αρχή της υπόθεσης Λοϊζου, επισημαίνεται επιπρόσθετα ότι: «Οι κατηγορίες θα πρέπει να αποδεικνύονται πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας και όσα ερωτηματικά και αν η συμπεριφορά του εφεσίβλητου εγείρει, δεν θα ήταν δυνατόν να καταδικασθεί μετά την απόρριψη της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής». Στις Τούμπας V Δημοκρατίας

(1984)2 C.L.R. 110 και Καίτη Χαραλάμπους και άλλος V Δημοκρατίας

(1985)2 C.L.R. 97 καθορίζεται, ότι, εάν στο τέλος της υπόθεσης μείνει έστω και η παραμικρή αμφιβολία στο μυαλό του Δικαστηρίου για την ενοχή του κατηγορουμένου, τότε αυτό θα πρέπει να αποφασισθεί υπέρ του και να απαλλαγεί της κατηγορίας. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Αναφορικά με την νομική βάση της επίδικης κατηγορίας, σχετικό είναι το άρθρο 243 του Ποινικού Κώδικα αναφέρει ότι όποιος διαπράττει επίθεση που προκαλεί πραγματική σωµατική βλάβη, είναι ένοχος πλημμελήματος και υπόκειται σε φυλάκιση τριών χρόνων. Επίθεση είναι οποιαδήποτε πράξη που γίνεται με πρόθεση ή με μεγάλη αδιαφορία (recklessly) να προκαλέσει και που προκαλεί σε ένα άλλο πρόσωπο το φόβο ότι θα ασκηθεί άμεση και παράνομη βία εναντίον του (βλ. R. v. Venna

(1975)3 All E.R. 788). Πραγματική σωματική βλάβη περιλαμβάνει οποιοδήποτε τραύμα εξωτερικό ή εσωτερικό (συμπεριλαμβανομένης και υστερικής νευρικής κατάστασης) που επέρχεται ως αποτέλεσμα της επίθεσης. Στην υπόθεση Georghiades v. Police

(1985)2 C.L.R. 56, επιφανειακή εκδορά στο πρόσωπο με ερέθισμα θεωρήθηκε αρκετή για σκοπούς του άρθρου 243 (βλ. επίσης R. v. Miller

(1954)2 All E.R. 529. 534 και Αστυνομία v. Ιωάννου

(1989)2 Α.Α.Δ. 61). Δεν χρειάζεται το τραύμα να είναι σοβαρό ή μόνιμου χαρακτήρα (βλ. σύγγραμμα Archbold, 36η έκδοση, παρ. 2634). ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Το Δικαστήριο είχε την ευκαιρία μέσα από την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσει με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον του Δικαστηρίου και το Δικαστήριο είναι σε θέση να αξιολογήσει όλη την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Το Δικαστήριο αξιολογεί τη μαρτυρία τους με δείκτη μεταξύ άλλων την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, της ευκαιρίας που είχαν να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, την ακεραιότητα και ειλικρίνεια τους, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν για να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν, τη φυσικότητα, ευθύτητα και την αμεσότητα των απαντήσεων τους ( βλ. Ζεβρού v. Χαραλάμπους

(1996)1 Α.Α.Δ. 447, Καρεκλά v. Κλεάνθους

(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 1119 και Αθανασίου και άλλος v. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 614). Η εντύπωση που προσλαμβάνει το Δικαστήριο, θετική ή αρνητική, από μάρτυρα, αποτελεί στοιχείο εξαιρετικής σημασίας για την κρίση του επί της αξιοπιστίας. Εκείνο που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, είναι η βαρύτητα που αποδίδεται στη συμπεριφορά του μάρτυρα ενώ καταθέτει στο εδώλιο, εφόσον, εξωτερικά γνωρίσματα, αν και δυνατόν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία, όπως ο σταθερός λόγος ή η ηρεμία του μάρτυρα, δεν θα πρέπει να αποτελούν στην απουσία επαρκούς αιτιολογίας και αξιολόγησης σοβαρό και αποκλειστικό λόγο αποδοχής της (Νικολάου ν. Παπαϊωάννου

(2011)1 Α.Α.Δ. 1797 και Μέλανη Γεναγρίτη ν. Εργολάβοι Οικοδομών Κώστας Παναγή (Λυσιώτης) Λτδ, ECLI:CY:AD:2016:A204, Πολιτική Έφεση Αρ. 416/12, 15.4.2016). Επιπρόσθετο εφόδιο αξιολόγησης, αποτέλεσε η Δικαστική τριβή, εμπειρία και γνώση περί της ανθρώπινης φύσης, που κατά τη νομολογία αποτελούν γνώμονες που προσδίδουν στο Δικαστήριο δυνατότητα κρίσης για εύρεση της αλήθειας, (ανθρώπινη βεβαίως), για εύρεση της αλήθειας (βλ. κατ΄ αναλογίαν, C & A Pelekanos Associates Limited v Πελεκάνου

(1999)1(Β) ΑΑΔ 1273, 1280-1281). Η λογική είναι ένας ασφαλής οδηγός για το Δικαστήριο για να προβεί στα ανάλογα συμπεράσματα και αυτό τονίστηκε επανειλημμένα από την νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και το Δικαστήριο παραπέμπει ενδεικτικά και όχι περιοριστικά στην CYPRUS POPULAR BANK PUBLIC CO. LTD "ΥΠΟ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ ΔΥΝΑΜΕΙ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΙΩΝ ΤΟΥ ΠΕΡΙ ΕΞΥΓΙΑΝΣΗΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ 2013, Ν. 17

(1)/2013 (ΕΝΕΡΓΩΝΤΑΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΡΙΑΣ ΤΗΣ, ΑΝΤΡΗΣ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ, ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ - ν - OTIS ELEVATORS (CYPRUS) LTD ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. 371/2009 ημερ. 16/2/2015 λέχθησαν τα ακόλουθα: «Η εντύπωση που αποκομίζει από τους μάρτυρες το πρωτόδικο Δικαστήριο φέρει μαζί της το ευεργέτημα της επισταμένης παρακολούθησης των όσων οι μάρτυρες καταθέτουν, τον τρόπο με τον οποίο καταθέτουν, τη λογική που η μαρτυρία τους εκπέμπει και όλα αυτά σε συνδυασμό με την ανάλογη αντιπαραβολή με τη δικογραφία στις πολιτικές υποθέσεις ή τις καταθέσεις στις ποινικές υποθέσεις και τα εν γένει τεκμήρια. Η ανθρώπινη εμπειρία εν πολλοίς είναι οδηγός ως προς τη λογική των πραγμάτων (δέστε Baloise Insurance Co Ltd ν. Κατωμονιάτη κ.α.

(2008)1 Α.Α.Δ. 1275).» Το Δικαστήριο διατηρεί πάντα τη δυνατότητα να αποδεχθεί μέρος μιας μαρτυρίας και να απορρίψει άλλη. Δεν υπάρχει κανόνας ότι μια μαρτυρία θα πρέπει να γίνει αποδεκτή ή να απορριφθεί στην ολότητα της. Η ως άνω δυνατότητα του Δικαστηρίου, υπό την προϋπόθεση ότι ασκείται κατά τρόπο δικαστικό και αιτιολογημένα, δεν επιδέχεται εκ των προτέρων περιορισμούς. (Βλ. Γεώργιος Σάββα ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 391 και Αντώνης Σωτηρίου ν. Αστυνομίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 301) και Μιχαήλ κ.α. ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση Αρ. 145/2014 κ.α., ημερ. 15.04.2016). Η ανάλυση των στοιχείων που οδηγούν στην αξιολόγηση της φιλαλήθειας ενός μάρτυρα, έχει, όπως αναφέρθηκε στην υπόθεση Sayed v. Πλοίου M/V Mary John κ.α.

(2002)1 ΑΑΔ 661, δύο επάλληλα στοιχεία. Το πρώτο αφορά στο περιεχόμενο της ίδιας της μαρτυρίας. Τα αναφερόμενα σε αυτήν υποβάλλονται στη βάσανο της εύλογα αναμενόμενης ανθρώπινης λειτουργίας και βεβαίως συγκρίνονται και με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό στην υπόθεση. Το άλλο, ανάγεται στην έμφυτη ικανότητα του ανθρώπου να διακρίνει από το σύνολο της προσωπικότητας αυτού που εξιστορεί κάτι, αν λέει την αλήθεια. Όπως είναι νομολογημένο, ο ανακριτής δεν πρέπει να στοχεύει απλώς στην προσαγωγή του υπόπτου στο Δικαστήριο, με αποκλειστικό γνώμονα την καταδίκη του, αλλά στην ανίχνευση όλων των ουσιωδών γεγονότων, ώστε να λάμψει η αλήθεια στην υπόθεση (βλέπε σχετικά, Munteanu v. Δημοκρατίας

(2013)2 Α.Α.Δ 459). Συνεπώς, ο ανακριτής της παρούσας υπόθεσης, ήτοι ο Μ.Κ. 2 θα κριθεί κάτω και από αυτό το πέπλο. Ο Μ.Κ. 3 που προσήλθε στο εδώλιο του μάρτυρα ως εμπειρογνώμονας, αυτός επιτελεί ένα ιδιαίτερα βαρύνοντα ρόλο, καθ΄ ότι καλείται στο Δικαστήριο για να διαφωτίσει με τις γνώσεις και τις εμπειρίες του και την επιστημονική του κατάρτιση, εκείνα τα γεγονότα που χρήζουν εξειδικευμένης ανάλυσης και επεξήγησης. Οι υποχρεώσεις των εμπερογνωμόνων μαρτύρων τέθηκαν και στην υπόθεση CYBARCO LTD -V- SILVIA KOVASCIK

(2001)1Γ Α.Α.Δ. σελ. 2013 στην οποία λέχθησαν τα ακόλουθα: «Καθώς έχει νομολογηθεί οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες υπέχουν υποχρέωση να δώσουν στο δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (Anastassiades v. Republic

(1977)2 C.L.R. 97, Kouppis v. Republic

(1977)2 C.L.R. 361, Philippou v. Odysseos

(1989)1 C.L.R. 1, 5 και Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους

(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 298, 308).» Στην υπόθεση ΚΩΣΤΑ ΝΕΑΡΧΟΥ -ν- ΣΑΒΒΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗ 2003 1 Α.Α.Δ. σελ 351 λέχθησαν τα ακόλουθα: «Είναι γνωστό πως ο δικαστής δεν είναι επιτρεπτό να ενεργεί ως εμπειρογνώμονας. Εξειδικευμένα επίδικα θέματα, χρήζουν μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων την οποία, δέχεται το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει, ύστερα από αξιολόγηση, στο δικό του συμπέρασμα. Συχνά, η μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων που καταθέτουν για το ίδιο θέμα, παρουσιάζει αντιθέσεις, μικρές μέχρι και μεγάλες αποκλίσεις. Αυτό συμβαίνει και σε υποθέσεις όπως η παρούσα όπου οι μάρτυρες είναι ιατροί και κατά κανόνα η ιατρική μαρτυρία, όπως και κάθε άλλη μαρτυρία εμπειρογνωμόνων θεωρείται ως μαρτυρία ανεξάρτητη (βλ. Andreas Anastassiades v. The Republic

(1977)2 C.L.R. 97, Kyriacos Nicola Kouppis v. The Republic

(1977)2 C.L.R. 361). Ακολουθεί πως το καθήκον των εμπειρογνωμόνων μαρτύρων είναι να εφοδιάσουν το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά/ειδικά κριτήρια και στοιχεία τα οποία, αφού εκτιμηθούν, να αποβούν χρήσιμα και βοηθητικά για το Δικαστήριο προκειμένου να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα και διαπιστώσεις.» Στην απόφαση Σταύρος Ξιούρουππας κ.α. -ν- ΛΑΙΚΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΛΤΔ, ECLI:CY:AD:2016:A522, Πολιτική Έφεση 386/2010 ημερ. 15/11/2016, λέχθησαν τα ακόλουθα: «Το καθήκον ενός εμπειρογνώμονα, όπως έχει επιβεβαιωθεί και στην Κοινοτικό Συμβούλιο Ομόδους ν. Άννας Κονναρή

(2011)1 Α.Α.Δ. 2298, είναι να εφοδιάσει το Δικαστήριο με όλες τις απαραίτητες επιστημονικές πληροφορίες ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να εξαγάγει τα δικά του συμπεράσματα στα ενώπιον του υπό κρίση δεδομένα, (δέστε και Cybarco Ltd v.Kovascik

(2001)1 Α.Α.Δ. 2013).» Στην πρόσφατη επίσης απόφαση Ανδρέα Νικολάου - ν - Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση 162/2014, ημερομηνίας 2/5/2017, λέχθησαν τα ακόλουθα: «Η πραγματογνωμοσύνη είναι το αποτέλεσμα μελέτης, πείρας ή εκπαίδευσης (Δέστε Χατζηξενοφώντος κ.ά. v. Aστυνομίας

(2013)2 Α.Α.Δ. 316). Μαρτυρία μπορεί να γίνει αποδεκτή ως μαρτυρία πραγματογνώμονα όταν προέρχεται από επιστήμονα, στα πλαίσια της επιστήμης του (Δέστε Folkes v Chadd

(1782)3 Dong KB 157-15.4.13). Κάποιος μπορεί να θεωρηθεί ως πραγματογνώμονας, χωρίς, κατ΄ανάγκη, να κατέχει τα απαραίτητα ακαδημαϊκά προσόντα εάν έχει μεγάλη πείρα επί του θέματος (Δέστε Ηλιάδη & Σάντη - Το Δίκαιο της Απόδειξης - Δικονομικές και Ουσιαστικές Πτυχές, σελ. 575 - 587). Για να καταθέσει κάποιος ως πραγματογνώμονας, πρέπει να καταδείξει ότι κατέχει τα προσόντα για κάτι τέτοιο (Δέστε R v Francis

(2013)EWCA Crim. 123). Το ζήτημα του ποιος είναι πραγματογνώμονας αποφασίζεται από το Δικαστήριο μετά από άσκηση διακριτικής ευχέρειας και αφού εξετάσει τις γνώσεις και την εμπειρία του μάρτυρα, στο συγκεκριμένο θέμα που καλείται να καταθέσει (Δέστε Σιακόλα v Αστυνομίας

(2013)2 Α.Α.Δ. 110 και Yaacoub v. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφ. 73/2013, ημερ. 19.3.2014). Το ζήτημα της πραγματογνωμοσύνης μπορεί να αποφασιστεί κατά την προσπάθεια παρουσίασης της σχετικής μαρτυρίας ή ακόμη ευχερέστερα, στο τέλος της υπόθεσης, κατά τη διατύπωση της τελικής ετυμηγορίας, εκτός αν το όλο ζήτημα εξεταστεί στα πλαίσια δίκης εντός δίκης. Το καίριο ερώτημα που πρέπει να απασχολήσει το Δικαστήριο είναι το για ποιο θέμα παρουσιάζεται ο μάρτυρας ως πραγματογνώμονας (Δέστε R. v Clarke

(2013)EWCA, Crim. 162). Είναι προφανές ότι, το κατά πόσον ένας μάρτυρας θεωρείται ως πραγματογνώμονας από το Δικαστήριο, είναι σημαντικό για την αξιολόγηση της μαρτυρίας του και την έκβαση της δίκης. Τούτο διότι ένας πραγματογνώμονας μάρτυρας, σε αντίθεση με άλλους μάρτυρες, δικαιούται να πει στο Δικαστήριο τη γνώμη, την κρίση, τους συλλογισμούς και τα συμπεράσματά του, αφού, βεβαίως, παραθέσει το υπόβαθρο στο οποίο βασίστηκε, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί από το Δικαστήριο. Ακόμα, όμως, και πραγματογνώμονας να είναι ένας μάρτυρας, δεν σημαίνει, απαραίτητα, ότι κάθε αναφορά του εμπίπτει στον τομέα της πραγματογνωμοσύνης του (Δέστε R v Allad

(2014)EWCA Crim 421 και R v Foulger

(2012)EWCA Crim 1516). Στην υπόθεση Allad (ανωτέρω), το Αγγλικόν Εφετείο, Ποινικό Τμήμα, ακύρωσε την καταδίκη των Εφεσειόντων επειδή, πρωτοδίκως, είχε επιτραπεί μαρτυρία της Κατηγορούσας Αρχής, η οποία δεν θα έπρεπε να είχε επιτραπεί και η οποία ήταν ουσιαστική για την έκβαση της υπόθεσης. Στην υπόθεση εκείνη είχε επιτραπεί μαρτυρία γνώμης και συμπερασμάτων, και ο μάρτυρας δεν είχε περιοριστεί στα πρωτογενή γεγονότα, ενώ δεν ήταν πραγματογνώμονας................................................................................................................................................................................................................ Οι πραγματογνώμονες μάρτυρες έχουν καθήκοντα και υποχρεώσεις έναντι του Δικαστηρίου, και ειδικά, να παρουσιάζουν την έντιμη, αντικειμενική και ανεξάρτητη τους θέση.» Με γνώμονα και οδοδείκτης τις πιο πάνω αρχές, το Δικαστήριο προχωρεί στην αξιολόγηση ενός εκάστου μάρτυρα. Ο Μ.Κ. 1 άφησε πολύ καλή και θετική εικόνα στο Δικαστήριο. Το Δικαστήριο τον έχει παρακολουθήσει με ιδιαίτερη και επαυξημένη προσοχή και παρατηρητικότητα τον μάρτυρα αυτόν κατά την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, λόγω ακριβώς και της ιδιότητας του, διότι ήταν ο ένας εκ των πρωταγωνιστών του επίδικου περιστατικού. Το Δικαστήριο έχει πειστεί για την αξιοπιστία του μάρτυρα, οι απαντήσεις του είχαν λογική, συνοχή και συνέχεια, απαντούσε με τον δικό του τρόπο, όπως άλλωστε ο κάθε μάρτυρας έχει τον δικό του τρόπο να εκφράζεται και δεν έχει διαπιστώσει το Δικαστήριο οποιαδήποτε απόπειρα του μάρτυρα να κατασκευάσει, ή να ανακατασκευάσει ή να προσαρμόσει την μαρτυρία του ή να είναι προσεκτικός στο τι θα πει, παρά την αντίθετη θέση της υπεράσπισης ότι λόγω του ότι ήταν σκεπτικός ήταν επειδή ήθελε να σκεφτεί τι θα πει, διότι το Δικαστήριο έχει πειστεί με την αναφορά του παραπονούμενου ότι αυτός είναι ο τρόπος που σκέφτεται και μιλά, ο οποίος μάλιστα ήταν ο ίδιος και σταθερός τόσο στην κυρίως εξέταση του, όσο και στην αντεξέταση του. Η αξιοπιστία του δεν έχει κλονιστεί κατά την αντεξέταση του η οποία ήταν επίμονη και επίπονη, αλλά απεναντίας εξήλθε αλώβητος από την εν λόγω διαδικασία. Περιέγραψε με σαφήνεια, λεπτομέρεια και πληρότητα τα όσα έλαβαν χώρα στον επίδικο χρόνο και χώρο, χωρίς υπεκφυγές, ασάφειες ή υπερβολές για να βοηθήσει την εκδοχή του ή να επιδιώξει πάση θυσία την καταδίκη του κατηγορουμένου, διαφωτίζοντας το Δικαστήριο πλήρως για το τι πραγματικά έλαβε χώρα ως προς την επίθεση που δέχθηκε από τον κατηγορούμενο και τον επακόλουθο τραυματισμό του συνεπεία της εν λόγω επίθεσης. Το Δικαστήριο έχει πειστεί απόλυτα ότι ο παραπονούμενος δεν ήταν μεθυσμένος την επίδικη στιγμή και ούτε υπάρχει τέτοια μαρτυρία, διότι το λογικό θα ήταν, από την στιγμή που ήρθε η αστυνομία στο μέρος για να εξετάσει και τα τροχαία ατυχήματα που έγιναν, να διενεργείτο σχετικός έλεγχος στον παραπονούμενο μετά και από το σχετικό παράπονο που λογικά θα προέβαλλε ο κατηγορούμενος προς αυτήν την κατεύθυνση. Το Δικαστήριο δεν έχει εντοπίσει οτιδήποτε το ύποπτο ή το επιλήψιμο στο ότι ο παραπονούμενος ρώτησε και έμαθε για την εκδοχή του κατηγορουμένου και εν πάση περιπτώση η εκδοχή του κατηγορουμένου, όπως βεβαίως και του παραπονουμένου έχουν δικαίωμα τα εμπλεκόμενα μέρη να ενημερωθούν και να τοποθετηθούν επί των εκατέρωθεν θέσεων. Το κατά πόσο ο κατηγορούμενος ερχόταν ή όχι επιθετικά προς το μέρος του και το πως το έχει αντιληφθεί ή ερμηνεύσει ο παραπονούμενος δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι το σημαντικό στην προκειμένη περίπτωση είναι η αδικαιολόγητη και αναιτιολόγητη επίθεση του κατηγορουμένου προς το μέρος του παραπονούμενου και την πρόκληση σε αυτόν πραγματικής σωματικής βλάβης, η οποία προσπάθεια ήταν επίμονη, διότι προσπάθησε ο κατηγορούμενος να ανοίξει την πόρτα του οδηγού του παραπονούμενου μια φορά, δεν τα κατάφερε, αλλά αυτό δεν τον πτόησε και επανέλαβε την προσπάθεια του για δεύτερη φορά, όπου τα κατάφερε και γρονθοκόπησε τον παραπονούμενο με αποτέλεσμα να υποστεί την πραγματική σωματική βλάβη, ως θα αναφερθεί πιο κάτω και που περιγράφεται στο σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό. Αναμφίβολα είναι είσσονος σημασίας η τροχαία κίνηση που επικρατούσε την επίδικη στιγμή, καθώς επίσης και το πώς έλαβαν χώρα τα τροχαία ατυχήματα, ήτοι στις συνθήκες κάτω από τις οποίες κτύπησε ο παραπονούμενος με το όχημα του το όχημα του κατηγορούμενου και το ατύχημα που έγινε μετά με την πρόσκρουση και άλλου οχήματος, διότι αυτά θα τα διερευνήσει η τροχαία και ενδεχομένως να απασχολήσουν το αρμόδιο καθ΄ ύλην Δικαστήριο και εν πάση περιπτώση δεν αποτελούν επίδικα ζητήματα. Αναμφίβολα είναι είσσονος σημασίας κατά πόσο τηλεφώνησε ή όχι στην αστυνομία να προσέλθει στην σκηνή, διότι δεν υπάρχει διαφωνία ότι ήρθε η αστυνομία στην σκηνή, ούτε βεβαίως έχει σημασία εάν είπε στην αστυνομία στη σκηνή ότι κτυπήθηκε, διότι το σημαντικό είναι ότι το ανέφερε στην κατάθεση του και έγινε αποδεκτή από το Δικαστήριο η θέση του. Το ότι η κατάθεση του λήφθηκε την επόμενη μέρα, δεν έχει εντοπίσει το Δικαστήριο οτιδήποτε το επιλήψιμο και ούτε έχει διακρίνει το Δικαστήριο οτιδήποτε το ύποπτο ή το υστερόβουλο εκ μέρους του παραπονούμενου, διότι όπως θα αξιολογηθεί πιο κάτω, δόθηκε το ιατρικό έντυπο στον παραπονούμενο για να εξεταστεί αυθημερόν και μετά από οδηγίες του ανακριτή, η κατάθεση του θα λαμβανόταν την επόμενη μέρα, όταν θα υπήρχαν και οι υπηρεσίες διερμηνέα και συνεπώς δεν έχει εντοπίσει το Δικαστήριο οτιδήποτε το επιλήψιμο σε αυτήν την διαδικασία. Το Δικαστήριο αποδέχεται την θέση του παραπονούμενου ότι δεν είχε χρόνο να αντιδράσει στην επίθεση που δέχθηκε από τον κατηγορούμενο και αυτό είναι λογικό και πειστικό και εν πάση περιπτώση, το εάν είχε χρόνο να αντιδράσει ή όχι αυτό δεν προσφέρει οποιοδήποτε έρεισμα για να αιτιολογηθεί ή να δικαιολογηθεί η επίθεση του κατηγορουμένου ή να επιρριφθούν ευθύνες στον παραπονούμενο που δεν απέκρουσε μια κατά τα άλλα αδικαιολόγητη και αναιτιολόγητη επίθεση από τον κατηγορούμενο και αναμφίβολα λόγω και των συνθηκών κάτω από τις οποίες έγινε το όλο περιστατικό αποτελεί λεπτομέρεια το κατά πόσο ο κατηγορούμενος γρονθοκόπησε τον παραπονούμενο με το δεξί ή το αριστερό χέρι, λόγω ακριβώς του χρόνου που παρήλθε, το ότι όλα έγιναν τόσο γρήγορα, αλλά και λόγω του ότι το Δικαστήριο αποδέχεται ως αληθή και αξιόπιστη την μαρτυρία του παραπονούμενου ότι ο κατηγορούμενος τον γρονθοκόπησε και του προκάλεσε πραγματική σωματική βλάβη. Το Δικαστήριο δεν έχει εντοπίσει οποιοδήποτε κίνητρο του παραπονουμένου να επιτύχει την καταδίκη του κατηγορουμένου και να επιδιώξει αποζημιώσεις, διότι από τη μια είναι ούτως ή άλλως δικαίωμα του παραπονουμένου να εγείρει αστική διαδικασία που αυτό το ζήτημα ξεκαθάρισε άλλωστε και από τις δύο πλευρές, ήτοι ότι ο παραπονούμενος δεν έχει εγείρει αγωγή, εξαλείφοντας επομένως κάθε υποψία για αλλότριους σκοπούς. Ένδειξη αξιοπιστίας του παραπονουμένου αποτελεί και το γεγονός ότι παραδέχθηκε ότι προέηκε σε κάποιες χειρονομίες και το Δικαστήριο έχει πειστεί ότι δεν έχει υψώσει το μεσαίο του δάκτυλο και επί αυτού του θέματος θα γίνει άλλωστε περαιτέρω αξιολόγηση πιο κάτω. Συνεπώς, το Δικαστήριο αποδέχεται την μαρτυρία του παραπονούμενου - Μ.Κ. 1 ως αληθή και αξιόπιστη. Ο Μ.Κ. 2 θα κριθεί και κάτω από το πέπλο της ιδιότητας του ως ανακριτής, με βάση και τα πιο πάνω νομολογιακά κριτήρια. Το Δικαστήριο έχει πειστεί, παρακολουθώντας τον μάρτυρα κατά την ζωντανή αμόσφαιρα της δίκης ότι προσήλθε στο Δικαστήριο με γνώμονα και σκοπό να πει την αλήθεια και να εξιστορίσει τα γεγονότα όπως αυτά περιήλθαν στην αντίληψη του κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του. Το Δικαστήριο έχει πειστεί για την αντικειμενικότητα και την αμερλοληψία του καιδεν έχει διακρίνει το Δικαστήριο οποιαδήποτε απόπειρα του μάρτυρα να προσφύγει στο ψεύδος ή στην ασάφεια για να βοηθήσει τον παραπονούμενο ή να βλάψει τον κατηγορούμενο. Το Δικαστήριο δεν έχει διακρίνει οτιδήποτε το μεμπτό στο να κατηγορήσει τον κατηγορούμενο με βάση το μαρτυρικό υλικό που συνέλλεξε, χωρίς καμία αμφιβολία αποτελεί απλό τυπογραφικό λάθος η ημερομηνία που αναγράφεται στην κατάθεση του ως προς την ημερομηνία που κατηγόρησε τον κατηγορούμενο. Αναμφίβολα κρίνεται ως ορθή και ενδεδειγμένη η ενέργεια του να παραπέμψει τον παραπονούμενο σε ιατρική εξέταση για να εξακριβωθεί η κατάσταση της υγείας του και ποια ήταν η φύση και η έκταση των τραυμάτων του με τον ανάλογο αντίκτυπο στην διερεύνηση της υπόθεσης. Το ότι δεν θυμόταν κατά πόσο ο παραπονούμενος παρουσίαζε ερυθρότητα στο πρόσωπο του, αυτό κρίνεται από το Δικαστήριο ως λογικό και πειστικό, όχι μόνο λόγω της παρόδου του χρόνου, αλλά και επί αυτού του θέματος υπάρχει επιβεβαίωση μέσα από το ιατρικό πιστοποιητικό, για το οποίο θα γίνει ειδική αξιολόγηση πιο κάτω. Επίσης κρίνεται ορθή και ενδεδειγμένη η ενέργεια του να καλέσει την επόμενη ημέρα τον παραπονούμενο για να του λάβει κατάθεση για να υπάρχουν οι υπηρεσίες διερμηνέα και επί αυτού του θέματος επιβεβαιώνει και την μαρτυρία του παραπονούμενου επί αυτού του θέματος. Το ότι δεν πήγε στην σκηνή αναμφίβολα δεν διαδραματίζει οποιονδήποτε ρόλο, διότι τα τροχαία ατυχήματα θα τα διερευνούσε η τροχαία που είναι η καθ΄ ύλην αρμόδια και κατά τα λοιπά τα καθήκοντα του τα εκτέλεσε στο ακέραιο στην διερεύνηση της παρούσας υπόθεσης όπου ήταν επιφορτισμένος, η δε παράλειψη του να αναφέρει στην κατάθεση του ότι έλαβε κατάθεσξ και από τον παραπονούμενο δεν κλονίζει την αξιοπιστία του διότι η κατάθεση λήφθηκε και δεν διαπιστώνεται οποιαδήποτε παρατυπία ή επιλήψιμο στην όλη διαδικασία. Συνεπώς, το Δικαστήριο αποδέχεται την μαρτυρία του Μ.Κ. 2 ως αληθή και αξιόπιστη. Ο Μ.Κ. 3 άφησε επίσης πολύ θετική εικόνα στο Δικαστήριο. Κατ΄ αρχήν, το Δικαστήριο έχει πειστεί απόλυτα ότι ο μάρτυρας αυτός είναι εμπειρογνώμονας - ιατρός, μέσα από την εμπειρία του και τα καθήκοντα του και συνεπώς η μαρτυρία του θα αξιολογηθεί και κάτω από το πέπλο του εμπειρογνώμονα, με βάση τα πιο πάνω εκτεθέντα νομολογιακά κριτήρια. Μέσα από την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, το Δικαστήριο έχει πειστεί ότι ο μάρτυρας αυτός προσήλθε στο Δικαστήριο με απώτερο σκοπό να διαφωτίσει το Δικαστήριο, δια μέσου της εμπειρογνωμοσύνης του, της αντικειμενικότητας και της αμεροληψίας του, την φύση και την έκταση των τραυμάτων του παραπονουμένου και γενικά την κλινική του εξέταση, χωρίς να αποκρύψει την αλήθεια, χωρίς να υποπέσει σε ασάφειες, υπερβολές, ψεύδη για να βοηθήσει τον παραπονούμενο ή να βλάψει τον κατηγορούμενο. Το Δικαστήριο αποδέχεται την μαρτυρία του μάρτυρα ότι το τραύμα που παρουσίαζε ο παραπονούμενος θα μπορούσε να προέλθει από γροθιά και επί αυτού του σημείου επιβεβαιώνει την μαρτυρία του παραπονούμενου στην επιστημονική της έκταση πλέον. Είναι απόλυτο φυσικό και λογικό να μην θυμάται το επίδικο περιστατικό λόγω του χρόνου που παρήλθε, πλην όμως το Δικαστήριο έχει πειστεί απόλυτα ότι ο μάρτυρας εξέτασε τον παραπονούμενο και έχει προβεί στις διαπιστώσεις όπως αυτές αναγράφονται στο ιατρικό του πιστοποιητικό, καταγράφοντας σε αυτό με σαφήνεια, πληρότητα, διαφάνεια και προπάντως με αλήθεια την πλήρη κλινική εικόνα του παραπονούμενου και την φύση και την έκταση των τραυμάτων του. Η αναφορά του μάρτυρα ότι το τραύμα που υπέστη ο παραπονούμενος ενδεχομένως να μπορούσε να προέλθει και από άλλη αιτία, αναμφίβολα αυτό καταδεικνύει την αντικειμενικότητα και την αμεροληψία του μάρτυρα, πλην όμως συνάδει η αναφορά του ότι θα μπορούσε να προέλθει από γροθιά με την αναφορά του παραπονουμένου ότι γρονθοκοπήθηκε και αυτό έχει γίνει αποδεκτό από το Δικαστήριο, έχοντας μάλιστα το Δικαστήριο υπ΄ όψη την πολύ λογική και πειστική αναφορά του μάρτυρα ότι με την γροθιά δεν θα ξεχώριζαν τα αποτυπώματα από τα δάκτυλα του ατόμου που γρονθοκόπησε, σε αντίθεση εάν το άτομο χαστούκιζε τον παραπονούμενο, όπου επιπρόσθετα η ερυθρότητα θα ήταν μεγαλύτερη. Η δε αναφορά του μάρτυρα ότι η ερυθρότητα που παρουσίαζε ο παραπονούμενος θα μπορούσε να προκληθεί υπό προϋποθέσεις από κτύπημα στο τιμόνι, και πάλι καταδεικνύει την αμεροληψία και αντικειμενικότητα του μάρτυρα, πλην όμως το Δικαστήριο έχει αποδεχθεί ότι το τραύμα αυτό οφείλεται από γροθιά που δέχθηκε ο παραπονούμενος από τον κατηγορούμενο, ως πιο πάνω αξιολογήθηκε. Εν πάση περιπτώση, ως πιο κάτω θα αξιολογηθεί από την μαρτυρία του κατηγορούμενου, δεν υπάρχει αξιόπιστη μαρτυρία που να καταδεικνύει ότι ο παραπονούμενος κτύπησε στο τιμόνι του τιμονιού του, που ούτως ή άλλως δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή μια τέτοια θέση, έχοντας υπ΄ όψη την αποδοχή της εκδοχής του παραπονούμενου ότι τα τραύματα του παραπονουμένου προκλήθηκαν από το γρονθοκόπημα του κατηγορουμένου. Συνεπώς, το Δικαστήριο αποδέχεται την μαρτυρία του Μ.Κ. 3 ως αληθή και αξιόπιστη. Στον αντίποδα, ο κατηγορούμενος άφησε πολύ φτωχή εικόνα στο Δικαστήριο. Μέσα από την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης, το Δικαστήριο, παρακολουθώντας τον κατηγορούμενο με ιδιαίτερη και επαυξημένη προσοχή και παρατηρητικότητα, λόγω ακριβώς και της ιδιότητας του ως ένας εκ των πρωταγωνιστών του επίδικου συμβάντος, αυτό που αποκόμισε είναι η έκδηλη προσπάθεια του κατηγορουμένου να αποποιηθεί των ευθυνών του, να αποπροσανατολίσει το Δικαστήριο και να οχυρωθεί πίσω από μια κατασκευασμένη εκδοχή, που σε αρκετές περιπτώσεις υπήρξε αντιφατική, μη σταθερή και υστερόβουλη. Συγκεκριμένα, ο κατηγορούμενος στην κατάθεση του προβάλλει στην κατάθεση του μια διαζευκτική εκδοχή για τον λόγο που ο παραπονούμενος οδηγούσε επικίνδυνα, ήτοι προβάλλει ως εξήγηση είτε ο παραπονούμενος να ήταν μεθυσμένος ή να ήταν κατά λάθος που έμπαινε στην λωρίδα του κατηγορουμένου, ενώ στην δια ζώσης του μαρτυρία και σε μια προσπάθεια του να επιρρίψει ευθύνη στον παραπονούμενο και να σχηματιστεί αρνητική εικόνα για αυτόν, ανέφερε ότι ο παραπονούμενος μύριζε αλκοόκ και είχε κόκκινα μάτια και αυτό κρίνεται από το Δικαστήριο ότι είναι μια απέλπιδα προσπάθεια να σχηματίσει αρνητική και προκλητική εικόνα του παραπονουμένου για να αποπροσανατολίσει το Δικαστήριο και να αποποιηθεί ο κατηγορούμενος των ευθυνών του. Η υποβληθείσα του θέση και η αναφορά του κατηγορουμένου ότι ο παραπονούμενος ύψωσε το μεσαίο του δάκτυλο, πρώτη φορά προβάλλεται στην ακροαματική διαδικασία και κρίνεται από το Δικαστήριο ότι εμπίπτει στην ίδια προσπάθεια του κατηγορουμένου, ως αναφέρθηκε στην προηγούμενη παράγραφο. Μη σταθερός και συνάμα συγχυστικός ήταν ο κατηγορούμενος αναφορικά με το ζήτημα της αφαίρεσης των κλειδιών του αυτοκινήτου του παραπονούμενου και την επιστροφή του, διότι μεταξύ της κατάθεσης του, των θέσεων που υπέβαλε και της προφορικής του μαρτυρίας, υπήρξε μια ασυνέπεια και ανακολουθία, διότι για το ίδιο ζήτημα της αφαίρεσης των κλειδιών, της επιστροφής των κλειδιών, αλλά και της αναφοράς του κατηγορουμένου να επιστραφούν στον παραπονούμενο τα κλειδιά του, ο κατηγορούμενος ενέπλεκε για το ίδιο θέμα τόσο ένα άγνωστο πρόσωπο, όσο και τον γιο του και αυτή η ανακολουθία κρίνεται από το Δικαστήριο ότι εμπίπτει στην προσπάθεια του κατηγορουμένου να παρουσιάσει τον εαυτό του ως άτομο που παρόλο που έχει προκληθεί από τον παραπονούμενο εν τούτοις δεν είχε αρνητικά συναισθήματα για αυτόν. Η εξήγηση που έδωσε προφορικά ότι ο Μ.Κ. 2 του είπε ότι δεν χρειάζεται να γραφτούν λεπτομέρειες για αυτό το ζήτημα, κρίνεται χωρίς κανένα ενδοιασμό από το Δικαστήριο ότι εμπίπτει στην προσπάθεια του να καλύψει τις πιο πάνω αντιφατικές αναφορές του κατηγορουμένου, αλλά και να δημιουργήσει αρνητικές εντυπώσεις εις βάρος του ανακριτή, προσπάθεια η οποία έπεσε στο κενό. Υστερόβουλη κρίνεται και η αναφορά του κατηγορούμενου ότι ο παραπονούμενος έβριζε τον ίδιο και την σύζυγο του, διότι στην κατάθεση του αναφέρει μόνο ότι ο παραπονούμενος φώναζε. Η αναφορά του κατηγορουμένου ότι δεν πρόσεξε εάν στο δεύτερο ατύχημα ο παραπονούμενος εάν κτύπησε, κρίνεται από το Δικαστήριο ως μια προσπάθεια του κατηγορουμένου να αποπροσανατολίσει το Δικαστήριο και να διαστρεβλώσει την δυσμενή εικόνα εις βάρος του λόγω ακριβώς ότι κτύπησε τον παραπονούμενο και προσπάθησε εν μέσω υποβολών τόσο στον παραπονούμενο, όσο και στον Μ.Κ. 3 να αποποιηθεί των ευθυνών του και να δημιουργήσει εντυπώσεις ότι το κτύπημα προήλθε από άλλη αιτία και όχι από την γροθιά που έδωσε στον παραπονούμενο. Συνεπώς, το Δικαστήριο απορρίπτει το άλλοθι και γενικά την εκδοχή που προέβαλε ο κατηγορούμενος ως πλήρως αναξιόπιστο. Ως προς την Μ.Υ. 1, το Δικαστήριο χωρίς κανένα δισταγμό, κρίνει ότι προσήλθε στο Δικαστήριο με απώτερο σκοπό να βοηθήσει τον κατηγορούμενο που είναι ο σύζυγος της και προσπάθησε με κάθε τρόπο να επιβεβαιώσει την εκδοχή του, η οποία κρίθηκε ως αναξιόπιστη και αναμφίβολα συμπαρασύρεται και η δική της εκδοχή και γενικά η μαρτυρία. Μάλιστα, η μάρτυρας αυτή, στην προσπάθεια της να βοηθήσει τον κατηγορούμενο και να σχηματίσει αρνητική εικόνα για τον παραπονούμενο και θετική για τον κατηγορούμενο, εμπλούτισε τις ισχυριζόμενες εξυβρίσεις εκ μέρους του παραπονούμενου εναντίον της ιδίας και του κατηγορουμένου, που ούτε καν ο κατηγορούμενος ανέφερε στην μαρτυρία του. Η μνήμη της ήταν επιλεκτική, διότι από την μια τοποθετεί τον εαυτό της στην σκηνή και μάλιστα να προσπαθεί να μην επέλθει συμπλοκή μεταξύ του κατηγορουμένου και του παραπονουμένου και από την άλλη να αναφέρει ότι δεν πρόσεξε κάτι για το ζήτημα της αφαίρεσης των κλειδιών και την επιστροφή τους, προφανώς για να αποφύγει τα πυρά της αντεξέτασης επί αυτού του θέματος, έχοντας υπ΄ όψη τις αντιφάσεις που περιέπεσε ο κατηγορούμενος για αυτό το ζήτημα και της ευκαιρίας που είχαν λογικά να συζητήσουν ο κατηγορούμενος και η μάρτυρας, όντας σύζυγοι και να αποφύγει η μάρτυρας να τοποθετηθεί επί αυτού του θέματος, οχυρωμένη πίσω από μια υστερόβουλη αναφορά ότι δεν θυμόταν και ότι ήταν επικεντρωμένη αλλού. Συνεπώς, το Δικαστήριο απορρίπτει την μαρτυρία της Μ.Υ. 1 ως αναξιόπιστη. ΕΥΡΗΜΑΤΑ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Με βάση λοιπόν την πιο πάνω αξιολόγηση, το Δικαστήριο προβαίνει στα εξής ευρήματα και συμπεράσματα: Στις 6 Δεκεμβρίου 2015 στη Λεμεσό, ο παραπονούμενος και ο κατηγορούμενος οδηγούσαν τα οχήματα τους, έχοντας εντός αυτών μέλη των οικογενειών τους, ο δε παραπονούμενος είχε και ένα παιδί γειτονικού του προσώπου. Σε κάποιο σημείο στον αυτοκινητόδρομο, πάνω σε αερογέφυρα, υπήρξε μια παρεξήγηση μεταξύ παραπονουμένου και κατηγορουμένου, όντας αμφότεροι εν κινήση. Σε κατοπινό στάδιο τα δύο οχήματα ακινητοποιήθηκαν, ο κατηγορούμενος εξήλθε του οχήματος του, προσέγγισε το όχημα του παραπονουμένου, προσπάθησε να ανοίξει μια φορά την πόρτα του οχήματος αλλά ανεπιτυχώς, την δεύτερη φορά όμως τα κατάφερε και επιτέθηκε στον παραπονούμενο και τον γρονθοκόπησε τον παραπονούμενο, με αποτέλεσμα να προκληθεί ερυθρότητα δεξιού ζυγωματικού, χωρίς να προκληθεί κάταγμα και αυτό συνιστά πραγματική σωματική βλάβη και το τραύμα αυτό επιβεβαιώθηκε μέσα από την ιατρική εξέταση από τον Μ.Κ. 3 και την σύνταξη του τεκμηρίου 3. Συνεπώς, τα πιο πάνω ευρήματα και συμπεράσματα καλύπτουν τα συστατικά στοιχεία του υπό εξέταση αδικήματος. ΚΑΤΑΛΗΞΗ Για τους λόγους που το Δικαστήριο προσπάθησε να εξηγήσει, η κατηγορούσα αρχή πέτυχε και απέδειξε πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος και ο κατηγορούμενος κρίνεται ένοχος στην κατηγορία που αντιμετωπίζει. (Υπ.) ............ Αλ. Φυλακτού, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Subject: Criminal/Final Αναφορά: Επίθεση προκαλούσα πραγματική σωματική βλάβη cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο