Κ. ν. Α., Αρ. Αγωγής: 687/19, 24/5/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2019:A303 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕMΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Χατζηγεωργίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 687/19 Μεταξύ: ΧΧΧ ΧΧΧ Κ. Ενάγοντα και ΧΧΧ Α. Εναγομένου ------------------------ Αίτηση ημερ. 3.4.2019 για έκδοση προσωρινού διατάγματος Ημερομηνία: 24 Μαΐου
- Εμφανίσεις: Για τον Ενάγοντα/Αιτητή: κα Χατζηνεοφύτου για κο Π. Κλεοβούλου (για ν' ακούσει Απόφαση ο κος Π. Γεωργίου). Για τον Εναγόμενο/Καθ΄ ου η αίτηση: κος Κ. Μαρκίδης. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Με γενικά οπισθογραφημένο Κλητήριο, που καταχώρισε ο ενάγων στις 3.4.2019, διεκδικεί από τον εναγόμενο αποζημιώσεις για ισχυριζόμενη δυσφήμιση, προσβολή της προσωπικότητας του και παρέμβαση στην προσωπική του ζωή, η οποία προκλήθηκε από ανάρτηση του εναγόμενου σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης (facebook), την 19.3.19 και 31.3.
- Την 8.4.2019, το Δικαστήριο εξέδωσε μονομερώς προσωρινό διάταγμα, με το οποίο απαγορεύεται στον εναγόμενο να δυσφημεί και/ή να αναφέρεται στο πρόσωπο του ενάγοντα με προσβλητικά σχόλια και/ή να δημοσιεύει ζητήματα που αφορούν την ιδιωτική και/ή οικογενειακή ζωή του και/ή να αποκαλύπτει προσωπικά δεδομένα του ενάγοντα. Η αίτηση υποστηρίχθηκε από πολυσέλιδη ένορκη δήλωση του ιδίου του ενάγοντα στην οποία επεσύναψε τα επίδικα δημοσιεύματα, με το κάτωθι περιεχόμενο: «Α. «Ο ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΟΣ Για ένα διάστημα όταν έφυγε από την XXX πήγε με τους XXX XXX και πήρε στις εκλογές εκατόν ψήφους . Είχε παράπονο με τον συνάδελφο του, δικηγόρο XXX, διότι τον αποκαλούσε για πλάκα στο δικαστήριο « εκατόνταρχο ». Όταν όμως πήγε με το XXX έγινε χιλίαρχος!! Στην συνέχεια έφυγε πικκαρισμένος και από το XXX, χτύπησε την πόρτα της XXX, ελπίζοντας να περνούσε το κόμμα στα χέρια του ...και τώρα εργάζεται με πάθος για εκλέξει ευρωβουλευτή η... XXX, επειδή δεν τον έκαναν αρχηγό στο XXX... Β. Από σιει μούγια μουγιάζεται. Πόσα ψέματα αλήθεια έβαλες μέσα σε ένα μικρό κείμενοί! Αυτός που με υποστήριξε στις δημοτικές και προεδρικές εκλογές είναι ο δικηγόρος XXX ΧΧΧ και δεν του ζήτησα εγώ (όπως και δεν ζήτησα από όποινδήποτε να με ψηφίσει) αλλά μόνος του αυθόρμητα ζήτησε να προτείνει και όχι απλώς να υποστηρίξει, όπως ισχυρίζεσαι, την υποψηφιότητα μου. Στις δημοτικές εκλογές με υποστήριξε από την αρχή, ενώ στις προεδρικές εκλογές εφάνη προς το τέλος, κατόπιν πιέσεων φίλων του, (όπως μου είπε ο ίδιος) διότι μέχρι τις τελευταίες σχεδόν βδομάδες υποστήριζε τον Μασσώνο συνεργάτη των τραπεζιτών ...N. Π.. Και να φανταστείς τόσο ειλικρινά με υποστήριξε ο δικηγόρος XXX ΧΧΧ, που ενώ σε πολλά χωριά πήρα έστω και μία ψήφο, στο χωριό του δεν με ψήφισε ούτε η μάνα του διότι όπως μου εξήγησε όταν τον ρώτησα ενώ σπάζαμε πλάκα «Η μάνα μου δεν ψήφισε τον Χ. μου!! Θα την έπεισαν οι αδελφές μου να ψηφίσει Ν. » Ενώ όπως μου είπε ο ίδιος ο δικηγόρος XXXΧ ΧΧΧΧ, όταν αποφάσισε τελευταίες εβδομάδες, αντί τον Ν., να υποστηρίξει κατόπιν πιέσεων φίλων του που δεν ήθελαν τον Μασσώνο... Ν., εμέναν, « Χ. θα σε υποστηρίξω αλλά δεν θέλω να πιέσεις πολλές ψήφους για να μην κάνεις ζημιά στον Ν.» (και αυτός είναι ο αληθινός λόγος που στο χωριό του ΧΧΧΧ πήρα μηδέν ψήφους και δεν με ψήφισε ούτε η μητέρα του). Έχεις το θράσος ω λιβελλογράφε, τώρα που ανήκουμε σε ΕΧΘΡΙΚΑ στρατόπεδα να με υβρίζεις! Γνωρίζεις πολύ καλά ότι κάτι πού είναι λίβελλος δεν σημαίνει ότι είναι ψέμα Αυτοί οι «τίμιοι» άνθρωποι (κυρίως δικηγόροι) που έκαναν τον νόμο, τον έκαναν με τέτοιο τρόπο ούτως ώστε να μην μπορεί κάποιος να αποκαλέσει κάποιον φονιά που εξανάγκασε την φιλενάδα του να κάνει έκτρωση και να σκοτώσει το παιδί τους, φονιά Ισχυρίζεσαι εκ των υστέρων, τώρα που ανήκουμε σε εχθρικά στρατόπεδα, ότι με υποστήριξες δήθεν μόνο και μόνο επειδή είμαι γιος του Χ. Α.. Καλά τότε γιατί όταν είχες την ευκαιρία να ψηφίσεις τον ίδιον τον Χ. Α., ψήφιζες XXX; Αποκαλείς τον εαυτό σου ευεργέτη μου. Καλά βρε δεν ντρέπεσαι καθόλου; Δεν είσαι εσύ που μου ζήτησες να σου δώσω κάποια δωμάτια του σπιτιού μου (ενώ εσύ μένεις σε διπλάσιο σε μέγεθος σπίτι). Επειδή δεν ήταν εφικτό αλλά ούτε και λογικό να σου παραχωρήσω χώρο μέσα στο σπίτι μου για τον όμιλο « XXX », ξόδεψα δέκα χιλιάδες ευρώ και επιδιόρθωσα ένα χαλαμάντουρο το οποίο σου παραχώρησα ΔΩΡΕΑΝ για ένα χρόνο, με την συμφωνία να πληρώνετε μόνο το νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα που θα καταναλώνετε και όπως θα θυμάσαι ευεργέτη μου, όταν φύγατε, άφησες απλήρωτο και το νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα που καταναλώσατε. Όπως θα θυμάσαι επίσης ευεργέτη μου, μέσα σε λίγους μήνες κέρδισες από μένα κάπου εφτά χιλιάδες και πεντακόσια ευρώ. Τις πέντε χιλιάδες ευεργέτη μου, τις ζήτησες για τις νομικές υπηρεσίες, χρέωσες επίσης και δύο χιλιάδες πεντακόσια ευρώ για να με εξασφαλίσεις νομικά απέναντι σε κάποιο φίλο του πατέρα μου ο οποίος χρειαζόταν επειγόντως κάπου ογδόντα χιλιάδες ευρώ για να γλυτώσει την περιουσία του που κινδύνευε. Και όταν ο άνθρωπος αυτός σου έδωσε τις δύο χιλιάδες πεντακόσια ευρώ που απαίτησες, μου είπε « έκοψε μου την κκελέ μου ». Για αυτό τον λόγο όταν με ξαναχρειάστηκε να του δανείσω και πάλιν ένα σεβαστό ποσό και έπρεπε να εξασφαλιστώ νομικοί, μου είπε « σε παρακαλώ Χ. όχι στον Π. ». Συμφωνείς Χριστιανέ ευεργέτη μου;». Γ. ΧΧΧ Είναι λέει Χριστιανός ! Ολίγον τι πόρνος και ολίγον τι μοιχός. Παγαπόντης αρκετά. Εγκατέλειψε την γυναίκα του η οποία τον σπούδασε ενώ η κόρη του δεν θέλει να τον δει. Και αφού άφησε έγκυο την μία από τις δύο φιλενάδες που είχε ταυτόχρονα, την έστειλε στον γυναικολόγο για να της κάνει μίαν χριστιανική έκτρωση. Και « μούγκριζε η καυμένη η Δ. » που θα σκότωνε το παιδί της όπως μου είπε ο «Χριστιανός » χαμογελώντας!! Και εμένα που ο Χριστιανός, αποκαλεί Άθεο δεν πέρασε ποτέ από το μυαλό μου να δολοφονήσω το παιδί μου, δωρεάν μάλιστα από συν« αδελφική » αλληλεγγύη. Από ανέκδοτη εισέτι ποιητική συλλογή μου με τίτλο « Εγώ ο Αντίχριστος » και για υπότιτλο με πολύ πολύ μικρά γράμματα για να μην πληγωθεί κανένας « Χριστιανός », « Και εσείς οι Χριστιανοί με τον ένα χιτώνα.. ». Δ. 22.3.2019 Η ΣΙΩΠΗΛΗ ΚΡΑΥΓΗ ( Του εμβρύου, την ώρα που δολοφονείται από « Χριστιανούς » - Εκτρώματα ) Γιατί πατέρα μου; Γιατί μάνα μου; Γιατί γιατρέ μου; Πόσα πήρες γιατρέ μου για με δολοφονήσεις;» Ε. 23.3.2019 Σας έτυχε ποτέ να μπλέξετε με κάποιον ψυχοπαθή που να φαντάζεται, ότι, ότι γράφεις στο λεγόμενό φέισμπουκ, ποιήματα, τραγούδια ή απλά κείμενα, τα γράφεις για εκείνον... Και όμως Μιχάλη δεν είναι για γέλιο αλλά για λύπηση διότι ώρες ώρες έχει εξαιρετική διαύγεια πνεύματος ΣΤ. 24.3.2019 Στα χρόνια της μακαριακής Τρομοκρατίας και του μεγάλου Διωγμού των XXX ήταν με την XXX. Τον έκαναν έφεδρο αξιωματικό. Ζ. 31.3.2019 (6:48 π.μ.) ΠΡΟΔΟΣΙΑ Αυτός ο οποίος δρώντας σαν κλασσικός κομματάρχης που βάζει το κομματικό συμφέρον πάνω από το Εθνικό και υπέσκαψε την προσπάθεια για μιαν ευρεία ΧΧΧ ΧΧΧ (που για μένα είναι σκοπός ζωής) θα τιμωρηθεί παραδειγματικά... Η. 31.3.2019 (6:52 π.μ.) Πιστεύει, ότι είναι Χριστιανός, επειδή σκοτώνει διά εκτρώσεων μόνο τα εξώγαμα παιδία του!!!» Στην ένορκο δήλωση του ο ενάγοντας αναφέρεται στο ιστορικό της σχέσης και φιλίας που διατηρούσε με τον εναγόμενο μέχρι τη ρήξη αυτής για τους λόγους τους οποίους με λεπτομέρεια καταγράφει και αφορούν κυρίως την πολιτική τους δράση. Ως προς τις αναρτήσεις οι οποίες έγιναν στο facebook κατά τον επίδικο χρόνο και αφορούν την πολιτική του δράση, ο ενάγοντας δίδει εξηγήσεις για τα όσα του αποδίδει ο εναγόμενος. Υποστηρίζει όμως ότι ο τρόπος με τον οποίο αναφέρεται σ' αυτόν ο εναγόμενος είναι προσβλητικός και εξευτελιστικός προς την προσωπικότητα, επάγγελμα, θρησκεία και οικογενειακή ζωή του. Ως προς τη δημοσιοποίηση γεγονότων της προσωπικής του ζωής, αναφέρει ότι αυτά έχουν περιέλθει στην αντίληψη της οικογένειας του προκαλώντας στα μέλη της αποτροπιαστικά συναισθήματα. Υποστηρίζει επίσης ότι ο εναγόμενος έχει πρόθεση να συνεχίσει την ανάρτηση δυσφημιστικών σχολίων, αναφέροντας ότι την 25.3.19 πληροφορήθηκε από φιλικό του πρόσωπο ότι ο εναγόμενος επικοινώνησε μαζί του και του ζήτησε να μεταφέρει στον ενάγοντα την απειλή ότι επειδή διέλυσε την προοπτική της δημιουργίας ΧΧΧ ΧΧΧ οφείλει να απολογηθεί στον εναγόμενο γραπτώς εντός 48 ωρών και αν δεν το πράξει θα τον τιμωρήσει παραδειγματικώς. O εναγόμενος καταχώρισε ένσταση, με την οποία προβάλλει ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν. 14/60 αλλά και της νομολογίας για την έκδοση απαγορευτικού διατάγματος σε τέτοιας φύσεως υποθέσεις, το Δικαστήριο στερείται αρμοδιότητας να επιληφθεί της Αγωγής, ο αιτητής δεν προσήλθε στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια εφόσον γεγονότα εις τα οποία αναφέρεται ο αιτητής είναι αναληθή και σκοπίμως αποκρύβονται, ο αιτητής παραδέχεται ότι τα επίδικα δημοσιεύματα είναι αληθή και ο αιτητής με την έκδοση των αιτούμενων διαταγμάτων έχει σκοπό να φιμώσει τον εναγόμενο ο οποίος είναι πολιτικός αντίπαλος του, στερώντας του το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης. Ο εναγόμενος με την πολυσέλιδη ένορκο δήλωση του, αναφέρεται στην πολιτική και κοινωνική του δράση καταθέτοντας ως τεκμήρια βιογραφικό του σημείωμα και περιοδικά τα οποία εκδίδει τα οποία αφορούν την εθνική του δράση, ως αυτός την περιγράφει. Αναφέρεται επίσης στις διαφορές που έχει με τον ενάγοντα ως πρώην δικηγόρου του και τις καταγγελίες στις οποίες έχει προβεί εναντίον του αλλά και στους λόγους για τους οποίους κατά τον ίδιο η φιλική και επαγγελματική αλλά και κοινή πολιτική τους πορεία έχει λήξει. Παραδέχεται ότι προέβηκε στις επίδικες αναρτήσεις, υποστηρίζει όμως ότι μόνο ο ενάγοντας θα μπορούσε να αντιληφθεί ότι αφορούσαν τον ίδιο και ως εκ τούτου δεν έπραξε οτιδήποτε μεμπτό. Εις ότι αφορά την ισχυριζόμενη απειλή προς τον ενάγοντα μέσω κοινού φιλικού τους προσώπου, ο εναγόμενος δεν αρνείται το γεγονός αυτό, διευκρινίζει όμως ότι αυτό που σκόπευε να κάνει σε περίπτωση όπου ο ενάγοντας δεν του ζητούσε συγγνώμη, τότε θα ζητούσε να καταθέσει ως μάρτυρας εναντίον του στην υπόθεση την οποία αντιμετωπίζει ο ενάγοντας για τους τραμπουκισμούς στο ΤΕΠΑΚ τον Μάιο
- Υποστηρίζει ότι το διάταγμα δεν θα πρέπει α οριστικοποιηθεί καθότι αυτό θα χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά από τον ενάγοντα για εκδικητικούς λόγους προκειμένου να τον κρατήσει στην Κύπρο μακριά από το παιδί του το οποίο πήρε στο εξωτερικό για λόγους ασφαλείας και το διάταγμα σκοπό έχει να τον πλήξει πολιτικά, εφόσον είναι πολιτικοί αντίπαλοι. Θα πρέπει εδώ να λεχθεί ότι αμφότερες ένορκες δηλώσεις περιλαμβάνουν αχρείαστες αναφορές για τις πολιτικές και εθνικές πεποιθήσεις των διαδίκων, οι οποίες δεν εξυπηρετούν τον περιορισμένο σκοπό της παρούσας διαδικασίας, η οποία εξετάζεται υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν.14(Ι)/60 και της νομολογίας. Ως εκ τούτου, η πλήρης καταγραφή των όσων περιέχονται στις ένορκες δηλώσεις δεν κρίνεται αναγκαία. Έχω μελετήσει και λάβει υπόψη μου όλα όσα έχουν τεθεί ενώπιον μου από αμφότερες πλευρές τόσο με τις ένορκες δηλώσεις τους όσο και με τις γραπτές αγορεύσεις τις οποίες κατέθεσαν κατά την Ακρόαση της Αίτησης. Οι αρχές με βάση τις οποίες ασκείται η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για έκδοση προσωρινών διαταγμάτων, δυνάμει του άρθρου 32 του Ν. 14/60 είναι ευρέως γνωστές και δεν κρίνω σκόπιμο να τις επαναλάβω (βλ. μεταξύ άλλων, Odysseos v. Pieris Estates and others
(1982)1 C.L.R. 557, Πουργουρίδη κ.α. ν. Μέζου κ.α.
(1994)1 Α.Α.Δ. 201 καιΚύριλλου ν. Λάμπρου
(2004)1 Α.Α.Δ. 1528). Πέραν των ως άνω προϋποθέσεων, στην προκειμένη περίπτωση όπου η βάση Αγωγής αφορά μεταξύ άλλων το αστικό αδίκημα της δυσφήμισης, τo Δικαστήριο θα προβεί στην έκδοση ή οριστικοποίηση ενός παρεμπίπτοντος απαγορευτικού διατάγματος μόνο όταν ικανοποιηθεί ότι:
(1)Η δήλωση είναι αναμφίβολα δυσφημιστική,
(2)Δεν υπάρχουν λόγοι που θα οδηγήσουν σε συμπέρασμα ότι η δήλωση μπορεί να είναι αληθής,
(3)Δεν υπάρχει άλλη υπεράσπιση που μπορεί να πετύχει,
(4)Υπάρχει μαρτυρία πρόθεσης επανάληψης ή δημοσίευσης της δυσφήμησης. (βλ. ενδεικτικά C.T. Tobacco Ltd v. Της Εταιρείας Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ κ.α.
(2003)1 Α.Α.Δ. 853 και ΠΕΤΡΟΣ ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ ν. ΠΑΝΟΥ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ, ECLI:CY:AD:2014:A1, Πολιτική ΄Εφεση Αρ. 110/2010, 3/1/2014). Όπως υποδεικνύεται επίσης στις ανωτέρω αυθεντίες, η υπεράσπιση του έντιμου σχολίου ή του προνομίου υπό επιφύλαξη δεν μπορεί να επιτύχει, όταν κριθεί ότι το δημοσίευμα είναι κακόπιστο. Αρχικά θα εξετάσω τον 2ο λόγο ένστασης με τον οποίο προβάλλεται ότι το Δικαστήριο δεν έχει δικαιοδοσία να επιληφθεί της Αγωγής λόγω του ότι σύμφωνα με τους όρους χρήσης του facebook μέσω του οποίου αναρτήθηκαν τα επίδικα δημοσιεύματα, αρμόδια Δικαστήρια είναι αυτά της Ιρλανδίας. Στην αγόρευση του εναγόμενου καταγράφεται ο όρος εις τον οποίο αναφέρεται ο εναγόμενος υποστηρίζοντας τη θέση του αυτή. Έχω εξετάσει τον συγκεκριμένο όρο ο οποίος όμως δεν υποστηρίζει τη θέση αυτή του εναγόμενου. Ο όρος περί αρμοδιότητας των Ιρλανδικών Δικαστηρίων σε κάποιες περιπτώσεις, αφορά και διέπει τις σχέσεις μεταξύ των χρηστών του facebook και του facebook και δεν επεκτείνεται στη ρύθμιση επίλυσης διαφορών που πιθανό να προκύψουν μεταξύ των χρηστών της εν λόγω διαδικτυακής πλατφόρμας. Όπως άλλωστε αναφέρεται στον όρο υπό τον τίτλο Διαφωνίες, ως αυτός καταγράφεται στην αγόρευση του εναγόμενου, «Προσπαθούμε να παρέχουμε σαφείς κανόνες, προκειμένου να περιορίζουμε ή ακόμα καλύτερα να αποφεύγουμε τις μεταξύ μας διαφωνίες.» Η εν λόγω αναφορά την οποία έχω υπογραμμίσει δεν αφήνει περιθώρια ερμηνείας του όρου αυτού με τον τρόπο που εισηγείται ο εναγόμενος. Συνεπώς ο 2ος λόγος ένστασης απορρίπτεται. Αν και δεν προβάλλεται με τους λόγους ένστασης ότι δεν πληρείται η προϋπόθεση του κατεπείγοντος για τη μονομερή έκδοση του Διατάγματος, ως υποστηρίζεται με την αγόρευση του εναγόμενου, θα περιοριστώ να αναφέρω ως προς την εισήγηση αυτή, ότι η προϋπόθεση της κατεπείγουσας φύσεως για τη μονομερή έκδοση του Διατάγματος ήδη εξετάστηκε από το Δικαστήριο κατά την έκδοση του. Ο αιτητής ικανοποίησε το Δικαστήριο για την προϋπόθεση αυτή, εφόσον ενήργησε άμεσα μετά την ανάρτηση των δημοσιευμάτων ήτοι την 19.3.19 και 31.3.
- Πέραν τούτου, οι φόβοι του ενάγοντα ότι ο εναγόμενος θα προχωρήσει σε πράξεις για να τον τιμωρήσει παραδειγματικά σύμφωνα με τα όσα του μετέφερε κοινός φίλος των διαδίκων με εντολή του εναγόμενου, ως αναφέρει στην παρ. 59 της ενόρκου δηλώσεως του ο ενάγοντας, δεν αμφισβητούνται από τον εναγόμενο σύμφωνα με τα όσα προβάλλει στην παρ. 41 της ενόρκου δηλώσεως του. Η δικαιολογία την οποία προβάλλει ο εναγόμενος ότι πρόθεση του ήταν να τιμωρήσει με άλλο τρόπο τον ενάγοντα και όχι μέσω αναρτήσεων, χαρακτηρίζεται τουλάχιστον ως άτοπη. Η ουσία της θέσης του εναγόμενου δεν μπορεί να είναι άλλη από την αδιαμφισβήτητη πρόθεση του να τιμωρήσει παραδειγματικά τον ενάγοντα για τους λόγους τους οποίους υποστηρίζει. Ο εναγόμενος εξέφρασε την πρόθεση του αυτή σε χρόνο όπου ήδη γίνονταν αναρτήσεις που σχετίζονταν με το πρόσωπο του ενάγοντα και ο ενάγοντας ενήργησε άμεσα μετά τις επίδικες αναρτήσεις. Έχοντας λοιπόν υπόψη ότι ο ενάγοντας γνώριζε ότι ο εναγόμενος είχε πρόθεση να τον τιμωρήσει παραδειγματικά και αυτό δεν αμφισβητείται, μη γνωρίζοντας τον τρόπο με τον οποίο ο εναγόμενος θα τον εκδικείτο, καταδευκνείεται η επείγουσα φύση της αίτησης και η μονομερής έκδοση του διατάγματος. Θα εξετάσω τώρα, κατά πόσο ο ενάγοντας δεν αποκάλυψε ουσιαστικά γεγονότα τα οποία εάν αποκαλύπτονταν με την υποβολή της αίτησης το Δικαστήριο δεν θα εξέδιδε το επίδικο διάταγμα. Ο εναγόμενος εισηγείται ότι ο ενάγοντας δεν αποκάλυψε το ουσιώδες γεγονός ότι ο ίδιος του υπονόμευσε την προσπάθεια του εναγόμενου αλλά και του XXX Χριστοδούλου για την κάθοδο τους στις Ευρωεκλογές μαζί με τον ενάγοντα και άλλα άτομα με το κίνημα XXX XXX για να προωθήσει το δικό του Κίνημα XXX. Αυτή ήταν η κυριότερη ίσως και μοναδική αιτία της ρήξης των διαδίκων εφόσον ο εναγόμενος δήλωσε ξεκάθαρα ότι δεν ήταν μέλος του XXX γεγονός το οποίο δεν άρεσε στον ενάγοντα Η πολιτική δράση των διαδίκων και οι λόγοι για τους οποίους επήλθε η ρήξη μεταξύ τους, ουδεμία ουσιαστική σημασία και σχετικότητα έχουν με την διαδικασία αυτή ούτε και τα όσα αναφέρονται πιο πάνω κρίνονται ουσιαστικά γεγονότα τα οποία θα μπορούσαν να επιδράσουν στην κρίση του Δικαστηρίου για τη μονομερή έκδοση ή μη του αιτούμενου διατάγματος. Συνεπώς ο 3ος λόγος ένστασης απορρίπτεται. Ακολούθως, θα εξετάσω κατά πόσο πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 του Ν. 14(Ι)/
- Έχω εξετάσει τα επίδικα δημοσιεύματα διαβάζοντας και εξετάζοντας τα συνολικά, έχοντας παράλληλα υπόψη τα όσα έθεσαν ενώπιον μου οι διάδικοι αναφορικά με τα γεγονότα τα οποία προηγήθηκαν. Αντικειμενικά κρινόμενα και χωρίς να καταλήγω σε τελικά ευρήματα αναφορικά με το κατά πόσο όντως συνιστούν δυσφήμιση οι επίδικες αναρτήσεις, εκ πρώτης όψεως ο τρόπος με τον οποίο ο εναγόμενος αναφέρεται στο πρόσωπο του ενάγοντα, δύναται να χαρακτηριστεί μειωτικός και προσβλητικός. Ναι μεν ο ενάγοντας παραδέχεται την πολιτική του δραστηριότητα για την οποία δίδει τις δικές του εξηγήσεις, αυτό όμως από μόνο του δεν μπορεί, τουλάχιστον για το στάδιο αυτό και προτού το Δικαστήριο καταλήξει σε τελικά ευρήματα επί της ουσίας της υπόθεσης, να επιτρέψει ένα ενδεχομένως κακόπιστο σχολιασμό για το πρόσωπο του ενάγοντα. Στο στάδιο αυτό δεν εξετάζω μικροσκοπικά το κάθε δημοσίευμα ξεχωριστά αλλά τη συνολική εντύπωση που αυτά δίδουν έχοντας παράλληλα υπόψη ότι τα δημοσιεύματα φαίνεται να έχουν μια συνέχεια μεταξύ τους αλλά και το γεγονός ότι ο εναγόμενος ουσιαστικά δεν αρνείται ότι αφορούν το πρόσωπο του ενάγοντα, προβάλλει όμως τους λόγους για τους οποίους προέβηκε στις αναρτήσεις αυτές αλλά και το ότι μόνο ο ενάγοντας αντιλαμβανόταν ότι αφορούσαν τον ίδιο. Οι αναφορές του εναγόμενου στις λέξεις «μοίχος», «πόρνος», «παγαπόντης», «ψυχοπαθής» τουλάχιστον για το στάδιο αυτό και στο βαθμό που απαιτείται κρίνονται δυσφημιστικές. Η αναφορά επίσης του εναγόμενου σε προσωπικές πτυχές της ζωής του ενάγοντα, όπως στις αναρτήσεις υπό στοιχείο Β, Γ, Δ και Η της έκθεσης απαίτησης, για τόσο προσωπικές πτυχές της ζωής του ενάγοντα, οι οποίες όχι μόνο εκθέτουν τον ενάγοντα αλλά και τα πρόσωπα τα οποία σκιαγραφούνται από τις αναρτήσεις αυτές αλλά και τις πιθανές συνέπειες στην οικογένεια του ενάγοντα, τουλάχιστον για το στάδιο αυτό κρίνονται ότι προσβάλουν και εκθέτουν την προσωπική ζωή του ενάγοντα. Έχω επίσης εξετάσει τη θέση του εναγόμενου ότι για παράδειγμα μέρος των αναρτήσεων του αποτελούν μέρος ποιημάτων του και ότι ο τίτλος του ποιήματος «XXX» δεν αφορά τον ενάγοντα. Δεν αμφισβητείται όμως από τον εναγόμενο ότι τα γεγονότα τα οποία περιλαμβάνονται στα ποιήματα του τα οποία ανάρτησε, αφορούν το πρόσωπο του ενάγοντα. Προσθέτω εδώ ότι έλαβα υπόψη και τα όσα αναφέρει ο εναγόμενος με την ένορκο του δήλωση αναφορικά με αναρτήσεις και συνομιλίες του ενάγοντα. Το ζήτημα όμως αυτό δεν μπορεί να απασχολήσει στο στάδιο αυτό όπου εξετάζονται συγκεκριμένα δημοσιεύματα τα οποία αναρτήθηκαν από τον εναγόμενο. Με τα όσα ανέφερα πιο πάνω, καταλήγω ότι ο ενάγοντας έχει καταδείξει την ύπαρξη σοβαρού ζητήματος προς εκδίκαση και την ορατή πιθανότητα επιτυχίας στην Αγωγή, εις το βαθμό που απαιτείται για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας. Εις ότι αφορά την τρίτη προϋπόθεση, να είναι δύσκολο ή αδύνατο να απονεμηθεί πλήρως δικαιοσύνη σε μεταγενέστερο στάδιο, εκτός από την ενδεχόμενη επάρκεια χρηματικής αποζημίωσης, λαμβάνονται υπόψη και άλλοι παράγοντες συναρτώμενοι και με τη φύση του αγώγιμου δικαιώματος του ενάγοντα (βλ. Κυρισσάββα κ.α. ν. Κύζη
(2001)1 Α.Α.Δ. 1245, Papapetrou Bros Ltd v. Παπαπέτρου
(2003)1 Α.Α.Δ. 741 κ.α.). Υπογραμμίζω εδώ την αδιαμφισβήτητη πρόθεση του εναγόμενου για παραδειγματική τιμωρία του ενάγοντα για τους λόγους τους οποίους υποστηρίζει. Ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο προβάλλει ότι θα τον τιμωρήσει, παρατηρώ ότι στην παρ. 42 της ενόρκου δηλώσεως του αναφέρει τα εξής: «Φτάσαμε στο σημείο να αποφεύγω να δημοσιεύω ποιήματα αλλά και γενικά να προσπαθώ να αποφεύγω λέξεις όπως εκατόνταρχος, χιλίαρχος, πόρνος, μοίχος, απατεώνας, φονιάς, προδότης, ψυχοπαθής μήπως και ο ΧΧΧ ΧΧΧ από την XXX της Πάφου, υποψιασθεί ότι αυτόν εννοώ και προχωρήσει σε καταχώρηση Αίτησης Παρακοής εναντίον μου.». Από το πιο πάνω απόσπασμα φαίνεται η πρόθεση του εναγόμενου να χρησιμοποιεί τις φράσεις αυτές, έστω και μέσω των ποιημάτων του ως ισχυρίζεται και ο μόνος λόγος για τον οποίο δεν το πράττει είναι η ύπαρξη του επίδικου Διατάγματος και ο φόβος μια ενδεχόμενης καταχώρησης αίτησης παρακοής εναντίον του. Στην υπόθεση Κυρισάββα κ.ά. ν. Κύζη
(2001)1 Α.Α.Δ. 1245, αναφέρθηκαν τα εξής:- (σελ. 1253) «..., η έννοια του δύσκολου ή αδύνατου της πλήρους απονομής της δικαιοσύνης σε μεταγενέστερο στάδιο περιλαμβάνει και άλλα, μεταβλητά κριτήρια, εκτός από την ανεπανόρθωτη ζημιά. Ο χρηματικός παράγοντας της αποζημίωσης δεν είναι ο μόνος που λαμβάνεται υπόψη ...» Η βλάβη επομένως η οποία θα υποστεί ο ενάγοντας στη φήμη του αλλά και στην προσωπική και οικογενειακή του ζωή λόγω μιας ενδεχόμενης έκθεσης προσωπικών του δεδομένων αλλά και τον κίνδυνο υπό το φως της πρόθεσης του εναγόμενου να τιμωρήσει παραδειγματικά τον ενάγοντα, είναι τέτοια όπου η απόδοση μιας ενδεχόμενης χρηματικής αποζημίωσης δεν θα αποκαταστήσει πλήρως τη βλάβη την οποία θα υποστεί ο ενάγοντας. Εις ότι αφορά το ισοζύγιο της ευχέρειας, για τους λόγους τους οποίους ανέφερα πιο πάνω, θεωρώ ότι, η δεδηλωμένη πρόθεση του εναγόμενου να τιμωρήσει τον ενάγοντα, ως αυτή εκφράστηκε την 25.3.19, ενώ προηγήθηκε η ανάρτηση του επίδικου δημοσιεύματος την 19.3.19 και ακολούθησε άλλη ανάρτηση την 31.3.19, αλλά και τις συνέπειες που αυτά φέρουν κυρίως εις την υπόληψη και προσωπική και οικογενειακή ζωή του ενάγοντα, αποτελούν επαρκή στοιχεία για να κλείνουν τη πλάστιγγα υπέρ του ενάγοντα. Από την άλλη, ο εναγόμενος δεν έχει καταδείξει πως θα επηρεαστεί από την οριστικοποίηση του διατάγματος. Το ότι το παιδί του βρίσκεται στο εξωτερικό όπως λέει, η ύπαρξη του διατάγματος ή μια ενδεχόμενη αίτηση παρακοής, ως ισχυρίζεται, δεν έχει καταδειχθεί πως μπορούν να τον κρατήσουν μακριά από το παιδί του, ούτε και κάτι τέτοιο συνιστά βάσιμο λόγο για την ακύρωση του διατάγματος. Ο εναγόμενος διατείνεται ότι η διατήρηση του διατάγματος, του αποστερεί το αναφαίρετο δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της έκφρασης. Είναι κοινώς αποδεκτό ότι η έκταση του δικαιώματος της ελευθερίας έκφρασης περιορίζει το δικαίωμα στη φήμη. Η απόλαυση της ελευθερίας όμως και δικαιώματα ενός πολίτη, δεν θα πρέπει να ασκούνται αυθαίρετα και θα πρέπει να ελέγχονται εκεί όπου η άσκηση τους προσβάλλει ή επηρεάζει ελευθερίες και ανθρώπινα δικαιώματα συμπολιτών τους. Στην προκειμένη περίπτωση, είναι δεδομένο ότι οι διάδικοι διαφωνούν ως προς τις πεποιθήσεις τους για εθνικά και πολιτικά ζητήματα. Όπως όμως και αν ο εναγόμενος κρίνει την πολιτική και επαγγελματική συμπεριφορά του ενάγοντα ή τις πράξεις στις οποίες προέβηκε ο ενάγοντας, και ειδικότερα για τόσο προσωπικά και ευαίσθητα θέματα, κατά τρόπο που τα δημοσιεύματα εκθέτουν όχι μόνο τον ενάγοντα αλλά και μέλη της οικογένειας του, καθιστούν αναγκαία την προστασία της φήμης αλλά και της προσωπικής, ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής του ενάγοντα. (βλ. Πέτρος Κωμοδρόμος ανωτέρω) Πέραν των πιο πάνω, ακόμα και με την ύπαρξη του διατάγματος, η ελευθερία του λόγου και έκφρασης του εναγόμενου κατά την άσκηση μιας ευγενούς και αρμόζουσας πολιτικής κριτικής, δεν περιορίζεται, εφόσον με το διάταγμα απαγορεύεται σε αυτόν να δυσφημίζει τον ενάγοντα αλλά και να εκθέτει γεγονότα της προσωπικής του ζωής. Τίποτα δεν εμποδίζει τον εναγόμενο να απαντά και να αναφέρεται στο πρόσωπο του ενάγοντα εντός των επιτρεπτών ορίων αλλά και με σεβασμό προς την προσωπικότητα και προσωπική ζωή του. Οι διάδικοι όπως οι ίδιοι αναφέρουν φαίνεται να ασχολούνται με την πολιτική ζωή του τόπου. Σύμφωνα με τα όσα έχουν λεχθεί στην υπόθεση Mιχαηλίδης Ντίνος ν. Χρήστου Πουργουρίδη
(2001)1 ΑΑΔ 1263: «Στα πλαίσια της διερεύνησης του ισοζυγίου της ευχέρειας, ήτοι του κατά πόσο η διατήρηση του διατάγματος σε ισχύ θα προκαλούσε μεγαλύτερη ζημιά παρά η ακύρωσή του, ζητήματος που ήταν απόλυτα σχετικό, το πρωτόδικο Δικαστήριο, προς αιτιολόγηση της κατάληξής του για οριστικοποίηση του διατάγματος, εξέφρασε την ακόλουθη, ορθή, προσέγγιση: «Η ελευθερία του λόγου είναι μια κορυφαία έκφραση της δημοκρατικής κοινωνίας στην οποία ζούμε. Η ανάμειξη των ανθρώπων στην πολιτική, που επίσης αποτελεί δημοκρατική έκφραση, προκαλεί από μόνη της κριτικά σχόλια. Η αναφορά στις πράξεις και ενέργειες των πολιτικών προσώπων είναι αναγκαία δημοκρατική εκδήλωση. Πλην όμως η καταφυγή σε δυσφημιστικά δημοσιεύματα ή σε ανακριβή πληροφόρηση, όταν μάλιστα θίγουν άλλα πρόσωπα έστω και πολιτικούς, όχι για τις εκδηλωθείσες πολιτικές τους θέσεις αλλά για την προσωπική τους υπόληψη, δεν μπορεί παρά η πλάστιγγα να κλίνει υπέρ της προστασίας του ατόμου και των προσωπικών του δικαιωμάτων. Αντικείμενο της δικαστικής προστασίας είναι η προσωπικότητα και η αξία του ανθρώπου, τονίστηκε στην υπόθεση «Αλήθεια» και άλλοι ν. Χ. Λεωνίδα
(1997)1(Α) Α.Α.Δ. 550.» Συνεπώς η πλάστιγγα του ισοζυγίου της ευχέρειας κλίνει υπέρ του ενάγοντα. Ερχόμενη στην εξέταση των προυπόθεσεων που θέτει η νομολογία σε τέτοιες περιπτώσεις, όπως έχω πει η δήλωση θα πρέπει να είναι αναμφίβολα δυσφημιστική. Από τα όσα έχω αναφέρει πιο πάνω και αφορούν το χαρακτηρισμό που μπορεί να αποδοθεί στις δημοσιεύσεις του εναγόμενου, καταλήγω, μόνο για σκοπούς της παρούσας διαδικασίας, ότι αυτά αναφέρονται στον ενάγοντα με προσβλητικό και εξευτελιστικό τρόπο, καθιστώντας τα έτσι δυσφημιστικά, χωρίς βεβαίως να αποκλείεται η διαφορετική κρίση προς τούτο κατά την εξέλιξη της ουσίας της υπόθεσης. Εις ότι αφορά το αληθές των δηλώσεων, όπου σύμφωνα με τη νομολογία συνιστά αποτρεπτικό παράγοντα για τη διατήρηση του διατάγματος, αναφέρω κατ' αρχάς ότι περισσότερα από τα γεγονότα τα οποία επικαλείται ο εναγόμενος στα δημοσιεύματα του, βρίσκουν τον ενάγοντα σύμφωνο ως προς την αλήθεια τους και δίδει τις δικές του εξηγήσεις. Σημειώνω εδώ, ότι ναι μεν η αναφορά στον ενάγοντα για παράδειγμα ως εκατόνταρχο ή χιλιόνταρχο να βασίζονται σε κάποια ιστορία, όμως στα κείμενα χρησιμοποιούνται βαριές φράσεις, όπως πόρνος, μοίχος, παγαπόντης κλπ, κατά τρόπο όπου ακόμα και οι αναφορές σε αληθή γεγονότα να έχουν την τάση να προσβάλλουν και πλήττουν την προσωπικότητα του ενάγοντα. Αποτέλεσμα τούτου, είναι η αποδυνάμωση της προβολής της υπεράσπισης της αλήθειας, εφόσον αυτή φαίνεται να βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εκ πρώτης όψεως διαπιστωθείσα κακοπιστία από μέρος του εναγομένου. Ενόψει της ως άνω διαπίστωσης μου, δεν φαίνεται, για το στάδιο αυτό, να έχει δυνατότητα επιτυχίας η υπεράσπιση, είτε του εντίμου σχολίου είτε του προνομίου υπό επιφύλαξη, κατά την προβολή των οποίων θα πρέπει να διαφανεί ότι οι επίδικες δηλώσεις έγιναν με καλή πίστη. Τέλος θα πρέπει να αναφερθεί ότι εις ότι αφορά την προϋπόθεση η οποία έχει τεθεί από τη νομολογία, για την πρόθεση επανάληψης, όπως έχω ήδη προαναφέρει, η εκδειλωθείσα και αδιαμφισβήτητη πρόθεση του εναγόμενου να εκδικηθεί παραδειγματικά τον ενάγοντα (βλ. παρ. 41 της Ε/Δ εναγόμενου με την οποία παραδέχεται την παρ. 59 της Ε/Δ του ενάγοντα), καθιστά μια τέτοια πιθανότητα ορατή. Η πρόθεση του εναγόμενου για επανάληψη φαίνεται επίσης να προκύπτει από τα όσα αναφέρει στην παρ. 42 της ένορκης δήλωσης του με την οποία αποδέχεται ουσιαστικά ότι μετά την έκδοση του διατάγματος αποφεύγει τη χρήση φράσεων, οι οποίες περιλαμβάνονται στα επίδικα δημοσιεύματα, φοβούμενος μια ενδεχόμενη διαδικασία παρακοής. Τα πιο πάνω καταδεικνύουν κατά την άποψη μου ότι μόνο με την οριστικοποίηση του διατάγματος μπορεί να αποφευχθεί τέτοια πιθανότητα. Σημειώνω τέλος, ότι τα όσα πιο πάνω κατέγραψα δεν εκφράζουν την τελική κρίση του Δικαστηρίου επί των επιδίκων ζητημάτων. Τα όσα κατέγραψα πιο πάνω αφορούν μια αντικειμενική θεώρηση της υπόθεσης για σκοπούς και μόνο της παρούσας διαδικασίας, σύμφωνα με τα προαπαιτούμενα της νομολογίας. (βλ. Μιχαηλίδης Ντίνος ανωτέρω) Για όλους τους λόγους που εξήγησα, το προσωρινό διάταγμα ημερ. 8.4.19 οριστικοποιείται, μέχρι την ολοκλήρωση της Αγωγής, με έξοδα υπέρ του ενάγοντα αιτητή και εναντίον του καθ'ου η αίτηση - εναγόμενου, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ........................................ Χρ. Χατζηγεωργίου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο