ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΗΣ κ.α. ν. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ, Αρ. Αγωγής: 4447/11, 31/5/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2019:A323 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Πασχαλίδης, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 4447/11 Μεταξύ:
- xxxx. ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΗΣ
- xxxx ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΗ Ενάγοντες και xxxxx ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ Εναγόμενος --------------------------- Ημερομηνία: 31 Μαίου 2019 Εμφανίσεις: Για Ενάγοντες: κ. Α. Γλυκής Για Εναγόμενο: κα. Μ. Κυριάκου ΑΠΟΦΑΣΗ Στην παρούσα υπόθεση οι ενάγοντες, οι οποίοι να σημειωθεί είναι ανδρόγυνο, ζήτησαν στις 09/04/11 από τον εναγόμενο, ο οποίος ήταν χειριστής και οδηγός εκσκαφέα για 35 χρόνια, όπως έναντι αμοιβής εκτελέσει διάφορες χωματουργικές εργασίες σε ακίνητο τους στο χωριό Παραμύθα στην Λεμεσό, εντός του οποίου υπήρχε μία κατοικία και πλησίον αυτής, ένας τοίχος αντιστήριξης (εφ' εξής ο τοίχος) (Τεκ.1). Συγκεκριμένα οι ενάγοντες ζήτησαν από τον εναγόμενο και αυτός αποδέχθηκε, όπως ισοπεδώσει με τον εκσκαφέα του το χωράφι που ήταν δίπλα από το ακίνητο τους και όπως χρησιμοποιήσει το χώμα που θα συνέλεγε για να επιχωματώσει τον κενό χώρο που υπήρχε πίσω από τον τοίχο αντιστήριξης. Κατά την διάρκεια των εργασιών όμως και ενόσω ο εναγόμενος διενεργούσε την επιχωμάτωση του πίσω μέρους του τοίχου με τον εκσκαφέα του, ο τοίχος κατέρρευσε και έπεσε προς την κατεύθυνση της οικίας των εναγόντων. Η δικογραφημένη εκδοχή των εναγόντων, η ουσία της οποίας προωθήθηκε ενόρκως από τον ενάγοντα 1 ως ΜΕ1, ήταν ότι ο τοίχος γκρεμίστηκε λόγω της αμέλειας που επέδειξε ο εναγόμενος κατά τις εργασίες επιχωμάτωσης. Ήταν ειδικότερα η θέση του ΜΕ1 ότι λόγω της επικινδυνότητας που είχε η συγκεκριμένη εργασία, λόγω και του επίδικου τοίχου, ο ίδιος είχε από την αρχή συμβουλέψει τον εναγόμενο να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός κατά τις εργασίες του. Ο τελευταίος όμως, σύμφωνα με το μάρτυρα, τον διαβεβαίωσε ότι είναι έμπειρος επαγγελματίας και ότι γνωρίζει πολύ καλά τη δουλεία του και ότι δεν υπήρχε κανένας λόγος ανησυχίας. Όπως όμως διαφάνηκε στην πορεία, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, ο εναγόμενος δεν ήταν προσεκτικός, με αποτέλεσμα σε κάποιο στάδιο κατά την εκτέλεση των εργασιών να γείρει ο εκσκαφέας στον κενό χώρο και ο κάδος του («κούπα»), να κτυπήσει τον τοίχο και να τον γκρεμίσει. Ισχυρίστηκε ο μάρτυρας ότι όταν έγειρε ο εκσκαφέας και έπεσε ο τοίχος, αυτός έτρεξε προς βοήθεια του εναγόμενου, ο οποίος είχε πέσει με τον εκσκαφέα στο κενό, «.και τον βγάλαμε έξω, μάλιστα θυμούμαι είχα μια πότσα νερό και έλουσαν του την που πάνω, του είπα να τον μεταφέρω στο νοσοκομείο, δεν ήθελε, τον ερώτησα αν νοιώθει κανένα πόνο, αν κινούνται χέρια, ποδιά αν κτύπησε στο κεφάλι, τον ξαναρώτησα αν είναι καλά και αν ήθελε να πάει στο νοσοκομείο και πάλι δεν ήθελε και που είπε φίλε μου συγνώμη έκαμα λάθος και μάλιστα ο ίδιος μου ανέφερε ότι είναι ασφαλισμένος, «μεν έχεις έννοια και είμαι ασφαλισμένος στην ALLIANZ». Ήταν η θέση του μάρτυρα ότι προτού καταστραφεί, ο επίδικος τοίχος ήταν μήκους 50μ. περίπου και φτιαγμένος από τσιμεντομπλόκ, ήταν επενδυμένος με πέτρα, είχε κουφώματα για παράθυρα και επί αυτού είχε προσαρτηθεί ηλεκτρική και στερεοφωνική εγκατάσταση, περιλαμβανομένων και φωτιστικών, η οποία επίσης καταστράφηκε κατά την κατάρρευση του τοίχου. Επειδή, ως ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, μέρος του τοίχου έπεσε πάνω στην κατοικία των εναγόντων, πέραν των ζημιών που προκλήθηκαν στον τοίχο και στα προσαρτήματα και εγκαταστάσεις αυτού, ζημιές προκλήθηκαν και στην κατοικία τους. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με εκτίμηση που εξασφάλισαν οι ενάγοντες από τον ιδιώτη επιμετρητή ποσοτήτων και εκτιμητή, xxx Κυριάκου (ΜΕ2) στις 02/05/2011, οι ζημιές τους εκτιμούνται ν' ανέρχονται στο συνολικό ποσό των €48.496,00 (Τεκ.2), ποσό το οποίο είναι αξιώνεται με την παρούσα αγωγή και το οποίο αναλύεται ως εξής: «α) Φόρτωση και απομάκρυνση κατεδαφισθέντων υλικών του τοίχου που κατέρρευσε - € 3.000.00 β) Αντικατάσταση καταστραφείσας μπετονιέρας - €350.00 γ) Αντικατάσταση ντεπόζιτου νερού 2 τόνων - € 380.00 δ) Αντικατάσταση μικρού τρακτέρ σκαλίσματος - €1.200.00 ε) Εκσκαφή νέου πέδιλου τοίχου - €576.00 ζ) Πέδιλο από οπλισμένο σκυρόδεμα - €4.320.00 η) Ξυλότυπος πέδιλου - € 1.440.00 θ) Κολώνες, περιλαμβανόμενου οπλισμού σκυροδέματος, οπλισμού και ξυλότυπου, ύψους 4.00 μ. - €2.800.00 ι) Τοίχος από τσιμέντομπλόκς, πάχους 200 χιλ. - €7.200.00 κ) Δημιουργία κουφώματος εντός τοίχου - €1.500.00 λ) Επένδυση μαγούλων με πέτρα - €1.200.00 μ) Επένδυση τοίχου με πέτρα στην εσωτερική πλευρά - €13.600.00 ν) Επένδυση των κολώνων - €850.00 ξ)Ηλεκτρική και στερεοφωνική εγκατάσταση, περιλαμβανομένων φωτιστικών - €5.000.00 ο)Πέτρινο καπάκι άνωθεν τοίχου - €1.800.00 π)Πέτρινο καπάκι άνωθεν κολώνων - €750.00 ρ)Αντικατάσταση κατεστραμμένων πετρών οικοδομής στην οπίσθια όψη - €500.00 σ)Αφαίρεση 2 Θυρών και 1 παράθυρο αλουμινίου επιδιόρθωση και αλλαγή σπασμένων γυαλιών και επανατοποθέτηση - €650.00 τ) Αφαίρεση σταθερού μέρους μεταλλικής θύρας υπόστεγου, ίσιωμα, επιδιόρθωση και επανατοποθέτηση - €180.00 υ) Επιδιόρθωση γραδέλλας BRC 2000X3000 χιλ. - €150.00 φ) Αντικατάσταση πατούδας παραθύρου - €50.00 χ) Έξοδα εκτίμησης - €1.000.00 Σύνολο - €48.496.00» Ισχυρίστηκε τέλος ο μάρτυρας ότι μετά το επίδικο περιστατικό, ο τοίχος ανοικοδομήθηκε και όλες σχεδόν οι πιο πάνω ζημιές αποκαταστάθηκαν με δικά του έξοδα. Το μόνο που δεν έγινε ακόμη, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, είναι να τοποθετηθεί η επένδυση πέτρας (στοιχεία λ, μ και ν ανωτέρω), την οποία επένδυση αν και την έχει αγοράσει από την εταιρεία ΔΑΛΙΚΟ, δεν την έχει ακόμα τοποθετήσει λόγω έλλειψης χρημάτων. Ζητήθηκε από τον μάρτυρα κατά την αντεξέταση του να παρουσιάσει οποιεσδήποτε τυχόν αποδείξεις είχε αναφορικά με τα εν λόγω έξοδα και ζημιές, ισχυρίστηκε όμως ότι τις εν λόγω αποδείξεις τις είχε στο παλιό του γραφείο πριν εφτά χρόνια και τις απώλεσε κατά τις διάφορες μετακομίσεις που έκαμε. Όλες όμως οι επιδιορθώσεις, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, μπορούν εύκολα να διαπιστωθούν με μια επίσκεψη στο χώρο όπου φαίνεται και ο νέος τοίχος που κτίστηκε αλλά και οι προσαρτήσεις που έχουν εκ νέου εγκατασταθεί. Εκ μέρους των εναγόντων κλήθηκε να καταθέσει ο επιμετρητής ποσοτήτων xxxx Κυριάκου (ΜΕ2), ο οποίος ανέφερε ότι επισκέφθηκε το χώρο 20 περίπου μέρες μετά το επίδικο περιστατικό και ότι αφού επιθεώρησε το χώρο, είδε και κατέγραψε τις ζημιές που προκλήθηκαν και αφού έλαβε, όπου ήταν δυνατό, και επί τόπου μετρήσεις, ετοίμασε την εκτίμηση Τεκ.2 την οποία υιοθέτησε. Σύμφωνα με τον μάρτυρα, από τον όγκο που είδε ότι είχαν τα συντρίμμια του τοίχου, τον οποίο όγκο μέτρησε επί τόπου, ήταν ολοφάνερο ότι επρόκειτο για τοίχο 40μ. μήκος και 4μ. ύψος, ο οποίος ήταν επενδυμένος με πέτρα, επένδυση την οποία ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι επίσης είδε στα συντρίμμια και τη μέτρησε επί τόπου. Πρόσθετα τούτων, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, μέσα στα συντρίμμια είδε το ντεπόζιτο, τη μπετονιέρα και το μικρό τρακτέρ σκαλίσματος που είχαν καταστραφεί καθώς επίσης και διάφορα μέρη της ηλεκτρικής και στερεοφωνικής εγκατάστασης που υπήρχε προηγουμένως, όπως ήταν διάφορα φωτιστικά, ηχεία και καλώδια. Διαφώνησε ο μάρτυρας με την θέση ότι οι οποίες ζημιές προκλήθηκαν στους ενάγοντες δεν μπορούσαν να ξεπερνούν τις €10.000 ως εκτίμησε ο εκτιμητής που διόρισε η ασφάλεια του εναγόμενου και ισχυρίστηκε ότι με βάση την πολύχρονη πείρα του ως προς τις σχετικές τιμές της αγοράς κατά το 2011, οι διαπιστώσεις του και οι τιμές που χρησιμοποίησε για σκοπούς της εκτίμησης του ήταν ακριβείς. Διευκρίνισε όμως ότι οι τιμές που χρησιμοποίησε σε σχέση με την αξία του ντεπόζιτου, της μπετονιέρας και του μικρού τρακτέρ σκαλίσματος, αφορούσαν στην αγοραία αξία των εν λόγω αντικειμένων ως καινούργια το 2011 και όχι στην κατάσταση που αυτά ήταν πριν την πτώση του τοίχου. Ισχυρίστηκε επίσης ο μάρτυρας ότι επειδή ο ίδιος δεν είχε οποιαδήποτε προσωπική άποψη αναφορικά με την αξία της ηλεκτρικής και στερεοφωνικής εγκατάστασης, αποτάθηκε για συμβουλή σε συνεργάτη του ηλεκτρολόγο/μηχανικό, ο οποίος τον εφοδίασε με την εκτιμηθείσα τιμή των €5.000 την οποία περιέλαβε στην εκτίμηση του. Τον ισχυρισμό των εναγόντων ως προς την κατάσταση του τοίχου πριν το περιστατικό αλλά και ως προς το ότι αυτός έχει έκτοτε ανοικοδομηθεί, κλήθηκε να τον επιβεβαιώσει η ενάγουσα 2, xxxx Χριστοφίδου (ΜΕ3), συνιδιοκτήτρια και σύζυγος του ΜΕ
- Προς επίρρωση των εν λόγω ισχυρισμών, η μάρτυς κατέθεσε ως Τεκ.5 φωτογραφίες που έλαβε κατά την ανοικοδόμηση του τοίχου, προτού όμως εγκατασταθούν εκ νέου φωτισμός και μεγάφωνα. Η μάρτυς κατέθεσε επίσης ως μέρος του Τεκ.5 και φωτογραφία από τα συντρίμμια του τοίχου, μετά που αυτά μαζεύτηκαν και τοποθετήθηκαν σε παρακείμενο χώρο για να πεταχτούν μαζί με διάφορα άλλα αντικείμενα που καταστράφηκαν κατά την πτώση του τοίχου, όπως ήταν το ντεπόζιτο, η μπετονιέρα και το μικρό τρακτέρ σκαλίσματος,. Στην αντίπερα όχθη, το δικόγραφο της υπεράσπισης που καταχώρησε η πλευρά του εναγόμενου ήταν λιτό (6 παράγραφοι) και περιορίζεται ουσιαστικά στην προβολή μιας γενικής άρνησης σε σχέση με όλους τους ισχυρισμούς των εναγόντων χωρίς να προβάλλεται οποιοσδήποτε περί του αντιθέτου θετικός ισχυρισμός γεγονότων. Την εκδοχή της υπεράσπισης κλήθηκαν να την προωθήσουν κατά την ακρόαση ο πολιτικός μηχανικός και εκτιμητής xxxx Καραλοϊζου (ΜΥ1) και ο ίδιος ο εναγόμενος ο (ΜΥ2). Ο ΜΥ1 ισχυρίστηκε ότι κατόπιν οδηγιών που έλαβε από την ασφαλιστική εταιρεία του εναγόμενου στις 14/04/11, μετέβηκε στη σκηνή στις 15/04/11, ήτοι έξι μέρες μετά που έλαβε χώρα το επίδικο περιστατικό και αφού επιθεώρησε το χώρο και έλαβε διάφορες πληροφορίες, μετρήσεις και φωτογραφίες, ετοίμασε και συνέταξε σχετική έκθεση εκτίμησης την οποία απέστειλε στην ασφαλιστική εταιρεία στις 26/05/11 (Τεκ. 6, 7 και 8). Στην εν λόγω έκθεση ο μάρτυρας αναφέρει ότι κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πρόσκρουση οχήματος στον τοίχο των εναγόντων και ειδικότερα του εκσκαφέα που οδηγούσε ο εναγόμενος κατά τον ουσιώδη χρόνο, «.είχε ΣΥΜΒΑΛΕΙ ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΒΑΘΜΟ στην πρόκληση ζημιών.» και ότι εκτίμησε ενδεικτικά τις εν λόγω ζημιές να ανέρχονται στο ποσό των €10.
- Θέση του μάρτυρα, ο οποίος διαφώνησε με το συνολικό ποσό των ζημιών που ισχυρίστηκαν οι ενάγοντες και ο εκτιμητής τους, ήταν ότι όταν αυτός μετέβηκε στο χώρο σύντομα μετά το ατύχημα, τα όποια συντρίμμια από την πτώση του τοίχου είχαν ήδη μετακινηθεί και όπως του υπεδείχθη από τον ενάγοντα 1, είχαν στοιβαχθεί σε παρακείμενο χωράφι. Από τα όσα μπόρεσε ο ίδιος να διαπιστώσει επί τόπου και από τον όγκο που του υπέδειξε ο ενάγοντας 1 ως τον όγκο των «χαλασμάτων» του τοίχου, ο μάρτυρας, παραπέμποντας στις φωτογραφίες του Τεκ. 7, ήτοι τις φωτογραφίες που ο ίδιος έλαβε κατά την επιθεώρηση του, εξήγησε πως αυτός αντιλήφθηκε να ήταν η κατάσταση πριν και μετά το περιστατικό: «.στη δυτική πλευρά της κατοικίας υπήρχε ένας χώρος από βαρέλια, ο οποίος δημιουργούσε κάτι σαν τοίχο αντιστήριξης και μπροστά από αυτό υπήρχε μια θεμελιοδοκός, πάνω στην οποία πρέπει να εδράζετο ο υπό αναφορά τοίχος, ο οποίος είχε υποστεί τη ζημιά. Κατά τη μέρα της επίσκεψης μου ο χώρος είχε ήδη καθαριστεί και δεν υπήρχε καθόλου ο τοίχος που έπεσε. Απλά υπήρχε η θεμελιοδοκός επί της οποίας εδράζετο. Υπήρχαν εμφανή βέβαια ίχνη από πτώση αντικειμένων. Προφανώς, κομμάτια από τον τοίχο επί της κατοικίας η οποία εβρίσκετο σε απόσταση 3 μέτρα από τον τοίχο..» Επομένως, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, με εξαίρεση τις ζημιές που ήταν εμφανείς πάνω στον τοίχο της κατοικίας, περιλαμβανομένων των ζημιών στην πόρτα και στο παράθυρο της, «.οι ζημιές όσον αφορά τον τοίχο, επειδή εκεί υπήρχε μια υπόθεση στο τι ακριβώς ήταν ο τοίχος λόγω του ότι δεν υπήρχε κάτι για να δω, κατά συνέπεια, η περιγραφή που δόθηκε στην έκθεση μου ήταν συνάρτηση του τι μπορούσα να αντιληφθώ επί τόπου και με κάποιες περιγραφές που είχαν περιγραφή από τον κύριο Χριστοφίδη, όσο αυτό ήταν εφικτό. Τα υλικά κατασκευής του τοίχου επειδή υπήρχαν κάποια κομμάτια, κάποιες τσιμεντόπετρες που υπήρχαν στο τεμάχιο που βρίσκεται πάνω από το σπίτι του, ίσως να φαίνονται και σε κάποιες από τις φωτογραφίες, είχα γνώση στο τι ακριβώς ήταν ο τοίχος κατασκευασμένος εξ ιδίων και όχι από περιγραφή. Κατά συνέπεια, η προσέγγιση είχε γίνει με τα δεδομένα, η προσέγγιση της ένδειξης του κόστους των ζημιών είχε γίνει με βάση τα δεδομένα τα οποία μπορούσα εγώ κατά τη μέρα της επιθεώρησης να επιβεβαιώσω, να περιγράψω και να δώσω μια ένδειξη του τι ακριβώς είχε συμβεί.». Ενόψει των πιο πάνω διαπιστώσεων του, ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι δεν μπορεί να δεχτεί ως βάσιμη τη θέση των εναγόντων και του ΜΕ2 ότι επρόκειτο για τοίχο 40μ. μήκος επί 4μ. ύψος, ήτοι 160μ2 με 10 κολόνες ύψους 4μ., ούτε και ότι ο όγκος «των χαλασμάτων» ανερχόταν σε 60 κυβικά ως επίσης ισχυρίστηκαν οι τελευταίοι. Αυτό διότι, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατοικία των εναγόντων δεν υπερέβαινε τα 3μ., ο επίδικος τοίχος πρέπει να ήταν περίπου στο ίδιο ύψος, ενώ σύμφωνα και με τις μετρήσεις του, ο όγκος των χαλασμάτων που του υποδείχθηκε παρέπεμπε σε τοίχο που δεν μπορεί να υπερέβαινε τα 30μ μήκος. Πρόσθετα τούτου, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας παραπέμποντας στις φωτογραφίες Τεκ.7, εφόσον το πέδιλο και η θεμελιοδοκός του επίδικου τοίχου δεν επηρεάστηκαν κατά το περιστατικό και εξακολουθούσαν να υφίστανται μετά και την πτώση του τοίχου, καμία ανάγκη υπήρχε να κατασκευαστούν εκ νέου ως ισχυρίστηκαν οι ενάγοντες και ο εκτιμητής ΜΕ
- Όσον αφορά τις αξιώσεις των εναγόντων για εγκατάσταση πέτρινου καπακιού στον τοίχο και στις κολώνες, την κατ' ισχυρισμό ηλεκτρική και στερεοφωνική εγκατάσταση και φωτιστικών που υπήρχαν προηγουμένως στον τοίχο, τα κουφώματα του τοίχου και τα κατ' ισχυρισμό κατεστραμμένα αντικείμενα όπως η μπετονιέρα, το ντεπόζιτο του νερού και το μικρό τρακτέρ σκαλίσματος, ο μάρτυρας ανέφερε ότι εφόσον ούτε αυτά εντοπίζονταν στα χαλάσματα δεν τα έλαβε υπόψη του για σκοπούς της εκτίμησης του και δεν μπορεί να δεχτεί, επί ενός καθαρά υποθετικού σεναρίου, ότι συγκαταλέγονταν στις ζημιές που προκλήθηκαν από την πτώση του τοίχου - «.Εγώ αν δεν έχω κάτι συγκεκριμένο που να μπορώ να το δικαιολογήσω, δεν μπορούσα να έρτω να λέω "ναι, είσιε ηλεκτρομηχανολογική εγκατάσταση, είσιε μουσικές, είσιε έτσι, είσιε τράκτορ". Άμαν δεν...ήνταλως...». Εκεί που συμφωνεί με τον εκτιμητή των εναγόντων, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, είναι ως προς το ότι όντως υπήρχε κάποιος τοίχος στο σημείο ο οποίος ήταν χτισμένος με τσιμεντόπετρα και ότι με την πτώση του προκλήθηκαν ζημιές και στην κατοικία των εναγόντων, ήτοι οι ζημιές υπό στοιχεία «ρ» - «φ» ανωτέρω, τις οποίες τόσο ο ίδιος όσο και ο ΜΕ2 διαπίστωσαν. Το κόστος για να κτιστεί εκ νέου ένας τέτοιος τοίχος, σύμφωνα με το μάρτυρα, ανέρχεται γύρω στις €8,500 και αυτό γιατί επρόκειτο για τοίχο 30μ. μήκος και 3μ. ύψος, φτιαγμένο από τσιμεντόπετρα η οποία τίποτα το ιδιαίτερο είχε εκτός από το ότι στην μία της πλευρά είχε ενσωματωμένο, από της κατασκευής της, κάποιο ανάγλυφο. Σίγουρα όμως, ισχυρίστηκε ο μάρτυρας, δεν υπήρχε πρόσθετη επένδυση πέτρας στον τοίχο ή στις κολώνες ως ισχυρίστηκε η πλευρά των εναγόντων και δη επένδυση αξίας €85 το μ2, αξία την οποία δεν μπορεί σαν εκτιμητής, ισχυρίστηκε, να δεχτεί χωρίς οποιεσδήποτε περαιτέρω πληροφορίες. Ήταν ουσιαστικά η θέση του μάρτυρα ότι οι ζημιές που μπορούσαν να διαπιστωθούν ότι προκλήθηκαν στους ενάγοντες ανέρχονταν στο ποσό των €8,500 ευρώ για τον επίδικο τοίχο και περί τα €1000 για την κατοικία τους, ενώ οι υπόλοιπες κατ' ισχυρισμό ζημιές ή το κόστος αυτών, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά χωρίς οποιαδήποτε αποδεικτικά στοιχεία. Ο εναγόμενος κατέθεσε ως ΜΥ2 αναφορικά με το πώς έγινε το επίδικο περιστατικό. Κατά τη μαρτυρία του ισχυρίστηκε ότι όχι μόνο καμία αμέλεια επέδειξε κατά την εκτέλεση των επίδικων εργασιών αλλά και ότι ουδέποτε ο εκσκαφέας του ή οποιοδήποτε μέρος αυτού ακούμπησε το τοίχο των εναγόντων ώστε να τον γκρεμίσει. Ισχυρίστηκε δε ο μάρτυρας ότι αυτό που πραγματικά έγινε ήταν ότι «όταν κόντεψε να γεμώσει ο τοίχος, επειδή έπιαε βάρος, με την πίεση έππεσε με το βάρος του χώματος. εγώ εγέμωνα τον προσεκτικά και εμείνισκα πίσω, εφοήθηκα τον που μιας αρκής. (ο τοίχος έπεσε επειδή) ήταν αστερέωτος και τσιμεντομπλόκ αν ήταν κούγκρινος αποκλείεται να έπεφτε». Ισχυρίστηκε επίσης ο εναγόμενος ότι εξ΄ όσων θυμάται, ο τοίχος ήταν περί τα 25 - 30μ. μήκος και 2μ. ύψος, χωρίς οποιανδήποτε επένδυση, καπάκια ή ηλεκτρικές και στερεοφωνικές εγκαταστάσεις και ότι κατά την πτώση του δεν κτύπησε πάνω στην οικία των εναγόντων. Αρνήθηκε επίσης κατηγορηματικά ο μάρτυρας ότι παραδέχτηκε ευθύνη για το περιστατικό στον ενάγοντα 1 ή σε οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο και επανέλαβε την θέση του ότι καθ' όλο τον ουσιώδη χρόνο ο ίδιος ήταν προσεκτικός και ότι η πτώση του τοίχου οφειλόταν καθαρά στην αδύνατη κατασκευή του. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας αμφότεροι οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των μερών προέβησαν σε εμπεριστατωμένες γραπτές αγορεύσεις με τις οποίες αφ' ενός υποστήριξαν την φιλαλήθεια και το αξιόπιστο των ισχυρισμών των μαρτύρων της πλευράς τους έναντι των μαρτύρων της άλλης πλευράς και αφ' ετέρου επιχειρηματολόγησαν ως προς τις νομικές αρχές που κατ' εκείνους καταδεικνύουν το βάσιμο της υπόθεσης των πελατών τους. Εξέτασα με προσοχή τα όσα τέθηκαν ενώπιον μου, παρακολουθώντας παράλληλα τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν, έχοντας κατά νου τις νομολογιακές αρχές που διέπουν την αξιολόγηση της μαρτυρίας ως επίσης και την δυνατότητα του Δικαστηρίου να αποδεχτεί ή να απορρίψει είτε όλη είτε μέρος της προσκομισθείσας μαρτυρίας (βλ. μεταξύ άλλων Παύλου v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 68, Σάββα v. Αστυνομίας
(1998)2 Α.Α.Δ. 391, Kades v. Nicolaou & Another
(1986)1 C.L.R. 212, Agapiou v. Panayiotou
(1988)1 C.L.R. 257 και Theomaria Estates Ltd v. Samuel Mason κ.α.
(2005)1 Α.Α.Δ. 256). Παρατηρώ τα εξής: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Εκ των δύο εκ διαμέτρου αντίθετων εκδοχών που προωθήθηκαν κατά την ακρόαση σε σχέση με το πώς και γιατί κατέρρευσε ο επίδικος τοίχος, ήτοι των εκδοχών του ΜΕ1 και του εναγόμενου, μόνο η εκδοχή του πρώτου είναι δικογραφημένη εφόσον στο δικόγραφο της υπεράσπισης όχι μόνο δεν προβάλλεται κανένας θετικός ισχυρισμός γεγονότων και δη των όσων ισχυρίστηκε κατά την ακρόαση ο εναγόμενος αναφορικά με το περιστατικό της 09/04/11, αλλά αντιθέτως, το μόνο που δικογραφείται στην υπεράσπιση είναι μία γενική άρνηση των ισχυρισμών του ενάγοντα. Αυτό δεν μπορεί παρά να έχει καταλυτικές συνέπειες, τουλάχιστο σε σχέση με τα όσα η πλευρά της υπεράσπισης επιχείρησε να προωθήσει μέσω της μαρτυρίας του εναγόμενου ως προς το θέμα αυτό. Τα όσα σχετικά ανέφερε ο εναγόμενος κατά τη μαρτυρία του συνεπώς, τα οποία ούτε περιλαμβάνονται αλλά ούτε και υποστηρίζονται από το δικόγραφο που καταχωρήθηκε εκ μέρους του, δεν μπορούν παρά να αγνοηθούν έστω και εάν η μαρτυρία του παρουσιάστηκε χωρίς ένσταση και αποτέλεσε αντικείμενο αντεξέτασης από τον ευπαίδευτο συνήγορο των εναγόντων (βλ. μεταξύ άλλων ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΜΑΥΡΟΥΔΗ ν. GLOBAL CONSOLIDATED RESOURCES LTD, Πολιτική Έφεση Αρ. 188/2010, 4/6/2015 και τη νομολογία στην οποία η εν λόγω αυθεντία παραπέμπει). Το ότι όμως η μαρτυρία του εναγόμενου θα αγνοηθεί, δεν συνεπάγεται και την άνευ εταίρου αποδοχή της επί του προκειμένου μαρτυρίας του ΜΕ1, η εκδοχή του οποίου ήταν ότι ο λόγος που γκρεμίστηκε ο επίδικος τοίχος ήταν διότι παρά την εύλογα προβλεπτή επικινδυνότητα της κατάστασης, επικινδυνότητα την οποία ο εναγόμενος γνώριζε και αντιλαμβάνετο, εντούτοις δεν ήταν προσεκτικός κατά το χειρισμό του εκσκαφέα με αποτέλεσμα να χτυπήσει στον τοίχο και να τον γκρεμίσει. Πέραν του ότι η πιο πάνω εκδοχή του ΜΕ1 προβάλλει λογική και αληθοφανής υπό τις περιστάσεις, η εν λόγω εκδοχή επιβεβαιώνεται και από τον ίδιο τον εμπειρογνώμονα του εναγόμενου, ήτοι το ΜΥ1, ο οποίος στην έκθεση του κατέληξε και αυτός στο συμπέρασμα ότι η πρόσκρουση του εκσκαφέα στον τοίχο κατά την ώρα που ο εναγόμενος τον οδηγούσε, συνέβαλε στην κατάρρευση του. Εν τι απουσία όμως οποιασδήποτε άλλης αιτίας που πιθανόν επίσης να συνέβαλε στην κατάρρευση του τοίχου, η εκδοχή του ΜΕ1 ως προς το πώς και γιατί κατέρρευσε ο επίδικος τοίχος κρίνεται πλήρως αξιόπιστη και επί αυτής προβαίνω σε ανάλογα ευρήματα. Προχωρώ τώρα να εξετάσω αυτό που εκ της δικογραφίας αποτέλεσε και το ουσιαστικό επίδικο θέμα μεταξύ των μερών, ήτοι η φύση, έκταση και ύψος των ζημιών που κατ' ισχυρισμό προκλήθηκαν στους ενάγοντες από το γκρέμισμα του τοίχου. Αντίθετα με το πώς έγινε το περιστατικό της 09/04/11, η μη δικογράφηση οποιουδήποτε σχετικού ισχυρισμού από πλευράς υπεράσπισης ως προς τις αξιούμενες ζημιές, δεν απαλλάσσει την πλευρά των εναγόντων από την απόδειξη τους και δη την αυστηρή απόδειξη τους εφόσον πρόκειται για ειδικές ζημιές - «damages are always in issue». Παρατηρώ επομένως τα εξής: Προκύπτει κατ' αρχήν να συνιστά κοινό έδαφος μεταξύ όλων των σχετικών με το υπό κρίση θέμα μαρτύρων, ήτοι των μαρτύρων των εναγόντων και του ΜΥ1, ότι ο τοίχος που γκρεμίστηκε ήταν κτισμένος με τσιμεντομπλόκς, ότι μετά την πτώση του τοίχου τα συντρίμμια μαζεύτηκαν και μεταφέρθηκαν σε παρακείμενο χώρο και ότι από την πτώση του τοίχου η κατοικία των εναγόντων υπέστη ζημιά ύψους €1030. Για όλα τα πιο πάνω κάμνω ανάλογα ευρήματα. Εκεί που οι δύο πλευρές διαφωνούν είναι ως προς το ποιες ήταν οι ακριβείς διαστάσεις και ο σχεδιασμός του τοίχου και κατ' επέκταση η αξία ανοικοδόμησης του, κατά πόσο ο τοίχος ήταν επενδυμένος με πέτρα και δη πέτρα αξίας €85/μ2, το κατά πόσο υπήρχε ηλεκτρική και στερεοφωνική εγκατάσταση περιλαμβανομένων και φωτιστικών και ποια η αξία τους, κατά πόσο από την πτώση του τοίχου καταστράφηκαν τα συγκεκριμένα αντικείμενα που ισχυρίζονται οι ενάγοντες και ποια η αξία αντικατάστασης τους και τέλος πόσα στοίχισε η μετακίνηση των χαλασμάτων. Ενόψει του ότι οι δύο από τους ουσιώδεις μάρτυρες σε σχέση με τα πιο πάνω θέματα ήταν εμπειρογνώμονες, υπενθυμίζω την πάγια αρχή ότι ως τέτοιοι εμπειρογνώμονες μάρτυρες, υπέχουν υποχρέωση να δώσουν στο δικαστήριο τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για να καθίσταται δυνατός ο έλεγχος της ακρίβειας των συμπερασμάτων τους έτσι ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίζει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή των κριτηρίων στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία (βλ. Σπύρου ν Παπαδόπουλου, διαχειριστή της περιουσίας της αποβιωσάσης Μαρίας Βασιλείου, ECLI:CY:AD:2018:A144, Πολιτική Έφεση Αρ. 29/12, 2/4/2018, Cybarco Ltd ν. Silvias Kovascik
(2001)1 ΑΑΔ 2013, Χαραλάμπους ν. Αβραάμ κ.α.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441, Anastassiades v. Republic
(1977)2 C.L.R. 97, Kouppis v. Republic
(1977)2 C.L.R. 361, Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1, 5 και Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, 308). Την ίδια στιγμή παρέχεται η δυνατότητα στο Δικαστήριο να επιλέξει, κατόπιν αξιολόγησης, ποια εκ των αντικρουόμενων επιστημονικών εκδοχών θα αποδεχτεί (Parris David ν. Δημοκρατίας,
(1999)2 Α.Α.Δ. 186) χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι υποχρεούται να επιλέξει μία εξ' αυτών (Παπαχριστοφόρου Ευριπίδης Φίλιππου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(2000)1 ΑΑΔ 488). Επειδή για όλα τα πιο πάνω θέματα η αμφισβήτηση της υπεράσπισης αφορούσε τόσο στην ύπαρξη ή μη κάποιων ζημιών όσο και στην κατ' ισχυρισμό εκτιμηθείσα αξία τους, κρίνω ορθότερο όπως καθαρά για ευκολία κατανόησης, διαχωρίσω τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς στη βάση του είδους της ζημιάς που αφορούν και της φύσης της αμφισβήτησης. Α) Ζημιές σε σχέση με την κατασκευή και ανοικοδόμηση του τοίχου. Σε αυτήν την ενότητα εμπίπτουν οι κατ' ισχυρισμό ζημιές που αφορούν στα εξής: «ε) Εκσκαφή νέου πέδιλου τοίχου - €576.00 ζ) Πέδιλο από οπλισμένο σκυρόδεμα - €4.320.00 η) Ξυλότυπος πέδιλου - € 1.440.00 θ) Κολώνες, περιλαμβανόμενου οπλισμού σκυροδέματος, οπλισμού και ξυλότυπου, ύψους 4.00 μ. - €2.800.00 ι) Τοίχος από τσιμέντομπλόκς, πάχους 200 χιλ. - €7.200.00 κ) Δημιουργία κουφώματος εντός τοίχου - €1.500.00 ο)Πέτρινο καπάκι άνωθεν τοίχου - €1.800.00 π)Πέτρινο καπάκι άνωθεν κολώνων - €750.00» Σε σχέση με τις πιο πάνω ζημιές, πέραν του αμφισβητούμενου θέματος των διαστάσεων του τοίχου στο οποίο αφορούν οι υπό στοιχεία «θ» και «ι» αξιώσεις ανωτέρω, η αμφισβήτηση της υπεράσπισης, όπως αυτή προωθήθηκε μέσω του ΜΥ1, αφορούσε αφ' ενός στο ότι οι υπό στοιχεία «ο», «π», και «κ» ζημιές ανωτέρω δεν μπορούσαν να διαπιστωθούν με ακρίβεια στα «χαλάσματα» που υποδείχθηκαν στον τελευταίο και αφ' ετέρου στο ότι, οι υπό στοιχεία «ε», «ζ» και «η» αξιώσεις ανωτέρω, δεν είναι αναγκαίες εφ' όσον ούτε το πέδιλο του τοίχου ούτε η θεμελιοδοκός υπέστηκαν ζημιά. Όσον αφορά τις ακριβείς διαστάσεις του τοίχου, σημειώνω ότι από πλευράς εναγόντων προωθήθηκαν δύο θέσεις, η μια ήταν από τον ίδιο τον ενάγοντα 1 (ΜΕ1), ο οποίος ισχυρίστηκε κατά την αντεξέταση του ότι ο τοίχος ήταν «50 μέτρα περίπου» και η άλλη από τον ΜΕ2, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι από τις μετρήσεις που έλαβε ήταν ολοφάνερο ότι ο τοίχος ήταν 40 μέτρα μήκος. Την ίδια στιγμή όμως, κανένας εκ των δύο αυτών μαρτύρων, και ιδιαίτερα ο ΜΕ2, ήταν σε θέση να τεκμηριώσει με οποιοδήποτε τρόπο τους επί του προκειμένου ισχυρισμούς του. Έμφαση δίδω στην περίπτωση του ΜΕ2 εφόσον αν μη τι άλλο αυτός θα αναμένετο, ως εμπειρογνώμονας που είναι, να παρουσιάσει στο Δικαστήριο κάποια έρευνα ή μέτρηση που έκανε ώστε να καταλήξει στο συγκεκριμένο συμπέρασμα του, ιδιαίτερα ενόψει του ότι ο ιδιοκτήτης του τοίχου είχε αντίθετη άποψη, και όχι απλά να περιοριστεί να αναφέρει γενικά και αόριστα ότι από κάποιες μετρήσεις που έκαμε ήταν «Ολοφάνερο ότι εμιλούσαμε για ένα τοίχο 40μ. μήκος επί 4μ. ύψος». Πρόσθετα των πιο πάνω όμως, εφόσον ο τοίχος ήδη ανοικοδομήθηκε, ως ισχυρίστηκε ο ΜΕ1 και μάλιστα με δικά του έξοδα, θα αναμένετο ότι κάποια κατάσταση εργασιών ή απόδειξη πληρωμής για τέτοιες εργασίες θα παρουσιάζετο στο Δικαστήριο ώστε να τεκμηριωθούν με κάποιο τρόπο οι ισχυρισμοί της πλευράς των εναγόντων ως προς τις πραγματικές διαστάσεις του τοίχου. Κανένα όμως τέτοιο στοιχείο παρουσιάστηκε είτε από το ΜΕ1 είτε από το ΜΕ2, οι οποίοι όχι μόνο φαίνεται να μη συμφωνούν ως προς το θέμα αυτό αλλά ουσιαστικά περιορίστηκαν απλά στο να προβάλουν τους επί του προκειμένου ισχυρισμούς τους χωρίς να τους στηρίξουν επί οποιουδήποτε πραγματικού ερείσματος. Σημειώνω εδώ ότι ο ΜΕ2 επεχείρησε να υποστηρίξει τον εν λόγω ισχυρισμό του με παραπομπή και στον όγκο των «χαλασμάτων», όγκο τον οποίο ισχυρίστηκε ότι επίσης μέτρησε ώστε να καταλήξει στα 60 κυβικά που κατέγραψε στην εκτίμηση του. Ούτε όμως και γι' αυτή του τη θέση ο ΜΕ2 παρουσίασε οποιαδήποτε μέτρηση ως ισχυρίστηκε ότι έκαμε ή έστω κάποιο άλλο αποδεικτικό στοιχείο που να καταδεικνύει το βάσιμο και ορθό των υπολογισμών του. Υπενθυμίζω ότι ήταν κοινώς αποδεκτό ότι όταν ο ΜΕ2 επισκέφθηκε τη σκηνή, ήδη τα «χαλάσματα» είχαν φορτωθεί και απομακρυνθεί με ενέργειες του ΜΕ1, ο οποίος μάλιστα ισχυρίστηκε ότι κατέβαλε και το αντίστοιχο ποσό των €3000 που εκτίμησε ο ΜΕ
- Ο ακριβής όγκος των χαλασμάτων συνεπώς καθώς και το κόστος μετακίνησης τους ήταν ήδη γνωστά όταν ο ΜΕ2 διενεργούσε τη σχετική εκτίμηση του και επομένως εύλογα θα αναμένετο ότι η επί του προκειμένου θέση της πλευράς των εναγόντων θα υποστηρίζετο τουλάχιστο από αυτήν την απόδειξη της κατ' ισχυρισμό σχετικής πληρωμής που έκαμε ο ΜΕ
- Καμία όμως τέτοια απόδειξη προσκομίστηκε, με αποτέλεσμα και αυτή η θέση των ΜΕ1 και ΜΕ2 να παραμείνει άνευ πραγματικού ερείσματος. Την ίδια στιγμή όμως, οι φωτογραφίες που παρουσίασαν οι ενάγοντες ως Τεκ.5, φέρουν το νέο τοίχο που έκτισαν σε αντικατάσταση του παλιού να είναι στο ίδιο αν όχι σε πιο χαμηλό ύψος από την κατοικία τους. Λαμβανομένου υπόψη του ότι δεν αμφισβητήθηκε η θέση του ΜΥ1 ότι η κατοικία των εναγόντων είχε ύψος κάτι λιγότερο από 3μ., η θέση του μάρτυρα ότι ο επίδικος τοίχος δεν πρέπει να ήταν πιο ψηλός από την κατοικία, ήτοι ότι δεν ξεπερνούσε τα 3μ., προβάλλει και λογική αλλά και δικαιολογημένη υπό τις περιστάσεις. Υπό το φως των πιο πάνω, σε αντίθεση με την εκδοχή του ΜΕ1 και του ΜΕ2 ως προς τις πραγματικές διαστάσεις του τοίχου, εκδοχή την οποία απορρίπτω, αποδέχομαι τη θέση του ΜΥ1 ότι οι πραγματικές διαστάσεις του τοίχου ήταν 30μ. μήκος και 3μ. ύψος και συνολικού εμβαδού 90 τ.μ. Η πιο πάνω κατάληξη μου αναπόφευκτα συμπαρασύρει και την συνολική κοστολόγηση στην οποία προέβη ο εκτιμητής των εναγόντων, ΜΕ2 σε σχέση με την ανοικοδόμηση του τοίχου (βλ. «θ» και «ι» ανωτέρω - €10.000) εφόσον η εν λόγω κοστολόγηση εδράζεται επί θέσεων που για τους λόγους που έχω εξηγήσει πιο πάνω δεν γίνονται αποδεκτές. Παραμένει συνεπώς ως αξιόπιστη μαρτυρία ως προς το κόστος ανοικοδόμησης του τοίχου, το παραδεχτό από την υπεράσπιση ποσό των €8500 καθώς επίσης και το κόστος για τη δημιουργία κουφωμάτων (βλ. «κ» ανωτέρω - €1500) εφόσον ο ΜΥ1 δεν αρνήθηκε ότι μπορεί να υπήρχαν τέτοια κουφώματα στον τοίχο. Στρεφόμενος τώρα στις αξιούμενες αποζημιώσεις αναφορικά με τις εργασίες για την κατασκευή νέου πεδίλου (βλ. «ε», «ζ» και «η» ανωτέρω - €6336), σημειώνω ότι από τις φωτογραφίες που κατέθεσε και παρέπεμψε ο ΜΥ1, οι οποίες δεν αμφισβητήθηκαν, προβάλλει λογική η θέση του τελευταίου ότι δεν είναι αναγκαία η κατασκευή ενός νέου πεδίλου, εφόσον από τις εν λόγω φωτογραφίες φαίνεται να υπάρχει άθικτο κάποιο πέδιλο τοίχου και θεμελιοδοκός. Η επί του προκειμένου θέση της υπεράσπισης τέθηκε στον εκτιμητή των εναγόντων, ήτοι τον ΜΕ2 κατά την αντεξέταση του, ώστε να μπορέσει να δώσει τη δική του εξήγηση, ως εμπειρογνώμονας, ως προς το γιατί αυτός έκρινε αναγκαίες τις εν λόγω εργασίες. Ο τελευταίος όμως περιορίστηκε ουσιαστικά στο να επαναλάβει απλά ότι κατ' εκείνον το υφιστάμενο πέδιλο επηρεάστηκε από την πτώση και έπρεπε να κατασκευαστεί εκ νέου, χωρίς όμως να δώσει οποιεσδήποτε περαιτέρω εξηγήσεις ή λεπτομέρειες ως προς το πού βασίζει τη θέση του αυτή και αυτό παρά το ότι είναι ως σχετικός εμπειρογνώμονας που κλήθηκε να καταθέσει. Σημειώνω εδώ επίσης ότι ούτε σε σχέση με το θέμα αυτό παρουσιάστηκε οποιαδήποτε σχετική απόδειξη πληρωμής από πλευράς εναγόντων, οι οποίοι ισχυρίστηκαν ότι και αυτές οι εργασίες ήδη έγιναν με έξοδα του ΜΕ
- Ούτε αυτήν τη θέση του ΜΕ1 και ΜΕ2 συνεπώς μπορώ να την αποδεχτώ, σε αντίθεση με την επί του προκειμένου θέση του ΜΥ1, η οποία, υπό το φως της προσκομισθείσας μαρτυρίας, κρίνεται αξιόπιστη. Αναφορικά με την αμφισβήτηση των αποζημιώσεων σε σχέση με τα πέτρινα καπάκια επί του τοίχου και των κολώνων, σημειώνω ότι σύμφωνα με τον ίδιο τον ΜΥ1, όταν αυτός επισκέφθηκε τη σκηνή μπορούσε να διακρίνει κάποια απομεινάρια από τέτοια πέτρινα καπάκια. Το στοιχείο αυτό συνάδει με τις επί του προκειμένου θέσεις του ΜΕ1 και ΜΕ2 και λαμβάνοντας υπόψη ότι το ύψος της εκτίμησης του τελευταίου ως προς το θέμα αυτό των καπακιών δεν αμφισβητήθηκε από τον ΜΥ1 (βλ. «ο» και «π» ανωτέρω - €2550), αποδέχομαι ως αξιόπιστη την επί του προκειμένου μαρτυρία των ΜΕ1 και ΜΕ
- Β) Καταστραμμένα αντικείμενα Σε αυτήν την ενότητα εμπίπτουν οι αξιώσεις των εναγόντων για αντικατάσταση της κατ' ισχυρισμό καταστραφείσας μπετονιέρας - €350, την αντικατάσταση του κατ' ισχυρισμό καταστρεμμένου ντεπόζιτου νερού 2 τόνων - €380.00 και την αντικατάσταση του κατ' ισχυρισμό κατεστραμμένου μικρού τρακτέρ σκαλίσματος - €1.200.
- Η αμφισβήτηση της υπεράσπισης αναφορικά με τις πιο πάνω ζημιές έγκειτο τόσο στο ότι τα εν λόγω αντικείμενα δεν μπορούσαν να εντοπιστούν στο χώρο κατά την επιθεώρηση του ΜΥ1 ώστε να εκτιμηθούν όσο και στην κατ' ισχυρισμό αξία αντικατάστασης τους. Η επί του προκειμένου εκδοχή των εναγόντων, η οποία υποστηρίχθηκε με παραπομπή στις φωτογραφίες Τεκ.5 και στην εκτίμηση Τεκ.2, ήταν ότι τα εν λόγω αντικείμενα ήταν μέσα στον όγκο των χαλασμάτων που υποδείχθηκαν στον ΜΥ1 και ότι η εκτιμηθείσα αξία τους είναι αυτή που αναφέρεται στην εκτίμηση. Το κατά πόσο όμως τα αντικείμενα είχαν όντως καταστραφεί από την πτώση του τοίχου καθώς επίσης και το κατά πόσο αυτά είχαν όντως υποδειχθεί στον ΜΥ1, κάτι που ο τελευταίος αρνήθηκε, καθίσταται θεωρώ δευτερεύουσας σημασίας ενόψει του ότι ούτε ο ΜΕ1 αλλά ούτε και ο εκτιμητής του, ΜΕ2, ήταν σε θέση να δώσουν οποιεσδήποτε λεπτομέρειες είτε σε σχέση με την κατάσταση είτε σε σχέση με την αξία των εν λόγω αντικειμένων πριν το περιστατικό ή έστω ως προς τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τους, όπως π.χ. το μοντέλο, η μάρκα, ο τύπος κλπ. Σύμφωνα με τον ίδιο τον ΜΕ2, η συγκεκριμένη πτυχή της εκτίμησης του δεν αφορούσε στην κατάσταση στην οποία τα εν λόγω αντικείμενα ήταν πριν το περιστατικό, κατάσταση την οποία δεν γνώριζε, ενώ οι τιμές που χρησιμοποίησε σε σχέση με την αξία αντικατάστασης τους ήταν οι τιμές που τέτοια αντικείμενα στοίχιζαν να αγοραστούν καινούργια το
- Ήταν όμως κοινώς αποδεκτό ότι κατά το επίδικο περιστατικό τα εν λόγω αντικείμενα δεν ήταν καινούργια αλλά μεταχειρισμένα. Με άλλα λόγια, και αυτός ο ισχυρισμός της πλευράς των εναγόντων έμεινε να συνιστά απλά έναν ατεκμηρίωτο ισχυρισμό του ΜΕ1 και του ΜΕ2, ο οποίος δεν μπορεί να γίνει αποδεχτός και δη ενόψει και του τρόπου που προωθήθηκε. Επομένως, ακόμη και να μπορούσε το Δικαστήριο να καταλήξει σε εύρημα ότι όντως τα εν λόγω αντικείμενα είχαν καταστραφεί κατά την πτώση του τοίχου, η απουσία οποιασδήποτε σχετικής μαρτυρίας ως προς την κατάσταση και αξία τους κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν θα επέτρεπε, με κανένα τρόπο, να γίνει οποιοσδήποτε υπολογισμός για να φανεί κατά πόσο αυτά άξιζαν όσα ισχυρίστηκαν οι ενάγοντες ή έστω κάποιο άλλο εύλογο και δίκαιο ποσό. Η επί του προκειμένου εκδοχή των εναγόντων και του ΜΕ2 συνεπώς δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και απορρίπτεται. Γ) Ηλεκτρική και στερεοφωνική εγκατάσταση, περιλαμβανομένων φωτιστικών - €5.000.00 Τα όσα ανέφερα στην αμέσως προηγούμενη ενότητα αναφορικά με την απουσία οποιασδήποτε σχετικής μαρτυρίας από πλευράς εναγόντων, ισχύουν και σε σχέση με αυτήν την πτυχή των αξιούμενων ζημιών. Μάλιστα δε, για τη συγκεκριμένη εκτίμηση του, ο ΜΕ2 όχι μόνο δεν προσκόμισε οποιεσδήποτε λεπτομέρειες σε σχέση με το τι ακριβώς είναι που αφορούσε η επίδικη εγκατάσταση αλλά ούτε καν τα χαρακτηριστικά ή τον αριθμό των φωτιστικών ή των ηχείων που κατ' ισχυρισμό καταστράφηκαν και εντοπίστηκαν στα «χαλάσματα». Πρόσθετα όμως τούτου, η επί του προκειμένου εκτίμηση του ΜΕ2 δεν προήλθε από τον ίδιο αλλά από όπως αυτός ισχυρίστηκε κατά την ακρόαση, από άλλο φερόμενο εμπειρογνώμονα στον τομέα αυτό. Ούτε όμως ο εν λόγω εμπειρογνώμονας παρουσιάστηκε να καταθέσει στο Δικαστήριο ούτε η εκτίμηση του παρουσιάστηκε ώστε να μπορεί να ελεγχθεί η ακρίβεια και ορθότητα της. Η απουσία οποιασδήποτε σχετικής μαρτυρίας συνεπώς, η οποία να τεκμηριώνει έστω κατά το ελάχιστο αυτήν την πτυχή των κατ' ισχυρισμών ζημιών των εναγόντων, αφήνει τους επί του προκειμένου ισχυρισμούς τους, όπως και τους σχετικούς ισχυρισμούς του ΜΕ2, μετέωρους, γενικούς και αόριστους και ως τέτοιοι δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί και απορρίπτονται. Δ) Επένδυση τοίχου και κολώνων με πέτρα Στην εν λόγω ενότητα ζημιών περιλαμβάνονται οι αξιώσεις για την κατ' ισχυρισμό επένδυση από πέτρα που υπήρχε στην εσωτερική πλευρά του τοίχου, στις κολώνες και στα μάγουλα (βλ. «λ», «μ» και «ν» ανωτέρω - €15.650). Η υπεράσπιση αμφισβήτησε μέσω του ΜΥ1 τόσο την ύπαρξη τέτοιας επένδυσης, εφόσον κατά τον τελευταίο τέτοια επένδυση δεν εντοπίστηκε στα χαλάσματα και ούτε φαίνεται στις φωτογραφίες του Τεκ.5 που η ίδια η πλευρά των εναγόντων κατέθεσε, όσο και την κατ' ισχυρισμό αξία μιας τέτοιας επένδυσης, ήτοι €85/μ
- Η εκδοχή των εναγόντων και του ΜΕ2 από την άλλη, ήταν ότι η εν λόγω επένδυση υπήρχε και μπορούσε εύκολα να διαπιστωθεί μέσα στον όγκο των χαλασμάτων και ότι η εκτιμηθείσα αξία της προέκυπτε από το πραγματικό κόστος αγοράς της από την εταιρεία ΔΑΛΙΚΟ. Επί αυτών των εκδοχών παρατηρώ τα εξής. Σημειώνω κατ' αρχήν ότι ο ΜΕ2 ισχυρίστηκε ότι είδε στα χαλάσματα και επιβεβαίωσε την ύπαρξη της συγκεκριμένης πέτρινης επένδυσης όμως δεν έκρινε αναγκαίο να λάβει ή να παρουσιάσει οποιαδήποτε φωτογραφία που να επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό του αυτό. Φωτογραφία όμως των χαλασμάτων κατέθεσε ως Τεκ.5 η ΜΕ3, με το σχετικό ισχυρισμό της πλευράς των εναγόντων να είναι ότι πρόκειται για φωτογραφία που λήφθηκε μετά την κατάρρευση του τοίχου και μετά την απομάκρυνση των χαλασμάτων και στην οποία φαίνονται τα χαλάσματα που αμφότεροι οι ΜΕ2 και ΜΥ1 επιθεώρησαν. Παρά όμως το ότι οι εν λόγω φωτογραφίες ήταν στην κατοχή όλων των μαρτύρων των εναγόντων πριν από την μαρτυρία τους, ήτοι των ΜΕ1, ΜΕ2 και ΜΕ3, ουδείς εξ' αυτών τις χρησιμοποίησε για να υποστηρίξει είτε τον ισχυρισμό ότι όντως υπήρχε τέτοια επένδυση από πέτρα είτε ότι όντως μπορούσε κάτι τέτοιο να διαπιστωθεί από τα χαλάσματα, και αυτό τη στιγμή που η όλη εκτίμηση του ΜΕ2 ως προς το θέμα αυτό βασίστηκε στο τι αυτός ισχυρίστηκε ότι είδε στα χαλάσματα. Η μόνη φορά που οι εν λόγω φωτογραφίες χρησιμοποιήθηκαν για να υποστηρίξουν τον επί του προκειμένου ισχυρισμό των εναγόντων ήταν όταν ο ευπαίδευτος συνήγορος των τελευταίων υπέδειξε στον ΜΥ1 κατά την αντεξέταση του κάποιο σημείο στις φωτογραφίες το οποίο κατά το συνήγορο έδειχνε την επίδικη επένδυση. Ουδέποτε όμως υιοθετήθηκε ή προωθήθηκε τέτοια συγκεκριμένη υπόδειξη από τους ΜΕ1, ΜΕ2 ή ΜΕ3, οι οποίοι περιορίστηκαν απλά να ισχυρίζονται κατά αόριστο τρόπο ότι η επένδυση μπορούσε να εντοπισθεί στα χαλάσματα. Πρόσθετα όμως τούτου, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ΜΕ1 ισχυρίστηκε ότι είχε ήδη αγοράσει την επένδυση από την ΔΑΛΙΚΟ και ότι η αξία αγοράς της επιβεβαιώθηκε από το ΜΕ2 μέσω της ΔΑΛΙΚΟ, θα αναμένετο ότι κάποιο απτό στοιχείο ή σχετική μαρτυρία θα παρουσιάζετο, έστω από τη ΔΑΛΙΚΟ, προς υποστήριξη των εν λόγω ισχυρισμών. Καμία όμως απόδειξη αγοράς ή έστω κάποιας μορφής μαρτυρία προσκομίστηκε η οποία να επιβεβαιώνει είτε την αγορά της επίδικης πέτρας είτε τουλάχιστο το είδος και την ποιότητα της ώστε να φανεί κατά πόσο η συγκεκριμένη εκτίμηση του ΜΕ2 δικαιολογείται υπό τις περιστάσεις, ιδιαίτερα όταν σύμφωνα με την εκτίμηση του, η αξία της επίδικης πέτρινης επένδυσης (€15.650) έφτανε αξιοσημείωτα να ξεπερνά τα 2/3 της αξίας ανοικοδόμησης όλου του τοίχου (€20386 - βλ. αξιώσεις «ε», «ζ», «η», «θ», «ι», «κ», «ο», «π»). Άλλωστε, όπως χαρακτηριστικά και πειστικά το έθεσε ο ΜΥ1 «. Εξαρτάται τι πέτρα είχε κύριε. Έχει πέτρα που χτίζεται με 100 ευρώ το μέτρο και έχει και 5 και 25...». Την ίδια στιγμή όμως, η φωτογραφία του Τεκ.5 που επικαλέστηκε η πλευρά των εναγόντων κατά την αντεξέταση του ΜΥ1, όχι μόνο δεν παρέχει έρεισμα για τους επί του προκειμένου ισχυρισμούς των μαρτύρων των εναγόντων αλλά αντίθετα φαίνεται να επιβεβαιώνει τη θέση του πρώτου εφόσον από την εν λόγω φωτογραφία δεν διαπιστώνεται να υπάρχει στα χαλάσματα οποιαδήποτε ξεχωριστή διακοσμητική πέτρινη επένδυσης αλλά διάφορες τσιμεντόπετρες οι οποίες στη μια όψη τους φέρονται να έχουν μόνο κάποιο ανάγλυφο. Η έλλειψη σχετικής υποστηρικτικής μαρτυρίας από πλευράς εναγόντων συνεπώς, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η πραγματική μαρτυρία που προσκομίσθηκε δεν υποστηρίζει τις θέσεις των τελευταίων αλλά του ΜΥ1 σε σχέση με το θέμα αυτό, αναπόφευκτα οδηγεί στην απόρριψη της επί του προκειμένου εκδοχής των ΜΕ1, ΜΕ2 και ΜΕ3 και στην αποδοχή ως αξιόπιστης της εκδοχής του ΜΥ
- Ε) Κόστος φόρτωσης και απομάκρυνσης κατεδαφισθέντων υλικών του τοίχου που κατέρρευσε - € 3.000.00 Η πιο πάνω αξίωση, η οποία προωθήθηκε μέσω της εκτίμησης του ΜΕ2 είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον ισχυρισμό του τελευταίου ως προς τον όγκο των χαλασμάτων τον οποίο ισχυρίστηκε ότι μέτρησε να ανέρχεται στα 60 κυβικά. Παρά όμως το ότι η υπεράσπιση αμφισβήτησε ρητά τη θέση αυτή του ΜΕ2 όπως και τη θέση ότι καταβλήθηκαν €3000 για την εν λόγω εργασία, ούτε ο ΜΕ2 αλλά ούτε και ο ενάγοντας (ΜΕ1), δεν την τεκμηρίωσαν με οποιαδήποτε απτή ή ανεξάρτητη μαρτυρία και παρέμειναν απλά στην προβολή ενός ισχυρισμού. Υιοθετώ και επαναλαμβάνω για σκοπούς της παρούσα ενότητας τα όσα σχετικά αναφέρονται στην ενότητα υπό στοιχείο «Α» ανωτέρω και ιδιαίτερα το ότι αν και κοινώς αποδεχτό ότι τα χαλάσματα μετακινήθηκαν, εντούτοις καμία αξιόπιστη μαρτυρία προσκόμισε η πλευρά των εναγόντων που είτε να δικαιολογεί την συγκεκριμένη αξίωση της είτε να επιτρέπει έστω τον υπολογισμό κάποιου, εύλογου και δίκαιου υπό τις περιστάσεις ποσού. Συνεπώς και αυτή η πτυχή της εκδοχής των εναγόντων απορρίπτεται. Στη βάση της πιο πάνω αξιολόγησης της μαρτυρίας προβαίνω στα εξής περαιτέρω ευρήματα. Ο επίδικος τοίχος των εναγόντων, ο οποίος ήταν 30μ. μήκος και 3μ. ύψος, και ο οποίος ήταν κατασκευασμένος από τσιμεντόπετρα η οποία είχε στη μία όψη της, από της κατασκευής της, κάποιο ανάγλυφο, γκρεμίστηκε όταν προσέκρουσε σε αυτόν ο εκσκαφέας που οδηγούσε κατά τον ουσιώδη χρόνο ο εναγόμενος. Ήταν εξ' υπαρχής γνωστό και αντιληπτό στον τελευταίο ότι υπήρχε ο κίνδυνος, λόγω της ιδιομορφίας και επικινδυνότητας του χώρου και των εργασιών, να συμβεί ένα τέτοιο ατύχημα και παρά ταύτα ο εναγόμενος δεν φρόντισε να ενεργήσει κατά τον αναμενόμενο επαγγελματικό τρόπο ώστε να το αποφύγει. Μέρος του τοίχου που κατέρρευσε έπεσε πάνω στην κατοικία των εναγόντων, προκαλώντας της ζημιές. Το κόστος ανοικοδόμησης του τοίχου ανέρχεται στις €8500, το κόστος για τη δημιουργία κουφώματος εντός του τοίχου στα €1500, το κόστος για την τοποθέτηση πέτρινων καπακιών στα €2550, το κόστος αντικατάστασης των κατεστραμμένων πετρών οικοδομής στην οπίσθια όψη €500, το κόστος αφαίρεσης δύο θυρών και ενός παραθύρου αλουμινίου, επιδιόρθωσης και αλλαγής σπασμένων γυαλιών και επανατοποθέτηση τους στα €650, το κόστος αφαίρεσης σταθερού μέρους της μεταλλικής θύρας του υπόστεγου, ισιώματος, επιδιόρθωσης και επανατοποθέτησης του στα €180, το κόστος επιδιόρθωσης γραδέλλας BRC 2000X3000 χιλ. στα €150 και το κόστος αντικατάστασης πατούδας παραθύρου στα €
- Πρόσθετα τούτων οι ενάγοντες κατέβαλαν στο ΜΕ2 ως έξοδα για την εκτίμηση των ζημιών τους το ποσό των €
- ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Οι νομικές αρχές που διέπουν το αστικό αδίκημα της αμέλειας είναι καλά γνωστές και συνοψίζονται επαρκώς θεωρώ στο πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση ΔΗΜΟΣ ΠΑΦΟΥ ν. C&N KYRIAKOY LTD, ECLI:CY:AD:2017:A100, Πολιτική Έφεση Αρ. 228/2009, 23/03/2017: «Το καθήκον επιμέλειας συναρτάται προς τη δυνατότητα πρόβλεψης του κινδύνου. Εφόσον, υπό τις εκάστοτε συγκεκριμένες περιστάσεις, η πιθανότητα δημιουργίας κινδύνου είναι ευλόγως εμφανής, τότε η παράλειψη λήψης ανάλογου μέτρου προφύλαξης συνιστά αμέλεια (βλ. Φοινικαρίδης κ.ά. ν. Γεωργίου κ.ά.
(1991)1 ΑΑΔ 484). Μετά την απόδειξη υπαιτιότητας που συναρτάται με την μη ή την πλημμελή εκπλήρωση οφειλόμενου καθήκοντος, το Δικαστήριο εξετάζει την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της αμέλειας και της ζημιάς που προκλήθηκε. Ακόμα και στην περίπτωση που εναγόμενος παραδέχεται αμέλεια, ο ενάγων δεν δικαιούται, άνευ άλλου τινός, αποζημίωσης, εκτός αν μπορεί να συνδέσει τη ζημιά του με την αμέλεια αυτή (Rankine v. Garton Sons & Co. Ltd [1979] 2 All E.R. 1185).» Υπενθυμίζω επίσης ότι το μέτρο της αποζημίωσης στις περιπτώσεις διάπραξης αστικών αδικημάτων συνίσταται στην υποχρέωση για αποκατάσταση της ζημιάς που προκλήθηκε στον ενάγοντα ως αποτέλεσμα του ζημιογόνου συμβάντος. Δηλαδή ο ενάγοντας θα πρέπει να αποκαθίσταται στη θέση στην οποία θα βρισκόταν αν δεν μεσολαβούσε το ζημιογόνο γεγονός (βλ. μεταξύ άλλων D.C.M. Mastersoft Ltd v. Στυλιανού και Clerk & Lindsell on Torts 13th ed. σελ. 221). Πρόσθετα των πάνω, είναι επίσης πάγια νομολογημένο ότι εκεί όπου αξιώνονται ειδικές ζημιές, αυτές πρέπει και να δικογραφούνται αλλά και να αποδεικνύονται αυστηρά και με θετική μαρτυρία εφόσον δεν είναι αρκετό απλά να προβάλλονται στα δικόγραφα αλλά θα πρέπει να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία (βλ. μεταξύ άλλων ΜΑΡΙΟΣ ΗΛΙΑΔΗΣ κ.α. ν. ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΑΓΩΓΗ αρ. 1/2014, 31/5/2016, Χρυσοστόμου Ανδρέας ν. Cyprialife Limited,
(2011)1 Α.Α.Δ. 1490, Πίριλλος v. Κονναρή
(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 1153, Ερωτοκρίτου κ.ά. v. Φούτρη
(2001)1(Β) Α.Α.Δ. 921, Μεταξάκης v. Δήμου Λευκωσίας
(2003)1 Α.Α.Δ. 467, Σπύρου ν. Χατζαχαραλάμπους
(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298, Παναγή κ.ά. ν. Κακόψιτου κ.ά.
(2001)1(Β) Α.Α.Δ. 839, R.K.B. Leathergoods Ltd ν. Αγγελίδη
(2004)1(Β) Α.Α.Δ. 1071 και Galatariotis Telecommunications Ltd v. 1. Δ.ΣΙΟΥΚIΟΥΡΟΓΛΟΥ Λτδ κ.ά.
(2008)1 Α.Α.Δ. 29). Υπενθυμίζω τέλος και την αρχή, η οποία τυγχάνει ιδιαίτερης εφαρμογής σε περιπτώσεις όπου αξιώνονται ειδικές ζημιές όπως η παρούσα, ότι είναι πρωτίστως καθήκον του ενάγοντα να ικανοποιήσει το δικαστήριο με αξιόπιστη μαρτυρία για τη βασιμότητα της απαίτησης του και όχι για τον εναγόμενο να την αντικρούσει (βλ. Μιχαηλίδης ν. Κακουλλή και άλλων
(1992)1 ΑΑΔ 674 στην οποία με παρέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόντων). Έχοντας κατά νου όλες τις πιο πάνω αρχές και στη βάση της αξιόπιστης μαρτυρίας που έχει τεθεί ενώπιον μου και των ανάλογων ευρημάτων στα οποία έχω προβεί ανωτέρω, κρίνω ότι οι ενάγοντες πέτυχαν να αποδείξουν στον απαιτούμενο βαθμό ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ο εναγόμενος, ο οποίος ήταν έμπειρος και επαγγελματίας οδηγός εκσκαφέα και ο οποίος είχε αποκλειστικά τον έλεγχο (sole management and control) για την εκτέλεση των εργασιών επιχωμάτωσης του επίδικου τοίχου με τον εκσκαφέα του, δεν ενήργησε με τον αναμενόμενο υπό τις περιστάσεις βαθμό επιμέλειας, με αποτέλεσμα να προσκρούσει με τον εκσκαφέα στον επίδικο τοίχο και να τον γκρεμίσει, προκαλώντας έτσι ζημιές στους ενάγοντες (βλ. επίσης Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου και Άλλοι ν. Rawnsello Trading Company Ltd
(2003)1 ΑΑΔ 1570). Κρίνω επίσης ότι από την αξιόπιστη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου, οι ενάγοντες κατάφεραν να αποδείξουν στον απαιτούμενο βαθμό ότι υπέστηκαν μέρος των ειδικών ζημιών που ισχυρίστηκαν ότι υπέστηκαν και συγκεκριμένα κατάφεραν να αποδείξουν ειδικές ζημιές συνολικού ύψους €15.080, τις οποίες ζημιές δικαιούνται να ανακτήσουν από τον εναγόμενο προς αποκατάσταση τους. Στη βάση όλων των πιο πάνω συνεπώς, εκδίδεται απόφαση υπέρ των εναγόντων και εναντίον του εναγομένου για το ποσό των €15.080, με νόμιμο τόκο από τις 09/04/11, πλέον έξοδα και ΦΠΑ ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ). ........... Λ. Πασχαλίδης, Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο