M.T.V. WATER SERVICES LTD ν. Κυριάκου, Αρ. Αγωγής: 5596/2011, 28/6/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2019:A372 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ Ενώπιον: Χρ. Γ. Φιλίππου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5596/2011 Μεταξύ: M.T.V. WATER SERVICES LTD Ενάγουσας και XXX Κυριάκου Εναγομένου Ημερομηνία: 28 Ιουνίου, 2019 Εμφανίσεις: Για την Ενάγουσα: Η κα Μ. Μιχαηλίδου για Ανδρέας Α. Παπαδόπουλος & Σία Για τον Εναγόμενο: Ο κ. Α. Νεοκλέους για Ν.Ε. Νεοκλέους Δ.Ε.Π.Ε. Α Π Ο Φ Α Σ Η Η επίδικη διαφορά προέκυψε από συμφωνία που είχε συναφθεί μεταξύ των διαδίκων το 2008 η οποία αφορούσε την εγκατάσταση από την ενάγουσα ενός κεντρικού συστήματος κλιματισμού θέρμανσης και ψύξης (στη συνέχεια «το Σύστημα») στην υπό ανέγερση κατοικία του εναγομένου. Η ενάγουσα αξιώνει συγκεκριμένα από τον εναγόμενο το ποσό των €30.713.65σ. πλέον Φ.Π.Α. ως υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό για εκτελεσθείσες μηχανολογικές και υδραυλικές εργασίες οι οποίες εκτελέστηκαν από την ενάγουσα προς όφελος του εναγομένου στην υπό ανέγερση τότε κατοικία του σε συμφωνημένες τιμές δυνάμει προσφοράς. Από την άλλη, ο εναγόμενος ανταξιώνει τα ακόλουθα ποσά λόγω ισχυριζόμενης ολικής αποτυχίας του εγκατασταθέντος από την ενάγουσα Συστήματος: (α) €48.355.75σ. ποσό το οποίο ήδη κατέβαλε στην ενάγουσα, (β) €150.000.00 ποσό που απαιτείται για την αφαίρεση του Συστήματος και εγκατάσταση νέου αποτελεσματικού Συστήματος, (γ) €15.912,00 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. για την πληρωμή εμπειρογνώμονα του ΕΤΕΚ για την εξέταση του εγκατασταθέντος Συστήματος, (δ) €1.600,00 για την πληρωμή του εμπειρογνώμονα κ. Τσιηφτέ και (ε) €750,00 για την πληρωμή του εμπειρογνώμονα κ. Μουρουζίδη οι οποίοι διενήργησαν ο καθένας στον τομέα του μελέτες οι οποίες κρίθηκαν ως αναγκαίες έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η εκπόνηση ολοκληρωμένης πραγματογνωμοσύνης από τον εμπειρογνώμονα που είχε ορίσει το ΕΤΕΚ. Για σκοπούς οικονομίας αλλά και αποφυγής επανάληψης αποφεύγω την καταγραφή των δικογραφημένων ισχυρισμών εφόσον αυτοί καλύπτονται από τη μαρτυρία που δόθηκε μέσω την Γραπτών Δηλώσεων τόσο του ενάγοντος όσο και του εναγομένου 2 αντίστοιχα στα Έγγραφα Α και Β. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Η διαδικασία της ακρόασης ήταν ενιαία υπό την έννοια ότι συνεκδικάστηκαν τόσο η απαίτηση όσο και η ανταπαίτηση. Η ενάγουσα και εξ ανταπαιτήσεως εναγομένη παρουσίασε τρεις μάρτυρες προς υποστήριξη των αξιώσεων της και για την αντίκρουση αυτών του εναγομένου, τον Διευθυντή της κ. XXX Τάκη (ΜΕ1), τον κ. XXX Τάκη (ΜΕ2) που είναι γιός του προηγούμενου μάρτυρος ο οποίος κατάθεσε και με την ιδιότητα του εμπειρογνώμονα και τον κ. XXX Αγαθοκλέους (ΜΕ3) αρχιτέκτονα - διακοσμητή στο αρχιτεκτονικό γραφείο που είχε εκπονήσει τα σχέδια και επέβλεπε τις εργασίες στην κατοικία του εναγομένου. Ο εναγόμενος κ. XXX Κυριάκου κατάθεσε ως ΜΥ1 και παρουσίασε προς υπεράσπιση του και για απόδειξη της ανταπαίτησης του ακόμα πέντε μάρτυρες. Τον κ. XXX Αλετράρη (ΜΥ2), τον Δρα XXX Τσιηφτέ (ΜΥ3) και τον κ. XXX Μουρουζίδη (ΜΥ4) ως εμπειρογνώμονες, την κα XXX Βορεάκου επιστημονικό λειτουργό στο ΕΤΕΚ (ΜΥ5) και τον κ. XXX Ηλιάδη μηχανολόγο μηχανικό ο οποίος είχε δώσει και αυτός προσφορά στον εναγόμενο για τις μηχανολογικές εργασίες και τον κλιματισμό στην κατοικία του εναγομένου (ΜΥ6). Κατά τη διάρκεια της παράθεσης της μαρτυρίας κατατέθηκαν συνολικά 60 έγγραφα ως τεκμήρια. Κάποια από αυτά πολυσέλιδα ή και υποδιαιρούμενα σε επιμέρους με ανάλογη αρίθμηση ανάλογα με το αντικείμενο τους και τον σκοπό για τον οποίο κατατέθηκαν και εξυπηρετούσαν. Για όλα αυτά ασφαλώς θα γίνει αναφορά και περιγραφή στη συνέχεια κατά τη σταχυολόγηση της μαρτυρίας που θα επιχειρηθεί και όπου χρειαστεί και κατά την αξιολόγηση της και στα ευρήματα μου. Ο κ. Τάκη (Μ.Ε.1), είναι ο διευθυντής της ενάγουσας σύμφωνα με το πιστοποιητικό του Εφόρου Εταιρειών (Τεκμ. 1). Υιοθέτησε και διάβασε τη Γραπτή του Δήλωση η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο Α και σε αυτή κάνει αναφορά σε όλα τα γεγονότα της υπόθεσης και της εκδοχής της ενάγουσας σε σχέση με τη διαφορά. Έκανε αναφορά στην εμπειρία του σε μηχανολογικά θέματα και επεξεργασία νερού και στις εκπαιδεύσεις που είχε τόσο ο ίδιος όσο και το προσωπικό της εταιρείας του καταθέτοντας προς τούτο δέσμη από σχετικά έγγραφα και πιστοποιητικά ως Τεκμ. 2, 3, 4(α) και 4(β). Αναφέρθηκε για προσφορά που έδωσαν για τις υδραυλικές εργασίες στην υπό ανέγερση κατοικία του εναγομένου και προς τούτο κατάθεσε την σχετική προσφορά τους με ημερ. 6.02.2008 ως Τεκμ. 6(α) η οποία εκπονήθηκε στη βάση των αρχιτεκτονικών σχεδίων (Τεκμ. 5). Ακολούθως τους ζητήθηκε προσφορά για θέρμανση και ψύξη με γεωθερμικό σύστημα [Τεκμ. 6(β)], η οποία φέρει ημερ.26.02.
- Ο εναγόμενος αποδέχθηκε την προσφορά τους προφορικά και η εργασία ξεκίνησε αμέσως. Μετά την ανάληψη της εργασίας, ο εναγόμενος τους ζήτησε νέα προσφορά αποκλειστικά για γεωθερμικό σύστημα και προς τούτο τους έδωσε προς μελέτη νέα σχέδια [Τεκμ. 7(α)] και έτσι υπέβαλαν νέα προσφορά με ημερομηνία 29.02.2008 για την εκτέλεση των μηχανολογικών και υδραυλικών εργασιών και την εγκατάσταση Γεωθερμικού Συστήματος έναντι του ποσού των €50.760,00 πλέον Φ.Π.Α. [Τεκμ. 7(β)]. Είναι σημαντικό να καταγράψω εδώ κάποιες από τις λεπτομέρειες αυτής της προσφοράς που φέρει ημερομηνία 3.03.2008 όπως αυτές καταγράφονται στην παρ. 10 του Εγγράφου Α: «..στην τιμή δεν περιλαμβάνεται Φ.Π.Α., προκαταβολή 30% με την αποδοχή της προσφοράς, ενδιάμεσες δόσεις με την εξέλιξη των εργασιών, εξόφληση με το πέρας των εργασιών, εγγύηση 12 μήνες από την παράδοση του έργου, ό,τι δεν αναφέρεται ρητά δεν περιλαμβάνεται στην τιμή, το γεωθερμικό σύστημα επιχορηγείται από την κυβέρνηση με 45% από το μηχανοστάσιο και μετά». Ο εναγόμενος αποδέχθηκε την ως άνω προσφορά στις 3.03.2008 για το Γεωθερμικό Σύστημα και στις 28.03.2008 κατέβαλε την προκαταβολή για το ποσό των €11.913,04σ. πλέον Φ.Π.Α. επικυρώνοντας έτσι την προσφορά (Τεκμ. 8). Σε καμιά προσφορά από αυτές που δόθηκαν από την ενάγουσα στον εναγόμενο δεν αναφέρεται ότι η ενάγουσα θα εργοδοτούσε μηχανολόγο μέλος του ΕΤΕΚ. Ο μάρτυς στη συνέχεια αναφέρθηκε σε συνάντηση που έγινε στο χώρο του εργοταξίου στις 12.08.2008 παρόντων του εναγομένου, του κ. Αγαθοκλέους εκ μέρους του αρχιτεκτονικού γραφείου, του εργολάβου της κατοικίας κ. Στυλιανού και του ίδιου. Στη συνάντηση αυτή είχαν συζητηθεί διάφορα θέματα και τους υπέβαλαν διάφορες αλλαγές, μετατροπές και έξτρα εργασίες. Λόγω των αλλαγών τους πρότεινε να καταργηθεί το ηλιακό σύστημα και να ενσωματωθεί στο γεωθερμικό αλλάζοντας το με το DIPLOMAT 16 που έχει τη δυνατότητα παραγωγής νερού ανά πάσα στιγμή χειμώνα και καλοκαίρι κάτι για το οποίο θα απαιτούνταν νέοι υπολογισμοί και νέο κοστολόγιο, σχετικό είναι το πρακτικό της συνάντησης (Τεκμ.9). Ο εναγόμενος αποδέχθηκε την πρόταση εφόσον θα επωφελείτο μελλοντικά από διαχρονική οικονομία έστω και εάν θα επιβαρυνόταν οικονομικά περισσότερο στο κατασκευαστικό της μέρος. Στη συνέχεια της κατάθεσης του αναφέρθηκε σε λεπτομέρειες της όλης συνεργασίας που είχαν για την εκτέλεση των συμφωνηθέντων εργασιών καταθέτοντας προς τούτο ως τεκμήρια διάφορα έγγραφα όπως αλληλογραφία, τιμολόγια και αποδείξεις πληρωμών, προσφορά, μηχανολογική μελέτη (Τεκμ. 10 - 13). Βεβαίωση για την εργοδότηση υπό της ενάγουσας μηχανολόγων - μηχανικών κατατέθηκε ως Τεκμ.
- Στο Τεκμ 15 εμφανίζονται καταμετρήσεις θερμοκρασιών και φωτογραφίες των θερμομέτρων ανεμομέτρων και απεικόνιση τους ακόμα και σε CD όπου φαίνονται οι θερμοκρασίες των δωματίων σε διάφορους χώρους της κατοικία τοπικά αλλά και εν κινήσει με καταγραφές της θερμοκρασίας σε διάφορες ώρες και ημερομηνίες. Ο μάρτυς ανέφερε ότι το σύστημα γεωθερμίας εγκαταστάθηκε με πλήρη επιτυχία και έχει επιχορηγηθεί από το κράτος μετά από σχετικό τεχνικό έλεγχο από το ανεξάρτητο μηχανολογικό γραφείο Κατσαμπά, Χριστοφόρου και Συνεργάτες (στη συνέχεια «η έκθεση Κατσαμπά») και η σχετική τεχνοοικονομική τους μελέτη κατατέθηκε ως Τεκμ. 16(α) όπως και βεβαίωση ελέγχου λειτουργίας γεωθερμικού συστήματος με ημερομηνία 24.10.2011 ως Τεκμ. 16(β). Επιστολή για την λήψη της αίτησης που υποβλήθηκε από τον εναγόμενο για χορηγία κατατέθηκε ως Τεκμ. 16 (γ). Τύπος της αίτησης που αποσκοπεί στο να αποδείξει τον ισχυρισμό του ότι δεν ήταν υποχρεωμένοι να καταθέσουν μηχανολογική μελέτη της οικοδομής κατατέθηκε ως Τεκμ. 16 (δ). Ο μάρτυς ισχυρίστηκε ότι το σύστημα εγκαταστάθηκε λαμβάνοντας υπόψη τις απαιτήσεις του εναγομένου για ετεροχρονισμό και ότι το ζητούμενο ήταν η 100% κάλυψη των θερμικών αναγκών με τη ψύξη να καλύπτεται όπου χρειάζεται και για όσο χρειάζεται. Έτσι θα χρειαζόταν πιο μικρό μηχάνημα, αυτόματα πιο λίγο γεωθερμικό κύκλωμα, πιο οικονομικό μηχανοστάσιο σε ρεύμα και κατανάλωση σε ηλεκτρικό φορτίο και όλα αυτά έγιναν με την έγκριση του εναγομένου. Εάν ο εναγόμενος ήθελε να καλύψει την ψύξη σε μεγαλύτερο βαθμό θα απαιτείτο μεγαλύτερο μηχάνημα με ανάλογη αύξηση στα κόστη αγοράς και λειτουργίας. Κατάθεσε ως Τεκμ. 17 τεχνικό φυλλάδιο αντλίας θερμότητας THERMIA DIPLOMAT 16 και προκαταρτική τεχνοοικονομική μελέτη αντλίας θερμότητας THERMIA Program. Ο μάρτυς ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι οποιαδήποτε προβλήματα παρουσίασε το σύστημα λύθηκαν ή ήταν σε διαδικασία επίλυσης των, αλλά διακόπηκε η συνεργασία της ενάγουσας αφού ο εναγόμενος τους απαγόρευσε να εισέλθουν ξανά στην κατοικία του. Όπως δε ανέφερε, μετά από κάθε εποχιακή αλλαγή αλλά και την πρώτη φορά λειτουργίας για την εποχή χρειάζεται ρύθμιση και πλήρη τεχνικό έλεγχο τον οποίο στη συνέχεια δεν μπόρεσαν να διενεργήσουν λόγω της διακοπής που επήλθε στη συνεργασία τους με απόφαση του εναγομένου να τους απαγορεύσει την είσοδο στην κατοικία του. Στη συνέχεια της μαρτυρίας του αναφέρθηκε στη βελτίωση της λειτουργίας του Συστήματος, παρέχοντας λεπτομέρειες του τι είχε περαιτέρω συμφωνηθεί με τον εναγόμενο όπως εφαρμοστεί με σκοπό τη μείωση του χρόνου λειτουργίας του και την εξοικονόμηση ρεύματος. Προς τούτο προέβησαν σε εφαρμογή συστήματος για ηλεκτρονικές εντολές από κάθε κλιματιστική μονάδα προς το μηχανοστάσιο ώστε να ξεκινά το Σύστημα από μόνο όταν θα χρειαζόταν όπως και εγκατάστασης ηλεκτρικών βαλβίδων διακοπής του νερού. Η εγκατάσταση του δοχείου αδρανείας για φύλαξη της ψύξης δεν είχε ολοκληρωθεί παρόλο ότι αυτό και τα απαιτούμενα υλικά είχαν μεταφερθεί στο χώρο καθ' ότι επήλθε στο μεταξύ η διακοπή στη συνεργασία τους. Σε σχέση με το υδραυλικό κύκλωμα ανέφερε ότι δοκιμάστηκε σε σταθερές θερμοκρασίες νερού από την αντλία θερμότητας και παρουσίασε σωστό αποτέλεσμα προς τα τοπικά κλιματιστικά. Είχαν τοποθετήσει φίλτρα αέρος στα τοπικά κλιματιστικά τα οποία από ότι φάνηκε στη συνέχεια κάποιος τα αφαίρεσε καθώς δεν αναφέρθηκαν στις εκθέσεις των εμπειρογνωμόνων του εναγομένου. Ισχυρίστηκε ότι στη βάση της μηχανολογικής μελέτης της ενάγουσας, βασισμένης στο αδειούχο υπολογιστικό μηχανολογικό πρόγραμμα και των μηχανολογικών παραδοχών που ισχύουν στην αγορά, έχουν εγκαταστήσει τα σωστά μεγέθη και με τον σωστό τρόπο εγκατάστασης λαμβανομένων υπόψη των περιορισμών και απαιτήσεων του εναγομένου από πλευράς διακοσμητικής. Το δοχείο αδρανείας που παραδόθηκε είναι καλυμμένο από CE & ISO και περιορίζεται για το σκοπό αυτό, το οποίο είναι προαιρετικό σε αυτού του τύπου αντλία θερμότητας. Παρόμοια ήταν και η λεπτομερής περιγραφή του για τις προδιαγραφές των υπόλοιπων τεχνικών χαρακτηριστικών του συστήματος. Ισχυρίστηκε ότι ο εναγόμενος αντέδρασε και πρόβαλε προφάσεις για το σύστημα, μόνο όταν του είχαν ζητήσει επισταμένα με την αποστολή του λογαριασμού να προχωρήσει στην εξόφληση του υπόλοιπου οφειλόμενου ποσού στην ενάγουσα. Ήταν δε μόλις τότε που προβλήθηκε από τον εναγόμενο ισχυρισμός για κακοτεχνίες και δυσλειτουργία του συστήματος. Κατάθεσε ως Τεκμ. 18 δέσμη από τις καταστάσεις λογαριασμού που απέστελλαν στον εναγόμενο. Κατάθεσε ως Τεκμ. 19(α) επιστολή της ενάγουσας με ημερομηνία 14.09.2011 για πρόβλημα που παρουσίασε η ηλεκτρική εγκατάσταση της κατοικίας του εναγομένου για την οποία η ενάγουσα δεν είχε οποιανδήποτε ευθύνη και ως Τεκμ. 19(β) επιστολή του εναγομένου με ημερομηνία 26.10.2011 με την οποία τους απαγόρευσε την είσοδο στην κατοικία του και την δική τους απάντηση σε αυτή ως Τεκμ. 19(γ). Ο μάρτυς ισχυρίστηκε ότι εάν ο εναγόμενος εκπλήρωνε τις οικονομικές του υποχρεώσεις, τότε θα ολοκλήρωναν τις επιπλέον εργασίες για αύξηση του βαθμού κάλυψης του κλιματισμού εντός της κατοικίας που θα μείωνε τον χρόνο λειτουργίας της αντλίας θερμότητας και θα υπήρχε περαιτέρω εξοικονόμηση ρεύματος, κάτι που είχε ζητήσει ο ίδιος ο εναγόμενος. Επρόκειτο δε για εργασίες που ήταν σε θέση να εκπληρώσουν και φέρουν εις πέρας. Είχαν όμως αναγκασθεί να τερματίσουν την παροχή των υπηρεσιών τους από τον Νοέμβριο του 2011 λόγω της μη πληρωμής του υπόλοιπου οφειλόμενου ποσού και της απαγόρευσης της εισόδου στην κατοικία του εναγομένου. Κατάθεσε την επιστολογραφία που ακολούθησε τόσο μεταξύ των διαδίκων όσο και με διάφορα άλλα σώματα ως τεκμήρια. Ως Τεκμ. 20 κατάθεσε σχετική επιστολή των δικηγόρων της ενάγουσας προς τον εναγόμενο και ως Τεκμ. 21 επιστολή της προς το ΕΤΕΚ για ενημέρωση του όταν είχε πληροφορηθεί ότι ο εναγόμενος θα αποτεινόταν κοντά τους όπως και στον Σύνδεσμο Εργοληπτών Μηχανολογικών & Ηλεκτρολογικών Έργων Κύπρου ως Τεκμ.
- Ως Τεκμ. 23(α) επιστολή του προς τον Πρόεδρο του Συνδέσμου Εργοληπτών Μηχανολογικών Έργων. Ως Τεκμ. 23 (β) επιστολή της ενάγουσας προς τον εναγόμενο ημερ. 28.05.2012 και ως Τεκμ. 23(β) επιστολή του εναγομένου ημερ. 25.05.
- Κατάθεσε την απάντηση του ως άνω Συνδέσμου ημερ. 23.07.2013 ως Τεκμ. 23(γ). Μέσω επιστολής του δικηγόρου της ενάγουσας πρότειναν στον εναγόμενο την παραπομπή της διαφοράς σε διαιτησία (Τεκμ. 24). Ως Τεκμ. 25 κατάθεσε επιστολή του κ. Αλετράρη ο οποίος ανέλαβε ως εμπειρογνώμονας του ΕΤΕΚ, γνωμάτευση από το οποίο είχε ζητήσει ο εναγόμενος παρά τους ενδοιασμούς της ενάγουσας. Σχολίασε την έκθεση του ως άνω πραγματογνώμονα και ισχυρίστηκε ότι αυτή επιβεβαίωσε την άποψη τους ότι στερείται της απεικόνισης της πραγματικότητας, εισήλθε σε θέματα εκτός των όρων εντολής του και των Κανονισμών εκτέλεσης πραγματογνωμοσύνης από το ΕΤΕΚ και προς τούτο παρέθεσε σειρά λόγων οι οποίοι θα με απασχολήσουν στη συνέχεια κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας και για τους οποίους η ενάγουσα εισηγείται όπως μη γίνει αποδεκτή στο σύνολο της. Επεσήμανε το γεγονός ότι το σύστημα επιθεωρήθηκε, εγκρίθηκε και επιχορηγήθηκε από το Τμήμα Ενέργειας. Ο μάρτυς ισχυρίστηκε ότι ο εναγόμενος απολαμβάνει από το 2010 το σύστημα χωρίς προβλήματα και αρνείται να εκπληρώσει τις οικονομικές του υποχρεώσεις. Αυτό αποδεικνύουν και οι επιστολές του με ημερομηνίες 10.06.2015 και 23.07.2015 μέσω του δικηγόρου του με τις οποίες ζητούσε να του προσφέρουν τεχνική εξυπηρέτηση. Στις επιστολές αυτές η ενάγουσα απάντησε μέσω του δικηγόρου της (Τεκμ. 26). Σε σχέση με τις αξιώσεις του εναγομένου στην ανταπαίτηση του, ανέφερε ότι αυτές είναι εξωπραγματικές και/ή φανταστικές. Ανέφερε ότι είναι αδιανόητο ένα έργο που στοίχισε γύρω στις €70.000,00 με τις επιπλέον εργασίες πλέον Φ.Π.Α. να χρειάζεται €150.000,00 για βελτιώσεις όπως αξιώνονται στην Ανταπαίτηση. Αρνήθηκε ότι η ενάγουσα ευθύνεται για την ανάθεση από μέρους του εναγομένου σε εμπειρογνώμονες της ετοιμασίας γνωμάτευσης και ότι ευθύνεται για τη χρέωση τους την οποία θεωρεί υπερβολική και εκ περισσού και δείχνει ότι ο εναγόμενος επιβάρυνε την υπόθεση με περιττά και αχρείαστα έξοδα. Ισχυρίστηκε ότι η ενάγουσα δεν ευθύνεται αν δεν ολοκληρώθηκε το έργο αφού η μη ολοκλήρωση του οφείλεται στον εναγόμενο κατά τον τρόπο που εξήγησε προηγουμένως. Κατάθεσε δέσμη φωτογραφιών τις οποίες ο ίδιος έλαβε από την κατοικία και του Συστήματος σε διάφορες ημερομηνίες ως Τεκμ.
- Σχολιάζοντας την έκθεση των εμπειρογνωμόνων του εναγομένου εξέφρασε την άποψη ότι είτε αυτή ετοιμάστηκε από μη γνώστες του αντικειμένου είτε εσκεμμένα αυτοί παραποίησαν την πραγματικότητα. Μέσω του δικηγόρου του απέστειλε επιστολή στο ΕΤΕΚ στις 3.09.2012, αντίγραφο της οποίας κατάθεσε ως Τεκμ. 28, όπου εξέθεσε την άποψη του. Κατάθεσε δέσμη από διάφορες επιστολές τις οποίες αντάλλαξε με τον εναγόμενο ως Τεκμ.
- Τέλος, επανέλαβε την αξίωση της ενάγουσας εναντίον του εναγομένου για υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό για παρασχεθείσες εργασίες ύψους €30.713,65σ. πλέον τόκους και Φ.Π.Α. και επιπρόσθετα τα έξοδα της αγωγής. Η αντεξέταση του μάρτυρος παρά το ότι υπήρξε μακρά και εξαντλητικά λεπτομερής επί όλων των θεμάτων, εντούτοις δεν ανέδειξε αντιφάσεις ή στοιχεία τα οποία αναιρούν τις πιο πάνω βασικές του θέσεις τις οποίες και επανέλαβε απορρίπτοντας θέσεις της Υπεράσπισης. Κατά τη διάρκεια της, όταν του υποδείχθηκαν κάποια έγγραφα που δεν είχαν κατατεθεί από τον ίδιο στην κυρίως εξέταση του δεν είχε κανένα ενδοιασμό να τα αναγνωρίσει ως μέρος της αλληλογραφίας που αναπτύχθηκε σε σχέση με την επίδικη διαφορά και αποδεχθεί όπως κατατεθούν ως τεκμήρια (Τεκμ. 30 - 33). Ο κ. Τάκη (ΜΕ2), κατάθεσε Γραπτή Δήλωση η οποία σημειώθηκε ως Έγγραφο Β και την οποία υιοθέτησε και διάβασε ενώπιον του Δικαστηρίου. Είναι γιός του (ΜΕ1) και είναι μηχανολόγος μηχανικός απόφοιτος αγγλικού πανεπιστημίου (Τεκμ. 34), όπως και κάτοχος διαφόρων άλλων πιστοποιητικών που αφορούν το αντικείμενο της ψύξης και κλιματισμού ως δέσμη (Τεκμ.35 και 36), τα οποία εξήγησε πως τα εξασφάλισε. Εξήγησε λεπτομερώς το σχεδιασμό που έγινε του επίδικου συστήματος κατά χρονολογική σειρά και τις διάφορες ενέργειες που έλαβαν χώρα. Κατάθεσε αντίγραφο των διαπιστευμένων λογισμικών του εργοστασίου για το γεωθερμικό κύκλωμα που εφάρμοσαν τα οποία ισχύουν μέχρι και σήμερα ως Τεκμ.
- Εξήγησε περαιτέρω με παραπομπή σε τεκμήρια που είχαν ήδη κατατεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου από τον ΜΕ1, τόσο τον σχεδιασμό όσο και την εφαρμογή του επίδικου συστήματος. Παρουσίασε ως Τεκμ. 38 πιστοποιητικά διακρίβωσης και διαπίστευσης των οργάνων μετρήσεων που χρησιμοποιεί η ενάγουσα αναφέροντας ότι ο εναγόμενος όποτε ήταν παρών κατά τη διάρκεια των ελέγχων προσπαθούσε να υπονομεύσει την ποιότητα των μετρήσεων τους και των επαγγελματικών οργάνων τους συγκρίνοντας τα πάντα με ένα μικρό θερμόμετρο υδραργύρου που ακουμπούσε στο κομοδίνο του. Εξ αφορμής αναφέρθηκε και σε ειρωνική, προσβλητική και επιθετική σε κάποιες περιπτώσεις συμπεριφορά του εναγομένου η οποία τους οδηγούσε κάποιες φορές να εγκαταλείπουν την κατοικία του λόγω ακριβώς αυτής της συμπεριφοράς του. Άσκησε κριτική στην έκθεση του κ. Αλετράρη επισημαίνοντας σε αυτή παραλείψεις και αδυναμίες κάνοντας εκτενή αναφορά πως αυτές οδηγούσαν σε λανθασμένους υπολογισμούς και συμπεράσματα, αποδίδοντας τους σε άγνοια του τρόπου λειτουργίας της συγκεκριμένης αντλίας θερμότητας και γενικά του γεωθερμικού συστήματος εφόσον έκανε χρήση λανθασμένων ροών από λάθος αντλίες. Κατάθεσε ως Τεκμ. 39 σχετικούς υπολογισμούς πτώσης πίεσης σύμφωνα με τον σωλήνα που βρίσκεται εγκαταστημένος και όπως χρησιμοποιείται από την βιβλιογραφία. Κατάθεσε δέσμη φωτογραφιών ως Τεκμ. 40 για να αποδείξει την εγκατάσταση φίλτρων αέρος στα τοπικά κλιματιστικά και διερωτήθηκε ποιος τα αφαίρεσε αργότερα. Κατάθεσε τις προδιαγραφές του δοχείου αδρανείας ως Τεκμ. 41 το οποίο είχαν συμφωνήσει με τον εναγόμενο να τοποθετήσουν με σκοπό να μειωθεί ο ετεροχρονισμός για μερικές ώρες, κάτι που θα συνέβαλλε σε εξοικονόμηση ενέργειας. Στη συνέχεια της κατάθεσης του κατάθεσε και σημειώθηκαν ως Τεκμ. 42 - 49 διάφορα έντυπα ή έγγραφα που αφορούσαν υπολογισμούς, μετρήσεις και προδιαγραφές του εξοπλισμού του Συστήματος για να καταδείξει το λανθασμένο και ή ανεπαρκές των μετρήσεων όπως αυτές παρουσιάζονται στην έκθεση των εμπειρογνωμόνων του εναγομένου αναλύοντας το κάθε ζήτημα με παραπομπή στα τεκμήρια και στην έκθεση των εμπειρογνωμόνων του εναγομένου. Σχολιάζοντας την τελευταία, απαρίθμησε σειρά λόγων οι οποίοι επιβεβαιώνουν όσα ανέφερε και ότι η έκθεση του κ. Αλετράρη με τη συνδρομή των άλλων δύο εμπειρογνωμόνων στερείται της απεικόνισης της πραγματικότητας και δεν εμπίπτει στους όρους εντολής και τους κανονισμούς εκτέλεσης της πραγματογνωμοσύνης του ΕΤΕΚ. Κατέληξε ισχυριζόμενος ότι η έκθεση των πραγματογνωμόνων του εναγομένου στηρίζεται σε εντελώς λανθασμένες υποθέσεις και ισχυρισμούς και αποτυπώνει στην ουσία λόγια του εναγομένου και όχι την πραγματική εικόνα του συστήματος που τοποθετήθηκε. Οι φωτογραφίες του Τεκμ. 49 αποδεικνύουν ότι δεν έχει εγκατασταθεί στην κατοικία του εναγομένου κανένα επιπρόσθετο σύστημα για την παραγωγή θέρμανσης ή ψύξης ή ζεστού νερού. Επιπλέον ανέφερε ότι εάν ο εναγόμενος θέλει 100% κάλυψη των ψυκτικών φορτίων μπορεί να το πετύχει με απλό τρόπο χρησιμοποιώντας το δοχείο αδρανείας και να προστεθεί ακόμα μια αντλία αέρος/νερού για να συμπληρώσει τα KW που χρειάζεται. Το κόστος για μια τέτοια πρακτική λύση είναι, όπως ανέφερε, πολύ χαμηλό εφόσον πρόκειται για μια πολύ απλή εγκατάσταση. Ανέφερε δε ότι το ποσό που έχει εκτιμήσει ο εμπειρογνώμονας του εναγομένου είναι παραπλανητικό, πλασματικό, υπερβολικό και λανθασμένο κάτι που αποδεικνύει ότι αυτός στερείται γνώσης και παραπλανά γενικά οποιονδήποτε που δεν είναι γνώστης του αντικειμένου. Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυς επέμεινε στις θέσεις τις οποίες ανέπτυξε κατά την κυρίως εξέταση του χωρίς να αποστεί από οποιανδήποτε και υπήρξε αρκούντως επεξηγηματικός για όσα ρωτήθηκε. Με απλά λόγια και χωρίς υπερβολές υποστήριξε με σθένος και αταλάντευτα τη θέση της ενάγουσας επί κάθε επίδικου θέματος και ειδικότερα των τεχνικών θεμάτων που ανέδειξαν με την έκθεση τους οι εμπειρογνώμονες του εναγομένου απορρίπτοντας τις ως ανεδαφικές. Ο κ. Αγαθοκλέους (ΜΕ3), είναι αρχιτέκτονας και διακοσμητής και εργαζόταν στο αρχιτεκτονικό γραφείο που εκπόνησε τα σχέδια και επέβλεπε την οικοδόμηση της κατοικίας του εναγομένου. Ως εκ της πιο πάνω ιδιότητας του γνώριζε για την εργασία που είχε αναλάβει να εκτελέσει η ενάγουσα στην κατοικία του ενάγοντος. Είχαν προς τούτο συναντήσεις και συζήτηση και αξιολόγηση για την ανάθεση στην ενάγουσα της δουλειάς και ήταν πάντοτε παρών στις συναντήσεις που γίνονταν για την ανταλλαγή απόψεων και λήψη σχετικών αποφάσεων. Ανέφερε ότι την τελική απόφαση την έπαιρνε πάντα ο εναγόμενος ως ο ιδιοκτήτης της κατοικίας τον οποίο χαρακτήρισε ως απαιτητικό πέραν του κανονικού, όπως είπε χαρακτηριστικά. Θυμόταν ότι είχαν γίνει αρκετές αλλαγές κατά τη διάρκεια των εργασιών όπως για παράδειγμα επέκταση της κουζίνας και τα τούβλα έγιναν θερμομονωτικά κάτι που μείωνε την κατανάλωση κάτι που ασφαλώς επηρέαζε και την εργασία της ενάγουσας και έτσι είχαν προκληθεί έξτρα εργασίες. Εξήγησε ότι δεν κρατούνταν πρακτικά κατά τις συναντήσεις αλλά γινόταν στη συνέχεια ανταλλαγή ηλεκτρονικών μηνυμάτων με το περιεχόμενο των συζητήσεων αυτών και τι αποφασιζόταν κάθε φορά. Με την ενάγουσα βρίσκονταν σε συνεχή επαφή και επικοινωνία. Θυμόταν ότι είχε πάρει από την ενάγουσα και τα ηλεκτρονικά μηνύματα (Τεκμ. 9 και 10) για τις αλλαγές που απαιτούνταν με τις οποίες όπως αναγράφεται και σε αυτά συμφωνούσε ο εναγόμενος. Γνώριζε για το δοχείο αδρανείας που είχε μεταφερθεί στο χώρο και το οποίο θα βοηθούσε στην λειτουργία του Συστήματος. Σε σχέση με το σύστημα θέρμανσης ο εναγόμενος δήλωνε υπέρ ευχαριστημένος και ανέφερε χαρακτηριστικά ότι το ζήτημα της θέρμανσης ή της ψύξης είναι υποκειμενικό στον κάθε άνθρωπο. Ο μάρτυς γνώριζε ότι είχαν γίνει επανειλημμένα μετρήσεις με ειδικά θερμόμετρα της ενάγουσας τα οποία έδειχναν διαφορετικές ενδείξεις από το θερμόμετρο του εναγομένου που ήταν ένα σύνηθες θερμόμετρο που μετριέται ο πυρετός και όχι θερμόμετρο μέτρησης θερμοκρασίας ενός δωματίου. Γνώριζε τη διαφορά που προέκυψε με τους διαδίκους και ο ίδιος στις επαφές τους κρατούσε ίσες αποστάσεις. Γνώριζε όμως ότι ο εναγόμενος τσακώθηκε σχεδόν με τους πάντες που είχαν εκτελέσει εργασίες στο σπίτι του και αφού τσακώθηκε με όλους στη συνέχεια στράφηκε και εναντίον του. Κατά την αντεξέταση του ο ΜΕ3 παραδέχθηκε ότι μπορούσε να έχει άποψη μέχρις ενός σημείου σε σχέση με το Σύστημα που εφάρμοσε η ενάγουσα στην κατοικία του εναγομένου. Επέμεινε όμως ότι πάντοτε την τελική απόφαση για τις όποιες αλλαγές την λάμβανε ο εναγόμενος ως ο ιδιοκτήτης και δεν ήταν εύκολο να τον παρέσυρε ο τεχνικός σε λανθασμένη επιλογή, ο οποίος συνήθως συστήνει την καλύτερη επιλογή και τον τελευταίο λόγο έχει πάντοτε ο ιδιοκτήτης. Χαρακτήρισε τον εναγόμενο λίγο υπερβολικό για όλα τα θέματα που συζητούσαν. Κάνοντας αναφορά στη μεταξύ τους συνεργασία με τον εναγόμενο ανέφερε ότι αυτός στην αρχή της συνεργασίας τους ήταν εντάξει με τις πληρωμές του όχι όμως και στη συνέχεια χωρίς όμως να θυμάται αν είχε παραμείνει κάποιο υπόλοιπο στον μεταξύ τους λογαριασμό και αν τελικά είχαν ζητήσει την εξόφληση του από τον εναγόμενο. Αρνήθηκε ότι σκοπός της μαρτυρίας του ήταν να υποστηρίξει την ενάγουσα και ότι είχε πληρωθεί για να παραστεί ως μάρτυρας στην υπόθεση αυτή ή ότι ήταν φίλος με τον ΜΕ
- Ο κ. Κυριάκου (ΜΥ1), είναι ο εναγόμενος και εξ ανταπαιτήσεως ενάγων. Η Γραπτή του Δήλωση την οποία υιοθέτησε και διάβασε ενώπιον του Δικαστηρίου σημειώθηκε ως Έγγραφο Γ. Ισχυρίστηκε ότι λόγω του ότι το σύστημα κλιματισμού ψύξης- θέρμανσης ήταν πολυσύνθετο ανατέθηκε στην ενάγουσα λόγω της δέσμευσης της ότι για την εκτέλεση του έργου θα υπήρχε μηχανολόγος μηχανικός μέλος του ΕΤΕΚ για την παρακολούθηση του. Είχαν συμφωνήσει το ποσό των €50.910,00 πλέον Φ.Π.Α. για την κατασκευή του έργου. Ο ενάγων αρνήθηκε ισχυρισμούς που διατυπώνονται στην Έκθεση Απαιτήσεως ότι επενέβαινε και ζητούσε τροποποιήσεις στα μηχανολογικά σχέδια εγκατάστασης του συστήματος αλλά παραδέχεται ότι ζήτησε προσαρμογές μόνο σε σημεία όπου χρειάζονταν για συντονισμό των εγκαταστάσεων με την αρχιτεκτονική δόμηση. Οι οποιεσδήποτε τέτοιες προσαρμογές, όπως ισχυρίστηκε, είναι αναμενόμενες σε κάθε οικοδομή κατά τη διάρκεια ανέγερσης της. Ανέφερε ότι είχε αποφασίσει με τον αρχιτέκτονα βελτιωμένη θερμική θωράκιση της κατοικίας η οποία υποβοήθησε την ενάγουσα καθώς μειώθηκαν οι θερμικές ανάγκες της κατοικίας. Ισχυρίστηκε ότι το όλον έργον εκτελέστηκε πλημμελώς από την ενάγουσα η οποία δεν κατείχε τη τεχνογνωσία του αναληφθέντος έργου με αποτέλεσμα να μη μπορεί να ολοκληρώσει τις εργασίες που ανέλαβε με επιτυχία. Ισχυρίστηκε ότι το σύστημα δεν απέδιδε ούτε κατά τους καλοκαιρινούς μήνες σε ψηλές θερμοκρασίες ούτε και τους χειμερινούς μήνες σε χαμηλές θερμοκρασίες. Παρέθεσε τους λόγους στους οποίους οφειλόταν, σύμφωνα με τις εκθέσεις των εμπειρογνωμόνων του, η ελαττωματικότητα του συστήματος που οδήγησε στην αχρησία του με ευθύνη της ενάγουσας. Ισχυρίστηκε ότι κατέβαλε στην ενάγουσα το ποσό των €48.355,75σ.και παρέμεινε υπόλοιπο το οποίο ήταν πάντοτε πρόθυμος να καταβάλει εάν η εγκατάσταση ήταν όπως έπρεπε αλλά η ενάγουσα αρνείτο σε διόρθωση της και αντί τούτου επέμεινε στην εξόφληση της. Προς τούτο παρέπεμψε στη σχετική αλληλογραφία τους. Κάνει λεπτομερή αναφορά σε τεχνικά χαρακτηριστικά του συστήματος, σε παραλείψεις και λάθη της ενάγουσας κατά την εφαρμογή του τα οποία όμως θα με απασχολήσουν στη συνέχεια κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας των εμπειρογνωμόνων εφόσον σε αυτή στηρίζονταν οι σχετικές αναφορές του. Είναι δε για τους πιο πάνω λόγους που απορρίπτει την αξίωση της ενάγουσας και αντί αυτού αξιώνει από αυτή τα ακόλουθα: (α) το ποσό των €68.756,00 πλέον Φ.Π.Α. αξίωση η οποία προέρχεται από την τιμολόγηση των επί μέρους εργασιών του έργου σε σημαντικά υψηλότερες τιμές της προσφοράς της ημερ. 3.03.
- (β) το ποσό των €52.977,00 πλέον Φ.Π.Α. προερχόμενο από τη συμβατική υποχρέωση της ενάγουσας να κατασκευάσει ένα γεωθερμικό σύστημα κλιματισμού θέρμανσης και ψύξης ικανό σε όλη την διάρκεια του χρόνου να παρέχει στην κατοικία του, εσωτερικές ατμοσφαιρικές συνθήκες άνεσης όπως αυτές είναι αποδεκτές στην Κύπρο με ταυτόχρονη ικανοποίηση των αναγκών παραγωγής ζεστού νερού χρήσης. (γ) το ποσό που πλήρωσε σε διάφορες ημερομηνίες στην ενάγουσα κατά την εκτέλεση του έργου δηλαδή το ποσόν των €42.048.47σ. πλέον Φ.Π.Α. ήτοι συνολικά €48.355.75σ. Λόγω της ολικής αποτυχίας του εγκατασταθέντος Συστήματος από την ενάγουσα αξιώνει τις ακόλουθες ζημιές, απώλειες, δαπάνες και έξοδα που υπέστη:
(1)Πληρωθέν ήδη ποσόν στην ενάγουσα €48.355.75σ.
(2)Απαιτούμενο ποσό για αφαίρεση του συστήματος και εγκατάσταση νέου αποτελεσματικού συστήματος €150.000.00.
(3)Πληρωμή εμπειρογνώμονα του ΕΤΕΚ για εξέταση το εγκατασταθέντος συστήματος €15.912,00 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.
(4)Πληρωμή για μελέτη εμπειρογνώμονα Τσιηφτέ €1.600,00.
(5)Πληρωμή για μελέτη εμπειρογνώμονα Μουρουζίδη €750,00. Οι ως άνω αξιώσεις υπό
(4)και
(5), όπως ανέφερε, ήταν αναγκαία έξοδα για τις αναγκαίες μελέτες ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η εκπόνηση ολοκληρωμένης πραγματογνωμοσύνης από το ΕΤΕΚ. Εκτός των ανωτέρω ο εναγόμενος διατείνεται ότι από την παράδοση του έργου μέχρι και σήμερα δεν έχει στην κατοικία του συνθήκες ψύξης και θέρμανσης με συνέπεια τόσον αυτός όσο και η οικογένεια του να ταλαιπωρούνται σε μεγάλο βαθμό. Επί πλέον για την αφαίρεση του Συστήματος και την εγκατάσταση νέου αποτελεσματικού ή άλλου εναλλακτικού Συστήματος θα του προκληθούν ταλαιπωρία, αναστάτωση και έξοδα γι' αυτό και αξιώνει επί πλέον: (α) γενικές αποζημιώσεις για ταλαιπωρία που υπέστη συνεπεία της υπαιτίου παραβάσεως των υποχρεώσεων της ενάγουσας και (β) ειδικές αποζημιώσεις. Επιπρόσθετα παραπονέθηκε για την αδυναμία της ενάγουσας όπως επιδιορθώσει το σύστημα κατά τρόπο που θα το καθιστούσε λειτουργικό όπως ήταν η συμβατική της υποχρέωση και παρά την υπομονή που επέδειξε ο ίδιος και την επιθυμία του να ανταποκριθεί το σύστημα στις ανάγκες της κατοικίας του. Αναφέρθηκε στην ταλαιπωρία που έκτοτε υφίσταται ο ίδιος και τα μέλη της οικογένειας του στην καθημερινότητα τους και ότι στο τέλος αναγκάστηκε να προσφύγει στην εμπειρογνωμοσύνη του ΕΤΕΚ, το κόστος της οποίας επιβαρύνθηκε ο ίδιος. Κατά την αντεξέταση του ο εναγόμενος επέμεινε στις θέσεις του και αρνήθηκε σειρά από υποβολές με τις θέσεις της ενάγουσας υπεκφεύγοντας σε κάποιες επισημάνσεις που του υποδείχθηκαν και φαίνονταν και σε έγγραφα τα οποία προκάλεσε να του υποδειχθούν λέγοντας ότι οι γνώσεις του επί του θέματος δεν ήταν επαρκείς. Στη συνέχεια παραδέχθηκε ότι η ενάγουσα θα άλλαζε την αντλία. Όταν του υποδείχθηκε ο ισχυρισμός του ότι ουδέποτε επενέβη και έκανε αλλαγές, και πάλι απέφυγε να απαντήσει ευθέως λέγοντας ότι αυτό το ισχυρίστηκε υπό την έννοια ότι γίνονταν σε συνεννόηση με τον αρχιτέκτονα και την ενάγουσα. Παραδέχθηκε ότι το θερμόμετρο που χρησιμοποιούσε ο ίδιος για μετρήσεις έδειχνε «μπακαλλίσημες» ενδείξεις, όπως παραδέχθηκε, ενώ παραδέχθηκε ότι τα εξειδικευμένα προς τούτο όργανα της ενάγουσας ήταν ασφαλώς πιο ασφαλή. Παρόλα αυτά, και τις διαβεβαιώσεις που λάμβανε από την ενάγουσα για την κανονική λειτουργία του συστήματος σε σχέση με τη ψύξη, το βράδυ ο ίδιος υπέφερε καθώς εξακολουθούσε το Σύστημα να μη λειτουργεί. Ισχυρίστηκε ότι είχε εκπληρώσει τις οικονομικές υποχρεώσεις του προς την ενάγουσα μέχρι και το τελευταίο σέντ και στη συνέχεια όταν του υποδείχθηκε το αντίθετο, ανέφερε ότι ήταν γιατί η ενάγουσα δεν τήρησε τις δικές της δεσμεύσεις. Ενώ ισχυρίστηκε ότι δεν θυμόταν ότι είχαν συμφωνήσει για αύξηση του βαθμού κάλυψης, με μείωση του χρόνου λειτουργίας της αντλίας θερμότητας, με σκοπό να εξοικονομούσε ηλεκτρικό ρεύμα και σε υποβολή που ακολούθησε ανέφερε επί λέξει: «και να ζήτησα είναι κακό;» Συχνές ήταν οι αναφορές του ότι θα παραδεχόταν κάποια γεγονότα που έλαβαν χώρα αν αποδεικνύονταν με σχετικές επιστολές. Ακόμα και όταν του υποδείχθηκε η επιστολή του ημερομηνίας 26.10.2011 και ότι μετά από αυτή σταμάτησαν τα έργα, διαφώνησε λέγοντας ότι: «Τα έργα υποτίθεται ήθελαν εξόφληση.». Στη συνέχεια θα δώσει μια γενική εικόνα της μαρτυρίας των τριών εμπειρογνωμόνων που κατέθεσαν για την πλευρά του εναγομένου (κ. Αλετράρη, Δρος Τσιηφτέ και κ. Μουρουζίδη) καθώς εκτενής ανάλυση της μαρτυρίας τους θα γίνει κατά την αξιολόγηση της. Ο κ. Αλετράρης (ΜΥ2), είναι μηχανολόγος - ηλεκτρολόγος μηχανικός από το
- Αναφέρθηκε στη μακρόχρονη εμπειρία του στην εκπόνηση μελετών και στη διεύθυνση εκτέλεσης έργων σε κάποια από τα οποία αναφέρθηκε. Είναι μέλος του ΕΤΕΚ και εγκεκριμένος από αυτό να ενεργεί ως εμπειρογνώμονας και είναι μέλος του Πειθαρχικού του Συμβουλίου του. Ανέφερε τα προσόντα που απαιτούνται για να γίνει κάποιος μέλος του ΕΤΕΚ και τους λόγους που ένας πολίτης μπορεί να αποταθεί σε αυτό το σώμα και τον τρόπο και προϋποθέσεις που πρέπει να εκπληρώνει μια πραγματογνωμοσύνη. Για τη συγκεκριμένη υπόθεση ανέφερε ότι του ανατέθηκε από το ΕΤΕΚ όπως ετοιμάσει έκθεση μετά που είχε αποταθεί σε αυτό ο εναγόμενος. Του ζήτησαν να έρθει σε επαφή μαζί του και να καταγράψει το παράπονο του. Στη συνέχεια συνάφθηκε σχετική συμφωνία. Σχετική ενημέρωση έτυχε και η ενάγουσα τόσο τηλεφωνικά όσο και με ηλεκτρονικό μήνυμα. Ανέφερε ότι δεν ήξερε προηγουμένως τον εναγόμενο κάτι που είναι προϋπόθεση για την ανάληψη ετοιμασίας εμπειρογνωμοσύνης. Εξήγησε ότι είχαν εμπλακεί προς υποβοήθηση της ετοιμασίας της έκθεσης του ο κ. Τσιηφτές και ο κ. Μουρουζίδης που ήταν και αυτοί μέλη του ΕΤΕΚ. Η δική του γνώση για τη γεωθερμία προέρχεται από το διάβασμα πολλών βιβλίων για το θέμα. Εξήγησε τα καθήκοντα καθενός όπως αυτά καταγράφονται στην ίδια τη Συμφωνία διενέργειας της Πραγματογνωμοσύνης και η έρευνα τους αποσκοπούσε στο να καταδειχθεί κατά πόσο η ενάγουσα έκανε σωστά τη δουλειά που είχε αναλάβει για το σπίτι του εναγομένου. Ζήτησε στοιχεία τόσο από τον εναγόμενο ο οποίος δεν αρνήθηκε να του τα δώσει όσο και από την ενάγουσα η οποία όμως επικαλέστηκε την εκκρεμούσα δικαστική διαδικασία και αρνήθηκε να του δώσει στοιχεία και να παραστεί σε αυτοψία που διευθέτησε επικαλούμενη νομική συμβουλή που έλαβε. Όσα λέχθηκαν κατά την αυτοψία καταγράφηκαν σε πρακτικό το οποίο συμπεριλήφθηκε στην έκθεση του. Ο μάρτυς κατάθεσε ως Τεκμ. 51 την έκθεση πραγματογνωμοσύνης του η οποία εκπονήθηκε μετά από την υπογραφή σχετικής συμφωνίας με τον εναγόμενο. Έκανε αναφορά στην εμπλοκή των δύο άλλων ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων οι οποίοι θα προέβαιναν σε σχετικούς υπολογισμούς. Επεξήγησε διάφορα σημεία της έκθεσης του παρέχοντας λεπτομέρειες των ενεργειών, των ελέγχων και των ευρημάτων του επισημαίνοντας την κατάληξη του στη σελ. 68 υπό τον τίτλο «Περίληψη Συμπεράσματος» ότι: «βρίσκω ότι τα παράπονα που εξέφρασε ο κ. Κυριάκου είναι δικαιολογημένα». Ο μάρτυς σχολίασε περαιτέρω και τη μαρτυρία του κ. Τάκη (ΜΕ2). Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυς (ΜΥ2), επανέλαβε σειρά ευρημάτων του όπως τα κατέγραψε στην έκθεση (Τεκμ. 51) και απέφυγε να απαντήσει σε ερώτηση κατά πόσο κοινοποίησε τους όρους εντολής του από το ΕΤΕΚ στην ενάγουσα. Κατά τη διάρκεια της αντεξέτασης του κατατέθηκαν ως δέσμη σχετική αλληλογραφία ξεκινώντας από την επιστολή της ενάγουσας προς αυτόν με ημερομηνία 19.05.2019 ως Τεκμ. 52 και ακολούθως τα Τεκμ. 53 -
- Ως Τεκμ. 56 κατατέθηκε ενημερωτικό δημοσίευμα σε σχέση με το λογισμικό πρόγραμμα για υπολογισμούς ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων ADAPT/ FCALC. Ως Τεκμ. 57 σχετικοί υπολογισμοί με βάση το ως άνω πρόγραμμα του Συστήματος της κατοικίας του εναγομένου. Ο κ. Τσιηφτές (ΜΥ3), είναι μηχανολόγος μηχανικός Διδάκτορας Τεχνικών Επιστημών και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου στη θέση του ειδικού εμπειρογνώμονα και επιπρόσθετα μελετητής μηχανολόγος μηχανικός. Η ειδίκευση του είναι στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα βιοθερμικά και ηλιακά συστήματα και στη βιομάζα. Εξήγησε ότι η απόκτηση της ειδίκευσης της βιοθερμίας έγινε με την ενασχόληση του με τα γεωθερμικά συστήματα που είναι μέρος της βιοθερμίας και είναι ένα από τα θέματα τα οποία διδάσκει μέσω του συστήματος ψύξης, θέρμανσης και κλιματισμού. Η γνώση του επιπρόσθετα συμπληρώνεται, όπως ανέφερε από τη συμμετοχή του σε διεθνή και τοπικά σεμινάρια και ολοκληρώνεται με την πραγματοποίηση πολυάριθμων μελετών για μικρά κτήρια, κατοικίες, εμπορικά κέντρα και για το Πανεπιστήμιο Κύπρου στον τομέα των συστημάτων ως μελετητής. Είναι μέλος του ΕΤΕΚ από το
- Του είχε ανατεθεί η συγκεκριμένη μελέτη από τον εναγόμενο και αφορούσε τον υπολογισμό του υφιστάμενου γεωθερμικού πεδίου της κατοικίας του. Η συγκεκριμένη μελέτη του είχε γίνει με σκοπό την αξιοποίηση της σε πραγματογνωμοσύνη. Δεν γνώριζε προηγουμένως τον εναγόμενο. Ο πραγματογνώμονας ήταν ο κ. Αλετράρης τον οποίο γνώριζε από το 1995 ως μελετητή μηχανολογικών εγκαταστάσεων και ως ιδιοκτήτη εταιρείας μελετητικού γραφείου. Γνώριζε επίσης ότι είχε κληθεί και ο κ. Μουρουζίδης μηχανολόγος μηχανικός για να υπολογίσει τα ψυκτικά και θερμικά φορτία της κατοικίας, τον οποίο επίσης γνώριζε προσωπικά ως μελετητή όπως και τον κ. Μ. Τάκη (ΜΕ1) μέσα από την επαγγελματική τους σχέση. Κατά την αντεξέταση του κατατέθηκε ως Τεκμ. 57 ο Υπολογισμός Γεωθερμικής Ισχύος των 130mm, ως Τεκμ. 58 Υπολογισμός Γεωθερμικής Ισχύος 150mm και ως Τεκμ. 59 ερώτημα το οποίο έθεσε η ενάγουσα στην κατασκευάστρια εταιρεία και τέλος ως Τεκμ. 60 Υπολογισμός Γεωθερμικού Πεδίου με φορτία της μηχανολογικής μελέτης της ενάγουσας κατά 30% των ετεροχρονισμών. Ο κ. Μουρουζίδης (ΜΥ4), αναγνώρισε την έκθεση του που είναι μέρος του Τεκμ. 51 και την επεξήγησε όπως και την περίληψη των αποτελεσμάτων της και την περίληψη των ευρημάτων του. Ο μάρτυς αντεξετάστηκε για κάθε ζήτημα που αφορούσε την έκθεση του και του υποβλήθηκε ότι οι υπολογισμοί του ήταν λανθασμένοι καθώς έγιναν λαμβάνοντας υπόψη λανθασμένες διαστάσεις των χώρων της κατοικίας όπως ήταν και το ύψος της και λανθασμένων μετρήσεων των μεγεθών των ανοιγμάτων ακόμα και του αριθμού των ίδιων των ανοιγμάτων. Με το πέρας της αντεξέτασης του εφόσον του τέθηκαν οι πιο πάνω διαφορές που είναι ακόμα και σήμερα εύκολα μετρήσιμες με εισήγηση του Δικαστηρίου παροτρύνθηκαν οι διάδικοι όπως από κοινού προβούν ξανά σε μετρήσεις διαφόρων σημείων από την κατοικία του εναγομένου που αμφισβητούνταν με επιτόπια εξέταση όπως και έγινε με αποτέλεσμα την ακόλουθη δήλωση παραδεκτών γεγονότων: « . έχουμε επισκεφθεί το σπίτι στις 2.
- τη Δευτέρα μαζί με τους πελάτες μου και τον δικηγόρο του εναγομένου παρουσία και του κ. Μουρουζίδη και του εναγομένου και έχουμε μετρήσει επιτόπου το ύψος των τοίχων του ισογείου, όπου έχουμε καταγράψει και δηλώνουμε το ύψος 2,80 στο ισόγειο χωρίς να υπολογίσουμε τα μεσοπατώματα που υπήρχαν σε κάποιες οροφές και το ανώγειο το βρήκαμε 2,75 και πάλι εδώ χωρίς να υπολογίσουμε ψευδοτάβανα που υπήρχαν αντί 3,20 που μας έλεγε ο μάρτυρας των εναγομένων. Αυτά είναι τα ύψη που βρήκαμε. Το δεύτερο παραδεκτό είναι αναφορικά με τα ανοίγματα που αναφέραμε την προηγούμενη φορά και εδώ βρήκαμε διαφορές σε όλα τα ανοίγματα και μεγέθη, αλλού πιο μικρά, αλλού πιο μεγάλα, αλλά σε όλα υπήρχαν διαφορές.» Κατά την επανεξέταση του ο κ. Μουρουζίδης (ΜΥ4) επιβεβαίωσε ουσιαστικά τα ως άνω παραδεκτά γεγονότα. Η κα Βορεάκου (ΜΥ5), εκτελεί καθήκοντα επιστημονικού λειτουργού στο ΕΤΕΚ από το
- Τα καθήκοντα της είναι σε σχέση με όλα τα επιστημονικά ζητήματα που ασχολείται το Επιμελητήριο και τα τελευταία τέσσερα χρόνια μεταξύ των άλλων καθηκόντων της είναι και υπεύθυνη του κέντρου εναλλακτικών μεθόδων επίλυσης διαφορών και πραγματογνωμοσυνών του Επιμελητηρίου. Ανέφερε ότι ο εγγεγραμμένος στον κλάδο μηχανολογικής μηχανικής με το ίδιο όνομα που έχει ο ΜΕ1 από το 2012 δεν μπορεί να είναι το ίδιο πρόσωπο με τον ΜΕ 1 καθώς ο εγγεγραμμένος με το ίδιο όνομα είναι νεαρό πρόσωπο την ηλικία του οποίου διέθετε και δεν μπορεί να συμπίπτει με την ηλικία του ΜΕ
- Η μάρτυς επικαλούμενη την ιδιότητα της και άγνοια των γεγονότων της υπόθεσης αυτής δεν μπόρεσε να απαντήσει ερώτηση κατά πόσο απαιτείτο στο επίδικο έργο να είχε οριστεί μηχανολόγος μηχανικός. Σε σχέση με τη πραγματογνωμοσύνη που ζητήθηκε από τον εναγόμενο από το ΕΤΕΚ η μάρτυς ανέφερε ότι τον Νοέμβριο του 2011 έγινε σχετικό αίτημα και η διαδικασία που ακολουθείται είναι η Επιτροπή να διορίζει πραγματογνώμονα από το μητρώο που τηρείται και εν προκειμένω επιλέγηκε και διορίστηκε ο κ. Αλετράρης τον Απρίλιο του 2012 και στον διορισμό του για να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία του δεν είχε λόγο ο εναγόμενος. Αναγνώρισε τη σχετική συμφωνία στο Τεκμ. 51 για τον διορισμό του κ. Αλετράρη. Εξήγησε ότι ως Επιμελητήριο δίδουν ένα υπόδειγμα συμφωνίας που περιέχει τους όρους εντολής, την αμοιβή του πραγματογνώμονα ανάλογα με το πώς θα γινόταν η χρέωση, τον χρόνο διεκπεραίωσης της και δήλωση του πραγματογνώμονος ότι δεν έχει προσωπικό συμφέρον και αυτή θα πρέπει να συνυπογράφεται από τα δύο μέρη. Σημαντική ήταν η δήλωση της ότι: «αν προκύψει κατά τη διαδικασία της διενέργειας της πραγματογνωμοσύνης χρειάζεται και άλλο μέρος να συμβάλει, είτε άλλου κλάδου, είτε που έχει ειδική εμπειρία σε κάτι τότε ο Πραγματογνώμονας μας ενημερώνει και η Διοικούσα Επιτροπή του ΕΤΕΚ διορίζει συμπληρωματικά και άλλο άτομο, αυτή είναι η διαδικασία που έχω υπόψιν μου». Εξήγησε περαιτέρω ότι ο εμπειρογνώμονας μπορεί να εισηγηθεί κάποιον αλλά ο διορισμός γίνεται μέσω της Διοικούσας Επιτροπής. Η διαδικασία που ακολουθείται, εξήγησε κατά την αντεξέταση της, αρχίζει με τον ορισμό τεσσάρων ατόμων ως Επιτροπής υπεύθυνης να εισηγείται άτομα από το μητρώο για κάθε υπόθεση, και στη συνεδρίαση της Διοικούσας πηγαίνει η εισήγηση της Επιτροπής αυτής και είτε εγκρίνεται είτε απορρίπτεται και σε περίπτωση έγκρισης ο Πρόεδρος υπογράφει τον σχετικό διορισμό. Εξήγησε περαιτέρω ότι η πληρωμή γίνεται απευθείας στο Επιμελητήριο και όταν ο Εμπειρογνώμονας ολοκληρώσει την έκθεση του την καταθέτει στο ΕΤΕΚ και τους ενημερώνει για το κόστος της. Στη συνέχεια το ΕΤΕΚ ενημερώνει τον αιτητή ότι η έκθεση είναι έτοιμη για να την παραλάβει και τον ενημερώνουν για το υπόλοιπο ποσό που θα πρέπει να πληρώσει αφού αφαιρεθεί η προκαταβολή που έδωσε αρχικά και όταν αυτός εξοφλήσει του παραδίδουν την έκθεση. Το ΕΤΕΚ στη συνέχεια αφού παρακρατήσει το 25% της συμφωνημένης αμοιβής πληρώνει στη συνέχεια τον Εμπειρογνώμονα. Επομένως ο αιτητής πληρώνει την έκθεση πριν δει το πόρισμα που μπορεί να μην είναι υπέρ του στην υπόθεση του και αυτό διασφαλίζει ότι δεν υπάρχει άμεση οικονομική σχέση μεταξύ του Πραγματογνώμονα και του αιτητή. Εξήγησε περαιτέρω ότι όταν υπάρχει συμπληρωματικός διορισμός που γίνεται μέσω του ΕΤΕΚ η πληρωμή γίνεται πάλι μέσω του ΕΤΕΚ και κοινοποιείται στον αιτητή το συνολικό κόστος που περιλαμβάνει την αμοιβή και των δύο εφόσον έχει υπογραφεί νέα συμφωνία μεταξύ του αιτητή και αυτού που προστέθηκε. Τα πραγματικά έξοδα αν υπάρχουν συμφωνείται απευθείας με τον αιτητή ο οποίος τα καταβάλει. Συνόψισε λέγοντας ότι: «Απλά η αμοιβή του πραγματογνώμονα είτε των ατόμων που έχουν συμπληρωματικά διοριστεί γίνεται μέσω του Επιμελητηρίου». Κατά την ανετεξέταση της ανέφερε ότι υπάρχει η νομοθεσία που διέπει τη σύσταση του ΕΤΕΚ και οι περί Δεοντολογίας Κανονισμοί (Κ.Δ.Π.255/2012) και ότι οι Κανονισμοί που διέπουν τον διορισμό Πραγματογνωμόνων είναι εσωτερικοί κανονισμοί του ΕΤΕΚ. Εξήγησε ότι ένας Πραγματογνώμονας καλείται να εξετάσει αυτό που καταγράφεται στους όρους εντολής, το οποίο πρέπει να είναι τεχνικό πρόβλημα, δεν είναι διαιτητής, ουσιαστικά η πραγματογνωμοσύνη δίνει την τεχνική επιστημονική εξήγηση ενός τεχνικού καθαρά θέματος, είναι μια ανεξάρτητη άποψη. Η μάρτυς δεν ήταν σαφής στην απάντηση της σε ερώτηση αν ένας εμπειρογνώμονας μπορεί να αναφερθεί σε χρεώσεις, για οικονομικά θέματα και τα ποσά μιας σύμβασης λέγοντας μεταξύ άλλων και τα εξής: « .θα μπορούσε, έχει τύχει περίπτωση που είχαν διαφωνία για το αν αντιστοιχούσαν οι εργασίες με την αμοιβή, βέβαια εντάξει είναι γκρίζα ζώνη, δεν είμαι σίγουρη να απαντήσω είναι σε ένα όριο αυτό το πράγμα. Από τη μια θα μπορούσε να είναι απάντηση ενός ερωτήματος που έχει να κάνει με το αν τηρήθηκαν οι όροι μιας σύμβασης». Η μάρτυς ολοκλήρωσε την τοποθέτηση της στο όλο ζήτημα απαντώντας το ερώτημα αν ο τεχνικός πραγματογνώμονας έχει δικαίωμα να ασχολείται με θέμα τιμών μονάδας προσφορών, αν είναι ακριβά, αν είναι φτηνά, αν είναι κανονικά αφού αντικείμενο της πραγματογνωμοσύνης είναι τεχνικά θέματα θέση με την οποία συμφώνησε, απαντώντας κατά τον ακόλουθο τρόπο: «Δεν είμαι σίγουρη αν θα απαντήσω σωστά πρέπει να ξέρω το πλαίσιο που με ρωτάτε, πρέπει να ξέρω τους όρους εντολής, πρέπει να ξέρω κατά πόσο ας πούμε ήταν κομμάτι των όρων εντολής το να σχολιάσει την πληρωμή, αν ήταν στους όρους εντολής, αν ο σχολιασμός που λέτε εμπίπτει σε αυτό». Στη συνέχεια πάνω στο ίδιο ζήτημα και όταν της τέθηκαν συγκεκριμένα αποσπάσματα της έκθεσης από το Τεκμ. 51 Α στη σελ. 60 απάντησε ως εξής: «Μπορώ να απαντήσω γενικά όμως δεν μπορώ να απαντήσω για το περιεχόμενο της έκθεσης, δεν μπορώ να κάνω εγώ κριτική της έκθεσης που δεν έχω δει δεν έχω την εμπειρία του θεσμού και δεν έχω και γνώση να την σχολιάσω νομίζω σας απάντησα γενικώς». Η μαρτυρία της κας Βορεάκου (ΜΥ5), αν και κρίνεται ως ανεξάρτητη μάρτυρας, διαφώτισε μόνο κάποιες πτυχές των όσων ρωτήθηκε και αυτό διαφάνηκε κυρίως κατά την αντεξέταση της όπου όταν της υποβαλλόταν κάποιο ζήτημα φανερά απέφευγε να τοποθετείται θετικά ή αρνητικά επικαλούμενη την αναρμοδιότητα της ή την άγνοια της και αυτό κυρίως ως προς τις αναφορές στην πραγματογνωμοσύνη (Τεκμ. 51 Α), όπου ο πραγματογνώμονας κάνει την εξής αναφορά: «Όλες οι μονάδες έγιναν τύπου .υψηλή νέα χρέωση . φουγάρα υψηλή χρέωση . γρίλιες κλιματιστικών .υψηλή χρέωση». Η μάρτυς δεν ήταν αρκούντως διαφωτιστική για το ζήτημα αυτό και έτσι σπαταλήθηκε χρόνος σε διφορούμενες απαντήσεις γι' αυτό και η μαρτυρία της ήταν εκτεταμένη αλλά με την απάντηση της στην επανεξέταση έθεσε το ζήτημα, κατά την άποψη μου, στη ορθή του διάσταση αναφέροντας συγκεκριμένα σε σχετική ερώτηση: «Ε. Είχατε ερωτηθεί από την κυρία Παπαδοπούλου για τη σελίδα 60.101 που αναφέρεται σε τιμές και αν είχε δικαίωμα να κάνει εκτίμηση για χρεώσεις. Αν ο αιτητής είχε συγκεκριμένα βάλει στους όρους εντολής και ζητήσει από τον πραγματογνώμονα να σχολιάσει ως προς τις κοστολογήσεις είναι κάτι που είναι θεμιτό, είναι κάτι που γίνεται ή που δεν επιτρέπεται; Α. Εγώ θα απαντήσω από την επιστολή (διαβάζει) 'Κατά τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης εξετάζονται θέματα μόνο τεχνικού περιεχομένου, έστω και αν στην αίτηση να αναφέρονται και άλλα ζητήματα'» Ο κ. Ηλιάδης (Μ.Υ.6), είναι μηχανολόγος μηχανικός και διευθυντής της εταιρείας AIRMEC ENGINEERING LTD με μεγάλο κύκλο εργασιών σε μηχανολογικές εργασίες όπως ισχυρίστηκε. Δήλωσε ότι είχε επισκεφθεί το σπίτι του εναγομένου στο παρελθόν, το 2016 όπως διευκρίνισε στην αντεξέταση του, για να του δώσει προσφορά για μηχανολογικές εργασίες για κλιματισμό, θέρμανση και υδραυλικές εργασίες και προς τούτο είχε κληθεί από τον μελετητή του έργου κ. Μουρουζίδη. Η προσφορά του ήταν για το ποσό των €55.000,00 πλέον Φ.Π.Α. το οποίο περιλαμβάνει σύστημα κλιματισμού, θέρμανσης και κάποιες υδραυλικές εργασίες. Δεν κλήθηκε για να εκτελέσει οποιανδήποτε εργασία. Κατά την αντεξέταση του μάρτυρος διαφάνηκε ότι παρόλο ότι ο ίδιος είχε επιθεωρήσει την κατοικία για να κοστολογήσει κάποιες επιτόπου εργασίες εντούτοις βασίστηκε σε μελέτη του μελετητικού γραφείου του κ. Μουρουζίδη και σε οδηγίες του σε σχέση με τα φορτία θέρμανσης και ψύξης. Δεν γνώριζε για λάθη δεδομένων στην μελέτη του κ. Μουρουζίδη και για παράδειγμα του τέθηκε το ύψος των τοίχων απαντώντας ότι: «ότι μας πουν κάνουμε». Η προσφορά τους αφορούσε καινούργια εγκατάσταση. Και όπως ήταν οι οδηγίες από τον κ. Μουρουζίδη θα έκαναν καινούργιο σύστημα με VRV και καινούργιο μηχανοστάσιο και ηλιακό σύστημα καθώς δεν υπήρχε ηλιακό σύστημα και θα έκανε καινούργιο ηλιακό σύστημα για ζεστό νερό χρήσης. Εξήγησε περαιτέρω ότι θα παρέμενε η υποδαπέδια εγκατάσταση και θα άλλαζαν και θα έμπαιναν καινούργια μηχανήματα στο μηχανοστάσιο όπως Heat pump που θα τοποθετείτο εξωτερικά και επιπρόσθετα. Στην προσφορά του δεν συμπεριλαμβανόταν γεωθερμία, Σύστημα το οποίο παραδέχθηκε ότι δεν γνώριζε. Παραδέχθηκε ότι στο παρελθόν κλήθηκε από τον κ. Μουρουζίδη να προβεί σε ηλεκτρολογικές εργασίες. Δεν γνώριζε το εγκαταστημένο στην κατοικία του εναγομένου Σύστημα αλλά η προσφορά του ήταν σύμφωνα με οδηγίες του κ. Μουρουζίδη. Τέλος, σε υποβολή ότι η προσφορά του είναι υπερβολική καθώς το υπάρχον Σύστημα στην κατοικία του εναγομένου υδραυλικό και θέρμανση δεν υπάρχει πρόβλημα αλλά το πρόβλημα ήταν μόνο ως προς τη ψύξη, το οποίο θα επιδιορθωνόταν αν ο εναγόμενος δεν σταματούσε την ενάγουσα να το κάνει, ο εναγόμενος απάντησε ότι αυτός έδωσε μια προσφορά όπως του ζητήθηκε και τίποτε άλλο. Η μαρτυρία του κ. Ηλιάδη (Μ.Υ.6), αν και κρίνεται ειλικρινής, εντούτοις εν τέλει δεν πρόσφερε τίποτε πέραν από του να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι οι αξιώσεις του εναγομένου διά της Ανταπαίτησης του δεν μπορούν να είναι πέραν του ποσού των €55.000,00, κόστος που θα αποκαθιστούσε την όποια ισχυριζόμενη ζημιά του όπως εξήγησε με την προσθήκη μόνο μηχανημάτων στο μηχανοστάσιο όπως Heat pump που θα τοποθετούντο εξωτερικά και επιπρόσθετα. Κρίνω ότι η αμέσως πιο πάνω μαρτυρία κατέστησε τις όποιες επιπρόσθετες αξιώσεις του εναγομένου ανεδαφικές και υπερβολικές και ούτως ή άλλως απορρίπτονται ενόψει του ότι το Σύστημα θα μπορούσε να λειτουργήσει ακόμα πιο αποτελεσματικά αν ο εναγόμενος επέτρεπε στην ενάγουσα να το αναβαθμίσει σύμφωνα με τα συμφωνηθέντα. Σε κάθε περίπτωση ο εναγόμενος δεν παρουσίασε μαρτυρία για προσπάθεια του για μείωση της ζημιάς του έτσι που να δικαιολογούνται οι αποζημιώσεις που αξιώνει με την Ανταπαίτηση του. ΟΙ ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας είχαν την καλοσύνη να ετοιμάσουν γραπτές αγορεύσεις στις οποίες κάνουν αναφορά και αναλύουν την προσκομισθείσα μαρτυρία κατά πως την αντιλήφθηκε η κάθε πλευρά, στη νομική πτυχή που διέπει τα επίδικα ζητήματα με παραπομπή σε σχετική νομολογία και αυθεντίες. Τις έχω μελετήσει με προσοχή και όπου κριθεί αναγκαίο στη συνέχεια θα κάνω αναφορά σε ζητήματα που απασχόλησαν και τους δικηγόρους λαμβάνοντας υπόψη τις εισηγήσεις τους. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ: Οι αρχές που διέπουν τις έγγραφες προτάσεις και τη δεκτότητα της μαρτυρίας με βάση αυτές, είναι γνωστές. Τα δικόγραφα καθορίζουν τα επίδικα θέματα και οι διάδικοι δεν μπορούν να ξεφύγουν από αυτά. Μαρτυρία που δεν αποκαλύπτεται από τα δικόγραφα πρέπει να αγνοείται από το δικαστήριο. Το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Παπαγεωργίου ν. Κλάππα,
(1991)1ΑΑΔ, 24, σελίδες 28, 29 είναι αποκαλυπτικό της σημασίας της δικογραφίας στο προσδιορισμό του πλαισίου της αντιδικίας: «Οι αρχές του δικονομικού δικαίου περιορίζουν τα επίδικα θέματα σε εκείνα τα οποία προσδιορίζονται από τη δικογραφία δηλαδή την απαίτηση, την υπεράσπιση και την απάντηση όπου υπάρχει. Ο επακριβής προσδιορισμός των επίδικων θεμάτων συναρτάται άμεσα με το αντιπαραθετικό σύστημα δίκης που ισχύει στο δικαιïκό μας σύστημα και απόρροια της φυσικής δικαιοσύνης που επιβάλλει τη διασφάλιση του δικαιώματος διαδίκου για ουσιαστική ευκαιρία απάντησης στις θέσεις και ισχυρισμούς του αντίδικου του. Η δίκη δρομολογείται, όπως επιγραμματικά ανάφερε ο τότε πρόεδρος του Ανωτάτου δικαστηρίου κ. Βασιλειάδης στην υπόθεση Homeros Th. Courtis and Others v. Panos K. Iasonides
(1970)1 CLR. 180, κατά μήκος των γραμμών που οριοθετεί η δικογραφία, και η δίκη διατρέχει την ίδια πορεία όπως και το τρένο κατά μήκος των προκαθορισμένων γραμμών της διαδρομής». (Βλ. επίσης Christakis Loucaides v. C.D Hay and Sons Ltd,
(1971)1 CLR 134 και Βραχίμη ν. Κουλουμπρή,
(1992)1 ΑΑΔ, 836)». Στην υπόθεση Παπακόκκινου κ.ά. ν. Θεοδοσίου,
(1991)1 ΑΑΔ, 379 λέχθηκε ότι η μαρτυρία που δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα πρέπει να αγνοείται. Στην υπόθεση Παφίτη κ.ά. ν. Κουκουρή κ. ά.,
(1992)1 ΑΑΔ, 1154, λέχθηκε ότι τα δικόγραφα καθορίζουν τα επίδικα θέματα. Δεν επιτρέπεται η διεύρυνση των επίδικων θεμάτων, ούτε σε περίπτωση που επιτράπηκε η προσαγωγή μαρτυρίας έξω από τα δικόγραφα χωρίς ένσταση. Στην υπόθεση Φέττας ν. Μενελάου κ.ά.,
(1991)1ΑΑΔ, 288, ηγέρθηκε θέμα αποδοχής από το πρωτόδικο δικαστήριο μαρτυρίας έξω από τα δικόγραφα. Αποφασίσθηκε ότι το πρωτόδικο δικαστήριο όφειλε να περιορίσει τα ενώπιον του επίδικα ζητήματα όπως είχαν εκτεθεί στα δικόγραφα. Στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Περικλέους,
(1998)1 (β) ΑΑΔ, 1122, λέχθηκε ότι το δικαστήριο δεν μπορεί να επεκταθεί στην επίλυση θεμάτων που δεν περιλαμβάνονται στα επίδικα θέματα. Στην απόφαση Μπούλος Μαρσέλ κ.α. ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ,
(2001)1ΑΑΔ, 1858 επισημάνθηκαν τα εξής: «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι 'πιο πιθανή από την αντίθετη', εκείνης δηλαδή του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης, ικανοποίησε το Δικαστήριο με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ότι η θέση ή εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει την θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και αν η θέση ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά η αντίθετη, εκείνης δηλαδή του αντιδίκου του». Η υπό κρίση διαφορά είναι αστική και αποφασίζεται με το βάρος απόδειξης να βρίσκεται στους ώμους της ενάγουσας με επίπεδο απόδειξης το ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Στην απόφαση Demil Imports Exports v. Ζήνων Κωνσταντινίδης,
(2011)1Α Α.Α.Δ 462 λέχθηκαν τα ακόλουθα ως προς το επίπεδο απόδειξης στις αστικές υποθέσεις: «Στις αστικές υποθέσεις, όπως η παρούσα, η απόδειξη κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων, ενώ το βάρος απόδειξης βρίσκεται στους ώμους των εναγόντων, να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους για την αξίωση τους. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με τη μαρτυρία η οποία κρίνεται αποδεκτή και αξιόπιστη. Στην υπόθεση Μαρσέλ (πιο πάνω) λέχθηκε ότι «Το κριτήριο δεν είναι αν η θέση ή η εκδοχή του διαδίκου που φέρει το βάρος της απόδειξης (onus of proof) είναι η πιο πιθανή παρά ή αντίθετη, εκείνη δηλαδή, του αντιδίκου του. Το κριτήριο είναι κατά πόσο ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης ικανοποίησε το Δικαστήριο, με επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά όχι (is more probable than not). Αν απέτυχε να αποδείξει τη θέση ή την εκδοχή του σε αυτό το επίπεδο (standard of proof), ο διάδικος που φέρει το βάρος της απόδειξης δεν θεωρείται ότι το απέσεισε, έστω και εάν η θέση του ή η εκδοχή του είναι πιο πιθανή παρά η αντίθετη, εκείνη δηλαδή του αντιδίκου του. (Βλέπε μεταξύ άλλων Phipson on Evidence, 14th Edition, par.4-38 και Αθανασίου κ.ά. ν. Κουνούνη
(1997)1 (Β) Α.Α.Δ. 614)». Όπως τονίστηκε στις αποφάσεις Αντωνιάδης ν. Σταύρου
(1998)1 (Β) ΑΑΔ 1171 και Παντελής κ.ά, ν. Savina Enterprises Ltd κ.ά,
(1997)1 (Β) ΑΑΔ 814, 827, δεν είναι αρκετό για τον ενάγοντα να διεκδικεί συγκεκριμένο ποσό και να αναμένει την επιδίκασή του. Ο ενάγων εξακολουθεί πάντα να έχει το βάρος απόδειξης των συνθηκών που δημιούργησαν τις αξιώσεις αυτές. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ: Είχα την ευκαιρία να δω, να ακούσω και να παρακολουθήσω με προσοχή τον διευθυντή της ενάγουσας όπως και τους μάρτυρες που παρουσιάστηκαν γι' αυτήν όπως και τον εναγόμενο και τους μάρτυρες του να καταθέτουν στη ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης και παρακολούθησα τον τρόπο που αντιδρούσαν και απαντούσαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβλήθηκαν. Λαμβάνω υπόψη το καλό μνημονικό τους και γενικά τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρος (βλ. C&A Pelekanos Assoc. Ltd v. Πελεκάνου,
(1999)1 Α.Α.Δ. σελ. 1273, στις σελ. 1280 - 1281). Έχω περαιτέρω υπόψη μου όσα λέχθηκαν στην Ομήρου v. Δημοκρατίας,
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, ότι δηλαδή η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρος πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Έλαβα επίσης υπόψη μου όσα λέχθηκαν από τον κ. Ναθαναήλ, Δ . στην υπόθεση Γεώργιος & Σπύρος Τσαπή Λτδ v. Πολυβίου,
(2009)1 (Α) ΑΑΔ σελ. 339 όπου στις σελ. 7 - 9 της απόφασης του ανέφερε τα ακόλουθα σε σχέση με την αξιολόγηση μαρτυρίας: «Η αξιολόγηση μιας μαρτυρίας είναι λεπτό και δύσκολο έργο και το Δικαστήριο θα πρέπει να δίνει πάντοτε επαρκείς λόγους για την αποδοχή ή απόρριψη αυτής, με γνώμονα όχι μόνο την καθ' αυτή εξωτερική εμφάνιση της μαρτυρίας του στο εδώλιο, αλλά και σε συσχετισμό με τα υπόλοιπα στοιχεία της δίκης, είτε αυτά προέρχονται από άλλη ζώσα μαρτυρία, είτε από τεκμήρια. Έχει εξηγηθεί στη Χριστάκη Χρίστου v. Αγαθοκλή Ηροδότου κ.ά Πολ. Έφεση αρ. 15/2007, ημερ. 23.065.08, ότι: " ... πρέπει να αποφεύγονται χαρακτηρισμοί που δυνατό να δίνουν την εντύπωση ότι το Δικαστήριο επηρεάστηκε από τη δική του καθαρά προσωπική άποψη για το χαρακτήρα του διαδίκου, έξω από κάθε μέτρο ορθής, δίκαιης και φλεγματικής αντιμετώπισης της ενώπιον του διαφοράς. Με φειδώ πρέπει να καταγράφεται οτιδήποτε αγγίζει τον παρουσιαζόμενο στη δίκη χαρακτήρα από διάδικο ή μάρτυρα. Η ανθρώπινη εμπειρία διδάσκει ότι ένας ευγενής και ήπιος μάρτυρας, δεν είναι κατ' ανάγκην και ειλικρινής. Και το αντίθετο. Ένας υπερβολικά διαχυτικός ή αναστατωμένος μάρτυρας μπορεί να ορμάται από μια πλειάδα αιτιών, χωρίς να είναι ανειλικρινής". Πιο πρόσφατα ακόμη στην Ανδρέας Γιάγκου Σάντη v. Δέσποινας Χατζηβασιλείου κ.α. Πολ. Έφ. 78/2007, ημερ. 20.03.09, τονίστηκε η αναγκαιότητα ακόμη και στην περίπτωση που μάρτυρας εντυπωσιάζει θετικά το Δικαστήριο, να καταγράφονται οι λόγοι της θετικής αυτής αποκόμισης ώστε να παραμένουν κατά νουν καθ΄ όλη τη διάρκεια του έργου της αξιολόγησης της υπόθεσης, ως ασφαλιστική δικλείδα για τη σφαιρική αντιμετώπιση της αξιολόγησης των διαδίκων και των μαρτύρων τους». Η μαρτυρία φανέρωσε διάσταση μεταξύ των ευρημάτων για την λειτουργικότητα του συστήματος μεταξύ των μαρτύρων ΜΕ 1 και 2 της ενάγουσας και αυτής των ΜΥ 2, 3 και 4 που κατέθεσαν ως πραγματογνώμονες για την πλευρά του εναγομένου. Διάσταση που αφορούσε τόσο τα πραγματικά ευρήματα όσο και στην έκφραση γνώμης και συμπερασμάτων. O πραγματογνώμονας εφοδιάζει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του, έτσι που να μπορέσει ο Δικαστής να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία (βλ. Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R. 1). Η εκτίμηση της μαρτυρίας εμπειρογνωμόνων δεν διαφέρει από την αντιμετώπιση άλλων μαρτύρων. Μόνο που η συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρος δεν έχει τόση σπουδαιότητα για την διαπίστωση της αξιοπιστίας της μαρτυρίας τους παρόλο που παραμένει ένα από τα στοιχεία για να κριθεί η αξία της γνώμης του (Star Fiberglass Ltd v. Elena Trading Ltd
(1992)1 Α.Α.Δ. 875). Πληθώρα νομολογία καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να προσεγγίζεται η μαρτυρία εμπειρογνωμόνων (βλ. μεταξύ άλλων Θεοσκέπαστη Φαρμ. ν. Δημοκρατίας
(1990)1 Α.Α.Δ 984). Η προσπάθεια μου θα διαλαμβάνει περαιτέρω και τη σύγκριση και αντιπαραβολή της προφορικής μαρτυρίας, τους δικογραφημένους ισχυρισμούς της ενάγουσας, τις παραδοχές και αρνήσεις εκ μέρους της Υπεράσπισης στο δικόγραφο της σε συσχετισμό με την έγγραφη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου την οποία διεξήλθα μετά προσοχής όπως και τα παραδεκτά γεγονότα που δηλώθηκαν. Τέλος, λαμβάνω υπόψη μου τις επισημάνσεις που έγιναν από τους ευπαίδευτους συνηγόρους των διαδίκων κατά τις τελικές τους αγορεύσεις όπου ανάλυσαν την μαρτυρία με παραπομπή σε αποσπάσματα της και έδωσαν τη δική τους ερμηνεία σε αυτή όπως και τη νομολογία και αυθεντίες στις οποίες με παρέπεμψαν τις οποίες έχω επίσης μελετήσει με προσοχή. Έχοντας επομένως τις πιο πάνω νομικές αρχές ως προς τη νομική πτυχή της υπόθεσης και τις αρχές αξιολόγησης μαρτυρίας που προέρχονται από τη νομολογία μας και το σύνολο της τεθείσας μαρτυρίας προφορικής και έγγραφης αισθάνομαι ότι είμαι έτοιμος πλέον για την αξιολόγηση της μαρτυρίας και την κατάληξη μου σε ευρήματα αναφορικά με την επίδικη διαφορά. Ο κ. Τάκη (ΜΕ1), παρέμεινε σταθερός στις θέσεις του τις οποίες τεκμηρίωνε παραπέμποντας σε ήδη κατατεθέντα έγγραφα - τεκμήρια. Τα όσα ανέφερε ο ΜΕ1 υποστηρίζονται από την έγγραφη μαρτυρία που κατέθεσε, παρουσιάζοντας μια λογική συνοχή. Ο μάρτυρας απαντούσε καθ' όλη την διάρκεια της μαρτυρίας του ήρεμα και χωρίς διακυμάνσεις ενώ στις αναφορές του επί των γεγονότων παράπεμπε και στο ανάλογο τεκμήριο καταθέτοντας συνολικά 33 τεκμήρια. Η χρονολογική σειρά που έλαβαν χώρα τα γεγονότα της υπόθεσης όπως τα εξέθεσε ο μάρτυς ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε. Ο ΜΕ1 ισχυρίστηκε ότι τα οποιαδήποτε προβλήματα που άπτονται της πρώτης λειτουργίας του συστήματος για κάθε εποχή χρειάζεται ρύθμιση και πλήρη τεχνικό έλεγχο τα οποία λύθηκαν ή ήταν σε διαδικασία επίλυσης των, αλλά διακόπηκε η συνεργασία όταν τους απαγόρευσε ο εναγόμενος να εισέρχονται πλέον στη κατοικία του με την επιστολή του της 26.10.2011 [Τεκμ. 19 (β)]. Απαντούσε με πειστικό και κατανοητό τρόπο απορρίπτοντας παράλληλα διαφορετικές θέσεις που του υποβλήθηκαν εκ μέρους της Υπεράσπισης. Ο μάρτυς μου προκάλεσε εντύπωση ειλικρινούς ανθρώπου ο οποίος με απλό και κατανοητό τρόπο, παρά τη δυσκολία που υπάρχει όταν η μαρτυρία αφορά τεχνικής φύσεως θέματα, πολλές φορές απλουστεύοντας τα ζητήματα έδειχνε άνθρωπο που είχε βαθιά γνώση των ζητημάτων αυτών και ως εκ της τεχνικής και επιστημονικής του κατάρτισης όπως αποδεικνύουν τα σχετικά πιστοποιητικά που κατάθεσε και ως εκ της εμπειρίας του, τα οποία καθόλου δεν αμφισβητήθηκαν από την Υπεράσπιση, κάτι που με οδηγεί στην αποδοχή της μαρτυρίας του τόσο ως προς την τεχνική πτυχή της όσο και ως προς το ζήτημα της ευθύνης για το πως προέκυψε η επίδικη διαφορά. Το υπόλοιπο οφειλόμενο ποσό που διεκδικεί με την Έκθεση Απαιτήσεως της ενάγουσας ως προς το ύψος του δεν αμφισβητήθηκε από τον εναγόμενο. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του και σε αυτή κρίνω ότι μπορώ να βασιστώ για την εξαγωγή των συμπερασμάτων μου. Είναι σημαντική η κριτική που άσκησε ο κ. Τάκη (ΜΕ2), στις καταγραφές στη σελ. 40 της έκθεσης του κ. Αλετράρη (ΜΥ2) στην παράγραφο b όπου αποτυπώνει εντελώς λάθος τον τρόπο που κατανέμεται η ψύξη στα διάφορα ψυκτικά μηχανήματα γιατί, όπως ανέφερε, δεν χρησιμοποιείται οριζόντιος διακλαδωτής αλλά δυσωλήνιο σύστημα ως οι φωτογραφίες του Τεκμ.
- Επίσης στη παράγραφο (a),(d ) της σελ 40 κάνει χρήση υπολογισμών για χαλκοσωλήνα 28mm μήκους 28m που επ' ουδενεί δεν υπάρχει σχεδιασμένο και εγκατεστημένο τέτοιο σύστημα. Οι σωλήνες είναι PPR δηλαδή από ειδικό πλαστικό Φ40 για κάθε όροφο ξεχωριστά με δυσωλήνιο σύστημα. Οι ροές που υπολογίζει ο Μ.Υ.2 βασίζονται σε λάθος διατύπωση και εκτίμηση του συστήματος. Επίσης λόγω άγνοιας στο τρόπο λειτουργίας της συγκεκριμένης αντλίας θερμότητας και γενικά στο κομμάτι του γεωθερμικού συστήματος κάνει χρήση λάθος ροών από λάθος αντλίες. Έχει κατατεθεί ως Τεκμ. 39 υπολογισμοί πτώσης πίεσης σύμφωνα με την σωλήνα που βρίσκεται εγκατεστημένη. Εκτός αυτού έγιναν αλλαγές στις ηλεκτρολογικές εντολές προς το μηχανοστάσιο ώστε να ξεκινά από το κάθε κλιματιστικό ανεξάρτητα της αντλίας θερμότητας ή και να την σβήνει για σκοπούς οικονομίας. Παράλληλα βρισκόταν σε εξέλιξη η εγκατάσταση του που ποτέ δεν ολοκληρώθηκε λόγω της απαγόρευσης τους να εισέλθουν στην κατοικία του εναγομένου. Όσον αφορά τη ψύξη η αντλία θερμότητας, βάση του σχεδιασμού θα δούλευε με ετεροχρονισμό που θα κάλυπτε τις ταυτόχρονες ανάγκες της κατοικίας στο 70%. Αυτό θα σήμαινε εγκατάσταση μικρότερου συστήματος με απώτερο σκοπό την οικονομία που ήταν και είναι το ζητούμενο. Ήταν ξεκάθαρο από την αρχή ότι το ολικό ψυκτικό φορτίο του συστήματος, δεν θα καλύπτεται 100% και θα υπάρχει ο ετεροχρονισμός λειτουργίας όπως σε κάθε κεντρικό σύστημα κλιματισμού και είναι κοινή πρακτική στα κεντρικά συστήματα για οικιστικές μονάδες ενώ τη θέρμανση θα την κάλυπτε 100%. Με αυτό τον τρόπο θα χρειαζόταν μικρότερη αντλία θερμότητας, μικρότερο γεωθερμικό κύκλωμα και γενικά πιο οικονομικό μηχανοστάσιο σε ότι αφορά κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, μικρότερο ηλεκτρικό φορτίο και γενικά μικρότερη επένδυση στο μηχανοστάσιο γενικότερα. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του κ. Τάκη (Μ.Ε.2), ότι προέρχεται από καταρτισμένο πρόσωπο στην εφαρμογή τέτοιων συστημάτων τόσο λόγω σπουδών και εξειδίκευσης στο αντικείμενο αυτό όσο και λόγω εμπειρίας. Όσα προσπάθησε η πλευρά της Υπεράσπισης να αναδείξει κατά την αντεξέταση του υπό μορφή υποβολών που του έγιναν, αντικρούστηκαν και με εμπεριστατωμένο τρόπο έδωσε τις κατά την κρίση μου πειστικές απαντήσεις οι οποίες δεν διαφοροποίησαν την θέση της ενάγουσας ότι επρόκειτο για εφαρμογή στην κατοικία του εναγομένου ενός Συστήματος προσαρμοσμένο στις ανάγκες της σε ψύξη αναδεικνύοντας παράλληλα και τα λάθη, παραλείψεις και λανθασμένα δεδομένα στα οποία στηρίχθηκε η εμπειρογνωμοσύνη της πλευράς του εναγομένου. Ο κ. Αγαθοκλέους(ΜΕ3), κρίνεται ως ειλικρινής μάρτυρας και μου προκάλεσε εντύπωση ανθρώπου ο οποίος δεν θα εμφανιζόταν στο Δικαστήριο για να υποστηρίξει τη μια πλευρά σε βάρος της άλλης μεροληπτικά. Κρίνω ότι ήταν αντικειμενικός και ότι αναφέρθηκε σε όσα γεγονότα υπέπεσαν στην αντίληψη του χωρίς υπερβολές και αποδέχομαι τη μαρτυρία του στην ολότητα της. Κρίνω ότι από την ως άνω μαρτυρία μπορούν να εξαχθούν τα ακόλουθα γεγονότα τα οποία παρέμειναν αναμφισβήτητα και τα οποία καθίστανται ταυτόχρονα και ευρήματα μου: (α) Στις 26.10.2011 η ενάγουσα απάντησε στην επιστολή του εναγομένου μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου [Τεκμ.19(γ)] όπου του ανέφεραν μεταξύ άλλων ότι αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους σε αντίθεση με τον εναγόμενο ο οποίος απέφευγε να τηρήσει τους όρους της συμφωνίας τους παραλείποντας να πληρώσει τα διατακτικά που του απέστειλαν και του πρότειναν να συνεχίσουν τις εργασίες τους για αναβάθμιση του βαθμού κάλυψης σε ψύξη και του πρότεινε να κρατήσει ένα ποσόν για σκοπούς εγγύησης αν και δεν προβλεπόταν στη συμφωνία τους. (β) Με βάση τη μαρτυρία προκύπτει ότι ο εναγόμενος έδωσε οδηγίες ή και συμφώνησε στην εκτέλεση επιπλέον εργασιών για την αναβάθμιση του συστήματος. Εντούτοις η ενάγουσα αναγκάστηκε να τερματίσει την παροχή των υπηρεσιών της προς τον εναγόμενο από τον Νοέμβριο του 2011 λόγω της απαγόρευσης της εισόδου στη κατοικία του και της μη πληρωμής του υπόλοιπου ποσού των €30,713.65σ. πλέον Φ.Π.Α όπως ήταν η κατάσταση λογαριασμού τους ημερ. 20.10.2011 (Τεκμ. 18). (γ) Η ενάγουσα προς απόδειξη των ισχυρισμών της περί εκτέλεσης των συμφωνηθέντων εργασιών εκ μέρους της και της εγκατάστασης του συμφωνηθέντος συστήματος κατέθεσε το Τεκμ. 15 με φωτογραφίες των πιστοποιημένων θερμομέτρων, ανεμομέτρων, μετρήσεις επί τόπου, cd όπου απεικονίζεται η πραγματική κατάσταση της θερμοκρασίας των δωματίων κατά τον επίδικο χρόνο λήψης τους, και το Τεκμ. 27 φωτογραφίες του εγκατεστημένου συστήματος Γεωθερμίας στη κατοικία του εναγομένου. Η γνησιότητα των ως άνω τεκμηρίων ουδέποτε αμφισβητήθηκε από τον εναγόμενο ούτε και αντεξετάστηκαν επί του περιεχομένου τους οι ΜΕ 1 και
- (δ) Στη βάση της πιο πάνω αναμφισβήτητης μαρτυρίας αποδέχομαι τον ισχυρισμό της ενάγουσας ότι ο εναγόμενος απολάμβανε το σύστημα από το 2010 και απορρίπτω τους σχετικούς ισχυρισμούς του εναγομένου περί του αντιθέτου ως μη ανταποκρινόμενους στην πραγματικότητα, υπερβολικούς και υστερόβουλους. Σε τούτο συνηγορεί και η αποστολή εκ μέρους του σε δύο περιπτώσεις ήτοι στις 10.06.2015 και στις 23.07.2015 επιστολών στην ενάγουσα με τις οποίες ζήτησε την τεχνική της υποστήριξη σε περίπτωση βλάβης του συστήματος. Η ενάγουσα απάντησε με επιστολή του δικηγόρου της με ημερομηνία 23.07.2015 (Τεκμ.26). Η μαρτυρία του εναγομένου (ΜΥ1) παρουσίασε σειρά αντιφάσεων και αδυναμιών οι οποίες την καθιστούν τρωτή και επισφαλή. Ο εναγόμενος παραδέχθηκε τη συνεργασία που είχε με τον κ. Αγαθοκλέους αρχιτέκτονα από τον Τσικκίνη ο οποίος επανέλαβε κατά την κατάθεση του ότι στη διαδικασία των προσφορών την τελική απόφαση σε ότι αφορούσε την οικοδομή πάντοτε την έπαιρνε ο ίδιος ο εναγόμενος όπως και την προσφορά της ενάγουσας. Και ενώ παραδέχθηκε ότι είχε κάνει τροποποιητικά σχέδια της οικοδομής και μετά τις τροποποιήσεις ανέφερε ότι συζήτησε τις αλλαγές που πρότεινε ο διευθυντής των εναγόντων με τον αρχιτέκτονα κ. Αγαθοκλέους και τις ενέκρινε ως το Τεκμ. 10, ως επίσης ενέκρινε την αλλαγή του τύπου της αντλίας θερμότητας από THERMIA ROBUST σε THERMIA DIPLOMAT 16 παραδοχή που έρχεται σε σύγκρουση με ισχυρισμό του στην Υπεράσπιση του στην παρ 4 και στη Γραπτή Δήλωση του στην παρ 4 στις οποίες δεν παραδέχεται ότι έγιναν τροποποιήσεις στην οικοδομή, ανέφερε μάλιστα «τέτοιες προσαρμογές είναι αναμενόμενες σε κάθε οικοδομή». Κατά την αντεξέταση του παραδέχτηκε ότι παρέλαβε την προσφορά της νέας αντλίας THERMIA DIPLOMAT 16 ως το Τεκμ. 12 και τη ενέκρινε. Αυτή η παραδοχή έρχεται σε αντίφαση με την Γραπτή του Δήλωση στην παρ 6 (β) όπου αναφέρει ότι η αντλία θερμότητας είναι διαφορετικό μοντέλο μικρότερης δυναμικότητος από την προσφορά 3.03.
- Στη Γραπτή Δήλωση παρ 5 (α) αναφέρει ότι το σύστημα δεν αποδίδει ούτε τους καλοκαιρινούς μήνες ούτε τους χειμερινούς σε χαμηλές θερμοκρασίες σε αντίφαση με την επιστολή που έστειλε στο ΕΤΕΚ 9.11.2011 η οποία έχει κατατεθεί ως Τεκμ. 51 C όπου αναφέρει ότι η οικοδομή όσον αφορά τα μηχανολογικά έχει μερικώς παραληφθεί. Ενώ αναφορικά με την ψύξη δηλώνει ότι έχει δροσιά στο σπίτι όχι ψύξη, για την θέρμανση και το ζεστό νερό δεν κάνει κανένα παράπονο. Κατά την αντεξέταση του παραδέχτηκε ότι παρέλαβε την επιστολή του κ. Αλετράρη με ημερομηνία 25.06.2012, με θέμα διευκρίνιση πληροφοριών Τεκμ. 52 όπου του δηλώνει ότι: «δεν σημείωσε οποιοδήποτε παράπονο επί της απόδοσης του συστήματος κλιματισμού όταν λειτουργεί η θέρμανση τον χειμώνα, Η θερμοκρασία αέρα τον χειμώνα διατηρείτο στους 21ο - 21,5ο Κελσίου». Και αυτά σε αντίφαση με την Γραπτή Δήλωση του στην παρ 10 όπου αναφέρει ότι η εγκατάσταση από την ενάγουσα του Συστήματος είναι άχρηστη και/ή αναποτελεσματική ή /έξω από την συμφωνηθείσα προσφορά του έργου. Η θέρμανση δούλευε για 2 χρόνια από τον εναγόμενο και σύμφωνα με δική του παραδοχή ήταν επί μονίμου βάσεως ο θερμοστάτης του Συστήματος καρφωμένος στους 21,5 βαθμούς Κελσίου σύμφωνα με το ηλεκτρονικό μήνυμα με ημερομηνία 25.6.2012 που απέστειλε ο εναγόμενος στον κ. Αλετράρη. Η καταγραφή των θερμοκρασιών ψύξης της κατοικίας του εναγομένου όπως απεικονίζονται στο Τεκμ.15, όταν έλεγχε η ενάγουσα δωμάτιο προς δωμάτιο και αντιπρόσωπος του εναγομένου η οικιακή βοηθός υπέγραφε και σε συγκεκριμένη φάση και ο ίδιος παρών, δεν αμφισβητήθηκε. Το Τεκμ. 15 κρίνω ότι είναι πολύ σημαντικό από την άποψη ότι αυτό καταρρίπτει όλους τους ισχυρισμούς περί του αντιθέτου του εναγομένου και αποδεικνύει αδιαμφισβήτητα τους ισχυρισμούς της ενάγουσας. Κατά την αντεξέταση του έχει υποβληθεί ότι ζητούσε συντήρηση του Συστήματος από τους ενάγοντες με την επιστολή του με ημερομηνία 10.06.2015 (Τεκμ. 26) πολύ αργότερα από την ημερομηνία διακοπής της συνεργασίας των κάτι που αποδεικνύει ότι το Σύστημα εργαζόταν για να απαιτείται η συντήρηση του. Ο εναγόμενος παραδέχθηκε ότι το Σύστημα εγκρίθηκε και έχει επιχορηγηθεί από το κράτος μετά από σχετικό τεχνικό έλεγχο στο ποσόν των €15.000,
- Παραδέχτηκε επίσης ότι το καλοκαίρι του 2011 ζήτησε εξοικονόμηση ρεύματος, αύξηση βαθμού κάλυψης και μείωση χρόνου λειτουργίας όταν η ενάγουσα ήταν ήδη στη διαδικασία εφαρμογής του. Παραδέχθηκε ακόμα ότι είχε αποστείλει την επιστολή με ημερομηνία 26.10.2011 (Τεκμ.19 β) με την οποία απαγόρευε στην ενάγουσα να εισέρχεται στην κατοικία του. Ο εναγόμενος παραδέχθηκε ακόμα ότι μέχρι το Νοέμβριο του 2016 είχε ζεστό νερό χρήσης, μετά τον 11ον 2016 δεν λειτουργούσε η αντλία θερμότητας και κάθε νύκτα ζέστανε νερό για να κάνει μπάνιο κατά αντίφαση με όσα ανέφερε ο κ. Μουρουζίδης (ΜΥ4) που ανέφερε ότι τον Αύγουστο του 2012 που ανάλαβε ως μελετητής και επισκέφτηκε την κατοικία του εναγομένου για την καταμέτρηση, τον είδε να βράζει νερό για να λούσει τα μωρά του. Οι αντιφάσεις που περιέπεσε ο εναγόμενος οι οποίες έχουν επισημανθεί και καταγραφεί πιο πάνω κρίνονται ικανές για να κλονίσουν την αξιοπιστία του. Κρίνω ότι η λανθασμένη και αδικαιολόγητη κατά την άποψη μου εμμονή του στο να λειτουργήσει το Σύστημα κατά τον τρόπο που ίδιος υποκειμενικά θεωρούσε ως ικανοποιητικό, οδήγησε σε αυτή τη διαφορά και την κατάληξη που είχε με την εκδίκαση της ενώπιον του Δικαστηρίου. Στη συνέχεια θα προβώ σε αξιολόγηση της επιστημονικής μαρτυρίας που κατατέθηκε εκ μέρους του εναγομένου προερχόμενη από τους κ.κ. Αλετράρη (ΜΥ2), Τσιηφτέ (ΜΥ3) και Μουρουζίδη (ΜΥ4) τους οποίους η μαρτυρία θα εξεταστεί και αναλυθεί από κοινού λόγω του ότι τα διάφορα ζητήματα που αυτοί μελέτησαν αλληλοσυνδέονται ή συμπλέκονται μεταξύ τους όπως και με αυτά που προέκυψαν από την υπόλοιπη μαρτυρία και αυτό για σκοπούς οικονομίας και κατά το δυνατό μη επανάληψης, χωρίς όμως αυτό να υπολείπεται καθόλου της αξιολόγησης που επιβάλλεται να γίνει για σκοπούς κατάληξης μου στα αναγκαία συμπεράσματα. Πρόκειται για αναγκαία σύζευξη τους η οποία εξυπηρετεί παρά μειώνει το καθήκον για μια πλήρη αξιολόγηση της μαρτυρίας την οποία αυτοί πρόσφεραν. Ο κ. Αλετράρης (ΜΥ2), παρουσιάστηκε ως εμπειρογνώμονας του ΕΤΕΚ, ως αναφέρει ο ίδιος στη μαρτυρία του γι' αυτό και ορίστηκε από το ΕΤΕΚ ως πραγματογνώμονας κατόπιν σχετικού αιτήματος από μέρους του εναγομένου, ο οποίος όμως έχει στηριχτεί στη μελέτη του κ. Μουρουζίδη (ΜΥ 4), ο οποίος υποστηρίζει ότι το φορτίο είναι πιο μεγάλο από ότι μπορεί να δώσει το σύστημα και ότι ο γεωεναλλάχτης είναι μικρός, γεγονός το οποίο έχει αντικρουστεί από τους ΜΕ1 και
- Προέκυψε κατά το στάδιο της αντεξέτασης του Μουρουζίδη (ΜΥ4), ότι οι διαστάσεις της κατοικίας του εναγομένου τις οποίες είχε υπολογίσει στη μελέτη του και έλαβε υπόψη του κατά τους υπολογισμούς του, διέφεραν από την πραγματικότητα. Αυτό επιβεβαιώθηκε και από την εκ νέου διερεύνηση του θέματος όπως κατέγραψα πιο πάνω κάτι που οδήγησε στην δήλωση των παραδεκτών γεγονότων τα οποία καταγράφηκαν πιο πάνω στη σελίδα 19 και τα οποία επίσης καθίστανται ευρήματα μου. Διαπιστώθηκαν εν ολίγοις σοβαρές αποκλίσεις στο ύψος των τοίχων, λάθος διαστάσεις σε όλα τα ανοίγματα (θύρες, παράθυρα) ή δεν αναφέρονται καθόλου, κάποια τα περιγράφει μικρότερα, άλλα μεγαλύτερα, το ύψος των τοίχων του ισογείου και ανωγείου της κατοικίας το περιγράφει μεγαλύτερο και στο οποίο βασίστηκε για να προβεί στους υπολογισμούς του, εισάγοντας δεδομένα στο λογισμικό του πρόγραμμα που δεν ανταποκρίνονται στην υφιστάμενη κατάσταση της κατοικίας του εναγομένου ως έχουν καταμετρηθεί. Αυτό τον οδήγησε στο να υπολογίσει περισσότερα τετραγωνικά μέτρα την κατοικία όπως το ύψος των τοίχων του ισογείου ενώ είναι 2.80μ. το έχει υπολογίσει σε 3.20μ και στην ανώγειο κατοικία έχει καταμετρηθεί το ύψος 2,75μ ενώ αυτός υπολόγισε ύψος 3.20μ., επομένως παρατηρείται αύξηση των φορτίων και των αναγκών της κατοικίας για περισσότερα μέτρα, κάτι που είναι φυσιολογικό να απαιτεί περισσότερες ανάγκες για θέρμανση και ψύξη. Κρίνω ότι είναι σημαντικό το στοιχείο αυτό το οποίο και από μόνο του οδηγεί σε συμπέρασμα ότι λήφθηκαν από τους εμπειρογνώμονες του εναγομένου υπερτιμημένες ανάγκες της κατοικίας που δεν ανταποκρίνονται στη πραγματικότητα. Επομένως ήταν φυσιολογικό επακόλουθο να εξαχθούν λανθασμένα συμπεράσματα από αυτούς. Τα ως άνω οδηγούν και στο εύλογο συμπέρασμα ότι δεν είχε καταμετρήσει το ύψος των τοίχων ούτε και των υπόλοιπων ανοιγμάτων, θυρών και παραθύρων, διότι εάν μετρούσε τις διαστάσεις των θα συμφωνούσε με τους ενάγοντες. Ο κ. Μουρουζίδης στηρίχτηκε στα όσα του ανέφερε ο κ. Αλετράρης και ο εναγόμενος. Περαιτέρω ο κ. Aλετράρης (ΜΥ2), έχει στηριχτεί και στη μελέτη του κ. Τσιηφτέ (ΜΥ 3). Ο κ. Τσιηφτές ανέφερε ότι για σκοπούς της μελέτης χρησιμοποίησε, ως ανέφερε, στοιχεία που πήρε από τον ιδιοκτήτη, από τον πραγματογνώμονα κ. Αλετράρη και από τον κ. Μουρουζίδη που έκανε τους υπολογισμούς θερμικών και ψυκτικών φορτίων. Ήταν δε χαρακτηριστική η απάντηση του μάρτυρος σε σχετική ερώτηση για το που βρήκε την απόσταση των γεωτρήσεων που έχει εισάξει στο λογισμικό του πρόγραμμα. Απάντησε ως εξής: «Επαναλαμβάνω ότι έχω χρησιμοποιήσει όποια στοιχεία είχα στη διάθεση μου. Η τεχνοοικονομική μελέτη του κ. Κατσαμπά δεν έχει έρθει ποτέ στα δικά μου χέρια» και σε άλλη ερώτηση απάντησε ως εξής: «δεν μπορεί σήμερα κάποιος να ισχυριστεί ότι τα δεδομένα τα οποία εσείς ισχυρίζεστε ότι τούτα είναι τα σωστά, ότι είναι η πραγματική εικόνα. Σας έχω φέρει για παράδειγμα το υλικό πλήρωσης το οποίο χρησιμοποιήθηκε. Να πάμε να σκάψουμε να κάνουμε ανάλυση, τι ωραία να πάμε να σκάψουμε να βρούμε σε πόση απόσταση βρίσκεται η κάθε οπή, πολύ ωραία πρέπει να γίνει αυτή η διαδικασία εάν απαιτείται, δεν ήταν όμως ο σκοπός της δικής μας μελέτης για να πάμε να σκάψουμε. Συλλέξαμε τα διαθέσιμα στοιχεία τα οποία ήταν εφικτό να συλλεχτούν». Σημαντική δε υπήρξε η τοποθέτηση του στην ακόλουθη ερώτηση: ΕΡ «Σε περίπτωση που τεθούν άλλα δεδομένα στο λογισμικό πρόγραμμα αντί των πραγματικών και άλλα φορτία, τι θα γίνει με το αποτέλεσμα της μελέτης;» Απάντησε ως εξής: «ο κάθε υπολογισμός γίνεται βάση τυποποιημένων αλγορίθμων οι οποίοι δέχονται δεδομένα. Άρα με την αλλαγή κάποιου από τα δεδομένα αλλάζει το τελικό αποτέλεσμα. Μπορεί να αλλάζει λίγο μπορεί να αλλάζει πολύ». Σε άλλο ενδιαφέρον σημείο της μελέτης και των δεδομένων που λήφθηκαν υπόψιν κατά την εκπόνηση των μελετών τους και αφορούσε τη διαφορά στη δυναμικότητα του γεωθερμικού εάν εισάγονταν δεδομένα στο λογισμικό διαφορετικά με την απόσταση των γεωτρήσεων στα 4 μ, στα 5μ και στα 6μ και ποιο θα ήταν το αποτέλεσμα απάντησε ως εξής: «θα υπάρχει μια απόκλιση 8 -10%». Προέκυψε από τη μαρτυρία του ως άνω μάρτυρος ότι χρησιμοποίησε στο λογισμικό του πρόγραμμα τα ακόλουθα δεδομένα αντί των πραγματικών: α) απόσταση γεωτρήσεων 4μ αντί 6 μ που έχει εγκατασταθεί, β) σε σχέση με το υλικό επαναγέμισης των οπών χρησιμοποίησε 0,6 W/M.K αντί I W/M.K σύμφωνα με Τεκμ. 42, γ) ροή ρευστού 2 l/s αντί 0.32 l/s σύμφωνα το Τεκμ. 46, δ) έβαλε τα μέγιστα φορτία θερμότητας 26.70 KW για 24 ώρες το εικοσιτετράωρο αντί για 4 ώρες, ως η επιστολή της BLOCOM σύμφωνα με το Τεκμ. 59 (η εταιρεία που έκανε το λογισμικό πρόγραμμα, ότι πρέπει να μπαίνει σε συγκεκριμένες ώρες σε υποδαπέδια θέρμανση). ε) στη ψύξη δεν εφάρμοσε το 30% του ετεροχρονισμού σύμφωνα με το Τεκμ.
- Πρόκειται για στοιχεία που προέκυψαν κατά τη μαρτυρία του ως άνω μάρτυρος που την καθιστούν έτι περαιτέρω ακρασφαλή για να στηριχθεί το Δικαστήριο σε αυτή και να εξαγάγει ασφαλή συμπεράσματα τα οποία εν πάση περιπτώσει οδήγησαν σε λανθασμένα συμπεράσματα την ίδια την έκθεση του κ. Αλετράρη (ΜΥ2) που ήταν ο ορισμένος πραγματογνώμονας που ζήτησε ο εναγόμενος από το πιο αρμόδιο επιστημονικό σώμα στον κλάδο του στον τόπο μας. Με δεδομένο ότι ο κ. Αλετράρης είχε παραδεχτεί ότι αυτός έχει παραδώσει τα δεδομένα στους δύο μελετητές [κ.κ. Τσιηφτέ (ΜΥ3) και Μουρουζίδη (ΜΥ4)] γιατί ήθελε να παραλάβουν σωστά στοιχεία και ότι σε αυτές τις μελέτες έχει στηριχτεί ως ο εμπειρογνώμονας για να δώσει το τελικό πόρισμα στην πραγματογνωμοσύνη του (Τεκμ. 51), υποβλήθηκε στον μάρτυρα ότι τα αποτελέσματα της μελέτης του καταρρίπτονται ένα προς ένα όπως αναλυτικά του είχαν υποβληθεί και καταγραφεί πιο πάνω καθώς όλες οι πληροφορίες που έχει εισαγάγει στο λογισμικό του πρόγραμμα, δεν ανταποκρίνονται σε όσα η ενάγουσα έχει εφαρμόσει στο Σύστημα που εγκατέστησε, δεδομένα στα οποία μπορούσε να έχει εύκολη πρόσβαση εάν τα έψαχνε ως η μελέτη της ενάγουσας με το σωστό τρόπο εγκατάστασης (Τεκμ. 60), κάτι στο οποίο δεν αντέτεινε οτιδήποτε άλλο. Η μαρτυρία του κ. Αλετράρη (ΜΥ2), και η έκθεση του (Tεκμ.51), φανερώνουν ότι αυτός στηρίχθηκε σε στοιχεία που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση της κατοικίας του εναγομένου και του Συστήματος που εγκαταστάθηκε σε αυτή. Προέρχονται από τον εναγόμενο ο οποίος δεν είναι ειδικός επί του θέματος και όχι από αποτύπωση της πραγματικής εικόνας της εγκατάστασης την οποία όφειλαν οι εμπειρογνώμονες, ο καθένας στο μερίδιο που του αναλογούσε και συνολικά ο κ. Αλετράρης να είχε μελετήσει με ακρίβεια και όχι στο περίπου όπως προέκυψε από την μαρτυρία του κ. Μουρουζίδη και στη βάση αυτών θα έπρεπε να είχαν διενεργήσει τις μελέτες τους. Αυτό οφείλετε στην έλλειψη εμπειρίας του πραγματογνώμονα επί του συγκεκριμένου εξεταζόμενου θέματος, τα ακαδημαϊκά του προσόντα διέφεραν από το αντικείμενο για το οποίο ανέλαβε να μελετήσει και ετοιμάσει έκθεση καθώς η ανάγνωση και μόνο βιβλίων με αυτό το αντικείμενο σίγουρα δεν του προσδίδει αυτόματα την ιδιότητα του ειδικού επί του θέματος που απαιτεί επιστημονική κατάρτιση, έστω και με τα αξιόλογα κατά τα άλλα προσόντα τα οποία ανέφερε και επικαλέστηκε, τα οποία κατά τα άλλα αποδέχομαι. Ένα άλλο σημείο το οποίο καθιστά τρωτή και επισφαλή την έκθεση του κ. Αλετράρη (ΜΥ2) είναι η παράλειψη του κατά τον χρόνο σύνταξης της έκθεσης του να λάβει υπόψη έκθεση Κατσαμπά (Τεκμ. 16 α) για να λάβει τα δεδομένα του συστήματος όπως έχει εγκατασταθεί και εγκριθεί από το Τμήμα Ενέργειας και αντί αυτών παρέδωσε στους μελετητές άλλα δεδομένα. Ο κ. Αλετράρης (ΜΥ2) απέφυγε ακόμα να λάβει υπόψη ακόμα και να κάνει μνεία στην έκθεση του στην ηλεκτρονική επιστολή που παρέλαβε από τον εναγόμενο με ημερομηνία 19.05.2012 (Τεκμ. 51 C), όπου αναφέρει ότι τη θέρμανση την ξεκίνησε ο Χριστόφορος τον χειμώνα του 2011 και δούλεψε όπως και το 2012 και η θερμοκρασία ήταν καρφωμένη στους 21.0 - 21.5 βαθμούς Κελσίου, ουδέποτε απενεργοποιήθηκε διότι δεν ξέρει να το πράξει και ο πραγματογνώμονας αποφάσισε αδυναμία. Περαιτέρω ο κ. Αλετράρης (ΜΥ2) στην αντεξέταση του, όταν του υποδείχθηκαν τα Τεκμ. 9 και 10 ανέφερε ότι τα έγγραφα αυτά είναι πολύ σημαντικά ειδικά για τον ετεροχρονισμό στη ψύξη τα οποία δεν τα είχε υπόψη του κατά τον χρόνο σύνταξης της έκθεσης του. Ο κ. Αλετράρης (ΜΥ2) όμως ανέφερε ότι όλα τα στοιχεία που είχε δώσει στον κ. Μουρουζίδη τα έχει δώσει ο ίδιος προς αποφυγή λάθους. Το εύλογο δε ερώτημα που προκύπτει είναι πως ισχυρίζεται εκ των υστέρων ότι δεν γνώριζε για το ετεροχρονισμό από τη στιγμή που το αναφέρει στη μελέτη του ο κ. Μουρουζίδης. Και περαιτέρω πως ο κ. Αλετράρης στηρίχτηκε στη μελέτη Μουρουζίδη για να βγάλει τα συμπεράσματα του και δεν αντιλήφθηκε ότι είχε συμφωνηθεί ο ετεροχρονισμός αφού ο Μουρουζίδη αναφέρεται στο ετεροχρονισμό; Πρόκειται ασφαλώς για εγγενείς παραλείψεις και αδυναμίες στην έκθεση του τις οποίες παρουσιάζει η εμπειρογνωμοσύνη του η οποίες αποδίδονται σε άγνοια της λειτουργίας του Συστήματος και λήψη υπόψη δεδομένων που δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα κατά τον υπολογισμό της ψύξης κάτι που καθιστά επισφαλή και τρωτή την έκθεση πραγματογνωμοσύνης που παρουσιάστηκε εκ μέρους της Υπεράσπισης. Ο κ. Αλετράρης (ΜΥ2) περαιτέρω απέφυγε να λάβει υπόψη ότι η κατοικία ήταν ημιτελής ή έστω να το αναφέρει στη έκθεση του και αποφάσισε ως αυτή να ήταν τελειωμένη. Ο κ. Αγαθοκλέους (ΜΕ3), ανέφερε στη μαρτυρία του ότι έπρεπε να λάβει υπόψιν την αλλαγή της αντλίας θερμότητας και σχετικές ήταν οι οδηγίες του προς την ενάγουσα. Όταν του υποδείχθηκε το Τεκμ. 10 συμφώνησε με τα γράμματα του, την υπογραφή του και το περιεχόμενο του. ανέφερε ότι απάντησε στο μήνυμα της ενάγουσας γράφοντας πάνω στην ίδιο ηλεκτρονική επιστολή ιδιοχείρως ότι το συζήτησε με τον εναγόμενο ο οποίος συμφώνησε. Ο εναγόμενος από την άλλη κατά την αντεξέταση του με εύσχημο τρόπο κατά την αντίληψη μου, κάτι που μειώνει την αξιοπιστία του, όπως κρίνω, συμφώνησε εν τέλει και παραδέχθηκε ότι είχε κάνει τροποποιητικά σχέδια της οικοδομής και μετά τις τροποποιήσεις ανέφερε ότι συζήτησε τις αλλαγές που πρότεινε ο διευθυντής της ενάγουσας με τον αρχιτέκτονα κ. Αγαθοκλέους και τις ενέκρινε ως το Τεκμ. 10 ως επίσης ενέκρινε την αλλαγή του τύπου της αντλίας θερμότητας από THERMIA ROBUST σε THERMIA DIPLOMAT 16, κάτι που επιτείνει το ερώτημα πως ο κ. Αλετράρης ισχυρίζεται ότι δεν γνώριζε αυτό το ζήτημα; Κατά την αντεξέταση του ο εναγόμενος παραδέχθηκε ότι είχε παραλάβει την επιστολή του κ. Αλετράρη με ημερομηνία 25.06.2012, με θέμα διευκρίνιση πληροφοριών (Τεκμ. 52), όπου του απάντησε στις ερωτήσεις του και ότι δεν σημείωσε οποιοδήποτε παράπονο επί της απόδοσης του συστήματος κλιματισμού όταν λειτουργεί η θέρμανση τον χειμώνα. Η θερμοκρασία αέρα τον χειμώνα διατηρείτο στους 21ο -21,5ο βαθμούς Κελσίου. Προέκυψε σαφώς από τη μαρτυρία της κας Βορεάκου (ΜΥ 5), ότι κατά τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης εξετάζονται μόνο τα ζητήματα τεχνικού περιεχομένου, έστω και αν στην αίτηση αναφέρονται και άλλα ζητήματα. Επομένως τα όσα ανέφερε περί της αξίας των διαφόρων εξαρτημάτων ή χρεώσεων κ.λπ δεν μπορούν να εξεταστούν εφόσον ξεφεύγουν από τους όρους εντολής που είχε ο κ. Αλετράρης (ΜΥ2). Περαιτέρω ο κ. Αλετράρης (ΜΥ2), κατά την ετοιμασία και σύνταξη της έκθεσης του παρέλειψε να λάβει υπόψη έγγραφα που υπήρχαν στη διάθεση του ως το περιεχόμενο του φακέλου που έχει καταθέσει ως Τεκμ. 51 (A-E). Καταγράφω από τη μαρτυρία του τα ακόλουθα χαρακτηριστικά αποσπάσματα για να καταδειχθεί η πιο πάνω αντίληψη μου σε σχέση με την μαρτυρία του μάρτυρος κ. Αλετράρη: Οι ισχυρισμοί του κ. Αλετράρη για τη θέρμανση: «ΕΡ: επειδή εσείς αναφέρεστε εδώ και καταλήγετε ότι η θέρμανση δεν ήταν ικανοποιητική. Και σας υποβάλλω ότι τα συμπεράσματα σας είναι αυθαίρετα. ΑΠ: όχι δεν είναι αυθαίρετα γιατί τα συμπεράσματα μου πρώτον στηρίζονται πάνω στη μελέτη μηχανικού, δεύτερον το τι αναφέρει εκεί πέρα είναι ότι η ενέργεια η οποία παράγεται από την αντλία θερμότητας δεν είναι επαρκείς για να καλύψει το φορτίο που βγάζουνε οι υπολογισμοί του ανεξάρτητου μελετητή. Η δική μου θέση πως μπορεί να εκφέρεται; ΕΡ: δεν μας δίνεται στοιχεία περισσότερα. Απλά λέτε ότι η θέρμανση στο σπίτι είναι μη ικανοποιητική και δεν μας δίνεται εξηγήσεις , τη στιγμή που είχατε τη δήλωση του εναγομένου ότι η θέρμανση ήταν ικανοποιητική. Εγώ αυτό που ήθελα από εσάς να μου απαντήσετε σε γενικές γραμμές κ. μάρτυς : ο Μουρουζίδης έβγαλε κάποια φορτία που χρειάζεται το σπίτι . Από εκεί και πέρα σας έδωσε λεπτομέρειες όπως τον τρόπο εγκατάστασης; ΑΠ: αυτό ρωτήσαμε τον άνθρωπο. Είναι επαρκές. Απάντησε όχι δεν είναι επαρκές». Ισχυρισμοί Αλετράρη για την ψύξη: «Ερ. Διότι όπως σας έχω αναφέρει μπορούσε να ήταν από άλλους λόγους και πήρατε μελέτες στηριγμένες σε λάθος δεδομένα που εσείς δώσατε. Απ. Εδώ πέρα έχουμε σαφήνεια ότι το φορτίο είναι πολύ πιο μεγάλο από ό,τι μπορεί να βγάλει η μονάδα, είναι κατά πολύ πιο μεγάλο. Τόσο η μελέτη του κ. Μουρουζίδη που είναι το θερμικό φορτίο, όσο και η μελέτη του κ. Τσιηφτέ. Υπάρχει η πιθανότητα στη πράξη να μην είναι η απόσταση των γεωεναλλαχτών 4 μέτρα και να είναι 5, αλλά πάλι συνεχίζει να είναι πολύ μεγάλη η απόκλιση μεταξύ υπολογισμών και δυναμικότητας της μονάδας.» Η μαρτυρία του κ. Αλετράρη (ΜΥ2), ανέδειξε αρκετές αντιφάσεις, ασάφειες και ανακρίβειες και αδυναμίες κατά την αντεξέταση του. Παραθέτω κάποιες από αυτές όπως τις αντιλήφθηκα: (α) Κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι είχε ακαδημαϊκά προσόντα και εμπειρία για την διενέργεια της συγκεκριμένης πραγματογνωμοσύνης. Στην αντεξέταση του όμως παραδέχτηκε ότι για την Γεωθερμία διάβασε κάποια βιβλία και δεν είχε ακαδημαϊκά προσόντα επί του θέματος και ότι είναι η 1η του πραγματογνωμοσύνη που διενήργησε με θέμα την Γεωθερμία, (β) ενώ κατά την κυρίως εξέταση του αναφέρθηκε σε εκατοντάδες πραγματογνωμοσύνες, στη αντεξέταση του παραδέχθηκε ότι μόνο 5 - 6 πραγματογνωμοσύνες διενήργησε. Για σχέδια δε γεωθερμίας σε ολοκληρωμένη μορφή παραδέχθηκε ότι δεν έχει κάνει, (γ) παρέλειψε να παρουσιάσει του όρους εντολής που έλαβε από το ΕΤΕΚ. Αυτή η παράλειψη του κρίνεται ουσιώδης. (δ) παραδέχθηκε ότι δεν έλαβε υπόψη την επιστολή εναγομένου προς το ΕΤΕΚ με ημερομηνία 9.11.2011 (Τεκμ 51 C) και ενώ αυτή βρισκόταν στο φάκελο που κατέθεσε στο Δικαστήριο ως τεκμήριο και ούτε τη σχολίασε στην έκθεση του και ενώ σε αυτή αναφέρεται ότι το Σύστημα δεν παρουσίαζε προβλήματα στη θέρμανση και στο ζεστό νερό και ότι το έργο έχει μερικώς παραληφθεί από τον Μάιο του 2010, (ε) δεν αναφέρει στην έκθεση του αν έλαβε υπόψη την επιστολή που του απέστειλε η ενάγουσα με ημερομηνία 22.06.2012 (Τεκμ.51 D), στην οποία γίνεται αναφορά ότι το έργο ήταν ημιτελές. (στ) κατά την κυρίως εξέταση και στην αντεξέταση του όπως και στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης σελ 9, 2η παράγραφος αναφέρει ότι η ενάγουσα αρνήθηκε να ανταποκριθεί στα e-mail, δεν συνεργαζόταν μαζί του και δεν του παρουσίασε έγγραφα, και ότι ούτε ο εναγόμενος είχε τα χαρτιά και έγγραφα. Αυτά όμως δεν ήταν η πραγματική εικόνα όπως θα εξηγηθεί στη συνέχεια. Ο μάρτυς ανέφερε συγκεκριμένα: «Ο κ. Κυριάκου δεν είχε πληροφορίες της μελέτης ούτε σχέδια και βεβαίως ούτε υπολογισμούς και έτσι τα ζήτησα από το κ. Τάκη. Ο κ. Τάκη με τη δικαιολογία ότι η υπόθεση ήταν σε μια διαδικαστική διαδικασία, μου αρνήθηκε να τα δώσει, άρα εγώ όφειλα να τα εντοπίσω και επειδή εγώ δεν δικαιούμουν να τα κάνω, άν και έχω την εμπειρία τα κάνω, ζήτησα από το κ. Κυριάκου να αναθέσει τη διεξαγωγή αυτών των μελετών και υπολογισμών σε άλλους έμπειρους και αξιόπιστους μηχανικούς. Με βάση τα αποτελέσματα τα δικά τους εγώ προχώρησα και κατέληξα εδώ που κατέληξα». Κατά την αντεξέταση του και αντίθετα από όσα πιο πάνω ανέφερε παραδέχθηκε ότι είχε λάβει από τον εναγόμενο μεγάλο όγκο από έγγραφα που σχετίζονταν με την εργασία, επιστολή προς την ενάγουσα με ημερομηνία 5.06.2012 (Τεκμ. 53) και στο Τεκμ. 54 επιστολή του προς την ενάγουσα με ημερομηνία 18.05.2012 όπου αναφέρει ότι έλαβε την τεχνοοικονομική μελέτη Κατσαμπά. Και από σειρά άλλων τεκμηρίων όπως τα Τεκμ. 55 και Τεκμ. 51C φανερώνουν τη γνώση του και για την τεχνοοικονομική μελέτη που έχει κατατεθεί ως Τεκμ. 16α ,στην οποία υπήρχαν όλα τα στοιχεία μέσα από τα οποία όμως όπως φάνηκε ποτέ δεν έλαβε υπόψη. Ούτε και τα φυλλάδια του Συστήματος τα οποία στάλθηκαν με την επιστολή της ενάγουσας με ημερομηνία 18.05.2012 (Τεκμ. 51D), φαίνεται ότι έλαβε υπόψη όπως και την επιστολή του εναγομένου με ημερομηνία 13.06.2012 (Τεκμ. 51 C) με την οποία του απέστειλε αντίγραφα των manual. Όπως και τα αρχιτεκτονικά σχέδια και στατικά της οικοδομής, όπως φαίνεται από την επιστολή της 16.07.2012 προς τον εναγόμενο (Τεκμ. 52 και Τεκμ. 51 D). Ούτε και τα τεχνικά φυλλάδια της Thermia 17 που του απεστάλησαν με την επιστολή με ημερομηνία 17.12.2008, (ζ) ενώ ανέφερε στη κυρίως εξέταση ότι δεν είχε σχέση με την πληρωμή, κατά την αντεξέταση τού υποδείχθηκε επιστολή του εναγομένου με ημερομηνία 24.05.2012 Τεκμ. 51 C όπου του επισυνάπτει ο εναγόμενος τη συμφωνία και την επιταγή με το ποσόν των €2.080,00, (η) στην αντεξέταση του ισχυρίστηκε ότι ο εναγόμενος αποτάθηκε για επιχορήγηση και για την ψύξη στο Τμήμα Ενέργειας. Η επιστολή Κατσαμπά όμως (Τεκμ. 16β), προς τον μάρτυρα αναφέρει ότι η τεχνοοικονομική μελέτη ήταν μόνο για θέρμανση της κατοικίας και τα αποτελέσματα του ελέγχου επισυνάπτονται στη επιστολή αυτή, (θ) ανέφερε στην αντεξέταση ότι θεωρεί το εγκατεστημένο σύστημα αποτυχία όταν αυτό έχει επιθεωρηθεί και εγκριθεί και έχει επιχορηγηθεί ο εναγόμενος και ενώ παραδέχθηκε στην κυρίως εξέταση του ότι η θέρμανση άνετα μπορεί να δουλέψει πάνω από 21 βαθμούς Κελσίου. (ι) στην κυρίως εξέταση του ο μάρτυς ανέφερε ότι κατά την αυτοψία, το σύστημα το ξεκίνησε ο εναγόμενος. Ο εναγόμενος όμως στην επιστολή του με ημερομηνία 19.05.2012 (Τεκμ.51 C) αναφέρει ότι τη θέρμανση την ξεκίνησε ο Χριστόφορος τον χειμώνα 2011, 2012 διότι δεν ξέρει να το πράξει μόνος του. Επομένως έρχεται σε αντίφαση με την ίδια τη μαρτυρία του εναγομένου ως προς αυτό το ζήτημα. (ια) απέδωσε την ανάγκη επιζήτησης των δύο μελετών (Τσιηφτέ και Μουρουζίδη) στο γεγονός ότι δεν του έδωσε η πλευρά της ενάγουσας τα στοιχεία που απαιτούνταν, παραγνωρίζοντας την έκθεση Κατσαμπά και χωρίς να παρουσιάσει την ίδια την επιστολή του Κατσαμπά ανέφερε ότι δεν έκανε υπολογισμούς φορτίων. Πρόκειται δηλαδή για ένα ατεκμηρίωτο ισχυρισμό καθώς η επιστολή Κατσαμπά με ημερομηνία 15.05.2012 αναφέρει ότι όλα τα στοιχεία του έχουν δοθεί από τον εργολάβο μηχανολογικών εγκαταστάσεων (Τεκμ. 13) και την οποία ο κ. Αλετράρης δεν έλαβε υπόψη. Η έκθεση όμως του κ. Αλετράρη (ΜΥ2), παρουσιάζει και άλλες αδυναμίες όπως εκτίθενται στη συνέχεια: (α) Εξάγει με δικούς του, υπολογισμούς χωρίς μετρήσεις σε λειτουργία του συστήματος το χειμώνα, κατά παράβαση των κανονισμών περί πραγματογνωμοσύνης, δεν διαθέτει τα αναγκαία τεχνικά μέσα για τη διεκπεραίωση των σχετικών ελέγχων, αποφασίζει χωρίς τεκμηρίωση ότι το σπίτι δεν μπορεί να αυξήσει τη θερμοκρασία αέρος πέραν των 13.4 βαθμών Κελσίου, σελ 70 της έκθεσης του, (β) κατά το χρόνο σύνταξης της έκθεσης του παρέλειψε να λάβει υπόψη έγγραφα που υπήρχαν στη διάθεση του ως το περιεχόμενο του φακέλου που έχει καταθέσει ως τα Τεκμ. 51 (A-E), (γ) απέστειλε επιστολή με ημερομηνία 10.07.2012 (Τεκμ. 51 D) στον εναγόμενο όπου δίνει λάθος στοιχεία του γεωεναλλάχτη όπου αναφέρει απόσταση γεωτρήσεων 4 μ. αντί 6μ. και παρέλειψε να λάβει υπόψη τη μελέτη Κατσαμπά (Τεκμ. 16 α) για να λάβει τα σωστά δεδομένα του Συστήματος όπως έχει εγκατασταθεί και εγκριθεί και παρέδωσε στους μελετητές άλλα δεδομένα, (δ) απέφυγε να λάβει υπόψη και/ή να αναφέρει την ηλεκτρονική επιστολή του εναγομένου προς αυτόν με ημερομηνία 19.05.2012 (Τεκμ. 51 C), όπου αναφέρει ότι τον χειμώνα 2011 και 2012 και η θερμοκρασία ήταν 21.0 - 21.5 βαθμούς Κελσίου, ουδέποτε απενεργοποιήθηκε αποφάσισε αδυναμία κάλυψης της θέρμανσης, (ε) έβαλε στις θεματικές ενότητες της συμφωνίας τη θέρμανση παρόλες τις διαβεβαιώσεις του εναγομένου ότι η θέρμανση εργάζεται, επιστολή εναγομένου προς το ΕΤΕΚ με ημερομηνία 9.11.2011, (στ) στη φωτογραφία 9 του Τεκμ. 49 φαίνεται ότι δεν έχει εγκατασταθεί κανένα σύστημα επιπρόσθετο για παραγωγή θέρμανσης ή ψύξης. (ζ) στη σελ. 10 της έκθεσης του κάνει λόγο για δύο μόνο προσφορές 3.03.2008 και αποφεύγει να αναφερθεί στη προσφορά - συμφωνία της 17.09.2009 (Τεκμ.12) και την συμφωνημένη αλλαγή (Τεκμ. 10) του τύπου της αντλίας, (η) κατά την σύνταξη της έκθεσης του απέφυγε να λάβει υπόψη και/ή να αναφέρει ότι το έργο ήτο ημιτελές το οποίο αναφερόταν στην ηλεκτρονική επιστολή της ενάγουσας με ημερομηνία 22.06.12 η οποία βρισκόταν στο φάκελο της υπόθεσης που έχει καταθέσει ο ίδιος στο Δικαστήριο ως Τεκμ. 51 D ως επίσης και την επιστολή με ημερομηνία 9.11.2011 την οποία του απέστειλε ο εναγόμενος που αναφέρει ότι το σπίτι έχει μερικώς παραληφθεί τον Μάιο 2010 (Τεκμ 51 C) και αποφάσισε ως το έργο να ήταν τελειωμένο. Σημαντικό στοιχείο που ο πραγματογνώμονας παρέλειψε να λάβει υπόψη κατά την σύνταξη της έκθεσης του. (θ) ο μάρτυς ασχολήθηκε με την θέρμανση αγνοώντας τις ως άνω επιστολές και την επιστολή η οποία βρισκόταν στο φάκελο της υπόθεσης που έχει καταθέσει ο ίδιος στο δικαστήριο ημ 19.05.12 (Τεκμ.51 C), όπου ο εναγόμενος απαντά τις ερωτήσεις του, αναφορικά με την θέρμανση και του απαντά ότι την ξεκίνησε τον Νοέμβριο 2011 και από τότε δουλεύει σε όλο το σπίτι 24 ώρες το εικοσιτετράωρο. (ι) επίσης απέφυγε να αναφερθεί στην επιστολή του εναγομένου προς αυτόν με ημερομηνία 25.06.2012 την οποία ο ίδιος κατέθεσε ως Τεκμ. 51 C όπου αναφέρει ότι η θέρμανση τον χειμώνα των ετών 2010, 2011, 2012 ήταν σταθερή στους 21.0 - 21.5 βαθμούς κελσίου βάση του ηλεκτρονικού θερμοστάτη του συστήματος εντός της κατοικίας. Απλώς επιβεβαίωση ήθελε σε περίπτωση που χρειαζόταν 22, 23, 24 βαθμούς. Στη αντεξέταση παραδέχτηκε ότι απλώς επιβεβαίωση ήθελε ο εναγόμενος και όμως αποφάσισε αδυναμία κάλυψη της θέρμανσης. (ια) η αίτηση στο Τμήμα Ενέργειας την έκανε και υπέγραψε ο εναγόμενος (ιβ) στην αντεξέταση δήλωσε άγνοια για τα Τεκμ. 9 και 10 και του έγινε υποβολή για το e-mail 22.12.2008 (Τεκμ. 10) που ετοιμάστηκε και παραδόθηκε στο υπεύθυνο αρχιτέκτονα κ. Αγαθοκλέους για τη αλλαγή της Γεωθερμικής αντλίας από Robust σε Diplomat μετά την συνάντηση στο εργοτάξιο όπου το ενέκρινε ο εναγόμενος και έδωσε οδηγίες μέσω του κ. Αγαθοκλέους να προχωρήσουν με τις αλλαγές. Ο μάρτυς στη αντεξέταση του κατά την υπόδειξη των ως άνω τεκμηρίων αναφέρει ότι τα έγγραφα Τεκμ. 9 και 10 είναι πολύ σημαντικά ειδικά για τον ετεροχρονισμό στη ψύξη. Είναι δε παράδοξο ότι ο κ. Μουρουζίδης, όπως ο ίδιος ανέφερε στη μαρτυρία του, γνώριζε για τον ετεροχρονισμό και το ανέφερε στη μελέτη του. Όπως έχει αναφέρει ο μάρτυς όλα τα στοιχεία στον κ. Μουρουζίδη τα έχει δώσει ο ίδιος προς αποφυγή λάθους. Προκύπτει δε εύλογη απορία πως ισχυρίζεται ότι δεν γνώριζε για το θέμα αυτό τη στιγμή που το αναφέρει στη μελέτη του κ. Μουρουζίδη, (ιγ) πως ο μάρτυς στηρίχτηκε στη μελέτη Μουρουζίδη για να βγάλει τα συμπεράσματα του και δεν αντιλήφθηκε ότι είχε συμφωνηθεί ο ετεροχρονισμός αφού ο κ. Μουρουζίδης αναφέρεται στο ετεροχρονισμό. Πρόκειται για μια σοβαρή παράλειψη και ένα σοβαρό στοιχείο που προβλήθηκε από την έκθεση του, (ιδ) ο ίδιος ο εναγόμενος στη ανεξέταση του παραδέχθηκε για την αλλαγή της αντλίας θερμότητας και το ενέκρινε και είναι περίεργο που ο μάρτυς δεν το γνώριζε, (ιε) ο μάρτυς αναφέρει στη έκθεση του στη σελ. 9 ότι ήταν υποχρεωμένη η ενάγουσα να διενεργήσει μηχανολογική μελέτη και στη αντεξέταση του επέμεινε ότι ο νόμος απαιτεί μηχανολογική μελέτη. Η Κ.Δ.Π. 111/2006, στη σελ. 930 αναφέρει τον ορισμό της μηχανολογικής εγκατάστασης και αναφέρει «κάθε εγκατάσταση που καθορίζεται στο πίνακα των παρόντων κανονισμών» στη σελ. 935 στον ΠΙΝΑΚΑ (Κανονισμός 2) απαιτείται μελέτη μηχανολογικής εγκατάστασης, στη παρ 22 αναφέρει «συστήματα κεντρικής θέρμανσης εξαιρουμένων μεμονωμένων κατοικιών» και στη παρ 23 «συστήματα κλιματισμού εξαιρούνται οι μεμονωμένες κατοικίες» όπως ήταν και η κατοικία του εναγομένου. (ιστ) στην αντεξέταση του αποφεύγει να απαντήσει σε σχετική ερώτηση «που αναφέρεται στη έκθεση σας ότι το έργο έχει μερικώς παραληφθεί, ως αναφέρεται στη επιστολή του εναγομένου προς το ΕΤΕΚ με ημερομηνία 9.11.2011 (Τεκμ.51 C)» την οποία είχε ο ίδιος στο φάκελο της υπόθεσης και έχει κατατεθεί ως τεκμήριο Τεκμ.
- Ο μάρτυρας απέφυγε να απαντήσει λέγοντας ότι δεν θυμόταν την επιστολή αυτή. Στηρίχτηκε ως ανέφερε στη επιστολή της ενάγουσας που απέστειλε κατάσταση παραδοτέας εργασίας για να πληρώσει ο εναγόμενος και έτσι θεώρησε ότι το έργο ήταν τελειωμένο. Τα ως άνω όμως καθιστούν τρωτή τη μαρτυρία του. (ιζ) δεν θυμόταν ότι ο εναγόμενος απαγόρευσε την είσοδο στην ενάγουσα στην κατοικία του. (ιη) Προσπάθησε να πλήξει την μαρτυρία του ΜΕ2 ισχυριζόμενος ότι το σχεδιαστικό πρόγραμμα που χρησιμοποίησε ο ΜΕ2 το 4Μ δεν ήτο πιστοποιημένο μέχρι το
- Όταν του υποβλήθηκε ότι και ο κ. Μουρουζίδης για τη μελέτη θερμικών - ψυκτικών απωλειών έκανε χρήση του ίδιου λογισμικού προγράμματος 4Μ το οποίο αποδέχθηκε τότε χωρίς επιτυχία προσπάθησε να διασκεδάσει την εντύπωση που προκαλούσε αυτή η αστοχία του. Ότι τάχα η ενάγουσα αναφορικά για τις θερμοκρασίες που καταμέτρησε στη κατοικία του εναγομένου (Τεκμ. 15), ότι τις έλαβε υπό ήπιες συνθήκες παρά το ότι αυτές λήφθηκαν κατά τον μήνα Αύγουστο. Κατά την αντεξέταση σε ερώτηση πως κατέληξε στην έκθεση του στο συμπέρασμα στη σελ . 70 ότι το σύστημα θέρμανσης τείνει να φτάσει στους 13 βαθμούς Κελσίου τη στιγμή που είχε δήλωση του εναγομένου (Τεκμ. 51), ότι τον χειμώνα του 2010, 2011, 2012 η θερμοκρασία ήτο καρφωμένη στους 21-21.5 βαθμούς Κελσίου και ήταν ικανοποιημένος; Απάντησε ότι έλαβε υπόψη ότι θα ήτο σωστό το αποτέλεσμα της μελέτης των υπολογισμών και με βάση αυτό το δεδομένο και με βάση τη δύναμη της αντλίας θερμότητας, υπολόγισα πως θα συμπεριφερθεί όταν η θερμοκρασία πάει χαμηλά στον 1 βαθμό Κελσίου. Και αυτά όταν ο ίδιος ο εναγόμενος δήλωνε ικανοποιημένος με τη θέρμανση. Επομένως και σε σύγκριση με τη μαρτυρία του κ. Μουρουζίδη επί αυτού του σημείου το συμπέρασμα στη σελ. 70 ότι το σύστημα θέρμανσης τείνει να φτάσει στους 13 βαθμούς Κελσίου κρίνεται ως λανθασμένο. (ιθ) στην αντεξέταση του έγινε υποβολή ότι ενώ είχε στα χέρια του την μελέτη Κατσαμπά (Τεκμ. 16 α) από τις 14.5.12 και 17.05.2012 (Τεκμ. 51 D και Τεκμ. 54) που του το απέστειλε ο εναγόμενος, ο μάρτυς την αγνοεί και απευθύνεται με επιστολή στον εναγόμενο στις 10.07.2012 (Τεκμ. 51 D) με θέμα «ανάγκη ανάθεσης ανεξάρτητου μελετητή» όπου δίνει λάθος απόσταση διατρήσεων 4μ αντί 6μ, και δίνει λάθος οδηγίες να σκάψουν τη γη που οι σωστές διαστάσεις αναφέρονται στη σελ 3 της μελέτης Κατσαμπά την οποία και δεν έλαβε καθόλου υπόψη. (ιι) Στις σελ 40 και 65 παρ i, ii της έκθεσης του (Τεκμ.51), αναφέρει ότι η ενάγουσα τοποθέτησε κλιματιστικά με δική τους ενσωματωμένη βαλβίδα ίδια με αυτή που προαναφέρθηκε για τον έλεγχο της ροής του νερού προς τις μονάδες. Αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα καθώς οι βαλβίδες τοποθετήθηκαν εκ των υστέρων μία σε κάθε παροχή των κλιματιστικών μονάδων, εκτός μιας σε κάθε όροφο για σκοπούς ανακυκλοφορίας του νερού ψύξης (Τεκμ. 5 σχέδια και μελέτη). Ούτε όμως σε αυτό το ζήτημα ο μάρτυρας ήταν σαφής καθώς στη συνέχεια ενώ ανέφερε ότι είχε ανοίξει το ψευδοτάβανο το είδε και έλαβε φωτογραφίες και ότι υπήρχαν παντού βαλβίδες «εξ όσων είδε», απαντώντας στη συνέχεια σε υποβολή ότι υπάρχουν σε όλα τα κλιματιστικά εκτός μιας σε κάθε όροφο, απάντησε μονολεκτικά με την λέξη «πιθανό» αφήνοντας ερωτηματικά ως προς την έρευνα του και αυτή η ανακολουθία του επιτάθηκε ακόμα περισσότερο με τη μαρτυρία του που ακολούθησε την οποία παραθέτω αυτούσια: «ΥΠ Μα αυτά φαίνονται και από τα σχέδια. ΑΠ Τα σχέδια δεν τα έχω δει ποτέ. ΥΠ Μπορούσατε και από την εταιρεία Αirmec την εταιρεία των κλιματιστικών να τα ζητήσετε. Σε όλα τα συστήματα υπάρχουν σημεία πρόσβασης και μπορούσατε να τα διαγνώσετε. Κακώς δεν το ψάξατε, διότι γνώριζες ότι θα έκανες μια πραγματογνωμοσύνη και θα έπρεπε αυτά που καταθέσετε και γράψετε να ανταποκρίνονται στη πραγματικότητα. Όχι ήρθατε εδώ και μας λέτε συνέχεια ασάφειες. Δεν το είδατε, δεν το γνωρίζετε. Δεν υπήρχε μια βαλβίδα σε κάθε όροφο. ΑΠ Τα ξέρω αυτά. Πως πρέπει να μπει η κάθε μονάδα το γνωρίζω. Άρα με βάση αυτή τη γνώση υπέθεσα ότι βλέποντας 2,3,4 πόσα είδα έβγαλα φωτογραφίες, υπέθεσα ότι θα ήταν όλη αυτή η εγκατάσταση και αλλού. Άρα δεν το έψαξα παραπάνω ότι σωστά τα έβαλε». Και όχι μόνο, καθώς στη συνέχεια προέκυψαν από τη μαρτυρία του και τα ακόλουθα: ΕΡ καταγράψετε στην πραγματογνωμοσύνη σελ. 40 παρ a & b : ότι η χακλοσωλήνα καταλήγει σε δύο διανομείς κάποιου τύπου και σας υποβάλλω δεν υπάρχουν διότι το σύστημα είναι δισωλήνιο όπου η σωλήνα πάει απευθείας από κάθε κλιματιστική μονάδα με διάσπαση των διαμέτρων από 40, 32 και 25 χιλιοστά στην παροχή και αντίθετα στην επιστροφή, για σκοπούς στραγγαλισμού της πίεσης και κατανομής της ροής του ψυκτικού ρευστού. Αυτό συμβαίνει, όπως το περιγράψετε είναι λάθος. ΑΠ: να σα πω, όσο φαίνεται από τη θυρίδα επίσκεψης στο ισόγειο φαίνεται ακτινωτή η διακλάδωση και θεώρησα ότι έγινε αυτό παντού, αυτό το οποίο θεώρησα, είναι καλύτερο από αυτό στο οποίο αναφέρεστε. ΕΡ: Άρα εσείς λέτε, κ. Αλετράρη δεν κάμαμε ακτινωτή διακλάδωση, κάναμε κάτι χειρότερο. Δεν αντιλαμβάνομαι γιατί το αναφέρετε. Αν θέλετε να μιλήσουμε για υδραυλική ΥΠ: Εγώ επιμένω και σας ρωτώ που είδατε το διανομέα; Έχετε στοιχεία; αφού δεν υπάρχει διανομέας κύριε μάρτυς αποτυπώνεται λάθος τον τρόπο που κατανέμεται η ψύξη. ΑΠ Nα σας πω κάτι. Επειδή θέλετε να πείτε ότι δεν είναι αντικειμενική η έκθεση. Εάν αυτό το πράγμα που λέτε, σε σημεία που δεν φαίνεται είναι πράγματι βρόγχος, είναι πολύ χειρότερο από αυτό το οποίο θεώρησα άρα είναι ευμενής η έκθεση προς εσάς σε αυτό το σημείο ΕΡ: κ. μάρτυς εμείς δεν θέλουμε να είναι ευμενής η έκθεση προς εμάς σε αυτό το σημείο. Εμείς θέλουμε να αποτυπώσουμε την πραγματικότητα τι είδατε.» Είναι φανερό από την πιο πάνω μαρτυρία ότι ο μάρτυς (ΜΥ2), αποτυπώνει εντελώς λάθος την εικόνα της εγκατάστασης του Συστήματος και ότι είναι δύο σωλήνες η μία εισέρχεται η άλλη εξέρχεται, δεν υπάρχουν διανομείς όπως περιγράφεται στις σελ. 40,41 και 65 της έκθεσης του. Αναφέρεται σε οριζοντίους διανομείς που δεν υπάρχουν πουθενά στο σύστημα ψύξης που εγκαταστάθηκε και ότι από τον συγκεκριμένο διανομέα φεύγουν σωλήνες Φ25 στο κάθε κλιματιστικό μηχάνημα που δεν ισχύει. Αν και ισχύει η παρατήρηση ότι υπάρχουν σωλήνες Φ
- Ο μάρτυς είναι φανερόν ότι περιέγραψε λάθος τον τρόπο που κατανέμεται η ψύξη. Ως το Τεκμ. 27 είναι δύο σωλήνες, η μία εισέρχεται και η άλλη εξέρχεται, δεν υπάρχουν διανομείς. Στην κυρίως εξέταση του δήλωσε για το δοχείο αδρανείας ότι: «δεν του έδωσε σημασία διότι ήταν κάτι ασήμαντο στην όλη υπόθεση». Ενώ στην έκθεση του σελ. 40 τελευταίες παράγραφοι καταγράφει ότι: «εντός του μηχανοστασίου υπήρχε μια πλαστική μη θερμομονωμένη και μη συνδεδεμένη δεξαμενή οριζοντίου τύπου 500 λίτρων την οποίαν ίσως η MTV θα είχε πρόθεση να χρησιμοποιήσει ως δοχείο αδρανείας». Στη συνέχεια δε καταγράφει ότι: «Η πλαστική δεξαμενή νερού που βρέθηκε μη συνδεδεμένη στο μηχανοστάσιο, είναι χαμηλής αντοχής σε υδροστατική πίεση και ως εκ τούτου δεν επιτρέπεται να αποτελέσει τμήμα, ως δοχείο αδρανείας». Παρόμοια και στη σελ. 68 παρ. δ, στην παρ 7.1 ε της ίδιας σελίδας και στη σελ. 80 παρ. 7.6.3 a. Υποβλήθηκε στον μάρτυρα ότι το δοχείο που είναι εκεί και δεν ήταν εγκατεστημένο, είναι μεταλλικό όχι πλαστικό, 300 λίτρων δεν είναι 500 λίτρων, με θερμική μόνωση, κατάλληλο για να λειτουργήσει κάτω από πίεση και ότι το κατέγραψε ως πλαστικό ντεπόζιτο 500 λίτρων γεγονός που επιβεβαίωσε και ο κ. Μουρουζίδης στην έκθεση του. Παραδέχτηκε ότι ήταν λάθος η περιγραφή του. Στην παρ. 5 της σελ. 28 της έκθεσης του αναφέρει ότι η θέρμανση μέσα στο σπίτι ήταν μη ικανοποιητική. Αυτή η αναφορά του έδωσε έρεισμα για τις ακόλουθες ερωτήσεις και απαντήσεις σχολιασμός των οποίων θα γίνει στη συνέχεια: «ΕΡ: ο κ. Μουρουζίδης σας έδωσε τις διαμέτρους των σωληνώσεων, τον τρόπο εγκατάστασης, τα κυκλώματα; είχατε αυτή τη πληροφορία; Πώς θα γίνει η εγκατάσταση εντός της κατοικίας; Και εάν ο Μουρουζίδης εκτός από τα φορτία της θέρμανσης ασχολήθηκε και με τη κατανομή εντός της κατοικίας; ΑΠ: Όχι δεν έδωσε στη θέρμανση. Έδωσε στον κλιματισμό, στην ψύξη ο κ. Μουρουζίδης. ΥΠ: Επειδή εσείς αναφέρεστε εδώ και καταλήγετε ότι η θέρμανση δεν ήταν ικανοποιητική. Και σας υποβάλλω ότι τα συμπεράσματα σας είναι αυθαίρετα. ΑΠ: όχι δεν είναι αυθαίρετα γιατί τα συμπεράσματα μου πρώτον στηρίζονται πάνω στη μελέτη μηχανικού, δεύτερον το τι αναφέρει εκεί πέρα είναι ότι η ενέργεια η οποία παράγεται από την αντλία θερμότητας δεν είναι επαρκής για να καλύψει το φορτίο που βγάζουνε οι υπολογισμοί του ανεξάρτητου μελετητή. Η δική μου θέση πως μπορεί να εκφέρετε; ΕΡ: Δεν μας δίνετε στοιχεία περισσότερα. Απλά λέτε ότι η θέρμανση στο σπίτι είναι μη ικανοποιητική και δεν μας δίνετε εξηγήσεις, τη στιγμή που είχατε τη δήλωση του Κυριάκου η θέρμανση ήταν ικανοποιητική. Εγώ αυτό που ήθελα από εσάς να μου απαντήσετε σε γενικές γραμμές κ. μάρτυς είναι: ο Μουρουζίδης έβγαλε κάποια φορτία που χρειάζεται το σπίτι. Από εκεί και πέρα σας έδωσε λεπτομέρειες; Αυτό ήθελα. Τον τρόπο εγκατάστασης; ΑΠ.: Αυτό ρωτήσαμε τον άνθρωπο. Είναι επαρκές; όχι δεν είναι επαρκές. ΕΡ: Μήπως γνωρίζετε εάν ο κ. Κυριάκος ενέπλεξε άλλους ώστε να ξεκινήσει το σύστημα τη χειμερινή περίοδο του 2011 και του 2012; Υπάρχουν 2 μηνύματα δικά σας που είναι στο Tεκμ.51C, 19/5 ηλεκτρονικά μηνύματα του κ. Κυριάκου προς εσάς που αναφέρετε στον πρώην υπάλληλο της εταιρείας των εναγόντων, το κ. Χριστόφορο που επενέβη. Το γνωρίζετε αυτό; Έχετε παρατηρήσει πόσο αυξήθηκε το ρεύμα τη περίοδο εκείνη μετά τη παρέμβαση του κ. Χριστόφορου βγήκε 304, 355, 363 για αυτή τη περίοδο 5/1/2012- 6/3/2012 663,90 και μετά τη περίοδο 6/3/2012 - 7/5/2012 428 ΑΠ:. Όμως αυξήθηκε το ρεύμα αυτό ξέρω. ΕΡ: Ελέγξατε και καταγράψατε τα δεδομένα λειτουργίας της από το ηλεκτρονικό σύστημα της αντλίας θερμότητας το θίγω, γιατί εσείς το θέμα της οικονομίας το θέσετε στη πραγματογνωμοσύνη σας και καταλήγετε ότι το σύστημα είναι ακριβό, είναι λόγω του ηλεκτρικού στοιχείου; ΑΠ: Όχι ΕΡ: Και συγκρίνετε με το τοπικό μετρητή του ρεύματος; ΑΠ: Όχι ΕΡ: Όμως καταλήξατε και λέτε ότι ήταν ακριβό το σύστημα που τοποθετήσαμε. ΑΠ: Να σας πω ακριβώς. εδώ πέρα έχει φανεί από την ανάλυση των φορτίων ότι η αντλία θερμότητας η οποία έχει μπει για να καλύψει το θερμικό φορτίο του σπιτιού και ταυτόχρονα να καλύψει και το ζεστό νερό χρήσης πρέπει να δουλέψει και ένα ηλεκτρικό στοιχείο που έχει μέσα. Για το οποίο έxω γράψει ένα ολόκληρο κείμενο. Άρα είναι με βάση αυτό το σκεπτικό δηλαδή design cost που σχολίασα. Στο θέμα των δύο της κατανάλωσης, μπορεί αν μαγείρεψε πολύ η κα Κυριάκου. Μπορεί χίλια πράγματα. Δεν μπορούμε να ξέρουμε, δεν μας δίνει τη κατανάλωση του συστήματος διότι σε αυτό το πράγμα είναι συνδεδεμένο και το ίδιο το σπίτι». Από τα πιο πάνω είναι φανερό ότι ο μάρτυς (ΜΥ2) δεν ήλεγξε ούτε κατέγραψε τα δεδομένα από το ηλεκτρονικό σύστημα της αντλίας θερμότητας ούτως ώστε να τα συγκρίνει με τον τοπικό μετρητή ρεύματος, για σκοπούς σύγκρισης και εάν ταυτίζονται οι υπολογισμοί με την αρχική μελέτη που παράδωσε η ενάγουσα στον εναγόμενο την οποία είχε στα Τεχνικά Φυλλάδια της ΤHERMIA DIPLOMAT, ώστε να διαπίστωνε εάν συμφωνούσαν πριν αποφανθεί οτιδήποτε για το Σύστημα και το κόστος λειτουργίας του και επομένως αγνόησε τους λογαριασμούς ρεύματος με την αύξηση του ρεύματος μετά την επέμβαση του Χριστόφορου τον οποίο κάλεσε ο εναγόμενος (Τεκμ. 51). Ο μάρτυς κ. Αλετράρης (ΜΥ2), λόγω της άγνοιας του συστήματος καταγράφει στη έκθεση του λάθος στοιχεία δεν κατόρθωσε να εξακριβώσει τον ακριβή τύπο των συστημάτων, στερείται τεχνογνωσίας, εμπειρίας και ακαδημαϊκών προσόντων και στηρίχτηκε σε λάθος στοιχεία με αποτέλεσμα να εξάγει λάθος συμπεράσματα, παρά το γεγονός ότι επισκέφτηκε την κατοικία και διενήργησε δύο αυτοψίες πριν ετοιμάσει την έκθεση του. Ειδικότερα σε σχέση με την έκθεση του Τεκμ. 51 και ως προς τα τεχνικά χαρακτηριστικά του συστήματος παρατηρώ και τα ακόλουθα: (α) Στην παρ. (σ) της σελ. 39 της έκθεσης του αναφέρει ότι μια αντλία WILO η οποία βάση των δικών του υπολογισμών και δηλώσεων στις σελίδες 40 και 41 καταλήγει ότι: («Δεν έχει την ικανότητα να εξουδετερώσει την στατική πίεση. ). Αυτή η τοποθέτηση του του έδωσε έρεισμα να του υποβληθεί ότι κατέγραψε λάθος αντλία με αποτέλεσμα να εξάγει λάθος συμπεράσματα εις βάρος του Συστήματος και σε προέκταση της εργασίας της ενάγουσας, διότι η αντλία που στέλνει την ψύξη στην κατοικία, δηλαδή στις τοπικές κλιματιστικές μονάδες είναι GRUNDFOS 32-180, που βρίσκεται μέσα στο "COOLING BOX " με πολύ πιο διαφορετικά δεδομένα ως οι φωτογραφίες του Τεκμ. 27 στη θέρμανση δουλεύει μόνο μία αντλία. Κάτι στο οποίο δεν είχε να αντιτείνει οτιδήποτε το διαφορετικό, (β) στη σελ. 40 της έκθεσης του αναφέρεται σε μια χαλκοσωλήνα διαμέτρου 28 χιλιοστών ενώ οι σωληνώσεις για την ψύξη από το μηχανοστάσιο μέχρι και τη τελευταία κλιματιστική μονάδα είναι από σωλήνα πλαστική PPR με μόνωση και με εξωτερική διάσταση 40 χιλιοστά, (γ) καταγράφει στην πρώτη παρ. της σελ. 40 της έκθεσης του ότι ο θόρυβος των κλιματιστικών είναι πέραν των 40 db σε απόσταση πέραν των 2 μέτρων, ενώ δεν ανέφερε εάν έκανε χρήση οποιουδήποτε ειδικού και πιστοποιημένου μετρητή ελέγχου θορύβου ή πως κατέληξε στο συμπέρασμα του αυτό ή αν στηρίχτηκε στα όσα του ανέφερε ο εναγόμενος, (δ) στην ίδια παράγραφο αναφέρει ότι, τα φουγάρα ήταν συνδεδεμένα με αεραγωγούς χωρίς εσωτερική μόνωση, ενώ έχουν εγκατασταθεί φουγάρα με εξωτερική μόνωση ως ενδείκνυται και όχι με εσωτερική για σκοπούς αποφυγής μικρόβιων από την υγρασία ως η φωτογραφία του Τεκμ. 27, Στη Πραγματογνωμοσύνη σελ.38 &39 κατάληξε ότι το μηχάνημα δυσλειτουργούσε κατά την αυτοψία 20/7/12 και ώρα 2-30 μμ μέχρι και τις 09,00 (ε) στην παρ. γ της σελ. 46 της έκθεσης του αναφέρει λανθασμένα και αυτό αποδεικνύει την άγνοια λειτουργίας του συστήματος ότι ο χρόνος θέρμανσης του κυλίνδρου ζεστού νερού χρειάζεται 3 ώρες ενώ στο τεχνικό φυλλάδιο της αντλίας το οποίο είχε στην κατοχή του αναφέρει ότι απαιτούνται 21 λεπτά μόνο και ότι την ώρα που παράγει νερό το σύστημα δεν στέλνει θέρμανση στο σπίτι αλλά μόνο στον κύλινδρο νερού και αυτό γίνεται αυτόματα. Ο κ. Αλετράρης (ΜΥ2) επειδή δεν γνώριζε τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος πρόσθεσε το φορτίο θέρμανσης του ζεστού νερού και ένας τέτοιος υπολογισμός είναι φυσικό επόμενο να ανεβάζει το απαιτούμενο θερμικό φορτίο της κατοικίας, (στ) στις σελ. 48 και 49 της έκθεσης του αναφέρεται σε υπολογισμούς και εξάγει και σε συμπέρασμα ότι η εγκατεστημένη θέρμανση ¨δεν είναι επαρκής¨ και αυτό σε αντίφαση με την επιστολή του εναγομένου με ημερομηνία 19.05.2012 (Τεκμ. 51 C) ο οποίος δηλώνει ξεκάθαρα σε αυτόν ότι η θέρμανση είναι εντάξει και απλώς ήθελε να δει κατά πόσο μπορεί να πάει πιο ψηλά και πάντοτε σε συνάρτηση με την οικονομία. (ζ) Στις παρ. Κ & Ι στη σελ. 70 της έκθεσης του ο μάρτυς (ΜΥ2), εξάγει συμπέρασμα ότι το σύστημα θέρμανσης δεν μπορεί να φτάσει την επιθυμητή θερμοκρασία άνεσης κατά αντίθεση του εναγομένου που σε σχετικά μηνύματα ημ 19.05.2012 Τεκμ. 51 C μιλά ξεκάθαρα ότι η θερμοκρασία είναι καρφωμένη στους 21.0 με 21.5 τους χειμώνες 2010 -11 & 2011-
- (η) Στις παρ 28 a,b & στη σελ. 76 και παρ c,d,e, h στη σελ. 77με την φράση «Κατασκεύασε ένα γεωθερμικό σύστημα κλιματισμού το οποίο δεν έχει την ικανότητα να επιτύχει... ανεπαρκές σε δυναμικότητα» επιρρίπτονται ευθύνες στην εταιρεία MTV. κατά παράβαση και πάλι των σχετικών κανονισμών του ΕΤΕΚ περί του μη καταμερισμού ευθυνών αλλά απλώς την καταγραφή των επιστημονικών ευρημάτων με τρόπο που δεν επιρρίπτουν ευθύνες, ευθύνες επιρρίπτουν τα δικαστήρια. Σχετική είναι η υπόθεση Χαραλάμπους ν. Decostone Ltd,
(2010)1 Α.Α.Δ. 747 σε σχέση με μαρτυρία εμπειρογνώμονα ο οποίος αποδίδει ευθύνη σε διάδικο για κακοτεχνία: «Η διακρίβωση ύπαρξης προβλημάτων, ελλειμμάτων ή αδυναμιών σε ένα έργο που ανάλαβε να κατασκευάσει ένας διάδικος δεν δημιουργεί, χωρίς άλλο, θέμα κακοτεχνιών και δεν εξουδετερώνει ή μειώνει την υποχρέωση εκείνου που εγείρει θέμα ευθύνης να στοιχειοθετήσει την αμέλεια που καταλογίζει στο διάδικο ή την ύπαρξη και παράβαση συμβατικού όρου στο πλαίσιο εκτέλεσης της σύμβασης». (θ) Στις σελ. 83 μέχρι 85 της έκθεσης του προτείνει συγκεκριμένη λύση η οποία σύμφωνα με τη μαρτυρία της ενάγουσας που αποδέχομαι δεν είναι η ενδεδειγμένη την οποία και κοστολογεί κατά παράβαση των κανονισμών του ΕΤΕΚ. Ο μάρτυς (ΜΥ2), στη σελίδα 60 της έκθεσης του σχολιάζει τις τιμές των συμβολαίων και μάλιστα οι τιμές μονάδας για συγκεκριμένη εργασία. Επιμένει δε στην αντεξέταση του ότι είναι μέσα στη αρμοδιότητα του οι οικονομικές διαφορές των μερών, χρεώσεις τιμολογίων, συμβόλαια, έλεγχος των τιμών μονάδας. Οι τιμές μονάδας και εργασίας δεν ήταν όμως αντικείμενο της πραγματογνωμοσύνης του κάτι που επιβεβαίωσε και η κα Βορεάκου (ΜΥ5) αναφέροντας ότι: «Κατά τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης εξετάζονται μόνο ζητήματα τεχνικού περιεχομένου, έστω και αν στην αίτηση αναφέρονται και άλλα ζητήματα». Αυτό δε αντιβαίνει του σχετικούς κανονισμούς του ΕΤΕΚ. (ι) Στη σελ. 41 Α της έκθεσης του αναφέρει ότι το Σύστημα δεν μπορεί να καλύψει ψυκτικές ανάγκες όλης της κατοικίας έστω και σε ήπια εξωτερική θερμοκρασία. Ο μάρτυς αντεξετάστηκε επ' αυτού του ισχυρισμού του και ρωτήθηκε για διάφορες τεχνικές λεπτομέρειες όπως τι εννοεί αναφερόμενος σε ψηλή πίεση στην απορρόφηση του συμπιεστή και τι μπορεί να προκαλέσει την υψηλή πίεση και αν αυτή μπορεί να προκληθεί και από άλλους λόγους και απάντησε ότι μπορεί να συμβεί από χίλιους λόγους. Εάν είναι ανεπαρκής ο γεωεναλλάχτης στη ψηλή πίεση δημιουργείται ακόμα ψηλότερη πίεση και εάν είναι μικρός άρα υπάρχουν μεγάλες πιέσεις. Δεν έκανε όμως αναφορά, όπως του υποβλήθηκε στη συνέχεια, στο τεχνικό φυλλάδιο της Thermia στο οποίο αναφέρεται ότι αυτό μπορεί να συμβεί για πάρα πολλούς λόγους και κυρίως λόγο κακής συντήρησης ή τεχνικής βλάβης. Και αυτά ανεξάρτητα από λανθασμένα δεδομένα τα οποία έλαβε υπόψη όπως του υποβλήθηκε στη συνέχεια με τον μάρτυρα να επικαλείται τις ανεξάρτητες μελέτες του κ. Μουρουζίδη, ο οποίος στη μελέτη του αποδεδειγμένα έλαβε υπόψη, όπως δηλώθηκε και κατά την αντεξέταση του ως παραδεκτό γεγονός, λανθασμένα στοιχεία, και του κ. Τσιηφτέ, ο οποίος επίσης χρησιμοποίησε λανθασμένα δεδομένα στο λογισμικό σύστημα που εφάρμοσε για να ετοιμάσει τη δική του έκθεση βγάζοντας έτσι λανθασμένο αποτέλεσμα. Και όλα αυτά παρά τον έλεγχο του Τμήματος Ενέργειας που διενεργήθηκε για σκοπούς χορηγίας με παραπομπή στην έκθεση Κατσαμπά. Στη συνέχεια ο μάρτυς παραδέχθηκε όταν προκλήθηκε να το κάνει ότι ο ίδιος δεν προέβη σε μετρήσεις και δεν έλαβε υπόψη τα σχετικά στοιχεία που αναφέρονταν στην έκθεση Κατσαμπά με τη δικαιολογία ότι δήθεν δεν του παρουσιάστηκαν όταν τα είχε ζητήσει. Αυτό το σημείο είναι ακόμα μια αδυναμία που παρουσιάζει η έκθεση του μάρτυρος. Ο ρόλος του πραγματογνώμονα έχει επισημανθεί και αναφερθεί σε αρκετές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου μερικές από τις οποίες κατέγραψα ήδη πιο πάνω. Στην υπόθεση Nικολάου v. Σταύρου,
(1992)1 Α.Α.Δ. 746, υιοθετείται η προσέγγιση του Δικαστηρίου στην Constantinides (Akinita) Ltd v. Mavrogenis,
(1983)1 C.L.R. 662, στην οποία διαπιστώνεται ότι το υπόβαθρο των γεγονότων στα οποία στηρίζεται η γνώμη πραγματογνώμονα πρέπει, όπως και κάθε άλλο γεγονός, να αποδεικνύεται σύμφωνα με τους κανόνες της απόδειξης. Στο Δικαστήριο, οι εμπειρογνώμονες καλούνται συνήθως από τα μέρη ως μάρτυρες για να υποστηρίξουν τους αντίστοιχους ισχυρισμούς τους, όπου εμπλέκονται τεχνικά θέματα. Το καθήκον τους είναι να παράσχουν στον Δικαστή τα απαραίτητα επιστημονικά κριτήρια για να ελέγξουν την ακρίβεια των συμπερασμάτων τους, ώστε να μπορέσει ο δικαστής να σχηματίσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση εφαρμόζοντας τα κριτήρια στα αποδεικτικά στοιχεία. Επιπλέον έχει τονιστεί ότι η συμπεριφορά του μάρτυρα εμπειρογνώμονα στο εδώλιο είναι, όπως και στην περίπτωση κάθε άλλου μάρτυρα, κριτήριο με βάση το οποίο μπορεί να διαγνωστεί η αξιοπιστία του (βλ. Χαραλάμπους ν. Αβραάμ
(1999), 1 (Β) Α.Α.Δ. 1441). Κρίνω στη βάση όλων των πιο πάνω, τα οποία αποκαλύπτουν παράλειψη λήψης υπόψη πραγματικών δεδομένων, κάτι που δεν μπορεί να παρατηρείται σε μια έκθεση ειδικού, ότι αυτά, μεταξύ άλλων, οδηγούν στο επισφαλές της μαρτυρίας του κ. Αλετράρη (ΜΥ2), όπως ασφαλώς και της έκθεσης του για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων η οποία και απορρίπτεται. Η μαρτυρία αποκάλυψε ότι δόθηκαν από τον ίδιο λανθασμένα στοιχεία στους δύο μελετητές στους οποίους ανέθεσε εξειδικευμένες μελέτες, αφού έτσι έκρινε πως ήταν αναγκαίο, και ότι αυτοί ήταν επόμενο εφόσον στηρίχθηκαν σε λανθασμένα στοιχεία να οδηγηθούν σε λανθασμένα συμπεράσματα. Για τις μελέτες όμως αυτών θα αναφερθώ στη συνέχεια κατά την αξιολόγηση των ίδιων αυτών μελετητών. Σε σχέση με ένα άλλο ζήτημα που άπτεται της αξιοπιστίας ο κ. Αλετράρης (ΜΥ2) στη έκθεση του στη σελ 25 δήλωσε ότι ο κ. Μουρουζίδης ήταν τυχαία εκεί την ημέρα της 2ης αυτοψίας 20.07.2012 και τον κάλεσε να τον βοηθήσει. Στην αντεξέταση δήλωσε ότι αυτός σύστησε τον κ. Μουρουζίδη στον εναγόμενο και τον κάλεσε να τον βοηθήσει ως έμπειρος μηχανολόγος. Πρόκειται για αντίφαση η οποία λαμβάνετε υπόψη και προσμετράτε στην όλη αξιολόγηση της μαρτυρίας του. Σε κάθε περίπτωση ο μάρτυς (ΜΥ2), δεν έχει υποδείξει με οποιοδήποτε αποδεκτό τρόπο είτε με φωτογραφίες, είτε με αναφορά σε συγγράμματα, είτε σε αναφορές τεχνικών φυλλαδίων, είτε σε οποιαδήποτε τεκμήρια, τεχνικά μέσα. Γενικά δεν έχει παραθέσει τεκμηριωμένα στοιχεία ως εμπειρογνώμονας μάρτυρας σύμφωνα με τους κανόνες της απόδειξης. Ο μάρτυς (ΜΥ2), ούτε και ως προς τις δύο διαφορετικές ημερομηνίες υπογραφής της συμφωνίας του όπου η μια είναι 21.5 και η άλλη 24.5 δεν μπόρεσε να δώσει ικανοποιητική απάντηση αν και δεν κρίνω ότι είναι ιδιαίτερης σημασίας στοιχείο. Ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο της αξιολόγησης του μάρτυρος (ΜΥ2), συνιστά και η διαδικασία του διορισμού του και αν υπήρξαν παρατυπίες σε αυτή σύμφωνα με την πλευρά της ενάγουσας. Επισημαίνονται τα ακόλουθα όπως προέκυψαν από τη μαρτυρία: (α) Ο μάρτυς (ΜΥ2), δεν έχει αποδείξει ότι κατέχει τα απαιτούμενα προσόντα για να κριθεί εμπειρογνώμονας επί του συγκεκριμένου Συστήματος και αυτό όχι μόνο λόγω έλλειψης ακαδημαϊκών προσόντων επί του θέματος αλλά και λόγω έλλειψης της αναγκαίας πείρας από την εργασία του (βλ. σχετικά Θεοσκέπαστη Φάρμ ν. Δημοκρατίας (ανωτέρω). (β) Ο μάρτυς (ΜΥ2), δεν έχει επιδείξει αυστηρή αντικειμενικότητα και να εκφέρει γνώμη σε θέματα της επιστήμης, στηριζόμενος στις επιστημονικές του γνώσεις, σύμφωνα με τους Κανονισμούς δυνάμει του Περί Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου Νόμος (Ν.224/1990)καθώς δεν έλαβε υπόψη επιστολές, τεχνικά φυλλάδια, φωτογραφίες τεχνοοικονομική μελέτη για να τα σχολιάσει και αξιολογήσει πριν καταλήξει στα συμπεράσματα του και παραλείποντας να θέσει ενώπιον του τα ορθά στοιχεία της κατοικίας του εναγομένου. (γ) Πριν υπογραφεί η συμφωνία και να αποστείλει τον διορισμό