Τράπεζα Κύπρου Δημόσια Εταιρεία Λτδ ν. M. Afxentiou & A. Stylianou Developers Ltd δια του Διαχειριστή Παραλήπτη αυτής κ. Chatzihanna κ.α., Αρ. Αγω

(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1938):

1. Μετά την καταχώριση της έκθεσης απαίτησης και της υπεράσπισης, καταχωρίστηκε τροποποιημένο κλητήριο ένταλμα και έκθεση απαίτησης στις 3.6.
3. Στις 20.10.17 οι Εναγόμενοι καταχώρισαν αίτηση για τροποποίηση της υπεράσπισης τους η οποία είχε καταχωριστεί στις 16.12.
4. Κατόπιν ακρόασης της αίτησης, στις 23.5.18 με ενδιάμεση απόφαση το Δικαστήριο εξέδωσε διάταγμα τροποποίησης της υπεράσπισης και καταχώρισης αυτής εντός 21 ημερών από τη σύνταξη του διατάγματος.
5. Το διάταγμα συντάχθηκε στις 29.5.
7. Κατόπιν αίτησης ορισμού ημ. 28.6.18 εκ μέρους των Εναγόντων, το Δικαστήριο όρισε την Αγωγή για οδηγίες στις 15.10.
9. Στις 15.10.18 οι δύο πλευρές ζήτησαν χρόνο για να συζητήσουν την περαιτέρω πορεία της Αγωγής και το Δικαστήριο την όρισε για οδηγίες στις 26.11.
11. Στις 26.11.18 υπεβλήθη προφορικό αίτημα εκ μέρους των Εναγομένων για καταχώριση της υπό κρίση τροποποιημένης υπεράσπισης, στο οποίο η πλευρά των Εναγόντων έφερε ένσταση και έτσι ο δικηγόρος των Εναγομένων ζήτησε χρόνο για καταχώριση γραπτής αίτησης. Αποτελεί ισχυρισμό της κας Κ στην ένορκη της δήλωση πως ζήτησαν τη σύνταξη του διατάγματος στις 25.6.18 και ρωτούσαν συνεχώς για την ετοιμασία του, ενώ πληροφορήθηκαν από το Πρωτοκολλητείο ότι είχε χαθεί ο φάκελος. Μεταξύ 1.8.18 μέχρι και τις 2.9.18 το δικηγορικό γραφείο παρέμεινε κλειστό για θερινές διακοπές και στις 3.9.18 ενημερώθηκαν εκ νέου από το Πρωτοκολλητείο ότι ο φάκελος είχε χαθεί. Στις 5.9.18 ενημερώθηκαν ότι ο φάκελος ανευρέθηκε και θα μπορούσαν να παραλάβουν το διάταγμα που είχαν ζητήσει και όταν το έλαβαν, αντιλήφθηκαν ότι είχε συνταχθεί στις 29.5.18 και η ημερομηνία καταχώρισης της τροποποιημένης υπεράσπισης είχε παρέλθει. Σύμφωνα με την κα Κ, κατόπιν συμβουλής του Πρωτοκολλητή, προέβησαν στην υπό κρίση αίτηση, ενώ μετά από μελέτη του φακέλου διαπίστωσαν πως αυτό συντάχθηκε στις 29.5.18 επειδή ζητήθηκε από το γραφείο των Εναγόντων, γεγονός για το οποίο οι Εναγόμενοι ουδέποτε έλαβαν γνώση. Η κα Κ ισχυρίζεται πως οι Εναγόμενοι δεν ευθύνονται για την παράλειψη συμμόρφωσης με το διάταγμα ημ. 23.5.18 και πως επέδειξαν μεγάλη επιμέλεια για την υπόθεση. Το ζήτημα καταχώρισης τροποποιημένου δικογράφου διέπεται από τις πρόνοιες της Δ.25 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, στην οποία βασίζεται μεταξύ άλλων η Αίτηση. Σύμφωνα με τη νέα Δ.25 θ.8, για αγωγές πέραν των €10.000 που καταχωρίστηκαν μέχρι τις 31.12.15, όπως η παρούσα, ισχύουν οι πρόνοιες της Δ.25 που ίσχυαν πριν την 1.1.
12. Σύμφωνα με την τότε ισχύουσα Δ.25 θ.3: «Εάν διάδικος, ο οποίος έλαβε διάταγμα για άδεια να τροποποιήσει, δεν τροποποιήσει σύμφωνα με αυτό εντός της προθεσμίας που καθορίζεται στο διάταγμα ή αν δεν καθορίζεται σ' αυτό προθεσμία, τότε εντός δεκαπέντε ημερών από τη σύνταξη του διατάγματος, τέτοιο διάταγμα για τροποποίηση, αφού εκπνεύσει η προθεσμία που καθορίζεται όπως ελέχθη πιο πάνω, ή οι δεκαπέντε μέρες, ανάλογα με την περίπτωση, θα καθίσταται ipso facto άκυρο, εκτός εάν η προθεσμία παραταθεί από το Δικαστήριο.» Η εν λόγω δικονομική πρόνοια έτυχε εξέτασης στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Σιακόλα, Πολ. Έφ. Ε21/13, ημ. 11.11.15, από την οποία παραθέτω το σχετικό απόσπασμα: «Στην υπόθεση Σακκούλα υιοθετήθηκαν οι αποφάσεις στις υποθέσεις Λυσάνδρου ν. Σχίζα κ.ά.

(1979)1 ΑΑΔ 267 και Ευαγόρου ν. Χριστοδούλου κ.ά.

(1982)1 ΑΑΔ

1. Στην υπόθεση Ευαγόρου γίνεται παραπομπή στις πρόνοιες της Δ.25 θ.2 ως παράδειγμα περίπτωσης στην οποία το Δικαστήριο δεν μπορεί να αναβιώσει διάταγμα που κατέστη αφ΄ εαυτού άκυρο. Βέβαια, οι πιο πάνω υποθέσεις αποφασίστηκαν πριν την τροποποίηση της Δ.
2. . Το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο η Δ.64 θ.1 τυγχάνει εφαρμογής σε περιπτώσεις όπως στην παρούσα, όπου ρητά αναφέρεται στο διαδικαστικό κανονισμό ότι, με την παράλειψη καταχώρησης τροποποιημένου δικογράφου εντός του προκαθορισμένου χρόνου, το διάταγμα καθίσταται ipso facto άκυρο. Στην υπόθεση Dasaki Entertainment Co Ltd v. Ιερού Ναού Παναγίας Χρυσελεούσης Στροβόλου (Αρ. 2)

(2009)1 Α.Α.Δ. 356, εξετάστηκε κατά πόσο μη συμμόρφωση με τις επιτακτικές πρόνοιες της Δ.2 θ.10 είναι μοιραία για την αγωγή ή κατά πόσο με το κατάλληλο διάβημα μπορεί να θεραπευθεί. Το Εφετείο, επικυρώνοντας την πρωτόδικη απόφαση, θεώρησε ότι, με βάση τη νέα Δ.64, καταργείται η διάκριση μεταξύ άκυρου και αντικανονικού μέτρου, εξισώνοντας κάθε μορφή παρέκκλισης από τους θεσμούς με αντικανονικότητα δυνάμενη να θεραπευθεί. Στις σελίδες 361-2 αναφέρονται τα ακόλουθα σχετικά: «Ο σκοπός της νέας Δ.64 είναι η κατάργηση της διάκρισης μεταξύ άκυρου και αντικανονικού μέτρου, εξισώνοντας έτσι κάθε μορφή παρέκκλισης από τους θεσμούς με αντικανονικότητα δυνάμενη να θεραπευθεί. Το θέμα παραμένει στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου (βλ. μεταξύ άλλων, Θαλασσινός v. Δημοκρατίας (Αρ. 1)

(1995)3 Α.Α.Δ. 255, Panayiotis Georghiou (Catering) Ltd. v. Δημοκρατίας κ.ά.

(1996)3 Α.Α.Δ. 323 (απόφαση 11 από 13 Δικαστές), Λοΐζου v. Χαραλάμπους άλλως Καρούσος κ.ά.

(1996)1 Α.Α.Δ. 167, Καλιά κ.ά. v. Δημοκρατίας κ.ά.

(1996)3 Α.Α.Δ. 149, Wunderlich κ.ά. v. Παναγιώτου

(1999)1 Α.Α.Δ. 366 και Μιχαήλ v. Ττουνιά

(2004)1 Α.Α.Δ. 113). Στην προαναφερθείσα υπόθεση Καλιά κ.ά. v. Δημοκρατίας κ.ά., σελ. 151-152 διαβάζουμε τα εξής: «.Είναι λοιπόν φανερό ότι σε περιπτώσεις που πριν την τροποποίηση της Δ.64 το δικαστήριο, με βάση τη νομολογία που ίσχυε τότε, ήταν υπόχρεο να καταλήξει ότι κάποια παράλειψη συμμόρφωσης με τους θεσμούς οδηγούσε σε ακυρότητα, με τη νέα Δ.64 έχει διακριτική εξουσία να θεωρήσει την μη συμμόρφωση ως απλή παρατυπία, που δεν οδηγεί κατ' ανάγκη σε ακυρότητα.» Στην υπόθεση Olympia Designs (Properties) Ltd v. Unique U.K. Inc.

(2010)1 ΑΑΔ 1395, όπου εξετάστηκε η εμβέλεια της Δ.64, αναφέρονται τα εξής, στη σελίδα 1399: «Όπως έχει επισημανθεί και στην υπόθεση Πετρίχου v. Χατζηιωσήφ

(1998)1 Α.Α.Δ. 81, 84, η Δ.64 δεν αποτελεί πανάκεια για κάθε παράλειψη συμμόρφωσης με τους κανονισμούς. Δημιουργεί ένα διαδικαστικό μέσο το οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει ο διάδικος για να θεραπεύσει παρατυπίες στη διαδικασία, εφ' όσον αυτές είναι βέβαια θεραπεύσιμες. Η συγκεκριμένη Διαταγή δεν παρέχει στο δικαστήριο την εξουσία να προβαίνει αυτεπάγγελτα σε διορθωτικές κινήσεις. Το δικαστήριο υποχρεούται να εξετάζει την ενώπιόν του κατάσταση, όπως αυτή έχει δημιουργηθεί. Τα κατάλληλα διορθωτικά διαβήματα θα πρέπει να λαμβάνονται από τον ενδιαφερόμενο διάδικο (Οικονομίδου v. Φλουρέντζος Χριστοδούλου και Υιοί Λτδ

(2005)1 Α.Α.Δ. 1157). Όπως έχει επισημανθεί και στην υπόθεση M.I. Holdings Public Ltd v. Παναγή

(2006)1 Α.Α.Δ. 298, η παρατυπία υπάρχει μέχρι την άρσή της και η Δ.64 δεν καταργεί τις διατάξεις των θεσμών, οι οποίοι πρέπει να τηρούνται. Με τη Δ.64 παρέχεται απλώς η ευκαιρία σε διάδικο που επέδειξε πλημμέλεια στην εφαρμογή των θεσμών, στα πλαίσια που ορίζει η Διαταγή, να διορθώσει το συγκεκριμένο διάβημα, ώστε να μη θεωρείται άκυρο (Remedica Ltd v. Bayer Aktiengesellschaft

(1998)1 Α.Α.Δ. 1815).» (Οι σημάνσεις είναι δικές μας.) Η παράλειψη συμμόρφωσης με το χρόνο που καθόρισε το Δικαστήριο για την τροποποίηση του δικογράφου καθιστά το διάταγμα ipso facto άκυρο, όπως ρητά αναφέρεται στο διαδικαστικό κανονισμό. Ο ίδιος ο διαδικαστικός κανονισμός, βέβαια, εξαιρεί την περίπτωση όπου ο χρόνος παρατείνεται από το Δικαστήριο. Με βάση τη νομολογία που παραθέσαμε πιο πάνω, η παράταση του καθορισμένου από το Δικαστήριο ή τους θεσμούς χρόνου θα πρέπει να γίνει πριν την εκπνοή του. Μετά την εκπνοή του χρόνου το διάταγμα καθίσταται ipso facto άκυρο. Η εμβέλεια της Δ.64 δε θεωρούμε ότι μπορεί να οδηγήσει σε αναβίωση ενός τέτοιου διατάγματος. Και αυτό γιατί, όπως τονίστηκε από τη νομολογία (πιο πάνω), η Δ.64 δεν καταργεί τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας, παρά μόνο δίδει τη διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο να προβεί σε διορθωτικές κινήσεις μετά από αίτημα του ενδιαφερόμενου διαδίκου, στις περιπτώσεις εκείνες που είναι θεραπεύσιμες. Εδώ, δεν υπάρχει τέτοια δυνατότητα, καθότι με την εκπνοή του χρόνου, όπως ρητά αναφέρεται στον ίδιο το διαδικαστικό κανονισμό, το διάταγμα καθίσταται ipso facto άκυρο και, επομένως, εξαφανίζεται η πηγή της εξουσιοδότησης για την καταχώρηση του δικογράφου (βλ. Lysandrou v. Schiza & Another

(1976)1 CLR 267). Η πρόνοια αυτή του συγκεκριμένου διαδικαστικού κανονισμού είναι που διαφοροποιεί την παρούσα περίπτωση από άλλες, όπως ήταν η περίπτωση που εξετάστηκε στην υπόθεση Dasaki Entertainment Co Ltd v. Ιερού Ναού Παναγίας Χρυσελεούσης Στροβόλου (Αρ. 2), πιο πάνω. Εκεί υπήρχε μεν επιτακτική ανάγκη με βάση τη Δ.2 θ.10 να καθοριστεί η αξία της ακίνητης ιδιοκτησίας που αφορούσε η αγωγή, όμως, δεν υπήρχε πρόνοια πανομοιότυπη με αυτή της Δ.25 θ.2, έτσι ώστε τα αποφασισθέντα σ' εκείνη την υπόθεση να μην μπορούν να τύχουν εφαρμογής στην παρούσα. Δεν είναι επίσης χωρίς σημασία το γεγονός ότι, μετά και την πρόσφατη τροποποίηση της Δ.25, η εν λόγω πρόνοια εξακολουθεί να υφίσταται.» (Η υπογράμμιση είναι του παρόντος Δικαστηρίου) Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην εν λόγω υπόθεση, είναι καθόλα βάσιμος ο λόγος ένστασης πως από τη στιγμή που η παρούσα Αίτηση καταχωρίστηκε μετά την εκπνοή της προθεσμίας καταχώρισης της τροποποιημένης υπεράσπισης, το διάταγμα τροποποίησης κατέστη άκυρο και δεν υπάρχει δυνατότητα αναβίωσης του. Τα όσα προβάλλουν οι Εναγόμενοι προς υποστήριξη της Αίτησης τους δεν διαφοροποιούν την πιο πάνω κατάσταση. Είναι σαφές από τη νομολογία πως οι Εναγόμενοι είχαν υποχρέωση να αιτούντο την παράταση του χρόνου καταχώρισης της τροποποιημένης υπεράσπισης τους οποτεδήποτε πριν τη λήξη της καθορισμένης προθεσμίας, και όχι μόνο δεν έπραξαν κάτι τέτοιο αλλά αφενός δεν έδρασαν άμεσα και με επιμέλεια αλλά ζήτησαν τη σύνταξη του διατάγματος με μεγάλη καθυστέρηση (στις 25.6.18 από τις 23.5.18) και αφετέρου καταχώρισαν την παρούσα με αρκετή καθυστέρηση και χωρίς δικαιολογία αφότου πληροφορήθηκαν για τη σύνταξη του διατάγματος (στις 8.2.19 από τις 5.9.18). Ο ισχυρισμός των Εναγομένων πως λανθασμένα οι Ενάγοντες καταχώρισαν Αίτηση ορισμού της Αγωγής καθότι δεν είχε ολοκληρωθεί η δικογραφία δεν ευσταθεί, καθότι η παράλειψη καταχώρισης τροποποιημένης υπεράσπισης εντός της καθορισμένης προθεσμίας συνεπάγεται την ακυρότητα του διατάγματος τροποποίησης και συνακόλουθα ισχύει η αρχικώς καταχωρισθείσα υπεράσπιση. Προφανώς είναι σε αυτή τη βάση που καταχωρίστηκε η Κλήση για Οδηγίες και εν πάση περιπτώσει αυτό το ζήτημα δεν ενέχει οποιαδήποτε σημασία για το αντικείμενο της παρούσας Αίτησης. Σύμφωνα με όλα όσα αναφέρονται ανωτέρω, η παρούσα Αίτηση δεν μπορεί να πετύχει και απορρίπτεται. Τα έξοδα της Αίτησης επιδικάζονται υπέρ των Εναγόντων - Καθ΄ ων η Αίτηση και εναντίον των Εναγομένων - Αιτητών, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, συν Φ.Π.Α. και θα είναι πληρωτέα στο τέλος της διαδικασίας της παρούσας Αγωγής. (Υπ.) ......... Έ. Εφραίμ, Π.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής Ε.Ε./Α.Λ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο