ΘΕΟΤΗ διαχειριστή της περιουσίας της αποβιώσασας ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ν. WOLSGANG κ.α., Αρ. Αγωγής: 2594/14, 31/7/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2019:A433 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χ. Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2594/14 Μεταξύ: **** ΘΕΟΤΗ διαχειριστή της περιουσίας της αποβιώσασας **** ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Ενάγοντος -και- 1. **** **** WOLSGANG 2. **** ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ Εναγομένων Αίτηση ημερ. 14.3.19 υπό Εναγομένου 1 για Διαγραφή Συμπληρωματικής Αποκάλυψης 31 Ιουλίου 2019 Για Εναγόμενο 1: κ. Μ. Φιλίππου για Χαβιαράς & Φιλίππου Δ.Ε.Π.Ε Για Ενάγοντα: κα Αχιλλέως για Yiannakis K. Thoma Law Firm LLC ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Η αγωγή αφορά αξιώσεις του διαχειριστή της περιουσίας αποβιώσασας σε τροχαίο ατύχημα εναντίον του Εναγομένου 1 οδηγού και του Εναγομένου 2 ιδιοκτήτη του λεωφορείου. Μετά τη συμπλήρωση των δικογράφων, ήτοι στις 16.10.15 το Δικαστήριο εξέδωσε εκ συμφώνου εκατέρωθεν διατάγματα αποκαλύψεων, στα οποία υπήρξε συμμόρφωση όλων μέχρι τις 21.12.15. Ακολούθησε κάποια παράταση με σκοπό να γίνει και η ανταλλαγή των αποκαλυφθέντων εγγράφων και στη συνέχεια δόθηκαν διάφορες ημερομηνίες για ακρόαση (18.10.16, 16.5.17, 6.6.17, 29.1.18 και 27.11.18). Με την ανάληψη της υπεράσπισης του Εναγομένου 1 από τους νυν δικηγόρους του (εκ μέρους του ΤΑΜΟ) ακολούθησαν κάποιες δικάσιμοι για οδηγίες στη βάση δηλωθείσας προοπτικής (τότε) διευθέτησης, ήτοι στις 22.1.19 και 5.3.19. Στις 5.3.19 δηλώθηκε ότι υπήρξαν κάποιες προτάσεις πλην όμως χωρίς κατάληξη, οπότε η αγωγή ορίστηκε για ακρόαση στις 27.11.19. Αργότερα την ίδια μέρα όμως ο Ενάγων καταχώρισε Συμπληρωματική Ένορκη Δήλωση Αποκάλυψης Εγγράφων στην οποία δήλωσε ότι έχει στην κατοχή του: 1. Ιατρική Βεβαίωση Δρος Φ. Ιωαννίδη ημερ. 26.3.14. 2. Ιατρική Βεβαίωση Δρος Ρ. Κουκουλή ημερ. 18.4.18. 3. Κατάσταση λογαριασμού αποβιώσασας περιόδου 1.1.08 - 31.12.17. 4. Δήλωση Ιδιωτικού Γραφείου Ευρέσεως Εργασίας ημερ. 7.2.19. Την ίδια μέρα (5.3.19) ο Ενάγων καταχώρισε και αίτηση τροποποίησης: (
- i)των λεπτομερειών ειδικών ζημιών δια της προσθήκης εξόδων οικιακής βοηθού προς το σύζυγο της αποβιώσασας από τον θάνατο της μέχρι την αίτηση ύψους €26.500 και (
- ii)με τη διόρθωση του συνόλου των ειδικών ζημιών από €10.085 σε €36.585. Η αίτηση αυτή εκκρεμεί προς ακρόαση στις 16.10.19. Η καταχώριση της συμπληρωματικής αποκάλυψης έδωσε αφορμή για την καταχώριση εκ μέρους του Εναγομένου 1 της υπό κρίση αίτησης με την οποία ζητείται ο παραμερισμός και ή η διαγραφή της, βάσει, μεταξύ άλλων, των Δ.28 κ.1-4, Δ.27 κ.3, Δ.26 και Δ.39 κ.16-18. Στην υποστηρικτική ένορκη δήλωση ο δικηγόρος κ. Θεοτή προβάλλει ότι η συμπληρωματική αποκάλυψη καταχωρίστηκε με υπέρμετρη καθυστέρηση, χωρίς σχετική άδεια όπως είχε γίνει για την αρχική με εκ συμφώνου διάταγμα, ότι η ίδια δεν αποκαλύπτει λόγο για την αυθαίρετη κατάθεση της ούτε γίνεται αναφορά στον χρόνο λήψης γνώσης για τα έγγραφα ούτως ώστε να ενεργοποιείται η υποχρέωση για άμεση αποκάλυψη και ότι η χωρίς αιτιολογία κατάθεση επηρεάζει δυσμενώς τα συμφέροντα του Εναγομένου 1. Ένσταση Ο Ενάγων με την ένσταση του υποστήριξε ότι δεν υπάρχει καλός λόγος για διαγραφή της δήλωσης, ότι η συνοδεύουσα την αίτηση ένορκη δήλωση είναι ανεπαρκής και ότι η αίτηση στηρίζεται σε λανθασμένη νομική βάση. Στη συνοδεύουσα την ένσταση ένορκη δήλωση η δικηγόρος κα Αχιλλέως προβάλλει ότι δεν απαιτείται άδεια για συμπληρωματική αποκάλυψη αφού η έκδοση διατάγματος αποκάλυψης δημιουργεί συνεχή υποχρέωση, ότι τα αποκαλυφθέντα έχουν προκύψει μετά την αρχική αποκάλυψη, ότι είναι αναγκαία, ότι δυο εξ αυτών είχαν ήδη σταλεί με επιστολή ημερ. 9.5.18 και καταλήγει ότι και τα τέσσερα έχουν περιέλθει στην κατοχή του Ενάγοντος μετά το διάταγμα αποκάλυψης. Νομική Πτυχή Σύμφωνα με την υπόθεση Τυλληρή ν. Λαϊκή Τράπεζα Λτδ
(1998)1 ΑΑΔ 2271 η αποκάλυψη εγγράφων υπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου και στοχεύει στη λήψη πληροφοριών και στην παρουσίαση εγγράφων σχετιζόμενων με την προκύψασα διαφορά προς τον σκοπό προετοιμασίας για την ακρόαση. Κάθε έγγραφο το οποίο πιθανόν να φωτίσει την υπόθεση είναι σχετικό και είναι σημαντικό για κάποιο διάδικο να έχει την πρέπουσα αποκάλυψη πριν προχωρήσει στη δίκη. Βασικός σκοπός είναι να μην καταλαμβάνεται εξ απίνης κάποιος διάδικος. Η γενικότητα και το συνεχές της υποχρέωσης αποκάλυψης διακηρύχθηκε στην υπόθεση Oscar Shipping PTE Ltd v. Του φορτίου επί του πλοίου Asphodel (Αρ.2)
(2012)1(Γ) Α.Α.Δ. 2771 από τον Δικαστή Κραμβή ο οποίος ανέφερε πως: «Από τη στιγμή που εκδόθηκε διαταγή αποκάλυψης εγγράφων, η υποχρέωση της αποκάλυψης είναι γενική και δεν περιορίζεται μόνο στα έγγραφα που έχουν αρχικά αποκαλυφθεί αλλά επεκτείνεται και σ' εκείνα που μετέπειτα περιέρχονται στην κατοχή του διάδικου που υπέχει την υποχρέωση. Η συγκεκριμένη υποχρέωση είναι στενά συνδεδεμένη με τη γενική αρχή ότι ο διάδικος δεν πρέπει να επιδιώκει να καταλαμβάνει τον αντίδικο του εξ απροόπτου και συνακόλουθα δεν πρέπει με το να κατακρατεί έγγραφα που είναι σχετικά με την υπόθεση να παραπλανεί το δικαστήριο ή τον αντίδικο του αφήνοντας τους να πιστεύουν ότι η αρχική του δήλωση εξακολουθεί να αποτελεί τη μόνη αληθινή δήλωση πλήρους αποκάλυψης των εγγράφων που έχει στην κατοχή του (βλ. περισσότερα στο Supreme Court Practice 1988, vol. 1, para.24, σελ.408.» Σημειώνεται πως στην πιο πάνω υπόθεση δεν επετράπη η συμπληρωματική δήλωση αποκάλυψης αφενός επειδή η προσπάθεια για παρουσίαση της έγινε λίγο πριν ολοκληρώσουν την υπόθεση τους οι ενάγοντες, δηλαδή σε προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας και αφετέρου επειδή τα προς αποκάλυψη έγγραφα αφορούσαν προσπάθειες για μείωση της ζημιάς η οποία δεν δικογραφείτο και σχετικό διάβημα τροποποίησης είχε προηγουμένως απορριφθεί. Στην υπόθεση Marcegaglia SPA v. Tου Πλοίου Vysokagorsk, Αγ. Ναυτ. 31/2013, ημερ. 31.5.16 οι Ενάγοντες ζήτησαν άδεια για συμπληρωματική δήλωση για να αποκαλύψουν παραγγελίες κ.λπ μετά που ο πρώτος μάρτυρας τους αναφέρθηκε σε υφιστάμενη πώληση του φορτίου (το οποίο είχε πάθει τις ζημιές κατά τη μεταφορά) και είχε προς τούτο αμφισβητηθεί κατά την αντεξέταση του. Ο Δικαστής Οικονόμου απέρριψε την αίτηση λόγω της εσφαλμένης νομικής βάσης της αλλά προχώρησε επί της ουσίας της παραθέτοντας αποσπάσματα από τις υποθέσεις Mitchell v. Darley Main Colliery Co (1886-90) All E.R. Rep. 449 (HL), Vernon v. Bosley (No.2)
(1997)1 All E.R. 613, καθώς και από το σύγγραμμα Supreme Court Practice 1987 Τόμος 1, §24/1/
- Στη Mitchell (ανωτέρω) είχε αναφερθεί πως αν μετά την αρχική αποκάλυψη κάποιος διάδικος ανακαλύψει έγγραφο το οποίο ο αντίδικος έχει δικαίωμα να το επιθεωρήσει και το οποίο δεν είχε αρχικώς αποκαλυφθεί επειδή είτε είχε ξεχαστεί, είτε είχε διαφύγει την προσοχή, είτε είχε υποτεθεί ότι δεν υπήρχε, τότε είναι υποχρεωμένος να ενημερώσει τον αντίδικο του για τον εντοπισμό του είτε με συμπληρωματική δήλωση είτε τουλάχιστον με σχετική ειδοποίηση και δεν έχει κανένα δικαίωμα να αποκρύψει τη γνώση για το νεοαποκαλυφθέν έγγραφο ("...and he has no right to keep back all knowledge of the newly-discovered document."). Στο απόσπασμα από το Supreme Court Practice (ανωτέρω) αναφέρεται πως η αρχική αποκάλυψη δεν είναι το τέλος της υποχρέωσης ενός διαδίκου για αποκάλυψη. Η υποχρέωση αυτή είναι γενική και απαιτεί την αποκάλυψη όλων των σχετικών εγγράφων οποτεδήποτε και αν αυτά περιέλθουν στην κατοχή κάποιου διαδίκου. Μετά την παράθεση των πιο πάνω ο Δικαστής Οικονόμου καταλήγει ως εξής: «Επίσης, στα Halsbury's Laws of England, 3rd Ed., Vol. 12, para 43, σελ. 30, αναφέρονται τα ακόλουθα, με αναφορά και πάλιν στην Mitchell: «Subsequent discovery of the other document. If after the affidavit of documents has been filed a document is discovered of which the opposite party has a right to have inspection, it is the duty of the party filing the affidavit to give information to his opponent of the fact, either by supplementary affidavit or by notice.» Πρόκειται, συνεπώς, για συνεχή υποχρέωση την οποία ο διάδικος οφείλει να ασκήσει χωρίς καθυστέρηση με συμπληρωματική ένορκη δήλωση (ή ειδοποίηση) προς τον αντίδικο, χωρίς να χρειάζεται άδεια ή παρέμβαση του Δικαστηρίου. Δεν νοείται άδεια του Δικαστηρίου για να ασκήσει ο διάδικος την υφιστάμενη υποχρέωσή του. Άλλο είναι το ζήτημα της δικαστικής ευχέρειας για να επιτραπεί ή όχι η κατάθεση ως τεκμηρίου ενός εγγράφου που δεν αποκαλύφθηκε ή που δεν αποκαλύφθηκε εγκαίρως, ζήτημα που στα πλαίσια των Κυπριακών Θεσμών διέπεται από τη Δ.28, κ.
- Σημειώνεται ακόμα ότι η Δ.28 κ. 11 (Ο. 31, r. 19Α
(3)), δεν στοχεύει στην εξασφάλιση άδειας από τον αιτητή για περαιτέρω αποκάλυψη από τον ίδιο, αλλά σκοπό έχει τον εξαναγκασμό του αντιδίκου σε αποκάλυψη εγγράφων τα οποία ο τελευταίος δεν απεκάλυψε με την αρχική ένορκη δήλωση αποκάλυψης και ο αιτητής έχει λόγους να θέλει να αποκαλυφθούν (βλ. T.B.F. (Cyprus) Ltd κ.α. v. Εμπορικής Μελετών Σχεδιασμού και Επιχειρηματικού Κεφαλαίου Ανώνυμης Εταιρείας κ.α.
(2001)1 ΑΑΔ 153, Halsbury's, ibid, paras 45-46).» Τα πιο πάνω κατά τη γνώμη μου συνιστούν απάντηση κατ' αρχάς στον πρώτο λόγο τον οποίο προωθεί ο Εναγόμενος 1 με την αγόρευση του. Ο λόγος ο οποίος δικαιολογεί νομικά την παρουσίαση της συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης αποκάλυψης είναι ακριβώς η συνεχής υποχρέωση, το συνεχές καθήκον το οποίο έχει κάθε διάδικος να αποκαλύπτει τα έγγραφα του και τούτο προς όφελος του αντιδίκου του. Για να μην τον παραπλανεί και εκείνος να νομίζει άλλα. Απαντάται όμως και ο δεύτερος λόγος αφού σαφώς έχει αποφασιστεί πως δεν χρειάζεται άδεια ή παρέμβαση του Δικαστηρίου για να ασκήσει κάποιος διάδικος την υφιστάμενη υποχρέωση του. Είναι ενδεικτικό πως μπορούσε να το πράξει και μέσω σχετικής ειδοποίησης, ως εξηγείται πιο πριν. Η νομολογία η οποία αφορά ένορκες δηλώσεις χωρίς άδεια στα πλαίσια αίτησης ή ένστασης και οι οποίες εξ αυτού του λόγου δεν λαμβάνονται υπόψιν δεν σχετίζεται με την ένορκη δήλωση αποκάλυψης. Ούτε διάταγμα παράτασης απαιτείτο αφού το καθήκον μετά το αρχικό διάταγμα αποκάλυψης είναι συνεχές υπό την πιο πάνω έννοια. Ούτε έχει κάποια σημασία το γεγονός ότι στην αρχική δήλωση ο Ενάγων είχε επιφυλαχθεί να παρουσιάσει συμπληρωματική δήλωση εάν περιέρχοντο στο μέλλον στην κατοχή του άλλα σχετικά έγγραφα αφού ούτως ή άλλως είχε υποχρέωση να το πράξει. Στην υπόθεση Oscar Shipping PTE (ανωτέρω) δεν εντοπίζεται αναφορά περί του ότι απαιτείται επαρκής δικαιολογία για τη μη συμπερίληψη στην αρχική, ως ισχυρίζεται ο Εναγόμενος 1 στην παρούσα. Κάποια δικαιολογία ή εξήγηση ίσως θα απαιτείτο σε περιπτώσεις όπου θα παρατηρείτο μεγάλη καθυστέρηση σε βαθμό που θα επιβράδυνε την πορεία της υπόθεσης ή θα προκαλούσε δυσμενή επηρεασμό στην άλλη πλευρά, πράγμα το οποίο δεν συντρέχει στην παρούσα περίπτωση. Η αναφορά του Δικαστηρίου στη Marcegaglia (ανωτέρω) στο ότι «οφείλει να ασκήσει χωρίς καθυστέρηση» (το καθήκον) έχει περισσότερο την έννοια ότι οφείλει να το πράξει τάχιστα. Ο Εναγόμενος 1 σφάλλει και στη θέση του ότι τα αποκαλυφθέντα ήταν στην κατοχή και γνώση του Ενάγοντος από το
- Κατ' αρχάς τα υπ' αρ.2 και 4 φέρονται να έχουν συνταχθεί τον Απρίλιο του 2018 και τον Φεβρουάριο του 2019 αντίστοιχα ενώ και η κατάσταση λογαριασμού υπ' αρ.3 ως αφορώσα περίοδο που λήγει τον Δεκέμβριο του 2017 δεν είναι λογικό να υποτεθεί ότι ετοιμάστηκε νωρίτερα. Αν υπονοείται ότι μπορούσε να ετοιμαστεί κατάσταση για μικρότερη περίοδο και να είχε αποκαλυφθεί το 2015 αυτό είναι διαφορετικό θέμα, άσχετο με την παρούσα αίτηση η οποία αφορά συγκεκριμένα έγγραφα. Βασικά το μόνο έγγραφο από τα αποκαλυφθέντα το οποίο φέρεται να είχε συνταχθεί προ της αρχικής αποκάλυψης είναι το υπ' αρ. 1, η Βεβαίωση ημερ. 26.3.
- Δεν υπάρχει μαρτυρία ότι ήταν στην κατοχή του Ενάγοντος και ότι δεν την αποκάλυψε έχοντας αλλότριο σκοπό. Θα ήταν δε παράλογο να υποτεθεί ότι δεν ήθελε να αποκαλύψει έγγραφο τέτοιας φύσης. Ακόμα όμως και να το κατείχε και για οποιονδήποτε λόγο να μην το αποκάλυψε σημασία έχει πως τώρα τηρώντας το καθήκον του το έπραξε. Η ακρόαση δεν έχει ακόμα αρχίσει και θεωρώ ότι δεν προκαλείται οποιοσδήποτε δυσμενής επηρεασμός στον Εναγόμενο
- Τα γεγονότα της υπόθεσης Καλησπέρα ν. Ακίνητα Σ. Ζ. Ηλιάδη Λτδ κ.α., Αγ. 943/05, ημερ. 13.2.18 πόρρω απέχουν από τα γεγονότα της παρούσας και κακώς υπήρξε οποιοσδήποτε συσχετισμός. Εκεί οι Εναγόμενοι το 2019 υπέβαλαν αίτηση 14 έτη μετά την αγωγή και εν τω μέσω της ακρόασης να αποκαλύψουν δύο ένορκες δηλώσεις αποβιώσαντος προσώπου οι οποίες έγιναν το 2005 και τις οποίες είχαν στην κατοχή τους από τότε και τουλάχιστον από το 2009 γνώριζαν ότι θα τα χρειάζονταν ως μαρτυρία. Τέλος ο Εναγόμενος 1 προβάλλει πως υπάρχει κατάχρηση διότι ακόμα δεν έχει εγκριθεί η τροποποίηση «όπου τα έγγραφα τα οποία παρατίθενται στη Συμπληρωματική Ένορκη Δήλωση θα αποτελέσουν το αποτέλεσμα της τροποποίησης» και επεξηγεί σε άλλο σημείο ότι ο Ενάγων επιδιώκει την αύξηση των αποζημιώσεων. Ο ισχυρισμός αυτός ενδεχομένως να είχε κάποια σημασία ως προς τη σχετικότητα όμως των εγγράφων και τούτο μόνον εάν το Δικαστήριο είχε ενώπιον του στο παρόν στάδιο τα ίδια τα έγγραφα ή έστω επαρκή μαρτυρία από οποιαδήποτε πλευρά για το περιεχόμενο τους, πράγμα που δεν έχει γίνει. Ούτως ή άλλως όμως είναι αυτονόητο πως η αίτηση τροποποίησης συνιστά ένα ξεχωριστό διάβημα και αν δεν εγκριθεί έπεται πως και οποιοδήποτε έγγραφο δεν θα καλύπτεται δικογραφικά δεν θα είναι αποδεκτό κατά την ακρόαση. Θα πρέπει να επισημανθεί πως η ενέργεια της δικηγόρου του Ενάγοντος να χειριστεί την αίτηση παρότι είχε ορκιστεί η ίδια προς υποστήριξη της ένστασης ενδεχομένως να συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα, πέραν του ότι κάτι τέτοιο είναι ανεπιθύμητη πρακτική και θα πρέπει να αποφεύγεται (βλ. Κεσίδης ν. Αστυνομίας
(2008)2 ΑΑΔ 589). Κατάληξη Για όλους τους πιο πάνω λόγους η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα €700 συν ΦΠΑ υπέρ του Ενάγοντος και εναντίον του Εναγομένου 1. (Υπ.) Χ. Β. Χαραλάμπους, Α.Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής ./ΙΜ Subject: Civil/Other Actions/Interim Αναφορά: Διαγραφή Συμπληρωματικής Αποκάλυψης cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο