Bendon κ.α. ν. Νικολάου κ.α., Αρ. Αγωγής: 3530/2010, 9/8/2019

Bendon κ.α. ν. Νικολάου κ.α., Αρ. Αγωγής: 3530/2010, 9/8/2019 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEM:2019:A442 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: E. ΕΦΡΑΙΜ, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3530/2010 Μεταξύ: . Bendon Ενάγοντος v.

1. . Νικολάου
2. . Νικολαΐδη
3. . Πιττάσιη Εναγομένων Όπως τροποποιήθηκε στις 19.12.18 δυνάμει διατάγματος Δικαστηρίου ημ. 13.12.18 Μεταξύ:
4. . Bendon
5. . Daniel
6. . Scibiorska Εναγόντων v.
7. . Νικολάου
8. . Νικολαΐδη
9. . Πιττάσιη Εναγομένων Ημερομηνία: 9 Αυγούστου 2019 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κ. Σ. Φασουλιώτης με κ. Μ. Μελίδη για κ. Μ. Μελίδη Για τους Εναγόμενους: κα Μ. Καραπατάκη με κ. A. Παπαδόπουλο για Karapatakis Pavlides LLC Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα Αγωγή οι Ενάγοντες αξιώνουν διάταγμα με το οποίο να διατάσσονται οι Εναγόμενοι όπως κατασκευάσουν τοίχο αντιστήριξης κατά μήκος του κοινού συνόρου της ακίνητης ιδιοκτησίας τους ή διαζευκτικά απόφαση για το ποσό των €87.620 το οποίο θα χρησιμοποιηθεί από τους Ενάγοντες για την αποκατάσταση των ζημιών και την ανέγερση του τοίχου αντιστήριξης, καθώς επίσης και αποζημιώσεις για μείωση της αξίας της περιουσίας τους, συνεπεία της ισχυριζόμενης εκτέλεσης από τον Εναγόμενο 1 εργασιών ανέγερσης οικοδομής και ειδικότερα εκσκαφής εντός του ακινήτου, ιδιοκτησίας των Εναγομένων, στην πλευρά που γειτονεύει με το ακίνητο των Εναγόντων με αποτέλεσμα να θέσει σε κίνδυνο και να προκαλέσει ζημιές στην ακίνητη περιουσία και στην κατοικία των Εναγόντων. Οι Εναγόμενοι, στην υπεράσπιση τους, εγείρουν διάφορες προδικαστικές ενστάσεις και, άνευ βλάβης αυτών, ισχυρίζονται ότι προέβησαν μόνο σε καθαρισμό πρόσθετων χωμάτων και μπάζων και ότι ακολούθως τοποθέτησαν μεγάλες πέτρες σαν τοίχο, αρνούμενοι ότι προέβησαν στις εργασίες που τους αποδίδουν οι Ενάγοντες και ότι επηρέασαν και προκάλεσαν οποιαδήποτε ζημιά στην περιουσία των Εναγόντων. Ι. Μαρτυρία (Παράθεση και Αξιολόγηση) και Ευρήματα Κατά την ακρόαση κατέθεσαν συνολικά πέντε μάρτυρες για τους Ενάγοντες και τρεις για την πλευρά των Εναγομένων, καθώς επίσης και δηλώθηκαν εκ συμφώνου παραδεκτά γεγονότα. Πρώτος μάρτυρας των Εναγόντων ήταν ο ΠΚ, ΜΕ1, τοπογράφος μηχανικός ο οποίος κατέθεσε σχέδιο που απεικονίζει τα σύνορα των επίδικων τεμαχίων, 8, 9 και 224 (των Εναγόντων) και 232 (των Εναγομένων). Η ΚΜ, ΜΕ2, υπάλληλος του Κτηματολογίου Λεμεσού, κατέθεσε πιστοποιητικό έρευνας και πιστοποιητικά εγγραφής των επίδικων τεμαχίων. Ο ΝΓ, ΜΕ3, υπεύθυνος του κλάδου οικοδομών του Έπαρχου Λεμεσού, αναφέρθηκε στην έκδοση άδειας οικοδομής προς τον Εναγόμενο 1 η οποία προνοούσε την εκτέλεση κάποιων εργασιών στο ακίνητο του. Επόμενος μάρτυρας των Εναγόντων ήταν ο ΠΕ, ΜΕ4, πολιτικός μηχανικός, ο οποίος κατέθεσε τις εκθέσεις του αναφορικά με τις εργασίες που εκτελέστηκαν από τον Εναγόμενο 1, το πώς αυτές επηρέασαν και συνεχίζουν να επηρεάζουν την περιουσία των Εναγόντων, τις εργασίες που απαιτείται να γίνουν για προστασία της εν λόγω περιουσίας και την αξία αυτών. Ο τελευταίος μάρτυρας ήταν ο ΓΧ, ΜΕ5, ιδιοκτήτης γειτονικού τεμαχίου, ο οποίος αναφέρθηκε στις εργασίες που έγιναν από τον Εναγόμενο 1 και στις προκληθείσες ζημιές. Για τους Εναγόμενους η πρώτη μάρτυρας ήταν η ΑΤ, ΜΥ1, υπάλληλος στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λεμεσού, η οποία αναφέρθηκε στο αγοραπωλητήριο έγγραφο και στη μεταβίβαση των τεμαχίων 8, 9 και 224 από τον Ενάγοντα 1 στους Ενάγοντες 2 και
10. Ο ΚΚ, ΜΕ2, αρχιτέκτονας, περιέγραψε τη φύση των εργασιών οι οποίες έγιναν στο ακίνητο των Εναγομένων, στην έκδοση άδειας οικοδομής και στις μετέπειτα εργασίες με την τοποθέτηση πετρών. Ο Εναγόμενος 1, ΜΥ3, ήταν ο τελευταίος μάρτυρας, ο οποίος αναφέρθηκε στο όλο ιστορικό των γεγονότων της υπόθεσης. Αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου η αναντίλεκτη μαρτυρία της ΜΕ2 πως κατά τον ουσιώδη χρόνο, ήτοι κατά το έτος 2008 ο Ενάγων 1 ήταν ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης των ακινήτων με αρ. εγγραφής .795, Φ/Σχ ., τμήμα ., τεμάχιο 8, αρ. εγγραφής .851, Φ/Σχ ., τμήμα 1, τεμάχιο 9 (κατοικία) και αρ. εγγραφής .573, Φ/Σχ ., τμήμα 1, τεμάχιο 224 (ισόγεια κατοικία), όπως καταγράφεται στο Πιστοποιητικό Έρευνας Ακίνητης Ιδιοκτησίας ημ. 23.1.19, Τεκμήριο
11. Τα Πιστοποιητικά Εγγραφής των εν λόγω ακινήτων κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 3-
12. Σύμφωνα με τα εν λόγω Πιστοποιητικά, γίνεται επίσης δεκτό ότι ο Ενάγων 1 ενεγράφη ως ιδιοκτήτης των εν λόγω ακινήτων, κατόπιν αγοράς, στις 2.2.
13. Αποτελεί κοινό έδαφος μεταξύ των δύο πλευρών, όπως προκύπτει μέσα από τη μαρτυρία των ΜΕ2 και ΜΥ1, ότι δυνάμει αγοραπωλητηρίου εγγράφου ημ. 28.6.18 οι Ενάγοντες 2 και 3 αγόρασαν τα εν λόγω ακίνητα από τον Ενάγοντα 1, ότι το αγοραπωλητήριο έγγραφο κατατέθηκε στο Κτηματολόγιο στις 2.7.18 και ότι οι Ενάγοντες 2 και 3 ενεγράφησαν ως ιδιοκτήτες αυτών στις 28.1.
14. Το αγοραπωλητήριο έγγραφο και τα έγγραφα κατάθεσης αυτού στο Κτηματολόγιο κατατέθηκαν ως Τεκμήριο 36 από τη ΜΥ1, η μαρτυρία της οποίας περιορίστηκε σε αυτό το θέμα και δεν υπεβλήθη σε οποιαδήποτε αντεξέταση. Επιπλέον η ΜΕ2 ανέφερε ότι για να είναι εγγεγραμμένη η κατοικία στα Πιστοποιητικά, Τεκμήρια 2-5, σίγουρα έχει εκδοθεί άδεια οικοδομής και πιστοποιητικό τελικής έγκρισης γι΄ αυτή. Κατά την αντεξέταση της διευκρίνισε ότι η εγγραφή αφορά σε κατοικία, ενώ αν υπάρχουν και άλλα κτίρια, αυτά είναι μόνο για εκτιμητικούς σκοπούς και δεν περιλαμβάνονται στα Πιστοποιητικά. Το σύνολο της μαρτυρίας της ΜΕ2 βασίστηκε στα στοιχεία που βρίσκονται καταχωρημένα στο Κτηματολόγιο και στη γνώση και εμπειρία της λόγω της ιδιότητας της, η δε αντεξέταση της ήταν πολύ περιορισμένη και περιστράφηκε γύρω από το θέμα της εγγραφής για το οποίο η μάρτυρας έδωσε σαφή απάντηση. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο ικανοποιείται ότι αυτή η μάρτυρας κατέθεσε με αντικειμενικότητα και η μαρτυρία της γίνεται πλήρως δεκτή. Επομένως, οι αναφορές της για την εγγραφή της κατοικίας υιοθετούνται ως μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Είναι επίσης κοινώς αποδεκτό και από τις δύο πλευρές (μέσω και παραδοχής στην Υπεράσπιση των Εναγομένων) ότι κατά τον ουσιώδη χρόνο ο Εναγόμενος 1 ήταν ο εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης και κάτοχος του γειτονικού ακινήτου το οποίο συνορεύει με την ακίνητη ιδιοκτησία των Εναγόντων, ήτοι του ακίνητου με αρ. εγγραφής .957, Φ/Σχ., τμήμα 0, τεμάχιο 232, το οποίο τον Δεκέμβριο του 2009 μεταβιβάστηκε επ΄ ονόματι των Εναγομένων 2 και
15. Σύμφωνα με την αναντίλεκτη θέση του Εναγομένου 1, ΜΥ3, τον Δεκέμβριο του 2009 αυτός μεταβίβασε το ακίνητο στην αδελφή του, ΣΝ η οποία με τη σειρά της στις 21.12.09, δια δωρεάς, μεταβίβασε αυτό στον γιο και στη νύφη της, τους Εναγόμενους 2 και
16. Ο τίτλος ιδιοκτησίας του εν λόγω ακινήτου στο όνομα του Εναγομένου 1 κατατέθηκε από τον ίδιο ως Τεκμήριο 38, δυνάμει του οποίου η εγγραφή στο όνομα του έγινε στις 25.9.
17. Ο ΜΕ1 ανέφερε ότι είναι αγρονόμος, τοπογράφος μηχανικός, απόφοιτος της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, και από το 1988 διατηρεί τοπογραφικό γραφείο και ασχολείται με υψομετρήσεις, αποτύπωση και οριοθετήσεις ενώ από το 2007 ενεγράφη στον κατάλογο των αρμόδιων τοπογράφων που δύνανται να προβαίνουν σε κτηματολογικές εργασίες με αρ. μητρώου .. Τα ακαδημαϊκά προσόντα και η εμπειρογνωμοσύνη του μάρτυρος δεν αποτέλεσαν αντικείμενο αμφισβήτησης από την Υπεράσπιση και επομένως γίνονται πλήρως δεκτά από το Δικαστήριο. Ο ΜΕ1 ανέφερε ότι, κατόπιν εντολής που έλαβε από τον δικηγόρο των Εναγόντων περί τον Μάρτιο του 2015, ετοίμασε και κατέθεσε σχέδιο, Τεκμήριο 1, στο οποίο φαίνονται τα σύνορα των επίδικων τεμαχίων των διαδίκων. Σύμφωνα με τον ΜΕ1, το σχέδιο προήλθε από αποτύπωση της επί τόπου κατάστασης των σχεδίων, των εγκεκριμένων σχεδίων του Κτηματολογίου και των στοιχείων που δόθηκαν, στην παρουσία του κ. Μελίδη, από το Κτηματολόγιο και ειδικότερα από τον Κτηματολογικό Φάκελο ΑΧ./07 ο οποίος αφορούσε την οριοθέτηση του τεμαχίου
18. Παρά την αμφισβήτηση από την Υπεράσπιση της ορθότητας των στοιχείων τα οποία χρησιμοποίησε ο ΜΕ1, αυτός επέμενε σταθερά καθόλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του πως λόγω της ιδιότητας του, έχει άδεια, κατόπιν εξουσιοδότησης από δικηγόρο, να έχει πρόσβαση στους φακέλους του Κτηματολογίου και να του παραχωρούνται τα σχετικά στοιχεία. Επομένως, το Δικαστήριο ικανοποιείται ότι το σχέδιο είναι αποτέλεσμα μιας ολοκληρωμένης εργασίας, βασιζόμενη σε ορθά και έγκυρα στοιχεία όπως αυτά περιέχονται στους φακέλους του Κτηματολογίου. Πέραν του ότι το σχέδιο είναι καθόλα κατανοητό, εντούτοις ο ΜΕ1 έδωσε πλήρη περιγραφή αυτού και κάθε επεξήγηση που του ζητήθηκε, παραμένοντας σταθερός στις θέσεις του και δίδοντας λογικές και πειστικές απαντήσεις. Το Δικαστήριο ικανοποιήθηκε επίσης πως αυτός κατέθεσε με αντικειμενικότητα, μη διστάζοντας να αναφέρει ότι εξέτασε μόνο τυχόν επέμβαση εντός του τεμαχίου 232 και ότι δεν ασχολήθηκε με το πρανές καθότι η εργασία του περιορίστηκε στο να αποτυπώσει την κατοικία σε σχέση με τα σύνορα των υπό κρίση ακινήτων. Ως εκ τούτου, το Τεκμήριο 1 γίνεται δεκτό από το Δικαστήριο ότι απεικονίζει την ορθή κατάσταση της εκεί περιοχής. Όπως φαίνεται στο σχέδιο και επεξήγησε ο ΜΕ1, το Δικαστήριο δέχεται ότι η κατοικία είναι κτισμένη εντός των τεμαχίων 8, 9 και 224, τα οποία εφάπτονται (στην αριστερή πλευρά) με το τεμάχιο 232 (στο πάνω μέρος) και το τεμάχιο 11 (στο κάτω μέρος). Τα δύο τελευταία βρίσκονται το ένα δίπλα από το άλλο. Στο αριστερό κάτω μέρος τους τα ακίνητα 8, 9 και 224 εφάπτονται με το τεμάχιο 10 το οποίο με τη σειρά του στο κάτω μέρος επίσης εφάπτεται με μέρος του τεμαχίου
19. Η κατοικία εντός των τεμαχίων 8, 9 και 224 είναι κτισμένη, στην πρώτη τσάκιση σε απόσταση 1,30μ. από τα σύνορα του τεμαχίου 232, στη δεύτερη σε απόσταση 30εκ. και στο τέλος του κτιρίου σε απόσταση 1,60μ. Η πλατεία της αυλής της οικίας που βρίσκεται δεξιά αυτής (στο πάνω μέρος) βρίσκεται σε υψόμετρο 161,20μ. από τη θάλασσα ενώ το χωράφι στο τεμάχιο 232 σε υψόμετρο 150,50μ. Γίνεται επίσης δεκτή η θέση του ΜΕ1 ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε επέμβαση στο τεμάχιο
20. Επέμενε χαρακτηριστικά στη θέση ότι το μόνο σημείο επί τόπου στο οποίο εντόπισε σημάδι για τα σύνορα του τεμαχίου 224 με το τεμάχιο 232, βάσει του Φακέλου ΑΧ./07, ήταν σε σημείο που εφάπτεται των δύο τεμαχίων, στο μέρος όπου βρίσκεται η αυλή του Ενάγοντος 1, αρνούμενος ότι εντόπισε οποιοδήποτε άλλο σημείο με κόκκινη μπογιά που τοποθέτησε το Κτηματολόγιο και ειδικότερα που να δείχνει ότι το σύνορο του 232 ήταν στον τοίχο της κατοικίας του Ενάγοντος
21. Ο ΜΕ1 επέμενε επί τούτου βασιζόμενος στην οριοθέτηση του τεμαχίου στον Φάκελο Κτηματολογίου ΑΧ./07, καταρρίπτοντας πειστικά τις θέσεις της Υπεράσπισης περί ύπαρξης των συνόρων σε άλλα σημεία και συγκεκριμένα ότι τα σύνορα του τεμαχίου 232 φτάνουν μέχρι τον τοίχο της κατοικίας. Ειδικότερα ο ΜΕ1 απέκλεισε τέτοιο ενδεχόμενο, λέγοντας ότι αν φαινόταν κάτι τέτοιο τότε η υπόθεση θα μετατρέπετο σε συνοριακή διαφορά αντί εξωτερική οριοθέτηση, ενώ ο φάκελος αφορά εξωτερική οριοθέτηση. Μάλιστα ο ΜΕ1 δήλωσε πως κατά τον ουσιώδη χρόνο, αν το Κτηματολόγιο προέβαινε σε τέτοια διαπίστωση, ήταν υποχρεωμένο να μετατρέψει τον φάκελο σε συνοριακή διαφορά, (πρακτική η οποία έχει αλλάξει πριν από 2-3 χρόνια) μη αφήνοντας έτσι οποιαδήποτε αμφιβολία ότι δεν τίθετο θέμα επέμβασης επί του τεμαχίου
22. Άλλωστε, όπως θα διαφανεί κατωτέρω, και το ίδιο το Κτηματολόγιο σε επιστολή του ημ. 10.2.16, η οποία κατατέθηκε από τον ΜΕ3, Τεκμήριο 21, δηλώνει ότι ουδέποτε υπήρξε αίτηση για συνοριακή διαφορά αναφορικά με τα τεμάχια 8, 9 και
23. Εδώ είναι επίσης σημαντικό να λεχθεί πως δεν υπεδείχθη στον μάρτυρα φωτογραφία την οποία παρουσίασε κατά την κυρίως εξέταση του ο Εναγόμενος 1, την οποία ισχυρίστηκε ότι έλαβε το 2015 και δείχνει ένα σημείο με κόκκινη μπογιά, παράλειψη η οποία αποδυναμώνει τη θέση του Εναγομένου 1 όπως θα αναφερθεί και πιο κάτω. Ο ΜΕ3 κατέθεσε αναφορικά με τις συνθήκες έκδοσης της άδειας οικοδομής επί του ακινήτου 232, με βάση την ιδιότητα του και το περιεχόμενο του φακέλου του Έπαρχου Λεμεσού. Ήταν σε θέση να δώσει λεπτομέρειες όσον αφορά το ιστορικό της όλης διαδικασίας, το οποίο επιβεβαιώθηκε σε κάποιο βαθμό από τους ΜΥ2 και
24. Παρόλο που ο ίδιος αναφέρθηκε σε ενέργειες άλλων συναδέλφων του επί του θέματος, εντούτοις παρουσίασε μια ολοκληρωμένη εικόνα και κατέθεσε όλα τα σχετικά έγγραφα τα οποία επιβεβαιώνουν τα όσα ανέφερε, ούτως ώστε να μην υπάρχει αμφιβολία πως αυτός κατέθεσε με ειλικρίνεια και βασιζόμενος στα στοιχεία του φακέλου, μη προβάλλοντας απλές εικασίες και ατεκμηρίωτες θέσεις. Επιπλέον, η μαρτυρία του επιβεβαιώνεται και από διάφορες επιστολές οι οποίες ανταλλάγηκαν και κατατέθηκαν εκ συμφώνου ως προς το ότι αυτές πράγματι είχαν σταλεί. Το σύνολο της μαρτυρίας του χαρακτηρίζεται από αμεσότητα και συνέπεια και φάνηκε πως ο ίδιος ήθελε να αποδώσει την πραγματική και ολοκληρωμένη εικόνα στο Δικαστήριο. Εδώ κρίνεται σκόπιμο να λεχθεί πως η δικηγόρος των Εναγομένων επιχείρησε να αμφισβητήσει την αντικειμενικότητα των ενεργειών και της απόφασης του Έπαρχου ως προς τους όρους της άδειας οικοδομής, ισχυριζόμενη ότι ο Έπαρχος ενήργησε με βάση μόνο τις επιστολές και τα παράπονα του Ενάγοντος
25. Ο ΜΕ3 απέρριψε αυτή τη θέση με άμεσο και κατηγορηματικό τρόπο, με παραπομπή στις ίδιες τις ενέργειες της Υπηρεσίας, προβάλλοντας την καθόλα λογική και βάσιμη θέση ότι ολόκληρο κλιμάκιο με άτομα διαφόρων ειδικοτήτων επισκέφθηκε τον χώρο και εξέτασε το θέμα και όλοι μαζί συμφώνησαν και κατέληξαν στους όρους. Άλλωστε, είναι σημαντικό να λεχθεί πως η εν λόγω άδεια δεν αμφισβητήθηκε με οποιονδήποτε τρόπο (ούτε και νομικά) από τον Εναγόμενο 1, αλλά αντιθέτως φαίνεται ότι ο ΜΥ2 προέβη στην ετοιμασία και υποβολή των αναγκαίων σχεδίων, προς συμμόρφωση με το αίτημα του Έπαρχου, τα οποία αποτέλεσαν τη βάση έκδοσης της άδειας. Ούτε και η θέση της δικηγόρου πως ο Έπαρχος αποφάσισε να μην εξετάσει τα παράπονα των Εναγομένων κρίνεται βάσιμη, καθότι όπως θα φανεί κατωτέρω, ο ΜΕ3 έδωσε επαρκείς εξηγήσεις ως προς την εξέταση και απάντηση εκ μέρους τους στη μοναδική επιστολή - παράπονο η οποία στάληκε από πλευράς Εναγομένων σχεδόν τρία έτη μετά την έκδοση της άδειας και μόλις ένα μήνα πριν τη λήξη της. Ως εκ τούτου η μαρτυρία του εν λόγω μάρτυρος κρίνεται καθόλα αξιόπιστη και γίνεται δεκτή από το Δικαστήριο. Κατ΄ αρχάς, είναι αδιαμφισβήτητη η θέση του ΜΕ3 πως υπεβλήθη αίτηση από τον Εναγόμενο 1 προς τον Έπαρχο Λεμεσού για έκδοση άδειας οικοδομής αναφορικά με ανέγερση προπαρασκευασμένης κατοικίας, περίφραξης και τοίχου αντιστήριξης εντός του τεμαχίου 232, η οποία τελικώς εκδόθηκε την 1.12.09, Τεκμήριο 17, και παρελήφθη από τον ΜΥ2 αυθημερόν. Είναι επίσης κοινώς αποδεκτό πως στην εν λόγω άδεια συμπεριλήφθηκαν όροι, μεταξύ των οποίων η κατασκευή τοίχου αντιστήριξης σύμφωνα με τα εγκεκριμένα σχέδια, ήτοι τα αρχιτεκτονικά σχέδια τα οποία υπέβαλε ο ΜΥ2, ο οποίος να εδράζεται πάνω σε πασσάλους από οπλισμένο σκυρόδεμα, η απομάκρυνση των όγκων πετρών που είχαν τοποθετηθεί για τη στήριξη των γειτονικών τεμαχίων και στη θέση τους η κατασκευή του τοίχου αντιστήριξης και η λήψη μέτρων προστασίας και στήριξης της οικοδομής στα τεμάχια 8, 9 και
26. Σημειώνεται πως το σχέδιο αναφορικά με τον τοίχο αντιστήριξης κατατέθηκε κατά την αντεξέταση του ΜΥ2, αφού αναγνωρίστηκε από τον ίδιο, ως Τεκμήριο
27. Είναι επίσης αδιαμφισβήτητη η θέση του ΜΕ3 πως κατά τη μελέτη της αίτησης, υπεβλήθη επιστολή παράπονο από τον κ. Μελίδη εκ μέρους των πελατών του ότι είχε γίνει εκσκαφή του τεμαχίου 232 για την ανέγερση τοίχου αντιστήριξης και έτσι το Γραφείο του Έπαρχου κλήθηκε να μελετήσει το αίτημα. Η αναφορά του ΜΕ3 ότι ο αρμόδιος μηχανικός, ΓΓ, και ο τεχνικός, ΚΜ, Βοηθός Επαρχιακός Επιθεωρητής, επισκέφθηκαν επί τόπου το τεμάχιο και διαπίστωσαν ότι είχαν γίνει εκσκαφές για την κατασκευή του τοίχου, αποτυπώνεται σε σχετικό Σημείωμα ημ. 3.7.08 του κ. Μανώλη, Τεκμήριο
28. Όπως αναφέρεται σε αυτό, στις 24.6.08 ο ίδιος μαζί με λειτουργούς άλλων τμημάτων επισκέφθηκαν τον χώρο όπου μελετήθηκαν παράπονα ιδιοκτητών για προβλήματα που παρουσιάζονται στις οικοδομές τους, λόγω εκσκαφών που διενεργήθηκαν σε γειτονικά τεμάχια και υπεβλήθη παράπονο για παρόμοιο κίνδυνο σε άλλη οικοδομή. Εκεί διαπιστώθηκε ότι ο Εναγόμενος 1 προέβη σε εκσκαφές-ισοπεδώσεις, στα πλαίσια προετοιμασίας του χώρου για ανέγερση οικοδομής και κρίθηκε ότι, λόγω της ποιότητας του εδάφους, οι κίνδυνοι αποσταθεροποίησης ήταν εμφανείς και επομένως ο Εναγόμενος 1 κλήθηκε γραπτώς να μην προχωρήσει σε οποιαδήποτε άλλη εργασία και να υποβάλει κατασκευαστικά σχέδια για σταθεροποίηση του πρανούς, όπως επιβεβαίωσε και ο ίδιος ο Εναγόμενος 1, ΜΥ
29. Στο Σημείωμα γίνεται επίσης μνεία στην υποβολή της αίτησης για άδεια οικοδομής, η μελέτη της οποίας δεν είχε ακόμα αρχίσει και πως ο Εναγόμενος 1 είχε ενημερωθεί τηλεφωνικώς και υποσχέθηκε να συμμορφωθεί με τις υποδείξεις τους. Μάλιστα, ο ΜΕ3 πρόσθεσε ότι είχαν κληθεί τόσο οι αιτητές όσο και ο μελετητής του έργου, ΜΥ2 ο οποίος υπέβαλε αρχιτεκτονικό σχέδιο για την ανέγερση του τοίχου, όπως άλλωστε παραδέχονται και οι ΜΥ2 και 3, και του ζητήθηκε η ετοιμασία και στατικής μελέτης η οποία να συνάδει με το αρχιτεκτονικό σχέδιο τα οποία και υπεβλήθησαν. Επομένως, και αυτές οι θέσεις του ΜΕ3 γίνονται δεκτές. Αποτελεί παραδεκτό γεγονός πως εκκρεμούσης της αίτησης για άδεια οικοδομής, ο Ενάγων 1 απέστειλε επιστολές μέσω του δικηγόρου του προς τον Έπαρχο Λεμεσού με τις οποίες διαμαρτυρόταν για τις εργασίες στις οποίες είχε προβεί ο Εναγόμενος 1, επικαλείτο κίνδυνο κατάρρευσης της κατοικίας του και καταστροφής της περιουσίας του και ζητούσε την άμεση παρέμβαση του Έπαρχου. Ο Έπαρχος απάντησε με επιστολές του λέγοντας ότι εξέταζε το θέμα και αν απαιτείτο θα επιβάλλονταν όροι στην άδεια οικοδομής. Πρόκειται για αλληλογραφία μεταξύ των δύο μερών μεταξύ 17.12.08 μέχρι και τις 4.12.09, όταν ο Έπαρχος ενημέρωσε τον κ. Μελίδη για την έκδοση της άδειας και τους εκεί τεθέντες όρους, Τεκμήρια 6-
30. Αποτελεί παραδεκτό γεγονός ότι ο Ενάγων 1 απέστειλε επιστολή ημ. 22.10.10, Τεκμήριο 14, προς τον Έπαρχο, ζητώντας την άμεση παρέμβαση του λόγω της μη συμμόρφωσης του Εναγομένου 1 για τη λήψη κατάλληλων μέτρων. Σύμφωνα με τον ΜΕ3, ο Έπαρχος έστειλε επιστολή ημ. 29.10.10, στον Εναγόμενο 1 με κοινοποίηση στον ΜΥ2, Τεκμήριο 19, καλώντας τον να προχωρήσει άμεσα στις ενέργειες σύμφωνα με τους όρους της άδειας οικοδομής. Είναι επίσης παραδεκτό ότι στις 2.11.10 ο Έπαρχος έστειλε επιστολή στον κ. Μελίδη, Τεκμήριο 15, ενημερώνοντας τον πως προέβησαν εκ νέου σε υπόδειξη προς τον Εναγόμενο 1 να συμμορφωθεί με την άδεια. Είναι επίσης παραδεκτή η αποστολή της επιστολής ημ. 31.1.11, Τεκμήριο 16, από τον Έπαρχο προς τον κ. Μελίδη, με την οποία ενημερώνεται εκ νέου πως ο Εναγόμενος 1 κλήθηκε να προβεί στα έργα βάσει της άδειας οικοδομής. Αποτελεί επίσης εύρημα του Δικαστηρίου η κοινώς αποδεκτή θέση του ΜΕ3 πως στις 8.12.10 μετά από νέα επίσκεψη του τεχνικού του Έπαρχου, διαπιστώθηκε ότι ουδεμία οικοδομική εργασία έγινε δυνάμει της άδειας οικοδομής η οποία έληξε στις 30.3.11 χωρίς να ανανεωθεί. Τέλος, αποτελεί κοινό έδαφος ότι οι δικηγόροι του Εναγομένου 1 απέστειλαν επιστολή ημ. 10.2.11 προς τον Έπαρχο, Τεκμήριο 20, με την οποία διαμαρτύρονταν μεταξύ άλλων για την απαίτηση ανέγερσης τοίχου αντιστήριξης και ισχυρίζονταν ότι η κατοικία κτίστηκε παράνομα εντός και του τεμαχίου 232, ότι οι πελάτες τους μετακίνησαν μόνο χώματα και ότι τοποθέτησαν μεγάλες πέτρες για να στερεωθεί η έκταση που καλυπτόταν από τα μπάζα. Ο ΜΕ3 ανέφερε ότι ο Έπαρχος απάντησε επιφυλασσόμενος να επανέλθει μόλις συμπληρώνονταν οι έρευνες τους και αποτάθηκε στο Κτηματολόγιο για το θέμα, εξ ου και έλαβε επιστολή ημ. 18.2.16, Τεκμήριο 21, του Κτηματολογίου προς τον Έπαρχο με την οποία επιβεβαιώνει ότι δεν εκκρεμούσε αίτηση για συνοριακή διαφορά. Ο ΜΕ5 με τη σειρά του επίσης προκάλεσε θετική εντύπωση προς το Δικαστήριο. Αυτός κατέθεσε με βάση την προσωπική γνώση και εμπλοκή του και δεν ήταν διατεθειμένος να αναφέρει οτιδήποτε πέραν των όσων γνώριζε. Μάλιστα, η μαρτυρία του συνάδει πλήρως με τις διαπιστώσεις του Έπαρχου αλλά και με τη μαρτυρία του ΜΕ4, με την οποία θα ασχοληθώ κατωτέρω. Χωρίς να παραγνωρίζω ότι ο ΜΕ5 είναι ιδιοκτήτης γειτονικού τεμαχίου, του 11, και ενδεχομένως να έχει κάποιο συμφέρον στην έκβαση της υπόθεσης αναφορικά με τις ενέργειες των Εναγομένων, εντούτοις διεφάνη πως ο ΜΕ5 ήρθε στο Δικαστήριο για να αποκαλύψει την αλήθεια και πως ο ίδιος δεν έχει εγείρει Αγωγή εναντίον τους. Η ειλικρίνεια του διεφάνη και από την αδυναμία του να προσδιορίσει τα σύνορα των ακινήτων του Ενάγοντος 1, λέγοντας ότι γνωρίζει τα σύνορα μόνο του δικού του ακινήτου. Επομένως, γίνεται δεκτή η θέση του ότι στις 20.9.08 έλαβε τηλεφώνημα από κάποιον γείτονα από το Πεντάκωμο ότι υπήρχε εκσκαφέας ο οποίος έκανε εργασίες στην περιοχή του σπιτιού του. Η φύση των εργασιών εκσκαφής αποτέλεσε το μόνο βασικό αντικείμενο αμφισβήτησης και αντεξέτασης του μάρτυρος, για το οποίο όμως παρέμεινε σταθερός ως προς το ότι όταν έφθασε στο μέρος οι εργασίες έφθασαν στο δικό του ακίνητο ενώ είχαν ήδη γίνει και εντός του ακινήτου του Ενάγοντος 1, δείχνοντας κατά μήκος του συνόρου των τεμαχίων 11, 8, 9 και 224 επί του Τεκμηρίου
31. Σταθερός και συνεπής παρέμεινε και για το ότι οι εργασίες προκάλεσαν ισοπέδωση μέχρι τον τοίχο των διπλανών σπιτιών. Μάλιστα δεν δίστασε να δεχθεί ότι υπήρχε κάποια υψομετρική διαφορά, όμως ήταν ιδιαίτερα χαρακτηριστική η απάντηση και έκφραση του ότι αν δεν σταματούσε τις εργασίες δεν ήξερε μέχρι πού θα έφθαναν! Τέλος αρνήθηκε επίμονα ότι οι εργασίες αφορούσαν καθάρισμα μπάζων λέγοντας ευθέως πως δεν υπήρχαν μπάζα και πως επρόκειτο για χωράφι στο οποίο μόνο χώματα υπήρχαν. Ως εκ τούτου αυτό το σκέλος της μαρτυρίας του γίνεται αποδεκτό και αποτελεί μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Γίνεται επίσης δεκτή η αναντίλεκτη του θέση ότι αμέσως πήγε επί τόπου και κατόπιν έντονης συζήτησης με τον οδηγό του εκσκαφέα, αυτός, αφού είχε επικοινωνία με τον Εναγόμενο 1, σταμάτησε και ότι ακολούθως ο ίδιος προέβη σε καταγγελία στον Αστυνομικό Σταθμό Μονής. Τις επόμενες μέρες είχε επικοινωνία με τον Εναγόμενο 1 για αποκατάσταση της ζημιάς ο οποίος άρχισε να τοποθετεί ογκόλιθους για τοίχο αντιστήριξης, διευκρινίζοντας στην επαναξέταση του ότι επρόκειτο για απλή τοποθέτηση πετρών, όπως άλλωστε παραδέχονται οι ΜΥ2 και
32. Όπως ανέφερε και ο ΜΕ4 και δεν αμφισβητήθηκε, στις 11.10.08 κατόπιν εντολής του ίδιου και του Ενάγοντος 1, επισκέφθηκε τον χώρο ο ΜΕ4 για εκτίμηση της καταλληλότητας και ασφάλειας της αντιστήριξης και παρέλαβε την έκθεση του ημ. 13.10.08, Τεκμήριο
33. Ούτε και η συνάντηση στις 14.10.08 μεταξύ του ίδιου (του ΜΕ5) και των ΜΥ2 και 3, όπου τους παρέδωσε την έκθεση του ΜΕ4 αμφισβητήθηκε και επομένως γίνεται επίσης δεκτή. Στο σημείο αυτό κρίνεται σκόπιμη η αναφορά στην ανταλλαγή αλληλογραφίας μεταξύ των δικηγόρων των δύο πλευρών η οποία κατατέθηκε ως παραδεκτό γεγονός. Συγκεκριμένα, οι τότε δικηγόροι του Εναγομένου 1, Μάκης Αναστασίου & Σια, απέστειλαν επιστολή ημ. 21.10.08, Τεκμήριο 27, προς τον Ενάγοντα 1 με την οποία τον ενημέρωναν ότι ο Εναγόμενος 1 είχε αρχίσει έργα για την ανέγερση κατοικίας και καλούσαν τον Ενάγοντα 1 όπως μετακινήσει οποιοδήποτε κινητό αντικείμενο και καθορίσει τα σύνορα του καθότι ο Εναγόμενος 1 θα προέβαινε στην εκσκαφή της λωρίδας προς τον σκοπό κατασκευής τοίχου αντιστήριξης σύμφωνα με τον Νόμο και τους Κανονισμούς. Ακολούθησαν τρεις επιστολές μεταξύ των ημερομηνιών 29.10.08-21.11.08, του δικηγόρου του Ενάγοντος 1 προς τον Εναγόμενο 1 ή τους δικηγόρους τους, στις οποίες αναφέρεται στις εργασίες εκσκαφής από τον Εναγόμενο 1 στην πλευρά που εφάπτεται με το ακίνητο του Ενάγοντος 1 χωρίς τη λήψη των δεόντων μέτρων για κατάλληλη αντιστήριξη, σε καταγγελία ως προς τούτο στην Αστυνομία και επισυνάπτει έκθεση του ΜΕ4 ημ. 13.10.08 και έκθεση του ΓΚ ημ. 17.11.08, Τεκμήρια 28-
34. Εδώ κρίνεται σκόπιμο να λεχθεί πως αυτή η αλληλογραφία προηγήθηκε της αλληλογραφίας του δικηγόρου του Ενάγοντος 1 με τον Έπαρχο. Κατατέθηκαν επίσης εκ συμφώνου ακόμα τέσσερις επιστολές του δικηγόρου του Ενάγοντος 1 προς τον δικηγόρο του Εναγομένου 1, κ. Αναστασίου, μεταξύ των ημερομηνιών 3.4.09-28.12.09, Τεκμήρια 31-34, με τις οποίες επαναλάμβανε τις θέσεις του και καλούσε τον Εναγόμενο 1 να λάβει τα δέοντα μέτρα, στη δε πρώτη επιστολή επισυνάπτοντας έκθεση ημ. 20.3.09 του AΑ, πολιτικού μηχανικού, αναφορικά με την κατασκευή του τοίχου αντιστήριξης με πέτρες. Τέλος, κατατέθηκε εκ συμφώνου επιστολή ημ. 5.10.10, Τεκμήριο 35, του κ. Μελίδη προς τους δικηγόρους Καραπατάκης και Παυλίδης, με την οποία σημειώνει ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε ανταπόκριση από πλευράς τους για συνάντηση με σκοπό την εξεύρεση λύσης για το θέμα της ανέγερσης του τοίχου αντιστήριξης. Τα ακαδημαϊκά προσόντα, η ιδιότητα και εμπειρογνωμοσύνη του ΜΕ4 ως πολιτικού μηχανικού δηλώθηκαν ως παραδεκτό γεγονός και από τις δύο πλευρές. Ο ΜΕ4 κατέθεσε συνολικά τέσσερις εκθέσεις του, Τεκμήρια 22-25, οι οποίες είναι αναλυτικές και εμπεριστατωμένες και παρουσιάζουν συνοχή μεταξύ τους ως προς τις διαπιστώσεις του μάρτυρος με την εξέλιξη του χρόνου. Επίσης, οι τρεις εξ αυτών, Τεκμήρια 22, 23 και 25, συνοδεύονται από φωτογραφίες οι οποίες φαίνεται να επιβεβαιώνουν τις διαπιστώσεις του. Μάλιστα, στις δύο μεταγενέστερες εκθέσεις επισυνάπτονται οι παλαιότερες και οι πρόσφατες φωτογραφίες, ούτως ώστε να παρουσιάζεται μιας συνεχής και πλήρης εικόνα της επί τόπου κατάστασης μέσα από αυτές. Πρόκειται για λεπτομερείς και ολοκληρωμένες εκθέσεις με τις απαραίτητες εξηγήσεις και με παραπομπή στην εικόνα της περιοχής, όπως αυτή απεικονίζεται μέσα από τις φωτογραφίες. Επίσης, κατά την προφορική του μαρτυρία και ειδικότερα κατά τη μακρά αντεξέταση του, ο ΜΕ4 ήταν σε θέση να δώσει περαιτέρω εξηγήσεις και να τεκμηριώσει όλες τις θέσεις και διαπιστώσεις του στις εκθέσεις του, αντικρούοντας τις υποβολές της Υπεράσπισης με ολοκληρωμένες και επιστημονικές απόψεις βασιζόμενες στη μακρά του εμπειρία και γνώση. Καθόλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του, διεφάνη ότι ο ΜΕ 4 ήταν καλός γνώστης του θέματος αλλά και της κατάστασης την οποία είχε κληθεί να αξιολογήσει, κατέθετε με αυτοπεποίθηση και βεβαιότητα την επιστημονική του άποψη και απαντούσε με επιχειρήματα προς υποστήριξη όλων όσων έλεγε. Η προφορική του μαρτυρία ήταν άμεση και συνεπής και καθόλα εναρμονισμένη με τις εκθέσεις του. Γενικά ο ΜΕ4 δημιούργησε την εντύπωση ενός επαγγελματία ο οποίος κατέθεσε με αντικειμενικότητα και τεκμηρίωνε τις θέσεις του. Αποτελεί αδιαμφισβήτητη θέση ότι ετοίμασε την πρώτη έκθεση ημ. 13.10.08, Τεκμήριο 22, κατόπιν κοινών οδηγιών του Ενάγοντος 1 και του ΜΕ5 και την επόμενη έκθεση ημ. 18.3.10, Τεκμήριο 23, κατόπιν οδηγιών μόνο του Ενάγοντος
35. Αναντίλεκτη παρέμεινε επίσης η θέση του ότι η έκθεση ημ. 5.12.11, Τεκμήριο 24, ετοιμάστηκε από κοινού μαζί με τον ΚΘ, πολιτικό μηχανικό, για τον Εναγόμενο 1, κατόπιν κοινής επί τόπου επίσκεψης, πλην όμως ο κ. Θ αρνήθηκε τελικώς να την υπογράψει. Η τελευταία του έκθεση φέρει ημερομηνία 24.2.15 και κατατέθηκε ως Τεκμήριο
36. Στο σημείο αυτό αναφέρω ότι το περιεχόμενο της έκθεσης ημ. 24.2.15, Τεκμήριο 25, δύναται να ληφθεί υπόψιν από το Δικαστήριο καθότι αυτή αφορά σε μαρτυρία αναφορικά με την εξέλιξη της δημιουργηθείσας κατάστασης και των ισχυριζόμενων ζημιών στην κατοικία και περιουσία των Εναγόντων και συνακόλουθα την παρούσα κατάσταση όπως έχει διαμορφωθεί, οι οποίες (ζημιές) βεβαίως δικογραφούνται στον βαθμό και στην έκταση όπως αυτές παρουσιάζονταν κατά τον χρόνο δικογράφησης τους. Πέραν του περιεχομένου των εκθέσεων, ο ΜΕ4 κλήθηκε να εξηγήσει κάθε του διαπίστωση και εισήγηση που περιέχεται σε αυτές, με αποτέλεσμα να έχει δοθεί μια πλήρης αλλά και καθόλα λογική και εμπεριστατωμένη μαρτυρία η οποία ικανοποιεί το Δικαστήριο ότι οι απόψεις και οι εκθέσεις του ΜΕ4 είναι καθόλα ορθές και έγκυρες. Όπως συνοπτικά αλλά εύστοχα ανέφερε προφορικά κατά την κυρίως εξέταση του, γίνεται δεκτή η μαρτυρία του ΜΕ4 ότι η κατοικία του Ενάγοντος 1 κτίστηκε προ πολλού στην κορυφή ενός απότομου πρανούς, δηλαδή γη με κλίση, και σε κάποιο στάδιο οι ιδιοκτήτες του διπλανού τεμαχίου που ήθελαν να κτίσουν κατοικία, στην προσπάθεια τους να δημιουργήσουν πλατεία, δηλαδή επίπεδη επιφάνεια, επί της οποίας θα κτιζόταν η κατοικία, αφαίρεσαν εξαιρετικά μεγάλου ύψους χώματα τα οποία εφάπτοντο επί της κατοικίας του Ενάγοντος 1, με αποτέλεσμα την αποκάλυψη των θεμελίων της κατοικίας του και λόγω και της ακαταλληλότητας του χώματος η εκσκαφή να αφήνει εκτεθειμένη την κατοικία σε διολισθήσεις και κατολισθήσεις. Σύμφωνα με τον ΜΕ4, την απότομη εκσκαφή συγκράτησαν τα δέντρα και οι ρίζες τους. Οι δε πέτρες (ογκόλιθοι) που τοποθετήθηκαν από τον Εναγόμενο 1 έχουν ήδη αστοχήσει και δεν προσφέρουν οποιαδήποτε αντίσταση. Με την πάροδο του χρόνου, προκλήθηκαν ζημιές και εντός της κατοικίας και στην αυλή αυτής. Εδώ σημειώνω ότι η εισήγηση της δικηγόρου των Εναγομένων ότι στην πρώτη έκθεση ο ΜΕ4 αναφέρεται σε ζημιά μόνο στο τεμάχιο 11 και μόνο στις επόμενες κάνει λόγο για ζημιά και στα τεμάχια 8, 9 και 224 δεν βρίσκει έρεισμα στο περιεχόμενο των ίδιων των εκθέσεων, καθότι από την πρώτη κιόλας έκθεση μιλά για ζημιές και στην οικία του Ενάγοντος
37. Ούτε και η εισήγηση ότι μόνο από τη δεύτερη έκθεση γίνεται αναφορά σε δημιουργία έντονου πρανούς είναι βάσιμη, καθότι και στην πρώτη γίνεται αναφορά στο ελεύθερο ύψος 9,5μ., αναφορές οι οποίες συνάδουν μεταξύ τους ανεξαρτήτως του ότι δεν χρησιμοποιήθηκε εξαρχής η λέξη «πρανές». Κατά την αντεξέταση του ο ΜΕ4 ήταν ιδιαίτερα περιγραφικός και επίμονος στο ότι η κατάσταση δεν ήταν η φυσική αλλά αυτή όπως διαμορφώθηκε με την εκσκαφή η οποία ήταν πρόσφατη. Ο ΜΕ4 ανέφερε πως εκεί υπήρχε μια φυσική κλίση του εδάφους ενώ εκείνο το οποίο δημιουργήθηκε ήταν μια κατακόρυφη κλίση η οποία ήταν εξόφθαλμα διαταραγμένη, κάτι το οποίο αναγνώρισε λόγω της αλλαγής της όψης του υπέδαφους και δεν επρόκειτο πλέον για τη φυσική γραμμή του εδάφους. Πρόσθεσε πως μια επιφανειακή εκσκαφή δεν μπορεί να ξεπεράσει τα 30εκ. ενώ εδώ προέκυψε μια κλίση κάθετη 9μ. σε μια απόσταση 30μ. Ο ΜΕ4 επεξήγησε περαιτέρω ότι όταν κάποιος αφαιρεί μόνο ξένα χώματα και μπάζα, τότε αυτό φαίνεται από την επικαλυπτόμενη επιφάνεια του εδάφους, όμως δεν βλέπει τα δόντια της τα οποία εδώ ήταν εμφανή. Μάλιστα πρόσθεσε ότι όταν υπάρχει μια κατασκευή στο έδαφος, το βάρος της δεν μετατίθεται κάθετα αλλά υπό γωνία και δημιουργείται ο θρόμβος έδρασης, ούτως ώστε όταν κάποιος θέλει να κάνει υπόγειο δίπλα από μια υφιστάμενη κατοικία, τότε πρέπει να λάβει μέτρα κάτω από τη θεμελίωση της γης αλλά όχι κάθετα. Με αυτές του τις τοποθετήσεις ήταν εμφανές πως ο ΜΕ4 ήταν σε θέση να αντιληφθεί τη φύση των εργασιών και τις όποιες επεμβάσεις στη φυσική κατάσταση, ούτως ώστε να μπορούσε εμπεριστατωμένα να αναφερθεί και στην προτέρα κατάσταση, παρόλο που ο ίδιος δεν είχε επισκεφθεί τον χώρο προηγουμένως χωρίς να υπάρχει οποιοδήποτε κενό στη μαρτυρία και στις διαπιστώσεις του. Άλλωστε για την προτέρα κατάσταση έδωσε μαρτυρία ο ΜΕ5, τη μαρτυρία του οποίου το Δικαστήριο έχει ήδη κάνει πλήρως δεκτή. Η ίδια τεκμηριωμένη και ολοκληρωμένη τοποθέτηση διακρίνει και την αναφορά του στο ότι ενώ έχουν συμβεί μικρές κατολισθήσεις στην πάροδο των χρόνων, η κατοικία ακόμα συγκρατείται λόγω της βλάστησης δέντρων, χωμάτων και θάμνων, για να υποστηρίξει τη θέση ότι ο κίνδυνος για την οικία του Ενάγοντος 1 εξακολουθεί να υφίσταται και δεν πρόκειται για μια απομακρυσμένη πιθανότητα. Πρόσθεσε ακόμα ότι ο άργιλος ευνοεί τη θεμελίωση του εδάφους όταν αυτό υγραίνεται. Ήταν επίσης σε θέση να αναφέρει ότι σαφώς λήφθηκαν επαρκή μέτρα κατά την κατασκευή της κατοικίας του Ενάγοντος 1, εξ ου και δεν διαπίστωσε διαφορική κατολίσθηση ή διολίσθηση στην κατοικία, εμμένοντας ότι είναι η κάθετη εκσκαφή των 9μ. που προκάλεσε το πρόβλημα στην κατοικία, διαταράζοντας τις οριζόντιες δυνάμεις. Επέμενε επίσης ότι η ύπαρξη σωλήνων για διοχέτευση ομβρίων από την κατοικία του Ενάγοντος 1 στο τεμάχιο 232 θα πρέπει να καταργηθεί. Όσον αφορά τον τοίχο με τους ογκόλιθους, όπως υπέδειξε και όντως επιβεβαιώνεται στις φωτογραφίες στην έκθεση ημ. 18.3.10, Τεκμήριο 23, ο ΜΕ4 ανέφερε ότι μεταξύ των ογκόλιθων τοποθετήθηκαν μικρά κομμάτια από πέτρες για να κρατήσουν αυτές τις οριζόντιες δυνάμεις, οι οποίες όμως δεν είναι ορθογωνισμένες και παραμένουν κενά μεταξύ τους, επομένως αυτές δεν αντέχουν σε δυνάμεις και φεύγουν. Μάλιστα ο ΜΕ4 εξήγησε πως τέτοιος τοίχος θα μπορούσε να προσφέρει κάποια στήριξη νοουμένου ότι τρυπούν τις πέτρες ανά τακτή απόσταση από 0,50εκ. μέχρι 1μ., βάζουν μέσα σίδερο το οποίο χύνουν με μπετόν με μικρή διατομή και έτσι ενισχύεται η αντοχή των ογκόλιθων. Ο ΜΕ 4 κατέθεσε με ολοκληρωμένο και τεκμηριωμένο τρόπο και τις εισηγήσεις του για την προτεινόμενη λύση. Η μια ήταν η κατασκευή τοίχου αντιστήριξης με οπλισμένο σκυρόδεμα, για την οποία χρειάζεται πέδιλο πλάτους 5μ. και τοίχωμα στη βάση του πεδίλου πάχους 70εκ., κάτι το οποίο βασικά θα καταλάμβανε μεγάλη έκταση του τεμαχίου 232, επομένως η δεύτερη ήταν να φυτευτούν κολόνες μέσα στη γη, από 20-40μ. βάθος, να κάθεται το πέδιλο σε αυτές και οι κολόνες να έχουν πυκνή διάταξη για να στηρίξουν τις δυνάμεις που δημιουργούνται με τέτοιες κατασκευές, δηλαδή και οι δύο κατασκευές θα γίνονταν με οπλισμένο σκυρόδεμα, η μεν πρώτη θα εδράζεται πάνω στη γη και η δεύτερη πάνω σε πασσάλους. Έχει ήδη γίνει αναφορά ανωτέρω ως προς τη μαρτυρία του ΜΕ4 για το ύψος της υψομετρικής διαφοράς μεταξύ των τεμαχίων του Ενάγοντος 1 και του Εναγομένου 1, με αναφορά στο σχέδιο, Τεκμήριο 3, από το οποίο δεν προκύπτει υψομετρική διαφορά 9μ. Άλλωστε και οι ίδιες οι φωτογραφίες επιβεβαιώνουν τον ΜΕ4 ότι δεν πρόκειται για τη φυσιολογική μορφή του εδάφους αλλά για επέμβαση με την κατακόρυφη εκσκαφή. Ήταν δε χαρακτηριστική η θέση του μάρτυρος ότι λόγω της εκσκαφής έχει αποκαλυφθεί το θεμέλιο της κατοικίας του Ενάγοντος 1, και προς επιβεβαίωση κατέθεσε πρόσφατες φωτογραφίες τις οποίες έλαβε τρεις μέρες πριν τη δεύτερη δικάσιμο της αντεξέτασης του, ήτοι στις 25.1.19, Τεκμήριο 26, και οι οποίες δεν αποτέλεσαν αντικείμενο αμφισβήτησης. Παρόλο που ο ΜΕ4 ανέφερε ότι οι ρωγμές εντός της κατοικίας του Ενάγοντος 1 πιθανόν να προήλθαν από καθίζηση της βάσης, εντούτοις δήλωσε ότι η σειρά των γεγονότων, ήτοι η ύπαρξη των ρωγμών, οι κατολισθήσεις και η ύπαρξη της καθίζησης αποτελούν ενδείξεις ικανές να οδηγήσουν στο συμπέρασμα περί επικινδυνότητας της κατάστασης σε σχέση με την ευστάθεια της κατοικίας του Ενάγοντος
38. Θεωρώ επίσης καθόλα βάσιμη τη θέση του πως από τη στιγμή που η κατοικία είχε πιστοποιητικό τελικής έγκρισης, τότε αυτή ανηγέρθη με τη συμβολή και επίβλεψη ειδικού και λήφθηκαν τα κατάλληλα μέτρα και πως δεν πρόκειται για φυσική φθορά την οποία σαφέστατα είναι σε θέση να ξεχωρίσει. Ο ΜΕ4 επέμενε ότι ο τοίχος δεν έχει καταρρεύσει λόγω του χώματος και ότι η πρόβλεψη του για το ότι ο τοίχος αστοχεί επιβεβαιώθηκε με την πάροδο του χρόνου. Εξήγησε δε ότι αστοχία σημαίνει ότι χάνεται η συνοχή και μετακινούνται τμήματα ενώ κατάρρευση είναι η πλήρης καταστροφή. Η δικηγόρος των Εναγομένων εισηγήθηκε ότι παρουσιάζεται αντίφαση μεταξύ των εκθέσεων και θέσεων του μάρτυρος αναφορικά με το κατά πόσο ο τοίχος έχει αστοχήσει ή καταρρεύσει. Μέσα από τις εκθέσεις του και την προφορική του μαρτυρία, δεν παρατηρείται οποιαδήποτε διαφοροποίηση στις θέσεις του, καθότι επέμενε ότι ο τοίχος είχε ήδη αστοχήσει και υπήρχε κίνδυνος κατάρρευσης όπως περιγράφει και στις εκθέσεις του. Σε υποβολή ότι για έντεκα έτη η κατοικία δεν έχει καταρρεύσει και εξακολουθεί να υφίσταται, ο ΜΕ4 εξήγησε ότι με την πάροδο του χρόνου φαίνονται σταδιακά διάφορες επιπτώσεις και ζημιές, όπως τις προέβλεψε και περιέγραψε, επισημαίνοντας ότι η βλάστηση και το είδος του εδάφους συγκρατούν μέχρι τώρα την κατάσταση. Εξήγησε όμως ότι ο προσδόκιμος χρόνος ζωής της κατοικίας του Ενάγοντος 1 είναι 75 έτη, και είναι σε αυτή τη βάση που αξιολογείται ο κίνδυνος, ειδικότερα όταν μιλούμε για ανθρώπινες ζωές. Και αναφορικά με την εξέδρα ο ΜΕ4 ήταν σε θέση να δώσει πλήρεις και τεκμηριωμένες θέσεις. Συγκεκριμένα, αρνήθηκε έντονα τη θέση ότι φθάρηκε το ξύλο λόγω μη συντήρησης, λέγοντας ότι το ξύλο ήταν ενιαίο και η φθορά του δεν συνάδει με την τοπική κατάρρευση της εξέδρας καθότι ενώ το ξύλο διατηρείται, ξαφνικά βρίσκεται μια σανίδα η οποία έχει αποκολληθεί από την έδραση της και στη συνέχεια κατέρρευσε, παραπέμποντας και πάλι στις φωτογραφίες οι οποίες όντως απεικονίζουν αυτή την κατάσταση. Τέλος, όσον αφορά την αυλή, ο ΜΕ4 ανέφερε ότι αυτή ήταν επικαλυμμένη σε μέρος της επιφάνειας με πλακόστρωτο και σε μέρος με χώμα και στο χώμα παρατηρείται πρόσφατο ρήγμα πλάτους 10εκ., το οποίο αποτελεί σαφή ένδειξη για τη μετακίνηση των χωμάτων και δημιουργείται μόνο με διολίσθηση του εδάφους. Επέμενε ότι το είδος του εδάφους, που είναι αργιλώδες, βοηθά ευνοϊκά τη συνοχή αντί να προκαλεί τη διολίσθηση. Ο ΜΕ4 ήταν σαφής και συνεπής από την πρώτη κιόλας έκθεση του ως προς την προσωρινή θεραπεία, ήτοι την τοποθέτηση σχάρας οπλισμού και κάποιας κατασκευής σκυροδέματος και την οριστική μόνιμη θεραπεία η οποία ήταν η κατασκευή τοίχου αντιστήριξης από οπλισμένο σκυρόδεμα με τη χρήση πασσάλων. Αναφορικά με τη δεύτερη, η αναφορά του στην αναγκαιότητα μελέτης και δη εδαφολογικής μελέτης, ούτως ώστε να διαφανούν οι αντιστάσεις του εδάφους και μέχρι ποιο βάθος βρίσκεται στέρεο έδαφος ικανοποιητικό για θεμελίωση, και μελέτης για τη διατομή των πασσάλων, για τον οπλισμό τους, για το πέδιλο έδρασης του τοίχου και για τον τρόπο σύνδεσης του πασσάλου με το πέδιλο, ουδόλως αναιρεί τη θέση του για την ανάγκη κατασκευής του τοίχου αλλά, όπως βάσιμα είπε και ο ίδιος, αυτή είναι η αναφορά και εισήγηση του, για την υλοποίηση της οποίας οι μελέτες είναι απαραίτητες. Μέσα από το σύνολο της μαρτυρίας του ΜΕ4, προκύπτει πως αυτός κατέθεσε με πολύ εμπεριστατωμένο τρόπο ούτως ώστε να κρίνεται καθόλα αξιόπιστος και οι θέσεις του και οι εκθέσεις του να γίνονται πλήρως αποδεκτές από το Δικαστήριο. Ο ΜΥ2 δήλωσε ότι κατέχει πτυχίο ως αρχιτέκτονας από Πανεπιστήμιο της Γαλλίας και εργάζεται ως αρχιτέκτονας και πολιτικός μηχανικός εδώ και 40 έτη, δεόντως εγγεγραμμένος στο μητρώο με αρ. .. Τα προσόντα και η εμπειρία του γίνονται δεκτά από το Δικαστήριο εφόσον άλλωστε αυτά παρέμειναν αδιαμφισβήτητα. Γενικά η εντύπωση που έδωσε ο ΜΥ2 ήταν ότι αυτός κατέθεσε με πλήρη γενικότητα, χωρίς να ήταν σε θέση να τεκμηριώσει ή δώσει οποιεσδήποτε εξηγήσεις προς υποστήριξη της άποψης του ή να παρουσιάσει έγγραφα που να επιβεβαιώνουν τη μαρτυρία του, όπως π.χ. τη μελέτη που είχε γίνει για την κατασκευή του τοίχου αντιστήριξης με πέτρες αντί με οπλισμένο σκυρόδεμα. Ήταν δε χαρακτηριστική η στάση του ότι ο λόγος για τον οποίο ο Εναγόμενος 1 δεν προχώρησε με την κατασκευή τοίχου ως οι όροι της άδειας οικοδομής ήταν απλώς επειδή ο ίδιος (ο Εναγόμενος 1) προτιμούσε μια φυσική κατασκευή με πέτρες, χωρίς ο ΜΥ2 ως τεχνικός και εμπειρογνώμων να προβληματιστεί ότι αυτή δεν συνήδε με τους όρους της άδειας. Δεν μου διαφεύγει η αναφορά του ότι προέβη σε μελέτη για την κατασκευή τέτοιου τοίχου, την οποία βεβαίως δεν παρουσίασε, πλην όμως προκαλεί έκπληξη η θέση του ότι ο Έπαρχος σταμάτησε αυτές τις εργασίες λόγω του ότι ακριβώς δεν ήταν αυτές που προνοούνταν στην άδεια οικοδομής, χωρίς όμως ποτέ να υποβληθεί τέτοια μελέτη προς ενδεχόμενη τροποποίηση των όρων της άδειας και την κατασκευή τοίχου με πέτρες. Ο ΜΥ2 ανέφερε ότι αρχικά είχε εκδοθεί άδεια χωρίς όρους και μετέπειτα εκδόθηκε νέα άδεια με την επιβολή όρων, για να αναιρέσει αυτή τη θέση στην αντεξέταση του αναγνωρίζοντας ότι είχε υποβληθεί μια αίτηση και συνακόλουθα εκδόθηκε μια μόνο άδεια. Παρόλο που στην άδεια, Τεκμήριο 17, γίνεται αναφορά σε κάποια άλλη πολεοδομική άδεια ημ. 31.3.08, εντούτοις πέραν του ότι ο ίδιος διαφοροποίησε τη θέση του, σημειώνεται η παράλειψη υποβολής αυτής της θέσης στον πλέον κατάλληλο και αρμόδιο μάρτυρα, ήτοι τον ΜΕ3, ούτως ώστε αυτή η παράλειψη να καθιστά τρωτή την αναφορά του ΜΥ
39. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Frederikou Schools Co. Ltd. κ.ά. v. Acuac Inc.