LUKASIEWICZ κ.α. ν. ZAWADKA, Αρ. Αίτησης Ε.Ε.Τ.: 5 / 2015, 3/4/2019

(250)που κατείχε ο καθ' ου η αίτηση στην εταιρία L.Z. General Car Hire Ltd. Με την υπό κρίση Αίτηση, οι αιτητές αιτούνται όπως ο καθ΄ ου η αίτηση εξεταστεί σε σχέση με την ικανότητα του να εξοφλήσει το εξ' αποφάσεως χρέος του. Περαιτέρω όπως εκδοθεί διάταγμα εναντίον του, με το οποίο να διατάσσεται να εξοφλήσει τούτο με μηνιαίες δόσεις ύψος €3.000,-. Η Αίτηση στηρίζεται στον περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμο Κεφ.6, Μέρος VIII (άρθρα 82-89) και IX (άρθρα 90-91) όπως τροποποιήθηκε από τον Νόμο 134

(1)/99 καθώς και στους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς Δ.48 θ.2, 3, 8 και 9. Η Αίτηση υποστηρίζεται από Ένορκη Δήλωση της XXXXX Χαραλάμπους, υπαλλήλου στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τους αιτητές, δεόντως εξουσιοδοτημένης. Η ομνύουσα επιβεβαιώνει το εξ'αποφάσεως χρέος και διατείνεται πως ο καθ' ου η αίτηση «έχει τακτική εργασία και είναι σε θέση να πληρώνει το εξ αποφάσεως χρέος του δια μηνιαίων δόσεων κατ' ευθείαν ή με διάταγμα αποκοπής απολαβών εκ €3.000,- ή οιονδήποτε έτερον ποσό ήθελε κρίνει το Δικαστήριο ως εύλογο μέχρι τελείας εξοφλήσεως». Η Αίτηση επεδόθη στον καθ' ου η αίτηση στην Κύπρο, ο οποίος εμφανίστηκε προσωπικά ενώπιον του Δικαστηρίου σε διάφορες δικασίμους, εκπροσωπούμενος από δικηγόρο και φέροντας ένσταση σ'αυτήν. Στην πορεία παρόλο που οι συνήγοροι του εμφανίζοντο ενώπιον του Δικαστηρίου σε κάθε δικάσιμο, ο ίδιος παρέλειψε και παραλείπει να εμφανίζεται. Ούτε και καταχώρισε γραπτή Ένσταση στην οποία να προβάλλει την θέση του. Οι συνήγοροι του καθ' ου η αίτηση, στην γραπτή τους αγόρευση εισηγήθηκαν πως ενόψει της φύσης της αίτησης (θα πρέπει να προηγηθεί έρευνα σε σχέση με την οικονομική κατάσταση του χρεώστη) δεν μπορεί να εκδοθεί Διάταγμα στην απουσία του τελευταίου. Εάν επισυμβεί τούτο, τόνισε ο κ. Ματσάγκος, θα πληγούν ανεπανόρθωτα τα δικαιώματα του καθ' ου η αίτηση. Αντίθετη ήταν η θέση της συνηγόρου των αιτητών. Η κα Λοΐζου στηλίτευσε το γεγονός της μη καταχώρισης γραπτής Ένστασης. Υπεστήριξε πως ουσιαστικά ο καθ' ου η αίτηση δεν έχει προβάλει κανένα απολύτως ισχυρισμό «περί αδυναμίας του» να καταβάλλει το ποσό που του ζητείται μηνιαίως, ούτε και έχει προσκομίσει οποιαδήποτε στοιχεία (παρά το ότι όφειλε να πράξει τούτο) σχετικά με την οικονομική του κατάσταση. Η Αίτηση, κατέληξε η κα Λοΐζου, έχει επιδοθεί δεόντως στον καθ' ου η αίτηση, ο οποίος παρά το γεγονός ότι δίδει οδηγίες στους δικηγόρους του να εμφανίζονται εκ μέρους του σε όλες τις δικασίμους, εντούτοις ο ίδιος συνειδητά επιλέγει να μην εμφανίζεται ενώπιον του Δικαστηρίου δείχνοντας ασέβεια προς το Δικαστήριο και στις προηγούμενες οδηγίες του για την παρουσία του (καθ' ου η αίτηση). Οι αρχές με βάση τις οποίες τα Δικαστήρια εκδικάζουν αιτήσεις παρόμοιες με την υπό κρίση Αίτηση, έχουν αναφερθεί σε αρκετές αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Από αυτές προκύπτουν μεταξύ άλλων τα εξής. Η διαδικασία της εξέτασης οφειλέτη χρέους με βάση το Μέρος VIII του Κεφ. 6, προς τον σκοπό έκδοσης ενός από τα Διατάγματα του Μέρους ΙΧ του ιδίου Νόμου, έχει ανακριτικό χαρακτήρα και αποβλέπει στην παροχή ευχέρειας στο Δικαστήριο, μετά τη διεξαγωγή της αναγκαίας έρευνας σχετικά με τα οικονομικά μέσα του χρεώστη, να αποφασίσει κατά πόσον ο τελευταίος είναι σε θέση να αποπληρώσει το χρέος του με δόσεις ή μέσω άλλου προβλεπόμενου Διατάγματος [βλ. Φλαγκοφάς ν. Αταλέζα Λτδ

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 686]. Ο επακριβής καθορισμός του ποσού επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου (βλ. Φλαγκοφάς ανωτέρω). Όλα τα αναγκαία στοιχεία πρέπει να τίθενται ενώπιον του Δικαστηρίου για να μπορέσει να αποφασίσει κατά πόσον δικαιολογείται η έκδοση Διατάγματος. [Βλ. Sotiriades v. Koutsiou

(1970)1 C.L.R. 25]. Άλλα χρέη για τα οποία δεν υπάρχει διαταγή μηνιαίων πληρωμών ή μεταγενέστερες του δικαστικού χρέους υποχρεώσεις δεν έχουν προτεραιότητα απέναντι στο εξ αποφάσεως χρέος. Ιδιαίτερα χωρίς δικαστική απόφαση. [Βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. ν. Μ. Κωνσταντίνου, Πολ. Έφεση 10562, ημερ. 26.6.2000]. Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συναρτάται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις. Τα προβλεπόμενα μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο του κράτους δικαίου [Βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε., (ανωτέρω)]. Στις περιπτώσεις των φυσικών προσώπων, η οικονομική ευχέρεια για την αποπληρωμή χρέους με δόσεις συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση. Αυτές περιλαμβάνουν τη στέγαση, τη διατροφή, την ιατρική περίθαλψη, τη μόρφωση των παιδιών, κάποια ευχέρεια για την κοινωνική διακίνηση του χρεώστη και κάποιο περιθώριο για την αντιμετώπιση εκτάκτων δαπανών. [Βλ. Φλαγκοφάς (ανωτέρω) και Παναγιώτου ν. Μ. Μιχαήλ, Πολ. Έφεση 9915, ημερ. 25.2.1998]. Τούτων λεχθέντων επανέρχομαι στην υπό κρίση Αίτηση. Η θέση των συνηγόρων του καθ' ου η αίτηση πως στην απουσία του τελευταίου το Δικαστήριο δεν δύναται να εκδώσει το αιτούμενο Διάταγμα, δεν με βρίσκει σύμφωνη. Στην υπόθεση GESICO PHOTOGRAPHIC LTD v. J.K. VIDEO ART CO. LTD

(1991)1 Α.Α.Δ. 134, ο δικαστής Πικής (όπως ήταν τότε) τόνισε τα εξής: «Οι διατάξεις του Μέρους ΙΧ του Κεφ.6, δεν περιορίζουν την εξέταση αναφορικά με τα μέσα του χρεώστη στον ίδιο τον εξ' αποφάσεως χρεώστη, ούτε καθιστούν την παρουσία του προϋπόθεση για την διερεύνηση των μέσων του για την αποπληρωμή του χρέους. Παρέχεται εξουσία στο Δικαστήριο να διερευνήσει τα μέσα του εξ' αποφάσεως χρεώστη μέσω της μαρτυρίας οποιουδήποτε προσώπου εφόσον τείνει να διαφωτίσει ως προς τα μέσα του χρεώστη για αποπληρωμή του χρέους (Άρθρο 89)». Εκείνο που έχει σημασία είναι να πληροφορηθεί ο εξ' αποφάσεως χρεώστης για την εναντίον του διαδικασία. Στην προκείμενη περίπτωση η προϋπόθεση αυτή ικανοποιείται, αφού η υπό κρίση Αίτηση επεδόθη στον καθ' ου η αίτηση ο οποίος εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου εκπροσωπούμενος μάλιστα και από δικηγόρο. Έχει σημασία πως ο καθ'ου η αίτηση, από κάποια ημερομηνία και μετέπειτα παραλείπει να εμφανίζεται ενώπιον του Δικαστηρίου, ενώ πάντοτε σ' όλες τις δικασίμους εκπροσωπείται από δικηγόρο. Καταληκτικά, επί τούτου, θεωρώ πως δεν υπάρχει οτιδήποτε στον Νόμο που να εμποδίζει το Δικαστήριο να εκδώσει Διάταγμα Μηνιαίων Δόσεων στην απουσία του εξ' αποφάσεως χρεώστη. Το δεύτερο ερώτημα που καλείται το Δικαστήριο να απαντήσει εν προκειμένω, είναι στη βάση ποιού πραγματικού υποβάθρου θα κρίνει κατά πόσον ενδείκνυται η έκδοση οποιουδήποτε Διατάγματος Μηνιαίων Δόσεων. Είναι καλά γνωστό και νομολογημένο πως ο εξ' αποφάσεως οφειλέτης έχει υποχρέωση να παρουσιάσει μαρτυρία για την οικονομική του κατάσταση. Τούτο προνοεί το άρθρο 84 του Νόμου (Ν.134

(1)/99). Στην υπόθεση Γιαννάκης Βασιλειάδης ν Χαράλαμπου Τσουρή

(2007)1 Α.Α.Δ. 43, λέχθηκαν τα εξής: «Ο εξ' αποφάσεως πιστωτής δεν μπορεί να γνωρίζει ποια είναι τα περιουσιακά στοιχεία του εξ αποφάσεως οφειλέτη, τα οποία θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν την έκδοση διατάγματος καταβολής του εξ αποφάσεως χρέους δια μηνιαίων δόσεων. Έτσι το βάρος απόδειξης ότι ο εξ αποφάσεως οφειλέτης δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του, μετατοπίζεται στους ώμους του. Ο εξ αποφάσεως οφειλέτης υποχρεούται να προβαίνει ενόρκως σε πλήρη αποκάλυψη όλων των περιουσιακών του στοιχείων για να δείξει, αν έτσι ισχυρίζεται, πως δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να εξοφλήσει το χρέος του ή να καθορίσει το ποσό που προτείνει ότι είναι μέσα στην οικονομική του δυνατότητα να πληρώνει μηνιαίως. Ο εξ αποφάσεως πιστωτής μπορεί επίσης να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία έχει που αφορούν την περιουσία του εξ αποφάσεως χρεώστη. Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου θα πρέπει να εφαρμόζονται. Στις αστικές υποθέσεις η περιουσία του εξ αποφάσεως χρεώστη βαρύνεται με το ποσό που οφείλεται δυνάμει της δικαστικής απόφασης προς όφελος του εξ αποφάσεως πιστωτή. Θεωρείται δηλαδή στην πράξη πως μέρος της περιουσίας και των εισοδημάτων του εξ αποφάσεως χρεώστη ανήκουν στον εξ αποφάσεως πιστωτή, μέχρι την εξόφληση του εξ αποφάσεως χρέους.» Στην υπό κρίση υπόθεση ο καθ' ου η αίτηση, ενώ είχε το βάρος, δεν έχει καταχωρίσει Ένσταση και δεν έχει προβάλει κανένα ισχυρισμό ούτε και προσκόμισε οποιοδήποτε στοιχείο για να καταδείξει ότι αδυνατεί να καταβάλλει οποιοδήποτε μηνιαίο ποσό προς εξόφληση του εξ'αποφάσεως χρέους του. Δεν έχει προβάλει οποιοδήποτε ισχυρισμό για να αντικρούσει τη θέση των αιτητών πως με τα μέτρα εκτέλεσης που έλαβαν μέχρι τώρα (στην βάση των διαταγμάτων για κατάσχεση στα χέρια τρίτου και πώλησης των μετοχών του καθ' ου η αίτηση) εισέπραξαν ποσό ύψους €1.500,- ενώ το εξ' αποφάσεως χρέος υπερβαίνει τις €400.000,-. Καταληκτικά θεωρώ πως η μη παρουσίαση από τον καθ' ου η αίτηση στοιχείων για την οικονομική του κατάσταση γενικότερα, δεν αποστερεί από το Δικαστήριο τη δυνατότητα έκδοσης Διατάγματος Μηνιαίων Δόσεων εναντίον του. Ο καθ' ου η αίτηση δεν απέσεισε από τους ώμους του, ενώ όφειλε, το βάρος να αποδείξει πως αδυνατεί να εξοφλήσει το εξ' αποφάσεως χρέος είτε διά μηνιαίων δόσεων είτε άλλως πως. Όπως λέχθηκε και στην υπόθεση Βασιλειάδης (ανωτέρω) «Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου θα πρέπει να εφαρμόζονται. Στις αστικές υποθέσεις η παρουσία του εξ' αποφάσεως χρεώστη βαρύνεται με το ποσό που οφείλεται δυνάμει της δικαστικής απόφασης προς όφελος του εξ' αποφάσεως πιστωτή». Τα ίδια λέχθηκαν και στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ν. Μαρίας Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034. Λέχθηκε πως: «Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων είναι στοιχείο που συνάπτεται άμεσα με το κύρος της δικαστικής διαδικασίας. Η αξιοπιστία της δικαιοσύνης εξαρτάται από την αποτελεσματικότητα της. Διαφορετικά δημιουργείται δυσπιστία για την αποστολή της με ανάλογες διαβρωτικές επιπτώσεις». Στην βάση των προαναφερθέντων, κρίνω πως θα πρέπει να εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα. Δια ταύτα διατάσσεται ο καθ' ου η αίτηση όπως αποπληρώσει το εξ' αποφάσεως χρέος του προς τους αιτητές, με μηνιαίες πληρωμές εκ ποσού €3.000,- εκάστη, αρχής γενομένης την 1.5.2017 και στην συνέχεια την πρώτη ημέρα κάθε επόμενου μήνα (με περίοδο χάριτος 7 ημερών) μέχρι εξόφλησης του εξ' αποφάσεως χρέους. Τα έξοδα της Αίτησης όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται προς όφελος των Αιτητών και σε βάρος του καθ' ου η αίτηση. (Υπ.) .................................................. Στ. Τσιβιτανίδου-Κίζη, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΣΣΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο